ชดุ การเรียนรู้ กิจกรรมพัฒนาทักษะชีวิต เรอ่ื ง 10 ทกั ษะชวี ติ เนรมติ ชวี ติ ใหม่ Life Skills For You ตามแนวทางการจดั กจิ กรรมพฒั นาคณุ ภาพผเู้ รยี น สงั กดั สานกั งาน กศน. ศนู ย์การศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศยั อาเภอเมืองนครราชสีมา สานกั งานสง่ เสรมิ การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศยั จงั หวดั นครราชสมี า ชดุ การเรียนรู้กิจกรรมพฒั นาทกั ษะชีวติ เรื่อง 10 ทกั ษะชีวติ เนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 1
ชุดการเรียนรู้กิจกรรมพัฒนาทักษะชีวิต เร่อื ง 10 ทกั ษะชีวิตเนรมิตชีวิตใหม่ Life Skills For You ตามแนวทางการจดั กิจกรรมพฒั นาคุณภาพผู้เรียน สังกัดสานักงาน กศน. ชอ่ื .....................................................................................รหัสนกั ศกึ ษา ..................................... กศน.ตาบล/ศรช. ....................................................................ชื่อครูท่ปี รกึ ษา....................................... ศูนยก์ ารศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศัยอาเภอเมืองนครราชสีมา สานกั งานส่งเสรมิ การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศยั จังหวดั นครราชสมี า ชดุ การเรียนรู้กิจกรรมพฒั นาทกั ษะชวี ิตเร่ือง 10 ทกั ษะชีวิตเนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 2
เรื่อง กาหนดการรับและส่งงาน ลายมือชื่อ หมายเหตุ เร่ืองท่ี 1 เร่ือง 10 ทักษะชวี ติ เนรมติ ชวี ิตใหม่ ความหมายของทกั ษะชีวิต Life Skills For You รับงานวนั ท่ี ลายมือชอื่ ส่งงานวันท่ี เรื่องที่ 2 องค์ประกอบของทักษะชีวิต เรอื่ งท่ี 3 กลวธิ ใี นการสรา้ งทกั ษะชีวติ เรื่องที่ 4 จุดเน้นในการพฒั นาทกั ษะชีวติ เรอื่ งท่ี 5 ทกั ษะชีวิตสาคญั สาหรบั วัยรุ่น ยุคดจิ ทิ ัล ชดุ การเรียนรู้กิจกรรมพฒั นาทกั ษะชีวติ เร่ือง 10 ทกั ษะชวี ติ เนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 3
คานา ชุดการเรียนรู้กิจกรรมพัฒนาทกั ษะชีวิตเรือ่ ง 10 ทักษะชวี ติ เนรมิตชวี ิตใหม่ Life Skills For You สาหรบั ผ้เู รยี น กศน. คณะผจู้ ัดทาได้ศกึ ษาวเิ คราะหส์ ภาพปัญหาปัจจุบันจากการสารวจความตอ้ งการของผู้เรียน หลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศกึ ษาขั้นพน้ื ฐาน พุทธศกั ราช 2551 โดยออกแบบการเรียนรู้ให้มีความ หลากหลาย เหมาะสมกบั ผู้เรียน และกรอบการจัดกจิ กรรมพัฒนาคุณภาพผู้เรยี น มีกระบวนการจัดการเรยี นรู้ ONIE MODEI การวัดและประเมนิ ผลเปน็ ไปตามจุดประสงค์การเรยี นรู้ ซึ่งชุดการเรียนรู้น้ีมจี านวน 5 เร่ือง ประกอบด้วย เร่อื งที่ 1 ความหมายของทกั ษะชวี ติ เรือ่ งที่ 2 องคป์ ระกอบของทักษะชีวิต เรื่องท่ี 3 กลวิธใี นการสรา้ งทักษะชวี ติ เรื่องท่ี 4 จดุ เนน้ ในการพัฒนาทักษะชวี ติ เรือ่ งที่ 5 ทกั ษะชีวติ สาคญั สาหรับวัยรุ่นยคุ ดจิ ทิ ัล ชุดการเรยี นรู้ชดุ น้ี ประกอบด้วย คาชแี้ จงสาหรับผู้เรยี น คาช้ีแจงสาหรบั ครู บทบาทของครู บทบาทของผู้เรยี น ผงั ความคดิ การ ใช้ขดุ การเรยี นรู้ ใบความรู้ ใบงาน และแบบทดสอบ เพื่อให้เกิดความรู้ความเข้าใจ ท่สี ามารถตรวจความถกู ต้อง ดว้ ยตนเองได้ ซ่ึงครู กศน.สามารถนาไปใช้ในการจดั การเรียนการสอนท้ังในการปกติ หรือจัดกจิ กรรมการพัฒนา คณุ ภาพผเู้ รียน คณะผู้จัดทาหวงั เปน็ อย่างยิ่งว่าชดุ การเรยี นรู้เล่มน้ี จะมีคณุ คา่ ในการพัฒนาการเรยี นรขู้ องผเู้ รยี น กศน. ให้เปน็ ไปตามจุดม่งุ หมายของกรอบการจดั กิจกรรมการพัฒนาคณุ ภาพผู้เรยี น ตลอดจนมีประโยชนส์ าหรับครูและ ผสู้ นใจ เพ่ือนาไปพฒั นาคณุ ภาพการเรียนการสอน ให้มคี ณุ ภาพการศึกษาสูงย่ิงขน้ึ ไป คณะผจู้ ัดทา กศน.อาเภอเมืองนครราชสมี า ชดุ การเรียนรู้กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะชวี ติ เรื่อง 10 ทกั ษะชวี ติ เนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 4
สารบัญ หนา้ คานา 7 สารบัญ 8 คาช้ีแจงสาหรับผเู้ รยี น กศน. 9 คาชแ้ี จงสาหรบั ครู 10 บทบาทของครู 11 บทบาทของผเู้ รยี น 12 ผังความคิดการใช้ขุดการเรียนรู้ 13 แบบทดสอบกอ่ นเรียนเรื่องที่ 1. ความหมายของทักษะชวี ิต 15 เรอ่ื งที่ 1. ความหมายของทักษะชีวติ 16 17 -บนั ทึกสรุปการเรยี นรู้ 18 -ใบงานที่ 1. 19 -แบบทดสอบหลงั เรียน 21 แบบทดสอบกอ่ นเรียนเรอ่ื งที่ 2 องคป์ ระกอบของทกั ษะชีวิต 22 เรือ่ งที่ 2 องค์ประกอบของทักษะชวี ติ 23 -บนั ทึกสรปุ การเรียนรู้ 24 -ใบงานท่ี 2 25 -แบบทดสอบหลงั เรยี น 29 แบบทดสอบก่อนเรยี นเรอ่ื งที่ท่ี 3 กลวธิ ใี นการสร้างทักษะชวี ิต 30 เรอื่ งทท่ี ี่ 3 กลวิธีในการสรา้ งทักษะชีวิต 31 -บันทึกสรปุ การเรียนรู้ 32 -ใบงานท่ี 3 33 -แบบทดสอบหลังเรยี น 34 แบบทดสอบก่อนเรยี นเรื่องที่ 4 จดุ เน้นในการพฒั นาทักษะชวี ติ 35 เรื่องที่ 4 จดุ เนน้ ในการพฒั นาทกั ษะชวี ติ 36 -บนั ทกึ สรุปการเรียนรู้ -ใบงานท่ี 3 -แบบทดสอบหลังเรียน ชดุ การเรียนรู้กิจกรรมพฒั นาทกั ษะชีวิตเรื่อง 10 ทกั ษะชวี ติ เนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 5
(ตอ่ ) 37 39 แบบทดสอบกอ่ นเรียนเรือ่ งที่ 5 ทักษะชีวติ สาคัญสาหรบั วัยร่นุ ยุคดิจทิ ลั 45 เรอ่ื งท่ี 5 ทักษะชีวติ สาคญั สาหรับวยั รุ่นยคุ ดิจทิ ัล 46 -บันทกึ สรปุ การเรยี นรู้ 47 -ใบงานที่ 3 -แบบทดสอบหลังเรยี น บรรณานุกรม คณะทางาน ชดุ การเรียนรู้กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะชวี ติ เร่ือง 10 ทกั ษะชวี ิตเนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 6
คาช้ีแจงสาหรบั ผูเ้ รียน กศน. ชดุ การเรยี นรู้เรื่อง 10 ทักษะชีวติ เนรมติ ชีวิตใหม่ Life Skills For You สาหรบั ผเู้ รยี น กศน. ประกอบดว้ ย ชุดการเรยี นรูท้ ั้งหมด 5 เรื่อง ดังน้ี เรื่องท่ี 1 ความหมายของทักษะชวี ิต เรือ่ งที่ 2 องคป์ ระกอบของทกั ษะชีวติ เรอ่ื งท่ี 3 กลวิธีในการสรา้ งทกั ษะชวี ิต เรอ่ื งท่ี 4 จดุ เน้นในการพัฒนาทักษะชวี ิต เร่ืองที่ 5 ทักษะชีวิตสาคัญสาหรบั วัยรนุ่ ยุคดิจิทัล ชดุ การเรียนรู้กิจกรรมพฒั นาทกั ษะชวี ติ เร่ือง 10 ทกั ษะชวี ติ เนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 7
คาชี้แจงสาหรบั ครู ข้อปฏบิ ัตใิ นการใชช้ ุดการเรียนรู้ ชดุ การเรยี นรู้เรื่อง 10 ทักษะชีวิตเนรมิตชีวิตใหม่ Life Skills For You สาหรับผู้เรยี น กศน. มจี ดุ มุ่งหมาย เพือ่ ช่วยให้การดาเนินกจิ กรรมการจัดกจิ กรรมพฒั นาคุณภาพผู้เรยี นเรื่อง 10 ทกั ษะชวี ิตเนรมิตชวี ติ ใหม่ Life Skills For You บรรลวุ ตั ถุประสงค์การเรยี นรู้และมปี ระสทิ ธิภาพ ครผู ้สู อน ควรดาเนนิ การดังน้ี 1. ขนั้ เตรยี มการสอน 1.1 ศกึ ษาคาช้แี จงในการใช้ชุดกิจกรรมใหเ้ ข้าใจก่อนอยา่ งละเอยี ดรอบคอบ 1.2 ศกึ ษาสาระสาคญั และจดุ ประสงค์การเรยี นรทู้ ่จี ะดาเนินการจดั กิจกรรม ใหเ้ ขา้ ใจชัดเจน เสยี กอ่ น 2. ขั้นสอน/จัดกระบวนการ 2.1 ดาเนนิ การจดั กจิ กรรมการเรียนรู้ตามกระบวนการเรียนการสอนแบบ ONIE MODEL 4 ขนั้ คอื ขนั้ ที่ 1 กาหนดสภาพ ปัญหา ความตอ้ งการในการเรียนรู้ (O: Orientation) เปน็ การเรียนรูจ้ ากสภาพ ปญั หา หรอื ความต้องการของผเู้ รยี น และชมุ ชน สงั คม โดยใหเ้ ชอ่ื มโยงกับประสบการณ์เดิม และสอดคล้องกับมาตรฐานการเรยี นรู้ของ หลักสูตร ขั้นท่ี 2 แสวงหาข้อมลู และจัดการเรยี นรู้ (N: New ways of learning) การแสวงหาข้อมูล และจัดการเรียนรู้ โดยศึกษา ค้นควา้ หาความรู้ และรวบรวม ข้อมลู ของตนเอง ขอ้ มลู ของชมุ ชน สงั คม และข้อมลู ทางวชิ าการ จากสอ่ื และ แหล่งเรยี นรทู้ ี่หลากหลายมีการระดมความคิดเห็น วเิ คราะห์ สงั เคราะหข์ ้อมลู และสรปุ เป็นความรู้ ข้ันท่ี 3 ปฏบิ ัติและนาไปประยุกตใ์ ช้ (I: Implementation) นาความรู้ทไ่ี ด้ไปปฏิบตั ิ และประยุกตใ์ ชใ้ ห้สอดคล้องกับสถานการณ์ เหมาะสม กับวัฒนธรรมและสงั คม ขัน้ ท่ี 4 ประเมนิ ผลการเรยี นรู้ (E: Evaluation) ประเมนิ ทบทวน แก้ไขข้อบกพร่อง ผลจากการนาความรูไ้ ปประยกุ ต์ใชแ้ ล้วสรุป เปน็ ความรู้ใหม่ พร้อมกบั เผยแพรผ่ ลงาน 2.2 ขณะที่ผู้เรยี นทากจิ กรรม ครคู อยให้ความชว่ ยเหลอื แนะนากระตนุ้ ให้ผ้เู รียนทากิจกรรมอยา่ ง กระตือรอื รน้ และตอบข้อสงสัยตา่ ง ๆ ระหว่างเรยี นพร้อมทั้งสงั เกตและประเมินพฤตกิ รรมการทางานของ ผ้เู รยี น 2.3 ประเมินผลสัมฤทธ์ทิ างการเรียน โดยใช้แบบทดสอบ ชดุ การเรียนรู้กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะชีวติ เรื่อง 10 ทกั ษะชีวิตเนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 8
บทบาทของครู 1. ศกึ ษาชดุ การเรียนร้เู ร่ือง 10 ทักษะชวี ติ เนรมิตชวี ิตใหม่ Life Skills For You ให้เข้าใจก่อนท่จี ะนาไปใช้ 2. ครูอธิบาย ช้ีแจงเก่ยี วกับการศกึ ษาและปฏบิ ัติตามชุดการเรียนรเู้ รือ่ ง 10 ทักษะชวี ติ เนรมติ ชวี ติ ใหม่ Life Skills For You และแจ้งจดุ ประสงค์การเรียนรู้ให้ผู้เรียนเขา้ ใจ 3. ครดู าเนนิ การจดั กจิ กรรมการเรยี นรตู้ ามกระบวนการเรยี นการสอนท่ีกาหนดไว้ 4. ครกู ับตดิ ตามการทาใบงาน และให้คาปรึกษาแนะนาผเู้ รียน 5. ครทู ดสอบผเู้ รียนโดยใช้แบบทดสอบ หลงั จากเรียนเนอื้ หาจบ เพอ่ื วดั ความรคู้ วามเข้าใจของผู้เรยี น ชดุ การเรียนรู้กิจกรรมพฒั นาทกั ษะชีวติ เรื่อง 10 ทกั ษะชีวติ เนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 9
บทบาทผู้เรยี น 1. รบั ทราบจดุ ประสงค์การเรียนรู้จากครผู ู้สอน เพอ่ื ให้ทราบวา่ เม่ือจบกิจกรรมการเรียนรู้แล้ว ผู้เรียน สามารถเรียนรอู้ ะไรได้บ้าง 2. ตงั้ ใจศึกษาใบความรู้ และปฏบิ ัติกิจกรรมตามข้ันตอนหรือคาชี้แจงของแตล่ ะเน้ือหา อยา่ งจรงิ จัง ตรงตอ่ เวลา และมีความซื่อสัตย์ รบั ผิดชอบ ในการทากจิ กรรมแบบทดสอบ และสง่ งานครู 3. ทาแบบทดสอบหลงั เรียน เพื่อวดั ความรูค้ วามเขา้ ใจ ให้ผา่ นเกณท์ร้อยละ 70 ขึน้ ไป หากทาไดไ้ มถ่ งึ เกณท์ให้ผเู้ รียนกลบั ไปทบทวนเนือ้ หา และใบงาน อีกครั้ง 4. ชดุ การเรยี นรู้เร่อื ง 10 ทักษะชวี ิตเนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You นามาใช้ในการจดั กจิ กรรมการ พัฒนาคุณภาพผเู้ รียน หรอื หากไม่มเี วลามาพบกล่มุ ทากจิ กรรมสามารถนาไปเรียนรูไ้ ด้ผ่านดจิ ิทัลโดย QR CODE นี้ https://tinyurl.com/y67586hw ชดุ การเรียนรู้กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะชวี ิตเรื่อง 10 ทกั ษะชีวิตเนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 10
ผงั ความคิดการใชข้ ดุ การเรียนรู้ ขน้ั ตอนในการเรียนด้วยชดุ การเรียนรู้ ศึกษารายละเอียดของชดุ การเรยี นรู้แต่ละเรื่อง ศกึ ษาผลการเรยี นรู้ทค่ี าดหวัง/จุดประสงคก์ ารเรียนรู้ ดาเนนิ การใช้ชดุ การเรียนรู้ ๑. ขั้นนาเข้าส่บู ทเรียน - แจง้ จุดประสงค์การเรียนรู้ - บอกสิ่งทผ่ี ู้เรียนต้องปฏิบัติ - ทดสอบก่อนเรยี น ๒. ขัน้ เรยี นรู้ ผู้เรยี นปฏบิ ตั กิ ิจกรรมตามทรี่ ะบุไวใ้ นใบงาน ๓. ข้ันสรปุ สรปุ อภิปราย แลกเปล่ยี นเรยี นรู้ ทดสอบหลังเรยี น ไม่ผา่ น ผ่าน ทาแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธ์ทิ างการเรยี น หมายเหตุ ผ่าน หมายถงึ ผ้เู รียนทาใบงานครบ ทาแบบทดสอบไดร้ อ้ ยละ 70 และแบบฝึกหัดครบ ชดุ การเรียนรู้กิจกรรมพฒั นาทกั ษะชวี ติ เร่ือง 10 ทกั ษะชีวติ เนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 11
แบบทดสอบก่อนเรียน เรอ่ื งที่ 1 ความหมายของทักษะชีวิต คาช้ีแจง ให้ผู้เรียนวงกลมคาตอบทถี่ กู 1 ขอ้ ใดกลา่ วถงึ ทักษะชวี ติ ไม่ถกู ต้อง? ก เป็นทักษะทช่ี ว่ ยใหบ้ ุคคลสามารถเผชญิ สถานการณ์ต่าง ๆ ข ทกั ษะทว่ั ไปทมี่ นุษยต์ ้องใช้ทกุ วันเพ่ือการมชี วี ิตอยู่ ค เปน็ ทกั ษะที่มนุษย์จาเปน็ ต้องมีเพื่อใช้ในการหาเลี้ยงชีพ ง เปน็ ทักษะทที่ าให้เกดิ ความรา่ รวยในการประกอบอาชีพ 2 พฒั นาทกั ษะชวี ิต คือข้อใด ? ก ทักษะชวี ิตด้านสุขภาพอนามยั ข ทักษะชีวติ ดา้ นความปลอดภัยในชีวติ และทรพั ยส์ นิ ค ทักษะชีวติ ด้านทรพั ยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม ง ทุกทักษะเปน็ การพัฒนาทักษะชวี ติ 3 ขอ้ ใด ไมใ่ ช่ ลักษณะของการใช้อารมณ์แบบผู้ใหญ่ ? ก หวาดระแวง ข มีอารมณ์หนักแนน่ ค ไม่มีความหวาดกลวั ง ไม่เป็นคนแข็งจนกระดา้ ง 4. ขอ้ ใดคือ ทักษะชีวติ ก ให้อาหารสนุ ขั ข หัวเราะเยาะเพอ่ื น ค เลือกซื้อของในอนิ เตอรเ์ น๊ต ง ปฎิเสธไมไ่ ปกนิ เหลา้ กับเพื่อน 5. ข้อใดไมใ่ ช่กิจกรรมทักษะชีวิต ก เอดส์ ยาเสพติด ข ความปลอดภัย สิง่ แวดล้อม ค กิจกรรมทางออนไลน์ ง คุณธรรมจริยธรรม ชดุ การเรียนรู้กิจกรรมพฒั นาทกั ษะชีวติ เรื่อง 10 ทกั ษะชีวิตเนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 12
เรอ่ื งที่ 1 ความหมายของทกั ษะชีวติ จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้ 1. อธิบายความหมาย ความสาคัญของทักษะชีวิตได้ 2. อธิบายประโยชน์ของการนาทักษะชวี ิตมาใช้ในชวี ติ ประจาวนั ได้ 3. ยกตัวอยา่ งพร้อมนาเสนอการนาทักษะชวี ติ มาใช้ในชีวิตประจาวันได้ ทกั ษะชวี ิต (Life skill ) 1. ความหมายของทักษะชวี ติ คาว่า ทักษะ (Skill) หมายถึง ความชดั เจน และความชานชิ านาญในเรื่องใดเร่ืองหน่งึ ซ่ึงบุคคลสามารถ สรา้ งขึน้ ได้จากการเรยี นรู้ ได้แก่ ทักษะการอาชีพ การกฬี า การทางานรว่ มกับผูอ้ นื่ การอา่ น การสอน การจัดการ ทกั ษะทางคณิตศาสตร์ ทกั ษะทางภาษา ทักษะทางการใช้เทคโนโลยี ฯลฯ ซึง่ เปน็ ทักษะภายนอกทส่ี ามารถมองเหน็ ได้ชดั เจน จากการกระทา หรือจากการปฏิบตั ิ ซงึ่ ทักษะดงั กลา่ ว นนั้ เป็นทักษะที่จาเป็นต่อการดารงชีวิตท่ีจะทาให้ผู้ มีทกั ษะเหลา่ นั้น มชี วี ิตท่ีดี สามารถดารงชีพอยู่ในสังคมได้ โดยมีโอกาสท่ีดกี ว่าผูไ้ มม่ ที ักษะดังกล่าว ซง่ึ ทกั ษะ ประเภทนี้เรียกวา่ Livelihood skill หรอื Skill for living ซึ่งเปน็ คนละอยา่ งกับทักษะชวี ิต ท่เี รียนวา่ Life skill (ประเสริฐ ตนั สกุล) ดงั น้นั ทกั ษะชวี ิต หรอื Life skill จงึ หมายถงึ คุณลักษณะ หรอื ความสามารถเชิงสังคม จติ วทิ ยา (Phychosoclal competence) ทเ่ี ปน็ ทักษะภายในทจ่ี ะช่วยใหบ้ ุคคลสามารถเผชิญสถานการณต์ า่ ง ๆ ทเี่ กิดข้นึ ใน ชีวิตประจาวันไดอ้ ย่างมปี ระสิทธิภาพ และเตรียมพร้อมสาหรบั การปรบั ตวั ในอนาคต ไม่ว่าจะเป็นเรอื่ งการดูแล สุขภาพ เอดส์ ยาเสพตดิ ความปลอดภยั สิ่งแวดล้อม คุณธรรมจรยิ ธรรม ฯลฯ เพอื่ ให้สามารถมชี ีวติ อยู่ในสังคมได้ อย่างมีความสุขหรือจะกลา่ วง่าย ๆ ทักษะชีวิต ก็คือ ความสามารถในการแก้ปญั หาทตี่ ้องเผชิญในชีวิตประจาวัน เพอื่ ให้อย่รู อดปลอดภัย และสามารถอย่รู ่วมกบั ผูอ้ ่นื ได้อยา่ งมคี วามสขุ ชดุ การเรียนรู้กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะชีวติ เร่ือง 10 ทกั ษะชีวิตเนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 13
ความสาคญั ของทักษะชวี ติ ทักษะชวี ิตมคี วามสาคัญต่อการดารงชีวิตในสงั คมปัจจุบันเป็นอย่างมาก ด้วยเหตุทสี่ ภาพสังคมในทศวรรษ ใหมเ่ ปน็ ยุคของสังคมข้อมลู ขา่ วสาร มีการเผยแพร่อย่างรวดเร็วด้วยเทคโนโลยีการสอ่ื สารทล่ี า้ สมยั สง่ ผลให้กลมุ่ คน ต่างเช้ือชาตติ า่ งวัฒนธรรมเกิดการหลอมรวมความคดิ ความเชื่อที่หลากหลาย ทาให้บุคคลในสงั คมจะต้องต้ังรบั ชีวิต ยคุ ใหมอ่ ย่างมวี จิ ารณญาณ จากการทส่ี ภาพสงั คมเปล่ียนแปลงอย่างรวดเร็วน่เี อง ได้ส่งผลกระทบต่อการดาเนินชีวติ ของผ้เู รยี นและเยาวชน ทาให้ผเู้ รียนและเยาวชนมปี ัญหาในดา้ นตา่ ง ๆ โดยเฉพาะ ปญั หาทางดา้ นการปรับตวั ปญั หาดา้ นอารมณแ์ ละจติ ใจ ปัญหาสุขภาพ ปัญหาความรุนแรง ปญั หาติดเกม ปัญหายาเสพติดปัญหาทาง เพศสมั พันธ์ฯลฯ โดยเฉพาะอย่างย่ิงผเู้ รียนและเยาวชนทม่ี ีทักษะชวี ิตขาดภูมิคุ้มกนั ทางสังคมทดี่ ีอาจเป็นคนที่ไม่ ประสบความสาเร็จในชวี ิต มีปญั หาทางอารมณจ์ ิตใจและมีความขัดแย้งในชวี ิตได้ง่าย การพฒั นาทักษะชีวติ จึงมี ความสาคัญอย่างยง่ิ ต่อการดาเนนิ ชวี ิตในสงั คมปจั จบุ ันดงั กล่าวถงึ ทก่ี ล่าวมาเกี่ยวกบั ความสาคัญของทกั ษะชีวิตจะเหน็ ได้ว่าการมที ักษะชวี ิตเป็นปัจจัยสาคญั อยา่ งยิ่ง ของความสาเร็จในการดาเนินชวี ิตในปจั จุบันและอนาคต การมีความรู้ดมี ีข้อมูลข่าวสารมากอาจไม่ประสบ ความสาเร็จในชีวติ อย่างแทจ้ ริงกเ็ ป็นได้เพราะทักษะชีวิตมคี วามสาคัญต่อการจัดการกับปัญหาชีวติ ของตนเองในด้าน ต่าง ๆ และประสานสัมพันธ์ในการอยรู่ ว่ มกนั กบั บุคคลอนื่ ทักษะชวี ิตจงึ มีความสาคัญอย่างยงิ่ ตอ่ การดาเนนิ ชีวิตของ มนุษยใ์ นศตวรรษที่21 ข้อมลู จากแผนบริหารการสอนประจาบทที่5 การพัฒนาทักษะชวี ิต https://tinyurl.com/ybas7ett ชดุ การเรียนรู้กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะชีวติ เรื่อง 10 ทกั ษะชีวติ เนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 14
บนั ทึกสรุปการเรียนรู้ สรปุ เนื้อหา ................................................................................................................................................ .............................. .................................................................................................... .......................................................................... ............................................................................................................................. ................................................. ................................................................................................................................... ........................................... ....................................................................................... ....................................................................................... ประโยชนท์ ี่ไดร้ บั ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. การนาไปใชใ้ นชวี ิตประจาวัน ......................................................................................................... ..................................................................... ............................................................................................................................. ................................................. ........................................................................................................................................ ...................................... ............................................................................................ .................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ชดุ การเรียนรู้กิจกรรมพฒั นาทกั ษะชีวติ เร่ือง 10 ทกั ษะชวี ิตเนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 15
ใบงาน ใหผ้ ู้เรียนตอบคาถามดังน้ี 1. อธบิ ายความหมาย ความสาคัญของทักษะชีวิต ............................................................................................................................. ......................................................... ..................................................................................................................................... ................................................. ................................................................................. ............................................................................................. ........ ............................................................................................................................. ......................................................... ............................................................................................................................. ......................................................... ......................................................................................................................................................................... ............. 2 อธิบายประโยชน์ของการนาทักษะชีวติ มาใช้ในชวี ติ ประจาวนั ............................................................................................................................. ......................................................... ................................................................................................................................................. ..................................... ............................................................................................. ......................................................................................... ............................................................................................................................. ......................................................... ............................................................................................................................. ......................................................... ..................................................................................................................................................................................... . 3. ยกตวั อย่างพรอ้ มนาเสนอการนาทักษะชวี ิตมาใชใ้ นชีวติ ประจาวัน ............................................................................................................................. ......................................................... .......................................................................................................................................... ............................................ ...................................................................................... ........................................................................................ ........ ............................................................................................................................. ......................................................... ............................................................................................................................. ......................................................... .............................................................................................................................................................................. ........ ชดุ การเรียนรู้กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะชีวิตเร่ือง 10 ทกั ษะชีวิตเนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 16
แบบทดสอบหลังเรียน เรอ่ื งที่ 1 ความหมายของทักษะชีวิต คาช้ีแจง ให้ผู้เรียนวงกลมคาตอบทถี่ กู 1 ขอ้ ใดกลา่ วถงึ ทักษะชวี ติ ไม่ถกู ต้อง? ก เป็นทักษะทช่ี ว่ ยใหบ้ ุคคลสามารถเผชิญสถานการณ์ต่าง ๆ ข ทกั ษะทว่ั ไปทมี่ นุษยต์ ้องใช้ทกุ วันเพ่ือการมีชีวติ อยู่ ค เปน็ ทกั ษะที่มนุษยจ์ าเปน็ ต้องมีเพื่อใชใ้ นการหาเลยี้ งชีพ ง เปน็ ทักษะทที่ าให้เกดิ ความรา่ รวยในการประกอบอาชีพ 2 พฒั นาทกั ษะชวี ิต คือข้อใด ? ก ทักษะชวี ิตด้านสุขภาพอนามยั ข ทักษะชีวติ ดา้ นความปลอดภัยในชีวติ และทรพั ยส์ ิน ค ทักษะชีวติ ด้านทรพั ยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม ง ทุกทกั ษะเปน็ การพัฒนาทักษะชีวติ 3 ขอ้ ใด ไมใ่ ช่ ลักษณะของการใชอ้ ารมณ์แบบผู้ใหญ่ ? ก หวาดระแวง ข มีอารมณ์หนักแนน่ ค ไม่มีความหวาดกลวั ง ไม่เป็นคนแข็งจนกระดา้ ง 4. ขอ้ ใดคือ ทักษะชีวติ ก ให้อาหารสนุ ขั ข หัวเราะเยาะเพอ่ื น ค เลือกซื้อของในอนิ เตอรเ์ น๊ต ง ปฎิเสธไมไ่ ปกนิ เหลา้ กับเพื่อน 5. ข้อใดไมใ่ ช่กิจกรรมทักษะชีวิต ก เอดส์ ยาเสพติด ข ความปลอดภัย สิง่ แวดล้อม ค กิจกรรมทางออนไลน์ ง คุณธรรมจริยธรรม ชดุ การเรียนรู้กิจกรรมพฒั นาทกั ษะชวี ติ เรื่อง 10 ทกั ษะชีวิตเนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 17
แบบทดสอบก่อนเรยี น เรอ่ื งท่ี 2 องค์ประกอบของทักษะชวี ติ คาช้ีแจง ใหผ้ ู้เรยี นวงกลมคาตอบทถ่ี ูก 1 ทักษะชีวิต มีความหมายว่า? ก.คุณลักษณะ หรือความสามารถเชิงสังคมจิตวิทยา เป็นทักษะที่ช่วยให้บุคคลสามารถเผชิญสถานการณ์ ต่างๆ ที่เกิดขึ้นในชีวิตประจาวันได้อย่างมีประสิทธิภาพ ข. ทักษะที่มนุษย์ทุกคนจาเป็นต้อง มีและต้องใช้ในชีวิตประจาวัน เพื่อช่วยให้ตนเองมีความสุข สามารถ ปฏิบัติหน้าที่ได้ และประสบความสาเร็จ ค.ความสามารถในการปรับตัวและมี พฤติกรรมไปในทิศทางที่ถูกต้องในการที่จะเผชิญกับส่ิงท้าทายต่างๆ ที่เกิดขึ้นในชีวิตประจาวันได้ อย่างมีประสิทธิภาพ ง.ถูกทุกข้อ 2.องค์ประกอบของทักษะชวี ิตแบง่ ออกเป็นกี่กลุ่ม? ก.1 กลุ่ม ข.2 กลุ่ม ค.3 กลมุ่ ง.4 กลุ่ม 3.ความสามารถในการดูแลตนเอง จัดอยู่ในองค์ประกอบของทักษะชีวิตกลุ่มใด? ก.ทักษะเฉพาะบุคคลและทักษะทางสังคม ข.ทักษะการดารงชีวิตประจาวัน ค.ทักษะการประกอบอาชีพ ง.ทักษะชีวิต 4.ทักษะการแก้ปัญหา (Problem Solving) คือข้อใด? ก.การอ่านหนังสือเรียน ข.การดู TV ค.การเรียนกฏจราจร ง.การเลือกคบเพ่ือน 5.ทักษะการคิดสร้างสรรค์ (Creative thinking) คือข้อใด? ก.การคิดเชิงบวก ข.การคิดเชิงลบ ค.การคิดมาก ง.การไม่คิดอะไรเลย ชดุ การเรียนรู้กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะชีวติ เรื่อง 10 ทกั ษะชีวติ เนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 18
เร่อื งที่ 2 องค์ประกอบของทักษะชีวติ จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้ 1. บอกองคป์ ระกอบของทักษะชีวติ ได้ 2. อธบิ ายประโยชน์ของการนาองคป์ ระกอบของทกั ษะชวี ิตมาใช้ในชีวิตประจาวันได้ 3. ยกตัวอยา่ งพร้อมนาเสนอการนาองคป์ ระกอบของทักษะชีวิตมาใชใ้ นชวี ิตประจาวันได้ องคป์ ระกอบของทักษะชีวติ ทักษะชีวิตเปน็ เรื่องท่เี ก่ยี วข้องทัง้ ความร้แู ละทักษะของแต่ละบุคคลและเปน็ สิง่ ทจ่ี าเป็นอยา่ งย่งิ ต่อการ ดาเนนิ ชีวติ อย่างอิสระในวัยผู้ใหญ่ Brolin (1989, อ้างถึงใน มณั ฑรา ธรรมบศุ ย์, 2553) ได้ แบง่ องค์ประกอบของ ทักษะชวี ติ ออกเปน็ 3 กลุ่มใหญๆ่ คอื 1. ทักษะการดารงชวี ติ ประจาวัน (Daily life skills) เปน็ ทกั ษะท่ีจาเป็นต้องใช้ในการดาเนินชวี ติ ประจาวัน ผู้ ท่มี ที ักษะดา้ นน้จี ะแสดงความสามารถออกมาให้ปรากฏจนเป็นนิสัยทเี่ หน็ ได้อย่าง ชัดเจน 2. ทักษะเฉพาะบคุ คลและทักษะทางสังคม (Personal and social skills) เปน็ ทกั ษะทีจ่ าเป็นต่อการทางาน และการสร้างมิตรภาพ 3. ทกั ษะการประกอบอาชีพ (Occupational skills) เป็นทกั ษะท่จี าเป็นตอ่ ความสาเรจ็ ในการประกอบอาชีพ (ศึกษาขอ้ มลู เพิ่มเตมิ ที่ การพัฒนาทกั ษะชีวติ เพ่ือสขุ ภาพและสังคม https://tinyurl.com/y8muyyoa) องค์ประกอบของทกั ษะชีวิตจะมคี วามแตกต่างกันตามวัฒนธรรมและสถานที่แตท่ ักษะชีวิตทีจ่ าเปน็ ท่สี ุดที่ทุก คนควรมี ซ่งึ องค์การอนามยั โลกได้สรุปไว้ และถอื เป็นหัวใจสาคัญในการดารงชวี ติ คอื 1. ทกั ษะการตดั สนิ ใจ (Decision making) เปน็ ความสามารถในการตัดสนิ ใจเก่ียวกับเรื่องราวต่าง ๆ ใน ชีวติ ได้อย่างมีระบบ เช่น ถา้ บุคคลสามารถตัดสินใจเกี่ยวกบั การกระทาของตนเองที่เกี่ยวกบั พฤตกิ รรมด้านสขุ ภาพ หรอื ความปลอดภัยในชีวติ โดยประเมนิ ทางเลอื กและผลท่ีได้จากการตดั สินใจเลือกทางท่ีถูกต้องเหมาะสม ก็จะมผี ล ต่อการมสี ขุ ภาพทด่ี ีท้ังร่างกายและจิตใจ ชดุ การเรียนรู้กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะชวี ิตเร่ือง 10 ทกั ษะชวี ิตเนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 19
2. ทักษะการแก้ปญั หา (Problem Solving) เป็นความสามารถในการจดั การกับปัญหาทเ่ี กดิ ขึน้ ในชีวิตได้ อยา่ งมรี ะบบ ไมเ่ กิดความเครียดทางกายและจิตใจ จนอาจลุกลามเปน็ ปญั หาใหญ่โตเกนิ แกไ้ ข 3. ทักษะการคิดสรา้ งสรรค์ (Creative thinking) เป็นความสามารถในการคิดท่ีจะเปน็ ส่วนชว่ ยในการ ตัดสนิ ใจและแกไ้ ข ปญั หาโดยการคดิ สรา้ งสรรค์ เพ่อื คน้ หาทางเลือกตา่ ง ๆ รวมทง้ั ผลทจ่ี ะเกิดขึ้นในแตล่ ะทางเลอื ก และสามารถนาประสบการณ์มาปรับใชใ้ นชวี ติ ประจาวนั ได้อยา่ งเหมาะสม 4. ทักษะการคิดอยา่ งมวี ิจารณญาณ (Critical thinking) เป็นความสามารถในการคดิ วเิ คราะหข์ ้อมลู ต่าง ๆ และประเมนิ ปญั หา หรอื สถานการณ์ที่อย่รู อบตัวเราทีม่ ีผลต่อการดาเนินชวี ติ 5. ทกั ษะการส่ือสารอยา่ งมีประสทิ ธภิ าพ (Effective communication) เป็นความสามารถในการใชค้ าพูด และทา่ ทางเพื่อแสดงออกถึงความรสู้ ึกนกึ คิดของตนเองได้อย่างเหมาะสมกบั วัฒนธรรม และสถานการณ์ตา่ ง ๆ ไม่วา่ จะเป็นการแสดงความคดิ เหน็ การแสดงความต้องการ การแสดงความช่ืนชม การขอร้อง การเจรจาตอ่ รอง การตักเตือน การชว่ ยเหลอื การปฏิเสธ ฯลฯ 6. ทักษะการสร้างสัมพันธภาพระหวา่ งบุคคล (Interpersonal relationship) เป็นความสามารถในการ สรา้ งความสัมพันธท์ ่ีดีระหวา่ งกันและกัน และสามารถรกั ษาสัมพันธภาพไว้ไดย้ ืนยาว 7. ทกั ษะการตระหนกั ร้ใู นตน (Self awareness) เป็นความสามารถในการคน้ หารู้จักและเขา้ ใจตนเอง เช่น รู้ข้อดี ข้อเสียของตนเอง รคู้ วามตอ้ งการ และสง่ิ ที่ไม่ตอ้ งการของตนเอง ซง่ึ จะช่วยใหเ้ รารู้ตัวเองเวลาเผชิญกบั ความเครียดหรือสถานการณ์ ตา่ ง ๆ และทักษะน้ยี งั เป็นพนื้ ฐานของการพัฒนาทกั ษะอื่น ๆ เช่น การสื่อสาร การ สร้างสัมพันธภาพ การตัดสินใจ ความเหน็ อกเหน็ ใจผอู้ น่ื 8. ทกั ษะการเข้าใจผู้อน่ื (Empathy) เปน็ ความสามารถในการเขา้ ใจความเหมือนหรือความแตกต่าง ระหว่างบคุ คลในด้านความสามารถ เพศ วัย ระดับการศึกษา ศาสนา ความเช่ือ สีผวิ อาชีพ ฯลฯ ช่วยให้สามารถ ยอมรบั บุคคลอ่ืนท่ตี า่ งจากเรา เกดิ การชว่ ยเหลือบคุ คลอื่นท่ีดอ้ ยกวา่ หรือไดร้ บั ความเดือดร้อน เช่น ผตู้ ดิ ยาเสพติด ผตู้ ดิ เชอ้ื เอดส์ 9. ทักษะการจดั การกับอารมณ์ (Coping with emotion) เป็นความสามารถในการรับรู้อารมณ์ของตนเองและผู้อนื่ รวู้ า่ อารมณ์มี ผลตอ่ การแสดงพฤติกรรมอย่างไร รวู้ ิธีการจดั การกบั อารมณโ์ กรธ และ ความเศรา้ โศก ทสี่ ง่ ผลทางลบต่อร่างกาย และจิตใจได้อย่างเหมาะสม 10. ทกั ษะการจดั การกบั ความเครียด (Coping with stress) เปน็ ความสามารถในการรบั รู้ถึงสาเหตขุ องความเครยี ด รู้วิธผี ่อนคลาย ความเครยี ด และแนวทางในการควบคุมระดับความเครียด เพ่ือให้เกิด การเบี่ยงเบนพฤติกรรมไปในทางที่ถูกต้องเหมาะสมและไม่เกิดปญั หาด้านสุขภาพ ขอ้ มลู จาก ศิริพรรณ สายหงษ์ http://www.nfe.go.th/0405/NFE-note/SkillLife.html ชดุ การเรียนรู้กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะชวี ิตเรื่อง 10 ทกั ษะชีวิตเนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 20
บนั ทึกสรุปการเรียนรู้ สรปุ เน้ือหา ............................................................................................................................................................ .................. ................................................................................................................ .............................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................................... ............................... ................................................................................................... ........................................................................... ประโยชนท์ ีไ่ ดร้ บั ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. การนาไปใช้ในชีวิตประจาวนั ......................................................................................................... ..................................................................... ............................................................................................................................. ................................................. ........................................................................................................................................ ...................................... ............................................................................................ .................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ชดุ การเรียนรู้กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะชีวิตเร่ือง 10 ทกั ษะชวี ติ เนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 21
ใบงาน ใหผ้ เู้ รียนตอบคาถามดังน้ี 1. บอกองค์ประกอบของทักษะชีวติ ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................. ................................ .................................................................................................. ............................................................................ ............................................................................................................................. ................................................. ................................................................................................................................. ............................................. .............................................................................................................................................................................. 2. อธิบายประโยชนข์ องการนาองคป์ ระกอบของทักษะชีวติ มาใชใ้ นชวี ิตประจาวนั ............................................................................................................................. ................................................. ......................................................................................................................................... ..................................... ............................................................................................. ................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. 3. ยกตัวอยา่ งพร้อมนาเสนอการนาองคป์ ระกอบของทกั ษะชวี ิตมาใช้ในชีวิตประจาวัน ............................................................................................................................. ................................................. ..................................................................................................................................... ......................................... ......................................................................................... ..................................................................................... ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ชดุ การเรียนรู้กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะชีวติ เร่ือง 10 ทกั ษะชวี ติ เนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 22
แบบทดสอบหลังเรียน เรอ่ื งที่ 2 องค์ประกอบของทกั ษะชีวติ คาชีแ้ จง ให้ผู้เรยี นวงกลมคาตอบทถ่ี ูก 1 ทักษะชีวิต มีความหมายว่า? ก.คุณลักษณะ หรือความสามารถเชิงสังคมจิตวิทยา เป็นทักษะที่ช่วยให้บุคคลสามารถเผชิญสถานการณ์ ต่างๆ ท่ีเกิดขึ้นในชีวิตประจาวันได้อย่างมีประสิทธิภาพ ข. ทักษะที่มนุษย์ทุกคนจาเป็นต้อง มีและต้องใช้ในชีวิตประจาวัน เพื่อช่วยให้ตนเองมีความสุข สามารถ ปฏิบัติหน้าที่ได้ และประสบความสาเร็จ ค.ความสามารถในการปรับตัวและมี พฤติกรรมไปในทิศทางที่ถูกต้องในการท่ีจะเผชิญกับสิ่งท้าทายต่างๆ ท่ีเกิดขึ้นในชีวิตประจาวันได้ อย่างมีประสิทธิภาพ ง.ถูกทุกข้อ 2.องคป์ ระกอบของทักษะชวี ิตแบ่งออกเปน็ กกี่ ลุ่ม? ก.1 กลมุ่ ข.2 กลุ่ม ค.3 กลุ่ม ง.4 กลุม่ 3.ความสามารถในการดูแลตนเอง จัดอยู่ในองค์ประกอบของทักษะชีวิตกลุ่มใด? ก.ทักษะเฉพาะบุคคลและทักษะทางสังคม ข.ทักษะการดารงชีวิตประจาวัน ค.ทักษะการประกอบอาชีพ ง.ทักษะชีวิต 4.ทักษะการแก้ปัญหา (Problem Solving) คือข้อใด? ก.การอ่านหนังสือเรียน ข.การดู TV ค.การเรียนกฏจราจร ง.การเลือกคบเพ่ือน 5.ทักษะการคิดสร้างสรรค์ (Creative thinking) คือข้อใด? ก.การคิดเชิงบวก ข.การคิดเชิงลบ ค.การคิดมาก ง.การไม่คิดอะไรเลย ชดุ การเรียนรู้กิจกรรมพฒั นาทกั ษะชวี ิตเรื่อง 10 ทกั ษะชีวิตเนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 23
แบบทดสอบก่อนเรียน เรอื่ งท่ี 3 กลวิธีในการสรา้ งทกั ษะชีวิต คาชีแ้ จง ให้ผูเ้ รยี นวงกลมคาตอบท่ถี ูก 1 การพฒั นาบุคลิกภาพต้องเริม่ ต้นท่ขี ้อใดกอ่ นสรา้ งมนุษยสัมพนั ธก์ ับบคุ คลและชุมชน ก. การร้จู กั ตนเอง ข. การสารวจตน ค. กรปรบั ปรงุ บคุ ลกิ ภาพ ง. เรมิ่ ตน้ ที่ข้อใดก่อนก็ได้ 2. ข้อความใดกลา่ วไม่ถูกต้อง ก. เราห้ามนกไม่ให้ขร้ี ดหัวเราได้ แตเ่ ราหาวิธีไม่ใหน้ กข้ีรดหัวเราได้ ข. ตนทตี่ นมองเห็นคือภาพของตนทีเ่ ห็นว่าตนเปน็ คนอย่างไร ค. ธรรมชาติของมนุษยช์ อบวิพากษว์ จิ ารณ์ตนเองก่อนเสมอ ง. การทีเ่ ราเปดิ เผยตนเองมากเท่าไหรย่ ิง่ ทาใหเ้ รารู้จักตนเองมากเท่านัน้ 3. ข้อความใดไม่ถูกตอ้ ง ก. มนุษยสัมพันธ์ทาให้การบริหารงานมปี ระสทิ ธภิ าพ ข. มนุษยสมั พันธ์ทาให้เกิดความสัมพันธ์ในหมู่คณะ ค. มนุษยสัมพันธเ์ ปน็ เรื่องท่ีไมเ่ กย่ี วข้องกับการเมือง ง. มนษุ ยสัมพนั ธ์มีความสาคัญดา้ นเศรษฐกิจ 4. ผูท้ ่ีไม่ได้รับการยอมรบั จะตรงกับลักษณะในข้อใด ก. เกิดความลาพองใจ ข. เกดิ ความกลา้ หาญ ค. เกิดความมนั่ ใจ ง. เกิดความหวนั่ ไหว 5. ข้อใดไม่ใช่ ทักษะชวี ติ เฉพาะ ก. ยาเสพตดิ โรคเอดส์ ข. ไฟไหม้ น้าทว่ ม ค. การถกู ลว่ งละเมดิ ทางเพศ ง. การประกอบอาชพี ชดุ การเรียนรู้กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะชีวติ เร่ือง 10 ทกั ษะชวี ิตเนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 24
เร่ืองที่ 3 กลวธิ ีในการสร้างทกั ษะชวี ิต จุดประสงคก์ ารเรยี นรู้ 1. บอกกลวิธใี นการสรา้ งทกั ษะชวี ิตได้ 2. อธิบายประโยชนข์ องกลวิธใี นการสร้างทักษะชวี ิตมาใช้ใน ชีวิตประจาวันได้ 3. ยกตวั อยา่ งพร้อมนาเสนอการนากลวิธใี นการสร้างทักษะ ชวี ิตมาใช้ในชีวิตประจาวนั ได้ กลยุทธใ์ นการสร้างทักษะชีวิต การสร้างทกั ษะชีวิตใหเ้ กิดขนึ้ กับผเู้ รียนอยบู่ นพนื้ ฐานของ แนวคิด 3 ประการ คือ การส่งเสริม การปูองกนั และการแก้ไขหรือ รกั ษาและฟื้นฟู (ยงยุทธ วงศภ์ ิรมย์ศานติ์ และ สวุ รรณา เรืองกาญจน เศรษฐ.์ 2553 : 7) 1.การส่งเสริม หมายถึง การสรา้ งทักษะชีวิตใหเ้ กิดกับผูเ้ รียนกลุม่ ปกติ หรือมีพฤติกรรมปกติ (Normal behavior) เพ่ือเปน็ ภมู ิคมุ้ กนั ปญั หาทีเ่ กิดข้นึ ในการดาเนนิ ชวี ติ ของผู้เรียน 2.การปูองกนั หมายถงึ การช่วยเหลือผเู้ รยี นท่ีมีพฤติกรรมเส่ียง (Risk behavior) เชน่ เด็กที่ เริ่มมี พฤติกรรมทเ่ี ปน็ แนวโนม้ เขา้ สู่ผูท้ ี่มปี ญั หาทางพฤติกรรม ให้มที กั ษะชวี ิตและปรับเปล่ียนใหม้ ี พฤติกรรมเป็นปกติ 3.การแกไ้ ขหรือรักษาและฟ้นื ฟู หมายถึง การปรับเปล่ียนพฤติกรรมของผูเ้ รียนทเ่ี ปน็ ปญั หาแล้วหรือปวุ ย แลว้ โดยชว่ ยเหลือบาบัดและรักษา กลวธิ ีในการสรา้ งทักษะชีวติ 1.การสร้างทกั ษะชีวติ โดยระบบเรียนรู้ (การเรยี นการสอน) จากความหมายของทกั ษะชีวติ ท่วี ่า “ทกั ษะ ชวี ติ เป็นความสามารถอันประกอบด้วย ความรู้ เจตคติ และทกั ษะ ในอันทีจ่ ะจัดการกับปัญหารอบ ๆ ตวั ในสภาพ สงั คมปัจจบุ นั และเตรียมพร้อมสาหรบั การปรบั ตวั ในอนาคต” จาก องคป์ ระกอบทง้ั 12 ประการของทกั ษะชวี ติ อาจจะแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม (ยงยทุ ธ วงศ์ภริ มยศ์ านติ์ และ สุวรรณา เรอื งกาญจนเศรษฐ์.2553 : 15-20) คือ ชดุ การเรียนรู้กิจกรรมพฒั นาทกั ษะชวี ติ เรื่อง 10 ทกั ษะชวี ติ เนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 25
-ทักษะชวี ิตทวั่ ไป ซึ่งเปน็ ความสามารถพ้ืนฐานของผ้เู รียนทจ่ี ะเผชญิ กบั ปญั หาปกติในชวี ิตประจาวนั เช่น ความขดั แย้งทะเลาะกนั การตัดสินใจเลอื กทาส่ิงต่าง ๆ เป็นต้น ความสามารถน้ี กระทรวงศึกษาธิการเรยี กวา่ “คิดเป็น ทาเป็น แกป้ ญั หาได้” และเปน็ องคป์ ระกอบของทกั ษะชีวติ ท่ี เรียกวา่ ความคดิ สรา้ งสรรค์ (Creative thinking) และความคิดวิเคราะหว์ ิจารณ์ (Critical thinking) ความสามารถท้งั 2 ประการน้ี เกิดจากการสอนที่ยึดผเู้ รยี นเปน็ ศูนย์กลาง โดยใชก้ ระบวนการเรียนรู้ แบบมสี ว่ น รว่ มในการสอนตามปกติในชนั้ เรียน ซึ่งการสอนแบบนชี้ ว่ ยให้ผ้เู รยี นได้ฝึก วิเคราะห์ก็จะ เกดิ ทกั ษะชวี ิตพื้นฐานสองประการนี้ -ทกั ษะชีวติ เฉพาะ คอื ความสามารถทีจ่ าเปน็ ในการเผชิญปญั หาเฉพาะ เช่น ปัญหายาเสพติด ปญั หาโรค เอดสแ์ ละเพศสัมพันธท์ ่ีไม่เหมาะสม ฯลฯ ก็ต้องมีทักษะชวี ติ เฉพาะอีก 10 ประการทเี่ หลือ เช่น ความตระหนกั รใู้ น ตนกค็ ือ ตระหนกั ในความแตกต่างระหวา่ งชาย หญิงในเร่อื งเพศ ความภมู ใิ จ ในตนเอง เช่น ตระหนักในคุณค่าและ ศักดิศ์ รีของชายหญงิ ทกั ษะในการปฏิเสธในการชวนไปมีพฤตกิ รรมเสี่ยง เป็นต้น แตใ่ นการสอนปกติในหลักสตู รที่ ยดึ ผเู้ รียนเป็นศนู ยก์ ลางอย่างแทจ้ รงิ ก็ สามารถสร้างทักษะชีวิตไดค้ รบทกุ ตวั เชน่ กนั ทกั ษะชวี ิตเฉพาะเกดิ จากการ สอนทักษะชีวติ ในวชิ าที่เกี่ยวข้องกับปญั หา สงั คมศึกษา สุขศกึ ษา พลานามัย การแนะแนว และรายวชิ าทักษะชีวิต เปน็ ต้น 2.การสรา้ งทกั ษะชวี ติ โดยระบบกจิ กรรม โดยเฉพาะกจิ กรรมเสริมหลักสูตร กิจกรรมเสรมิ หลักสตู รที่ จาเป็นในการสรา้ งทักษะชีวติ มีหลากหลายลกั ษณะ เชน่ การทากิจกรรมชมรมต่าง ๆ เพอื่ ผู้เรียนได้ทางานรว่ มกนั ไดม้ ีโอกาสสร้างสมั พันธภาพ ได้ส่อื สารกบั ผู้อนื่ ได้ร้จู ักตนเองและรูจ้ ักผูอ้ น่ื ได้ตัดสินใจแกไ้ ขปัญหา เกิดความ ภาคภมู ิใจในตนเอง เกดิ ความรับผดิ ชอบตอ่ สงั คม ฯลฯ กิจกรรมที่ ไดจ้ ะต้องมลี ักษณะ ดังนี้ - ผู้เรียนคิดเองทาเอง โดยมีอาจารย์เปน็ ท่ปี รึกษา - ดาเนนิ การได้ตลอดปี เพราะมาจากพลงั ของผ้เู รียนเอง - สามารถสืบทอดจากรนุ่ พี่ไปส่รู ุน่ นอ้ งได้ เพราะมคี วามรสู้ กึ เปน็ เจ้าของจากผ้เู รยี นเอง - กจิ กรรมเสรมิ หลักสตู รที่สร้างทักษะชวี ิตทั่วไปใหก้ ับผูเ้ รยี นเช่น กิจกรรมชมรมห้องสมดุ กิจกรรมชมรม ทางวิชาการตา่ ง ๆ กิจกรรมกีฬา เปน็ ต้น ชดุ การเรียนรู้กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะชวี ิตเรื่อง 10 ทกั ษะชวี ิตเนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 26
- กิจกรรมเสริมหลักสตู รทีส่ รา้ งทักษะชีวิตเฉพาะปญั หา เชน่ ชมรมตา้ นสารเสพตดิ ชมรมต้านภยั เอดส์ ชมรมเพื่อนเตือนเพื่อน ฯลฯ 3.การสร้างทักษะชีวติ ด้วยระบบดแู ลช่วยเหลือผเู้ รียน การสรา้ งทกั ษะชีวติ เพื่อปรบั เปลี่ยน พฤติกรรมโดย การช่วยเหลือแนะนา (Advisory) โดยอาจารย์ที่ปรึกษา ซ่ึงทาหนา้ ท่กี ารให้คาปรึกษา และช่วยเหลอื โดยการรจู้ กั ผเู้ รยี นเปน็ รายบคุ คล การคัดกรองเพือ่ วิเคราะห์แยกแยะพฤตกิ รรมของผ้เู รียนและการค้นหาผทู้ อี่ ยู่ในกลุ่มเสี่ยง ตลอดจนใหค้ วามช่วยเหลือบุคคลเหลา่ นี้ตัง้ แต่ต้นก่อนทจ่ี ะเกดิ ปญั หาท่รี ุนแรง 4.การสรา้ งทักษะชีวติ เพ่ือช่วยเหลอื ผู้เรยี นท่มี ีพฤติกรรมที่เปน็ ปัญหา ซงึ่ เปน็ ปัญหาเกินกวา่ ที่อาจารย์ท่ี ปรึกษาจะแก้ไขได้ และต้องอาศยั การใชจ้ ิตวทิ ยาการแนะแนวหรอื การให้คาปรกึ ษา (Counseling) หรอื อาจสง่ ต่อ (Refer) กรณีต้องการบาบัดรักษาจากสถานบรกิ ารทางสาธารณสขุ หรือหนว่ ยงานต่างๆ เช่น การติดยาบา้ แล้วหรือ การมีพฤติกรรมทางจติ เปน็ ต้น การได้มาซ่งึ ความรูเ้ กีย่ วกับทกั ษะชีวิต ความรเู้ ก่ียวกบั ทกั ษะชีวิตอาจไดม้ าจาก - การฝึกฝนให้เกดิ ทักษะชวี ิต (Life skill acquisition including practice) - การสง่ เสริมหรือการปรับเปลยี่ นเจตคติ คา่ นิยมและพฤตกิ รรม (Attitudes values and behavior reinforcement or change) - การมีพฤติกรรมสุขภาพทดี่ ี (Positive health behavior) - การปอู งกันปัญหาทางสขุ ภาพ (Prevention of health problems) การนาทักษะชวี ิตไปประยุกตใ์ ช้ไดอ้ ย่างมปี ระสิทธผิ ลจะทาใหบ้ ุคคลรูจ้ กั และเข้าใจตนเองรบั รแู้ ละเขา้ ใจคน อน่ื ทกั ษะชวี ติ จะช่วยสนบั สนนุ การรบั ร้เู ก่ียวกับความสามารถแหง่ ตน (Self- efficacy) ความเชอื่ ม่นั ในตนเอง (Self-confidence) และการเหน็ คุณคา่ ในตนเอง (Self-esteem) ซ่ึงทัง้ ปูองกันโรคทางจิตและปัญหาทางพฤติกรรม สขุ ภาพตา่ ง ๆ จึงได้มีการนาทักษะชวี ติ ไปใชอ้ ยา่ งกว้างขวางในโปรแกรมการศึกษาไดอ้ ย่างมีประสทิ ธผิ ล (WHO, 1994. อ้างใน กองสุขศึกษา, 2553) เช่น ชดุ การเรียนรู้กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะชีวิตเรื่อง 10 ทกั ษะชีวิตเนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 27
- โปรแกรมการปูองกนั การใชย้ าทไี่ มถ่ ูกต้อง - การปอู งกันการตง้ั ครรภใ์ นวยั รุน่ - การสง่ เสรมิ เชาวนป์ ญั ญา - การปูองกันการใชค้ วามรุนแรง - การปูองกนั โรคเอดส์ - การลดความรนุ แรง - การสง่ เสริมความม่นั ใจในตนเอง (Self-confidence) และการเหน็ คณุ ค่าในตนเอง (Self esteem) การสอนทกั ษะชวี ติ ได้นามาใชอ้ ยา่ งกวา้ งขวางในโปรแกรมการส่งเสรมิ และปูองกัน ซงึ่ แสดงใหเ้ ห็นถงึ คุณค่า หรอื ประโยชนต์ อ่ การสง่ เสริมสุขภาพทีแ่ ตกตา่ งไปจากโปรแกรมท่เี คยใช้อยู่ แหล่งอ้างอิง http://reg2.crru.ac.th/reg_web/files/20150929114113_86d573542f98d2310c7d6b543452502a.pdf สรปุ จากองคป์ ระกอบของทกั ษะชวี ิต 10 ประการ เม่ือจะนาไปจัดกจิ กรรมพฒั นาทักษะชีวิตให้กบั กลุ่มเปาู หมาย สามารถแบ่งไดเ้ ปน็ 2 ส่วน ดงั น้ี 1. ทกั ษะชวี ิตทว่ั ไป คือ ความสามารถพ้นื ฐานที่ใช้เผชิญปัญหาปกตใิ นชีวิตประจาวันเช่น ความเครียด สขุ ภาพ การคบเพ่ือน การปรับตวั ครอบครวั แตกแยก การบรโิ ภคอาหาร ฯลฯ 2. ทักษะชวี ิตเฉพาะ คอื ความสามารถท่จี าเปน็ ในการเผชญิ ปญั หาเฉพาะ เช่น ยาเสพติด โรคเอดส์ ไฟไหม้ น้าทว่ ม การถูกลว่ งละเมิดทางเพศ ฯลฯ ชดุ การเรียนรู้กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะชวี ิตเรื่อง 10 ทกั ษะชีวติ เนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 28
บนั ทึกสรุปการเรียนรู้ สรปุ เนือ้ หา ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ประโยชน์ทไ่ี ดร้ บั .................................................................................................................................................................... .......... ........................................................................................................................ ...................................................... ............................................................................................................................. ................................................. ....................................................................................................................................................... ....................... ........................................................................................................... ................................................................... การนาไปใชใ้ นชีวติ ประจาวนั ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ....................................................................................................................................................................... ....... ชดุ การเรียนรู้กิจกรรมพฒั นาทกั ษะชีวติ เรื่อง 10 ทกั ษะชีวติ เนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 29
ใบงาน ใหผ้ ู้เรยี นตอบคาถามดังนี้ 1. บอกกลวธิ ีในการสรา้ งทกั ษะชีวติ ............................................................................................................................................................................. . ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ................................................................................................................................................................ .............. .................................................................................................................... .......................................................... ............................................................................................................................. ................................................. 2. อธบิ ายประโยชนข์ องกลวิธใี นการสร้างทักษะชีวิตมาใช้ในชีวติ ประจาวนั ............................................................................................................................................................................. . ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ................................................................................................................................................................ .............. .................................................................................................................... .......................................................... ............................................................................................................................. ................................................. 3. ยกตวั อย่างพร้อมนาเสนอการนากลวิธใี นการสร้างทักษะชีวติ มาใชใ้ นชวี ิตประจาวัน ............................................................................................................................................................................. . ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ................................................................................................................................................................ .............. .................................................................................................................... .......................................................... ............................................................................................................................. ................................................. ชดุ การเรียนรู้กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะชวี ติ เรื่อง 10 ทกั ษะชีวติ เนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 30
แบบทดสอบหลังเรยี น เรอื่ งท่ี 3 กลวิธีในการสรา้ งทกั ษะชีวิต คาชีแ้ จง ให้ผเู้ รียนวงกลมคาตอบท่ถี ูก 1 การพฒั นาบุคลิกภาพต้องเริม่ ต้นท่ขี ้อใดกอ่ นสรา้ งมนษุ ยสัมพนั ธก์ ับบคุ คลและชุมชน ก. การรจู้ กั ตนเอง ข. การสารวจตน ค. กรปรบั ปรุงบุคลกิ ภาพ ง. เรมิ่ ตน้ ท่ีข้อใดก่อนก็ได้ 2. ข้อความใดกลา่ วไม่ถูกต้อง ก. เราห้ามนกไม่ให้ขร้ี ดหัวเราได้ แตเ่ ราหาวิธีไม่ให้นกข้ีรดหัวเราได้ ข. ตนทตี่ นมองเหน็ คือภาพของตนทีเ่ ห็นว่าตนเปน็ คนอย่างไร ค. ธรรมชาติของมนุษยช์ อบวิพากษว์ จิ ารณต์ นเองก่อนเสมอ ง. การที่เราเปิดเผยตนเองมากเท่าไหรย่ ิง่ ทาใหเ้ รารู้จักตนเองมากเท่านัน้ 3. ข้อความใดไม่ถูกตอ้ ง ก. มนุษยสัมพันธ์ทาให้การบริหารงานมปี ระสทิ ธภิ าพ ข. มนษุ ยสมั พนั ธ์ทาให้เกิดความสัมพันธ์ในหมู่คณะ ค. มนุษยสัมพันธเ์ ปน็ เรื่องท่ีไมเ่ กย่ี วข้องกบั การเมือง ง. มนษุ ยสัมพนั ธม์ ีความสาคัญดา้ นเศรษฐกิจ 4. ผูท้ ่ีไม่ได้รับการยอมรับจะตรงกับลักษณะในข้อใด ก. เกิดความลาพองใจ ข. เกดิ ความกลา้ หาญ ค. เกิดความมน่ั ใจ ง. เกิดความหวนั่ ไหว 5. ข้อใดไม่ใช่ ทกั ษะชีวิตเฉพาะ ก. ยาเสพตดิ โรคเอดส์ ข. ไฟไหม้ นา้ ทว่ ม ค. การถูกล่วงละเมดิ ทางเพศ ง. การประกอบอาชพี ชดุ การเรียนรู้กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะชีวิตเรื่อง 10 ทกั ษะชวี ิตเนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 31
แบบทดสอบกอ่ นเรยี น เรอื่ งท่ี 4 จุดเนน้ ในการพัฒนาทกั ษะชีวิต คาชี้แจง ใหผ้ ูเ้ รยี นวงกลมคาตอบทีถ่ กู ๑) นดั ดาไดค้ ะแนนงานประดิษฐ์ผ้าเชด็ หนา้ ๘ คะแนนจากคะแนนเต็ม ๑๐ แตเ่ พื่อนของนดั ดาได้ คะแนนเต็ม ๑๐ ถา้ ผู้เรียนเป็นนัดดาจะพูดอย่างไรกับเพื่อน ก “เราจะขอให้ครตู รวจใหค้ ะแนนเราใหม่” ข “เธอเก่งจงั เลย ตอ่ ไปช่วยสอนเราบา้ งนะ” ค “งานเธอกค็ ลา้ ย ๆ กบั ของเราทาไมเธอได้คะแนนมากกว่า” ง “เราทาไมไ่ ด้เหมอื นเธอ ถึงอยา่ งไรก็ไมไ่ ด้คะแนนเต็มหรอก” ๒) สุชีรารปู ร่างอว้ น แตม่ อี ารมณข์ ัน เพือ่ น ๆ ชอบฟังเร่ืองตลกท่ีสชุ ีราเล่า แตส่ ุชีรามักแสดงความไม่พอใจ เมื่อมี เพอ่ื น บางคนมาล้อว่าอ้วน ถ้าผเู้ รยี นเปน็ สชุ ีรา จะพูดกับเพอ่ื นอยา่ งไร ก “เราอ้วนแตเ่ ราพูดตลกใคร ๆ ก็ชอบฟงั นะ” ข “ตอ่ ไปเราจะลดความอ้วนใหผ้ อมกว่าเธออกี ” ค. “เธอว่าเราอว้ นแตเ่ ธอกไ็ ม่เหน็ ผอมเทา่ ไรเลย” ง. “ถา้ เธอว่าเราอีก เราจะไม่พดู กบั เธอ” ๓) พลอยชอบชว่ ยเพื่อน ทาความสะอาดห้องเรยี น ถึงแม้ว่าไม่ไดเ้ ป็นเวรประจาวนั ถา้ ผเู้ รียนเป็นเพื่อนของพลอย จะปฏิบตั ิอยา่ งไร ก บอกพลอยให้ทาความสะอาดเฉพาะเวรของตนเอง ข ขอบคณุ และชมว่าพลอยเปน็ คนดี ค ถามพลอยว่า“เธอช่วยเพ่ือนเพราะอยากให้เพ่ือนรักใช่ไหม” ง ขอบคุณและให้เงนิ เป็นค่าตอบแทน ๔) ข้อใดไม่ใช่จุดเน้นในการพัฒนาทักษะชวี ติ 4 ด้าน ก ด้านสุขภาพอนามัย ข ด้านความปลอดภยั ในชวี ิตและทรัพยส์ นิ ค. ด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอ้ ม ง. ด้านดูแลทรัพย์สิน ๕) คณุ ลักษณะที่พึงประสงคข์ องนกั ศึกษา กศน. อยู่ในทกั ษะชวี ติ ดา้ นใด ก ด้านสขุ ภาพอนามัย ข ด้านความปลอดภัยในชีวิตและทรัพยส์ นิ ค. ดา้ นทรพั ยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ง. ด้านคณุ ธรรม จริยธรรม ชดุ การเรียนรู้กิจกรรมพฒั นาทกั ษะชวี ิตเรื่อง 10 ทกั ษะชวี ติ เนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 32
เร่ืองที่ 4 จุดเนน้ ในการพฒั นาทักษะชวี ิต จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. บอกจดุ เนน้ ในการพัฒนาทักษะชีวติ ได้ 2. อธิบายประโยชน์ของจดุ เน้นในการพฒั นาทกั ษะชวี ติ มาใช้ในชีวติ ประจาวนั ได้ 3. ยกตวั อยา่ งพร้อมนาเสนอจุดเน้นในการพัฒนาทักษะชวี ติ มาใช้ในชีวิตประจาวนั ได้ จดุ เน้นในการพัฒนาทกั ษะชีวติ จากองคป์ ระกอบของทักษะชวี ติ 10 ประการ กรมการศกึ ษานอกโรงเรยี นไดก้ าหนดเน้ือหาท่ีเป็นจดุ เน้นใน การพัฒนาทกั ษะชวี ติ 4 ด้าน โดยมีจุดมุง่ หมายเพื่อการสง่ เสรมิ การปูองกนั และการแก้ไขทีส่ อดคล้องกับสภาพ ปญั หาและความต้องการของกลมุ่ เปูาหมายในแต่ละพื้นที่ คอื 1. ด้านสขุ ภาพอนามัย มจี ุดมุ่งหมายเพื่อสง่ เสรมิ ให้มีความรู้ความ เขา้ ใจและตระหนักใน การดูแลตนเอง ให้มีสขุ ภาพอนามัยท่ีดที งั้ รา่ งกาย และจิตใจ มีบุคลกิ ภาพที่เหมาะสม รู้วธิ ีปูองกนั ไมใ่ หเ้ กิดโรคภัยไข้เจบ็ และ สามารถแก้ไขปัญหาพฤตกิ รรมทไ่ี มพ่ ึงประสงค์ทจ่ี ะนาไปสู่โรคภัยไข้เจบ็ ได้ อย่างถูกต้องเหมาะสม 2. ดา้ นความปลอดภัยในชีวติ และทรัพยส์ นิ มีจุดมงุ่ หมายเพ่ือ สง่ เสริมให้มคี วามรู้ความเขา้ ใจและตระหนักใน ภยั อนั ตรายที่อาจจะเกดิ ขึ้น ในชีวิตประจาวัน รู้วธิ ีปอู งกนั ภยั อนั ตรายที่จะเกิดข้นึ และสามารถแกไ้ ข ปญั หาทเ่ี กดิ ข้นึ จากภัยอันตรายไดอ้ ย่างถูกต้องเหมาะสม 3. ดา้ นทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสงิ่ แวดล้อม มีจุดมงุ่ หมายเพ่ือ ส่งเสริมให้มคี วามรู้ ความเข้าใจและตระหนักในคุณคา่ ของ ทรพั ยากรธรรมชาติ และสงิ่ แวดลอ้ ม มีจิตสานึกในการร่วมอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และสง่ิ แวดลอ้ ม รู้วธิ ีใช้ ทรัพยากรอย่างประหยดั และคุม้ คา่ รูว้ ิธีปูองกนั ไมใ่ หเ้ กดิ สภาพแวดล้อมเปน็ พิษ และสามารถแกไ้ ขปัญหา สภาพแวดลอ้ มเปน็ พษิ ในชมุ ชนไดอ้ ย่างถูกต้องเหมาะสม 4. ดา้ นคุณธรรม จรยิ ธรรม ค่านยิ ม และคุณลกั ษณะทพ่ี ึงประสงค์ มจี ุดมุ่งหมาย เพื่อส่งเสริมให้มีความรู้ ความเข้าใจ และตระหนกั ถึงความสาคญั ของการมคี ุณธรรม จรยิ ธรรม ค่านยิ มทีถ่ ูกตอ้ ง และคุณลกั ษณะท่ีพึง ประสงค์ของคนในสงั คมไทย รู้วธิ ปี ูองกนั ไม่ใหต้ นเอง ครอบครวั ชมุ ชนเข้าไปเก่ียวข้องกับอบายมุข สามารถปฏิบัติ ตวั เป็นแบบอย่างท่ีดีของครอบครวั ชมุ ชน และสามารถแก้ไขปญั หาพฤติกรรมท่ีไม่พึงประสงค์ไดอ้ ย่างถูกตอ้ ง เหมาะสม ข้อมลู จาก ศริ ิพรรณ สายหงษ์ http://www.nfe.go.th/0405/NFE-note/SkillLife.html ชดุ การเรียนรู้กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะชีวิตเรื่อง 10 ทกั ษะชีวิตเนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 33
บนั ทึกสรุปการเรียนรู้ สรปุ เนื้อหา ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ประโยชน์ทไี่ ดร้ บั ................................................................................................................. ............................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ................................................................................................................................................ .............................. .................................................................................................... .......................................................................... ............................................................................................................................. ................................................. การนาไปใชใ้ นชวี ิตประจาวนั ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................................................................. . ชดุ การเรียนรู้กิจกรรมพฒั นาทกั ษะชีวติ เร่ือง 10 ทกั ษะชีวติ เนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 34
ใบงาน ใหผ้ เู้ รยี นตอบคาถามดังน้ี 1. บอกจุดเน้นในการพฒั นาทักษะชวี ิต .............................................................................................................................................................. ................ .................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ................................................. ................................................................................................................................................. ............................. ..................................................................................................... ......................................................................... ............................................................................................................................. ................................................ 2. อธิบายประโยชน์ของจุดเน้นในการพฒั นาทักษะชวี ติ มาใช้ในชวี ิตประจาวัน .............................................................................................................................................................. ................ .................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ................................................. ................................................................................................................................................. ............................. ..................................................................................................... ......................................................................... ............................................................................................................................. ................................................ 3. ยกตัวอยา่ งพร้อมนาเสนอจุดเนน้ ในการพัฒนาทักษะชวี ิตมาใชใ้ นชีวิตประจาวนั .............................................................................................................................................................. ................ .................................................................................................................. ............................................................ ............................................................................................................................. ................................................. ................................................................................................................................................. ............................. ..................................................................................................... ......................................................................... ............................................................................................................................. ................................................ ชดุ การเรียนรู้กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะชีวติ เร่ือง 10 ทกั ษะชีวติ เนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 35
แบบทดสอบหลังเรยี น เรือ่ งที่ 4 จดุ เนน้ ในการพัฒนาทักษะชีวติ คาชแ้ี จง ให้ผู้เรียนวงกลมคาตอบท่ถี ูก ๑) นดั ดาไดค้ ะแนนงานประดิษฐ์ผา้ เช็ดหนา้ ๘ คะแนนจากคะแนนเต็ม ๑๐ แตเ่ พื่อนของนัดดาได้ คะแนนเต็ม ๑๐ ถา้ ผเู้ รียนเป็นนดั ดาจะพดู อย่างไรกบั เพ่ือน ก “เราจะขอให้ครูตรวจให้คะแนนเราใหม่” ข “เธอเก่งจังเลย ต่อไปชว่ ยสอนเราบา้ งนะ” ค “งานเธอกค็ ลา้ ย ๆ กับของเราทาไมเธอได้คะแนนมากกว่า” ง “เราทาไม่ได้เหมอื นเธอ ถงึ อย่างไรก็ไม่ได้คะแนนเตม็ หรอก” ๒) สชุ รี ารปู ร่างอ้วน แต่มอี ารมณข์ นั เพ่อื น ๆ ชอบฟงั เร่ืองตลกทสี่ ชุ ีราเลา่ แต่สุชีรามักแสดงความไม่พอใจ เมื่อมี เพอ่ื น บางคนมาล้อว่าอว้ น ถ้าผเู้ รียนเป็นสุชรี า จะพูดกบั เพือ่ นอยา่ งไร ก “เราอว้ นแต่เราพดู ตลกใคร ๆ ก็ชอบฟังนะ” ข “ตอ่ ไปเราจะลดความอว้ นให้ผอมกวา่ เธออกี ” ค. “เธอว่าเราอ้วนแต่เธอกไ็ ม่เห็นผอมเทา่ ไรเลย” ง. “ถา้ เธอว่าเราอีก เราจะไม่พดู กับเธอ” ๓) พลอยชอบชว่ ยเพื่อน ทาความสะอาดห้องเรยี น ถึงแมว้ า่ ไมไ่ ดเ้ ปน็ เวรประจาวนั ถา้ ผูเ้ รียนเปน็ เพือ่ นของพลอย จะปฏิบตั อิ ย่างไร ก บอกพลอยใหท้ าความสะอาดเฉพาะเวรของตนเอง ข ขอบคุณและชมวา่ พลอยเป็นคนดี ค ถามพลอยวา่ “เธอชว่ ยเพ่อื นเพราะอยากใหเ้ พ่ือนรกั ใช่ไหม” ง ขอบคุณและใหเ้ งนิ เปน็ คา่ ตอบแทน ๔) ข้อใดไม่ใช่จดุ เนน้ ในการพัฒนาทักษะชวี ติ 4 ด้าน ก ดา้ นสขุ ภาพอนามัย ข ดา้ นความปลอดภยั ในชีวิตและทรัพย์สิน ค. ดา้ นทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสิ่งแวดลอ้ ม ง. ดา้ นดูแลทรัพยส์ ิน ๕) คณุ ลกั ษณะทพี่ ึงประสงค์ของนกั ศกึ ษา กศน. อยู่ในทักษะชีวติ ดา้ นใด ก ด้านสขุ ภาพอนามัย ข ดา้ นความปลอดภัยในชีวิตและทรัพยส์ นิ ค. ดา้ นทรพั ยากรธรรมชาติและสิง่ แวดล้อม ง. ด้านคณุ ธรรม จรยิ ธรรม ชดุ การเรียนรู้กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะชีวติ เร่ือง 10 ทกั ษะชวี ติ เนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 36
แบบทดสอบก่อนเรยี น เร่อื งที่ 5 ทักษะชีวติ สาคัญสาหรับวยั รุ่นยุคดิจิทัล คาชีแ้ จง ให้ผเู้ รยี นวงกลมคาตอบท่ีถกู 1) เมธาเปน็ คนชา่ งพดู ช่างคิด มีไหวพริบ คุณครจู ึงเลือกให้เมธาไปพูดหน้าชน้ั อยู่เสมอ ถา้ ผเู้ รยี นเปน็ เมธา จะพูด อยา่ งไรกับเพอื่ น ก “เราเป็นคนช่างพูด ทาใหต้ ้องพูดหน้าชน้ั บอ่ ยๆ” ข. “ทาไมพวกเธอเอาเปรียบจัง ให้เราพดู อยคู่ นเดยี ว” ค. “เราพดู จนเบื่อแล้วครูน่าจะให้พวกเธอพูดบา้ ง” ง. “เราจะหาเรื่องดๆี มาพูดให้พวกเธอฟงั อีกนะ” 2) นา้ ทพิ ยช์ อบนัง่ อ่านหนังสืออยู่คนเดยี วไม่ไปเล่นกับเพ่ือน ๆ ถ้าผู้เรยี นเป็นเพื่อนของน้าทิพย์จะทาอย่างไร ก ไมเ่ ข้าไปยุ่งกับนา้ ทิพย์เพราะเปน็ คนแปลก ๆ ข. บอกเพอ่ื นคนอนื่ ๆ วา่ นา้ ทิพย์เป็นเด็กมีปัญหา ค สอนน้าทิพยว์ า่ เธอควรจะเลน่ กับคนอน่ื บ้าง ง เขา้ ไปชวนนา้ ทิพยค์ ุยเก่ยี วกับหนังสือทีน่ ้าทิพย์อ่าน 3) เพ่ือนหยิบการบ้านทผ่ี ู้เรยี นทาเสร็จแล้วไปลอกโดยไม่ขออนญุ าต ทาใหผ้ ้เู รยี นโกรธเพ่ือนมาก ผเู้ รยี นจะบอกเพื่อนว่าอย่างไร ก “เธอนเ่ี สยี มารยาทจรงิ ๆ” ข “ตอ่ ไปห้ามมาลอกการบ้านเราโดยเดด็ ขาด” ค “ถ้าเธอไม่เข้าใจ ก็ถามได้เราจะอธิบายให้ฟัง” ง. “ต่อไปถา้ เธอลอกการบ้านเรา เราจะฟูองครนู ะ” 4) ถ้าเพอ่ื นยืมสมดุ จดงานของผเู้ รยี นไป แลว้ ทาน้าหกใสส่ มุดของผู้เรียนเสียหาย ทาใหผ้ เู้ รยี นโกรธมาก ผ้เู รยี นจะทา อยา่ งไร ก ไปฟูองครู และให้ครทู าโทษเพ่ือน ข. บอกเพ่ือนวา่ “ตอ่ ไปหา้ มเธอมายืมสมุดของฉันอีก” ค เอาน้าเทใส่สมุดเพื่อนให้เสียหายเหมือนของตน ง นาสมุดไปผงึ่ ให้แหง้ และให้เพอื่ นเพิม่ ความระมัดระวงั 5) ขณะที่สุดาถอื ถาดอาหารกลางวันจะเดนิ ไปน่ังท่โี ตะ๊ บังเอิญปติ ิเดนิ มาชนทาให้อาหารหกเปื้อน เสอ้ื ผ้าของสุดา ผู้เรียนคนอืน่ ๆ หันมามองทาให้สุดารสู้ ึกไม่พอใจปิติ ถา้ ผเู้ รียนเป็นสดุ า จะคิดและทาอย่างไร ก ปติ ิไม่ได้ต้ังใจ แล้วรีบไปทาความสะอาดเสอ้ื ผ้า ข ปิติแกลง้ แลว้ ใชป้ ติ นิ าอาหารมาให้ใหม่ ค ปติ ิแกล้ง แล้วรบี ไปบอกครูใหท้ าโทษปติ ิ ง ปติ คิ วรได้รบั บทเรยี นบ้าง จงึ เทอาหารทีเ่ หลอื ใส่ตัวปติ ิ ชดุ การเรียนรู้กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะชีวติ เร่ือง 10 ทกั ษะชีวติ เนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 37
6) ส้มทาแจกันดอกไม้บนโตะ๊ ของคุณครตู กแตกขณะที่ไม่มใี ครอย่ใู นห้องเรยี น ส้มตกใจมาก ถ้าผเู้ รยี นเป็นสม้ ผเู้ รียน จะทาอยา่ งไร ก รบี หนีออกจากห้องกอ่ นทีใ่ ครจะมาเห็น ข นง่ั รอ้ งไหโ้ ดยไมเ่ ลา่ เร่ืองทเี่ กดิ ขึน้ ใหใ้ ครฟัง ค เก็บแจกนั ท่แี ตกแลว้ รีบไปบอกให้ครูทราบ ง รบี กลบั ไปบอกพอ่ แม่ใหม้ าบอกกับครู 7) วันหนงึ่ ณเดชลืมรูดซปิ กางเกง เธียนเห็นจึงตะโกนบอกณเดช ทาให้ ณเดชรู้สึกอายมาก ถา้ ผู้เรียนเปน็ ณเดช จะ ทาอยา่ งไร ก รบี รดู ซปิ แล้วเดินหนไี ป ข รีบรดู ซปิ และขอบคุณเธยี นท่บี อก ค รบี รดู ซปิ และต่อว่าเธียนท่พี ูดเสียงดัง ง รบี รดู ซปิ และหาโอกาสพูดให้เธียนอายบา้ ง 8) ครอบครวั วิไลมอี าชีพเลย้ี งวัวขาย วนั ทีพ่ อ่ ขายววั นอ้ งส้มรสู้ กึ สงสารวัวมาก และแอบร้องไห้อยูค่ นเดียว ถ้าผเู้ รยี น เป็นนอ้ งส้มจะทาอย่างไร ก ห้ามพ่อไมใ่ หข้ ายวัวไปอีก ข ขอให้พอ่ เลิกเลยี้ งวัว ค หนีออกจากบา้ นวนั ท่ีพ่อขายววั ง ยอมรบั เพราะเปน็ อาชีพของพ่อ ชดุ การเรียนรู้กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะชวี ิตเรื่อง 10 ทกั ษะชวี ิตเนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 38
เรอ่ื งท่ี 5 ทักษะชีวติ สาคญั สาหรบั วัยร่นุ ยคุ ดิจทิ ัล จุดประสงคก์ ารเรียนรู้ 1. บอกทักษะชีวติ สาคัญสาหรบั วัยรุ่นยคุ ดิจิทัลได้ 2. อธิบายประโยชนข์ องทกั ษะชีวติ สาคัญสาหรบั วัยรุ่นยุคดิจทิ ัลมาใชใ้ นชีวติ ประจาวันได้ 3. ยกตวั อยา่ งพร้อมนาเสนอทกั ษะชวี ิตสาคญั สาหรบั วัยรุ่นยคุ ดจิ ิทัลมาใช้ในชีวติ ประจาวันได้ ยุคของโลกดจิ ิทลั ทุกอย่างเกิดขนึ้ อยา่ งรวดเร็วและเปล่ียนแปลงได้ตลอดเวลา เปน็ ยุคท่ีโลกต้องการผทู้ ่ี สามารถปรบั ตัวและรบั มอื กบั การเปลยี่ นแปลงได้อย่างสรา้ งสรรค์ นอกจากทกั ษะทางดา้ นนวตั กรรม ทกั ษะทางด้าน อาชีพ และทกั ษะทางดา้ นเทคโนโลยแี ละการสือ่ สารแลว้ “ทักษะชวี ิต” เปน็ อีกหนึ่งทักษะท่มี ีความจาเป็นกับวัยร่นุ ในยุคดิจิทลั เพราะนอกจากวัยรนุ่ จะต้องเป็นผูม้ คี วามรแู้ ลว้ วัยรุ่นยงั ต้องเป็นผมู้ ีทัศนคติและจิตใจที่มน่ั คง เพ่ือ พรอ้ มทจ่ี ะเผชญิ กับการเปลี่ยนแปลง ทักษะชีวติ ช่วยใหว้ ัยรนุ่ อยูใ่ นสงั คมได้อยา่ งมีความสุข ทักษะชวี ติ (Life Skills) เป็นทกั ษะภายในทจ่ี ะชว่ ยให้วัยรนุ่ สามารถเผชญิ สถานการณต์ ่างๆ ทเ่ี กดิ ขึ้นใน ชวี ติ ประจาวันได้อย่างมปี ระสิทธิภาพ และเตรียมพร้อมสาหรับการปรับตวั ในอนาคต ไม่วา่ จะเป็นเร่ืองการดูแล สขุ ภาพ ความปลอดภัย สง่ิ แวดล้อม คุณธรรมจริยธรรม ฯลฯ เพ่ือใหส้ ามารถมชี ีวิตอยใู่ นสงั คมได้อยา่ งมีความสุข หรอื อาจกลา่ วไดว้ ่าทักษะชวี ิต คือ ความสามารถในการแก้ปัญหาท่ตี ้องเผชญิ ในชีวติ ประจาวัน เพอ่ื ให้สามารถดูแล ตนเองได้อย่างปลอดภัย ชดุ การเรียนรู้กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะชีวติ เร่ือง 10 ทกั ษะชวี ิตเนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 39
ทักษะชวี ิตเผยแพร่โดยองคก์ ารอนามัยโลก (WHO) โดยมี วตั ถุประสงค์เพ่ือให้บุคคลรูจ้ ักดูแลตนเองทัง้ ทางดา้ นร่างกาย อารมณ์ และ จิตใจ ซงึ่ จะสง่ ผลให้สามารถดารงตนอยูใ่ นสงั คมโดยไม่เปน็ ภาระของสงั คม เนน้ ความสาคญั ของบุคคลให้ร้จู ักการปรับตัว พร้อมการเผชิญการ เปลยี่ นแปลงทางสงั คม ดงั นน้ั องค์การอนามยั โลก (WHO) จงึ ใหค้ วามหมาย ทักษะชวี ิตเป็นความสามารถอนั ประกอบดว้ ย ความรู้ เจตคติ (ทัศนคติ) และทกั ษะซ่ึงสามารถจดั การกบั ปญั หารอบๆ ตัวให้บุคคลอยูร่ อดในสภาพ สงั คมและวฒั นธรรมยคุ ปัจจุบันได้อยา่ งมคี วามสุขและเตรยี มพร้อมสาหรับ การปรับตัวในอนาคต ทกั ษะชวี ติ ได้นาไปใชเ้ พ่ือการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในสังคมโลก เพ่อื ใหค้ นเกิดการพัฒนาตนเองโดยการใชค้ วามคิด การปรบั ตวั การตัดสินใจ การสอื่ สาร การจดั การกับอารมณแ์ ละความเครียดในการแก้ไขปัญหาใหก้ ับตนเองอย่างเหมาะสม ทักษะชีวติ จงึ ประกอบด้วยทกั ษะตา่ งๆ ท่สี ่งผลให้คนรู้จกั เลือกปฏิบัตสิ ง่ิ ท่ีถกู ต้อง รวมทั้งการรู้จักยับย้ังช่ังใจ วยั รนุ่ ทมี่ ีทักษะชีวิต จะเปน็ ผ้ทู ่มี เี หตผุ ลและเลอื กดารงชวี ิตในทางท่ีเหมาะสม ทักษะชวี ิตสาคัญสาหรบั วัยรุ่นอยา่ งไร วยั รุ่นเป็นชว่ งวยั ของการเจรญิ เติบโตและมกี ารพัฒนาในหลายๆ ดา้ น เปน็ ชว่ งระยะเวลาในการเปลีย่ นจาก วยั เดก็ ไปสวู่ ัยผ้ใู หญ่ มกี ารเปล่ียนแปลงทางด้านรา่ งกายและการเติบโตทางดา้ นจติ ใจอย่างรวดเร็วและเป็นทไี่ ดร้ ับ อทิ ธพิ ลจากภายนอกมากกวา่ พอ่ แมห่ รือครอบครวั มคี วามคดิ เปน็ อิสระ มีความคิดสร้างสรรค์ เต็มไปดว้ ย จนิ ตนาการและกลา้ ทา้ ทายตนเองให้ลองทาส่ิงใหม่ เป็นวัยของการลองผิดลองถูก วยั รุ่นจึงเป็นวัยจุดเปลี่ยนของชวี ติ และเป็นช่วงเวลาในการพัฒนาศกั ยภาพดา้ นดขี องตนเอง เปน็ ช่วงวัยทใ่ี หค้ วามสาคญั กบั ภาพลกั ษณ์ การสร้าง สมั พนั ธภาพระหว่างเพื่อน และการเสริมสร้างทกั ษะทางดา้ นสงั คม 10 ทกั ษะชีวิตทีว่ ัยรนุ่ ควรฝึกฝน ทักษะชีวิตคือสงิ่ ที่ “ต้องฝึกฝน” ทกั ษะชีวติ เป็นเคร่ืองมือท่ีมปี ระสิทธภิ าพสาหรับการเพ่ิมขีดความสามารถของวัยร่นุ เพือ่ ให้วัยรุ่นรู้จกั รบั ผดิ ชอบในหน้าท่ขี องตนเอง เป็นผ้รู เิ ริม่ สร้างสรรค์ และรู้จักควบคุมพฤติกรรมที่ไมเ่ หมาะสม เป็นความสามารถใน การปรบั ตัวและพฤติกรรมเชงิ บวกทชี่ ่วยให้วัยรุ่นสามารถจัดการกบั ความตอ้ งการและอุปสรรคท่ีเกดิ ขนึ้ ใน ชวี ติ ประจาวนั ไดอ้ ยา่ งมปี ระสิทธิภาพ วัยรนุ่ ท่มี ที กั ษะชวี ติ ต้องมีความยืดหยุ่นและสามารถปรบั ตัวในสถานการณท์ ี่ แตกตา่ งกนั ได้ มีความหวังและหาโอกาสในการแกป้ ัญหาหรืออปุ สรรคที่เกิดขึน้ ในสถานณ์ทีย่ ากลาบาก สามารถคดิ ชดุ การเรียนรู้กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะชีวิตเร่ือง 10 ทกั ษะชีวิตเนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 40
วิเคราะหแ์ ละสร้างสรรค์ และสามารถสอื่ สารกับผู้อนื่ ไดอ้ ยา่ งมปี ระสิทธิภาพ สรา้ งความสัมพันธ์ทดี่ ี รู้จกั เอาใจใส่ ผู้อืน่ และสามารถจดั การกบั ชีวติ ของตนเองไดเ้ ป็นอย่างดี องค์การอนามัยโลก (WHO) ได้กาหนดทักษะชีวิตไว้ 10 ทักษะ ได้แก่ 1.ทักษะการตัดสนิ ใจ (Decision making) เป็นความสามารถในการตดั สนิ ใจ เก่ยี วกบั เรอ่ื งราวต่างๆ ในชีวิตไดอ้ ย่างมรี ะบบ เช่น ถา้ บคุ คลสามารถตัดสินใจเกีย่ วกบั การกระทาของตนเองที่เก่ยี วกับพฤติกรรมด้านสุขภาพหรือความปลอดภัยในชวี ติ โดย ประเมินทางเลอื กและผลท่ีได้จากการตดั สนิ ใจเลือกได้อยา่ งถกู ต้องเหมาะสม กจ็ ะมผี ล ตอ่ การมสี ขุ ภาพท่ดี ีทงั้ รา่ งกายและจติ ใจ 2.ทกั ษะการแกป้ ัญหา (Problem solving) เป็นความสามารถในการจดั การ กบั ปัญหาทเี่ กิดข้นึ ในชีวิตไดอ้ ย่างมรี ะบบ ไม่เกดิ ความเครียดท้งั ทางรา่ งกายและจิตใจ จนอาจลกุ ลามเปน็ ปัญหาใหญ่โตเกินแก้ไขได้ 3.ทักษะการคิดสรา้ งสรรค์ (Creative thinking) เป็นความสามารถในทางความคิด ซ่งึ จะเปน็ ส่วนช่วยใน การตัดสินใจและแก้ไขปญั หา โดยใชว้ ธิ ีการคิดแบบสร้างสรรคเ์ พ่ือคน้ หาทางเลอื กตา่ งๆรวมทง้ั ผลทจ่ี ะเกดิ ขนึ้ ในแต่ ละทางเลือก และสามารถนาประสบการณ์มาปรับใช้ในชีวิตประจาวันได้อย่างเหมาะสม 4.ทักษะการคิดอย่างมวี จิ ารณญาณ (Critical thinking) เป็นความสามารถในการคิดวิเคราะห์ขอ้ มูลตา่ งๆ และประเมินปญั หาหรือสถานการณท์ ี่อยูร่ อบตวั ทม่ี ผี ลตอ่ การดาเนนิ ชวี ติ ทักษะการคิดอยา่ งมีวจิ ารณญาณสามารถ ชว่ ยใหว้ ยั รุ่นตระหนักและประเมนิ ผลสงิ่ ที่จะมผี ลกระทบต่อทศั นคติและพฤตกิ รรมของตนเอง เชน่ การรจู้ ักคณุ คา่ ใน ตนเอง การจดั การกับความกดดนั จากเพื่อนๆ หรือการรบั ข้อมลู จากสื่อตา่ งๆ 5.ทักษะการส่ือสารอย่างมปี ระสิทธภิ าพ (Effective communication) เปน็ ความสามารถในการใช้คาพูด และท่าทางเพื่อแสดงออกถงึ ความรสู้ ึกนกึ คิดของตนเองได้อย่างเหมาะสมกับวฒั นธรรมและสถานการณ์ต่างๆ ไมว่ ่า จะเป็นการแสดงความคิดเหน็ การแสดงความต้องการ การแสดงความชื่นชม การขอร้อง การเจรจาตอ่ รอง การ ตกั เตือน การชว่ ยเหลอื การปฏเิ สธ 6.ทกั ษะการสร้างสัมพันธภาพระหว่างบุคคล (Interpersonal relationship) เป็นความสามารถในการสรา้ งความสัมพันธ์ท่ีดีระหวา่ งกนั และกัน สามารถรักษา สมั พนั ธภาพไว้ได้ยืนยาว 7.ทกั ษะการตระหนกั รู้ในตน (Self-awareness) เป็นความสามารถในการคน้ หา รู้จกั และเข้าใจตนเอง เช่น รูข้ ้อดีข้อด้อยของตนเอง รู้ความต้องการและส่ิงทไ่ี ม่ ต้องการของตนเอง ซ่ึงจะชว่ ยใหว้ ยั รุน่ เขา้ ใจตัวเองเวลาเผชิญกับความเครยี ดหรือ สถานการณต์ ่างๆ และทักษะนย้ี งั เป็นพน้ื ฐานของการพัฒนาทักษะอนื่ ๆ เช่นการ สอื่ สาร การสรา้ งสมั พนั ธภาพ การตัดสินใจ ความเหน็ อกเห็นใจผู้อืน่ 8.ทกั ษะการเขา้ ใจผู้อ่นื (Empathy) เปน็ ความสามารถในการเข้าใจความเหมือน ชดุ การเรียนรู้กิจกรรมพฒั นาทกั ษะชีวิตเร่ือง 10 ทกั ษะชวี ติ เนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 41
หรอื ความแตกตา่ งระหว่างบุคคลในด้านความสามารถ เพศ วัย ระดับการศึกษา ศาสนา ความเช่อื สีผิว อาชพี ฯลฯ ซงึ่ จะชว่ ยใหส้ ามารถยอมรับบุคคลทต่ี า่ งจากเรา เกิดการชว่ ยเหลือบคุ คลที่ด้อยกว่า หรอื ได้รับความเดือดร้อน 9.ทกั ษะการจดั การกับอารมณ์ (Coping with emotion) เปน็ ความสามารถในการรบั รอู้ ารมณข์ อง ตนเองและผอู้ ่ืน รูว้ า่ อารมณ์มีผลต่อการแสดงพฤติกรรมอย่างไร รวู้ ธิ ีการจัดการกบั อารมณโ์ กรธและความโศกเศรา้ ทีส่ ่งผลทางลบตอ่ รา่ งกายและจติ ใจได้อยา่ งเหมาะสม 10.ทกั ษะการจัดการกบั ความเครียด (Coping with stress) เปน็ ความสามารถในการรับรู้ถงึ สาเหตุของ ความเครยี ด ร้วู ิธผี ่อนคลายความเครยี ด และแนวทางในการควบคมุ ระดับความเครยี ดเพื่อให้เกดิ พฤตกิ รรมในทางที่ ถูกต้องเหมาะสมและไมเ่ กิดปัญหาด้านสุขภาพ ทักษะชีวติ ทง้ั 10 ทกั ษะน้ไี ม่สามารถเกดิ ขน้ึ เองได้ ตอ้ งอาศัยการฝึกฝน ซ่งึ การจะเปน็ วัยรุ่นท่พี ร้อมเผชิญ กับการเปลีย่ นแปลงได้อย่างมีความสุขและเติบโตเป็นผใู้ หญ่ทม่ี ีคุณลักษณะทีด่ นี ั้นต้องฝกึ ตนเองให้มจี ดุ แข็งในดา้ น ทกั ษะการวิเคราะห์ การตัดสินใจ และการปฏิบตั ิตนทเ่ี หมาะสม รูจ้ ักท่ีจะอยูร่ ว่ มกับผู้อ่นื ที่แตกต่างจากตนเอง และ พรอ้ มที่เผชญิ หน้าและแก้ไขปัญหาอปุ สรรคต่างๆ ที่เกิดขึน้ อกี ทั้งมีความพร้อมท่ีจะจดั การกบั ชวี ติ ของตนเอง วยั รุ่นจะฝกึ ทกั ษะชีวติ ไดอ้ ยา่ งไร ฝกึ ทักษะการตดั สินใจ (Decision making) สรปุ ประเด็นปญั หา > จัดการกับความรู้สึกของตนเอง (ใชเ้ หตผุ ลไมใ่ ชอ้ ารมณ์) > ไม่ควรรับข้อมูลมาก เกนิ ไป (พิจารณารับขอ้ มลู ทีส่ าคญั ) > พจิ ารณาทางเลือกหลายๆ ทาง > คานงึ ถงึ ผลดี ผลเสยี > ตัดสินใจเลือกวา่ จะเลอื กแบบใด ฝึกทกั ษะการแก้ปัญหา (Problem solving) กาหนดปัญหาทช่ี ดั เจน (ปัญหาที่แท้จรงิ คืออะไร) > กาหนดเปาู หมาย (ตอ้ งการทาอะไรให้สาเร็จ ต้องการค้นพบอะไร) > รวบรวมขอ้ มูล ข้อเท็จจริงเก่ยี วกับปัญหาให้ได้มากท่ีสดุ > วเิ คราะห์ข้อมลู > หาวธิ แี ก้ไขที่ เป็นไปได้ > ประเมินวิธีแก้ปัญหาและเลอื กว่าจะใชว้ ธิ ใี ด > ทาตามแผนท่วี างไว้ > ประเมินผลลพั ธ์ > ปรบั วิธกี าร แกป้ ญั หา (ถ้าปญั หายังไม่คลีค่ ลาย) ฝึกทักษะการคิดสร้างสรรค์ (Creative thinking) อา่ นให้เยอะ > รว่ มมอื กบั ผู้อ่นื ที่เขา้ ใจปัญหาหรือสิ่งที่เราอยากทา > คุยกับผคู้ นท่ีแตกตา่ งจากเรา > ยอมรับและเรยี นรจู้ ากความล้มเหลว > รจู้ กั ทาแผนที่ความคดิ (Mind map) > พาตวั เองออกไป “นอกกรอบ ความคิดเดิมๆ” เริม่ ลงมอื ทาสิ่งใหมๆ่ ชดุ การเรียนรู้กิจกรรมพฒั นาทกั ษะชวี ิตเรื่อง 10 ทกั ษะชีวิตเนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 42
ฝึกทักษะการคิดอย่างมวี จิ ารณญาณ (Critical thinking) รู้จักตงั้ คาถาม > ไม่ควรเชอ่ื ข้อมลู จนกวา่ จะได้วเิ คราะหด์ ้วยตนเอง > รจู้ ักคิดคาดการณล์ ่วงหน้า > เอาตัวเองเขา้ ไปอยู่ในบทบาทของผู้อน่ื (เอาใจเขามาใส่ใจเรา) > แบ่งเวลาอยา่ งน้อยวนั ละ 30 นาที เพอ่ื ทากจิ กรรม ทชี่ ว่ ยพฒั นาสมอง ฝกึ ทักษะการสื่อสารอย่างมีประสทิ ธิภาพ (Effective communication) เขา้ ใจว่าการสือ่ สารคอื อะไร (คือกระบวนการถา่ ยทอดสัญญาณ/ข้อความ ระหว่างผู้ส่งสารกบั ผูร้ บั สาร ผ่านวธิ กี ารต่างๆ) > กล้าพูดในสง่ิ ทีต่ ัวเองคิด > สบตาผู้รบั สาร > แสดงทัศนคติหรือมุมมองท่เี ปน็ ประโยชน์ > ร้จู กั ที่ จะตั้งใจฟัง > พดู ชดั ถ้อยชัดคาและใช้ภาษาถูกต้อง ฝกึ ทักษะการสร้างสมั พันธภาพระหว่างบุคคล (Interpersonal relationship) ใส่ใจเอาใจใส่ผู้อื่น > นบั ถอื ผู้อื่น นบั ถือตนเอง > มีความไวว้ างใจซ่งึ กันและกนั > มคี วามยดื หยนุ่ > ร่วมแบ่งปันประสบการณ์ความคิด ความรูส้ กึ ฝกึ ทักษะการตระหนักรู้ในตน (Self-awareness) รู้เทา่ ทนั อารมณ์ของตนเอง > ไม่บดิ เบือนความรสู้ ึกของตนเอง (โกรธ ไม่ชอบ อจิ ฉา) > ให้ เวลากับ ตัวเองในการพฒั นาอารมณ์ > รขู้ ้อดี ข้อด้อยของตนเอง ยอมรับข้อด้อยและพร้อมจะพฒั นา > เรยี นรู้ทจ่ี ะรจู้ ัก ตนเองตามความเปน็ จรงิ ท่ีเป็น ฝกึ ทกั ษะการเข้าใจผู้อนื่ (Empathy) หยดุ คดิ ว่าเราเขา้ ใจทุกคนเป็นอย่างดี > น่ิงเพ่ือรู้จักทจ่ี ะฟังผอู้ ่ืนอยา่ งตงั้ ใจ > ถามเพื่อตอ้ งการท่ีจะทา ความเขา้ ใจเพิม่ เติม > จบั ใจความเพ่อื ให้เขา้ ใจตรงกนั > แบง่ เวลา พดู คยุ เปิดประสบการณ์กับคนวยั ต่างๆ หรือคน ท่ีแตกตา่ งจากเรา ฝึกทักษะการจดั การกบั อารมณ์ (Coping with emotion) เมื่อกาลงั มีความรสู้ ึกในทางลบให้หยุดส่ิงทีก่ าลังทาอยู่และอยกู่ ับปจั จบุ ัน > หายใจลึกๆ > ยมิ้ > หยุด คดิ วา่ “ไม่มอี ะไรจะแย่ไปกวา่ นี้อกี แลว้ ” เพราะจะยง่ิ ทาให้ความคิดในทางลบยากเกนิ กว่าจะควบคุม > หยุดคดิ แบบ เหมารวมวา่ “มันจะต้องเป็นแบบนัน้ แน่นอน” > ฝกึ ทจี่ ะรักตวั เองให้มากๆ หยดุ คิดว่าความสาเรจ็ คอื คาว่าชนะ > มี เมตตาต่อตัวเอง เข้าใจวา่ ความเจ็บปวดและความทรมานเป็นส่งิ ทท่ี กุ คนตอ้ งเผชิญ > ฝึกมสี ติอย่กู ับปัจจบุ ัน > จนิ ตนาการถึงอนาคตทีเ่ ราจะสามารถทามันให้ดที ีส่ ดุ เพอ่ื เพม่ิ ความรสู้ ึกทางบวกใหก้ ับตัวเอง ชดุ การเรียนรู้กิจกรรมพฒั นาทกั ษะชวี ติ เรื่อง 10 ทกั ษะชีวติ เนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 43
วัยรนุ่ ทีม่ ที ักษะชีวติ จะเป็นผทู้ ่มี ีเหตผุ ล รู้จักเลอื กใชช้ ีวิต ไดอ้ ยา่ งเหมาะสม และมคี วามสุขในสังคม ทักษะชีวิต ทาให้เราเปน็ วยั รุ่น ยคุ ดิจทิ ลั ฝกึ ทักษะการจดั การกับความเครยี ด (Coping with stress) หาสาเหตุของความเครยี ด > สารวจความถีข่ องความเครยี ดวา่ เกดิ ขน้ึ บ่อยแค่ไหน สถานการณใ์ ดทท่ี าให้ เกิดความเครียด > จัดอันดับความเครยี ดท่สี ง่ กระทบกับเรามากทส่ี ดุ > วางแผนเพอ่ื ขจดั ความเครยี ด > เผชญิ หน้า กับเหตุการณ์ทที่ าใหก้ งั วล > ขอความช่วยเหลอื จากคนรอบข้าง > หาเวลาพักผอ่ น วยั ร่นุ ในยุคดจิ ิทัล น้ี คงไม่สามารถหลกี เลยี่ งการเปลย่ี นแปลงในดา้ นตา่ งๆ ที่เป็นไปอย่างรวดเร็วได้ เพราะฉะน้นั การฝึกฝนใหต้ นเอง มภี ูมคิ ุ้มกันย่อมสง่ ผลให้วัยร่นุ ยคุ น้สี ามารถอยใู่ น ความสขุ และสามารถพัฒนา ตวั เองใหก้ ้าวไปสยู่ ุคสมัยแห่งเทคโนโลยีและนวตั กรรม ทักษะชีวติ ไม่ใชเ่ ร่ืองยากท่ีวยั รุน่ จะฝกึ ฝน เพียงแต่เราต้องเชื่อ ว่าทกั ษะชวี ติ มีประโยชนก์ ับเรา และใชเ้ วลาในการพฒั นาทักษะ ต่างๆ ให้ กลายเป็นจุดแข็ง และพยายามท่จี ะใช้ทักษะต่างๆ อย่างสม่าเสมอ เพ่ือให้ เราสามารถรับมือกบั ทกุ สถานการณ์ไดอ้ ยา่ งมปี ระสิทธิภาพ ทมี่ า : https://www.whiteswanfoundation.org/ https://th.wikihow.com ภาพประกอบ : erdy ชดุ การเรียนรู้กิจกรรมพฒั นาทกั ษะชวี ติ เร่ือง 10 ทกั ษะชวี ิตเนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 44
บนั ทึกสรุปการเรียนรู้ สรปุ เนือ้ หา ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................................................................. . ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ................................................................................................................................................................ .............. ประโยชน์ที่ได้รบั .................................................................................................. ............................................................................ ............................................................................................................................. ................................................. ................................................................................................................................. ............................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. การนาไปใชใ้ นชวี ิตประจาวัน ............................................................................................................................. ................................................. ........................................................................................................................................................................... ... ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................. ................ ชดุ การเรียนรู้กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะชีวติ เรื่อง 10 ทกั ษะชวี ิตเนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 45
ใบงาน ใหผ้ ู้เรียนตอบคาถามดังน้ี 1. บอกทักษะชีวิตสาคัญสาหรบั วัยรุ่นยคุ ดจิ ทิ ลั ...................................................................................................................................................... ........................ .......................................................................................................... .................................................................... ............................................................................................................................. ................................................. ......................................................................................................................................... ..................................... ............................................................................................. ................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. 2. อธิบายประโยชน์ของทักษะชีวติ สาคัญสาหรบั วยั รุ่นยุคดิจทิ ัลมาใชใ้ นชวี ิตประจาวนั ...................................................................................................................................................... ........................ .......................................................................................................... .................................................................... ............................................................................................................................. ................................................. ......................................................................................................................................... ..................................... ............................................................................................. ................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. 3. ยกตัวอย่างพร้อมนาเสนอทักษะชีวิตสาคัญสาหรบั วยั รุ่นยุคดิจทิ ลั มาใชใ้ นชีวติ ประจาวัน ...................................................................................................................................................... ........................ .......................................................................................................... .................................................................... ............................................................................................................................. ................................................. ......................................................................................................................................... ..................................... ............................................................................................. ................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ชดุ การเรียนรู้กิจกรรมพฒั นาทกั ษะชวี ติ เรื่อง 10 ทกั ษะชวี ติ เนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 46
แบบทดสอบหลังเรียน เร่อื งท่ี 5 ทกั ษะชีวติ สาคญั สาหรับวัยรุ่นยคุ ดิจิทลั คาชี้แจง ให้ผเู้ รยี นวงกลมคาตอบที่ถกู 1) เมธาเป็นคนชา่ งพูด ชา่ งคิด มีไหวพรบิ คุณครูจึงเลือกใหเ้ มธาไปพดู หน้าช้ันอยเู่ สมอ ถา้ ผเู้ รยี นเปน็ เมธา จะพูด อยา่ งไรกบั เพ่ือน ก “เราเปน็ คนช่างพดู ทาให้ต้องพูดหนา้ ชัน้ บอ่ ยๆ” ข. “ทาไมพวกเธอเอาเปรียบจงั ให้เราพูดอย่คู นเดียว” ค. “เราพดู จนเบ่ือแล้วครนู า่ จะใหพ้ วกเธอพูดบ้าง” ง. “เราจะหาเรอื่ งดๆี มาพดู ให้พวกเธอฟงั อีกนะ” 2) นา้ ทพิ ยช์ อบนั่งอา่ นหนงั สืออยู่คนเดยี วไม่ไปเล่นกับเพ่ือน ๆ ถา้ ผู้เรียนเป็นเพื่อนของน้าทพิ ย์จะทาอย่างไร ก ไมเ่ ขา้ ไปยุ่งกับนา้ ทพิ ย์เพราะเป็นคนแปลก ๆ ข. บอกเพอื่ นคนอน่ื ๆ ว่านา้ ทพิ ย์เปน็ เด็กมีปัญหา ค สอนน้าทิพย์วา่ เธอควรจะเลน่ กับคนอน่ื บ้าง ง เขา้ ไปชวนนา้ ทิพยค์ ยุ เกี่ยวกับหนงั สอื ที่น้าทิพย์อ่าน 3) เพ่ือนหยิบการบ้านท่ีผู้เรียนทาเสร็จแล้วไปลอกโดยไม่ขออนญุ าต ทาให้ผู้เรียนโกรธเพอ่ื นมาก ผูเ้ รียนจะบอกเพื่อนวา่ อย่างไร ก “เธอน่เี สยี มารยาทจริง ๆ” ข “ตอ่ ไปห้ามมาลอกการบ้านเราโดยเด็ดขาด” ค “ถ้าเธอไมเ่ ขา้ ใจ ก็ถามได้เราจะอธบิ ายให้ฟงั ” ง. “ต่อไปถ้าเธอลอกการบ้านเรา เราจะฟูองครนู ะ” 4) ถา้ เพือ่ นยืมสมุดจดงานของผู้เรยี นไป แลว้ ทานา้ หกใสส่ มุดของผูเ้ รยี นเสียหาย ทาให้ผู้เรียนโกรธมาก ผู้เรยี นจะทา อย่างไร ก ไปฟูองครู และให้ครทู าโทษเพ่ือน ข. บอกเพอื่ นว่า “ตอ่ ไปห้ามเธอมายมื สมุดของฉันอีก” ค เอานา้ เทใส่สมุดเพือ่ นใหเ้ สียหายเหมือนของตน ง นาสมุดไปผง่ึ ให้แหง้ และให้เพ่อื นเพม่ิ ความระมัดระวงั ชดุ การเรียนรู้กิจกรรมพฒั นาทกั ษะชีวิตเรื่อง 10 ทกั ษะชีวิตเนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 47
5) ขณะท่ีสดุ าถอื ถาดอาหารกลางวันจะเดนิ ไปน่ังที่โต๊ะ บงั เอญิ ปิติเดนิ มาชนทาให้อาหารหกเปื้อน เสอ้ื ผ้าของสุดา ผู้เรยี นคนอื่น ๆ หันมามองทาให้สุดาร้สู ึกไม่พอใจปิติ ถ้าผู้เรยี นเป็นสดุ า จะคิดและทาอยา่ งไร ก ปติ ิไม่ไดต้ ัง้ ใจ แลว้ รบี ไปทาความสะอาดเสื้อผ้า ข ปิตแิ กล้ง แลว้ ใชป้ ติ นิ าอาหารมาใหใ้ หม่ ค ปติ แิ กล้ง แลว้ รบี ไปบอกครูให้ทาโทษปิติ ง ปิติควรได้รบั บทเรยี นบ้าง จึงเทอาหารท่ีเหลือใส่ตัวปติ ิ 6) ส้มทาแจกันดอกไมบ้ นโตะ๊ ของคณุ ครตู กแตกขณะที่ไม่มีใครอยู่ในห้องเรยี น สม้ ตกใจมาก ถา้ ผเู้ รยี นเป็นส้ม ผู้เรยี น จะทาอย่างไร ก รีบหนอี อกจากห้องก่อนที่ใครจะมาเห็น ข น่งั ร้องไหโ้ ดยไมเ่ ลา่ เรื่องทเ่ี กดิ ขน้ึ ให้ใครฟัง ค เกบ็ แจกนั ท่แี ตกแล้วรบี ไปบอกให้ครทู ราบ ง รบี กลับไปบอกพอ่ แมใ่ หม้ าบอกกับครู 7) วนั หนึง่ ณเดชลมื รดู ซปิ กางเกง เธยี นเห็นจงึ ตะโกนบอกณเดช ทาให้ ณเดชรสู้ กึ อายมาก ถา้ ผู้เรยี นเป็นณเดช จะ ทาอย่างไร ก รีบรดู ซิป แลว้ เดนิ หนไี ป ข รบี รดู ซิป และขอบคุณเธยี นท่ีบอก ค รบี รูดซิป และต่อวา่ เธยี นท่ีพูดเสียงดัง ง รบี รูดซปิ และหาโอกาสพูดให้เธียนอายบา้ ง 8) ครอบครวั วไิ ลมอี าชีพเล้ียงววั ขาย วันทพ่ี อ่ ขายวัวนอ้ งส้มรสู้ กึ สงสารววั มาก และแอบร้องไห้อย่คู นเดียว ถ้าผูเ้ รียน เป็นน้องสม้ จะทาอยา่ งไร ก ห้ามพ่อไม่ใหข้ ายวัวไปอีก ข ขอให้พอ่ เลิกเลีย้ งววั ค หนอี อกจากบ้านวนั ที่พ่อขายวัว ง ยอมรบั เพราะเปน็ อาชีพของพ่อ ชดุ การเรียนรู้กิจกรรมพฒั นาทกั ษะชีวติ เร่ือง 10 ทกั ษะชีวิตเนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 48
เฉลยแบบทดสอบก่อนเรยี น เรื่องท่ี 1 ความหมายของทักษะชวี ิต 1ง 2ง 3 ก 4 ง 5 ค เฉลยแบบทดสอบก่อนเรยี น เรื่องท่ี 2 องค์ประกอบของทักษะชวี ิต 1ง 2 ค 3ข 4 ง 5 ก เฉลยแบบทดสอบก่อนเรยี น เร่อื งที่ 3 กลวิธใี นการสรา้ งทกั ษะชวี ติ 1ข 2ค 3ค 4ง 5ง เฉลยแบบทดสอบก่อนเรยี น เร่อื งท่ี 4 จุดเนน้ ในการพัฒนาทกั ษะชวี ติ 1ข 2ก 3ข 4ง 5ง เฉลยแบบทดสอบก่อนเรยี น เรื่องท่ี 5 ทักษะชวี ิตสาคญั สาหรับวัยรุน่ ยคุ ดิจทิ ัล 1ง 2 ง 3ค 4ง 5ก 6ค 7ข 8ง เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน เรือ่ งท่ี 1 ความหมายของทักษะชวี ิต 1ง 2ง 3 ก 4 ง 5 ค เฉลยแบบทดสอบหลังเรยี น เรอ่ื งที่ 2 องคป์ ระกอบของทกั ษะชีวติ 1ง 2 ค 3ข 4 ง 5 ก เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน เรือ่ งท่ี 3 กลวิธใี นการสรา้ งทกั ษะชีวติ 1ข 2ค 3ค 4ง 5ง เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน เรื่องที่ 4 จุดเน้นในการพัฒนาทักษะชวี ติ 1ข 2ก 3ข 4ง 5ง เฉลยแบบทดสอบหลงั เรียน เร่ืองที่ 5 ทักษะชวี ิตสาคัญสาหรบั วัยรุ่นยคุ ดิจทิ ัล 1ง 2 ง 3ค 4ง 5ก 6ค 7ข 8ง ชดุ การเรียนรู้กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะชวี ิตเร่ือง 10 ทกั ษะชีวติ เนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 49
เกง่ มากครบั ลองกลบั ไปทบทวนเนื้อหาอีกครั้ง ตรวจสอบใบงาน แบบทดสอบ ดว้ ยนะครับ ชดุ การเรียนรู้กจิ กรรมพฒั นาทกั ษะชีวิตเร่ือง 10 ทกั ษะชวี ิตเนรมติ ชีวติ ใหม่ Life Skills For You 50
Search
