Important Announcement
PubHTML5 Scheduled Server Maintenance on (GMT) Sunday, June 26th, 2:00 am - 8:00 am.
PubHTML5 site will be inoperative during the times indicated!

Home Explore Chúa Tể Những chiếc nhẫn

Chúa Tể Những chiếc nhẫn

Published by hd-thcamthuong, 2023-06-30 13:35:07

Description: Nhà Vua Trở Về

Search

Read the Text Version

["Tr\u00ean th\u1ec1m theo s\u00e1t h\u1eafn l\u00e0 m\u1ed9t Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n x\u00e1ch r\u00ecu \u0111\u1ecf. \u0110\u00f3 l\u00e0 D\u00e1in Ch\u00e2n S\u1eaft, con trai N\u00e1in. Ngay tr\u01b0\u1edbc c\u1eeda \u00f4ng b\u1eaft k\u1ecbp Azog v\u00e0 t\u1ea1i \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 gi\u1ebft ch\u1ebft h\u1eafn, ch\u00e9m bay \u0111\u1ea7u. \u0110\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 chi\u1ebfn t\u00edch to l\u1edbn, v\u00ec D\u00e1in m\u1edbi \u1edf tu\u1ed5i thi\u1ebfu nhi theo c\u00e1ch t\u00ednh c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n. Nh\u01b0ng cu\u1ed9c \u0111\u1eddi tr\u01b0\u1eddng th\u1ecd tr\u1ea3i nhi\u1ec1u chinh chi\u1ebfn \u0111ang ch\u1edd ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc \u00f4ng t\u1edbi khi gi\u00e0 nh\u01b0ng c\u00f2n b\u1ea5t khu\u1ea5t, \u00f4ng cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng t\u1eed tr\u1eadn trong cu\u1ed9c Nh\u1eabn Chi\u1ebfn. Nh\u01b0ng d\u00f9 gan g\u00f3c v\u00e0 b\u1eebng b\u1eebng n\u1ed9 kh\u00ed, chuy\u1ec7n k\u1ec3 r\u1eb1ng khi quay l\u1ea1i t\u1eeb b\u00ean c\u1ed5ng, tr\u00f4ng \u00f4ng t\u00e1i x\u00e1m nh\u01b0 v\u1eeba tr\u1ea3i qua s\u1ee3 h\u00e3i t\u1ed9t c\u00f9ng. Khi cu\u1ed1i c\u00f9ng tr\u1eadn \u0111\u00e1nh c\u0169ng k\u1ebft th\u00fac th\u1eafng l\u1ee3i, nh\u1eefng Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n c\u00f2n l\u1ea1i t\u1eadp trung trong Azanulbizar. H\u1ecd n\u1eafm c\u00e1i \u0111\u1ea7u Azog, nh\u00e9t v\u00e0o mi\u1ec7ng h\u1eafn t\u00fai ti\u1ec1n l\u1ebb khi x\u01b0a, r\u1ed3i c\u1eafm l\u00ean \u0111\u1ea7u c\u1ecdc. Nh\u01b0ng \u0111\u00eam \u0111\u00f3 h\u1ecd ch\u1eb3ng ti\u1ec7c t\u00f9ng c\u0169ng kh\u00f4ng ca h\u00e1t, v\u00ec s\u1ed1 \u0111\u1ed3ng b\u00e0o ch\u1ebft tr\u1eadn \u0111\u00e3 khi\u1ebfn h\u1ecd t\u00ea li\u1ec7t v\u00ec \u0111au bu\u1ed3n. Ch\u01b0a \u0111\u1ebfn m\u1ed9t n\u1eeda s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ban \u0111\u1ea7u, ng\u01b0\u1eddi ta k\u1ec3, v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u1ee9ng v\u1eefng, ho\u1eb7c c\u00f2n mong ch\u1eefa l\u00e0nh. Tuy th\u1ebf s\u00e1ng h\u00f4m sau Thr\u00e1in \u0111\u00e3 \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t h\u1ecd. M\u1ed9t b\u00ean m\u1eaft \u00f4ng \u0111\u00e3 h\u1ecfng kh\u00f4ng c\u00e1ch g\u00ec ch\u1eefa \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u00e0 ch\u00e2n \u00f4ng kh\u1eadp khi\u1ec5ng v\u00ec v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng; nh\u01b0ng \u00f4ng n\u00f3i: \u201cT\u1ed1t l\u1eafm! Ch\u00fang ta \u0111\u00e3 gi\u00e0nh th\u1eafng l\u1ee3i. Khazad-d\u00fbm l\u00e0 c\u1ee7a ch\u00fang ta!\u201d Nh\u01b0ng h\u1ecd tr\u1ea3 l\u1eddi: \u201cNg\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi K\u1ebf V\u1ecb Durin, nh\u01b0ng ng\u00e0i \u0111\u00e1ng ph\u1ea3i th\u1ea5y r\u00f5 h\u01a1n d\u00f9 ch\u1ec9 c\u00f2n m\u1ed9t m\u1eaft. Ch\u00fang ta \u0111\u00e1nh cu\u1ed9c chi\u1ebfn n\u00e0y nh\u1eb1m r\u1eeda h\u1eadn, v\u00e0 h\u1eadn \u0111\u00e3 r\u1eeda xong. Nh\u01b0ng d\u01b0 v\u1ecb ch\u1eb3ng ng\u1ecdt ng\u00e0o. N\u1ebfu th\u1eafng l\u1ee3i l\u00e0 \u0111\u00e2y, th\u00ec b\u00e0n tay ch\u00fang ta qu\u00e1 nh\u1ecf ch\u1eb3ng c\u1ea7m n\u1ed5i n\u00f3.\u201d V\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng ph\u1ea3i D\u00e2n Durin c\u0169ng n\u00f3i: \u201cKhazad-d\u00fbm ch\u1eb3ng ph\u1ea3i nh\u00e0 c\u1ee7a Cha ch\u00fang t\u00f4i. V\u1eady n\u00f3 c\u00f3 l\u00e0 g\u00ec v\u1edbi ch\u00fang t\u00f4i, ngo\u00e0i hy v\u1ecdng v\u1ec1 kho b\u00e1u? Nh\u01b0ng gi\u1edd, n\u1ebfu ph\u1ea3i v\u1ec1 m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u1ea7n th\u01b0\u1edfng hay b\u1ed3i th\u01b0\u1eddng x\u1ee9ng v\u1edbi c\u1ed1ng hi\u1ebfn c\u1ee7a m\u00ecnh, th\u00ec ch\u00fang t\u00f4i c\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1edf v\u1ec1 b\u1ea3n qu\u00e1n s\u1edbm ch\u1eebng n\u00e0o c\u00e0ng vui m\u1eebng ch\u1eebng \u1ea5y.\u201d R\u1ed3i Thr\u00e1in quay sang D\u00e1in m\u00e0 h\u1ecfi: \u201cNh\u01b0ng h\u1eb3n \u0111\u1ed3ng b\u00e0o ch\u00ednh ta s\u1ebd kh\u00f4ng b\u1ecf r\u01a1i ta ch\u1ee9?\u201d \u201cKh\u00f4ng,\u201d D\u00e1in \u0111\u00e1p. \u201cV\u00ec ng\u00e0i l\u00e0 cha c\u1ee7a D\u00e2n n\u00e0y, v\u00e0 ch\u00fang t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u1ed5 m\u00e1u v\u00ec ng\u00e0i, v\u00e0 s\u1ebd c\u00f2n h\u01a1n n\u1eefa. Nh\u01b0ng ch\u00fang ta s\u1ebd kh\u00f4ng v\u00e0o Khazad-d\u00fbm. Ng\u00e0i s\u1ebd kh\u00f4ng v\u00e0o Khazad-d\u00fbm. Ch\u1ec9 m\u00ecnh t\u00f4i \u0111\u00e3 nh\u00ecn qua b\u00f3ng t\u1ed1i b\u00ean C\u1ed5ng. \u0110\u1eb1ng sau b\u00f3ng t\u1ed1i, n\u00f3 v\u1eabn ch\u1edd ng\u00e0i: Tai \u01af\u01a1ng c\u1ee7a Durin. Ph\u1ea3i ch\u1edd th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u1ed5i thay v\u00e0 m\u1ed9t quy\u1ec1n n\u0103ng n\u00e0o kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u00fang ta xu\u1ea5t hi\u1ec7n, tr\u01b0\u1edbc khi D\u00e2n Durin l\u1ea1i b\u01b0\u1edbc \u0111i trong Moria.\u201d V\u1eady l\u00e0 sau tr\u1eadn Azanulbizar, Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n l\u1ea1i chia t\u00e1ch. Nh\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft h\u1ecd b\u1ecf c\u00f4ng s\u1ee9c l\u1ed9t tr\u1ea7n h\u1ebft ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft phe m\u00ecnh, \u0111\u1ec3 sau n\u00e0y b\u1ecdn Orc kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn m\u00e0 chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3 m\u1ed9t kho v\u0169 kh\u00ed v\u00e0 gi\u00e1p s\u1eaft. Nghe n\u00f3i m\u1ed7i Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n r\u1eddi chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng l\u1ea1i c\u00f5ng theo m\u1ed9t g\u00e1nh n\u1eb7ng g\u1eadp l\u01b0ng. R\u1ed3i h\u1ecd x\u1ebfp nhi\u1ec1u gi\u00e0n thi\u00eau l\u1edbn, thi\u00eau h\u1ebft x\u00e1c h\u1ecd h\u00e0ng. C\u00e2y c\u1ed1i b\u1ecb \u0111\u1ed1n h\u1ea1 d\u1ecdc ngang, v\u00e0 thung l\u0169ng t\u1eeb \u0111\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh tr\u01a1 tr\u1ee5i, c\u00f2n kh\u00f3i thi\u00eau b\u1ed1c l\u00ean t\u1eadn L\u00f3rien c\u0169ng nh\u00ecn th\u1ea5y[5]. Khi nh\u1eefng \u0111\u00e1m l\u1eeda kinh kh\u1ee7ng \u0111\u00e3 th\u00e0nh tro, c\u00e1c \u0111\u1ea1o qu\u00e2n \u0111\u1ed3ng minh tr\u1edf v\u1ec1 qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng, c\u00f2n D\u00e1in Ch\u00e2n S\u1eaft d\u1eabn d\u00e2n c\u1ee7a cha m\u00ecnh v\u1ec1 l\u1ea1i V\u1ec7t \u0110\u1ed3i S\u1eaft. R\u1ed3i \u0111\u1ee9ng b\u00ean c\u00e2y c\u1ecdc l\u1edbn, Thr\u00e1in h\u1ecfi Thorin Khi\u00ean S\u1ed3i: \u201cC\u00f3 k\u1ebb s\u1ebd ngh\u0129 c\u00e1i","\u0111\u1ea7u n\u00e0y ph\u1ea3i mua gi\u00e1 \u0111\u1eaft! \u00cdt nh\u1ea5t ch\u00fang ta c\u0169ng \u0111\u00e3 tr\u1ea3 b\u1eb1ng c\u1ea3 v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c m\u00ecnh. Gi\u1edd con s\u1ebd theo ta tr\u1edf l\u1ea1i b\u00ean \u0111e? Hay s\u1ebd \u0103n xin b\u00e1nh m\u00ec b\u00ean c\u1eeda ng\u1ea1o m\u1ea1n?\u201d \u201cV\u1ec1 l\u1ea1i \u0111e,\u201d Thorin \u0111\u00e1p. \u201c\u00cdt nh\u1ea5t quai b\u00faa c\u0169ng gi\u00fap c\u00e1nh tay m\u1ea1nh, t\u1edbi ch\u1eebng n\u00e0o vung \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng m\u00f3n s\u1eafc h\u01a1n.\u201d V\u1eady l\u00e0 Thr\u00e1in v\u00e0 Thorin c\u00f9ng ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i c\u1ee7a d\u00e2n m\u00ecnh (trong \u0111\u00f3 c\u00f3 Balin v\u00e0 Gl\u00f3in) tr\u1edf l\u1ea1i Dunland, v\u00e0 ch\u1eb3ng m\u1ea5y sau h\u1ecd l\u1ea1i r\u1eddi \u0111i l\u01b0u l\u1ea1c kh\u1eafp Eriador, t\u1edbi khi r\u1ed1t cu\u1ed9c \u0111\u1ecbnh c\u01b0 n\u01a1i \u0111\u1ea5t kh\u00e1ch m\u00e9 \u0110\u00f4ng d\u00e3y Ered Luin b\u00ean kia b\u1edd s\u00f4ng Lune. H\u1ea7u h\u1ebft nh\u1eefng v\u1eadt ch\u1ebf t\u00e1c c\u1ee7a h\u1ecd th\u1eddi n\u00e0y \u0111\u1ec1u b\u1eb1ng s\u1eaft, nh\u01b0ng h\u1ecd c\u0169ng h\u01b0ng th\u1ecbnh l\u00ean theo l\u1ed1i ri\u00eang, v\u00e0 d\u00e2n s\u1ed1 c\u0169ng d\u1ea7n d\u1ea7n t\u0103ng l\u1ea1i[6]. Nh\u01b0ng nh\u01b0 Thr\u00f3r \u0111\u00e3 n\u00f3i, chi\u1ebfc Nh\u1eabn c\u1ea7n v\u00e0ng m\u1edbi sinh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00eam v\u00e0ng; m\u00e0 v\u00e0ng, hay kim lo\u1ea1i qu\u00fd kh\u00e1c, h\u1ecd ch\u1ec9 c\u00f3 r\u1ea5t \u00edt ho\u1eb7c ch\u1eb3ng ch\u00fat n\u00e0o. V\u1ec1 chi\u1ebfc Nh\u1eabn n\u00e0y c\u00f2n c\u00f3 \u0111i\u1ec1u c\u1ea7n k\u1ec3. C\u00e1c Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n thu\u1ed9c D\u00e2n Durin \u0111\u1ec1u b\u1ea3o \u0111\u00f3 l\u00e0 chi\u1ebfc \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c r\u00e8n trong B\u1ed9 B\u1ea3y; v\u00e0 h\u1ecd b\u1ea3o Vua Khazad-d\u00fbm Durin III nh\u1eadn n\u00f3 ch\u00ednh t\u1eeb c\u00e1c Ti\u00ean th\u1ee3 r\u00e8n ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1eeb Sauron, d\u00f9 hi\u1ec3n nhi\u00ean quy\u1ec1n n\u0103ng t\u00e0 v\u1ea1y c\u1ee7a h\u1eafn c\u0169ng y\u1ec3m l\u00ean \u0111\u00f3, v\u00ec h\u1eafn \u0111\u00e3 tr\u1ee3 gi\u00fap khi r\u00e8n c\u1ea3 B\u1ea3y Nh\u1eabn. Nh\u01b0ng nh\u1eefng ai s\u1edf h\u1eefu chi\u1ebfc Nh\u1eabn n\u00e0y \u0111\u1ec1u ch\u1eb3ng bao gi\u1edd tr\u01b0ng ra, hay nh\u1eafc \u0111\u1ebfn n\u00f3, v\u00e0 \u00edt khi truy\u1ec1n l\u1ea1i tr\u1eeb khi s\u1eafp t\u1edbi l\u00fac m\u1ea5t, v\u00ec th\u1ebf nh\u1eefng k\u1ebb kh\u00e1c ch\u1eb3ng ai r\u00f5 n\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c trao \u0111i \u0111\u00e2u. V\u00e0i ng\u01b0\u1eddi ngh\u0129 n\u00f3 \u0111\u00e3 \u1edf l\u1ea1i Khazad-d\u00fbm, trong nh\u1eefng n\u1ea5m m\u1ed3 b\u00ed m\u1eadt c\u1ee7a c\u00e1c vua, n\u1ebfu n\u01a1i \u0111\u00f3 c\u00f2n ch\u01b0a b\u1ecb t\u00ecm ra v\u00e0 c\u01b0\u1edbp ph\u00e1; nh\u01b0ng c\u00e1c h\u1ecd h\u00e0ng Ng\u01b0\u1eddi K\u1ebf V\u1ecb Durin th\u00ec tin ch\u1eafc (tuy nh\u1ea7m) r\u1eb1ng Thr\u00f3r \u0111\u00e3 \u0111eo khi li\u1ec1u l\u0129nh tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y. R\u1ed3i sau \u0111\u00f3 n\u00f3 g\u1eb7p chuy\u1ec7n g\u00ec th\u00ec kh\u00f4ng ai bi\u1ebft. Tr\u00ean x\u00e1c Azog kh\u00f4ng t\u00ecm th\u1ea5y n\u00f3. D\u00f9 v\u1eady c\u0169ng r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3, nh\u01b0 Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n b\u00e2y gi\u1edd ngh\u0129, l\u00e0 Sauron \u0111\u00e3 d\u00f9ng qu\u1ef7 thu\u1eadt ph\u00e1t hi\u1ec7n ra ai gi\u1eef Nh\u1eabn n\u00e0y, chi\u1ebfc cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u00f2n tho\u00e1t kh\u1ecfi tay h\u1eafn, v\u00e0 v\u1eadn xui l\u1ea1 th\u01b0\u1eddng \u0111eo b\u00e1m c\u00e1c h\u1eadu du\u1ec7 Durin ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 h\u1eadu qu\u1ea3 \u00e1c t\u00e2m c\u1ee7a h\u1eafn. V\u00ec Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng b\u1ecb thu\u1ea7n phuc b\u1edfi v\u1eadt n\u00e0y. T\u00e1c \u0111\u1ed9ng duy nh\u1ea5t c\u1ee7a B\u1ea3y Nh\u1eabn l\u00e0 th\u1ed5i b\u00f9ng trong tim h\u1ecd l\u00f2ng ham h\u1ed1 v\u00e0ng v\u00e0 c\u00e1c v\u1eadt qu\u00fd gi\u00e1, khi\u1ebfn cho n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00fang, h\u1ecd th\u1ea5y m\u1ecdi \u0111i\u1ec1u t\u1ed1t \u0111\u1eb9p kh\u00e1c \u0111\u1ec1u th\u00e0nh ra v\u00f4 l\u1ee3i nhu\u1eadn, v\u00e0 gieo v\u00e0o h\u1ecd c\u01a1n \u0111i\u00ean gi\u1eadn v\u00e0 kh\u00e1t khao b\u00e1o th\u00f9 k\u1ebb n\u00e0o c\u01b0\u1edbp ch\u00fang kh\u1ecfi tay m\u00ecnh. Nh\u01b0ng ngay t\u1eeb \u0111\u1ea7u l\u00fac m\u1edbi l\u00e0m ra, b\u1ea3n ch\u1ea5t h\u1ecd \u0111\u00e3 gi\u1ecfi ki\u00ean c\u01b0\u1eddng ch\u1ed1ng c\u1ef1 l\u1ea1i m\u1ecdi \u00e2m m\u01b0u thao t\u00fang. C\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb gi\u1ebft hay t\u00e0n t\u1ea1, nh\u01b0ng h\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u1ecb phai m\u1edd th\u00e0nh c\u00e1i b\u00f3ng, n\u00f4 l\u1ec7 cho \u00fd ch\u00ed k\u1ebb kh\u00e1c, v\u00e0 c\u0169ng v\u00ec th\u1ebf cu\u1ed9c \u0111\u1eddi h\u1ecd ch\u1eb3ng ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a b\u1ed9 Nh\u1eabn, ch\u1eb3ng s\u1ed1ng l\u00e2u h\u01a1n hay ch\u1ebft s\u1edbm h\u01a1n v\u00ec \u0111eo n\u00f3. V\u00e0 v\u00ec th\u1ebf Sauron c\u00e0ng th\u00f9 nh\u1eefng ai c\u00f3 Nh\u1eabn, v\u00e0 t\u00ecm c\u00e1ch t\u01b0\u1edbc l\u1ea1i t\u1eeb tay h\u1ecd. Ch\u00ednh v\u00ec th\u1ebf c\u00f3 l\u1ebd ch\u00ednh d\u00e3 t\u00e2m trong chi\u1ebfc Nh\u1eabn \u0111\u00e3 ch\u1ecbu ph\u1ea7n n\u00e0o tr\u00e1ch nhi\u1ec7m khi\u1ebfn Thr\u00e1in sau v\u00e0i n\u0103m tr\u1edf n\u00ean b\u1ee9t r\u1ee9t v\u00e0 b\u1ea5t th\u1ecfa. L\u00f2ng th\u00e8m kh\u00e1t v\u00e0ng l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng nung n\u1ea5u trong \u00f4ng. Cu\u1ed1i c\u00f9ng, khi kh\u00f4ng ch\u1ecbu \u0111\u1ef1ng th\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c n\u1eefa, \u00f4ng ngh\u0129 t\u1edbi Erebor v\u00e0 h\u1ea1 quy\u1ebft t\u00e2m tr\u1edf l\u1ea1i. \u00d4ng kh\u00f4ng cho Thorin bi\u1ebft t\u00e2m s\u1ef1 m\u00ecnh, m\u00e0 c\u00f9ng Balin, Dwalin v\u00e0 v\u00e0i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c, \u00f4ng chu\u1ea9n b\u1ecb, n\u00f3i l\u1eddi t\u1ea1m bi\u1ec7t r\u1ed3i ra \u0111i.","R\u1ea5t \u00edt tin c\u00f2n l\u1ea1i v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111\u1ebfn v\u1edbi \u00f4ng sau \u0111\u00f3. B\u00e2y gi\u1edd ng\u01b0\u1eddi ta \u0111o\u00e1n r\u1eb1ng ngay sau khi l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng d\u00e0i ch\u1ec9 v\u1edbi v\u00e0i \u0111\u1ed3ng b\u1ea1n, \u00f4ng \u0111\u00e3 b\u1ecb l\u0169 ph\u00e1i vi\u00ean c\u1ee7a Sauron theo s\u00e1t. L\u0169 s\u00f3i s\u0103n \u0111u\u1ed5i \u00f4ng, Orc ph\u1ee5c k\u00edch \u00f4ng, b\u1ea7y chim \u00e1c \u0111\u1ed9c d\u00f5i \u0111\u01b0\u1eddng \u00f4ng, v\u00e0 \u00f4ng c\u00e0ng c\u1ed1 \u0111i l\u00ean B\u1eafc th\u00ec l\u1ea1i c\u00e0ng g\u1eb7p nhi\u1ec1u b\u1ea5t h\u1ea1nh. R\u1ed3i t\u1edbi m\u1ed9t \u0111\u00eam t\u0103m t\u1ed1i, \u00f4ng c\u00f9ng c\u00e1c b\u1ea1n \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh \u0111ang m\u1ea3i mi\u1ebft b\u00ean kia b\u1edd s\u00f4ng Anduin th\u00ec b\u1ecb c\u01a1n m\u01b0a \u0111en d\u1ed3n \u00e9p ph\u1ea3i t\u1edbi tr\u00fa d\u01b0\u1edbi hi\u00ean r\u1eebng \u00c2m U. T\u1edbi s\u00e1ng h\u00f4m sau \u00f4ng \u0111\u00e3 bi\u1ebfn m\u1ea5t kh\u1ecfi khu tr\u1ea1i, \u0111\u1ec3 \u0111o\u00e0n \u0111i ho\u00e0i h\u01a1i k\u00eau g\u1ecdi. H\u1ecd t\u00ecm ki\u1ebfm \u00f4ng su\u1ed1t nhi\u1ec1u ng\u00e0y, t\u1edbi khi cu\u1ed1i c\u00f9ng, t\u1eeb b\u1ecf hy v\u1ecdng, h\u1ecd nh\u1ed5 tr\u1ea1i v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng v\u1ec1 l\u1ea1i ch\u1ed7 Thorin. R\u1ea5t l\u00e2u sau \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ta m\u1edbi bi\u1ebft Thr\u00e1in \u0111\u00e3 b\u1ecb b\u1eaft s\u1ed1ng mang v\u1ec1 c\u00e1c v\u1ef1c s\u00e2u \u1edf Dol Guldur. T\u1ea1i \u0111\u00f3 \u00f4ng b\u1ecb tra t\u1ea5n, chi\u1ebfc Nh\u1eabn b\u1ecb t\u01b0\u1edbc \u0111i, v\u00e0 t\u1ea1i \u0111\u00f3 cu\u1ed1i c\u00f9ng \u00f4ng ch\u1ebft. V\u1eady l\u00e0 Thorin Khi\u00ean S\u1ed3i tr\u1edf th\u00e0nh Ng\u01b0\u1eddi K\u1ebf V\u1ecb Durin, nh\u01b0ng ch\u1eb3ng c\u00f3 m\u1ea5y hy v\u1ecdng. Khi Thr\u00e1in m\u1ea5t t\u00edch \u00f4ng \u0111\u00e3 ch\u00edn m\u01b0\u01a1i l\u0103m, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi l\u00f9n b\u1ec7 v\u1ec7, d\u00e1ng \u0111i\u1ec7u r\u1ea5t ki\u00eau h\u00e3nh; nh\u01b0ng c\u00f3 v\u1ebb \u00f4ng b\u1eb1ng l\u00f2ng s\u1ed1ng t\u1ea1i Eriador. \u1ede \u0111\u00f3 \u00f4ng lao \u0111\u1ed9ng l\u00e2u d\u00e0i, trao \u0111\u1ed5i bu\u00f4n b\u00e1n, t\u00edch l\u0169y s\u1ea3n nghi\u1ec7p theo kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e0m n\u1ed5i; v\u00e0 d\u00e2n ch\u00fang s\u1ed1ng c\u00f9ng \u00f4ng c\u00f2n t\u0103ng th\u00eam khi nh\u1eefng \u0111o\u00e0n D\u00e2n Durin du c\u01b0 nghe n\u00f3i \u00f4ng tr\u00fa ch\u00e2n ph\u00eda T\u00e2y li\u1ec1n t\u1edbi nh\u1eadp b\u1ecdn. Gi\u1edd h\u1ecd \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u s\u1ea3nh cao \u0111\u1eb9p trong l\u00f2ng n\u00fai, nhi\u1ec1u kho ch\u1ee9a h\u00e0ng h\u00f3a, v\u00e0 cu\u1ed9c s\u1ed1ng kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn n\u1ed7i kh\u00f3 kh\u0103n, d\u00f9 c\u00e1c b\u00e0i h\u00e1t v\u1eabn kh\u00f4ng ngu\u00f4i nh\u1eafc \u0111\u1ebfn Ng\u1ecdn C\u00f4 \u0110\u1ed9c xa x\u0103m. N\u0103m tr\u00f4i qua. Trong tim Thorin than h\u1ed3ng l\u1ea1i n\u00f3ng l\u00ean, khi ngh\u0129 ng\u1ee3i v\u1ec1 nh\u1eefng b\u1ea5t c\u00f4ng gi\u00e1ng xu\u1ed1ng Gia t\u1ed9c m\u00ecnh, v\u00e0 m\u1ed1i th\u00f9 v\u1edbi con R\u1ed3ng c\u00f2n truy\u1ec1n l\u1ea1i. \u00d4ng ngh\u0129 \u0111\u1ebfn v\u0169 kh\u00ed, v\u00e0 qu\u00e2n \u0111\u1ed9i, v\u00e0 li\u00ean minh, khi c\u00e2y b\u00faa l\u1edbn gi\u00e1ng trong l\u00f2 l\u1eeda; nh\u01b0ng qu\u00e2n \u0111\u1ed9i th\u00ec t\u1ea3n m\u00e1t c\u00f2n li\u00ean minh th\u00ec \u0111\u00e3 tan, c\u00f2n r\u00ecu th\u00ec thi\u1ebfu th\u1ed1n; v\u00e0 l\u1eeda gi\u1eadn kh\u00f4ng hy v\u1ecdng ng\u00f9n ng\u1ee5t b\u1ed1c khi \u00f4ng n\u1ec7n s\u1eaft \u0111\u1ecf r\u1ef1c tr\u00ean \u0111e. Nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng \u0111\u1ebfn m\u1ed9t cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 t\u00ecnh c\u1edd gi\u1eefa Gandalf v\u00e0 Thorin, \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i to\u00e0n b\u1ed9 v\u1eadn m\u1ec7nh Gia t\u1ed9c Durin, v\u00e0 c\u00f2n d\u1eabn \u0111\u1ebfn nh\u1eefng k\u1ebft c\u1ee5c kh\u00e1c v\u0129 \u0111\u1ea1i h\u01a1n n\u1eefa. M\u1ed9t bu\u1ed5i[7] Thorin tr\u1edf v\u1ec1 sau chuy\u1ebfn \u0111i v\u1ec1 ph\u00eda \u0110\u00f4ng, ngh\u1ec9 t\u1ea1i Bree \u0111\u00eam \u0111\u00f3. Gandalf c\u0169ng c\u00f3 m\u1eb7t trong qu\u00e1n. \u00d4ng \u0111ang tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng t\u1edbi Qu\u1eadn, sau ch\u1eebng hai m\u01b0\u01a1i n\u0103m tr\u1eddi kh\u00f4ng gh\u00e9 qua. \u00d4ng r\u1ea5t m\u1ec7t, v\u00e0 \u0111\u1ecbnh b\u1ee5ng t\u1edbi \u0111\u00f3 ngh\u1ec9 ng\u01a1i \u0111\u00f4i ch\u00fat. Gi\u1eefa r\u1ea5t nhi\u1ec1u m\u1ed1i b\u1eadn t\u00e2m, \u00f4ng c\u00f2n lo l\u1eafng v\u00ec t\u00ecnh h\u00ecnh nguy ng\u1eadp tr\u00ean m\u1ea1n B\u1eafc; v\u00ec \u0111\u1ebfn l\u00fac \u1ea5y \u00f4ng \u0111\u00e3 bi\u1ebft Sauron \u0111ang b\u00e0y k\u1ebf chi\u1ebfn tranh, v\u00e0 th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 \u0111\u1ecbnh t\u1ea5n c\u00f4ng Thung \u0110\u00e1y Khe ngay khi h\u1eafn \u0111\u1ee7 t\u1ef1 tin. Nh\u01b0ng \u0111\u1ec3 ch\u1eb7n l\u1ea1i c\u00e1c k\u1ebf ho\u1ea1ch t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng c\u01b0\u1edbp l\u1ea1i l\u00e3nh th\u1ed5 Angmar c\u00f9ng c\u00e1c \u0111\u00e8o n\u00fai B\u1eafc, gi\u1edd ch\u1ec9 c\u00f2n Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n \u1edf V\u1ec7t \u0110\u1ed3i S\u1eaft. M\u00e0 \u0111\u1eb1ng sau \u0111\u00f3 c\u00f2n c\u00f3 x\u1ee9 hoang t\u00e0n c\u1ee7a con R\u1ed3ng. Con R\u1ed3ng c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb Sauron \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n g\u00e2y tang th\u01b0\u01a1ng gh\u00ea g\u1edbm. V\u1eady l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 k\u1ebft li\u1ec5u Smaug? Ch\u00ednh \u0111\u01b0\u01a1ng l\u00fac Gandalf ng\u1ed3i suy t\u01b0 chuy\u1ec7n \u0111\u00f3 th\u00ec Thorin \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc m\u1eb7t \u00f4ng m\u00e0 b\u1ea3o: \u201cCh\u1ee7 Nh\u00e2n Gandalf, t\u00f4i ch\u1ec9 m\u1edbi bi\u1ebft ti\u1ebfng ng\u00e0i, nh\u01b0ng gi\u1edd t\u00f4i r\u1ea5t m\u1eebng n\u1ebfu \u0111\u01b0\u1ee3c ng\u00e0i ti\u1ebfp chuy\u1ec7n. V\u00ec g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u00fd ngh\u0129 t\u00f4i v\u1eabn th\u01b0\u1eddng h\u01b0\u1edbng t\u1edbi ng\u00e0i, nh\u01b0 th\u1ec3 c\u00f3 ai xui khi\u1ebfn t\u00f4i t\u00ecm t\u1edbi. Th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 t\u00f4i \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh t\u00ecm r\u1ed3i, n\u1ebfu bi\u1ebft ph\u1ea3i \u0111i t\u00ecm ng\u00e0i \u1edf \u0111\u00e2u.\u201d Gandalf kinh ng\u1ea1c nh\u00ecn \u00f4ng. \u201cTh\u1eadt l\u1ea1 l\u00f9ng qu\u00e1, Thorin Khi\u00ean S\u1ed3i \u1ea1,\u201d \u00f4ng n\u00f3i. \u201cV\u00ec ch\u00ednh t\u00f4i c\u0169ng \u0111\u00e3 ngh\u0129 \u0111\u1ebfn \u00f4ng; v\u00e0 d\u00f9 t\u00f4i \u0111ang tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng t\u1edbi Qu\u1eadn, c\u00e1i \u0111\u1ea7u v\u1eabn nh\u1eafc nh\u1edf t\u00f4i \u0111\u1ea5y c\u0169ng l\u00e0 \u0111\u01b0\u1eddng t\u1edbi \u0111\u1ea1i s\u1ea3nh nh\u00e0 \u00f4ng.\u201d","\u201cC\u1ee9 g\u1ecdi v\u1eady n\u1ebfu ng\u00e0i mu\u1ed1n th\u1ebf,\u201d Thorin \u0111\u00e1p. \u201cD\u00f9 \u0111\u1ea5y ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1eefng ch\u1ed1n \u1edf t\u1ed3i t\u00e0n trong c\u1ea3nh l\u01b0u vong. Nh\u01b0ng ng\u00e0i s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c hoan ngh\u00eanh n\u1ebfu ng\u00e0i ch\u1ecbu qu\u00e1 b\u1ed9 \u0111\u1ebfn ch\u01a1i. V\u00ec ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i ng\u00e0i th\u00f4ng th\u00e1i, hi\u1ec3u bi\u1ebft h\u01a1n t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u \u0111ang di\u1ec5n ra tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi; c\u00f2n \u0111\u1ea7u t\u00f4i th\u00ec \u0111ang tr\u0129u n\u1eb7ng v\u00e0 s\u1ebd vui m\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eddi khuy\u00ean c\u1ee7a ng\u00e0i.\u201d \u201cT\u00f4i s\u1ebd \u0111\u1ebfn,\u201d Gandalf n\u00f3i; \u201cv\u00ec t\u00f4i ngh\u0129 \u00edt nh\u1ea5t ch\u00fang ta c\u0169ng chung m\u1ed9t m\u1ed1i lo. Con R\u1ed3ng \u1edf Erebor l\u00e0 th\u1ee9 \u0111ang \u00e1m \u1ea3nh t\u00f4i, v\u00e0 t\u00f4i \u0111o\u00e1n ch\u00e1u trai Thr\u00f3r c\u0169ng kh\u00f4ng qu\u00ean n\u00f3.\u201d C\u00e2u chuy\u1ec7n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ec3 n\u01a1i kh\u00e1c v\u1ec1 k\u1ebft qu\u1ea3 cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 n\u00e0y: v\u1ec1 k\u1ebf ho\u1ea1ch l\u1ea1 l\u00f9ng Gandalf v\u1ea1ch ra \u0111\u1ec3 gi\u00fap Thorin, v\u00e0 chuy\u1ebfn \u0111i c\u1ee7a Thorin c\u00f9ng to\u00e1n \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh t\u1eeb Qu\u1eadn nh\u1eafm t\u1edbi Ng\u1ecdn C\u00f4 \u0110\u1ed9c, b\u1eaft \u0111\u1ea7u m\u1ed9t nhi\u1ec7m v\u1ee5 d\u1eabn \u0111\u1ebfn h\u1eadu qu\u1ea3 l\u1edbn lao kh\u00f4ng l\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc. \u1ede \u0111\u00e2y ch\u1ec9 ghi l\u1ea1i nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u tr\u1ef1c ti\u1ebfp li\u00ean quan t\u1edbi D\u00e2n Durin. Con R\u1ed3ng b\u1ecb h\u1ea1 d\u01b0\u1edbi tay Bard tr\u1ea5n Esgaroth, nh\u01b0ng th\u00e0nh bang Thung L\u0169ng c\u00f3 \u0111\u00e1nh l\u1edbn. V\u00ec b\u1ecdn Orc \u0111\u1ed5 l\u00ean Erebor ngay khi \u0111\u00e1nh h\u01a1i th\u1ea5y Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n tr\u1edf l\u1ea1i, c\u1ea7m \u0111\u1ea7u l\u00e0 Bolg, con trai t\u00ean Azog \u0111\u00e3 b\u1ecb D\u00e1in tr\u1eeb kh\u1eed th\u1eddi c\u00f2n tr\u1ebb. Trong Tr\u1eadn Thung L\u0169ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u00f3, Thorin Khi\u00ean S\u1ed3i t\u1eed th\u01b0\u01a1ng; \u00f4ng qua \u0111\u1eddi v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t trong n\u1ea5m m\u1ed3 d\u01b0\u1edbi G\u1ea7m N\u00fai, vi\u00ean Arkenstone \u0111\u1eb7t tr\u00ean ng\u1ef1c. \u1ede \u0111\u1ea5y c\u1ea3 F\u00edli v\u00e0 K\u00edli, c\u00e1c con trai em g\u00e1i \u00f4ng c\u0169ng ng\u00e3 xu\u1ed1ng. Nh\u01b0ng D\u00e1in Ch\u00e2n S\u1eaft, em h\u1ecd \u00f4ng v\u1eeba t\u1eeb V\u1ec7t \u0110\u1ed3i S\u1eaft t\u1edbi \u1ee9ng c\u1ee9u, v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi k\u1ebf v\u1ecb ch\u00ednh danh, li\u1ec1n l\u00ean ng\u00f4i l\u00e0m Vua D\u00e1in II v\u00e0 V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c d\u01b0\u1edbi G\u1ea7m N\u00fai l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00f4i ph\u1ee5c, \u0111\u00fang nh\u01b0 Gandalf mong mu\u1ed1n. D\u00e1in l\u00e0 m\u1ed9t v\u00ec vua ch\u00ednh tr\u1ef1c v\u00e0 th\u00f4ng th\u00e1i, d\u01b0\u1edbi tri\u1ec1u \u00f4ng Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n l\u1ea1i gi\u00e0u c\u00f3 v\u00e0 h\u00f9ng m\u1ea1nh nh\u01b0 x\u01b0a. \u0110\u1ebfn cu\u1ed1i m\u00f9a h\u00e8 c\u00f9ng n\u0103m \u0111\u00f3 (2941) Gandalf cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u00e3 thuy\u1ebft ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c Saruman v\u00e0 H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng Tr\u1eafng t\u1ea5n c\u00f4ng Dol Guldur, v\u00e0 Sauron r\u00fat lui v\u1ec1 l\u1ea1i Mordor, tr\u1ed1n tr\u00e1nh an to\u00e0n kh\u1ecfi m\u1ecdi k\u1ebb th\u00f9, nh\u01b0 h\u1eafn ngh\u0129. V\u00ec th\u1ebf m\u00e0 khi cu\u1ed1i c\u00f9ng Cu\u1ed9c Chi\u1ebfn c\u0169ng n\u1ed5 ra, ph\u00eda Nam tr\u1edf th\u00e0nh h\u01b0\u1edbng t\u1ea5n c\u00f4ng ch\u00ednh; nh\u01b0ng d\u00f9 v\u1eady v\u1edbi c\u00e1nh tay ph\u1ea3i v\u01b0\u01a1n d\u00e0i Sauron c\u00f3 l\u1ebd \u0111\u00e3 g\u00e2y tai h\u1ecda l\u1edbn tr\u00ean mi\u1ec1n B\u1eafc, n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 Vua D\u00e1in v\u00e0 Vua Brand ng\u0103n ch\u1eb7n. \u0110\u00fang nh\u01b0 Gandalf \u0111\u00e3 n\u00f3i v\u1edbi Frodo v\u00e0 Gimli m\u00e3i sau n\u00e0y, trong th\u1eddi gian ng\u1eafn h\u1ecd s\u1ed1ng b\u00ean nhau \u1edf Minas Tirith. M\u1edbi \u00edt l\u00e2u tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 tin t\u1ee9c v\u1ec1 nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n n\u01a1i xa v\u1eeba t\u1edbi Gondor. \u201cTa \u0111\u00e3 th\u01b0\u01a1ng ti\u1ebfc khi Thorin ng\u00e3 xu\u1ed1ng,\u201d Gandalf n\u00f3i; \u201cv\u00e0 gi\u1edd ch\u00fang ta \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft c\u1ea3 D\u00e1in c\u0169ng t\u1eed tr\u1eadn trong Thung L\u0169ng tr\u00ean chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, ch\u00ednh v\u00e0o l\u00fac \u1edf \u0111\u00e2y ch\u00fang ta l\u00e2m tr\u1eadn. Ta s\u1ebd n\u00f3i \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ed5n th\u1ea5t n\u1eb7ng n\u1ec1, n\u1ebfu kh\u00f4ng ph\u1ea3i, \u0111\u00fang h\u01a1n, \u0111\u1ea5y l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u k\u1ef3 di\u1ec7u, r\u1eb1ng \u1edf tu\u1ed5i m\u00ecnh \u00f4ng v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 vung c\u00e2y r\u00ecu b\u1eb1ng tr\u00e1ng kh\u00ed nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi ta k\u1ec3, khi \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc thi th\u1ec3 Vua Brand tr\u01b0\u1edbc C\u1ed5ng Erebor, tr\u01b0\u1edbc khi b\u00f3ng t\u1ed1i \u1eadp l\u00ean. \u201cNh\u01b0ng m\u1ecdi s\u1ef1 \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ec3 di\u1ec5n ra r\u1ea5t kh\u00e1c, t\u1ed3i t\u1ec7 h\u01a1n nhi\u1ec1u. Khi ngh\u0129 v\u1ec1 Tr\u1eadn Pelennor v\u0129 \u0111\u1ea1i, c\u00e1c anh \u0111\u1eebng qu\u00ean nh\u1eefng tr\u1eadn \u0111\u00e1nh \u1edf Thung L\u0169ng v\u00e0 ch\u00ed can tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a D\u00e2n Durin. H\u00e3y t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng n\u1ebfu kh\u00e1c \u0111i s\u1ef1 th\u1ec3 \u0111\u00e3 ra sao. Eriador ch\u00ecm d\u01b0\u1edbi ki\u1ebfm man di v\u00e0 l\u1eeda r\u1ed3ng, Thung \u0110\u00e1y Khe \u0111\u00eam \u0111en bao ph\u1ee7. C\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd ch\u1eb3ng c\u00f3 Ho\u00e0ng H\u1eadu Gondor n\u00e0o h\u1ebft. C\u00f3 th\u1ec3 l\u00fac n\u00e0y ch\u00fang ta ch\u1ec9 hy v\u1ecdng sau chi\u1ebfn th\u1eafng h\u1ed3i h\u01b0\u01a1ng v\u1ec1 v\u1edbi tro t\u00e0n. Nh\u01b0ng t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u00e3","\u0111\u01b0\u1ee3c ng\u0103n ch\u1eb7n - ch\u1ec9 v\u00ec ta \u0111\u00e3 g\u1eb7p Thorin Khi\u00ean S\u1ed3i m\u1ed9t t\u1ed1i b\u00ean r\u00eca m\u00f9a xu\u00e2n \u1edf Bree. Duy\u00ean ph\u1eadn xui n\u00ean g\u1eb7p, nh\u01b0 ch\u00fang ta v\u1eabn n\u00f3i \u1edf Trung \u0110\u1ecba.\u201d Dis l\u00e0 con g\u00e1i Thr\u00e1in II. B\u00e0 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi l\u00f9n n\u1eef duy nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00eau t\u00ean trong nh\u1eefng b\u1ed9 s\u1eed n\u00e0y. Gimli n\u00f3i ng\u01b0\u1eddi l\u00f9n n\u1eef c\u00f3 r\u1ea5t \u00edt, c\u00f3 l\u1ebd kh\u00f4ng ngo\u00e0i m\u1ed9t ph\u1ea7n ba t\u1ed5ng s\u1ed1 d\u00e2n. H\u1ecd \u00edt khi ra t\u1edbi ngo\u00e0i, tr\u1eeb khi th\u1eadt c\u1ea5p thi\u1ebft, v\u1ec1 gi\u1ecdng n\u00f3i c\u0169ng nh\u01b0 b\u1ed9 d\u1ea1ng, v\u00e0 c\u1ea3 ph\u1ee5c trang n\u1ebfu h\u1ecd bu\u1ed9c ph\u1ea3i l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng, tr\u00f4ng h\u1ecd gi\u1ed1ng h\u1ec7t ng\u01b0\u1eddi l\u00f9n nam t\u1edbi m\u1ee9c tai v\u00e0 m\u1eaft c\u00e1c gi\u1ed1ng d\u00e2n kh\u00e1c ch\u1eb3ng ph\u00e2n bi\u1ec7t n\u1ed5i hai \u0111\u1eb1ng. T\u1eeb \u0111\u00f3 m\u00e0 n\u1ea3y ra \u00fd ngh\u0129 ngu ng\u1ed1c c\u1ee7a Con Ng\u01b0\u1eddi, r\u1eb1ng kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi l\u00f9n n\u1eef, v\u00e0 t\u1ed9c Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n \u201cm\u1ecdc ra t\u1eeb \u0111\u00e1\u201d. Ch\u00ednh v\u00ec s\u1ed1 ph\u1ee5 n\u1eef \u00edt \u1ecfi m\u00e0 n\u00f2i gi\u1ed1ng Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng r\u1ea5t ch\u1eadm, v\u00e0 b\u1ecb \u0111e d\u1ecda n\u1ebfu kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed1n \u1edf an to\u00e0n. V\u00ec Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n ch\u1ec9 l\u1ea5y ch\u1ed3ng ho\u1eb7c v\u1ee3 m\u1ed9t l\u1ea7n trong su\u1ed1t c\u1ea3 \u0111\u1eddi, m\u00e0 l\u00f2ng ghen tu\u00f4ng \u1edf h\u1ecd l\u1ea1i r\u1ea5t cao, nh\u01b0 m\u1ed7i khi \u0111\u1ee5ng \u0111\u1ebfn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 quy\u1ec1n l\u1ee3i. S\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi l\u00f9n nam l\u1eadp gia \u0111\u00ecnh trong th\u1ef1c t\u1ebf c\u00f2n \u00edt h\u01a1n m\u1ed9t ph\u1ea7n ba. V\u00ec kh\u00f4ng ph\u1ea3i c\u00f4 hay b\u00e0 n\u00e0o c\u0169ng l\u1ea5y ch\u1ed3ng: c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ch\u1eb3ng mu\u1ed1n, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n k\u1ebb kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c, v\u00e0 v\u00ec th\u1ebf t\u1eeb ch\u1ed1i m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n l\u1ea1i. C\u00f2n v\u1edbi c\u00e1c \u00f4ng, c\u0169ng c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi ch\u1eb3ng ham k\u1ebft h\u00f4n, v\u00ec \u0111\u00e3 d\u00e0nh tr\u1ecdn cho ngh\u1ec1. Gimli con trai Gl\u00f3in tr\u1edf th\u00e0nh n\u1ed5i ti\u1ebfng, v\u00ec \u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t trong Ch\u00edn B\u1ed9 H\u00e0nh \u0111\u00e3 mang chi\u1ebfc Nh\u1eabn ra \u0111i v\u00e0 s\u00e1nh vai c\u00f9ng Vua Elessar su\u1ed1t c\u00e1c di\u1ec5n bi\u1ebfn Cu\u1ed9c Chi\u1ebfn. \u00d4ng c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 B\u1ea1n Ti\u00ean v\u00ec giao t\u00ecnh th\u1eafm thi\u1ebft \u0111\u00e3 h\u00ecnh th\u00e0nh gi\u1eefa \u00f4ng v\u00e0 Legolas, con trai Vua Thranduil, v\u00e0 c\u0169ng v\u00ec l\u00f2ng k\u00ednh tr\u1ecdng c\u1ee7a \u00f4ng d\u00e0nh cho Phu Nh\u00e2n Galadriel. Sau khi Sauron s\u1ee5p \u0111\u1ed5, Gimli \u0111\u01b0a v\u1ec1 Nam m\u1ed9t ph\u1ea7n d\u00e2n Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n \u1edf Erebor, b\u1ea3n th\u00e2n \u00f4ng tr\u1edf th\u00e0nh Ch\u00faa c\u00e1c Hang \u0110\u1ed9ng L\u1ea5p L\u00e1nh. \u00d4ng c\u00f9ng c\u00e1c \u0111\u1ed3ng b\u00e0o \u0111\u00e3 l\u00e0m n\u00ean nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh l\u1edbn \u1edf Gondor l\u1eabn Rohan. Minas Tirith \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecd d\u00f9ng th\u00e9p v\u00e0 mithril g\u00f2 c\u1ed5ng m\u1edbi thay th\u1ebf c\u00e1nh c\u1ed5ng \u0111\u00e3 b\u1ecb t\u00ean Vua ph\u00f9 th\u1ee7y \u0111\u1eadp n\u00e1t. Legolas b\u1ea1n \u00f4ng c\u0169ng \u0111\u01b0a v\u1ec1 Nam nhi\u1ec1u Ti\u00ean \u1edf R\u1eebng Xanh; h\u1ecd t\u1edbi Ithilien s\u1ed1ng, khi\u1ebfn n\u01a1i n\u00e0y l\u1ea1i l\u1ea7n n\u1eefa tr\u1edf th\u00e0nh v\u00f9ng \u0111\u1ea5t t\u01b0\u01a1i \u0111\u1eb9p nh\u1ea5t tr\u00ean kh\u1eafp mi\u1ec1n T\u00e2y. Nh\u01b0ng khi Vua Elessar t\u1eeb b\u1ecf cu\u1ed9c \u0111\u1eddi, Legolas cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng \u0111i theo tr\u00e1i tim v\u1eaby g\u1ecdi, v\u00e0 giong bu\u1ed3m v\u01b0\u1ee3t \u0110\u1ea1i D\u01b0\u01a1ng. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ghi ch\u00fa cu\u1ed1i c\u00f9ng trong cu\u1ed1n S\u00e1ch \u0110\u1ecf","Ch\u00fang t\u00f4i c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c nghe n\u00f3i Legolas \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a Gimli con trai Gl\u00f3in theo c\u00f9ng v\u00ec t\u00ecnh b\u1ea1n l\u1edbn lao c\u1ee7a h\u1ecd, l\u1edbn h\u01a1n b\u1ea5t k\u1ec3 m\u1ed1i c\u1ea3m t\u00ecnh n\u00e0o t\u1eebng c\u00f3 gi\u1eefa Ti\u00ean v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n. N\u1ebfu \u0111\u00fang l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec qu\u1ea3 l\u1ea1 l\u00f9ng: r\u1eb1ng m\u1ed9t Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n l\u1ea1i ch\u1ecbu \u0111\u1ed5i Trung \u0110\u1ecba l\u1ea5y t\u00ecnh y\u00eau b\u1ea5t k\u1ec3 cho ai, v\u00e0 r\u1eb1ng d\u00e2n Eldar l\u1ea1i \u0111\u1ed3ng \u00fd ti\u1ebfp nh\u1eadn \u00f4ng, v\u00e0 r\u1eb1ng c\u00e1c Ch\u00faa t\u1ec3 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y cho ph\u00e9p. Nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi ta n\u00f3i Gimli c\u00f2n ra \u0111i v\u00ec khao kh\u00e1t mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ea7n n\u1eefa chi\u00eam ng\u01b0\u1ee1ng v\u1ebb \u0111\u1eb9p c\u1ee7a Galadriel; v\u00e0 r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3, l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi h\u00f9ng m\u1ea1nh gi\u1eefa t\u1ed9c Eldar, b\u00e0 \u0111\u00e3 kh\u1ea9n c\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c \u00e2n hu\u1ec7 \u1ea5y cho \u00f4ng. V\u1ec1 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng th\u1ec3 n\u00f3i th\u00eam g\u00ec n\u1eefa.","D\u00f2ng d\u00f5i Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n Erebor do Gimli con trai Gl\u00f3in so\u1ea1n cho Vua Elessar Erebor thi\u1ebft l\u1eadp, 1999. D\u00e1in I ch\u1ebft v\u00ec r\u1ed3ng, 2589. Tr\u1edf l\u1ea1i Erebor, 2590. Erebor b\u1ecb \u0111\u1ed1t ph\u00e1, 2770. Thr\u00f3r b\u1ecb s\u00e1t h\u1ea1i, 2790. H\u1ed9i qu\u00e2n Ngu\u1eddi L\u00f9n, 2790-3. Chi\u1ebfn tranh g\u1ec9\u1eeda Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n v\u00e0 Orc, 2793-9. Tr\u1eadn Nanduhirion, 2799.","Thr\u00e1in lang b\u1ea1t, 2841. Thr\u00e1in ch\u1ebft v\u00e0 m\u1ea5t Nh\u1eabn, 2850. Tr\u1eadn Chi\u1ebfn N\u0103m \u0110\u1ea1o Qu\u00e2n, Thorin II ch\u1ebft, 2941. Balin \u0111i t\u1edbi Moria, 2989. * \u0110\u00e1nh d\u1ea5u nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 vua c\u1ee7a D\u00e2n Durin, k\u1ec3 c\u1ea3 l\u01b0u vong. Trong s\u1ed1 \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh c\u1ee7a Thorin Khi\u00ean S\u1ed3i t\u1edbi Erebor c\u00f3 Ori, Nori v\u00e0 Dori c\u0169ng thu\u1ed9c Gia t\u1ed9c Durin, c\u00f2n nhi\u1ec1u h\u1ecd h\u00e0ng xa h\u01a1n c\u1ee7a Thorin: Bifur, Bofur, Bombur \u0111\u1ec1u l\u00e0 con ch\u00e1u c\u00e1c Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n \u1edf Moria, nh\u01b0ng kh\u00f4ng thu\u1ed9c d\u00f2ng Durin. \u2020 xem l\u01b0u \u00fd \u0111\u1ea7u ph\u1ee5 l\u1ee5c. ______________ [1] Ho\u1eb7c gi\u1ea3i ph\u00f3ng kh\u1ecfi nh\u00e0 giam; r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3 \u0111\u00e3 t\u1ec9nh th\u1ee9c t\u1eeb khi \u0111\u00e1nh h\u01a1i th\u1ea5y d\u00e3 t\u00e2m c\u1ee7a Sauron. [2] Trong \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u00e1c con Thr\u00e1in II: Thorin (Khi\u00ean S\u1ed3i), Frerin v\u00e0 Dis. Thorin l\u00fac \u1ea5y m\u1edbi ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t thi\u1ebfu ni\u00ean theo c\u00e1ch t\u00ednh tu\u1ed5i Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n. M\u00e3i v\u1ec1 sau ng\u01b0\u1eddi ta m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng D\u00e2n d\u01b0\u1edbi G\u1ea7m N\u00fai tho\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f4ng h\u01a1n l\u00fac \u0111\u1ea7u h\u1ecd t\u01b0\u1edfng; nh\u01b0ng ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u00e3 \u0111i v\u1ec1 V\u1ec7t \u0110\u1ed3i S\u1eaft. [3] Azog l\u00e0 cha c\u1ee7a Bolg. [4] T\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n khi\u00ean c\u1ee7a Thorin b\u1ecb ch\u00e9m v\u1ee1 \u0111\u00f4i, \u00f4ng n\u00e9m \u0111i v\u00e0 vung r\u00ecu ch\u1eb7t \u0111\u1ee9t m\u1ed9t c\u00e0nh s\u1ed3i g\u1ea7n \u0111\u00f3, n\u1eafm b\u1eb1ng tay tr\u00e1i v\u1eeba ch\u1eb7n \u0111\u00f2n \u0111\u00e1nh c\u1ee7a k\u1ebb th\u00f9, v\u1eeba vung l\u00ean l\u00e0m g\u1eady. \u0110\u1ea5y l\u00e0 l\u00fd do \u00f4ng mang bi\u1ec7t danh Khi\u00ean S\u1ed3i. [5] H\u00e0nh x\u1eed v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft theo l\u1ed1i \u1ea5y l\u00e0 m\u1ed9t vi\u1ec7c \u0111au bu\u1ed3n v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n, v\u00ec tr\u00e1i h\u1eb3n t\u1eadp qu\u00e1n c\u1ee7a h\u1ecd; nh\u01b0ng mu\u1ed1n x\u00e2y nh\u1eefng n\u1ea5m m\u1ed9 nh\u01b0 h\u1ecd quen l\u00e0m (v\u00ec Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n ch\u1ec9 \u0111\u1eafp \u0111\u00e1 l\u00ean ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft ch\u1ee9 kh\u00f4ng \u0111\u1eafp \u0111\u1ea5t) s\u1ebd ph\u1ea3i m\u1ea5t nhi\u1ec1u n\u0103m. V\u00ec th\u1ebf h\u1ecd ch\u1ecdn c\u00e1ch h\u1ecfa t\u00e1ng, c\u00f2n h\u01a1n \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n l\u1ea1i cho th\u00fa hoang, chim ch\u00f3c hay l\u0169 Orc \u0103n x\u00e1c. Nh\u01b0ng nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ng\u00e3 xu\u1ed1ng \u1edf Azanulbizar \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e0nh t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e0i trong tr\u00ed nh\u1edb, v\u00e0 \u0111\u1ebfn th\u1eddi n\u00e0y, Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n v\u1eabn th\u01b0\u1eddng t\u1ef1 h\u00e0o k\u1ec3 v\u1ec1 c\u1ee5 k\u1ef5 n\u00e0o \u0111\u00f3 c\u1ee7a m\u00ecnh: \u201cNg\u00e0i l\u00e0 m\u1ed9t Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n b\u1ecb thi\u00eau\u201d, coi nh\u01b0 th\u1ebf l\u00e0 \u0111\u1ee7 hi\u1ec3u. [6] Gi\u1edbi ph\u1ee5 n\u1eef \u1edf \u0111\u00e2y r\u1ea5t \u00edt. Dis con g\u00e1i Thr\u00e1in s\u1ed1ng \u1edf \u0111\u00f3. B\u00e0 l\u00e0 m\u1eb9 c\u1ee7a F\u00edli v\u00e0 K\u00edli, c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u sinh \u1edf Ered Luin. Thorin kh\u00f4ng l\u1ea5y v\u1ee3. [7] 15 th\u00e1ng Ba 2941.","PH\u1ee4 L\u1ee4C B CHUY\u1ec6N C\u00c1C N\u0102M (BI\u00caN NI\u00caN S\u1eec MI\u1ec0N T\u00c2Y) K\u1ef7 \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t k\u1ebft th\u00fac b\u1eb1ng cu\u1ed9c \u0110\u1ea1i Chi\u1ebfn, Qu\u00e2n \u0111o\u00e0n Valinor \u0111\u1eadp n\u00e1t Thangorodrim v\u00e0 l\u1eadt \u0111\u1ed5 Morgoth. Sau \u0111\u00f3 ph\u1ea7n l\u1edbn t\u1ed9c Noldor quay v\u1ec1 Vi\u1ec5n T\u00e2y, s\u1ed1ng tr\u00ean \u0111\u1ea3o Eress\u00eba trong ph\u1ea1m vi nh\u00ecn th\u1ea5y Valinor; trong s\u1ed1 Sindar c\u0169ng nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi v\u01b0\u1ee3t \u0110\u1ea1i D\u01b0\u01a1ng. K\u1ef7 \u0110\u1ec7 Nh\u1ecb k\u1ebft th\u00fac khi l\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ea5t Sauron, b\u1ea7y t\u00f4i c\u1ee7a Morgoth s\u1ee5p \u0111\u1ed5, chi\u1ebfc Nh\u1eabn Ch\u00faa b\u1ecb \u0111o\u1ea1t m\u1ea5t. K\u1ef7 \u0110\u1ec7 Tam c\u00f3 h\u1ed3i k\u1ebft l\u00e0 cu\u1ed9c Nh\u1eabn Chi\u1ebfn; nh\u01b0ng K\u1ef7 \u0110\u1ec7 T\u1ee9 v\u1eabn ch\u01b0a coi l\u00e0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u cho t\u1edbi khi Ch\u1ee7 Nh\u00e2n Elrond ra kh\u01a1i, t\u1edbi th\u1eddi Con Ng\u01b0\u1eddi th\u1ed1ng tr\u1ecb v\u00e0 m\u1ecdi \u201cgi\u1ed1ng d\u00e2n bi\u1ebft n\u00f3i\u201d kh\u00e1c phai t\u00e0n tr\u00ean Trung \u0110\u1ecba. Sang t\u1edbi K\u1ef7 \u0110\u1ec7 T\u1ee9, m\u1ecdi k\u1ef7 nguy\u00ean v\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 th\u1eddi C\u1ef1u Ni\u00ean; nh\u01b0ng chu\u1ea9n x\u00e1c th\u00ec t\u00ean \u0111\u00f3 ch\u1ec9 n\u00f3i t\u1edbi th\u1eddi k\u1ef3 tr\u01b0\u1edbc khi tr\u1eeb b\u1ecf Morgoth. L\u1ecbch s\u1eed th\u1eddi k\u1ef3 \u0111\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c ghi l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00e2y.","K\u1ef7 \u0110\u1ec7 Nh\u1ecb \u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng n\u0103m t\u0103m t\u1ed1i cho Con Ng\u01b0\u1eddi Trung \u0110\u1ecba, nh\u01b0ng l\u1ea1i l\u00e0 th\u1eddi k\u1ef3 ho\u00e0ng kim c\u1ee7a N\u00famenor. V\u1ec1 nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n tr\u00ean Trung \u0110\u1ecba kh\u00f4ng c\u00f3 nhi\u1ec1u ghi ch\u00e9p, ho\u1eb7c r\u1ea5t s\u01a1 s\u00e0i, v\u00e0 ng\u00e0y th\u00e1ng c\u0169ng kh\u00f4ng ch\u1eafc ch\u1eafn. \u0110\u1ea7u k\u1ef7 nguy\u00ean n\u00e0y v\u1eabn c\u00f2n nhi\u1ec1u Th\u01b0\u1ee3ng Ti\u00ean \u1edf l\u1ea1i. Ph\u1ea7n l\u1edbn s\u1ed1ng \u1edf Lindon ph\u00eda T\u00e2y d\u00e3y Ered Luin; nh\u01b0ng tr\u01b0\u1edbc khi t\u00f2a Barad-d\u00fbr x\u00e2y c\u1ea5t, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi Sindar \u0111\u00e3 \u0111i v\u1ec1 \u0110\u00f4ng, m\u1ed9t s\u1ed1 th\u00e0nh l\u1eadp c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c r\u1eebng \u1edf n\u01a1i xa x\u00f4i v\u1edbi d\u00e2n c\u01b0 ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 n\u00f2i L\u00e2m Ti\u00ean. Thranduil l\u00e0m vua ph\u00eda B\u1eafc R\u1eebng Xanh L\u1edbn l\u00e0 m\u1ed9t trong s\u1ed1 \u0111\u00f3. \u1ede Lindon ph\u00eda B\u1eafc d\u00f2ng Lune c\u00f3 Gil-galad, h\u1eadu du\u1ec7 cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a c\u00e1c vua Noldor tha h\u01b0\u01a1ng. Ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c suy t\u00f4n l\u00e0 \u0110\u1ea1i V\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a c\u00e1c Ti\u00ean ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y. \u1ede Lindon Nam d\u00f2ng Lune trong m\u1ed9t th\u1eddi gian c\u00f3 Celeborn, d\u00f2ng t\u1ed9c c\u1ee7a Thingol; v\u1ee3 l\u00e0 Galadriel, cao sang nh\u1ea5t trong s\u1ed1 n\u1eef Ti\u00ean. B\u00e0 l\u00e0 em g\u00e1i Finrod Felagund hi\u1ec7u B\u1ea1n Ng\u01b0\u1eddi, x\u01b0a l\u00e0 vua Nargothrond, \u0111\u00e3 hi\u1ebfn m\u1ea1ng s\u1ed1ng \u0111\u1ec3 c\u1ee9u Beren con trai Barahir. V\u1ec1 sau m\u1ed9t s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed9c Noldor t\u1edbi Eregion b\u00ean s\u01b0\u1eddn T\u00e2y D\u00e3y N\u00fai M\u00f9 S\u01b0\u01a1ng, g\u1ea7n C\u1ed5ng T\u00e2y Moria. Nguy\u00ean do l\u00e0 h\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft mithril \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n t\u1ea1i Moria. T\u1ed9c Noldor v\u00f4 c\u00f9ng t\u00e0i kh\u00e9o ngh\u1ec1 th\u1ee7 c\u00f4ng v\u00e0 c\u0169ng b\u1edbt kh\u00f3 ch\u1ecbu v\u1edbi Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n h\u01a1n t\u1ed9c Sindar; nh\u01b0ng t\u00ecnh b\u1ea1n gi\u1eefa d\u00e2n Durin v\u00e0 c\u00e1c Ti\u00ean th\u1ee3 r\u00e8n \u1edf Eregion \u0111\u00e3 l\u00e0 th\u00e2n thi\u1ec7n h\u1ebft s\u1ee9c c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1eefa hai ch\u1ee7ng t\u1ed9c. Celebrimbor l\u00e0 Ch\u00faa Eregion, ng\u01b0\u1eddi th\u1ee3 gi\u1ecfi nh\u1ea5t trong s\u1ed1 h\u1ecd; ng\u00e0i ch\u00ednh thu\u1ed9c d\u00f2ng d\u00f5i F\u00ebanor.","N\u0103m 1 - Th\u00e0nh l\u1eadp khu C\u1ea3ng X\u00e1m v\u00e0 Lindon. 32 - Ng\u01b0\u1eddi Edain \u0111\u1ebfn N\u00famenor. k.40 - R\u1ea5t \u0111\u00f4ng Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n r\u1eddi c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ed1 c\u0169 \u1edf d\u00e3y Ered Luin t\u1edbi Moria, l\u00e0m d\u00e2n s\u1ed1 n\u01a1i \u0111\u00e2y t\u0103ng m\u1ea1nh. 442 - Elros Tar-Minyatur qua \u0111\u1eddi. k.500 - Sauron l\u1ea1i ng\u00f3c \u0111\u1ea7u \u1edf Trung \u0110\u1ecba. 521 - Silmari\u00ebn sinh t\u1ea1i N\u00famenor. 600 - \u0110o\u00e0n t\u00e0u N\u00famenor \u0111\u1ea7u ti\u00ean xu\u1ea5t hi\u1ec7n ngo\u00e0i b\u1edd bi\u1ec3n. 750 - Ng\u01b0\u1eddi Noldor th\u00e0nh l\u1eadp Eregion. k.1000 - Sauron lo ng\u1ea1i th\u1ebf l\u1ef1c ng\u00e0y c\u00e0ng m\u1ea1nh c\u1ee7a N\u00famenor, ch\u1ecdn Mordor l\u00e0m c\u0103n c\u1ee9 \u0111\u1ecba d\u1ef1ng th\u00e0nh tr\u00ec. B\u1eaft \u0111\u1ea7u x\u00e2y Barad-d\u00fbr. 1075 - Tar-Ancalim\u00eb tr\u1edf th\u00e0nh N\u1eef Ho\u00e0ng Ch\u1ea5p Ch\u00ednh \u0111\u1ea7u ti\u00ean t\u1ea1i N\u00famenor. 1200 - Sauron t\u00ecm c\u00e1ch d\u1ee5 d\u1ed7 t\u1ed9c Eldar. Gil-galad kh\u01b0\u1edbc t\u1eeb giao l\u01b0u v\u1edbi h\u1eafn; nh\u01b0ng th\u1ee3 r\u00e8n Eregion xi\u00eau l\u00f2ng. Ng\u01b0\u1eddi N\u00famenor b\u1eaft \u0111\u1ea7u x\u00e2y c\u00e1c c\u1ea3ng v\u0129nh vi\u1ec5n. k.1500 - Ti\u00ean th\u1ee3 r\u00e8n \u0111\u01b0\u1ee3c Sauron h\u01b0\u1edbng d\u1eabn, \u0111\u1ea1t t\u1edbi \u0111\u1ec9nh cao t\u00e0i ngh\u1ec7. B\u1eaft \u0111\u1ea7u r\u00e8n c\u00e1c Nh\u1eabn Quy\u1ec1n N\u0103ng. k.1590 - Ba Nh\u1eabn ho\u00e0n th\u00e0nh \u1edf Eregion. k.1600 - Sauron r\u00e8n Nh\u1eabn Ch\u00faa \u1edf Orodruin. Barad-d\u00fbr x\u00e2y xong. Celebrimbor nh\u1eadn ra m\u01b0u k\u1ebf c\u1ee7a h\u1eafn. 1693 - Cu\u1ed9c Chi\u1ebfn gi\u1eefa Ti\u00ean v\u00e0 Sauron b\u1eaft \u0111\u1ea7u. Ba Nh\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea5u.","1695 - Sauron tung qu\u00e2n v\u00e0o Eriador. Gil-galad c\u1eed Elrond t\u1edbi Eregion. 1697 - Eregion b\u1ecb ph\u00e1 h\u1ee7y. Celebrimbor ch\u1ebft. C\u1ed5ng Moria \u0111\u00f3ng s\u1eadp. Elrond r\u00fat lui c\u00f9ng s\u1ed1 Noldor c\u00f2n l\u1ea1i, thi\u1ebft l\u1eadp Imladris l\u00e0m n\u01a1i tr\u00fa \u1ea9n. 1699 - Sauron c\u00e0n qu\u00e9t Eriador. 1700 - Tar-Minastir c\u1eed h\u1ea3i \u0111\u1ed9i l\u1edbn t\u1eeb N\u00famenor t\u1edbi Lindon. Sauron b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1ea1i. 1701 - Sauron b\u1ecb d\u1eb9p kh\u1ecfi Eriador. Mi\u1ec1n T\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c y\u00ean b\u00ecnh m\u1ed9t th\u1eddi gian d\u00e0i. k.1800 - Kho\u1ea3ng t\u1eeb \u0111\u00e2y tr\u1edf \u0111i, ng\u01b0\u1eddi N\u00famenor b\u1eaft \u0111\u1ea7u thi\u1ebft l\u1eadp nhi\u1ec1u l\u00e3nh \u0111\u1ecba d\u1ecdc b\u1edd bi\u1ec3n. Sauron m\u1edf r\u1ed9ng t\u1ea7m \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng sang ph\u00eda \u0110\u00f4ng. B\u00f3ng t\u1ed1i b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u1edf N\u00famenor. 2251 - Tar-Atanamir ch\u1ebft. Tar-Ancalimon nh\u1eadn v\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1ee3ng. N\u1ed5i lo\u1ea1n v\u00e0 ph\u00e2n l\u1eadp trong n\u1ed9i b\u1ed9 N\u00famenor. Kho\u1ea3ng th\u1eddi gian n\u00e0y c\u00e1c Nazg\u00fbl t\u1ee9c Ma Nh\u1eabn, n\u00f4 l\u1ec7 c\u1ee7a B\u1ed9 Ch\u00edn, l\u1ea7n \u0111\u1ea7u xu\u1ea5t hi\u1ec7n. 2280 - Th\u00e0nh tr\u00ec N\u00famenor l\u1edbn x\u00e2y \u1edf Umbar. 2350 - X\u00e2y c\u1ea3ng Pelargir. Tr\u1edf th\u00e0nh c\u1ea3ng ch\u00ednh cho ng\u01b0\u1eddi Numenor Trung T\u00edn. 2899 - Ar-Ad\u00fbnakh\u00f4r nh\u1eadn v\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1ee3ng. 3175 - Tar-Palantir h\u1ed1i c\u1ea3i. N\u1ed9i chi\u1ebfn \u1edf N\u00famenor. 3255 - Ar-Pharaz\u00f4n Kim \u0110\u1ebf \u0111o\u1ea1t v\u01b0\u01a1ng tr\u01b0\u1ee3ng. 3261 - Ar-Pharaz\u00f4n l\u00ean thuy\u1ec1n \u0111\u1ed5 b\u1ed9 \u1edf Umbar. 3262 - Sauron l\u00e0m t\u00f9 nh\u00e2n \u0111\u01b0a t\u1edbi N\u00famenor; 3262-3310 - Sauron d\u1ee5 d\u1ed7 Nh\u00e0 Vua, tha h\u00f3a ng\u01b0\u1eddi N\u00famenor. 3310 - Ar-Pharaz\u00f4n b\u1eaft \u0111\u1ea7u x\u00e2y \u0111\u1ed9i \u0110\u1ea1i Th\u1ee7y Qu\u00e2n. 3319 - Ar-Pharaz\u00f4n t\u1ea5n c\u00f4ng Valinor. N\u00famenor s\u1ee5p \u0111\u1ed5. Elendil v\u00e0 hai con tr\u1ed1n tho\u00e1t. 3320 - C\u00e1c V\u01b0\u01a1ng Qu\u1ed1c L\u01b0u Vong th\u00e0nh l\u1eadp: Arnor v\u00e0 Gondor. C\u00e1c Qu\u1ea3 C\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c chia. Sauron tr\u1edf l\u1ea1i Mordor. 3429 - Sauron t\u1ea5n c\u00f4ng Gondor, chi\u1ebfm Minas Ithil v\u00e0 \u0111\u1ed1t C\u00e2y Tr\u1eafng. Isildur tr\u1ed1n xu\u00f4i d\u00f2ng Anduin, t\u1edbi g\u1eb7p Elendil tr\u00ean B\u1eafc. An\u00e1rion ph\u00f2ng th\u1ee7 Minas Arnor v\u00e0 Osgiliath.","3430 - Li\u00ean minh Cu\u1ed1i C\u00f9ng gi\u1eefa Ti\u00ean v\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi th\u00e0nh l\u1eadp. 3431 - Gil-galad v\u00e0 Elendil h\u00e0nh qu\u00e2n v\u1ec1 \u0110\u00f4ng t\u1edbi Imladris. 3434 - Qu\u00e2n \u0111o\u00e0n Li\u00ean minh v\u01b0\u1ee3t D\u00e3y N\u00fai M\u00f9 S\u01b0\u01a1ng. Tr\u1eadn Dagorlad, Sauron \u0111\u1ea1i b\u1ea1i. B\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u00e2y Barad-d\u00fbr. 3440 - An\u00e1rion t\u1eed tr\u1eadn. 3441 - Sauron b\u1ecb l\u1eadt \u0111\u1ed5 nh\u1edd Elendil v\u00e0 Gil-galad, c\u1ea3 hai hy sinh. Isildur \u0111o\u1ea1t Nh\u1eabn Ch\u00faa. Sauron ra \u0111i, Ma Nh\u1eabn l\u1eb7n v\u00e0o b\u00f3ng t\u1ed1i. K\u1ef7 \u0110\u1ec7 Nh\u1ecb ch\u1ea5m d\u1ee9t.","K\u1ef7 \u0110\u1ec7 Tam \u0110\u00e2y l\u00e0 th\u1eddi k\u1ef3 phai m\u1edd c\u1ee7a t\u1ed9c Eldar. H\u1ecd \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edfng h\u00f2a b\u00ecnh l\u00e2u d\u00e0i, s\u1eed d\u1ee5ng Ba Nh\u1eabn trong khi Sauron ng\u1ee7, c\u00f2n Nh\u1eabn Ch\u00faa m\u1ea5t t\u00edch; nh\u01b0ng h\u1ecd kh\u00f4ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f4ng tr\u00ecnh n\u00e0o m\u1edbi, ch\u1ec9 s\u1ed1ng b\u1eb1ng k\u00fd \u1ee9c v\u1ec1 qu\u00e1 kh\u1ee9. Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n \u1ea9n m\u00ecnh d\u01b0\u1edbi nh\u1eefng t\u1ea7ng s\u00e2u, g\u00e1c c\u00e1c kho t\u00e0ng; nh\u01b0ng khi c\u00e1i \u00e1c l\u1ea1i n\u1ed5i l\u00ean v\u00e0 l\u0169 r\u1ed3ng l\u1ea1i xu\u1ea5t \u0111\u1ea7u l\u1ed9 di\u1ec7n, c\u00e1c kho b\u00e1u c\u1ed5 l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t b\u1ecb c\u01b0\u1edbp b\u00f3c, c\u00f2n h\u1ecd tr\u1edf th\u00e0nh gi\u1ed1ng d\u00e2n du c\u01b0. Moria v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eefng ch\u1eafc d\u00e0i l\u00e2u, nh\u01b0ng d\u00e2n s\u1ed1 th\u01b0a d\u1ea7n cho t\u1edbi khi r\u1ea5t nhi\u1ec1u s\u1ea3nh \u0111\u00e1 tr\u1edf n\u00ean t\u1ed1i t\u0103m tr\u1ed1ng r\u1ed7ng. Tr\u00ed th\u00f4ng tu\u1ec7 v\u00e0 tu\u1ed5i th\u1ecd c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi N\u00famenor c\u0169ng gi\u1ea3m khi s\u1ed1ng l\u1eabn c\u00f9ng ch\u1ee7ng Ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5p k\u00e9m h\u01a1n. Sau khi \u0111\u00e3 qua kho\u1ea3ng m\u1ed9t ng\u00e0n n\u0103m v\u00e0 b\u00f3ng \u0111en l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed5 xu\u1ed1ng R\u1eebng Xanh L\u1edbn, Istari hay c\u00e1c Ph\u00f9 Th\u1ee7y xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf Trung \u0110\u1ecba. Sau n\u00e0y nghe n\u00f3i h\u1ecd t\u1eeb Vi\u1ec5n T\u00e2y t\u1edbi \u0111\u00e2y, l\u00e0 nh\u1eefng s\u1ee9 gi\u1ea3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1i \u0111i \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea7u v\u1edbi quy\u1ec1n n\u0103ng c\u1ee7a Sauron, v\u00e0 th\u1ed1ng nh\u1ea5t t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ai c\u00f3 mong m\u1ecfi ch\u1ed1ng l\u1ea1i h\u1eafn; nh\u01b0ng h\u1ecd b\u1ecb c\u1ea5m \u0111em quy\u1ec1n n\u0103ng \u0111\u1ecd v\u1edbi quy\u1ec1n n\u0103ng h\u1eafn, hay t\u00ecm c\u00e1ch th\u00f4ng qua v\u0169 l\u1ef1c hay s\u1ee3 h\u00e3i m\u00e0 th\u1ed1ng tr\u1ecb Ti\u00ean ho\u1eb7c Ng\u01b0\u1eddi. V\u00ec th\u1ebf h\u1ecd t\u1edbi \u0111\u00e2y d\u01b0\u1edbi h\u00ecnh d\u1ea1ng Con Ng\u01b0\u1eddi, d\u00f9 ch\u1eb3ng bao gi\u1edd tr\u1ebb v\u00e0 c\u0169ng ch\u1ec9 gi\u00e0 \u0111i r\u1ea5t ch\u1eadm; h\u1ecd c\u00f3 nhi\u1ec1u quy\u1ec1n n\u0103ng c\u1ea3 v\u1ec1 tr\u00ed \u00f3c l\u1eabn b\u00e0n tay. T\u00ean th\u1eadt c\u1ee7a h\u1ecd ch\u1eb3ng m\u1ea5y ai \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft, ch\u1ec9 d\u00f9ng c\u00e1c t\u00ean ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eddi \u0111\u1eb7t cho m\u00ecnh. Hai ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u h\u1ed9i \u0111\u00f3 (t\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n c\u00f3 t\u1ea5t c\u1ea3 n\u0103m ng\u01b0\u1eddi), theo c\u00e1ch g\u1ecdi c\u1ee7a Eldar, c\u00f3 t\u00ean Curun\u00edr \u201cNg\u01b0\u1eddi Tr\u00ed X\u1ea3o\u201d v\u00e0 Mithrandir \u201cNg\u01b0\u1eddi H\u00e0nh H\u01b0\u01a1ng \u00c1o X\u00e1m\u201d, nh\u01b0ng Con Ng\u01b0\u1eddi mi\u1ec1n B\u1eafc g\u1ecdi l\u00e0 Saruman v\u00e0 Gandalf. Curun\u00edr th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean du h\u00e0nh sang ph\u00eda \u0110\u00f4ng, nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng ng\u1ee5 l\u1ea1i \u1edf Isengard. Mithrandir \u0111\u00e1nh b\u1ea1n g\u1ea7n g\u0169i nh\u1ea5t v\u1edbi d\u00e2n Eldar, lang thang ch\u1ee7 y\u1ebfu \u1edf mi\u1ec1n T\u00e2y, v\u00e0 ch\u1eb3ng bao gi\u1edd ch\u1ecdn \u0111\u00e2u l\u00e0m n\u01a1i c\u01b0 ng\u1ee5 l\u00e2u d\u00e0i, Su\u1ed1t K\u1ef7 \u0110\u1ec7 Tam t\u00ean tu\u1ed5i ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o v\u1ec7 Ba Nh\u1eabn ch\u1ec9 c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 bi\u1ebft. Nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng bi\u1ebft ban \u0111\u1ea7u ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c trao cho ba nh\u00e2n v\u1eadt quy\u1ec1n uy nh\u1ea5t trong s\u1ed1 Eldar: Gil-galad, Galadriel, v\u00e0 C\u00edrdan. Gil- galad tr\u01b0\u1edbc khi l\u00e2m chung \u0111\u00e3 trao l\u1ea1i cho Elrond; C\u00edrdan sau n\u00e0y g\u1eedi g\u1eafm Gandalf. V\u00ec C\u00edrdan c\u00f3 con m\u1eaft tinh t\u01b0\u1eddng nh\u00ecn xa h\u01a1n b\u1ea5t k\u1ef3 ai \u1edf Trung \u0110\u1ecba, v\u00e0 ng\u00e0i ch\u00e0o m\u1eebng Gandalf khi \u1edf C\u1ea3ng X\u00e1m, v\u00ec bi\u1ebft \u00f4ng \u0111\u1ebfn t\u1eeb \u0111\u00e2u, v\u00e0 s\u1ebd tr\u1edf l\u1ea1i ch\u1ed1n n\u00e0o. \u201cH\u00e3y nh\u1eadn nh\u1eabn n\u00e0y, th\u01b0a Ch\u1ee7 Nh\u00e2n,\u201d ng\u00e0i n\u00f3i, \u201cv\u00ec tr\u00e1ch nhi\u1ec7m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd nh\u1ecdc nh\u1eb1n; nh\u01b0ng n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 n\u00e2ng \u0111\u1ee1 ng\u01b0\u1eddi khi mang g\u00e1nh n\u1eb7ng l\u1edbn m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1ef1 ch\u1ecdn l\u1ea5y. V\u00ec \u0111\u00e2y l\u00e0 Nh\u1eabn L\u1eeda, v\u00e0 c\u1ea7m n\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 th\u1eafp l\u1ea1i nh\u1eefng tr\u00e1i tim trong th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 gi\u00e1 b\u0103ng. Nh\u01b0ng c\u00f2n t\u00f4i, tr\u00e1i tim t\u00f4i thu\u1ed9c v\u1ec1 \u0110\u1ea1i D\u01b0\u01a1ng, v\u00e0 t\u00f4i s\u1ebd s\u1ed1ng b\u00ean b\u1edd bi\u1ec3n x\u00e1m t\u1edbi ch\u1eebng n\u00e0o con thuy\u1ec1n cu\u1ed1i c\u00f9ng v\u01b0\u1ee3t s\u00f3ng. T\u00f4i s\u1ebd \u0111\u1ee3i ng\u01b0\u1eddi.\u201d","","N\u0103m 2 - Isildur tr\u1ed3ng m\u1ea7m C\u00e2y Tr\u1eafng t\u1ea1i Minas Anor. Ng\u00e0i trao l\u1ea1i v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c Nam cho Meneldil. \u0110\u1ea1i h\u1ecda tr\u00ean \u0110\u1ed3ng Di\u00ean V\u0129; Isildur c\u00f9ng ba con trai l\u1edbn t\u1eed tr\u1eadn. 3 - Ohtar mang c\u00e1c m\u1ea3nh g\u00e3y thanh Narsil t\u1edbi Imladris. 10 - Valandil l\u00ean ng\u00f4i Vua Arnor. 109 - Elrond k\u1ebft h\u00f4n v\u1edbi Celebr\u00edan, con g\u00e1i Celeborn. 130 - Elladan v\u00e0 Elrohir con trai Elrond sinh. 241 - Arwen Und\u00f3miel sinh. 420 - Vua Ostoher x\u00e2y l\u1ea1i Minas Anor. 490 - Ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng t\u1ea5n c\u00f4ng l\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ea5t. 500 - R\u00f3mendacil I \u0111\u00e1nh b\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng. 541 - R\u00f3mendacil I t\u1eed tr\u1eadn. 830 - Falastur b\u1eaft \u0111\u1ea7u d\u00f2ng Vua T\u00e0u \u1edf Gondor. 861 - E\u00e4rendur ch\u1ebft, Arnor ph\u00e2n ba. 933 - Vua E\u00e4rnil I chi\u1ebfm Umbar, bi\u1ebfn th\u00e0nh th\u00e0nh tr\u00ec Gondor. 936 - E\u00e4rnil ch\u1ebft \u1edf bi\u1ec3n. 1015 - Vua Ciryandil t\u1eed tr\u1eadn khi Umbar b\u1ecb v\u00e2y.","1050 - Hyarmendacil chinh ph\u1ee5c v\u00f9ng Harad. Gondor l\u00ean \u0111\u1ec9nh cao quy\u1ec1n l\u1ef1c. Kho\u1ea3ng v\u00e0o th\u1eddi k\u1ef3 n\u00e0y b\u00f3ng \u0111en ph\u1ee7 xu\u1ed1ng R\u1eebng Xanh; con ng\u01b0\u1eddi b\u1eaft \u0111\u1ea7u g\u1ecdi l\u00e0 r\u1eebng \u00c2m U. D\u00e2n Periannath l\u1ea7n \u0111\u1ea7u xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong th\u01b0 t\u1ecbch: chi Ch\u00e2n T\u01a1 t\u1edbi Eriador. k.1100 - H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng Th\u00f4ng Th\u00e1i (Istari c\u00f9ng c\u00e1c th\u1ee7 l\u0129nh Eldar) ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00f3 th\u1ebf l\u1ef1c \u00e1c x\u00e2y th\u00e0nh tr\u00ec trong Dol Guldur. H\u1ecd \u0111o\u00e1n m\u1ed9t trong \u0111\u00e1m Nazg\u00fbl. 1149 - B\u1eaft \u0111\u1ea7u tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i Atanatar Alcarin. k.1150 - Chi B\u00ec B\u1ee3t v\u00e0o Eriador. Chi \u0110\u1ea1i C\u1ed3 qua \u0110\u00e8o S\u1eebng \u0110\u1ecf, di chuy\u1ec3n l\u00ean M\u0169i \u0110\u1ea5t ho\u1eb7c xu\u1ed1ng Dunland. k.1300 - C\u00e1c sinh v\u1eadt \u00e1c l\u1ea1i sinh s\u00f4i n\u1ea3y n\u1edf. Orc nh\u00e2n l\u00ean trong D\u00e3y N\u00fai M\u00f9 S\u01b0\u01a1ng, t\u1ea5n c\u00f4ng Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n. Nazg\u00fbl t\u00e1i xu\u1ea5t. T\u00ean \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u l\u00ean B\u1eafc t\u1edbi Angmar. D\u00e2n Periannath di c\u01b0 v\u1ec1 T\u00e2y, nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecbnh c\u01b0 t\u1ea1i Bree. 1356 - Vua Argeleb I t\u1eed tr\u1eadn khi \u0111\u00e1nh Rhudaur. Kho\u1ea3ng th\u1eddi gian n\u00e0y chi \u0110\u1ea1i C\u1ed3 r\u1eddi M\u0169i \u0110\u1ea5t, m\u1ed9t s\u1ed1 tr\u1edf v\u1ec1 V\u00f9ng \u0110\u1ea5t Hoang. 1409 - Vua ph\u00f9 th\u1ee7y Angmar x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c Arnor. Vua Arveleg I t\u1eed tr\u1eadn. Fornost v\u00e0 Tym Gorthad c\u1ed1 th\u1ee7. Th\u00e1p Amon S\u00fbl b\u1ecb ph\u00e1. 1432 - Vua Valacar ch\u1ebft \u1edf Gondor, b\u1eaft \u0111\u1ea7u n\u1ed9i chi\u1ebfn Th\u00e2n Tranh. 1437 - Osgiliath b\u1ecb \u0111\u1ed1t, qu\u1ea3 palant\u00edr m\u1ea5t. Eldacar tr\u1ed1n sang Rhovanion; con trai l\u00e0 Ornendil b\u1ecb gi\u1ebft. 1447 - Eldacar tr\u1edf v\u1ec1, \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i Castamir tho\u00e1n ngh\u1ecbch. Tr\u1eadn \u0111\u00e1nh \u1edf kh\u00fac v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng Erui. V\u00e2y c\u1ea3ng Pelargir. 1448 - Qu\u00e2n n\u1ed5i lo\u1ea1n ch\u1ea1y tho\u00e1t, chi\u1ebfm Umbar. 1540 - Vua Aldamir t\u1eed tr\u1eadn khi \u0111\u00e1nh Harad v\u00e0 H\u1ea3i T\u1eb7c Umbar. 1551 - Hyarmendacil II \u0111\u00e1nh b\u1ea1i Ng\u01b0\u1eddi Harad. 1601 - Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi Periannath di c\u01b0 kh\u1ecfi Bree, \u0111\u01b0\u1ee3c Argeleb II phong \u0111\u1ea5t b\u00ean kia s\u00f4ng Baranduin. k.1630 - D\u00e2n \u0110\u1ea1i C\u1ed3 \u1edf Dunland l\u00ean s\u1ed1ng c\u00f9ng. 1634 - H\u1ea3i T\u1eb7c c\u01b0\u1edbp ph\u00e1 Pelargir, gi\u1ebft Vua Minardil.","1636 - D\u1ecbch H\u1ea1ch \u0110en t\u00e0n ph\u00e1 Gondor. Vua Telemnar c\u00f9ng c\u00e1c con ch\u1ebft. C\u00e2y Tr\u1eafng ch\u1ebft \u1edf Minas Anor. \u0110\u1ea1i d\u1ecbch lan l\u00ean B\u1eafc v\u00e0 T\u00e2y, nhi\u1ec1u ph\u1ea7n Eriador th\u00e0nh hoang \u0111\u1ecba. B\u00ean kia s\u00f4ng Baranduin, d\u00e2n Periannath s\u1ed1ng s\u00f3t nh\u01b0ng hao t\u1ed5n l\u1edbn. 1640 - Vua Tarondor d\u1eddi \u0111\u00f4 v\u1ec1 Minas Arnor, tr\u1ed3ng m\u1ea7m C\u00e2y Tr\u1eafng. Osgiliath b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1ed5 n\u00e1t. Mordor b\u1ecf kh\u00f4ng canh g\u00e1c. 1810 - Vua Telumehtar Umbardacil chi\u1ebfm l\u1ea1i Umbar, \u0111u\u1ed5i h\u1ebft H\u1ea3i T\u1eb7c. 1851 - Qu\u00e2n C\u01b0\u1ee1i Xe b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1ea5n c\u00f4ng Gondor. 1856 - Gondor m\u1ea5t ph\u1ea7n l\u00e3nh th\u1ed5 ph\u00eda \u0110\u00f4ng, Narmacil II t\u1eed tr\u1eadn. 1899 - Vua Calimehtar x\u00e2y Th\u00e1p Tr\u1eafng \u1edf Minas Anor. 1940 - Gondor v\u00e0 Arnor n\u1ed1i l\u1ea1i giao h\u1ea3o, th\u00e0nh l\u1eadp li\u00ean minh. Arvedui l\u1ea5y F\u00edriel con g\u00e1i Ondoher \u1edf Gondor. 1944 - Ondoher t\u1eed tr\u1eadn. E\u00e4rnil \u0111\u00e1nh b\u1ea1i qu\u00e2n \u0111\u1ecbch \u1edf Nam Ithilien, ti\u1ebfp \u0111\u00f3 th\u1eafng Tr\u1eadn Khu Tr\u1ea1i, l\u00f9a qu\u00e2n C\u01b0\u1ee1i Xe v\u00e0o \u0110\u1ea7m L\u1ea7y Ch\u1ebft. Arvedui \u0111\u00f2i v\u01b0\u01a1ng mi\u1ec7n Gondor. 1945 - E\u00e4rnil II nh\u1eadn v\u01b0\u01a1ng mi\u1ec7n. 1974 - V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c B\u1eafc ch\u1ea5m d\u1ee9t. Vua ph\u00f9 th\u1ee7y c\u00e0n qu\u00e9t Arthedain, chi\u1ebfm Fornost. 1975 - Arvedui ch\u1ebft \u0111u\u1ed1i trong V\u1ecbnh Forochel. C\u00e1c qu\u1ea3 palant\u00edr \u1edf Ann\u00faminas v\u00e0 Amon S\u00fbl m\u1ea5t. E\u00e4rnur d\u1eabn h\u1ea3i \u0111\u1ed9i t\u1edbi Lindon. Vua ph\u00f9 th\u1ee7y b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1ea1i trong Tr\u1eadn Fornost, truy \u0111u\u1ed5i v\u1ec1 Tru\u00f4ng Etten. H\u1eafn bi\u1ebfn m\u1ea5t kh\u1ecfi mi\u1ec1n B\u1eafc. 1976 - Aranarth nh\u1eadn \u0111\u1ecba v\u1ecb Th\u1ee7 L\u0129nh D\u00fanedain. C\u00e1c v\u1eadt gia b\u1ea3o Arnor trao Elrond c\u1ea5t gi\u1eef. 1977 - Frumgar d\u1eabn ng\u01b0\u1eddi \u00c9oth\u00e9od l\u00ean B\u1eafc. 1979 - Bucca \u1edf Ch\u1eb1m L\u1edbn l\u00e0m Thain \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u1edf Qu\u1eadn. 1980 - Vua ph\u00f9 th\u1ee7y \u0111\u1ebfn Mordor, t\u1eadp h\u1ee3p Nazg\u00fbl. Balrog xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf Moria, gi\u1ebft Durin VI. 1981 - N\u00e1in I t\u1eed tr\u1eadn. Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n ch\u1ea1y kh\u1ecfi Moria. Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi L\u00e2m Ti\u00ean \u1edf L\u00f3rien ch\u1ea1y v\u1ec1 Nam. Amroth v\u00e0 Nimrodel m\u1ea5t t\u00edch. 1999 - Thr\u00e1in I t\u1edbi Erebor, l\u1eadp v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c ng\u01b0\u1eddi l\u00f9n \u201cd\u01b0\u1edbi G\u1ea7m N\u00fai\u201d.","2000 - Nazg\u00fbl xu\u1ea5t kh\u1ecfi Mordor, v\u00e2y Minas Ithil. 2002 - Minas Ithil th\u1ea5t th\u1ee7, \u0111\u1ed5i t\u00ean l\u00e0 Minas Morgul. Qu\u1ea3 palant\u00edr b\u1ecb chi\u1ebfm. 2043 - E\u00e4rnur l\u00e0m Vua Gondor. Vua ph\u00f9 th\u1ee7y th\u00e1ch th\u1ee9c. 2050 - Th\u00e1ch th\u1ee9c l\u1ea7n hai. E\u00e4rnur t\u1edbi Minas Morgul, m\u1ea5t t\u00edch. Mardil tr\u1edf th\u00e0nh Qu\u1ed1c Qu\u1ea3n Ch\u1ea5p Ch\u00ednh \u0111\u1ea7u ti\u00ean. 2060 - Th\u1ebf l\u1ef1c trong Dol Guldur m\u1ea1nh d\u1ea7n. H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng Th\u00f4ng Th\u00e1i s\u1ee3 r\u1eb1ng Sauron l\u1ea1i \u0111ang th\u00e0nh h\u00ecnh. 2063 - Gandalf v\u00e0o Dol Guldur. Sauron r\u00fat lui, n\u00e1u \u1edf mi\u1ec1n \u0110\u00f4ng. B\u1eaft \u0111\u1ea7u th\u1eddi k\u1ef3 H\u00f2a B\u00ecnh C\u1ea3nh Gi\u1edbi. Nazg\u00fbl v\u1eabn \u00e9m \u1edf Minas Morgul. 2210 - Thorin I r\u1eddi Erebor, l\u00ean B\u1eafc t\u1edbi D\u00e3y N\u00fai X\u00e1m, ph\u1ea7n l\u1edbn D\u00e2n Durin c\u00f2n l\u1ea1i t\u1eadp h\u1ee3p v\u1ec1 \u0111\u00f3. 2340 - Isumbras I l\u00e0m Thain th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi ba, kh\u1edfi \u0111\u1ea7u d\u00f2ng Took. Nh\u00e0 L\u00e3o H\u01b0\u01a1u t\u1edbi s\u1ed1ng \u1edf Tr\u1ea5n H\u01b0\u01a1u. 2460 - H\u1ebft th\u1eddi k\u1ef3 H\u00f2a B\u00ecnh C\u1ea3nh Gi\u1edbi. Sauron tr\u1edf l\u1ea1i Dol Guldur m\u1ea1nh h\u01a1n tr\u01b0\u1edbc. 2463 - H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng Tr\u1eafng th\u00e0nh l\u1eadp. Kho\u1ea3ng th\u1eddi gian n\u00e0y D\u00e9agol chi \u0110\u1ea1i C\u1ed3 t\u00ecm th\u1ea5y Nh\u1eabn Ch\u00faa, b\u1ecb Sm\u00e9agol gi\u1ebft. 2470 - Kho\u1ea3ng n\u00e0y Sm\u00e9agol-Gollum b\u1eaft \u0111\u1ea7u tr\u1ed1n trong D\u00e3y N\u00fai M\u00f9 S\u01b0\u01a1ng. 2475 - Gondor l\u1ea1i b\u1ecb t\u1ea5n c\u00f4ng. Osgiliath cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u1ed5 h\u1eb3n, c\u1ea7u \u0111\u00e1 g\u00e3y. k.2480 - Orc b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u1eadp th\u00e0nh l\u0169y m\u1eb7t trong D\u00e3y N\u00fai M\u00f9 S\u01b0\u01a1ng, ch\u1eb7n m\u1ecdi \u0111\u00e8o v\u00e0o Eriador. Sauron \u0111\u01b0a c\u00e1c sinh v\u1eadt t\u1edbi s\u1ed1ng \u1edf Moria. 2509 - Celebr\u00edan tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn L\u00f3rien b\u1ecb ph\u1ee5c k\u00edch \u1edf \u0110\u00e8o S\u1eebng \u0110\u1ecf tr\u00fang th\u01b0\u01a1ng c\u00f3 \u0111\u1ed9c. 2510 - Celebr\u00edan qua \u0110\u1ea1i D\u01b0\u01a1ng. Orc v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng c\u00e0n qu\u00e9t Calenardhon. Eorl Tr\u1ebb Tu\u1ed5i th\u1eafng tr\u1eadn tr\u00ean \u0110\u1ed3ng Celebrant. Ng\u01b0\u1eddi Rohirrim t\u1edbi \u0111\u1ecbnh c\u01b0 \u1edf Calenardhon. 2545 - Eorl ch\u1ebft tr\u1eadn tr\u00ean Th\u1ea3o Nguy\u00ean. 2569 - Brego con trai Eorl ho\u00e0n th\u00e0nh Cung \u0110i\u1ec7n V\u00e0ng.","2570 - Baldor con trai Brego v\u00e0o C\u1eeda C\u1ea5m r\u1ed3i m\u1ea5t t\u00edch. Kho\u1ea3ng th\u1eddi gian n\u00e0y l\u0169 R\u1ed3ng tr\u1edf l\u1ea1i tr\u00ean vi\u1ec5n B\u1eafc, gieo v\u1ea1 cho Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n. 2589 - D\u00e1in I b\u1ecb R\u1ed3ng gi\u1ebft. 2590 - Thr\u00f3r v\u1ec1 Erebor. Gr\u00f3r em trai \u00f4ng t\u1edbi V\u1ec7t \u0110\u1ed3i S\u1eaft. k.2670 - Tobold tr\u1ed3ng \u201cc\u1ecf h\u00fat\u201d \u1edf T\u1ed5ng Nam. 2683 - Isengrim II l\u00e0m Thain th\u1ee9 m\u01b0\u1eddi, b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u00e0o Smial L\u1edbn. 2698 - Ecthelion I x\u00e2y l\u1ea1i Th\u00e1p Tr\u1eafng \u1edf Minas Tirith. 2740 - Orc l\u1ea1i x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c Eriador. 2747 - Bandobras Took \u0111\u00e1nh b\u1ea1i to\u00e1n Orc \u1edf T\u1ed5ng B\u1eafc. 2758 - Rohan b\u1ecb \u0111\u00e1nh t\u1eeb T\u00e2y v\u00e0 \u0110\u00f4ng, b\u1ecb c\u00e0n qu\u00e9t. Gondor ch\u1ed1ng tr\u1ea3 \u0111o\u00e0n thuy\u1ec1n H\u1ea3i T\u1eb7c. Helm \u0111\u1ea5t Rohan n\u00e1u trong H\u1ebbm Helm. Wulf chi\u1ebfm Edoras. 2758-9: M\u00f9a \u0110\u00f4ng D\u00e0i D\u1eb7c. T\u1ed5n th\u1ea5t nh\u00e2n m\u1ea1ng v\u00e0 \u0111\u00f3i k\u00e9m \u1edf Eriador v\u00e0 Rohan. Gandalf t\u1edbi gi\u00fap Qu\u1eadn. 2759 - Helm ch\u1ebft. Fr\u00e9al\u00e1f \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i Wulf, b\u1eaft \u0111\u1ea7u d\u00f2ng hai c\u00e1c Vua \u0111\u1ea5t Mark. Saruman t\u1edbi s\u1ed1ng t\u1ea1i Isengard. 2770 - R\u1ed3ng Smaug \u0111\u1eadu xu\u1ed1ng Erebor. Th\u00e0nh bang Thung L\u0169ng b\u1ecb h\u1ee7y di\u1ec7t. Thr\u00f3r tr\u1ed1n tho\u00e1t c\u00f9ng Thr\u00e1in II v\u00e0 Thorin II. 2790 - Thr\u00f3r ch\u1ebft d\u01b0\u1edbi tay Orc \u1edf Moria. Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n t\u1eadp h\u1ee3p chu\u1ea9n b\u1ecb g\u00e2y chi\u1ebfn b\u00e1o th\u00f9. Gerontius sinh, t\u1ee9c Gi\u00e0 Took sau n\u00e0y. 2793 - Cu\u1ed9c Chi\u1ebfn gi\u1eefa Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n v\u00e0 Orc b\u1eaft \u0111\u1ea7u. 2799 - Tr\u1eadn Nanduhirion tr\u01b0\u1edbc c\u1ed5ng \u0110\u00f4ng Moria. D\u00e1in Ch\u00e2n S\u1eaft v\u1ec1 l\u1ea1i V\u1ec7t \u0110\u1ed3i S\u1eaft. Thr\u00e1in II v\u00e0 con trai Thorin \u0111i v\u1ec1 ph\u00eda T\u00e2y. \u0110\u1ecbnh c\u01b0 ph\u00eda Nam d\u00e3y Ered Luin b\u00ean kia Qu\u1eadn (2802). 2800-64 - Orc mi\u1ec1n B\u1eafc qu\u1ea5y nhi\u1ec5u Rohan. Vua Walda ch\u1ebft d\u01b0\u1edbi tay ch\u00fang (2861). 2841 - Thr\u00e1in II l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng t\u1edbi l\u1ea1i Erebor, ch\u00e2n tay Sauron \u0111u\u1ed5i theo. 2845 - Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n Thr\u00e1in b\u1ecb c\u1ea7m t\u00f9 \u1edf Dol Guldur; chi\u1ebfc nh\u1eabn cu\u1ed1i trong B\u1ed9 B\u1ea3y b\u1ecb t\u01b0\u1edbc m\u1ea5t.","2850 - Gandalf v\u00e0o Dol Guldur l\u1ea7n n\u1eefa, kh\u00e1m ph\u00e1 t\u00ean ch\u1ee7 nh\u00e2n qu\u1ea3 \u0111\u00fang l\u00e0 Sauron, \u0111ang t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c Nh\u1eabn v\u00e0 nghe ng\u00f3ng tin t\u1ee9c Nh\u1eabn Ch\u00faa c\u00f9ng Ng\u01b0\u1eddi K\u1ebf V\u1ecb Isildur. \u00d4ng t\u00ecm th\u1ea5y Thr\u00e1in, \u0111\u01b0\u1ee3c trao ch\u00eca kh\u00f3a Erebor. Thr\u00e1in ch\u1ebft \u1edf Dol Guldur. 2851 - H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng Tr\u1eafng h\u1ecdp. Gandalf kh\u1ea9n thi\u1ebft y\u00eau c\u1ea7u t\u1ea5n c\u00f4ng Dol Guldur. Saruman ph\u1ee7 quy\u1ebft[1]. Saruman b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u00ecm ki\u1ebfm g\u1ea7n \u0110\u1ed3ng Di\u00ean V\u0129. 2872 - Belecthor II n\u01b0\u1edbc Gondor ch\u1ebft. C\u00e2y Tr\u1eafng ch\u1ebft, kh\u00f4ng t\u00ecm th\u1ea5y h\u1ea1t m\u1edbi. C\u00e2y Ch\u1ebft v\u1eabn \u0111\u1ec3 \u1edf s\u00e2n. 2885 - B\u1ecb ph\u00e1i vi\u00ean Sauron k\u00edch \u0111\u1ed9ng, ng\u01b0\u1eddi Haradrim qua s\u00f4ng Poros t\u1ea5n c\u00f4ng Gondor. C\u00e1c con trai Folcwine \u0111\u1ea5t Rohan b\u1ecb gi\u1ebft khi tr\u1ee3 chi\u1ebfn Gondor. 2890 - Bilbo sinh \u1edf Qu\u1eadn. 2901 - Ph\u1ea7n l\u1edbn d\u00e2n c\u01b0 c\u00f2n l\u1ea1i r\u1eddi b\u1ecf Ithilien v\u00ec b\u1ecb Uruk \u0111\u1ea5t Mordor qu\u1ea5y ph\u00e1. X\u00e2y n\u01a1i tr\u00fa \u1ea9n Henneth Ann\u00fbn. 2907 - Gilraen m\u1eb9 Aragorn II sinh. 2911 - M\u00f9a \u0110\u00f4ng Kh\u1ed1c Li\u1ec7t. Baranduin v\u00e0 c\u00e1c s\u00f4ng kh\u00e1c \u0111\u00f3ng b\u0103ng. S\u00f3i Tr\u1eafng tr\u00e0n v\u00e0o Eriador t\u1eeb ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc. 2912 - L\u0169 l\u1edbn t\u00e0n ph\u00e1 Enedwaith v\u00e0 Minhiriath. Tharbad b\u1ecb ph\u00e1 h\u1ee7y r\u1ed3i b\u1ecf hoang. 2920 - Gi\u00e0 Took ch\u1ebft. 2929 - Arathorn con trai Arador ng\u01b0\u1eddi D\u00fanedain l\u1ea5y Gilraen. 2930 - Arador ch\u1ebft d\u01b0\u1edbi tay Qu\u1ef7 kh\u1ed5ng l\u1ed3. Denethor II con trai Ecthelion II sinh t\u1ea1i Minas Tirith. 2931 - Aragorn con trai Arathorn II sinh, 1 th\u00e1ng Ba. 2933 - Arathorn II ch\u1ebft tr\u1eadn. Gilraen \u0111\u01b0a Aragorn \u0111\u1ebfn Imladris. Elrond nh\u1eadn l\u00e0m con nu\u00f4i, \u0111\u1eb7t t\u00ean m\u1edbi Estel (Hy v\u1ecdng); g\u1ed1c g\u00e1c gi\u1eef k\u00edn. 2939 - Saruman ph\u00e1t hi\u1ec7n t\u00f4i t\u1edb Sauron \u0111ang t\u00ecm quanh s\u00f4ng Anduin g\u1ea7n \u0110\u1ed3ng Di\u00ean V\u0129, t\u1ee9c Sauron \u0111\u00e3 bi\u1ebft v\u1ec1 k\u1ebft c\u1ee5c c\u1ee7a Isildur. \u00d4ng ta c\u1ea3nh gi\u00e1c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng n\u00f3i v\u1edbi H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng. 2941 - Thorin Khi\u00ean S\u1ed3i v\u00e0 Gandalf t\u1edbi g\u1eb7p Bilbo \u1edf Qu\u1eadn. Bilbo g\u1eb7p Sm\u00e9agol-Gollum, t\u00ecm th\u1ea5y Nh\u1eabn. H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng Tr\u1eafng h\u1ecdp; Saruman \u0111\u1ed3ng \u00fd t\u1ea5n c\u00f4ng Dol Guldur, v\u00ec gi\u1edd mu\u1ed1n ng\u0103n Sauron t\u00ecm \u1edf S\u00f4ng C\u1ea3. Sauron \u0111\u00e3 c\u00f3 k\u1ebf","ho\u1ea1ch m\u1edbi, r\u1eddi b\u1ecf Dol Guldur. Tr\u1eadn Chi\u1ebfn N\u0103m \u0110\u1ea1o Qu\u00e2n \u1edf Thung L\u0169ng. Thorin II ch\u1ebft. Bard tr\u1ea5n Esgaroth ti\u00eau di\u1ec7t Smaug. D\u00e1in V\u00f9ng \u0110\u1ed3i S\u1eaft tr\u1edf th\u00e0nh Vua d\u01b0\u1edbi G\u1ea7m N\u00fai (D\u00e1in II). 2942 - Bilbo mang Nh\u1eabn v\u1ec1 Qu\u1eadn. Sauron b\u00ed m\u1eadt tr\u1edf v\u1ec1 Mordor. 2944 - Bard x\u00e2y l\u1ea1i Thung L\u0169ng, l\u00ean l\u00e0m Vua. Gollum r\u1eddi D\u00e3y N\u00fai M\u00f9 S\u01b0\u01a1ng, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u00ecm ki\u1ebfm \u201ck\u1ebb c\u1eafp\u201d l\u1ea5y Nh\u1eabn. 2948 - Th\u00e9oden con trai Thengel Vua \u0111\u1ea5t Mark sinh. 2949 - Gandalf v\u00e0 Balin t\u1edbi th\u0103m Bilbo \u1edf Qu\u1eadn. 2950 - Finduilas con g\u00e1i Adrahil v\u00f9ng Dol Amroth sinh. 2951 - Sauron c\u00f4ng khai ra m\u1eb7t, t\u1eadp h\u1ee3p binh l\u1ef1c v\u1ec1 Mordor. B\u1eaft \u0111\u1ea7u x\u00e2y l\u1ea1i Barad-d\u00fbr. Gollum \u0111i v\u1ec1 Mordor. Sauron c\u1eed ba Nazg\u00fbl chi\u1ebfm l\u1ea1i Dol Guldur. Elrond ti\u1ebft l\u1ed9 cho \u201cEstel\u201d t\u00ean v\u00e0 d\u00f2ng d\u00f5i th\u1ef1c, trao l\u1ea1i c\u00e1c m\u1ea3nh g\u00e3y thanh Narsil. Arwen v\u1eeba tr\u1edf v\u1ec1 t\u1eeb L\u00f3rien g\u1eb7p Aragorn trong r\u1eebng Imladris. Aragorn \u0111i v\u00e0o Mi\u1ec1n Hoang D\u00e3. 2953 - H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng Tr\u1eafng h\u1ecdp l\u1ea7n cu\u1ed1i. Tranh lu\u1eadn v\u1ec1 Nh\u1eabn B\u00e1u. Saruman v\u1edd \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n Nh\u1eabn Ch\u00faa theo Anduin ch\u00ecm xu\u1ed1ng \u0110\u1ea1i D\u01b0\u01a1ng. Saruman r\u00fat v\u1ec1 Isengard, chi\u1ebfm l\u00e0m c\u1ee7a ri\u00eang v\u00e0 c\u1ee7ng c\u1ed1 th\u00eam. Ganh t\u1ef5 v\u00e0 nghi ng\u1ea1i Gandalf, \u00f4ng ta c\u1eed do th\u00e1m theo d\u00f5i \u0111\u1ed9ng t\u0129nh c\u1ee7a \u00f4ng; nh\u1eadn th\u1ea5y \u00f4ng r\u1ea5t quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn Qu\u1eadn. Ngay sau \u0111\u00f3 \u0111\u1eb7t th\u00eam gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p \u1edf Bree v\u00e0 T\u1ed5ng Nam. 2954 - \u0110\u1ec9nh \u0110\u1ecbnh M\u1ec7nh l\u1ea1i phun l\u1eeda. D\u00e2n c\u01b0 Ithilien c\u00f2n l\u1ea1i ch\u1ea1y n\u1ed1t v\u1ec1 b\u00ean kia Anduin. 2956 - Aragorn g\u1eb7p Gandalf; b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u00ecnh b\u1ea1n l\u1edbn. 2957-80 - Aragorn tham gia nhi\u1ec1u h\u00e0nh tr\u00ecnh v\u00e0 nhi\u1ec7m v\u1ee5 l\u1edbn lao. Gi\u1ea3 trang d\u01b0\u1edbi t\u00ean Thorongil, ph\u1ee5ng s\u1ef1 c\u1ea3 Thengel \u0111\u1ea5t Rohan v\u00e0 Ecthelion II n\u01b0\u1edbc Gondor. 2968 - Frodo sinh. 2976 - Denethor l\u1ea5y Finduilas v\u00f9ng Dol Amroth. 2977 - Bain con trai Bard l\u00e0m Vua Thung L\u0169ng. 2978 - Boromir con trai Denethor II sinh.","2980 - Aragorn v\u00e0o L\u00f3rien, g\u1eb7p l\u1ea1i Arwen Und\u00f3miel. Aragorn trao n\u00e0ng nh\u1eabn c\u1ee7a Barahir, h\u1ee9a h\u00f4n tr\u00ean \u0111\u1ed3i Cerin Amroth. Kho\u1ea3ng th\u1eddi gian n\u00e0y Gollum t\u1edbi g\u1ea7n n\u00fai bao Mordor, l\u00e0m quen B\u00e0 Nh\u1ec7n. Th\u00e9oden l\u00e0m Vua Rohan. Samwise sinh. 2983 - Faramir con trai Denethor sinh. 2984 - Ecthelion II ch\u1ebft. Denethor II l\u00e0m Qu\u1ed1c Qu\u1ea3n Gondor. 2988 - Finduilas ch\u1ebft tr\u1ebb. 2989 - Balin r\u1eddi Erebor, v\u00e0o Moria. 2991 - \u00c9omer con trai \u00c9omund sinh t\u1ea1i Rohan. 2994 - Balin ch\u1ebft, khu \u0111\u1ecbnh c\u01b0 ng\u01b0\u1eddi l\u00f9n b\u1ecb h\u1ee7y di\u1ec7t. 2995 - \u00c9owyn em g\u00e1i \u00c9omer sinh. k.3000 - B\u00f3ng t\u1ed1i Mordor v\u01b0\u01a1n d\u00e0i. Saruman li\u1ec1u d\u00f9ng qu\u1ea3 palant\u00edr Orthanc, m\u1eafc b\u1eaby Sauron d\u00f9ng qu\u1ea3 c\u1ea7u Ithil. \u00d4ng ta ph\u1ea3n b\u1ed9i H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng. Do th\u00e1m b\u00e1o v\u1ec1 cho bi\u1ebft Qu\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2n Tu\u1ea7n Du g\u00e1c ng\u1eb7t. 3001 - Ti\u1ec7c chia tay Bilbo. Gandalf ng\u1edd nh\u1eabn c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 Nh\u1eabn Ch\u00faa. Canh g\u00e1c quanh Qu\u1eadn t\u0103ng g\u1ea5p \u0111\u00f4i. Gandalf d\u00f2 tin Gollum, y\u00eau c\u1ea7u Aragorn gi\u00fap. 3002 - Bilbo l\u00e0m kh\u00e1ch c\u1ee7a Elrond, \u1edf l\u1ea1i Thung \u0110\u00e1y Khe. 3004 - Gandalf t\u1edbi Qu\u1eadn th\u0103m Frodo, th\u00eam v\u00e0i l\u1ea7n n\u1eefa trong b\u1ed1n n\u0103m ti\u1ebfp theo. 3007 - Brand con trai Bain l\u00e0m Vua Thung L\u0169ng. Gilraen ch\u1ebft. 3008 - M\u00f9a thu, Gandalf th\u0103m Frodo l\u1ea7n cu\u1ed1i. 3009 - Gandalf v\u00e0 Aragorn tr\u1edf l\u1ea1i s\u0103n Gollum c\u00e1ch qu\u00e3ng trong t\u00e1m n\u0103m ti\u1ebfp theo, t\u00ecm ki\u1ebfm trong c\u00e1c thung l\u0169ng Anduin, r\u1eebng \u00c2m U v\u00e0 Rhovanion \u0111\u1ebfn t\u1eadn v\u00f2ng n\u00fai bao Mordor. T\u1ea1i th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0o \u0111\u00f3 b\u1ea3n th\u00e2n Gollum v\u01b0\u1ee3t v\u00e0o Mordor, b\u1ecb Sauron b\u1eaft gi\u1eef. Elrond cho g\u1ecdi Arwen, n\u00e0ng tr\u1edf v\u1ec1 Imladris; D\u00e3y N\u00fai v\u00e0 m\u1ecdi v\u00f9ng \u0111\u1ea5t ph\u00eda \u0110\u00f4ng d\u1ea7n tr\u1edf n\u00ean nguy hi\u1ec3m. 3017 - Gollum \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea3 kh\u1ecfi Mordor. B\u1ecb Aragorn b\u1eaft t\u1ea1i \u0110\u1ea7m L\u1ea7y Ch\u1ebft, \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn Thranduil trong r\u1eebng \u00c2m U. Gandalf t\u1edbi Minas Tirith, \u0111\u1ecdc cu\u1ed9n gi\u1ea5y c\u1ee7a Isildur.","3018 Th\u00e1ng T\u01b0 12 - Gandalf t\u1edbi Hobbit Th\u00f4n. Th\u00e1ng S\u00e1u 20 - Sauron t\u1ea5n c\u00f4ng Osgiliath. C\u00f9ng kho\u1ea3ng n\u00e0y Thranduil b\u1ecb \u0111\u00e1nh, Gollum tr\u1ed1n tho\u00e1t. Ng\u00e0y Gi\u1eefa N\u0103m Gandalf g\u1eb7p Radagast. Th\u00e1ng B\u1ea3y 4 - Boromir \u0111i t\u1eeb Minas Tirith. 10 - Gandalf b\u1ecb c\u1ea7m t\u00f9 \u1edf Orthanc. Th\u00e1ng T\u00e1m D\u1ea5u v\u1ebft Gollum bi\u1ebfn m\u1ea5t. \u01af\u1edbc \u0111o\u00e1n kho\u1ea3ng v\u00e0o l\u00fac n\u00e0y, b\u1ecb c\u1ea3 Ti\u00ean v\u00e0 b\u1ec1 t\u00f4i Sauron truy t\u00ecm, g\u00e3 tr\u1ed1n trong Moria; nh\u01b0ng khi cu\u1ed1i c\u0169ng t\u00ecm \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1edbi C\u1ed5ng T\u00e2y, g\u00e3 kh\u00f4ng \u0111i ra \u0111\u01b0\u1ee3c. Th\u00e1ng Ch\u00edn 18 - Gandalf tr\u1ed1n kh\u1ecfi Orthanc l\u00fac m\u1edd s\u00e1ng. K\u1ef5 S\u0129 \u0110en v\u01b0\u1ee3t Kh\u00fac C\u1ea1n s\u00f4ng Isen.","19 - Gandalf t\u1edbi Edoras trong d\u00e1ng v\u1ebb \u0103n m\u00e0y, b\u1ecb c\u1ea3n kh\u00f4ng cho v\u00e0o. 20 - Gandalf \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o Edoras. Th\u00e9oden ra l\u1ec7nh \u0111u\u1ed5i \u0111i; \u201cL\u1ea5y ng\u1ef1a n\u00e0o c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c, mi\u1ec5n l\u00e0 \u0111i tr\u01b0\u1edbc khi ng\u00e0y mai k\u1ecbp t\u00e0n!\u201d 21 - Gandalf g\u1eb7p Scadufax, nh\u01b0ng con ng\u1ef1a kh\u00f4ng cho ph\u00e9p \u00f4ng l\u1ea1i g\u1ea7n. \u00d4ng \u0111i theo Scadufax r\u1ea5t l\u00e2u tr\u00ean kh\u1eafp c\u00e1c \u0111\u1ed3ng. 22 - B\u1ecdn K\u1ef5 S\u0129 \u0110en t\u1edbi B\u1ebfn Sarn l\u00fac chi\u1ec1u t\u1ed1i, xua \u0111i \u0111\u1ed9i Tu\u1ea7n Du canh g\u00e1c. Gandalf \u0111u\u1ed5i k\u1ecbp Scadufax. 23 - B\u1ed1n K\u1ef5 S\u0129 v\u00e0o Qu\u1eadn tr\u01b0\u1edbc b\u00ecnh minh. S\u1ed1 c\u00f2n l\u1ea1i truy \u0111u\u1ed5i \u0111\u1ed9i Tu\u1ea7n Du v\u1ec1 ph\u00eda \u0110\u00f4ng, r\u1ed3i tr\u1edf l\u1ea1i canh \u0110\u01b0\u1eddng xanh. M\u1ed9t t\u00ean v\u00e0o Hobbit Th\u00f4n l\u00fac ch\u1eadp t\u1ed1i. Frodo r\u1eddi \u0110\u00e1y Bao. Gandalf \u0111\u00e3 thu\u1ea7n h\u00f3a \u0111\u01b0\u1ee3c Scadufax, phi \u0111i t\u1eeb Rohan. 24 - Gandalf v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng Isen. 26 - R\u1eebng Gi\u00e0. Frodo t\u1edbi nh\u00e0 Bombadil. 27 - Gandalf v\u01b0\u1ee3t L\u0169 X\u00e1m. \u0110\u00eam th\u1ee9 hai \u1edf nh\u00e0 Bombadil. 28 - C\u00e1c Hobbit b\u1ecb m\u1ed9t \u00e1c h\u1ed3n M\u1ed9 \u0110\u00e1 b\u1eaft gi\u1eef. Gandalf t\u1edbi B\u1ebfn Sarn. 29 - Frodo t\u1edbi Bree trong \u0111\u00eam. Gandalf t\u1edbi g\u1eb7p B\u00f5 Gi\u00e0. 30 - H\u00f5m Crick v\u00e0 Qu\u00e1n Bree b\u1ecb t\u1ea5n c\u00f4ng khi m\u1edd s\u00e1ng. Frodo r\u1eddi Bree. Gandalf t\u1edbi H\u00f5m Crick, \u0111\u1ebfn \u0111\u00eam t\u1edbi Bree. Th\u00e1ng M\u01b0\u1eddi 1 - Gandalf r\u1eddi Bree. 3 - Gandalf b\u1ecb t\u1ea5n c\u00f4ng trong \u0111\u00eam tr\u00ean \u0110\u1ec9nh Gi\u00f3. 6 - \u0110o\u00e0n c\u1eafm tr\u1ea1i tr\u00ean \u0110\u1ec9nh Gi\u00f3 b\u1ecb t\u1ea5n c\u00f4ng. Frodo tr\u1ecdng th\u01b0\u01a1ng. 9 - Glorfindel r\u1eddi Thung \u0110\u00e1y Khe.","11 - Ng\u00e0i \u0111\u00e1nh K\u1ef5 S\u0129 \u0110en kh\u1ecfi C\u1ea7u Mitheithel. 13 - Frodo qua C\u1ea7u. 18 - Glorfindel t\u00ecm th\u1ea5y Frodo l\u00fac s\u1ea9m t\u1ed1i. Gandalf t\u1edbi Thung \u0110\u00e1y Khe. 20 - Ch\u1ea1y tho\u00e1t qua Kh\u00fac C\u1ea1n s\u00f4ng Bruinen. 24 - Frodo h\u1ed3i ph\u1ee5c, t\u1ec9nh d\u1eady. Boromir t\u1edbi Thung \u0110\u00e1y Khe trong \u0111\u00eam. 25 - H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng c\u1ee7a Elrond. Th\u00e1ng M\u01b0\u1eddi Hai 25 - H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng H\u00e0nh b\u1ea3o v\u1ec7 Nh\u1eabn r\u1eddi Thung \u0110\u00e1y Khe l\u00fac s\u1ea9m t\u1ed1i. 3019 Th\u00e1ng M\u1ed9t 8 - H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng H\u00e0nh t\u1edbi \u0110\u1ea5t Nh\u1ef1a Ru\u1ed3i. 11,12 - Tuy\u1ebft tr\u00ean \u0111\u1ec9nh Caradhras. 13 - B\u1ecb S\u00f3i t\u1ea5n c\u00f4ng l\u00fac m\u1edd s\u00e1ng. H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng H\u00e0nh t\u1edbi c\u1ed5ng T\u00e2y Moria \u0111\u1ea7u gi\u1edd t\u1ed1i. Gollum b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u00e1m theo Ng\u01b0\u1eddi Mang Nh\u1eabn. 14 - Ngh\u1ec9 \u0111\u00eam trong S\u1ea3nh Hai M\u1ed1t. 15 - C\u00e2y C\u1ea7u \u1edf Khazad-d\u00fbm; Gandalf ng\u00e3 xu\u1ed1ng v\u1ef1c. H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng H\u00e0nh t\u1edbi Nimrodel \u0111\u00eam khuya. 17 - H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng H\u00e0nh t\u1edbi Caras Galadhon bu\u1ed5i t\u1ed1i. 23 - Gandalf \u0111u\u1ed5i theo con Balrog l\u00ean \u0111\u1ec9nh Zirakzigil. 25 - \u00d4ng qu\u1eadt ng\u00e3 Balrog r\u1ed3i t\u1eeb tr\u1ea7n; thi th\u1ec3 n\u1eb1m l\u1ea1i tr\u00ean \u0111\u1ec9nh n\u00fai.","Th\u00e1ng Hai 15 - M\u1eb7t G\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Galadriel. Gandalf s\u1ed1ng l\u1ea1i nh\u01b0ng c\u00f2n trong c\u01a1n m\u00ea. 16 - V\u0129nh bi\u1ec7t L\u00f3rien. Gollum n\u1ea5p b\u00ean b\u1edd T\u00e2y, th\u1ea5y \u0111o\u00e0n ra \u0111i. 17 - Gwaihir ch\u1edf Gandalf t\u1edbi L\u00f3rien. 23 - Thuy\u1ec1n b\u1ecb t\u1ea5n c\u00f4ng trong \u0111\u00eam g\u1ea7n Sarn Gebir. 25 - H\u1ed9i \u0110\u1ed3ng H\u00e0nh qua c\u1ed5ng Argonath, ng\u1ea3 tr\u1ea1i tr\u00ean b\u00e3i Parth Galen. Tr\u1eadn Kh\u00fac C\u1ea1n s\u00f4ng Isen th\u1ee9 nh\u1ea5t; Th\u00e9odred con trai Th\u00e9oden t\u1eed tr\u1eadn. 26 - \u0110o\u00e0n h\u1ed9 Nh\u1eabn tan v\u1ee1. Boromir ch\u1ebft tr\u1eadn; \u1edf Minas Tirith nghe ti\u1ebfng t\u00f9 v\u00e0. Meriadoc v\u00e0 Peregrin b\u1ecb b\u1eaft. Frodo v\u00e0 Samwise sang m\u00e9 \u0110\u00f4ng khu \u0111\u1ed3i Emyn Muil. Aragorn l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111u\u1ed5i theo Orc l\u00fac chi\u1ec1u t\u1ed1i. \u00c9omer nghe tin b\u00e1o c\u00f3 to\u00e1n Orc \u0111\u1ed5 xu\u1ed1ng t\u1eeb Emyn Muil. 27 - Aragorn t\u1edbi v\u00e1ch T\u00e2y l\u00fac r\u1ea1ng s\u00e1ng. \u00c9omer tr\u00e1i l\u1ec7nh Th\u00e9oden, \u0111i t\u1eeb Eastfold l\u00fac n\u1eeda \u0111\u00eam \u0111u\u1ed5i theo Orc. 28 - \u00c9omer \u0111u\u1ed5i k\u1ecbp Orc ngay g\u1ea7n R\u1eebng Fangorn. 29 - Meriadoc v\u00e0 Peregrin tr\u1ed1n tho\u00e1t, g\u1eb7p C\u00e2y R\u00e2u. Ng\u01b0\u1eddi Rohirrim t\u1ea5n c\u00f4ng l\u00fac b\u00ecnh minh, ti\u00eau di\u1ec7t Orc . Frodo xu\u1ed1ng kh\u1ecfi Emyn Muil, g\u1eb7p Gollum. Faramir nh\u00ecn th\u1ea5y thuy\u1ec1n tang c\u1ee7a Boromir. 30 - B\u1eaft \u0111\u1ea7u Ent h\u1ed9i. \u00c9omer quay l\u1ea1i Edoras, g\u1eb7p Aragorn tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng. Th\u00e1ng Ba 1 - Frodo b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u01b0\u1ee3t \u0110\u1ea7m L\u1ea7y Ch\u1ebft l\u00fac b\u00ecnh minh. Ent h\u1ed9i ti\u1ebfp t\u1ee5c. Aragorn g\u1eb7p Gandalf \u00c1o Tr\u1eafng. H\u1ecd c\u00f9ng l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng t\u1edbi Edoras. Faramir r\u1eddi Minas Tirith v\u00ec nhi\u1ec7m v\u1ee5 \u1edf Ithilien. 2 - Frodo \u0111i h\u1ebft \u0110\u1ea7m L\u1ea7y. Gandalf t\u1edbi Edoras, ch\u1eefa kh\u1ecfi Th\u00e9oden. Ng\u01b0\u1eddi Rohirrim phi v\u1ec1 T\u00e2y \u0111\u00e1nh Saruman. Tr\u1eadn Kh\u00fac C\u1ea1n s\u00f4ng Isen th\u1ee9 hai. Erkenbrand b\u1ecb \u0111\u00e1nh b\u1ea1i. Ent h\u1ed9i k\u1ebft th\u00fac bu\u1ed5i chi\u1ec1u. Ng\u01b0\u1eddi Ent ra tr\u1eadn t\u1edbi Isengard, \u0111\u1ebfn n\u01a1i ban \u0111\u00eam.","3 - Th\u00e9oden r\u00fat v\u1ec1 H\u1ebbm Helm. Tr\u1eadn L\u0169y T\u00f9 V\u00e0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u. Ng\u01b0\u1eddi Ent ph\u00e1 h\u1ee7y Isengard. 4 - Th\u00e9oden v\u00e0 Gandalf xu\u1ea5t qu\u00e2n t\u1eeb H\u1ebbm Helm t\u1edbi Isengard. Frodo t\u1edbi \u0111\u1ed3i x\u1ec9 than cu\u1ed1i V\u00f9ng \u0111i\u00eau t\u00e0n tr\u01b0\u1edbc c\u1ed5ng Morannon. 5 - Th\u00e9oden t\u1edbi Isengard bu\u1ed5i tr\u01b0a. \u0110\u00e0m ph\u00e1n v\u1edbi Saruman tr\u00ean Orthanc. Nazg\u00fbl c\u00f3 c\u00e1nh bay qua \u0111\u1ea7u tr\u1ea1i \u1edf \u0111\u1ed3i Dol Baran. Gandalf c\u00f9ng Peregrin ph\u00f3ng v\u1ec1 Minas Tirith. Frodo n\u1ea5p g\u1ea7n c\u1ed5ng Morannon, t\u1edbi ch\u1eadp t\u1ed1i th\u00ec \u0111i. 6 - Ng\u01b0\u1eddi D\u00fanedain b\u1eaft k\u1ecbp Aragorn l\u00fac m\u1edd s\u00e1ng. Th\u00e9oden \u0111i t\u1eeb L\u0169y T\u00f9 V\u00e0 v\u1ec1 Hargdal. Aragorn xu\u1ea5t ph\u00e1t sau. 7 - Faramir \u0111\u01b0a Frodo t\u1edbi Henneth Ann\u00fbn. Aragorn t\u1edbi Dunharg l\u00fac s\u1ea9m t\u1ed1i. 8 - Aragorn v\u00e0o \u201cL\u1ed1i Ng\u01b0\u1eddi Ch\u1ebft\u201d l\u00fac r\u1ea1ng s\u00e1ng; t\u1edbi Erech v\u00e0o n\u1eeda \u0111\u00eam. Frodo r\u1eddi Henneth Ann\u00fbn. 9 - Gandalf t\u1edbi Minas Tirith. Faramir r\u1eddi Henneth Ann\u00fbn. Aragorn \u0111i t\u1eeb Erech, t\u1edbi Calembel. S\u1ea9m t\u1ed1i Frodo t\u1edbi \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i Morgul. Th\u00e9oden t\u1edbi Dunharg. B\u00f3ng t\u1ed1i b\u1eaft \u0111\u1ea7u tr\u00e0o ra t\u1eeb Mordor. 10 - Ng\u00e0y Kh\u00f4ng B\u00ecnh Minh. H\u1ed9i qu\u00e2n Rohan: ng\u01b0\u1eddi Rohirrim ra \u0111i t\u1eeb Hargdal. Faramir \u0111\u01b0\u1ee3c Gandalf c\u1ee9u ngo\u00e0i c\u1ed5ng Kinh Th\u00e0nh. Aragorn v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng Ringl\u00f3. M\u1ed9t \u0111\u1ea1o qu\u00e2n t\u1eeb c\u1ed5ng Morannon chi\u1ebfm Cair Andros, \u0111i v\u00e0o An\u00f3rien. Frodo qua Ng\u00e3 T\u01b0, nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111\u1ea1o qu\u00e2n Morgul xu\u1ea5t tr\u1eadn. 11 - Gollum t\u1edbi g\u1eb7p B\u00e0 Nh\u1ec7n, nh\u01b0ng su\u00fdt \u0103n n\u0103n \u0111\u1ed5i \u00fd khi nh\u00ecn Frodo. Denethor c\u1eed Faramir \u0111i Osgiliath. Aragorn t\u1edbi Linhir, \u0111i v\u00e0o v\u00f9ng Lebennin. \u0110\u1ed3ng Rohan b\u1ecb x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c t\u1eeb B\u1eafc. \u0110\u1ee3t t\u1ea5n c\u00f4ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean v\u00e0o L\u00f3rien. 12 - Gollum d\u1eabn Frodo v\u00e0o \u0111\u1ed9ng B\u00e0 Nh\u1ec7n. Faramir r\u00fat v\u1ec1 \u0110\u1ed3n b\u00ean \u0110\u01b0\u1eddng Cao. Th\u00e9oden h\u1ea1 tr\u1ea1i d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ed3i Min- Rimmon. Aragorn \u0111u\u1ed5i theo \u0111\u1ecbch v\u1ec1 ph\u00eda c\u1ea3ng Pelargir. Ng\u01b0\u1eddi Ent \u0111\u00e1nh b\u1ea1i \u0111\u1ed9i x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c v\u00e0o Rohan. 13 - Frodo b\u1ecb Orc b\u1eaft v\u1ec1 Cirith Ungol. \u0110\u1ed3ng Pelennor b\u1ecb c\u00e0n qu\u00e9t. Faramir tr\u00fang th\u01b0\u01a1ng. Aragorn t\u1edbi Pelargir, \u0111o\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9i thuy\u1ec1n. Th\u00e9oden qua R\u1eebng Dr\u00faadan. 14 - Samwise t\u00ecm th\u1ea5y Frodo trong Th\u00e1p. Minas Tirith b\u1ecb v\u00e2y. Ng\u01b0\u1eddi Rohirrim \u0111\u01b0\u1ee3c Ng\u01b0\u1eddi Hoang d\u1eabn t\u1edbi R\u1eebng X\u00e1m. 15 - L\u00fac m\u1edd s\u00e1ng, Vua ph\u00f9 th\u1ee7y ph\u00e1 v\u1ee1 \u0110\u1ea1i M\u00f4n. Denethor t\u1ef1 thi\u00eau tr\u00ean gi\u00e0n l\u1eeda. T\u00f9 v\u00e0 Rohirrim vang l\u00ean khi g\u00e0 g\u00e1y. Tr\u1eadn \u0110\u1ed3ng Pelennor. Th\u00e9oden t\u1eed tr\u1eadn. Aragorn gi\u01b0\u01a1ng c\u1edd hi\u1ec7u c\u1ee7a Arwen. Frodo v\u00e0 Samwise tr\u1ed1n tho\u00e1t, b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111i l\u00ean B\u1eafc theo r\u1eb7ng Morgai. Tr\u1eadn \u0111\u00e1nh d\u01b0\u1edbi t\u00e1n c\u00e2y t\u1ea1i r\u1eebng \u00c2m U; Thranduil \u0111\u00e1nh l\u00f9i qu\u00e2n Dol Guldur. \u0110\u1ee3t t\u1ea5n c\u00f4ng th\u1ee9 hai v\u00e0o L\u00f3rien. 16 - C\u00e1c ch\u1ec9 huy th\u1ea3o lu\u1eadn. Frodo \u0111\u1ee9ng tr\u00ean r\u1eb7ng Morgai nh\u00ecn qua khu tr\u1ea1i t\u1edbi \u0110\u1ec9nh \u0110\u1ecbnh M\u1ec7nh.","17 - Tr\u1eadn Thung L\u0169ng. Vua Brand v\u00e0 Vua D\u00e1in Ch\u00e2n S\u1eaft t\u1eed tr\u1eadn. Nhi\u1ec1u Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n v\u00e0 Con Ng\u01b0\u1eddi ch\u1ea1y v\u1ec1 n\u00e1u \u1edf Erebor, b\u1ecb v\u00e2y. Shagrat mang \u00e1o cho\u00e0ng, \u00e1o gi\u00e1p v\u00e0 ki\u1ebfm c\u1ee7a Frodo t\u1edbi Barad-d\u00fbr. 18 - \u0110\u1ed9i qu\u00e2n mi\u1ec1n T\u00e2y kh\u1edfi h\u00e0nh t\u1eeb Minas Tirith. Frodo t\u1edbi g\u1ea7n c\u1ed5ng Isenmouthe; b\u1ecb Orc \u0111u\u1ed5i k\u1ecbp tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eeb Durthang t\u1edbi Ud\u00fbn. 19 - \u0110\u1ed9i qu\u00e2n t\u1edbi Thung L\u0169ng Morgul. Frodo v\u00e0 Samwise tho\u00e1t ra, b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111i theo \u0111\u01b0\u1eddng t\u1edbi Barad-d\u00fbr. 22 - Ho\u00e0ng h\u00f4n kinh s\u1ee3. Frodo v\u00e0 Samwise r\u1eddi \u0111\u01b0\u1eddng c\u00e1i, \u0111i v\u1ec1 Nam th\u1eb3ng h\u01b0\u1edbng \u0110\u1ec9nh \u0110\u1ecbnh M\u1ec7nh. \u0110\u1ee3t t\u1ea5n c\u00f4ng th\u1ee9 ba v\u00e0o L\u00f3rien. 23 - \u0110\u1ed9i qu\u00e2n ra kh\u1ecfi Ithilien. Aragorn th\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi nh\u00fat nh\u00e1t. Frodo v\u00e0 Samwise v\u1ee9t h\u1ebft v\u0169 kh\u00ed trang b\u1ecb. 24 - Frodo v\u00e0 Samwise l\u00ean ch\u1eb7ng cu\u1ed1i t\u1edbi ch\u00e2n \u0110\u1ec9nh \u0110\u1ecbnh M\u1ec7nh. Qu\u00e2n \u0111o\u00e0n h\u1ea1 tr\u1ea1i trong V\u00f9ng \u0111i\u00eau t\u00e0n tr\u01b0\u1edbc c\u1ed5ng Morannon. 25 - \u0110\u1ed9i qu\u00e2n b\u1ecb bao v\u00e2y tr\u00ean hai \u0110\u1ed3i X\u1ec9. Frodo v\u00e0 Samwise t\u1edbi Sammath Naur. Gollum c\u01b0\u1edbp l\u1ea5y Nh\u1eabn, r\u01a1i xu\u1ed1ng Khe \u0110\u1ecbnh M\u1ec7nh. Barad-d\u00fbr s\u1ee5p \u0111\u1ed5 v\u00e0 Sauron ra \u0111i.","Sau khi t\u00f2a Th\u00e1p T\u1ed1i s\u1ee5p \u0111\u1ed5 v\u00e0 Sauron ra \u0111i, B\u00f3ng \u0110en r\u1eddi kh\u1ecfi tr\u00e1i tim t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1ng c\u1ef1 h\u1eafn, nh\u01b0ng s\u1ee3 h\u00e3i v\u00e0 tuy\u1ec7t v\u1ecdng l\u1ea1i \u0111\u1ed5 l\u00ean b\u1ec1 t\u00f4i v\u00e0 \u0111\u1ed3ng minh h\u1eafn. Ba l\u1ea7n L\u00f3rien b\u1ecb t\u1ea5n c\u00f4ng t\u1eeb Dol Guldur, nh\u01b0ng ngo\u00e0i s\u1ef1 ch\u1ed1ng tr\u1ea3 anh d\u0169ng c\u1ee7a d\u00e2n Ti\u00ean th\u00ec quy\u1ec1n n\u0103ng \u1ea9n n\u01a1i \u0111\u00e2y c\u0169ng qu\u00e1 m\u1ea1nh kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u1eadt nh\u00e0o, tr\u1eeb khi \u0111\u00edch th\u00e2n Sauron ra tr\u1eadn. D\u00f9 nhi\u1ec1u ph\u1ea7n r\u1eebng xinh \u0111\u1eb9p ngo\u00e0i bi\u00ean gi\u1edbi \u0111\u00e3 b\u1ecb t\u00e0n ph\u00e1 n\u1eb7ng n\u1ec1, c\u00e1c \u0111\u1ee3t t\u1ea5n c\u00f4ng \u0111\u1ec1u b\u1ecb \u0111\u1ea9y b\u1eadt l\u1ea1i; v\u00e0 khi B\u00f3ng \u0110en tr\u00f4i qua, Celeborn xu\u1ea5t tr\u1eadn, d\u1eabn qu\u00e2n L\u00f3rien \u0111i r\u1ea5t nhi\u1ec1u thuy\u1ec1n v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng Anduin. H\u1ecd chi\u1ebfm Dol Guldur, \u0111\u1ec3 Galadriel \u0111\u1eadp n\u00e1t c\u00e1c t\u01b0\u1eddng v\u00e2y v\u00e0 \u0111\u00e1nh tr\u1ea7n c\u00e1c h\u1ea7m h\u1ed1, r\u1ed3i khu r\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea9y s\u1ea1ch. Tr\u00ean mi\u1ec1n B\u1eafc c\u0169ng \u0111\u00e3 ph\u1ea3i h\u1ee9ng ch\u1ecbu chi\u1ebfn tranh ho\u1ea1n n\u1ea1n. V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c Thranduil b\u1ecb x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c, tr\u1eadn \u0111\u00e1nh d\u01b0\u1edbi t\u00e1n c\u00e2y k\u00e9o d\u00e0i v\u00e0 l\u1eeda t\u00e0n ph\u00e1 n\u1eb7ng n\u1ec1; nh\u01b0ng cu\u1ed1i c\u00f9ng Thranduil c\u0169ng gi\u00e0nh chi\u1ebfn th\u1eafng. V\u00e0 t\u1edbi ng\u00e0y \u0111\u1ea7u N\u0103m M\u1edbi theo c\u00e1ch t\u00ednh c\u1ee7a Ti\u00ean. Celeborn v\u00e0 Thranduil \u0111\u00e3 g\u1eb7p nhau gi\u1eefa r\u1eebng, c\u00f9ng \u0111\u1ed5i t\u00ean r\u1eebng \u00c2m U th\u00e0nh Eryn Lasgalen, R\u1eebng Xanh L\u00e1. Thranduil l\u1ea5y to\u00e0n b\u1ed9 ph\u1ea7n ph\u00eda B\u1eafc \u0111\u1ebfn ch\u00e2n r\u1eb7ng n\u00fai gi\u1eefa r\u1eebng l\u00e0m v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c c\u1ee7a m\u00ecnh; c\u00f2n Celeborn nh\u1eadn to\u00e0n ph\u1ea7n ph\u00eda Nam t\u1eeb Kh\u00fac H\u1eb9p tr\u1edf xu\u1ed1ng, \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u00e0 \u0110\u00f4ng L\u00f3rien; ph\u1ea7n r\u1eebng m\u00eanh m\u00f4ng \u1edf gi\u1eefa d\u00e0nh cho con ch\u00e1u Beorn v\u00e0 c\u00e1c Ng\u01b0\u1eddi R\u1eebng. Nh\u01b0ng sau khi Galadriel qua bi\u1ec3n v\u00e0i n\u0103m sau \u0111\u00f3, Celeborn bu\u1ed3n ch\u00e1n v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c m\u00ecnh t\u1edbi Imladris s\u1ed1ng c\u00f9ng c\u00e1c con trai Elrond. Trong R\u1eebng Xanh ng\u01b0\u1eddi L\u00e2m Ti\u00ean v\u1eabn s\u1ed1ng y\u00ean vui, nh\u01b0ng \u1edf L\u00f3rien ch\u1ec9 c\u00f2n m\u1ed9t s\u1ed1 \u00edt d\u00e2n bu\u1ed3n b\u00e3 l\u01b0u l\u1ea1i, v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f2n \u00e1nh s\u00e1ng l\u1eddi ca \u1edf Caras Giladhon. V\u00e0o l\u00fac c\u00e1c \u0111\u1ea1o qu\u00e2n l\u1edbn v\u00e2y h\u00e3m Minas Tirith, m\u1ed9t \u0111\u1ed9i \u0111\u1ed3ng minh Sauron \u0111\u00e3 t\u1eeb l\u00e2u d\u00f2m ng\u00f3 bi\u00ean gi\u1edbi Vua Brand nay v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng Carnen, v\u00e0 Brand b\u1ecb \u0111\u00e1nh l\u00f9i v\u1ec1 Thung L\u0169ng, \u1edf \u0111\u00f3 \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n n\u00fai Erebor t\u1edbi h\u1ed7 tr\u1ee3; v\u00e0 d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n n\u00fai n\u1ed5 ra m\u1ed9t tr\u1eadn \u0111\u00e1nh kinh h\u1ed3n. Tr\u1eadn chi\u1ebfn k\u00e9o d\u00e0i ba ng\u00e0y, nh\u01b0ng k\u1ebft c\u1ee5c c\u1ea3 Vua Brand v\u00e0 Vua D\u00e1in Ch\u00e2n S\u1eaft \u0111\u1ec1u b\u1ecb gi\u1ebft, b\u1ecdn ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng gi\u00e0nh th\u1eafng l\u1ee3i. Nh\u01b0ng ch\u00fang kh\u00f4ng chi\u1ebfm \u0111\u01b0\u1ee3c C\u1ed5ng, v\u00e0 r\u1ea5t \u0111\u00f4ng d\u00e2n c\u1ea3 Ng\u01b0\u1eddi l\u1eabn Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n ch\u1ea1y v\u00e0o l\u00e1nh n\u1ea1n trong Erebor, \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi cu\u1ed9c v\u00e2y h\u00e3m. Khi tin t\u1ee9c v\u1ec1 c\u00e1c chi\u1ebfn th\u1eafng t\u01b0ng b\u1eebng d\u01b0\u1edbi mi\u1ec1n Nam \u0111\u01b0a l\u00ean, \u0111\u1ed9i qu\u00e2n B\u1eafc c\u1ee7a Sauron r\u1ea5t \u0111\u1ed7i s\u1ee3 h\u00e3i; c\u00f2n ng\u01b0\u1eddi trong n\u00fai \u0111\u1ed5 ra \u0111\u00e1nh ch\u00fang tan t\u00e1c, s\u1ed1 c\u00f2n l\u1ea1i ch\u1ea1y tr\u1ed1n v\u1ec1 \u0110\u00f4ng kh\u00f4ng c\u00f2n d\u00e1m t\u1edbi qu\u1ea5y nhi\u1ec5u Thung L\u0169ng. R\u1ed3i Bard II con trai Brand l\u00ean l\u00e0m Vua Thung L\u0169ng, v\u00e0 Thorin III M\u0169 \u0110\u00e1 con trai D\u00e1in l\u00e0m Vua d\u01b0\u1edbi G\u1ea7m N\u00fai. H\u1ecd \u0111\u1ec1u g\u1eedi s\u1ee9 \u0111o\u00e0n t\u1edbi d\u1ef1 l\u1ec5 \u0111\u0103ng quang c\u1ee7a Vua Elessar; v\u00e0 m\u00e3i m\u00e3i hai v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c \u0111\u00f3, t\u1edbi ch\u1eebng n\u00e0o c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i, \u0111\u1ec1u k\u1ebft t\u00ecnh b\u1eb1ng h\u1eefu v\u1edbi Gondor; v\u00e0 \u0111\u1ec1u n\u1eb1m trong s\u1ef1 cai tr\u1ecb v\u00e0 b\u1ea3o h\u1ed9 c\u1ee7a \u0111\u1ee9c Vua mi\u1ec1n T\u00e2y.","","Nh\u1eefng m\u1ed1c ch\u00ednh t\u1eeb khi Barad-d\u00fbr s\u1ee5p \u0111\u1ed5 t\u1edbi cu\u1ed1i K\u1ef7 \u0110\u1ec7 Tam[2] 3019 NLQ 1419 Th\u00e1ng Ba, 27. Bard II v\u00e0 Thorin III M\u0169 \u0110\u00e1 \u0111\u00e1nh \u0111u\u1ed5i k\u1ebb th\u00f9 kh\u1ecfi Thung L\u0169ng. 28. Celeborn v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng Anduin; b\u1eaft \u0111\u1ea7u ph\u00e1 h\u1ee7y Dol Guldur. Th\u00e1ng T\u01b0, 6. Celeborn v\u00e0 Thranduil g\u1eb7p m\u1eb7t. 8. Ng\u01b0\u1eddi Mang Nh\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c x\u01b0ng t\u1ee5ng tr\u00ean \u0110\u1ed3ng Cormallen. Th\u00e1ng N\u0103m, 1. L\u1ec5 \u0111\u0103ng quang c\u1ee7a Vua Elessar; Elrond v\u00e0 Arwen xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb Thung \u0110\u00e1y Khe. 8. \u00c9omer v\u00e0 \u00c9owyn kh\u1edfi h\u00e0nh v\u1ec1 Rohan c\u00f9ng c\u00e1c con trai Elrond. 20. Elron\u0111 v\u00e0 Arwen t\u1edbi L\u00f3rien.","27. Arwen c\u00f9ng \u0111o\u00e0n t\u00f9y t\u00f9ng r\u1eddi L\u00f3rien. Th\u00e1ng S\u00e1u, 14. C\u00e1c con trai Elrond g\u1eb7p \u0111o\u00e0n t\u00f9y t\u00f9ng, \u0111\u01b0a Arwen t\u1edbi Edoras. 16. \u0110o\u00e0n l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i Gondor. 25. Vua Elessar t\u00ecm th\u1ea5y c\u00e2y non t\u1eeb C\u00e2y Tr\u1eafng. 1 Lithe. Arwen t\u1edbi Kinh Th\u00e0nh. Ng\u00e0y Gi\u1eefa N\u0103m. Elessar v\u00e0 Arwen th\u00e0nh h\u00f4n. Th\u00e1ng B\u1ea3y, 18. \u00c9omer quay l\u1ea1i Minas Tirith. 22. \u0110o\u00e0n h\u1ed9 tang Vua Th\u00e9oden xu\u1ea5t ph\u00e1t. Th\u00e1ng T\u00e1m, 7. \u0110o\u00e0n \u0111\u1ebfn Edoras. 10. Tang l\u1ec5 Vua Th\u00e9oden.","14. Kh\u00e1ch th\u0103m t\u1eeb gi\u00e3 Vua \u00c9omer. 15. C\u00e2y R\u00e2u th\u1ea3 Saruman. 18. \u0110o\u00e0n \u0111\u1ebfn H\u1ebbm Helm. 22. \u0110o\u00e0n \u0111\u1ebfn Isengard; t\u1eeb gi\u00e3 Vua mi\u1ec1n T\u00e2y l\u00fac ho\u00e0ng h\u00f4n. 28. B\u1eaft k\u1ecbp Saruman; Saruman chuy\u1ec3n h\u01b0\u1edbng \u0111i v\u1ec1 Qu\u1eadn. Th\u00e1ng Ch\u00edn, 6. \u0110o\u00e0n d\u1eebng l\u1ea1i g\u1ea7n D\u00e3y N\u00fai Moria. 13. Celeborn v\u00e0 Galadriel t\u1eeb gi\u00e3; s\u1ed1 c\u00f2n l\u1ea1i \u0111i v\u1ec1 Thung \u0110\u00e1y Khe. 21. V\u1ec1 t\u1edbi Thung \u0110\u00e1y Khe. 22. Sinh nh\u1eadt Bilbo m\u1ed9t tr\u0103m hai m\u01b0\u01a1i ch\u00edn tu\u1ed5i. Saruman t\u1edbi Qu\u1eadn. Th\u00e1ng M\u01b0\u1eddi, 5. Gandalf v\u00e0 c\u00e1c Hobbit r\u1eddi Thung \u0110\u00e1y Khe. 6. Qua Kh\u00fac C\u1ea1n Bruinen; Frodo l\u1ea7n \u0111\u1ea7u th\u1ea5y \u0111au tr\u1edf l\u1ea1i. 28. T\u1edbi Bree l\u00fac ch\u1eadp t\u1ed1i. 30. R\u1eddi Bree. B\u1ed1n \u201cL\u1eef Kh\u00e1ch\u201d t\u1edbi C\u1ea7u Bia Rum \u0110un trong \u0111\u00eam. Th\u00e1ng M\u01b0\u1eddi M\u1ed9t, 1. B\u1ecb b\u1eaft \u1edf Chu\u00f4m \u1ebech Th\u00f4n.","2. T\u1edbi B\u1edd N\u01b0\u1edbc, \u0111\u00e1nh th\u1ee9c d\u00e2n Qu\u1eadn. 3 Tr\u1eadn B\u1edd N\u01b0\u1edbc, Saruman l\u00eca \u0111\u1eddi; k\u1ebft th\u00fac cu\u1ed9c Nh\u1eabn Chi\u1ebfn. 3020 NLQ 1420: N\u0103m \u0110\u1ea1i Sung T\u00fac Th\u00e1ng Ba, 13. Frodo \u1ed1m (tr\u00f2n n\u0103m b\u1ecb tr\u00fang \u0111\u1ed9c B\u00e0 Nh\u1ec7n). Th\u00e1ng T\u01b0, 6. C\u00e2y mallorn n\u1edf hoa tr\u00ean \u0110\u1ed3ng Ti\u1ec7c. Th\u00e1ng N\u0103m, 1. Samwise c\u01b0\u1edbi Rose. Ng\u00e0y Gi\u1eefa N\u0103m. Frodo t\u1eeb ch\u1ee9c th\u1ecb tr\u01b0\u1edfng, Will Ch\u00e2n Tr\u1eafng ph\u1ee5c ch\u1ee9c. Th\u00e1ng Ch\u00edn, 22. Sinh nh\u1eadt th\u1ee9 m\u1ed9t tr\u0103m ba m\u01b0\u01a1i c\u1ee7a Bilbo. Th\u00e1ng M\u01b0\u1eddi, 6. Frodo l\u1ea1i \u1ed1m. 3021 NLQ 1421: N\u0103m Cu\u1ed1i K\u1ef7 \u0110\u1ec7 Tam Th\u00e1ng Ba, 13. Frodo l\u1ea1i \u1ed1m. 25. Elanor Xinh \u0110\u1eb9p[3] con g\u00e1i Samwise sinh. \u0110\u00e2y l\u00e0 ng\u00e0y b\u1eaft \u0111\u1ea7u K\u1ef7 \u0110\u1ec7 T\u1ee9 theo c\u00e1ch t\u00ednh \u1edf Gondor.","Th\u00e1ng Ch\u00edn, 21. Frodo v\u00e0 Samwise ra \u0111i t\u1eeb Hobbit Th\u00f4n. 22. G\u1eb7p Chuy\u1ebfn Du H\u00e0nh Cu\u1ed1i c\u1ee7a nh\u1eefng Ng\u01b0\u1eddi Canh Nh\u1eabn \u1edf R\u1eebng Cu\u1ed1i. 29. \u0110\u1ebfn C\u1ea3ng X\u00e1m. Frodo v\u00e0 Bilbo qua \u0110\u1ea1i D\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng ba Ng\u01b0\u1eddi Canh Nh\u1eabn. K\u1ebft th\u00fac K\u1ef7 \u0110\u1ec7 Tam. Th\u00e1ng M\u01b0\u1eddi, 6. Samwise v\u1ec1 \u0110\u00e1y Bao.","Nh\u1eefng s\u1ef1 ki\u1ec7n sau n\u00e0y v\u1ec1 c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean \u0110o\u00e0n H\u1ed9 Nh\u1eabn NLQ 1422 - B\u1eaft \u0111\u1ea7u n\u0103m n\u00e0y l\u00e0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u K\u1ef7 \u0110\u1ec7 T\u1ee9 theo c\u00e1ch t\u00ednh \u1edf Qu\u1eadn; nh\u01b0ng s\u1ed1 n\u0103m theo Ni\u00ean l\u1ecbch Qu\u1eadn v\u1eabn \u0111\u00e1nh ti\u1ebfp. 1427 - Will Ch\u00e2n Tr\u1eafng t\u1eeb nhi\u1ec7m. Samwise \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea7u l\u00e0m Th\u1ecb tr\u01b0\u1edfng Qu\u1eadn. Peregrin Took c\u01b0\u1edbi Diamond \u1edf Khe D\u00e0i. Vua Elessar ra s\u1eafc l\u1ec7nh c\u1ea5m Con Ng\u01b0\u1eddi v\u00e0o Qu\u1eadn, v\u00e0 phong Qu\u1eadn l\u00e0m \u0110\u1ea5t T\u1ef1 Tr\u1ecb d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 b\u1ea3o h\u1ed9 c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng Tr\u01b0\u1ee3ng B\u1eafc. 1430 - Faramir con trai Peregrin sinh. 1431 - Goldilocks con g\u00e1i Samwise sinh. 1432 - Meriadoc, bi\u1ec7t hi\u1ec7u M\u00e3nh t\u01b0\u1edbng, l\u00ean l\u00e0m ch\u1ee7 Tr\u1ea5n H\u01b0\u01a1u. \u00d4ng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn r\u1ea5t nhi\u1ec1u qu\u00e0 t\u1eb7ng qu\u00fd gi\u00e1 t\u1eeb Vua \u00c9omer v\u00e0 Phu Nh\u00e2n \u00c9owyn \u1edf Ithilien. 1434 - Peregrin tr\u1edf th\u00e0nh V\u1ecb Took ki\u00eam Thain. Vua Elessar phong c\u00e1c v\u1ecb Thain, Ch\u1ee7 Tr\u1ea5n v\u00e0 Th\u1ecb tr\u01b0\u1edfng l\u00e0m C\u1ed1 V\u1ea5n cho V\u01b0ong qu\u1ed1c B\u1eafc. Th\u1ea7y Samwise \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea7u Th\u1ecb tr\u01b0\u1edfng l\u1ea7n hai. 1436 - Vua Elessar l\u00ean B\u1eafc, s\u1ed1ng m\u1ed9t th\u1eddi gian b\u00ean H\u1ed3 B\u00f3ng T\u00e0. Ng\u00e0i t\u1edbi C\u1ea7u Bia Rum \u0110un ch\u00e0o \u0111\u00f3n b\u1ea1n b\u00e8. Ng\u00e0i trao Ng\u00f4i Sao ng\u01b0\u1eddi D\u00fanedain cho Th\u1ea7y Samwise, c\u00f2n Elanor \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn l\u00e0m th\u1ecb n\u1eef c\u1ee7a Ho\u00e0ng H\u1eadu Arwen. 1441 - Th\u1ea7y Samwise l\u00e0m Th\u1ecb tr\u01b0\u1edfng l\u1ea7n th\u1ee9 ba. 1442 - Th\u1ea7y Samwise c\u00f9ng v\u1ee3 v\u00e0 Elanor \u0111i ng\u1ef1a t\u1edbi Gondor, s\u1ed1ng t\u1ea1i \u0111\u00f3 m\u1ed9t n\u0103m. Th\u1ea7y Tolman X\u00f3m L\u00e1 l\u00e3nh nhi\u1ec7m v\u1ee5 Ph\u00f3 Th\u1ecb tr\u01b0\u1edfng. 1448 - Th\u1ea7y Samwise l\u00e0m Th\u1ecb tr\u01b0\u1edfng l\u1ea7n th\u1ee9 t\u01b0.","1451 - Elanor Xinh \u0110\u1eb9p l\u1ea5y Fastred l\u00e0ng N\u1ea5m Xanh khu \u0110\u1ed3i R\u00eca. 1452 - Bi\u00ean T\u00e2y t\u1eeb khu \u0110\u1ed3i R\u00eca t\u1edbi Khu \u0110\u1ed3i Th\u00e1p (Emyn Beraid) nh\u1eadp v\u00e0o Qu\u1eadn, m\u00f3n qu\u00e0 c\u1ee7a nh\u00e0 vua. Nhi\u1ec1u Hobbit chuy\u1ec3n t\u1edbi \u0111\u00f3 sinh s\u1ed1ng. 1454 - Ng\u1ecdc Ti\u00ean con trai Fastred v\u00e0 Elanor sinh, l\u1ea5y h\u1ecd M\u1ef9 Nhi. 1455 - Th\u1ea7y Samwise l\u00e0m Th\u1ecb tr\u01b0\u1edfng l\u1ea7n th\u1ee9 n\u0103m. 1462 - Th\u1ea7y Samwise l\u00e0m Th\u1ecb tr\u01b0\u1edfng l\u1ea7n th\u1ee9 s\u00e1u. Theo y\u00eau c\u1ea7u c\u1ee7a \u00f4ng, v\u1ecb Thain phong Fastred l\u00e0m Gi\u00e1m Binh Bi\u00ean T\u00e2y. Fastred v\u00e0 Elanor t\u1edbi s\u1ed1ng \u1edf Ch\u00e2n Th\u00e1p tr\u00ean khu \u0110\u1ed3i Th\u00e1p, b\u1eaft \u0111\u1ea7u d\u00f2ng M\u1ef9 Nhi khu Th\u00e1p qua nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7. 1463 - Faramir Took c\u01b0\u1edbi Goldilocks con g\u00e1i Samwise. 1469 - Th\u1ea7y Samwise l\u00e0m Th\u1ecb tr\u01b0\u1edfng l\u1ea7n th\u1ee9 b\u1ea3y v\u00e0 l\u1ea7n cu\u1ed1i, khi m\u00e3n nhi\u1ec7m n\u0103m 1476 tr\u00f2n ch\u00edn m\u01b0\u01a1i s\u00e1u tu\u1ed5i. 1482 - B\u00e0 Rose V\u1ee3 Th\u1ea7y Samwise qua \u0111\u1eddi Ng\u00e0y Gi\u1eefa N\u0103m. 22 th\u00e1ng Ch\u00edn, Th\u1ea7y Samwise c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a r\u1eddi \u0110\u00e1y Bao. \u00d4ng \u0111\u1ebfn khu \u0110\u1ed3i Th\u00e1p; Elanor l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi g\u1eb7p \u00f4ng l\u1ea7n cu\u1ed1i, \u0111\u01b0\u1ee3c \u00f4ng trao cu\u1ed1n S\u00e1ch \u0110\u1ecf t\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecd M\u1ef9 Nhi c\u1ea5t gi\u1eef. Chuy\u1ec7n k\u1ec3 trong d\u00f2ng h\u1ecd n\u00f3i r\u1eb1ng, theo l\u1eddi Elanor, Samwise \u0111\u00e3 \u0111i qua Ba Th\u00e1p, t\u1edbi C\u1ea3ng X\u00e1m v\u00e0 v\u01b0\u1ee3t \u0110\u1ea1i D\u01b0\u01a1ng, l\u00e0 Ng\u01b0\u1eddi Mang Nh\u1eabn cu\u1ed1i c\u00f9ng. 1484 - V\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n c\u00f3 tin b\u00e1o t\u1eeb Rohan t\u1edbi Tr\u1ea5n H\u01b0\u01a1u l\u00e0 Vua \u00c9omer mu\u1ed1n g\u1eb7p m\u1eb7t Ch\u1ee7 Nh\u00e2n Holdwine l\u1ea7n n\u1eefa. Meriadoc l\u00fac n\u00e0y \u0111\u00e3 gi\u00e0 (102) nh\u01b0ng c\u00f2n tr\u00e1ng ki\u1ec7n. \u00d4ng c\u00f9ng b\u00e0n v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi b\u1ea1n thi\u1ebft l\u00e0 v\u1ecb Thain, r\u1ed3i \u00edt l\u00e2u sau h\u1ecd trao l\u1ea1i t\u00e0i s\u1ea3n v\u00e0 ch\u1ee9c v\u1ecb cho con trai, c\u00f9ng c\u01b0\u1ee1i ng\u1ef1a v\u01b0\u1ee3t B\u1ebfn Sarn, v\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 kh\u00f4ng th\u1ea5y xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf Qu\u1eadn n\u1eefa. Sau n\u00e0y nghe k\u1ec3 Ch\u1ee7 Nh\u00e2n Meriadoc \u0111\u00e3 t\u1edbi Edoras, \u1edf c\u00f9ng Vua \u00c9omer tr\u01b0\u1edbc khi ng\u00e0i qua \u0111\u1eddi m\u00f9a thu n\u0103m \u0111\u00f3. R\u1ed3i \u00f4ng c\u00f9ng Thain Peregrin t\u1edbi Gondor s\u1ed1ng n\u1ed1t v\u00e0i n\u0103m cu\u1ed1i \u0111\u1eddi \u1edf \u0111\u00e2y, t\u1edbi khi qua \u0111\u1eddi v\u00e0 y\u00ean ngh\u1ec9 t\u1ea1i Rath D\u00ednen gi\u1eefa nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi v\u0129 \u0111\u1ea1i \u1edf Gondor. 1541 - Ng\u00e0y 1 th\u00e1ng Ba n\u0103m \u1ea5y[4] cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng t\u1edbi l\u00fac Vua Elessar ra \u0111i. Nghe n\u00f3i gi\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Meriadoc v\u00e0 Peregrin \u0111\u1eb7t c\u1ea1nh gi\u01b0\u1eddng \u0111\u1ee9c vua v\u0129 \u0111\u1ea1i. R\u1ed3i Legolas \u0111\u00f3ng con t\u00e0u x\u00e1m \u1edf Ithilien, \u0111i xu\u00f4i d\u00f2ng Anduin r\u1ed3i qua \u0110\u1ea1i D\u01b0\u01a1ng; v\u00e0 nghe n\u00f3i \u0111i c\u00f9ng \u00f4ng c\u00f3 c\u1ea3 Ng\u01b0\u1eddi L\u00f9n Gimli. V\u00e0 khi con t\u00e0u \u1ea5y bi\u1ebfn m\u1ea5t c\u0169ng l\u00e0 l\u00fac \u1edf Trung \u0110\u1ecba ch\u1ea5m d\u1ee9t \u0110o\u00e0n H\u1ed9 Nh\u1eabn. ______________","[1] Sau n\u00e0y ng\u01b0\u1eddi ta bi\u1ebft r\u00f5 l\u00fac \u1ea5y Saruman \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u th\u00e8m kh\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 m\u00ecnh l\u00e0m ch\u1ee7 Nh\u1eabn Ch\u00faa, n\u00ean hy v\u1ecdng n\u00f3 s\u1ebd l\u1ed9 ra khi t\u00ecm ki\u1ebfm ch\u1ee7 nh\u00e2n, n\u1ebfu Sauron \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 y\u00ean. [2] Ng\u00e0y th\u00e1ng \u0111\u1ec1u l\u1ea5y theo L\u1ecbch Qu\u1eadn. [3] C\u00f4 b\u00e9 v\u1ec1 sau \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t hi\u1ec7u l\u00e0 \u201cXinh \u0110\u1eb9p\u201d v\u00ec s\u1eafc \u0111\u1eb9p c\u1ee7a c\u00f4; nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o tr\u00f4ng c\u00f4 gi\u1ed1ng m\u1ed9t thi\u1ebfu n\u1eef ti\u00ean h\u01a1n m\u1ed9t c\u00f4 g\u00e1i Hobbit. C\u00f4 c\u00f3 m\u00e1i t\u00f3c v\u00e0ng \u00f3ng, m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u r\u1ea5t hi\u1ebfm \u1edf Qu\u1eadn, nh\u01b0ng c\u00f2n hai con g\u00e1i kh\u00e1c c\u1ee7a Sam c\u0169ng t\u00f3c v\u00e0ng, c\u0169ng nh\u01b0 r\u1ea5t nhi\u1ec1u \u0111\u1ee9a tr\u1ebb kh\u00e1c sinh v\u00e0o qu\u00e3ng n\u00e0y. [4] 120 K\u1ef7 \u0110\u1ec7 T\u1ee9 (t\u1ea1i Gondor).","PH\u1ee4 L\u1ee4C C PH\u1ea2 H\u1ec6 C\u00e1c t\u00ean ghi trong c\u00e1c c\u00e2y Ph\u1ea3 h\u1ec7 d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n tr\u00edch t\u1eeb r\u1ea5t nhi\u1ec1u t\u00ean kh\u00e1c. Ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u1ec1u l\u00e0 kh\u00e1ch m\u1eddi trong Ti\u1ec7c Chia Tay c\u1ee7a Bilbo, c\u00f2n l\u1ea1i l\u00e0 ti\u1ec1n b\u1ed1i tr\u1ef1c ti\u1ebfp c\u1ee7a h\u1ecd. T\u00ean c\u00e1c kh\u00e1ch d\u1ef1 Ti\u1ec7c \u0111\u1ec1u g\u1ea1ch ch\u00e2n. Trong c\u00e1c b\u1ea3ng c\u00f2n ghi th\u00eam m\u1ed9t v\u00e0i ng\u01b0\u1eddi li\u00ean quan t\u1edbi c\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n \u0111\u00e3 k\u1ec3. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, b\u1ea3ng n\u00e0y c\u00f2n cung c\u1ea5p ch\u00fat \u00edt th\u00f4ng tin v\u1ec1 gia ph\u1ea3 Samwise, ng\u01b0\u1eddi m\u1edf \u0111\u1ea7u d\u00f2ng h\u1ecd L\u00e0m V\u01b0\u1eddn sau n\u00e0y tr\u1edf n\u00ean v\u00f4 c\u00f9ng n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u00e0 quan tr\u1ecdng. Con s\u1ed1 ghi sau t\u00ean l\u00e0 n\u0103m sinh (v\u00e0 n\u0103m m\u1ea5t khi c\u00f3 th\u00f4ng tin). M\u1ecdi n\u0103m \u0111\u1ec1u t\u00ednh theo NLQ, kh\u1edfi \u0111\u1ea7u t\u1eeb n\u0103m hai anh em Marcho v\u00e0 Blanco v\u01b0\u1ee3t s\u00f4ng Bia Rum \u0110un - N\u0103m th\u1ee9 Nh\u1ea5t \u1edf Qu\u1eadn, hay 1601 K\u1ef7 \u0110\u1ec7 Tam.","","","PH\u1ee4 L\u1ee4C D L\u1ecaCH QU\u1eacN D\u00d9NG CHO M\u1eccI N\u0102M N\u0103m b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u00e0o ng\u00e0y \u0111\u1ea7u tu\u1ea7n, th\u1ee9 B\u1ea3y, k\u1ebft th\u00fac v\u00e0o ng\u00e0y cu\u1ed1i tu\u1ea7n, th\u1ee9 S\u00e1u. Ng\u00e0y Gi\u1eefa N\u0103m v\u00e0 ng\u00e0y Overlithe trong c\u00e1c N\u0103m Nhu\u1eadn kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00ean th\u1ee9. Ng\u00e0y Lithe tr\u01b0\u00f3c Ng\u00e0y Gi\u1eefa N\u0103m g\u1ecdi l\u00e0 1 Lithe, sau ng\u00e0y gi\u1eefa n\u0103m g\u1ecdi l\u00e0 2 Lithe. Ng\u00e0y Yule cu\u1ed1i n\u0103m g\u1ecdi l\u00e0 1 Yule, \u0111\u1ea7u n\u0103m g\u1ecdi l\u00e0 2 Yule. Overlithe l\u00e0 m\u1ed9t ng\u00e0y ngh\u1ec9 l\u1ec5 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t, nh\u01b0ng l\u1ea1i kh\u00f4ng x\u1ea3y ra su\u1ed1t trong nh\u1eefng n\u0103m quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed Nh\u1eabn Ch\u00faa. T\u1edbi n\u0103m 1420 m\u1edbi c\u00f3 ng\u00e0y nhu\u1eadn, n\u0103m c\u00f3 v\u1ee5 thu ho\u1ea1ch l\u1eebng ti\u1ebfng v\u00e0 m\u00f9a h\u00e8 tuy\u1ec7t \u0111\u1eb9p; v\u00e0 c\u1ea3nh h\u1ed9i h\u00e8 t\u01b0ng b\u1eebng n\u0103m \u0111\u00f3 nghe \u0111\u1ed3n l\u1edbn h\u01a1n b\u1ea5t k\u1ef3 nh\u1eefng g\u00ec ngu\u1eddi ta c\u00f2n nh\u1edb hay ghi l\u1ea1i.","","C\u00e1c h\u1ec7 l\u1ecbch L\u1ecbch d\u00f9ng \u1edf Qu\u1eadn kh\u00e1c l\u1ecbch ch\u00fang ta \u1edf v\u00e0i \u0111i\u1ec3m. Hi\u1ec3n nhi\u00ean \u0111\u1ed9 d\u00e0i m\u1ed9t n\u0103m v\u1eabn kh\u00f4ng \u0111\u1ed5i[1], v\u00ec d\u00f9 th\u1eddi \u1ea5y c\u00f3 v\u1ebb \u0111\u00e3 r\u1ea5t xa x\u00f4i n\u1ebfu t\u00ednh b\u1eb1ng s\u1ed1 n\u0103m v\u00e0 \u0111\u1eddi ng\u01b0\u1eddi, th\u00ec l\u1ea1i ch\u1eb3ng qua l\u00e0 m\u1ed9t qu\u00e3ng ng\u1eafn trong k\u00fd \u1ee9c c\u1ee7a Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. Theo ghi ch\u00e9p c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Hobbit, h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u00e1i ni\u1ec7m \u201ctu\u1ea7n\u201d h\u1ed3i v\u1eabn c\u00f2n l\u00e0 gi\u1ed1ng ng\u01b0\u1eddi du c\u01b0, v\u00e0 d\u00f9 c\u00f3 t\u00ednh \u201cth\u00e1ng\u201d \u00edt nhi\u1ec1u d\u1ef1a theo M\u1eb7t Tr\u0103ng th\u00ec vi\u1ec7c ghi ch\u00e9p ng\u00e0y th\u00e1ng, t\u00ednh to\u00e1n th\u1eddi gian n\u00f3i chung v\u1eabn m\u00f9 m\u1edd kh\u00f4ng ch\u00ednh x\u00e1c. \u1ede mi\u1ec1n T\u00e2y Eriador, khi cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u0169ng \u0111\u1ecbnh c\u01b0 \u00eam \u1ea5m, h\u1ecd h\u1ecdc theo Ni\u00ean l\u1ecbch D\u00fanedain c\u1ee7a C\u00e1c Vua, t\u1ee9c c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c nguy\u00ean th\u1ee7y t\u1eeb t\u1ed9c Eldar; nh\u01b0ng Hobbit \u1edf Qu\u1eadn c\u00f3 th\u00eam v\u00e0i \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh nh\u1ecf. L\u1ecbch c\u1ee7a h\u1ecd, g\u1ecdi l\u00e0 \u201cNi\u00ean l\u1ecbch Qu\u1eadn\u201d, r\u1ed1t cu\u1ed9c c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng c\u1ea3 \u1edf Bree, ch\u1ec9 tr\u1eeb vi\u1ec7c t\u00ednh N\u0103m th\u1ee9 Nh\u1ea5t l\u00e0 n\u0103m h\u1ecd t\u1edbi Qu\u1eadn sinh s\u1ed1ng. L\u1ec7 th\u01b0\u1eddng \u00edt khi c\u00f3 th\u1ec3 khai th\u00e1c trong truy\u1ec7n c\u1ed5 v\u00e0 truy\u1ec1n thuy\u1ebft nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c th\u01b0\u1eddng n\u1eafm r\u00f5 v\u00e0 coi nh\u01b0 \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean v\u00e0o th\u1eddi \u0111\u1ea1i \u0111ang s\u1ed1ng (v\u00ed d\u1ee5 t\u00ean c\u00e1c ch\u1eef c\u00e1i, t\u00ean ng\u00e0y trong tu\u1ea7n, t\u00ean v\u00e0 s\u1ed1 ng\u00e0y c\u00e1c th\u00e1ng). Nh\u01b0ng nh\u1edd m\u1ed1i quan t\u00e2m r\u1ed9ng r\u00e3i t\u1edbi ph\u1ea3 h\u1ec7 h\u1ecd h\u00e0ng, c\u1ed9ng th\u00eam ni\u1ec1m h\u1ee9ng th\u00fa v\u1edbi l\u1ecbch s\u1eed c\u1ed5 \u0111\u1ea1i \u0111\u00e3 h\u00ecnh th\u00e0nh trong b\u1ed9 ph\u1eadn ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ecdc sau cu\u1ed9c Nh\u1eabn Chi\u1ebfn, c\u00f3 v\u1ebb nh\u01b0 d\u00e2n Hobbit \u1edf Qu\u1eadn v\u00f4 c\u00f9ng r\u00e0nh r\u1ebd v\u1ec1 ng\u00e0y th\u00e1ng, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n l\u00ean nhi\u1ec1u b\u1ea3ng bi\u1ec3u ph\u1ee9c t\u1ea1p \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu gi\u1eefa l\u1ecbch ph\u00e1p c\u1ee7a h\u1ecd v\u1edbi c\u1ee7a c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c kh\u00e1c. V\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y t\u00f4i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 chuy\u00ean gia, n\u00ean r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 ph\u1ea1m nhi\u1ec1u sai s\u00f3t; nh\u01b0ng d\u00f9 sao bi\u00ean ni\u00ean s\u1eed c\u00e1c n\u0103m ch\u00ednh y\u1ebfu l\u00e0 1418, 1419 NLQ c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p qu\u00e1 t\u01b0\u1eddng t\u1eadn trong cu\u1ed1n S\u00e1ch \u0110\u1ecf, n\u00ean ch\u1eb3ng th\u1ec3 sai l\u1ea1c g\u00ec nhi\u1ec1u v\u1ec1 ng\u00e0y th\u00e1ng v\u00e0 th\u1eddi gian giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y. M\u1ed9t \u0111i\u1ec1u th\u1ea5y r\u00f5 l\u00e0 t\u1ed9c Eldar \u1edf Trung \u0110\u1ecba, v\u00ec \u0111\u00e3 quen v\u1edbi l\u01b0\u1ee3ng th\u1eddi gian nhi\u1ec1u h\u01a1n h\u1eb3n nh\u01b0 Samwise t\u1eebng nh\u1eadn x\u00e9t, th\u01b0\u1eddng t\u00ednh theo t\u1eebng giai \u0111o\u1ea1n r\u1ea5t l\u1edbn, v\u00e0 t\u1eeb Quenya y\u00e9n v\u1eabn th\u01b0\u1eddng d\u1ecbch l\u00e0 \u201cn\u0103m\u201d (I 490) th\u1ef1c t\u1ebf t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi 144 n\u0103m c\u1ee7a ch\u00fang ta. D\u00e2n Eldar \u01b0a d\u00f9ng h\u1ec7 s\u1ed1 s\u00e1u ho\u1eb7c m\u01b0\u1eddi hai b\u1ea5t k\u1ef3 l\u00fac n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3. M\u1ed9t \u201cng\u00e0y\u201d m\u1eb7t tr\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 r\u00e9 v\u00e0 t\u00ednh t\u1eeb l\u00fac m\u1eb7t tr\u1eddi l\u1eb7n h\u00f4m tr\u01b0\u1edbc t\u1edbi h\u00f4m sau. M\u1ed9t y\u00e9n bao g\u1ed3m 52.596 ng\u00e0y. D\u00e2n Eldar t\u00ednh tu\u1ea7n cho c\u00e1c m\u1ee5c \u0111\u00edch nghi l\u1ec5 h\u01a1n l\u00e0 th\u1ef1c ti\u1ec5n g\u1ed3m s\u00e1u ng\u00e0y, g\u1ecdi l\u00e0 enqui\u00eb, m\u1ed7i y\u00e9n g\u1ed3m 8.766 enquier n\u1ed1i ti\u1ebfp tu\u1ea7n ho\u00e0n su\u1ed1t n\u0103m d\u00e0i \u0111\u00f3. \u1ede Trung \u0110\u1ecba, d\u00e2n Eldar c\u00f2n d\u00f9ng \u0111\u01a1n v\u1ecb ng\u1eafn l\u00e0 n\u0103m m\u1eb7t tr\u1eddi, g\u1ecdi l\u00e0 coranar t\u1ee9c \u201cv\u00f2ng m\u1eb7t tr\u1eddi\u201d khi x\u00e9t theo kh\u00eda c\u1ea1nh thi\u00ean v\u0103n h\u1ecdc, nh\u01b0ng th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng g\u1ecdi l\u00e0 loa, \u201c\u0111\u1ee3t sinh tr\u01b0\u1edfng\u201d (\u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u1edf mi\u1ec1n T\u00e2y B\u1eafc) khi ch\u1ee7 y\u1ebfu n\u00f3i v\u1ec1 nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i theo m\u00f9a c\u1ee7a c\u1ecf c\u00e2y, l\u00e0 m\u1ed1i quan t\u00e2m ch\u00ednh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Ti\u00ean c\u0169ng nh\u01b0 trong nhi\u1ec1u vi\u1ec7c kh\u00e1c. M\u1ed7i loa l\u1ea1i chia th\u00e0nh nhi\u1ec1u k\u1ef3 c\u00f3 th\u1ec3 coi l\u00e0 c\u00e1c th\u00e1ng d\u00e0i, ho\u1eb7c c\u00e1c m\u00f9a ng\u1eafn. Hi\u1ec3n nhi\u00ean nh\u1eefng k\u1ef3 n\u00e0y kh\u00e1c nhau","\u1edf m\u1ed7i v\u00f9ng kh\u00e1c nhau; nh\u01b0ng ghi ch\u00e9p c\u1ee7a d\u00e2n Hobbit ch\u1ec9 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i th\u00f4ng tin v\u1ec1 L\u1ecbch Imladris. L\u1ecbch \u0111\u00f3 c\u00f3 s\u00e1u \u201cm\u00f9a\u201d nh\u01b0 v\u1eady, c\u00e1c t\u00ean Quenya l\u00e0 tuil\u00eb, lair\u00eb, y\u00e1vi\u00eb, quell\u00eb, hr\u00edv\u00eb, coir\u00eb, c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1m d\u1ecbch l\u00e0 \u201cxu\u00e2n, h\u1ea1, thu, phai, \u0111\u00f4ng, nh\u00fa\u201d. C\u00e1c t\u00ean Sindarin l\u00e0 ethuil, laer, iavas, firith, echuir. M\u00f9a \u201cphai\u201d c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 lasse-lanta, \u201cl\u00e1 r\u1ee5ng\u201d, hay ti\u1ebfng Sindarin g\u1ecdi narbeleth, \u201cm\u00f9a m\u1eb7t tr\u1eddi m\u1edd\u201d. Lair\u00eb v\u00e0 hr\u00edv\u00eb \u0111\u1ec1u c\u00f3 72 ng\u00e0y, c\u00e1c m\u00f9a c\u00f2n l\u1ea1i c\u00f3 54 ng\u00e0y. M\u1ed7i loa b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u1eb1ng yestar\u00eb, ng\u00e0y li\u1ec1n tr\u01b0\u1edbc m\u00f9a tuil\u00eb, v\u00e0 k\u1ebft th\u00fac b\u1eb1ng mettar\u00eb, ng\u00e0y li\u1ec1n sau m\u00f9a coir\u00eb. Chen gi\u1eefa y\u00e1vi\u00eb v\u00e0 quell\u00eb l\u00e0 ba enderi t\u1ee9c \u201cng\u00e0y gi\u1eefa\u201d. Nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 \u0111\u1ee7 m\u1ed9t n\u0103m 365 ng\u00e0y, \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh th\u00eam b\u1eb1ng vi\u1ec7c nh\u00e2n \u0111\u00f4i s\u1ed1 enderi (th\u00eam ba ng\u00e0y n\u1eefa) c\u1ee9 m\u1ed7i 12 n\u0103m. Kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00f4ng tin r\u00f5 r\u00e0ng v\u1ec1 vi\u1ec7c s\u1eeda l\u1ea1i nh\u1eefng ch\u00eanh l\u1ec7ch g\u00e2y m\u1ea5t ch\u00ednh x\u00e1c. N\u1ebfu m\u1ed9t n\u0103m th\u1eddi \u0111\u00f3 c\u0169ng d\u00e0i b\u1eb1ng hi\u1ec7n nay, th\u00ec m\u1ed7i y\u00e9n h\u1eb3n \u0111\u00e3 b\u1ecb th\u1eeba ra nhi\u1ec1u h\u01a1n m\u1ed9t ng\u00e0y. Ta bi\u1ebft ch\u00eanh l\u1ec7ch \u0111\u00f3 c\u00f3 t\u1ed3n t\u1ea1i, nh\u1edd m\u1ed9t ghi ch\u00fa trong ph\u1ea7n L\u1ecbch ph\u00e1p cu\u1ed1n S\u00e1ch \u0110\u1ecf, r\u1eb1ng trong \u201cNi\u00ean l\u1ecbch Thung \u0110\u00e1y Khe\u201d c\u1ee9 m\u1ed7i ba y\u00e9n th\u00ec n\u0103m cu\u1ed1i l\u1ea1i b\u1edbt \u0111i ba ng\u00e0y: vi\u1ec7c nh\u00e2n \u0111\u00f4i ba ng\u00e0y enderi n\u0103m \u0111\u00f3 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n; \u201cnh\u01b0ng vi\u1ec7c n\u00e0y ch\u01b0a x\u1ea3y ra trong th\u1eddi ch\u00fang ta\u201d. C\u00f2n c\u00e1c sai l\u1ec7ch kh\u00e1c c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eeda kh\u00f4ng th\u00ec kh\u00f4ng th\u1ea5y ghi l\u1ea1i. Ng\u01b0\u1eddi N\u00famenor \u0111\u00e3 ch\u1ec9nh l\u1ea1i c\u00e1c quy \u01b0\u1edbc n\u00e0y. H\u1ecd chia m\u1ed9t loa th\u00e0nh nh\u1eefng k\u1ef3 ng\u1eafn h\u01a1n, \u0111\u1ed9 d\u00e0i \u0111\u1ec1u nhau h\u01a1n; v\u00e0 h\u1ecd gi\u1eef t\u1ee5c l\u1ec7 t\u00ednh n\u0103m b\u1eaft \u0111\u1ea7u gi\u1eefa m\u00f9a \u0110\u00f4ng nh\u01b0 Con Ng\u01b0\u1eddi mi\u1ec1n T\u00e2y B\u1eafc, t\u1ed5 ti\u00ean h\u1ecd v\u00e0o K\u1ef7 \u0110\u1ec7 Nh\u1ea5t. Sau n\u00e0y h\u1ecd c\u00f2n k\u00e9o m\u1ed9t tu\u1ea7n th\u00e0nh b\u1ea3y ng\u00e0y, m\u1ed7i ng\u00e0y t\u00ednh t\u1eeb l\u00fac m\u1eb7t tr\u1eddi m\u1ecdc (t\u1eeb bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng) h\u00f4m tr\u01b0\u1edbc t\u1edbi m\u1eb7t tr\u1eddi m\u1ecdc h\u00f4m sau. C\u00e1ch t\u00ednh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi N\u00famenor, d\u00f9ng c\u1ea3 \u1edf N\u00famenor l\u1eabn Arnor v\u00e0 Gondor cho t\u1edbi l\u00fac d\u00f2ng vua ch\u1ea5m d\u1ee9t, g\u1ecdi l\u00e0 Ni\u00ean l\u1ecbch C\u00e1c Vua. M\u1ed9t n\u0103m th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng c\u00f3 365 ng\u00e0y. N\u0103m chia l\u00e0m m\u01b0\u1eddi hai astar t\u1ee9c th\u00e1ng, m\u01b0\u1eddi th\u00e1ng c\u00f3 30 ng\u00e0y v\u00e0 hai th\u00e1ng c\u00f3 31. Hai astar n\u00e0y n\u1eb1m tr\u01b0\u1edbc v\u00e0 sau ng\u00e0y Gi\u1eefa N\u0103m, \u0111\u1ea1i kh\u00e1i b\u1eb1ng th\u00e1ng S\u00e1u v\u00e0 B\u1ea3y c\u1ee7a ta. Ng\u00e0y \u0111\u1ea7u n\u0103m g\u1ecdi l\u00e0 yestar\u00eb, ng\u00e0y gi\u1eefa n\u0103m (ng\u00e0y th\u1ee9 183) g\u1ecdi l\u00e0 lo\u00ebnd\u00eb, ng\u00e0y cu\u1ed1i n\u0103m g\u1ecdi l\u00e0 mettar\u00eb; ba ng\u00e0y \u0111\u00f3 kh\u00f4ng thu\u1ed9c v\u1ec1 th\u00e1ng n\u00e0o. C\u1ee9 b\u1ed1n n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n, tr\u1eeb n\u0103m cu\u1ed1i m\u1ed7i th\u1ebf k\u1ef7 (harany\u00eb), hai enderi t\u1ee9c \u201cng\u00e0y gi\u1eefa\u201d l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng thay lo\u00ebnd\u00eb. \u1ede N\u00famenor b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u00ednh n\u0103m t\u1eeb 1 K\u01102. \u0110\u1ed9 Khuy\u1ebft g\u00e2y ra khi b\u1edbt m\u1ed9t ng\u00e0y kh\u1ecfi n\u0103m cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 ph\u1ea3i ch\u1edd t\u1edbi n\u0103m cu\u1ed1i thi\u00ean ni\u00ean k\u1ef7 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 sung, ch\u1eeba l\u1ea1i \u0111\u1ed9 khuy\u1ebft thi\u00ean ni\u00ean k\u1ef7 d\u00e0i 4 gi\u1edd 46 ph\u00fat 40 gi\u00e2y. Ph\u00e9p \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n \u1edf N\u00famenor v\u00e0o c\u00e1c n\u0103m 1000, 2000, 3000 K\u01102. Sau cu\u1ed9c S\u1ee5p \u0110\u1ed5 v\u00e0o n\u0103m 3319 K\u01102, l\u1ecbch ph\u00e1p c\u0169 v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c duy tr\u00ec \u1edf c\u00e1c v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c l\u01b0u vong, nh\u01b0ng t\u1edbi \u0111\u1ea7u K\u1ef7 \u0110\u1ec7 Tam th\u00ec b\u1ecb \u0111\u1ea3o l\u1ed9n v\u00ec b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u00e1nh s\u1ed1 l\u1ea1i: 3442 K\u01102 tr\u1edf th\u00e0nh n\u0103m 1 K\u01103. Khi \u0111\u1ed5i n\u0103m 4 K\u01103 th\u00e0nh n\u0103m nhu\u1eadn thay cho n\u0103m 3 K\u01103 (3444 K\u01102), m\u1ed9t n\u0103m ng\u1eafn 365 ng\u00e0y b\u1ecb ch\u00e8n v\u00e0o gi\u1eefa, khi\u1ebfn \u0111\u1ed9 khuy\u1ebft t\u0103ng l\u00ean th\u00e0nh 5 gi\u1edd 48 ph\u00fat 46 gi\u00e2y. Ng\u00e0y b\u1ed5 sung h\u1eb1ng thi\u00ean ni\u00ean k\u1ef7 b\u1ecb ch\u1eadm 441 n\u0103m: v\u00e0o n\u0103m 1000 (4441 K\u01102) v\u00e0 2000 K\u01103 (5441 K\u01102). \u0110\u1ec3 gi\u1ea3m b\u1edbt nh\u1eefng sai s\u00f3t sinh ra c\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u1ed9 khuy\u1ebft c\u1ed9ng d\u1ed3n qua c\u00e1c thi\u00ean ni\u00ean k\u1ef7, Mardil Qu\u1ed1c Qu\u1ea3n \u0111\u00e3 ban h\u00e0nh l\u1ecbch s\u1eeda \u0111\u1ed5i c\u00f3 hi\u1ec7u l\u1ef1c n\u0103m 2060 K\u01102, sau khi \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t b\u1ed5 sung hai ng\u00e0y v\u00e0o n\u0103m 2059 (5500 K\u01102), n\u0103m k\u1ebft th\u00fac 5\u00bd","thi\u00ean ni\u00ean k\u1ef7 t\u00ednh t\u1eeb khi b\u1eaft \u0111\u1ea7u l\u1ecbch N\u00famenor. Nh\u01b0ng nh\u01b0 v\u1eady v\u1eabn c\u00f2n khuy\u1ebft m\u1ea5t 8 gi\u1edd n\u1eefa. Hador th\u00eam m\u1ed9t ng\u00e0y v\u00e0o n\u0103m 2360, d\u00f9 ch\u00eanh l\u1ec7ch v\u1eabn ch\u01b0a t\u1edbi con s\u1ed1 \u0111\u00f3. Sau l\u1ea7n n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh g\u00ec th\u00eam. (N\u0103m 3000 K\u01102, khi hi\u1ec3m h\u1ecda chi\u1ebfn tranh \u0111\u00e3 g\u1ea7n k\u1ec1, ng\u01b0\u1eddi ta kh\u00f4ng c\u00f2n ch\u00fa \u00fd m\u1ea5y nh\u1eefng vi\u1ec7c lo\u1ea1i \u0111\u00f3.) T\u1edbi cu\u1ed1i K\u1ef7 \u0110\u1ec7 Tam, 660 n\u0103m sau, \u0110\u1ed9 Khuy\u1ebft v\u1eabn ch\u01b0a c\u1ed9ng \u0111\u1ee7 m\u1ed9t ng\u00e0y. L\u1ecbch S\u1eeda \u0110\u1ed5i do Mardil ban b\u1ed1 \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Ni\u00ean l\u1ecbch Qu\u1ed1c Qu\u1ea3n, v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ea7u h\u1ebft d\u00e2n ch\u00fang d\u00f9ng T\u00e2y ng\u1eef s\u1eed d\u1ee5ng, tr\u1eeb d\u00e2n Hobbit. M\u1ed7i n\u0103m \u0111\u1ec1u c\u00f3 30 ng\u00e0y, b\u1ed5 sung th\u00eam hai ng\u00e0y kh\u00f4ng thu\u1ed9c th\u00e1ng n\u00e0o: m\u1ed9t ng\u00e0y gi\u1eefa th\u00e1ng Ba v\u00e0 th\u00e1ng T\u01b0, m\u1ed9t ng\u00e0y gi\u1eefa th\u00e1ng Ch\u00edn v\u00e0 th\u00e1ng M\u01b0\u1eddi. 5 ng\u00e0y kh\u00f4ng th\u00e1ng \u0111\u00f3, g\u1ecdi l\u00e0 yestar\u00eb, tuil\u00e9r\u00eb, lo\u00ebnd\u00eb, y\u00e1vi\u00e9r\u00eb, mettar\u00eb, \u0111\u1ec1u l\u00e0 ng\u00e0y l\u1ec5. V\u1ed1n t\u00ednh b\u1ea3o th\u1ee7, ng\u01b0\u1eddi Hobbit v\u1eabn d\u00f9ng m\u1ed9t lo\u1ea1i Ni\u00ean l\u1ecbch C\u00e1c Vua c\u00f3 s\u1eeda \u0111\u1ed5i cho h\u1ee3p t\u1eadp t\u1ee5c c\u1ee7a h\u1ecd. M\u1ed7i th\u00e1ng \u0111\u1ec1u d\u00e0i b\u1eb1ng nhau, c\u00f3 30 ng\u00e0y; nh\u01b0ng h\u1ecd c\u00f3 ba Ng\u00e0y H\u1ea1, \u1edf Qu\u1eadn g\u1ecdi l\u00e0 Lithe hay Ng\u00e0y Lithe, n\u1eb1m gi\u1eefa th\u00e1ng S\u00e1u v\u00e0 th\u00e1ng B\u1ea3y. Ng\u00e0y cu\u1ed1i n\u0103m c\u0169 v\u00e0 ng\u00e0y \u0111\u1ea7u n\u0103m m\u1edbi \u0111\u1ec1u g\u1ecdi l\u00e0 Ng\u00e0y Yule. C\u00e1c Ng\u00e0y Yule v\u00e0 Ng\u00e0y Lithe \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 th\u00e1ng, n\u00ean 1 th\u00e1ng M\u1ed9t l\u00e0 ng\u00e0y th\u1ee9 hai, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u00e0y \u0111\u1ea7u n\u0103m. C\u1ee9 b\u1ed1n n\u0103m m\u1ed9t l\u1ea7n, ngo\u1ea1i tr\u1eeb n\u0103m cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7[2], l\u1ea1i c\u00f2n b\u1ed1n Ng\u00e0y Lithe. C\u00e1c Ng\u00e0y Lithe v\u00e0 Ng\u00e0y Yule l\u00e0 nh\u1eefng ng\u00e0y l\u1ec5 h\u1ed9i ch\u00ednh cho ng\u01b0\u1eddi ta ti\u1ec7c t\u00f9ng \u0103n u\u1ed1ng. Ng\u00e0y Lithe b\u1ed5 sung n\u1eb1m sau Ng\u00e0y Gi\u1eefa N\u0103m, n\u00ean ng\u00e0y th\u1ee9 184 c\u00e1c N\u0103m Nhu\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 Overlithe v\u00e0 l\u00e0 ng\u00e0y \u0103n m\u1eebng long tr\u1ecdng h\u01a1n c\u1ea3 th\u01b0\u1eddng l\u1ec7. L\u1ec5 Yuletide t\u1ed5ng c\u1ed9ng d\u00e0i s\u00e1u ng\u00e0y, l\u00e0 ba ng\u00e0y cu\u1ed1i v\u00e0 ba ng\u00e0y \u0111\u1ea7u m\u1ed7i n\u0103m. D\u00e2n Qu\u1eadn c\u00f2n \u0111\u01b0a th\u00eam m\u1ed9t s\u00e1ng t\u1ea1o nh\u1ecf c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh (m\u00e0 sau c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c Bree h\u1ecdc theo), t\u1ef1 g\u1ecdi l\u00e0 C\u1ea3i C\u00e1ch Qu\u1eadn. H\u1ecd nh\u1eadn th\u1ea5y vi\u1ec7c th\u1ee9 trong tu\u1ea7n kh\u00f4ng kh\u1edbp v\u1edbi ng\u00e0y trong n\u0103m l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u r\u1ea5t phi\u1ec1n to\u00e1i v\u00e0 l\u1ed9n x\u1ed9n. V\u00ec th\u1ebf t\u1edbi th\u1eddi Isengrim II, h\u1ecd quy \u0111\u1ecbnh ng\u00e0y l\u1ebb l\u00e0m ch\u1ec7ch v\u00f2ng l\u1eb7p tu\u1ea7n s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f3 c\u1ea3 t\u00ean th\u1ee9. T\u1eeb \u0111\u00f3 v\u1ec1 sau Ng\u00e0y Gi\u1eefa N\u0103m (v\u00e0 ng\u00e0y Overlithe) ch\u1ec9 c\u00f2n g\u1ecdi b\u1eb1ng t\u00ean \u0111\u00f3, kh\u00f4ng thu\u1ed9c v\u1ec1 tu\u1ea7n n\u00e0o c\u1ea3 (I 218). C\u1ea3i c\u00e1ch n\u00e0y c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 n\u0103m lu\u00f4n lu\u00f4n b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u00e0o Ng\u00e0y \u0110\u1ea7u Tu\u1ea7n v\u00e0 k\u1ebft th\u00fac v\u00e0o Ng\u00e0y Cu\u1ed1i Tu\u1ea7n; v\u00e0 m\u1ed7i ng\u00e0y s\u1ebd c\u00f3 chung m\u1ed9t th\u1ee9 v\u00e0o t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c n\u0103m, n\u00ean d\u00e2n Qu\u1eadn b\u1ecf c\u1ea3 th\u00f3i quen ghi th\u1ee9 v\u00e0o th\u01b0 t\u1eeb hay nh\u1eadt k\u00fd[3]. H\u1ecd th\u1ea5y l\u00e0m nh\u01b0 th\u1ebf r\u1ea5t ti\u1ec7n khi \u1edf nh\u00e0, tuy kh\u00f4ng ti\u1ec7n l\u1eafm n\u1ebfu c\u00f3 ai \u0111i c\u00f4ng chuy\u1ec7n xa h\u01a1n Bree. Trong ph\u1ea7n ghi ch\u00fa tr\u00ean \u0111\u00e2y, c\u0169ng nh\u01b0 trong b\u1ea3n k\u1ec3 ch\u00ednh, t\u00f4i \u0111\u00e3 d\u00f9ng c\u00e1c t\u00ean g\u1ecdi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i ch\u1ec9 th\u00e1ng v\u00e0 th\u1ee9 c\u1ee7a ch\u00fang ta, d\u00f9 t\u1ea5t nhi\u00ean c\u1ea3 d\u00e2n Eldar, D\u00fanedain l\u1eabn Hobbit kh\u00f4ng ai l\u00e0m th\u1ebf. D\u1ecbch c\u00e1c t\u00ean b\u1eb1ng T\u00e2y ng\u1eef xem ra l\u00e0 \u0111i\u1ec1u b\u1eaft bu\u1ed9c \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh nh\u1ea7m l\u1eabn cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ecdc, h\u01a1n n\u1eefa \u00fd ngh\u0129a ch\u1ec9 m\u00f9a c\u1ee7a c\u00e1c t\u00ean th\u00e1ng ti\u1ebfng Anh n\u00f3i chung c\u0169ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, \u00edt ra l\u00e0 v\u1edbi Qu\u1eadn. Tuy nhi\u00ean, c\u00f3 v\u1ebb Ng\u00e0y Gi\u1eefa N\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ednh to\u00e1n sao cho th\u1eadt s\u00e1t ng\u00e0y H\u1ea1 Ch\u00ed. Nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec th\u1ef1c t\u1ebf ng\u00e0y th\u00e1ng \u1edf Qu\u1eadn nhanh h\u01a1n ta kho\u1ea3ng m\u01b0\u1eddi ng\u00e0y, ngh\u0129a l\u00e0 ng\u00e0y \u0111\u1ea7u n\u0103m c\u1ee7a ta t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi kho\u1ea3ng 9 th\u00e1ng M\u1ed9t \u1edf Qu\u1eadn. Trong T\u00e2y ng\u1eef n\u00f3i chung v\u1eabn gi\u1eef l\u1ea1i c\u00e1c t\u00ean Quenya ch\u1ec9 th\u00e1ng, c\u0169ng nh\u01b0 \u1edf ta c\u00e1c t\u00ean La tinh nay v\u1eabn s\u1eed d\u1ee5ng r\u1ed9ng r\u00e3i c\u1ea3 trong c\u00e1c ng\u00f4n ng\u1eef l\u1ea1. C\u00e1c th\u00e1ng l\u00e0: Narviny\u00eb, N\u00e9nim\u00eb, S\u00falim\u00eb, V\u00edress\u00eb, L\u00f3tess\u00eb, N\u00e1ri\u00eb, Cermi\u00eb, \u00darim\u00eb,","Yavanni\u00eb, Narqueli\u00eb, H\u00edsim\u00eb, Ringar\u00eb. T\u00ean b\u1eb1ng ti\u1ebfng Sindarin (ch\u1ec9 ng\u01b0\u1eddi D\u00fanedain d\u00f9ng) l\u00e0: Narwain, N\u00ednui, Gwaeron, Gwirith, Lothron, N\u00f3rui, Cerveth, \u00darui, Ivanneth, Narbeleth, Hithui, Girithron. Nh\u01b0ng v\u1ec1 ph\u1ea7n t\u00ean tu\u1ed5i n\u00e0y d\u00e2n Hobbit c\u1ea3 \u1edf Qu\u1eadn l\u1eabn Bree, tr\u00e1i v\u1edbi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng T\u00e2y ng\u1eef kh\u00e1c, l\u1ea1i b\u1ea3o l\u01b0u nh\u1eefng t\u00ean \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng ki\u1ec3u c\u1ed5 c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh, m\u00e0 h\u00ecnh nh\u01b0 h\u1ecd h\u1ecdc t\u1eeb Con Ng\u01b0\u1eddi trong \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00f4ng Anduin t\u1eeb th\u01b0\u1ee3ng c\u1ed5; \u00edt nh\u1ea5t c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y nh\u1eefng t\u00ean t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 d\u00f9ng \u1edf th\u00e0nh bang Thung L\u0169ng v\u00e0 Rohan (xem Ph\u1ee5 L\u1ee5c F.). Ngh\u0129a c\u1ee7a c\u00e1c t\u00ean n\u00e0y v\u1ed1n do Con Ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1eb7t ra, t\u1eeb l\u00e2u d\u00e2n Hobbit \u0111\u00e3 qu\u00ean khu\u1ea5y c\u1ea3, k\u1ec3 c\u1ea3 nh\u1eefng t\u00ean hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c \u00fd ngh\u0129a l\u00fac \u0111\u1ea7u; v\u00e0 v\u00ec th\u1ebf c\u1ea3 d\u1ea1ng th\u1ee9c c\u00e1c t\u00ean c\u0169ng b\u1ecb b\u00f3p m\u00e9o nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec3m: v\u00ed d\u1ee5 math \u0111\u1ee9ng cu\u1ed1i v\u00e0i t\u00ean l\u00e0 d\u1ea1ng nh\u01b0\u1ee3c h\u00f3a c\u1ee7a \u201cmonth\u201d, th\u00e1ng. C\u00e1c t\u00ean th\u00e1ng \u1edf Qu\u1eadn \u0111\u00e3 ghi trong L\u1ecbch. L\u01b0u \u00fd th\u00eam l\u00e0 Solmath th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecdc, v\u00e0 c\u00f3 khi c\u1ea3 vi\u1ebft th\u00e0nh Somath; Thrimidge th\u01b0\u1eddng vi\u1ebft l\u00e0 Thrimich (d\u1ea1ng c\u1ed5 l\u00e0 Thrimilch); v\u00e0 Blotmath \u0111\u1ecdc l\u00e0 Blodmath hay Blommath. \u1ede Bree c\u00e1c t\u00ean d\u00f9ng h\u01a1i kh\u00e1c, Frery, Solmath, Rethe, Chithing, Thrimidge, Lithe, c\u00e1c Ng\u00e0y H\u1ea1, Mede, Wedmath, Harvestmath, Wintring, Blooting, Yulemath. Frery, Chithing v\u00e0 Yulemath c\u0169ng d\u00f9ng \u1edf T\u1ed5ng \u0110\u00f4ng[4]. Tu\u1ea7n Hobbit l\u1ea5y theo ng\u01b0\u1eddi D\u00fanedain, t\u00ean c\u00e1c th\u1ee9 trong tu\u1ea7n l\u00e0 d\u1ecbch t\u1eeb t\u00ean d\u00f9ng \u1edf v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c B\u1eafc, \u0111\u1ebfn l\u01b0\u1ee3t m\u00ecnh l\u1ea1i h\u1ecdc c\u1ee7a d\u00e2n Eldar. S\u00e1u ng\u00e0y trong tu\u1ea7n Eldar d\u00e0nh \u0111\u1ec3 th\u1edd ph\u1ee5ng v\u00e0 \u0111\u1eb7t t\u00ean theo C\u00e1c Sao, M\u1eb7t Tr\u1eddi, M\u1eb7t Tr\u0103ng, Hai C\u00e2y, C\u00e1c T\u1ea7ng Tr\u1eddi, v\u00e0 c\u00e1c Valar hay Quy\u1ec1n N\u0103ng, theo th\u1ee9 t\u1ef1 \u0111\u00f3; ng\u00e0y cu\u1ed1i tu\u1ea7n l\u00e0 ng\u00e0y ch\u00ednh trong tu\u1ea7n. T\u00ean trong ti\u1ebfng Quenya l\u00e0 Elenya, Anarya, Isilya, Ald\u00faya, Menelya, Valanya (ho\u1eb7c T\u00e1rion); t\u00ean ti\u1ebfng Sindarin l\u00e0 Orgilion, Oranor, Orithil, Orgaladhad, Ormenel, Orbelain (ho\u1eb7c Rodyn). Ng\u01b0\u1eddi N\u00famenor v\u1eabn gi\u1eef \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng s\u00f9ng b\u00e1i v\u00e0 tr\u1eadt t\u1ef1 c\u00e1c ng\u00e0y, nh\u01b0ng \u0111\u1ed5i ng\u00e0y th\u1ee9 t\u01b0 th\u00e0nh Ald\u00eba (Orgaladh) ch\u1ec9 ri\u00eang C\u00e2y Tr\u1eafng, t\u01b0\u01a1ng truy\u1ec1n l\u00e0 t\u1ed5 ti\u00ean c\u1ee7a Nimloth tr\u1ed3ng \u1edf S\u00e2n Tri\u1ec1u c\u1ee7a Nh\u00e0 Vua \u1edf N\u00famenor. Th\u00eam n\u1eefa, v\u00ec mu\u1ed1n th\u00eam m\u1ed9t ng\u00e0y n\u1eefa, v\u00e0 v\u00ec l\u00e3o luy\u1ec7n ngh\u1ec1 h\u00e0ng h\u1ea3i, h\u1ecd \u0111\u1eb7t ra \u201cng\u00e0y Bi\u1ec3n\u201d, E\u00e4renya (Oraearon) sau ng\u00e0y c\u1ee7a Tr\u1eddi. D\u00e2n Hobbit c\u0169ng l\u1eb7p l\u1ea1i quy \u0111\u1ecbnh \u0111\u00f3, nh\u01b0ng \u00fd ngh\u0129a nh\u1eefng c\u00e1i t\u00ean \u0111\u00e3 d\u1ecbch ra d\u1ea7n d\u00e0 b\u1ecb qu\u00ean \u0111i m\u1ea5t, hay ch\u1eb3ng c\u00f2n ai \u0111\u1ec3 \u00fd, v\u00e0 v\u1ecf ng\u00f4n t\u1eeb c\u0169ng b\u1ecb nh\u01b0\u1ee3c h\u00f3a \u0111i nhi\u1ec1u, nh\u1ea5t l\u00e0 khi n\u00f3i chuy\u1ec7n th\u01b0\u1eddng ng\u00e0y. L\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u00e1c t\u00ean N\u00famenor \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch ra h\u1eb3n l\u00e0 t\u1eeb hai ngh\u00ecn n\u0103m ho\u1eb7c h\u01a1n tr\u01b0\u1edbc khi K\u1ef7 \u0110\u1ec7 Tam k\u1ebft th\u00fac, khi tu\u1ea7n N\u00famenor (y\u1ebfu t\u1ed1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong h\u1ec7 \u0111\u1ebfm ng\u00e0y th\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c t\u1ed9c d\u00e2n kh\u00e1c h\u1ecdc h\u1ecfi) b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng b\u1edfi Con Ng\u01b0\u1eddi mi\u1ec1n B\u1eafc. D\u00e2n Hobbit gi\u1eef l\u1ea1i c\u00e1c t\u00ean d\u1ecbch n\u00e0y, c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c t\u00ean th\u00e1ng, d\u00f9 m\u1ecdi v\u00f9ng n\u00f3i ti\u1ebfng T\u00e2y ng\u1eef kh\u00e1c \u0111\u1ec1u d\u00f9ng t\u00ean Quenya. Kh\u00f4ng nhi\u1ec1u t\u01b0 li\u1ec7u c\u1ed5 c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u gi\u1eef \u1edf Qu\u1eadn. T\u1edbi cu\u1ed1i K\u1ef7 \u0110\u1ec7 Tam, \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd nh\u1ea5t c\u00f2n l\u1ea1i ch\u1ec9 c\u00f3 cu\u1ed1n Da V\u00e0ng, t\u1ee9c cu\u1ed1n Ni\u00ean ph\u1ea3 \u1ea4p Tuck[5]. Nh\u1eefng m\u1ee5c \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u00f3 v\u1ebb b\u1eaft \u0111\u1ea7u tr\u01b0\u1edbc th\u1eddi Frodo \u00edt nh\u1ea5t ch\u00edn tr\u0103m n\u0103m; nhi\u1ec1u m\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00edch l\u1ea1i trong s\u1eed k\u00fd v\u00e0 ph\u1ea3 h\u1ec7 trong cu\u1ed1n S\u00e1ch \u0110\u1ecf. Ch\u00fang d\u00f9ng t\u00ean th\u1ee9 theo c\u00e1c d\u1ea1ng c\u1ed5, c\u1ed5 nh\u1ea5t l\u00e0: (1) Sterrendei, (2) Sunnendei, (3) Monendei, (4) Trewesdei, (5) Hevenesdei, (6) Meresdei, (7) Hihdei. Trong","ng\u00f4n ng\u1eef th\u00f4ng d\u1ee5ng th\u1eddi di\u1ec5n ra Nh\u1eabn Chi\u1ebfn, c\u00e1c t\u00ean n\u00e0y \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh Sterday, Sunday, Monday, Trewsday, Hevensday (ho\u1eb7c Hensday), Mersday, Highday. Nh\u1eefng t\u00ean n\u00e0y t\u00f4i c\u0169ng \u0111\u00e3 d\u1ecbch sang t\u00ean Anh, t\u1ea5t nhi\u00ean b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u1eb1ng Ch\u1ee7 Nh\u1eadt v\u00e0 th\u1ee9 Hai (Sunday, Monday), hai ng\u00e0y c\u0169ng c\u00f3 trong tu\u1ea7n \u1edf Qu\u1eadn mang t\u00ean gi\u1ed1ng nh\u01b0 trong ti\u1ebfng Anh, v\u00e0 \u0111\u1ed5i l\u1ea1i c\u00e1c t\u00ean kh\u00e1c theo th\u1ee9 t\u1ef1. Tuy nhi\u00ean c\u1ea7n l\u01b0u \u00fd r\u1eb1ng h\u00e0m ngh\u0129a c\u1ee7a c\u00e1c t\u00ean \u1edf Qu\u1eadn l\u1ea1i t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i kh\u00e1c. Ng\u00e0y cu\u1ed1i tu\u1ea7n t\u1ee9c th\u1ee9 S\u00e1u (Highday) l\u00e0 ng\u00e0y quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t, c\u0169ng l\u00e0 ng\u00e0y ngh\u1ec9 (t\u1eeb sau ch\u00ednh ng\u1ecd) v\u00e0 ti\u1ec7c t\u00f9ng bu\u1ed5i t\u1ed1i. V\u00ec v\u1eady th\u1ee9 B\u1ea3y gi\u1ed1ng v\u1edbi th\u1ee9 Hai c\u1ee7a ta, c\u00f2n th\u1ee9 N\u0103m gi\u1ed1ng th\u1ee9 B\u1ea3y c\u1ee7a ta th\u00ec \u0111\u00fang h\u01a1n[6]. C\u00f3 l\u1ebd n\u00ean \u0111i\u1ec3m th\u00eam v\u00e0i t\u00ean kh\u00e1c ch\u1ec9 th\u1eddi gian, d\u00f9 kh\u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u1ec3 t\u00ednh to\u00e1n chu\u1ea9n x\u00e1c. C\u00e1c m\u00f9a th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi t\u00ean l\u00e0 tuil\u00eb, xu\u00e2n, lair\u00eb, h\u1ea1, y\u00e1vi\u00eb, thu (hay m\u00f9a thu ho\u1ea1ch), hr\u00edv\u00eb, \u0111\u00f4ng; nh\u01b0ng nh\u1eefng t\u00ean n\u00e0y c\u0169ng kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a ch\u00ednh x\u00e1c, v\u00e0 h\u1ecd c\u00f2n d\u00f9ng quell\u00eb (ho\u1eb7c lasselanta) ch\u1ec9 n\u1eeda sau m\u00f9a thu v\u00e0 ph\u1ea7n \u0111\u1ea7u c\u1ee7a m\u00f9a \u0111\u00f4ng. D\u00e2n Eldar \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn \u201cb\u00f3ng t\u00e0\u201d (\u1edf c\u00e1c v\u00f9ng B\u1eafc), ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 v\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 th\u1eddi kh\u1eafc sao t\u00e0n v\u00e0 th\u1eddi kh\u1eafc sao n\u1edf. H\u1ecd \u0111\u1eb7t r\u1ea5t nhi\u1ec1u t\u00ean cho hai gi\u1edd \u0111\u00f3, quen thu\u1ed9c nh\u1ea5t c\u00f3 tind\u00f3m\u00eb v\u00e0 und\u00f3m\u00eb, l\u00e0 hai t\u1eeb ch\u1ec9 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m tr\u01b0\u1edbc b\u00ecnh minh, v\u00e0 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m ch\u1ea1ng v\u1ea1ng t\u1ed1i. T\u1eeb ti\u1ebfng Sindarin l\u00e0 uial, chia l\u00e0m minuial v\u00e0 aduial. \u1ede Qu\u1eadn th\u01b0\u1eddng g\u1ecdi l\u00e0 b\u00f3ng s\u1edbm v\u00e0 b\u00f3ng chi\u1ec1u. Ss. H\u1ed3 B\u00f3ng T\u00e0 l\u00e0 c\u00e1ch d\u1ecbch c\u1ee7a Nenuial. Ni\u00ean l\u1ecbch Qu\u1eadn v\u00e0 ng\u00e0y th\u00e1ng Qu\u1eadn l\u00e0 h\u1ec7 l\u1ecbch duy nh\u1ea5t c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a v\u1edbi b\u1ea3n k\u1ec3 v\u1ec1 cu\u1ed9c Nh\u1eabn Chi\u1ebfn. T\u1ea5t c\u1ea3 th\u1ee9 ng\u00e0y th\u00e1ng \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch sang t\u00ean Qu\u1eadn trong cu\u1ed1n S\u00e1ch \u0110\u1ecf, ho\u1eb7c \u0111\u1ed1i chi\u1ebfu trong ph\u1ea7n ch\u00fa th\u00edch. V\u00ec th\u1ebf c\u00e1c ng\u00e0y th\u00e1ng trong to\u00e0n cu\u1ed1n Ch\u00faa t\u1ec3 nh\u1eefng chi\u1ebfc Nh\u1eabn \u0111\u1ec1u t\u00ednh theo L\u1ecbch Qu\u1eadn. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m kh\u00e1c bi\u1ec7t duy nh\u1ea5t gi\u1eefa L\u1ecbch Qu\u1eadn v\u00e0 l\u1ecbch ta c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a v\u1edbi c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u00e0o th\u1eddi k\u1ef3 c\u1ed1t y\u1ebfu cu\u1ed1i 3018 \u0111\u1ea7u 3019 l\u00e0: th\u00e1ng M\u01b0\u1eddi 1418 ch\u1ec9 c\u00f3 30 ng\u00e0y; 1 th\u00e1ng M\u1ed9t l\u00e0 ng\u00e0y th\u1ee9 hai n\u0103m 1419, c\u00f2n th\u00e1ng Hai c\u00f3 30 ng\u00e0y; n\u00ean 25 th\u00e1ng Ba, ng\u00e0y Barad-d\u00fbr s\u1ee5p \u0111\u1ed5, s\u1ebd t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi 27 th\u00e1ng Ba l\u1ecbch ta, n\u1ebfu ch\u00fang ta c\u0169ng b\u1eaft \u0111\u1ea7u n\u0103m c\u00f9ng v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f3. Tuy nhi\u00ean ng\u00e0y h\u00f4m \u0111\u00f3 l\u00e0 25 th\u00e1ng Ba theo c\u1ea3 Ni\u00ean l\u1ecbch C\u00e1c Vua v\u00e0 Ni\u00ean l\u1ecbch Qu\u1ed1c Qu\u1ea3n. Ni\u00ean l\u1ecbch M\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u tr\u00ean V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c \u0111\u00e3 kh\u00f4i ph\u1ee5c v\u00e0o n\u0103m 3019 K\u1ef7 \u0110\u1ec7 Tam. H\u1ec7 n\u00e0y t\u00ednh l\u1ea1i theo Ni\u00ean l\u1ecbch C\u00e1c Vua, c\u00f3 s\u1eeda l\u1ea1i \u0111\u1ec3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n nh\u01b0 loa c\u1ee7a d\u00e2n Eldar[7]. Theo Ni\u00ean l\u1ecbch M\u1edbi, n\u0103m b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u00e0o ng\u00e0y 25 th\u00e1ng Ba l\u1ecbch c\u0169, ghi nh\u1edb s\u1ef1 s\u1ee5p \u0111\u1ed5 c\u1ee7a Sauron v\u00e0 c\u00f4ng tr\u1ea1ng c\u1ee7a c\u00e1c Ng\u01b0\u1eddi Mang Nh\u1eabn. C\u00e1c th\u00e1ng v\u1eabn gi\u1eef t\u00ean c\u0169, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb V\u00edress\u00eb (th\u00e1ng T\u01b0), nh\u01b0ng nh\u00ecn chung s\u1edbm l\u00ean n\u0103m ng\u00e0y so v\u1edbi tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. Th\u00e1ng n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 30 ng\u00e0y. C\u00f3 ba Enderi t\u1ee9c Ng\u00e0y Gi\u1eefa (ng\u00e0y th\u1ee9 hai g\u1ecdi l\u00e0 Lo\u00ebnd\u00eb) gi\u1eefa Yavanni\u00eb (th\u00e1ng Ch\u00edn) v\u00e0 Narqueli\u00eb (th\u00e1ng M\u01b0\u1eddi), t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi 23, 24, 25 th\u00e1ng Ch\u00edn l\u1ecbch c\u0169. Nh\u01b0ng \u0111\u1ec3 vinh danh Frodo, ng\u00e0y 30 Yavanni\u00eb t\u1ee9c ng\u00e0y 22 th\u00e1ng Ch\u00edn c\u0169, sinh nh\u1eadt \u00f4ng, \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 ng\u00e0y l\u1ec5, v\u00e0 t\u1edbi n\u0103m nhu\u1eadn l\u1ec5 h\u1ed9i \u0111\u00f3 k\u00e9o d\u00e0i g\u1ea5p \u0111\u00f4i, th\u00eam ng\u00e0y Cormar\u00eb t\u1ee9c Ng\u00e0y Nh\u1eabn.","K\u1ef7 \u0110\u1ec7 T\u1ee9 \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u khi Ch\u1ee7 Nh\u00e2n Elrond ra kh\u01a1i, v\u00e0o th\u00e1ng Ch\u00edn 3021; nh\u01b0ng trong s\u00e1ch v\u1edf c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c, n\u0103m 1 K\u1ef7 \u0110\u1ec7 T\u1ee9 l\u00e0 n\u0103m b\u1eaft \u0111\u1ea7u theo Ni\u00ean l\u1ecbch M\u1edbi v\u00e0o 25 th\u00e1ng Ba 3021 l\u1ecbch c\u0169. Ni\u00ean l\u1ecbch n\u00e0y d\u01b0\u1edbi th\u1eddi Vua Elessar t\u1ea1i v\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng r\u1ed9ng r\u00e3i tr\u00ean to\u00e0n l\u00e3nh th\u1ed5, ngo\u1ea1i tr\u1eeb \u1edf Qu\u1eadn, n\u01a1i d\u00e2n ch\u00fang v\u1eabn d\u00f9ng l\u1ecbch c\u0169 v\u00e0 \u0111\u00e1nh s\u1ed1 ti\u1ebfp theo Ni\u00ean l\u1ecbch Qu\u1eadn. N\u0103m 1 K\u1ef7 \u0110\u1ec7 T\u1ee9 v\u1eady l\u00e0 n\u0103m 1422; v\u00e0 n\u1ebfu c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi Hobbit n\u00e0o th\u1eeba nh\u1eadn s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i sang K\u1ef7 Nguy\u00ean m\u1edbi, h\u1ecd c\u0169ng kh\u0103ng kh\u0103ng l\u00e0 k\u1ef7 nguy\u00ean \u1ea5y b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u00e0o 2 Yule n\u0103m 1422, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u00e0o th\u00e1ng Ba tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. Kh\u00f4ng c\u00f3 ghi ch\u00e9p g\u00ec v\u1ec1 vi\u1ec7c d\u00e2n Qu\u1eadn t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m ng\u00e0y 25 th\u00e1ng Ba hay 22 th\u00e1ng Ch\u00edn, nh\u01b0ng \u1edf T\u1ed5ng T\u00e2y, nh\u1ea5t l\u00e0 \u1edf v\u00f9ng qu\u00ea quanh Qu\u1ea3 \u0110\u1ed3i \u1edf Hobbit Th\u00f4n, b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eadp t\u1ee5c \u0103n m\u1eebng v\u00e0 nh\u1ea3y m\u00faa tr\u00ean \u0110\u1ed3ng Ti\u1ec7c, n\u1ebfu th\u1eddi ti\u1ebft cho ph\u00e9p, v\u00e0o ng\u00e0y 6 th\u00e1ng T\u01b0. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o \u0111\u1ea5y l\u00e0 sinh nh\u1eadt c\u1ee5 Sam L\u00e0m V\u01b0\u1eddn, c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i l\u00e0 ng\u00e0y C\u00e2y V\u00e0ng l\u1ea7n \u0111\u1ea7u n\u1edf hoa n\u0103m 1420, l\u1ea1i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o \u0111\u1ea5y l\u00e0 N\u0103m M\u1edbi theo l\u1ecbch Ti\u00ean. \u1ede Tr\u1ea5n H\u01b0\u01a1u, c\u00e2y T\u00f9 V\u00e0 \u0111\u1ea5t Mark \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111em ra th\u1ed5i khi m\u1eb7t tr\u1eddi l\u1eb7n ng\u00e0y 2 th\u00e1ng M\u01b0\u1eddi M\u1ed9t m\u1ed7i n\u0103m, ti\u1ebfp \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1eeda tr\u1ea1i v\u00e0 \u0103n ti\u1ec7c[8]. ______________ [1] 365 ng\u00e0y 5 gi\u1edd 48 ph\u00fat 46 gi\u00e2y. [2] Th\u1ebf k\u1ef7 \u1edf Qu\u1eadn, v\u00ec h\u1ecd t\u00ednh N\u0103m 1 l\u00e0 n\u0103m 1601 K\u01103. \u1ede Bree t\u00ednh N\u0103m 1 l\u00e0 n\u0103m 1300 K\u01103, n\u00ean \u0111\u00f3 l\u1ea1i l\u00e0 n\u0103m \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7. [3] Nh\u00ecn v\u00e0o L\u1ecbch Qu\u1eadn ta c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y trong tu\u1ea7n ch\u1ec9 duy nh\u1ea5t th\u1ee9 S\u00e1u kh\u00f4ng bao gi\u1edd l\u00e0 ng\u00e0y \u0111\u1ea7u th\u00e1ng. V\u00ec th\u1ebf \u1edf Qu\u1eadn ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 c\u00e2u \u0111\u00f9a quen thu\u1ed9c \u201cv\u00e0o th\u1ee9 S\u00e1u ng\u00e0y m\u00f9ng 1\u201d ch\u1ec9 m\u1ed9t ng\u00e0y kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i, hay ng\u00e0y c\u00f3 nh\u1eefng s\u1ef1 vi\u1ec7c r\u1ea5t r\u1ea5t \u00edt kh\u1ea3 n\u0103ng x\u1ea3y ra nh\u01b0 ch\u1ea1ch \u0111\u1ebb ng\u1ecdn \u0111a hay c\u00e2y bi\u1ebft \u0111i (\u1edf Qu\u1eadn). C\u00e2u n\u00f3i \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 l\u00e0 \u201cv\u00e0o th\u1ee9 S\u00e1u ng\u00e0y m\u00f9ng 1 th\u00e1ng Summerfilth\u201d. [4] \u1ede Bree c\u00f3 c\u00e2u n\u00f3i nh\u1ea1o \u201cWinterfilth [m\u00f9a \u0110\u00f4ng b\u1ea9n th\u1ec9u - BT] \u1edf Qu\u1eadn (\u0111\u1ea7y b\u00f9n)\u201d, nh\u01b0ng theo d\u00e2n Qu\u1eadn th\u00ec ch\u00ednh ch\u1eef Wintring m\u1edbi l\u00e0 do ng\u01b0\u1eddi Bree n\u00f3i ch\u1ec7ch \u0111i t\u1eeb t\u00ean c\u1ed5, v\u1ed1n c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 s\u1ef1 l\u00e0m tr\u00f2n, k\u1ebft th\u00fac c\u1ee7a n\u0103m tr\u01b0\u1edbc khi t\u1edbi m\u00f9a \u0110\u00f4ng, c\u00f2n l\u1ea1i t\u1eeb th\u1eddi x\u01b0a tr\u01b0\u1edbc khi d\u00f9ng Ni\u00ean l\u1ecbch C\u00e1c Vua v\u1ed1n t\u00ednh n\u0103m t\u1eeb sau v\u1ee5 thu ho\u1ea1ch. [5] S\u00e1ch ch\u00e9p vi\u1ec7c sinh t\u1eed h\u00f4n nh\u00e2n trong c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh Took, c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c s\u1ef1 vi\u1ec7c nh\u01b0 mua b\u00e1n \u0111\u1ea5t v\u00e0 s\u1ef1 ki\u1ec7n kh\u00e1c \u1edf Qu\u1eadn. [6] V\u00ec th\u1ebf khi d\u1ecbch b\u00e0i h\u00e1t c\u1ee7a Bilbo t\u00f4i \u0111\u00e3 d\u00f9ng th\u1ee9 B\u1ea3y v\u00e0 Ch\u1ee7 Nh\u1eadt thay cho th\u1ee9 N\u0103m v\u00e0 th\u1ee9 S\u00e1u. [7] D\u00f9 th\u1ef1c t\u1ebf l\u00e0 yestar\u00eb theo Ni\u00ean l\u1ecbch M\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u s\u1edbm h\u01a1n L\u1ecbch Imladris, v\u1ed1n t\u00ednh ng\u00e0y \u0111\u1ea7u n\u0103m v\u00e0o kho\u1ea3ng 6 th\u00e1ng T\u01b0 l\u1ecbch Qu\u1eadn. [8] K\u1ef7 ni\u1ec7m ng\u00e0y c\u00e2y t\u00f9 v\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u l\u00ean ti\u1ebfng \u1edf Qu\u1eadn n\u0103m 3019."]


Like this book? You can publish your book online for free in a few minutes!
Create your own flipbook