Project Report on Logistics Vocabulary Submitted by Varisa Subpean Logistics No.22 Class 2/7 Present to Professor Udomporn Petanon
Logistics Vocabulary Page (1) Supply Chain Management : การจดั การโซ่อุปทาน 1 2 (2) Logistics : โลจิสติกส์ 3 (3) Value Chain : สายโซ่แห่งคุณค่า 4 (4) 3PL Third-Party Logistics : โลจิสติกส์โดยการผา่ นบุคคลท่ี 3 5 (5) 4PL Fourth-Party Logistics โลจิสติกส์โดยการผา่ นบุคคลที่ 4 6 (6) ASEAN Economic Community (AEC) : ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน 7 (7) Logistics Communication : การติดต่อส่ือสารดา้ นโลจิสติกส์ 8 (8) Customer Service : การบริการลกู คา้ 9 (9) Order Processing : กระบวนการสงั่ ซ้ือ 10 (10) Demand Forecasting : การคาดการณ์ความตอ้ งการของลูกคา้ 11 (11) Procurement : การจดั ซ้ือ 12 (12) Inventory Management : การบริหารสินคา้ คงคลงั 13 (13) Warehousing and Storage : การบริหารคลงั สินคา้ และการจดั เกบ็ 14 (14) Reverse Logistics : โลจิสติกส์ยอ้ นกลบั 15 (15) Parts and Services Support : การจดั เตรียมอะไหล่และชิ้นส่วนต่างๆ 16 (16) Plant and Warehouse Site Selection : การเลือกท่ีต้งั โรงงานและคลงั สินคา้ 17 (17) Material Handling : การขนถ่ายวสั ดุในการผลิต 18 (18) Packaging and Packing : การบรรจุภณั ฑแ์ ละหีบห่อ 19 (19) Just in Time : การส่งมอบแบบทนั เวลา 20 (20) Fixed Cost : ตน้ ทุนคงท่ี 20 (21) Variable Cost : ตน้ ทุนผนั แปร
Logistics Vocabulary Page (22) Raw Material : วตั ถุดิบ 21 (23) Factory Supplies : วสั ดุโรงงาน 22 (24) Receiving : กระบวนการรับสินคา้ 23 (25) Put-Away : ระบบเกบ็ สินคา้ 24 (26) Picking or Order Picking : การจ่ายสินคา้ หรือการหยบิ สินคา้ 25 (27) Conveyor System : ระบบสายพานลาํ เลียง 26 (28) Pallet : แท่นวางสินคา้ 27 (29) Container : ตูบ้ รรจุสินคา้ 28 (30) Full Container Load (CL) : การขนส่งแบบเตม็ ตูค้ อนเทนเนอร์ 29 (31) Less Than Container Load (LCL) : การขนส่งแบบไม่เตม็ ตูค้ อนเทนเนอร์ 29 (32) Distribution Centre (DC) : ศูนยก์ ระจายสินคา้ 30 (33) Cross-Dock Warehouse : คลงั สินคา้ ชนิดท่าเปล่ียนถ่ายสินคา้ 31 (34) FIFO First In First Out : เขา้ ก่อน ออกก่อน 32 (35) FILO First In Last Out : เขา้ ก่อน ออกหลงั 33 (36) LIFO Last In First Out : เขา้ หลงั ออกก่อน 34 (37) Road or Motor Transportation : การขนส่งทางบก 35 (38) Water Transportation : การขนส่งทางน้าํ 36 (39) Air Transportation : การขนส่งทางอากาศ 37 (40) Pipeline Transportation : การขนส่งทางท่อ 38 (41) Wholesales : ผจู้ าํ หน่ายรายใหญ่ 39 (42) Retail : ผจู้ าํ หน่ายรายยอ่ ยหรือผคู้ า้ ปลีก 40
Logistics Vocabulary Page (43) Customer : ผบู้ ริโภค 41 (44) Demand : อุปสงค์ 42 (45) Supply : อุปทาน 42 (46) Outsourcing : การจดั จา้ งคนภายนอก 43 (47) Electronic data interchange (EDI) : ระบบ EDI 44 (48) Warehouse Management System (WMS) : ระบบจดั การคลงั สินคา้ 45 (49) Bonded Warehouse : คลงั สินคา้ ทณั ฑบ์ น 46 (50) Free Trade Zone (FTZ) : เขตการคา้ เสรี 47
1 (1) Supply Chain Management : การจดั การโซ่อุปทาน หมายถึง กระบวนการโดยรวมของการไหลของวสั ดุ สินคา้ ตลอดจนขอ้ มูล และธุรกรรม ต่าง ๆ ผา่ นองคก์ ารที่เป็นผสู้ ่งมอบ ผผู้ ลิต ผจู้ ดั จาหน่าย ไปจนถึง ลูกคา้ หรือผบู้ ริโภคโดยที่องคก์ าร ต่าง ๆ เหล่าน้ีมีความสัมพนั ธ์ทางธุรกิจต่อกนั ในการปรับตวั ของ องคก์ ารเพื่อการจดั การห่วงโซ่ อุปทานน้นั สิ่งท่ีสาคญั คือ เพื่อให้องคก์ ารมีความสามารถในการ บริหาร ความเติบโตของธุรกิจ และความยงั่ ยนื ของธุรกิจ
2 (2) Logistics : โลจสิ ติกส์ หมายถึง เป็ นระบบการจดั การการส่งสินคา้ ขอ้ มูล และทรัพยากรอยา่ งอ่ืนจากจุดตน้ ทาง ไปยงั จุดบริโภคตามความตอ้ งการของลูกคา้ โลจิสติกส์เก่ียวขอ้ งกบั การผสมผสานของขอ้ มูล การขนส่ง การบริหารวสั ดุคงคลงั การจดั การวตั ถุดิบ การบรรจุหีบห่อ โลจิสติกส์เป็ นช่องทาง หน่ึงของห่วงโซ่อุปทานท่ีเพมิ่ มูลคา่ ของการใชป้ ระโยชน์ของเวลาและสถานที่
3 (3) Value Chain : สายโซ่แห่งคุณค่า หมายถึง การอธิบายถึงคุณค่าในระหว่างกิจกรรมการดาเนินงานขององค์กรท่ีมี ความสัมพนั ธ์กัน และมีความเก่ียวเนื่องกับการสร้างคุณค่าเพ่ิมให้กับวตั ถุดิบ ภายในห่วงโซ่ อุปทาน (Supply chain) โดยเริ่มต้งั แต่การรับวตั ถุดิบเขา้ วตั ถุดิบผา่ นเขา้ สู่กระบวนการแปลงสภาพ จนกระทง่ั กลายเป็นสินคา้ สาเร็จรูป โดยข้นั ตอนต้งั แต่การรับวตั ถุดิบ จนกระทงั่ แปลงวตั ถุดิบเป็น สินคา้ สาเร็จรูปจะตอ้ งใช้ทรัพยากร ไม่ว่าจะเป็ นเงิน แรงงาน วตั ถุดิบ อุปกรณ์ และ Overhead ต่างๆ ตลอดจนการบริหารจดั การ
4 (4) 3PL Third-Party Logistics : โลจสิ ติกส์โดยการผ่านบุคคลท่ี 3 หมายถึง ผูท้ ่ีทาหน้าท่ีเป็ นตัวแทน (Outsource) ของผูใ้ ห้บริการโลจิสติกส์ท่ีมีความ เช่ียวชาญในการให้บริการท้ังหมด หรือบางส่วนของกิจกรรมโลจิสติกส์ เช่น บริการด้าน การขนส่ง ด้านคลังสินค้าการกระจายสินค้า บริการด้านการเงิน รวมถึงด้านเอกสารต่างๆ ท่ีเกี่ยวขอ้ งในการเช่ือมโยงและรับช่วงต่อการขนส่งในแต่ละรูปแบบของการขนส่งสินคา้ จาก ตน้ ทางจนถึงจุดหมายปลายทาง ได้แก่ บริษทั Shipping Agency หรือ Freight Forwarder ต่างๆ อาทิ Red Logistics ท่ีให้บริการนาเขา้ สินคา้ จากจีน ท้งั ทางบกและทางน้า รวมถึงเดินพิธีการ ศุลกากรอยา่ งถูกตอ้ งตามข้นั ตอน มีเอกสารนาเขา้ ท่ีครบถว้ น โดยท่ีผใู้ ชบ้ ริการนาเขา้ กบั บริษทั ไม่ ตอ้ งเดินเรื่องดว้ ยตนเอง เพียงลงทะเบียนและชาระเงินในระบบออนไลน์ก็สามารถรอรับสินคา้ ท่ีปลายทางไดท้ นั ที
5 (5) 4PL Fourth-Party Logistics : โลจิสติกส์โดยการผ่านบุคคลท่ี 4 หมายถึง ผูใ้ ห้บริการปรึกษาหรือประสานแนวทางการใช้โลจิสติกส์ให้แก่ลูกค้าใน การเลือก 3PL โดยมีการเพิ่มการให้บริการด้านเทคโนโลยีสารสนเทศเข้ามารวมถึงการให้ คาปรึกษาเกี่ยวกับการพฒั นาระบบโลจิสติกส์และพฒั นาเครือข่ายการจัดการภายในห่วงโซ่ อุปทาน (Supply Chain)
6 (6) ASEAN Economic Community (AEC) : ประชาคมเศรษฐกจิ อาเซียน หมายถึง การร่วมกนั ทางเศรษฐกิจของประเทศในเขตอาเซียน เพ่ือผลประโยชน์ในอานาจ การต่อรองทางเศรษฐกิจ การส่งออก และการนาเขา้ ของสินคา้ จะเร่ิมใชใ้ น พ.ศ. 2558 ประชาคม เศรษฐกิจอาเซียน ดาเนินการควบคู่ไปกับ ประชาคมการเมืองและความมั่นคงอาเซียน และประชาคมสงั คม-วฒั นธรรมอาเซียน ซ่ึงเป็นสามส่วนหลกั ของประชาคมอาเซียน
7 (7) Logistics Communication : การติดต่อสื่อสารด้านโลจิสติกส์ หมายถึง ระบบสารสนเทศเป็ นกิจกรรมท่ีทาให้ระบบโลจิสติกส์มีประสิทธิภาพเป็ น กิจกรรมการส่ือสารภายในบริษทั ผจู็ าหน่ายวตั ถุดิบและลูกคา้ การสื่อสารจากผขู้ ายและผซู้ ้ือสินคา้ จึงจาเป็นตอ้ งเป็ นไป รวดเร็ว ชดั เจน ถูกตอ้ งแน่นอน ในเวลาจริง (Real time) รวมท้งั การควบคุม สินคา้ ที่มีประสิทธิภาพ เช่น การนาระบบ Electronic Data Interchange (EDI) เขา้ มาช่วยแลว้ จะ เป็นหลกั การท่ีจะทาใหก้ ารจดั การโลจิสติกส์สามารถท่ีจะ เช่ือม โยงการสื่อสารภายในบริษทั และ ลูกคา้ ไดอ้ ยา่ งรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ
8 (8) Customer Service : การบริการลูกค้า หมายถึง กิจกรรมที่เกิดข้ึน เพ่ือสร้างความพึงพอใจสูงสุดให้กับลูกคา้ ซ่ึงกิจกรรมน้ี ครอบคลุมต้งั แต่การนาส่งสินคา้ ท่ีถูกตอ้ ง ถูกจานวน ถูกสถานท่ีถูกเวลาตรง ตามเง่ือนไขที่ตกลง กนั ไว้ ดว้ ยตน้ ทุนที่ต่าที่สุดเท่าท่ีจะทาได้ แต่ท้งั น้ีประสิทธิภาพในการให้บริการจะมากหรือนอ้ ย น้ัน ตอ้ งข้ึนอยู่กับกิจกรรมทางด้านโลจิสติกส์อื่นประกอบด้วย เช่น กิจกรรมการขนส่งที่ช้า ส่งผลใหร้ ะดบั ความพึงพอใจของลูกคา้ ลดลง
9 (9) Order Processing : กระบวนการส่ังซื้อ หมายถึง คาส่ังซ้ือจากลูกคา้ ซ่ึงอาจทาการสั่งซ้ือสินคา้ โดยใช้โทรศพั ท์ อีเมล์ โทรสาร หรือการส่งเอกสารผ่านระบบ EDI (Electronic Data Interchange : EDI) กิจกรรมการดาเนินการ คาสั่งซ้ือเป็ นกิจกรรมที่มีความสาคญั ต่อโลจิสติกส์ เพราะการดาเนินการส่ังซ้ือมี ผลต่อรอบเวลา ในการส่ังซ้ือ (Lead Time) จนถึงการจดั ส่งสินคา้ โดยเริ่มจากวนั ที่รับคาส่ังซ้ือลูกคา้ จนถึงวนั ท่ี สามารถส่งมอบสินคา้ ใหแ้ ก่ ลูกคา้ จึงควรดาเนินการใหร้ วดเร็วที่สุด เพื่อตอบสนองความตอ้ งการ ของลูกคา้ ซ่ึงสามารถนาระบบ คอมพิวเตอร์และระบบสารสนเทศและการจดั การสมยั ใหม่เขา้ มา ใช้ กระบวนการดาเนิน การคาสั่งซ้ือที่ดีตอ้ งสามารถลดรอบเวลา Lead Time การส่งมอบสินคา้ เพ่ือให้ต้นทุนต่า ด้วยการลดความต้องการเก่ียวกับเวลาในการจัดส่งสินค้าของลูกค้าลงน่ัน หมายถึง ความสามารถทาให้เกิดการไดอ้ ย่างรวดเร็วในการส่งมอบสินคา้ และมีประสิทธิภาพ สามารถสนองตอบความตอ้ งการของลูกคา้ ไดเ้ ป็นอยา่ งดี
10 (10) Demand Forecasting : การคาดการณ์ความต้องการของลกู ค้า หมายถึง กิจกรรมท่ีเกี่ยวข้องกับหลายฝ่ ายในบริษทั โดยเฉพาะฝ่ ายการตลาดจะเป็ น ฝ่ ายแรกที่เก่ียวขอ้ งในการพยากรณ์ยอดขาย โดยจะเก่ียวขอ้ งกบั ผลกระทบในกิจกรรมโฆษณา ท้งั ปี กลยุทธ์ราคา และความพยายามในการเพ่ิมยอดขายโรงงานจะพยากรณ์เก่ียวกับกาหนด การผลิต การวางแผนความต้องการพสั ดุ (Material Requirement Planning : MRP) และการส่ง แบบทนั เวลาพอดี (Just in Time : JIT) โลจิสติกส์การพยากรณ์จากท้งั สองฝ่ ายเพ่ือหาสินคา้ คงคลงั ที่เหมาะสม และทาเลที่ต้งั ในการจดั เกบ็ สินคา้ คงคลงั เพอื่ ส่งไปยงั โรงงานและลูกคา้
11 (11) Procurement : การจดั ซื้อ หมายถึง การจดั ซ้ือเป็ นกิจกรรมในการจดั หาแหล่งวตั ถุดิบ เพ่ือจดั ซ้ือสินคา้ และวตั ถุดิบ น้นั ๆ รวมไปถึงการบริหารอุปทานโดยรวมต้งั แต่ การคดั เลือกผูข้ าย การเจรจาต่อรองราคาหรือ เงื่อนไข ปริมาณในการส่ังซ้ือ และการประเมินคุณ ภาพของผขู้ ายสินคา้ และวตั ถุดิบน้นั ๆ เพ่ือให้ มน่ั ใจวา่ องคก์ ร ไดร้ ับสินคา้ หรือวตั ถุดิบที่มีคุณภาพตรงตามความตอ้ งการไปใชใ้ นการปฏิบตั ิงาน ขององค์กรตามส่วนงานต่างๆ ด้วยต้นทุนท่ีเหมาะสมท่ีสุด ท้ังในตัวสินค้าหรือวตั ถุดิบเอง และกระบวนการจดั ซ้ือ
12 (12) Inventory Management : การบริหารสินค้าคงคลงั หมายถึง การบริหารสินค้าคงคลังเป็ นกิจกรรมหน่ึงที่มีผลกระทบต่อประสิทธิภาพ การทางานของส่วนงานอ่ืน รวมถึงมีผลต่อกาไรขาดทุนขององค์กร เช่น หากระดับสินค้า คงคลงั สูง ทาให้ตน้ ทุนในการจดั เก็บดูแลเพ่ิมข้ึน หากสินคา้ ที่เก็บลา้ สมยั ก็ก่อใหเ้ กิดตน้ ทุนเพิ่ม มากข้ึน อีกในแง่ของผลกระทบต่อส่วนงานอ่ืน เช่น หากมีการจดั เก็บสินคา้ คงคลงั ท่ีนอ้ ย ตน้ ทุน ในการจดั เก็บดูแลก็จะต่า แต่องค์กรอาจพบว่าตน้ ทุนในการขนส่งเพ่ิมมากข้ึนก็เป็ นได้เพราะ ปริมาณการจดั เก็บท่ีน้อย ทาให้ความถี่ในการขนส่งสูงข้ึน ท้งั น้ีท้งั น้ันตอ้ งพิจารณาประกอบ กนั ไปอยเู่ สมอ
13 (13) Warehousing and Storage : การบริหารคลงั สินค้าและการจัดเกบ็ หมายถึง ที่จดั เก็บและพกั สินคา้ ชวั่ คราว เพื่อที่จะกระจายสินคา้ ต่อไปยงั จุดอื่น การขนส่ง สินคา้ จากผูผ้ ลิตหรือโรงงานมายงั คลงั สินคา้ มกั ขนส่งมาเป็ นล็อตใหญ่ แลว้ นามาเก็บไวท้ ่ีศูนย์ กระจายสินคา้ เพ่อื ทาการคดั แยกก่อนจดั ส่ง
14 (14) Reverse Logistics : โลจสิ ตกิ ส์ย้อนกลบั หมายถึง ระบวนการจดั การสินคา้ ท่ีถูกส่งกลบั คืน ไม่ว่าจะดว้ ยเหตุผลที่ว่า สินคา้ เสียหาย หรือหมดอายกุ ารใชง้ าน เรียกไดว้ า่ องคก์ รมีความจาเป็นในการวางนโยบายที่จะรองรับสินคา้ ที่ถูก ส่งคืน หรือขยะพวกน้ีไดอ้ ยา่ งมีประสิทธิภาพ เพ่ือให้เกิดตน้ ทุนน้อยที่สุด บางคร้ังสินคา้ เหล่าน้ี อาจนากลบั มาสร้างประโยชน์โดยการนาผา่ นกระบวนการ หรือนากลบั มาใชใ้ หม่ก็เป็นได้ ซ่ึงจะ ช่วยในเรื่องของตน้ ทุนได้เป็ นอย่างดี แต่ในกรณีท่ีเป็ นสินคา้ อนั ตราย มีผลต่อสภาพแวดลอ้ ม ปัจจุบนั มีกฎระเบียบ ท่ีเคร่งครัดสาหรับเร่ืองการทาลายสินคา้ ให้เหมาะสมทาให้องค์กรควร ตระหนกั ถึงส่วนน้ีดว้ ย
15 (15) Parts and Services Support : การเตรียมอะไหล่และชิ้นส่วนต่างๆ หมายถึง ส่วนหน่ึงของการบริการหลงั การขาย โดยมีการจดั หาชิ้นส่วน อะไหล่ และ เคร่ืองมืออุปกรณ์ต่างๆ เพื่อเตรียมพร้อมสาหรับการให้บริการที่รวดเร็วและมีประสิทธิภาพใน กรณีท่ีสินคา้ เกิดชารุดไม่ว่าจะเป็ นเพราะจากความบกพร่องของกระบวนการผลิตหรือจากการ ใชง้ านของลูกคา้ เองก็ตาม เพ่ือเป็ นการรักษาระดบั ความพึงพอใจของลูกคา้ ไวแ้ ละรักษาลูกคา้ ให้ คงอยู่กบั องค์กรในระยะยาว ดงั น้ันองค์กรมีความจาเป็ นท่ีจะตอ้ งมีระบบการจดั การในส่วนน้ี ที่มีประสิทธิภาพ
16 (16) Plant and Warehouse Site Selection : การเลือกท่ตี ้งั โรงงานแคลงั สินค้า หมายถึง กิจกรรรมการเลือกที่ต้งั ของโรงงานและคลงั สินคา้ ท่ีเหมาะสม เพ่ือให้เกิดความ สะดวกในการเขา้ ถึงและระยะทางการการขนส่ง ให้เพ่ิมระดบั สามารถในการตอบสนองความ ตอ้ งการของลูกคา้ ไดอ้ ยา่ งรวดเร็ว
17 (17) Material Handling : การขนถ่ายวสั ดุในการผลติ หมายถึง การเคลื่อนยา้ ย วตั ถุดิบ สินคา้ ระหว่างผลิต และสินคา้ สาเร็จรูปภายในโรงงาน หรือคลังสินค้าโดยมีวตั ถุประสงค์ในการลดระยะทางในการเคล่ือนยา้ ย จานวนคร้ังในการ เคลื่อนยา้ ยรวมถึงปริมาณของวตั ถุที่เคลื่อนยา้ ย เพ่ือใหม้ ีตน้ ทุนในการจดั การที่ต่าท่ีสุด เพราะการ เคล่ือนยา้ ยทุกคร้ังก่อใหเ้ กิดตน้ ทุนแก่องคก์ รท้งั สิ้น
18 (18) Packaging and Packing : การบรรจุภณั ฑ์และหีบห่อ หมายถึง วตั ถุประสงค์ของบรรจุภณั ฑ์และหีบห่อตามหลกั การตลาดมีไวเ้ พ่ือเป็ นการ บ่งบอกรายละเอียดของสินคา้ และสร้างการรับรู้ในตวั สินคา้ แต่ในดา้ นโลจิสติกส์ บรรจุภณั ฑ์ และหีบห่อน้ันมีไวเ้ พื่อป้องกันตัวสินค้าจากความเสียหาย และอานวยความสะดวกในการ เคลื่อนยา้ ยและจดั เก็บ การออกแบบบรรจุภณั ฑห์ รือหีบห่อน้นั ตอ้ งมีความเหมาะสมกบั อุปกรณ์ การขนยา้ ยและคลงั สินคา้ เพื่อช่วยในการลดตน้ ทุนดา้ นวตั ถุดิบ
19 (19) Just in Time : การส่งมอบแบบทันเวลา หมายถึง การผลิตหรือการส่งมอบ วตั ถุดิบ สินคา้ หรือบริการ โดยใช้ความต้องการ ของลูกคา้ กาหนดปริมาณการผลิตและการใชว้ ตั ถุดิบ “ส่ิงของท่ีตอ้ งการ ในเวลาที่ตอ้ งการดว้ ย จานวนที่ตอ้ งการ” ซ่ึงหมายรวมถึงบุคคลากรในส่วนงานต่างๆ ท่ีตอ้ งการงานระหวา่ งทา (Work In Process) หรือวตั ถุดิบ (Raw Material) เพื่อใหเ้ กิดการผลิตไดอ้ ยา่ งต่อเนื่องซ่ึงจะทาใหว้ สั ดุคงคลงั ที่ไม่จาเป็ นในรูปของวัตถุดิบ (Raw Material) งานระหว่างทา (Work In Process) และสินค้า สาเร็จรูป (Finished Goods) กลายเป็นศูนย์ โดยวตั ถุประสงคข์ องการผลิตแบบทนั เวลาพอดี
20 (20) Fixed Cost : ต้นทุนคงท่ี หมายถึง เป็นตน้ ทุนในส่วนท่ีไม่วา่ จะลดหรือหยดุ การผลิตสินคา้ ก็ไม่ส่งผลใหต้ น้ ทุนใน ส่วนที่เป็ นตน้ ทุนคงท่ีลดลง เช่น ค่าของเคร่ืองจกั รที่ซ้ือมา ค่าเสื่อมราคา ค่าบริหารงานใน องคก์ ร เป็นตน้ (21) Variable Cost : ต้นทุนผนั แปร หมายถึง เป็ นตน้ ทุนที่แปรผนั ไปตามจานวนมากผลิตสินคา้ หากผลิตมากยิ่งมีต้นทุน ผนั แปรสูง ส่วนมากจะเป็ นตน้ ทุนท่ีเก่ียวกบั การผลิตสินคา้ โดยเฉพาะค่าวตั ถุดิบและค่าแรง ในส่วนของการผลิต
21 (22) Raw Material : วตั ถุดบิ หมายถึง ส่ิงของที่กิจการไดซ้ ้ือหรือไดม้ าเพื่อใชใ้ นการผลิตของกิจการอุตสาหกรรมโดย เป็ นส่วนผสมหรือส่วนประกอบท่ีสาคญั ในการทาหรือผลิตเป็ นสินคา้ สาเร็จรูป ซ่ึงเรามกั จะ เรียกวา่ “วตั ถุดิบทางตรง (Direct Material)”
22 (23) Factory Supplies : วสั ดุโรงงาน หมายถึง วสั ดุโรงงานมกั จะเป็ นวสั ดุใชส้ ิ้นเปลืองซ่ึงจะถูกนาไปใช้ในการผลิตจานวน เลก็ นอ้ ย อาจจะเป็ นส่วนผสมหรือส่วนประกอบในการผลิตดงั น้ีวสั ดุโรงงานหรือวสั ดุสิ้นเปลือง ในการผลิตตามหลกั การบญั ชีจึงเรียกว่า “วตั ถุดิบทางออ้ ม (Indirect Material)” โดยจะคือเป็ น คา่ ใชจ้ ่ายในการผลิตอยา่ งหน่ึงในการผลิตท่ีไม่ใช่วตั ถุดิบทางตรง
23 (24) Receiving : กระบวนการรับสินค้า หมายถึง การรับสินคา้ เป็ นการนาสินคา้ เขา้ เพ่ือท่ีจะทาการจดั เก็บ โดยระบบของการรับ สินคา้ จะมีการตรวจสอบสินคา้ ไดอ้ ยา่ งละเอียด ไม่วา่ จะเป็น จานวน ขนาด น้าหนกั ราคา ตลอดจน ไปถึงช่วยคานวณ ยอดสินคา้ ท่ียงั คงคา้ งอยใู่ น สต๊อกเพื่อท่ีจะสามารถจดั สรร พ้ืนท่ีที่จะนาสินคา้ ในล็อตใหม่ เขา้ ไปเก็บ ระบบยงั สามารถบอก รายละเอียดในการเรียง จดั เก็บ สินคา้ แต่ละชนิด เพือ่ เป็นการใชพ้ ้นื ที่ ไดอ้ ยา่ งมีประสิทธิภาพ ในอุตสาหกรรมการผลิต
24 (25) Put-Away : ระบบเกบ็ สินค้า หมายถึง ระบบตรวจสอบขนาดของพ้ืนท่ีและช้นั เก็บของต่างๆ ว่ามีขนาดและน้าหนัก เท่าไหร่ เพียงพอต่อสินคา้ ท่ีจะนาเขา้ มาเก็บหรือไม่ อีกท้งั ยงั สามารถจาแนกประเภทของสินคา้ ท่ีจะนามาเก็บ และช่วยให้พนักงานสามารถรู้ถึงสถานที่ในการเก็บสินค้าได้อย่างถูกต้อง โดยไม่ตอ้ งพ่งึ กระดาษหรือความจา และช่วยบริหาร เน้ือที่และจดั โซนที่เหมาะสม
25 (26) Picking or Order Picking : การจ่ายสินค้า หรือการหยบิ สินค้า หมายถึง การนาสินค้าจากที่จัดเก็บมาทาการจ่ายตามรายการสั่งสินค้า หรือที่นิยม เรียกว่าตาม Order ซ่ึงปัจจุบันมีการใช้ซอฟต์แวร์ระบบการจัดการในการบริหารคลังสินค้า หรือ Warehouse Management System เรียกยอ่ ๆว่า WMS มาจดั การเพ่ือตอบสนองความตอ้ งการ ของลูกคา้ ทาให้สามารถทราบสต็อกสินคา้ ไดต้ ลอดเวลา โดยจะมีการจดั การส่วนของการตดั Stock วา่ สินคา้ ใดถูกจ่ายบา้ ง จานวนเท่าใด โดยมีการตดั จ่ายแบบ Realtime (ปกติใชเ้ ครื่อง RF ID ท่ีสามารถมีทาการตดั จ่ายทนั ท่ีได้ และมีเคร่ือง Scan เพื่อทาการ Scan สินคา้ ท่ีตอ้ งการจ่าย)
26 (27) Conveyor System : ระบบสายพานลาํ เลยี ง หมายถึง ระบบการขนส่งที่ประกอบดว้ ยเคร่ืองกลที่สามารถเคลื่อนยา้ ยวสั ดุจากสถานที่ หน่ึงไปยงั อีกท่ีหน่ึงถูกออกแบบมาสาหรับผลิตภณั ฑ์หลากหลายชนิด เช่น อาหาร หรือ สินคา้ อ่ืนๆ ท่ีตอ้ งมีการลาเลียงผลิตภณั ฑ์ในข้นั ตอนการผลิต สามารถใช้งานได้หลากหลายรูปแบบ ท้งั ระบบอตั โนมตั ิ เหมาะสาหรับสายการผลิตท่ีมีความยาว หรือสาหรับการเช่ือมต่อระหว่าง กระบวนการต่างๆ เพ่อื ลดตน้ ทุนการผลิต
27 (28) Pallet : แท่นวางสินค้า หมายถึง แท่นวางสินคา้ มีลกั ษณะเป็ นแท่นส่ีเหล่ียมขนาดใหญ่ ใชส้ าหรับวางสินคา้ ใน สถานท่ีเก็บสินคา้ ภายในแท่นมีช่องสาหรับให้งาของรถยก (Fork Lift) เสียบยกแท่นข้ึนมาเพ่ือ ขนยา้ ยลงั สินคา้ ช่วยให้เกิดความสะดวกและรวดเร็วในการเคลื่อนยา้ ยสินคา้ สามารถรวบรวม สินคา้ ไดอ้ ยา่ งเป็นระบบและประหยดั เวลา
28 (29) Container : ตู้บรรจุสินค้า หมายถึง ตูโ้ ลหะขนาดใหญ่ท่ีผลิตดว้ ยเหลก็ หรืออลมู ิเนียมปิ ดมิดชิด สามารถนาไปใชใ้ หม่ ไดใ้ ชเ้ พื่อการขนส่งสินคา้ ทางทะเลและทางรถไฟ โดยใชบ้ รรจุสินคา้ สาหรับการขนส่งทางเรือท่ี ตอ้ งใช้ระยะเวลานานอย่างน้อย 15 วนั ดงั น้ันภายนอกของตูค้ อนเทนเนอร์น้ันจะตอ้ งมีความ แขง็ แรง มี Slot เพ่ือใชย้ ดึ ตูค้ อนเทนเนอร์แต่ละตูใ้ หต้ ิดกนั มีสีสนั หลากหลายและหลายขนาดตาม ความตอ้ งการใชง้ าน
29 (30) Full Container Load (CL) : การขนส่งแบบเตม็ ตู้คอนเทนเนอร์ หมายถึง การขนส่งสินคา้ แบบบรรจุเตม็ ตู้ โดยมีเจา้ ของเพียงรายเดียว เพอ่ื ใชง้ านพ้นื ท่ีของ ตูค้ อนเทนเนอร์น้นั ไดเ้ ตม็ ที่โดยไม่ตอ้ งแชร์ตูก้ บั คนอื่น (31) Less Than Container Load (LCL) : การขนส่งแบบไม่เตม็ ตู้คอนเทนเนอร์ หมายถึง การขนส่งแบบแชร์พ้ืนท่ีในตูค้ อนเทนเนอร์ ซ่ึงจะมีเจ้าของสินคา้ หลายราย รวมกนั มาในตูค้ อนเทนเนอร์
30 (32) Distribution Centre (DC) : ศูนย์กระจายสินค้า หมายถึง ศูนยท์ ี่ดาเนินการรับวตั ถุดิบ ส่วนประกอบ หรือสินคา้ สาเร็จ มาแยกประเภท และ บรรจุรวบรวมใหม่เพ่ือจดั ส่งให้แก่ลูกคา้ ศูนยก์ ระจายสินคา้ หลายแห่งยงั ให้บริการดว้ ยอุปกรณ์ การจดั เกบ็ หรือดูแลพเิ ศษ รวมท้งั ยงั มีระบบสารสนเทศ และทาหนา้ ที่เป็นคลงั สินคา้ ดว้ ย
31 (33) Cross-Dock Warehouse : คลงั สินค้าชนิดท่าเปลยี่ นถ่ายสินค้า หมายถึง การขนส่งสินคา้ โดยตรงจากจุดที่รับสินคา้ ไปยงั จุดจดั ส่งสินคา้ โดยขา้ มคลงั จดั เก็บสินคา้ ไป วิธีการขนส่งเช่นน้ีใชเ้ พ่ือลดค่าใชจ้ ่ายและระยะเวลาในการขนส่งสินคา้ อุปโภค บริโภคแบบซ้ือง่ายขายคล่องและสินคา้ ที่เน่าเสียไดง้ ่าย
32 (34) FIFO First In First Out : เข้าก่อน ออกก่อน หมายถึง การจดั การสินคา้ คงคลงั ท่ีเขา้ คลงั สินคา้ ก่อนก็หมุนเวียนออกไปก่อน เพ่ือลด ความเสื่อมจากการจดั เกบ็ เป็นเวลานาน FIFO เป็นวิธีท่ีใชใ้ นการวดั ตน้ ทุนของสินคา้ โดยต้งั อยใู่ น สมมติฐานว่าสินคา้ หรือวตั ถุดิบที่ซ้ือเขา้ มาก่อนจะตอ้ งถูกนาออกขายหรือนามาใชก้ ่อนเช่นกนั การเขา้ ก่อนออกก่อนมีแนวคิดเป็ นไปตามการคา้ โดยปกติที่ธุรกิจมกั จะตอ้ งขายหรือใชข้ องเก่า ก่อนเสมอ ดงั น้นั ดว้ ยระบบการเขา้ ก่อนออกก่อน ตน้ ทุนของวตั ถุดิบที่ซ้ือเขา้ มาก่อนจะใชเ้ ป็ น ตน้ ทุนสินคา้ ท่ีผลิตออกมาก่อนดว้ ยเช่นกนั
33 (35) FILO First In Last Out : เข้าก่อน ออกหลงั หมายถึง เป็นการอธิบายรูปแบบการจดั เกบ็ ขอ้ มูลใน Stack (กองซอ้ น - ช่ือโครงสร้าง ขอ้ มูลประเภทหน่ึง) ตามลกั ษณะของวิธีการนาขอ้ มูลออกมาใชง้ าน โดยขอ้ มูลชุดแรกที่ถูกจดั เกบ็ ใน Stack จะเป็นขอ้ มูลชุดสุดทา้ ยที่สามารถถูกนาออกมาใชง้ านได้
34 (36) LIFO Last In First Out : เข้าหลงั ออกก่อน หมายถึง เป็ นวิธีที่ใชใ้ นการวดั ตน้ ทุนของสินคา้ เช่น วตั ถุดิบในการผลิต สินคา้ ที่มีอายุ จากดั สารเคมี เป็นตน้ โดยต้งั อยใู่ นสมมติฐานวา่ สินคา้ หรือวตั ถุดิบท่ีซ้ือเขา้ มาใชท้ ีหลงั สุดจะตอ้ ง ถูกนาออกขายหรือนามาใชก้ ่อน โดยตามหลกั ของระบบการเขา้ หลงั ออกก่อน ตน้ ทุนของวตั ถุดิบ ที่ซ้ือเขา้ มาทีหลงั สุดจะใชเ้ ป็ นตน้ ทุนสินคา้ ที่ผลิตออกมาก่อน การคิดตน้ ทุนสินคา้ โดยใช้หลกั วธิ ีการเขา้ หลงั ออกก่อนจะแสดงถึง ตน้ ทุนสินคา้ ท่ีมีราคาใกลก้ บั ราคาตลาดในปัจจุบนั มากท่ีสุด
35 (37) Land Transportation : การขนส่งทางบก หมายถึง จาแนกการขนส่งออกเป็ นทางรถไฟและรถยนต์ โดยบริการขนส่งทางรถไฟจะ เหมาะกบั การขนส่งสินคา้ ที่ระยะทางไกล สามารถกาหนดระยะเวลาการจดั ส่งไดอ้ ย่างแน่นอน เพราะไม่สามารถแวะพกั ระหว่างทางหรือออกนอกเส้นทางได้ และมีความปลอดภยั กว่ารถยนต์ เนื่องจากเกิดอุบตั ิเหตุนอ้ ยกวา่ ส่วนบริการขนส่งสินคา้ ทางรถยนตน์ ้นั เหมาะกบั การขนส่งสินคา้ ในระยะทางส้ัน ระยะเวลาการจดั ส่งอาจคลาดเคลื่อนไดต้ ามสภาพการจราจรบนทอ้ งถนนและ สามารถแวะพกั หรือเปลี่ยนเสน้ ทางได้
36 (38) Water Transportation : การขนส่งทางนํา้ หมายถึง บริการขนส่งสินคา้ โดยเรือ เหมาะกบั การขนส่งสินคา้ ท่ีมีขนาดใหญ่ เสียหายยาก และระยะทางไกล ใชเ้ วลาในการจดั ส่งนานและไม่สามารถกาหนดเวลาที่แน่นอนได้ ข้ึนอยู่กบั ภูมิอากาศและภูมิประเทศ ส่วนใหญ่ใชส้ าหรับการขนส่งสินคา้ ระหว่างประเทศเช่นเดียวกบั การ ขนส่งทางอากาศแต่คา่ ขนส่งถูกกวา่
37 (39) Air Transportation : การขนส่งทางอากาศ หมายถึง เป็ นบริการขนส่งสินคา้ โดยอากาศยาน มีความสาคญั ต่อการนาเขา้ และส่งออก สินคา้ ระหว่างประเทศ สามารขนส่งไดอ้ ย่างรวดเร็ว สะดวกและปลอดภยั เหมาะกบั การขนส่ง สินคา้ ประเภทที่สูญเสียง่ายหรือสินคา้ ที่ตอ้ งการใหถ้ ึงปลายทางโดยเร็วที่สุด แต่จะมีค่าใชจ้ ่ายท่ีสูง กวา่ การขนส่งทางอื่น
38 (40) Pipeline Transportation : การขนส่งทางท่อ หมายถึง บริการขนส่งสินคา้ ประเภทของเหลวและก๊าซผา่ นสายท่อ เช่น น้าประปา น้ามนั โดยเส้นทางขนส่งอาจจะอยูบ่ นดิน ใตด้ ิน หรือใตน้ ้าก็ได้ ขอ้ ดีของบริการขนส่งสินคา้ ประเภทน้ี คือ ประหยดั ต้นทุนและเวลาในการขนส่ง กาหนดเวลาการขนส่งได้แน่นอนชัดเจน แต่จะมี ค่าใชจ้ ่ายในการลงทุนคร้ังแรกสูง ตรวจสอบหาจุดบกพร่องทาไดย้ าก และไม่เหมาะกบั ประเทศที่ มีแผน่ ดินไหวบ่อย
39 (41) Wholesales : ผู้จาํ หน่ายรายใหญ่ หมายถึง การจาหน่ายสินคา้ จานวนมากให้แก่ผูบ้ ริโภคท่ีเป็ นผูค้ า้ ปลีกเพ่ือนาไปขายต่อ หรือเพ่ือใชใ้ นการทาธุรกิจ เช่น ในโรงงานอุตสาหกรรม โดยผคู้ า้ ส่งอาจเป็นผผู้ ลิตเอง หรือผทู้ ี่รับ สินคา้ มาจากบริษทั ผผู้ ลิตมาขาย เป็นส่วนหน่ึงในการช่วยกระจายสินคา้ ไปยงั ร้านคา้ ปลีกต่างๆ
40 (42) Retail : ผู้จาํ หน่ายรายย่อยหรือผู้ค้าปลกี หมายถึง การขายสินคา้ ให้กับผูบ้ ริโภคท่ีจะนาสินคา้ น้ันไปใช้ด้วยตนเอง หรือนาไป ให้คนในครอบครัว หรือใชเ้ พ่ือประโยชน์ของตนเอง เช่น นาไปเป็ นของขวญั ให้ผูอ้ ื่นโดยไม่นา ไปขายต่อ จึงนับเป็ นผูบ้ ริโภคคนสุดท้าย ด้วยเหตุน้ีทาให้ผูบ้ ริโภคที่ซ้ือสินค้าแบบค้าปลีก ไม่จาเป็นตอ้ งซ้ือเพียงไม่กี่ชิ้นเสมอไป แต่สามารถซ้ือจานวนมากได้
41 (43) Customer : ผู้บริโภค หมายถึง บุคคลหรือกลุ่มบุคคล เช่น ครัวเรือน ที่เป็ นผูใ้ ช้สินคา้ และ/หรือ บริการคน สุดทา้ ยท่ีผลิตข้ึนภายในระบบสังคม มโนทศั น์ผูบ้ ริโภคอาจมีไดห้ ลากหลายข้ึนอยกู่ บั บริบท แม้ นิยามทวั่ ไป คือ ปัจเจกบุคคลที่ซ้ือสินคา้ หรือบริการเพ่อื ใชส้ ่วนตวั มิใช่เพอื่ การผลิตหรือขายต่อ
42 (44) Demand : อปุ สงค์ หมายถึง ปริมาณความต้องการซ้ือสินค้าและบริการชนิดใดชนิดหน่ึงของผูบ้ ริโภค ท่ีเต็มใจจะซ้ือและซ้ือหามาได้ ณ ระดบั ราคาต่างๆท่ีตลาดกาหนดให้ กล่าวคือ เม่ือผูบ้ ริโภค มีความต้องการที่จะซ้ือสินคา้ และบริการน้ันแล้ว ก็จะสามารถมีกาลังซ้ือสินคา้ น้ันได้ แต่ถ้า ผูบ้ ริโภคไม่สามารถที่จะซ้ือหรือไม่มีกาลงั ซ้ือ ก็จะไม่ถือว่าเป็ นอุปสงค์ตามความหมายในทาง เศรษฐศาสตร์ (45) Supply : อุปทาน หมายถึง ปริมาณความตอ้ งการเสนอขายสินคา้ และบริการของผขู้ ายในระยะเวลาใดเวลา หน่ึง ณ ระดบั ราคาต่างๆ กนั โดยผขู้ ายเตม็ ใจจะขาย กล่าวคือ ถา้ ราคาต่าปริมาณที่เสนอขายกจ็ ะลด ต่าลงดว้ ย และในทางตรงกนั ขา้ ม หากระดบั ราคาสูงข้ึนก็จะมีปริมาณเสนอขายเพ่ิมข้ึน ซ่ึงเป็นไป ตาม กฎของอุปทาน (Law of Supply) ปัจจยั ท่ีทาให้อุปทานเปลี่ยนแปลง เช่น การเปล่ียนแปลง เทคโนโลยใี นการผลิต ราคาของปัจจยั ที่ใชใ้ นการผลิตสินคา้ และบริการ การเปล่ียนแปลงฤดูกาล
43 (46) Outsourcing : การจัดจ้างคนภายนอก หมายถึง การว่าจ้างให้บริษทั หรือหน่วยงานภายนอกห้องสมุดเขา้ มารับผิดชอบหรือ ดาเนินงานเพื่อช่วยงานในบางส่วนช่ัวคราวหรืองานพ้ืนฐานระยะยาว เพื่อแก้ปัญหาด้าน งบประมาณและเพ่ือประสิทธิภาพในการทางาน ความจาเป็ นในการจดั จา้ งคนภายนอกมีเหตุผล และความจาเป็ นหลายประการ
44 (47) Electronic data interchange (EDI) : ระบบ EDI หมายถึง ระบบการส่งขอ้ มูลระหว่างระบบคอมพิวเตอร์ของสองบริษทั ซ่ึงรวมถึงขอ้ มูล ในเอกสารประเภทใบส่ังซ้ือและใบเรียกเก็บเงิน คือการใช้เอกสารอิเล็กทรอนิกส์ในรูปแบบ มาตรฐานสากล ทุกธุรกิจสามารถแลกเปลี่ยนเอกสารกนั ไดท้ ว่ั โลก
45 (48) Warehouse Management System (WMS) : ระบบจดั การคลงั สินค้า หมายถึง ระบบการจัดการข้อมูลท้ังหมดท่ีเกี่ยวกับตัวสินค้า หรือ วัตถุดิบท่ีใช้ใน กระบวนการผลิตสินคา้ โดยอาศยั ระบบ Barcode เขา้ มาช่วยกาหนดตวั ตนของสินคา้ หรือวตั ถุดิบ แต่ละตวั และนาขอ้ มูลตวั สินคา้ หรือวตั ถุดิบบนั ทึกขอ้ มูลในระบบเพ่ือนาขอ้ มูลดงั กล่าวไปจดั การ ในรูปแบบต่างๆ ตามที่เราตอ้ งการ โดยมีการกระทาอยู่ 3 กระบวนหลกั คือ กระบวนการรับเขา้ กระขวนการจดั เกบ็ และกระบวนการจดั ส่ง
46 (49) Bonded Warehouse : คลงั สินค้าทณั ฑ์บน หมายถึง จุดหรือศูนยร์ วบรวมสินคา้ ที่ได้รับมอบหมายจากศุลกากร ให้จดั เก็บสินคา้ การชาระค่าธรรมเนียมและภาษีของสินคา้ เหล่าน้ีจะทาไดก้ ็ต่อเม่ือสินคา้ ดงั กล่าวไดร้ ับการขนยา้ ย จากคลงั แลว้ เท่าน้นั
Search