การวัดแสง

การวดั แสง METERING

การวัดแสงคืออะไร?มาทำ�ความเข้าใจระบบวดั แสงกนั เถอะ! ระบบวัดแสง และการวัดแสง เป็นสง่ิ สำ�คัญท่ีต้อง เรยี นรแู้ ละท�ำ ความเข้าใจ แม้ว่าในทกุ วันนี้ การ เข้าใจเรื่องระบบวดั แสง หรือ การวดั แสงจะดูมี ความส�ำ คัญนอ้ ยลงในยุค Mirrorless เพราะแค่ ทำ�ความร้จู ักกบั การชดเชยแสงกส็ ามารถเห็นความ เปล่ียนแปลงของแสงท่มี ืดลง สวา่ งขนึ้ ได้จากหลงั จอเลย ทำ�ให้สะดวกขึน้ แต่ก็อย่าลืมวา่ หากคณุ ตอ้ งการทีจ่ ะเรียนรู้เร่ืองการถ่ายภาพแบบจรงิ จัง มากขึ้น และถา้ หากตอ้ งการทจี่ ะต่อยอดไปในเลเวล ทสี่ ูงข้ึนเราจ�ำ เปน็ ต้องทราบความรเู้ หลา่ น้ี เพือ่ เป็นการปูพน้ื และมีความชำ�นาญในการวดั แสงมาก ขึน้ น่นั เอง

ทำ�ไมตอ้ งวดั แสง? กอ่ นจะไปเรียนรูเ้ รื่องระบบวัดแสงว่าแตล่ ะแบบทำ�งาน ยังไง เราต้องรู้เรื่องการวัดแสงก่อน เคยมย้ั เวลาถา่ ย ภาพแลว้ มืดไป หรือสว่างไป ไมไ่ ด้ดัง่ ใจ การวัดแสงก็ เพ่ือใหไ้ ด้แสงพอดีนัน่ เอง รู้หรอื ไมว่ ่ากลอ้ งท�ำ การวดั แสงทุกครง้ั กอ่ นถา่ ยภาพ เพ่ือให้ไดแ้ สงทีก่ ลอ้ งเขา้ ใจ ว่ามันพอดที ่ี EV0 แตป่ ัญหามันอยู่ทรี่ ะบบวดั แสงของ กลอ้ งทีก่ ลอ้ งมองว่าพอดี จะหาเทากลาง18% ซง่ึ ยงั ไม่ ต้องสนใจว่าเทากลาง18% คืออะไร เอาเปน็ กลอ้ งจะวัด แสงเปน็ สีเทา แปลว่าถ้าคณุ ถ่ายสดี ำ�มนั จะไมด่ �ำ จรงิ และถา้ ถา่ ยสีขาวมนั จะไมข่ าวจริง จะกลายเป็นสเี ทา

ระบบวดั แสงมอี ะไรบา้ ง? แล้วทำ�งานอะไรไดบ้ า้ งละ? ตอ่ มาเรามาดูกันว่า ส�ำ หรบั กล้อง DSLR นนั้ มี ระบบวดั แสงอะไรบ้าง ส�ำ หรับในกล้อง DSLR นน้ั จะมีระบบวัดแสงมาใหป้ ระมาณ 3-4 ระบบ แตก ต่างกนั ไปข้นึ อยู่กบั ย้หี ้อ ซึง่ ระบบวดั แสงกค็ ือ ระบบวธิ ีการค�ำ นวณหา ค่าแสงของกลอ้ ง การที่เรา จะเลือกใช้ระบบวดั แสงแบบใดนั้น มนั ก็ขน้ึ อยกู่ บั สถานการณ์ หรือสภาพแสงท่เี ราจะถ่าย ระบบวดั แสงแบบตา่ งทมี่ ีอยใู่ นกลอ้ ง DSLR มีดังน้ี

วัดแสงแบบเฉลย่ี ทง้ั ภาพ (Evaluation Matrix Metering) กล้องบางรนุ่ ใชค้ �ำ วา่ Multi Segmentการถ่ายภาพในโหมดอัตโนมตั ิมักใช้ระบบวัดแสงแบบนี้ โดยเฉพาะกลอ้ งดิจติ อลร่นุ เลก็ เพราะเป็นระบบที่ใชง้ า่ ย และใหผ้ ลดกี บั สถานการณส์ ่วนใหญ่ สำ�หรบั ภาพท่เี หมาะกบั ระบบวัดแสงแบบน้ี คือภาพที่มีแสงสะทอ้ นตามบรเิ วณตา่ งๆ ไมต่ ่างกนัมากนัก เช่น ภาพทิวทัศน์ทวั่ ไป หรอื ภาพท่ีตอ้ งการความเรว็ในการถา่ ย เช่น งานพธิ ีตา่ งๆ ซ่ึงไมต่ อ้ งการวัดแสงท่ีละเอียดมากนัก

วดั แสงแบบเฉล่ียหนักกลางภาพ (Center-weighted average metering)ระบบวัดแสงเฉลยี่ หนักกลางให้ความส�ำ คัญกบั คา่แสงบรเิ วณกลางภาพมากกวา่ รอบนอก ดงั นนั้ จึงเหมาะกับการถ่ายภาพท่ีเนน้ วตั ถุทีม่ ีขาดพอทีจ่ ะเตม็ เฟรม เช่น บุคคล, สตั ว์, วัตถุต่างๆ และการถา่ ยภาพแบบมาโคร เป็นต้น

วดั แสงแบบเฉพาะจดุ หรือเฉพาะส่วน (Spot Metering)ระบบวัดแสงแบบนใ้ี ชก้ ับการถ่ายภาพที่ตอ้ งการเน้นค่าแสงตรงจุดใดจดุ หนึ่งเปน็ พเิ ศษ โดยต้องอาศยั ความช�ำ นาญพอสมควร เพราะค่อนขา้ งละเอยี ด เหมาะกับการถ่ายภาพทมี่ คี วามเปรยี บ(contrast) ของแสงสูง โดยเลอื กเนน้ ในจุดท่ีตอ้ งการให้แสงพอดีได้ นอกจากน้ียังเหมาะกับการถ่ายภาพย้อนแสง หรอื กรณที ่ีองคป์ ระกอบในภาพมแี สงสะทอ้ นหลากหลาย โดยใหเ้ ลือกวดั แสงในส่วนที่ตอ้ งการใหแ้ สงพอดี

ขัน้ ตอนการวดั แสง1. เลง็ กล้องไปยังจดุ ทตี่ อ้ งการถ่ายภาพ แล้วกดชตั เตอรล์ งครงึ่ หนึ่งเพื่อวัดและอา่ นค่าแสงในจดุ น้ัน• กรณีท่เี ลอื กใชร้ ะบบวดั แสงแบบเฉลี่ยทั้งภาพ อาจไม่ตอ้ งกงั วลกบั การวัดแสงมากนกั เพราะกลอ้ งจะเฉลี่ยค่าแสงท้งั ภาพออกมาแต่ถา้ หากใช้ระบบเฉล่ยี หนกั กลางจะต้องเน้นไปยงั ช่วงกลางภาพ โดย • กรณถี ่ายภาพในโหมด P, Aให้วตั ถุที่ถ่ายมขี นาดใหญ่ควบคมุ และ S จะพบวา่ เมื่อวดั แสงแล้วพนื้ ทีส่ ่วนกลางภาพทง้ั หมด กล้อง ไม่วา่ ความเร็วชัตเตอรแ์ ละรูรบัจึงจะอ่านค่าแสงไดถ้ ูกต้อง และถา้ ใช้ แสงจะมคี ่าเทา่ ไรกต็ าม สเกลระบบวัดแสงเฉพาะจดุ ก็จะต้องเน้น (scale) บอกคา่ แสงจะอยู่ที่ 0ไปยงั จุดนนั้ ๆอยา่ งแม่นย�ำ เสมอ นัน่ คือกล้องพยายามปรับ แสงใหพ้ อดีตลอดเวลา ตาม รูปแบบการวัดแสงทไ่ี ด้เลอื กไว้ แตห่ ากใช้โหมดถา่ ยภาพแบบ Manual จะสงั เกตวา่ สเกลวัด แสงจะขึ้นอยู่กับการปรับความเรว็ ชตั เตอรแ์ ละรรู ับแสง

ขนั้ ตอนการวดั แสง2. สง่ิ ทจี่ ะไดก้ ลับมาจากการวดั แสง คอื คา่ ของขนาดรรู ับแสงและความเร็วชัตเตอร์ท่กี ล้องคิดวา่ จะท�ำ ให้แสงดพี อค่าหนง่ึ แตใ่ นความเป็นจรงิ แล้วระบบวดั แสงของกลอ้ งอาจถูกหลอก เชน่ กรณีทม่ี แี สงสะทอ้ นจากวตั ถุมากหรือน้อยเกนิ ไป จึงตอ้ งมีการชดเชยแสง การตั้งคา่ ชดเชยแสง การชดเชยแสงสมั พันธ์กบั การวัดแสง ซง่ึ หลกั การงา่ ยๆในการชดเชยแสง คือ วัตถสุ วา่ งชดเชยแสงทางบวกและ วตั ถสุ เี ข้มชดเชยแสงทางลบ