ບົດສອນ (ຖານຂໍ້ມູນເບື້ອງຕົ້ນ ພາກຮຽນ 1)

ບດົ ສອນ ວຊິ າ ລະບບົ ຖານຂມໍ້ ນູ ເບອໍ້ ງຕນົໍ້ ລະບບົ 12+4 ປີ 2 ພາກຮຽນ 1 ຈດັ ພມິ ໂດຍ: ປທ. ກອງຄາ ນາທະວງົ ຜູສ້ໍ ອນ: ປທ. ກອງຄາ ນາທະວງົ ວທິ ະຍາໄລຄຫູ ຼວງນາໍ້ ທາ ສກົ ຮຽນ 2021-2022

ສາລະບານ ເນອ້ື ໃນ ໜາື້ ບດົ ທີ 1 ແນະນາກ່ ຽວກບັ ລະບບົ ຖານຂມື້ ນູ ...........................................................................1 1) ລະບບົ ຖານຂມ້ື ູນ............................................................................................3 2) ຄວາມສາຄນັ ຂອງລະບບົ ຖານຂມ້ື ນູ .......................................................................3 3) ຖານຂມື້ ູນໄດມື້ ກີ ານກາເນດີ ເກດີ ຂນ້ື ທາອດິ ..............................................................3 4) ບຸກຄະລາກອນທາງດາ້ື ນລະບບົ ຖານຂມື້ ນູ ...............................................................4 5) ຈະລຍິ ະທາທາງດາ້ື ນລະບບົ ຖານຂມ້ື ູນ...................................................................5 ບດົ ທີ 2 ຮູບແບບຖານຂມ້ື ູນສາພນັ ....................................................................................8 1) ການແບ່ ງປະເພດຂອງຖານຂມ້ື ນູ ..........................................................................9 2) ຮູບແບບຖານຂມື້ ູນໃນເມ່ ອກ່ ອນທ່ ເີ ຄຍີ ໃຊ.ື້ ...........................................................10 3) ຮູບແບບຖານຂມື້ ນູ ສາພນັ .................................................................................11 4) ລະບບົ ຖານຂມ້ື ູນສາພນັ (Relational Database)................................................11 5) ລະບບົ ຂມື້ ູນຂ່ າວສານສາລບັ ການບລຫິ ານການສາ້ື ງຄູ..................................................11 6) ທ່ າອ່ ຽງຂອງຖານຂມື້ ູນສາພນັ ............................................................................12 ບດົ ທີ 3 ອງົ ປະກອບຂອງຖານຂມ້ື ນູ ສາພນັ .........................................................................14 1) ຖານຂມ້ື ນູ (Database Schema)..................................................................16 2) ໂຄງສາ້ື ງພນ້ື ຖານຂອງ Table............................................................................17 3) ການສາື້ ງຕາຕະລາງທຽມ..................................................................................17 4) ການພວົ ພນັ (Relationship)...........................................................................18 5) ຄຸນນະສມົ ບດັ (Field)...................................................................................18 6) ແຖວຂມ້ື ນູ (Record)...................................................................................18 7) ການການດົ ຄີ (Keys)....................................................................................18 ບດົ ທີ 4 ການພວົ ພນັ ໃນຖານຂມ້ື ນູ .................................................................................21 1) ການພວົ ພນັ ແບບ One-to-One.........................................................................22 2) ການພວົ ພນັ ແບບ One-to-Many........................................................................22 3) ການພວົ ພນັ ແບບ Many-to-Many......................................................................23 4) ການພວົ ພນັ ແລະ ຕາຕະລາງທຽມ.....................................................................23 ບດົ ທີ 5 ການນາໃຊື້ SQL ລາຍງານຂມື້ ນູ ໃນຖານ...............................................................26 1) SQL........................................................................................................28 2) ການສາ້ື ງຕາຕະລາງນາໃຊຄື້ າສ່ ງັ CREATE .............................................................28 3) ສາື້ ງລາຍງານຂມ້ື ູນໂດຍນາໃຊຄື້ າສ່ ງັ SELECT.......................................................28 4) ສາ້ື ງລາຍງານຂມ້ື ູນໂດຍນາໃຊຄ້ື າສ່ ງັ SELECT Statement........................................29 5) ການສາື້ ງລາຍງານຂມື້ ູນແບບມເີ ງ່ອນໄຂນາໃຊຄ້ື າສ່ ງັ SELECT WHERE.........................29 6) ນາໃຊ້ື Function ຕ່ າງໆໃນການລາຍງານຂມື້ ູນ.......................................................30

7) ການຈດັ ຮຽງລາຍງານຂມື້ ນູ ນາໃຊຄ້ື າສ່ ງັ ORDER BYແລະ GROUP BY......................31 ບດົ ທີ 6 ການນາໃຊື້ SQL ປັບປຸງຂມ້ື ນູ ໃນຖານ..................................................................33 1) ຄາສ່ ງັ ALTER TABLE...............................................................................34 2) ຄາສ່ ງັ DROP TABLE................................................................................35 3) ຄາສ່ ງັ INSERT INTO................................................................................35 4) ຄາສ່ ງັ UPDATE.......................................................................................35 5) ຄາສ່ ງັ DELETE........................................................................................36 ບດົ ທີ 7 ການອອກແບບຖານຂມື້ ູນ.................................................................................38 1) ຄາສ່ ງັ ຂອງ SQL ໃນການເພ່ ມີ , ລບົ , ແກໄື້ ຂ ຖານຂມ້ື ູນ.............................................39 2) ການອອກແບບຖານຂມື້ ູນ...............................................................................40 3) ການກະກຽມກ່ ອນການອອກແບບຖານຂມື້ ູນ.........................................................40 4) ບນັ ຫາທ່ ພີ ບົ ໃນຂະບວນການວາງແຜນ.................................................................40 5) ໃນລະບບົ ຄອມພວິ ເຕຈີ ະມກີ ານຈດັ ໂຄງສາ້ື ງຂມື້ ູນ...................................................40 ບດົ ທີ 8 ຕວົ ຢ່ າງຖານຂມ້ື ນູ ...........................................................................................43 1) ອອກແບບໂຄງຮ່ າງຖານຂມ້ື ູນການບລຫິ ານໂຮງຮຽນ.................................................44 2) ນກັ ສກສາລາຍງານ ແລະ ນາສະເໜໂີ ຄງຮ່ າງຖານຂມື້ ູນ..............................................47

ບດົ ທີ 1 ແນະນຳກ່ ຽວກບັ ລະບບົ ຖຳນຂມ້ໍ ນູ (Introduction to Database System) ເວລຳ 12 ຊ່ ວົ ໂມງ ຂນັໍ້ ຕອນທີ 1 (stage 1) ຜນົ ໄດຮໍ້ ບັ ທ່ ຕີ ອໍ້ ງກຳນ (Desired Results)  ເປົຳໍ້ ໝຳຍ (Goals): ເມ່ ອຮຽນຈບົ ບດົ ນນີ້ໍ ກັ ສກຶ ສຳຄຈູ ະສຳມຳດ ບອກໄດຄໍ້ ວຳມໝຳຍຂອງຂມໍ້ ູນ, ຂມໍ້ ູນຂ່ ຳວສຳນ ແລະ ຖຳນຂມໍ້ ູນ (Data, Information and Database), ລະບບົ ຖຳນຂມໍ້ ູນ, ຄວຳມສຳຄນັ ຂອງລະບບົ ຖຳນຂມໍ້ ູນ (Important of Database System) ແລະ ປະຫວດັ ຄວຳມເປັນມຳຂອງລະບບົ ຖຳນຂມ້ໍ ູນ (Brief History of Database System), ກລະນສີ ກຶ ສຳກ່ ຽວກບັ ກຳນນຳ ໃຊລ້ໍ ະບບົ ຖຳນຂມ້ໍ ູນ (Study Case of Database System Usage), ກຳນຕດິ ຕງັໍ້ ລະບບົ ຈດັ ກຳນຖຳນຂມ້ໍ ູນ (Setting Up Database Management System), ບຸກຄະລຳກອນທຳງດຳ້ໍ ນລະບບົ ຖຳນຂມໍ້ ູນ (Database System Positions), ຈະລຍິ ະທຳທຳງດຳ້ໍ ນລະບບົ ຖຳນຂມໍ້ ູນ (Ethical Database System Usage).  ຄວຳມເຂຳົໍ້ ໃຈ (Understanding) ຄຳຖຳມຫກັ (Questions) ນກັ ສກຶ ສຳສຳມຳດ: 1. ຂມ້ໍ ນູ ແມ່ ນຫຍງັ ? - ອະທບິ ຳຍຄວຳມໝຳຍຂອງຂມໍ້ ູນ, ຂມໍ້ ນູ 2. ຂມ້ໍ ູນຂ່ ຳວສຳນແມ່ ນຫຍງັ ? ຂ່ ຳວສຳນ ແລະ ຖຳນຂມ້ໍ ູນ. 3. ລະບບົ ຖຳນຂມ້ໍ ນູ ແມ່ ນຫຍງັ ? - ອະທບິ ຳຍໄດລໍ້ ະບບົ ຖຳນຂມໍ້ ູນແມ່ ນຫຍງັ ? 4. ລະບບົ ຖຳນຂມ້ໍ ນູ ມຄີ ວຳມສຳຄນັ ແນວໃດ? - ເຂຳົ້ໍ ໃຈ ແລະ ອະທບິ ຳຍໄດປໍ້ ະຫວດັ ຄວຳມເປັນມຳ 5. ຖຳນຂມໍ້ ູນໄດມ້ໍ ກີ ຳນກຳເນດີ ເກດີ ຂນຶໍ້ ທຳອດິ ຂອງລະບບົ ຖຳນຂມ້ໍ ູນ. ແມ່ ນຢ່ ູໃສ? ປີໃດ? ແມ່ ນໃຜເປັນຜູສໍ້ ຳໍ້ ງຂນຶໍ້ ? - ເຂຳົໍ້ ໃຈກ່ ຽວກບັ ກຳນນຳໃຊລໍ້ ະບບົ ຖຳນຂມ້ໍ ູນ. 6. ບຸກຄະລຳກອນທຳງດຳ້ໍ ນລະບບົ ຖຳນຂມ້ໍ ນູ - ເຂຳົໍ້ ໃຈກຳນຕດິ ຕງັ້ໍ ລະບບົ ຖຳນຂມໍ້ ູນ ຕອໍ້ ງເປັນບຸກຄນົ ແນວໃດ? - ເຂຳົ້ໍ ໃຈເຖງິ ຈະລຍິ ະທຳທຳງດຳໍ້ ນລະບບົ ຖຳນຂມ້ໍ ູນ. 7. ຈະລຍິ ະທຳທຳງດຳ້ໍ ນລະບບົ ຖຳນຂມໍ້ ນູ ມຫີ ຍງັ ແດ່ ?  ຄວຳມຮູ ້ໍ (Knowledge) ທກັ ສະ (Skill) ນກັ ສກຶ ສຳສຳມຳດ: ສຳມຳດອະທບິ ຳຍໄດ:ໍ້ - ຮູເໍ້ ຖງິ ຄວຳມໝຳຍຂອງຂມ້ໍ ນູ , ຂມ້ໍ ູນຂ່ ຳວສຳນ - ຂມ້ໍ ູນ, ຂມ້ໍ ູນຂ່ ຳວສຳນ ແລະ ຖຳນຂມໍ້ ນູ . - ກຳນກຳເນດີ ເກດີ ຂນຶ້ໍ ຂອງລະບບົ ຖຳນຂມໍ້ ນູ ຢ່ ູ ແລະ ຖຳນຂມ້ໍ ນູ . ປະເທດໃດ ແລະ ໃຜເປັນຜູສໍ້ ຳໍ້ ງຂນຶໍ້ ທຳອດິ . - ຮູຈໍ້ ຳແນກລະຫວ່ ຳງຂມ້ໍ ນູ ແລະ ຂມໍ້ ູນຂ່ ຳວສຳນ - ຕດິ ຕງັ້ໍ ລະບບົ ຖຳນຂມ້ໍ ນູ ແລະ ສຳມຳດນຳໃຊໍ້ - ຮູເ້ໍ ຖງິ ຂນັໍ້ ຕອນກຳນຕດິ ຕງັໍ້ ລະບບົ ຖຳນຂມໍ້ ູນ. ລະບບົ ຖຳນຂມ້ໍ ູນໄດ.ໍ້ - ຮູເໍ້ ຖງິ ກຳນນຳໃຊລໍ້ ະບບົ ຖຳນຂມ້ໍ ນູ . - ຮູເ້ໍ ຖງິ ບຸກຄະລຳກອນທຳງດຳໍ້ ນລະບບົ ຖຳນຂໍ້ - ບຸກຄະລຳກອນທຳງດຳໍ້ ນລະບບົ ຖຳນຂມ້ໍ ູນ. ມູນ. ຂນັໍ້ ຕອນທີ 2 (stage 2) ຫກັ ຖຳນປະເມນີ (Evidences) ໜຳໍ້ ທ່ ີ (Task) ຫກັ ຖຳນອ່ ນໆ (Other Evidences) - ຕງັ້ໍ ຄຳຖຳມຢ່ ູກດິ ຈະກຳແລວໍ້ ໃຫນໍ້ ກັ ສກຶ ສຳ - ສນົ ທະນຳຖຳມ -ຕອບ. ຄນົໍ້ ຄວຳໍ້ ສນົ ທະນຳແລກປ່ ຽນກນັ ແລະ ພອໍ້ ມ - ເວຳົ້ໍ ເນອຶໍ້ ໃນບດົ ຮຽນ ແລະ ຍກົ ຕວົ ຢ່ ຳງ. ກນັ ຫຳຄຳຕອບ. - ເບ່ ງິ ຮູບພຳບສ່ ກຳນສອນກ່ ຽວກບັ ຖຳນຂມ້ໍ ນູ . 1

- ຖຳມ-ຕອບ ແລະ ແນະນຳໃຫນ້ໍ ກັ ສກຶ ສຳຊອກຂໍ້ ມນູ ເພ່ ມີ ເຕມີ ຈຳກເອກະສຳນ ແລະ ອນີ ເຕເີ ນດັ . ຂນັໍ້ ຕອນທີ 3 (stage 3) ແຜນກຳນສອນ (Teaching Plan) ▪ ກດິ ຈະກຳ 1 (Activity 1): - ຄຕູ ງັ້ໍ ຄຳຖຳມເພ່ ອທວນຄນບດົ ຮຽນເກ່ ຳົ ແລະ ນຳເຂຳົ້ໍ ຳສ່ ູບດົ ຮຽນໃໝ່ . ຄຳຖຳມ: ຂມ້ໍ ນູ ໝຳຍເຖງິ ຫຍງັ ? ຂມ້ໍ ນູ ຂ່ ຳວສຳນແມ່ ນຫຍງັ ແລະ ຖຳນຂມ້ໍ ູນແມ່ ນຫຍງັ ? - ນກັ ສກຶ ສຳຄນົ້ໍ ຄດິ (ຕອບຄຳຖຳມ) ແລວໍ້ ນຳສະເໜຄີ ວຳມຄດິ ຂອງຕນົ ເອງ - ຄສູ ະຫຸບຄຳຕອບໃຫນ້ໍ ກັ ສກຶ ສຳຟັງ ຄຳຕອບ:  ຂມໍ້ ນູ ໝຳຍເຖ່ ງິ ຂມໍ້ ນູ ບ່ ອນທ່ ຈີ ດັ ເກບັ ໃນຖຳນຂມໍ້ ູນຈະຕອໍ້ ງມລີ ກັ ສະນະດ່ ງັ ນ:ີ້ໍ - Integrated ເປັນກຳນນຳຂມ້ໍ ູນຈຳກຫຳຍໆບ່ ອນມຳເກບັ ລວບລວມໄວໃໍ້ ນບ່ ອນດຽວກນັ . - Shared ຂມ້ໍ ູນທ່ ຈີ ດັ ເກບັ ໄວຈ້ໍ ະຕອ້ໍ ງສຳມຳດໃຊຮໍ້ ່ ວມກນັ ໄດຫ້ໍ ຳຍໜ່ ວຍງຳນ.  ຂມໍ້ ູນຂ່ ຳວສຳນ ຄກຳນນຳຂມໍ້ ູນມຳຜ່ ຳນລະບບົ ກຳນປະມວນຜນົ ຄດິ ໄລ່ ວເິ ຄຳະແລະແປຄວຳມຫມຳຍເປັນ ຂຄ້ໍ ວຳມທ່ ສີ ຳມຳດນຳໄປໃຊປ້ໍ ະໂຫຍດໃນດຳໍ້ ນຕ່ ຳງໆ ໄດຫໍ້ ລວງຫລຳຍເຮດັ ໃຫຄໍ້ ຳວ່ ຳ ຂມ້ໍ ູນຂ່ ຳວສຳນມຄີ ວຳມ ຫມຳຍທ່ ກີ ວຳໍ້ ງ ແລະ ຫຳກຫຳຍ ທງັ ຄວຳມຫມຳຍໃນທຳງເຕກັ ນກິ ແລະ ຄວຳມຫມຳຍຂອງຂມ້ໍ ູນຂ່ ຳວສຳນໃນ ຊວີ ດິ ປະຈຳວນັ ເຊ່ ນັ : ຂມ້ໍ ູນຂ່ ຳວສຳນທ່ ເີ ປັນຄວຳມຮູຈໍ້ ຳກເຄອຂ່ ຳຍຄອມພວິ ເຕີ ຈຳກໂທລະສບັ ມຖ ຂມໍ້ ູນ ຂ່ ຳວສຳນລະບບົ ສ່ ສຳນໂທລະຄມົ ມະນຳຄມົ ສະໄໝໃໝ່ ເຊ່ ນັ : ກຳນຝຳກ ຖອນເງນີ ຜ່ ຳນເຄ່ ອງ ATM ກຳນຈອງ ປີເ້ໍ ຮອບນິ ແລະ ອ່ ນໆ.  ຖຳນຂມໍ້ ູນ ຄ ກຳນຈັດເກັບຂມໍ້ ູນທ່ ີມຄີ ວຳມສຳພັນກນັ ໄວນໍ້ ຳກນັ ແນວຄິດຂອງຖຳນຂມໍ້ ູນ ເຊ່ ິງສຳພັນ (Relational Database) ຖຳນຂມໍ້ ູນຈະປະກອບດວໍ້ ຍຕຳຕະລຳງຂມ້ໍ ູນຫຳຍໆຕຳຕະລຳງ (Table) ເຊ່ ນັ : ຕຳຕະລຳງຂມໍ້ ູນນກັ ສກຶ ສຳ, ຕຳຕະລຳງຂມ້ໍ ູນລຳຍວຊິ ຳ, ຕຳຕະລຳງລງົ ທະບຽນ ເປັນຕນົ້ໍ ຕຳຕະລຳງແຕ່ ລະ ຕຳຕະລຳງເກດີ ຈຳກຫຳຍແຖວ (Row) ເຊ່ ນັ : ຕຳຕະລຳງຂມ້ໍ ູນປະຫວດັ ນກັ ສກຶ ສຳ ຈດັ ເກບັ ຂມ້ໍ ູນຂອງນກັ ສກຶ ສຳ 5 ຄນົ ຂມ້ໍ ູນຂອງແຕ່ ລະຄນົ ເທ່ ຳົ ກບັ 1 ແຖວ ແຕ່ ລະແຖວເກດີ ຈຳກຫຳຍ ລຳຍກຳນ ຫ ຖນັ (Column / Attribute / Properties) ເຊ່ ນັ ວ່ ຳ: ລຳຍກຳນລະຫດັ , ລຳຍກຳນຊ່ , ລຳຍກຳນເພດ ເປັນຕນົໍ້ ສ່ ວນແນວຄດິ ຂອງລະບບົ ແຟມຂມ້ໍ ູນ (File System) ຖຳນຂມ້ໍ ູນຈະປະກອບດວໍ້ ຍແຟມຂມ້ໍ ູນ (File) ຫຳຍແຟມຂມ້ໍ ູນ ແຕ່ ລະແຟມຂມ້ໍ ນູ ປະກອບດວໍ້ ຍ (Record) ແຕ່ ລະ (Record) ປະກອບດວ້ໍ ຍລຳຍກຳນ (Field).  ກດິ ຈະກຳ 2 (Activity2): - ຄູອະທບິ ຳຍເນອຶ້ໍ ໃນບດົ ຮຽນທ່ ຈີ ະໄດຮ້ໍ ຽນໃນຊ່ ວົ ໂມງນ.ີໍ້ - ຄູແບ່ ງນກັ ສກຶ ສຳອອກເປັນກ່ ຸມຕຳມຄວຳມເຫມຳະສມົ ແລວໍ້ ໃຫນ້ໍ ກັ ສກສຳຄຄນົໍ້ ຄວຳ້ໍ ຕຳມຄຳຖຳມ - ນກັ ສກຶ ສຳອຳດໃຊແໍ້ ຜ່ ນພູມ. - ນກັ ສກຶ ສຳນຳເຈຍໍ້ ແຜ່ ນໃຫຍ່ ທ່ ກີ ່ ຸມຕນົ ກະກຽມໄປຕດິ ໃສ່ ຝຳ. ຄຳຖຳມ: 1) ລະບບົ ຖຳນຂມ້ໍ ູນແມ່ ນຫຍງັ ? 2) ລະບບົ ຖຳນຂມ້ໍ ນູ ມຄີ ວຳມສຳຄນັ ແນວໃດ? 2

3) ຖຳນຂມໍ້ ນູ ໄດມ້ໍ ກີ ຳນກຳເນດີ ເກດີ ຂນຶໍ້ ທຳອດິ ແມ່ ນຢ່ ູໃສ? ປີໃດ? ແມ່ ນໃຜເປັນຜູສໍ້ ຳ້ໍ ງຂນຶ້ໍ ? 4) ບຸກຄະລຳກອນທຳງດຳ້ໍ ນລະບບົ ຖຳນຂມ້ໍ ນູ ຕອໍ້ ງເປັນບຸກຄນົ ແນວໃດ? 5) ຈະລຍິ ະທຳທຳງດຳໍ້ ນລະບບົ ຖຳນຂມໍ້ ູນມຫີ ຍງັ ແດ່ ? ຄຳຕອບ: 1) ລະບບົ ຖຳນຂມ້ໍ ູນໝຳຍເຖງິ ກຳນຈດັ ເກບັ ຂມໍ້ ູນດວໍ້ ຍລະບບົ ຄອມພວິ ເຕີ ແລະ ນຳຂມໍ້ ູນທ່ ຈີ ດັ ເກບັ ໄວມໍ້ ຳ ຈດັ ເຮດັ ເປັນຂມໍ້ ູນຂ່ ຳວສຳນ (Information) ເພ່ ອໃຊສໍ້ ະໜບັ ສະໜນູ ກຳນທຳງວຽກງຳນຂອງບຸກຄນົ ຫ ອງົ ກອນ ໄດຢ້ໍ ່ ຳງມປີ ະສດິ ທພິ ຳບ ບ່ ວ່ ຳຈະເປັນຄວຳມຖກຕອໍ້ ງ ຄວຳມສະດວກ ວ່ ອງໄວ ປອດໄພ ແລະ ຫຸດຄ່ ຳໃຊຈ້ໍ ່ ຳຍ. ລະບບົ ຖຳນຂມ້ໍ ູນປະກອບ 4 ສ່ ວນຄ່ : - ຂມໍ້ ນູ (Data) - ຮຳດແວຣ໌ (Hardware) - ຊອບແວຣ໌ (Software) - ຜູໃໍ້ ຊ້ໍ (Users) 2) ກຳນນຳເອຳົ ລະບບົ ຄອມພວິ ເຕມີ ຳໃຊງ້ໍ ຳນເພ່ ອປະມວນຜນົ ຂມ້ໍ ູນ ນອກຈຳກອຳນວຍຄວຳມສະດວກໃນ ກຳນເຮດັ ວຽກງຳນໄດວໍ້ ່ ອງໄວແລວ້ໍ ຍງັ ມຄີ ວຳມຖກຕອ້ໍ ງແມ່ ນຍຳໃນກຳນປະມວນຜນົ ອກີ ດວໍ້ ຍ ຕວົ ຢ່ ຳງ ເຊ່ ນັ : ກລະນລີ ະບບົ ຖຳນຂມໍ້ ູນຂອງໂຮງໝ ເມ່ ອມຄີ ນົ ເຈບັ ຕອໍ້ ງກຳນເລອດ ໝວດເລອດພເິ ສດໂດຍເລ່ ງັ ດ່ ວນຈຳເປັນ ຕອໍ້ ງກຳນຜູບໍ້ ລຈິ ຳກເລອດ ໝວດເລອດດຽວກນັ ໂດຍໃຊຖໍ້ ຳນຂມ້ໍ ນູ ຄນົ້ໍ ຫຳຜູບ້ໍ ລຈິ ຳກເລອດທ່ ມີ ຄີ ຸນສມົ ບດັ ໄດຢ້ໍ ່ ຳງ ວ່ ອງໄວໄດແ້ໍ ກ່ ຜູບໍ້ ລຈິ ຳກຕອ້ໍ ງນຳໍ້ ໜກັ ຫລຳຍກວ່ ຳ 45 ກ.ກ. ແລະ ບລຈິ ຳກເທ່ ອສຸດທຳ້ໍ ຍມຳແລວໍ້ ເກນີ 90 ມ ້ໍ ຜູ ້ໍ ບລຈິ ຳກຄວນມທີ ່ ຢີ ່ ູໃກໂ້ໍ ຮງໝ ເປັນຕນົ້ໍ ນອກຈຳກນລີໍ້ ະບບົ ຖຳນຂມໍ້ ນູ ຍງັ ມຄີ ວຳມສຳຄນັ ໃນດຳ້ໍ ນຕ່ ຳງ ໆ ອກີ ດ່ ງັ ນ:ີໍ້ - ຄວຳມມປີ ະສດິ ທພິ ຳບ ລະບບົ ກຳນຈດັ ກຳນຖຳນຂມ້ໍ ູນ ຊ່ ວຍໃຫກ້ໍ ຳນຈດັ ກຳນເປັນໄປຢ່ ຳງມປີ ະສດິ ທພິ ຳບ ແລະ ບນັ ລຸຜນົ ຫລຳຍ ຂນຶໍ້ ເຊ່ ນັ : ຜູບໍ້ ລຫິ ຳນທ່ ດີ ຕີ ອ້ໍ ງກຳນຮູວ້ໍ ່ ຳໃນແຕ່ ລະປີມພີ ະນກັ ງຳນ ຫລ ບຸກຄະລຳກອນ ຈະເຂຳົໍ້ ບຳນຳນເປັນຈຳນວນ ເທ່ ຳົ ໃດ ແລະມພີ ະນກັ ງຳນສຳຂຳໃດແດ່ ທ່ ຈີ ະເຂຳົໍ້ ບຳນຳນ ໃນອະນຳຄດົ ມສີ ຳຂຳໃດຂຳດແຄນ້ໍ ຫລບ່ ລະບບົ ຖຳນຂໍ້ ມນູ ສຳມຳດໃຫຄໍ້ ຳຕອບແກ່ ຜູບ້ໍ ລຫິ ຳນໄດ.ໍ້ - ກຳນສອບຖຳມຂມໍ້ ູນ ລະບບົ ບບົ ກຳນຈດັ ກຳນຖຳນຂມ້ໍ ູນມພີ ຳສຳທ່ ໃີ ຊໃ້ໍ ນກຳນສອບຖຳມສຳລບັ ສອບຖຳມຂມໍ້ ູນໄດທໍ້ ນັ ທເີ ຖງິ ວ່ ຳ ໂປຣແກຣມເມບີ ່ ໄດຂ້ໍ ຽນຄຳສ່ ງັ ສອບຖຳມໃນບຳງລຳຍກຳນເອຳົ ໄວຜ້ໍ ູໃໍ້ ຊທໍ້ ່ ມີ ຄີ ວຳມຊຳນຳນສຳມຳດໃຊຄ້ໍ ຳສ່ ງັ ເພ່ ອໃຫ້ໍ ໄດຄ້ໍ ຳຕອບແບບທນັ ທທີ ນັ ໃດໄດເໍ້ ຊ່ ນັ : ລະບບົ ຖຳນຂມໍ້ ູນຂອງຄນົ ເຈບັ ຖຳ້ໍ ຜູບ້ໍ ລຫິ ຳນຕອໍ້ ງກຳນຮູຈໍ້ ຳນວນສະຖຕິ ຂິ ອງ ຄນົ ເຈບັ ທ່ ເີ ກດີ ອຸບດັ ເຫດຈຳກກຳນຂບັ ຂ່ ລີ ດົ ຈກັ ວ່ ຳມຈີ ຳນວນເທ່ ຳົ ໃດສຳມຳດໃຊຄ້ໍ ຳສ່ ງັ ສອບຖຳມແບບງ່ຳຍໆ ໄດໍ້ - ກຳນເຂຳົໍ້ ເຖງິ ຂມ້ໍ ນູ ລະບບົ ກຳນຈດັ ກຳນຖຳນຂມ້ໍ ູນໃຫບໍ້ ລກິ ຳນກຳນເຂຳົໍ້ ເຖງິ ຂມ້ໍ ູນໄດເ້ໍ ປັນຢ່ ຳງດມີ ລີ ະບບົ ຖຮກັ ສຳຄວຳມປອດໄພ ທງັ ຫມດົ ທງັ ກຳນຈດັ ກຳນຂມໍ້ ນູ ທ່ ດີ ີ ເພຳະລະບບົ ກຳນຈດັ ກຳນຖຳນຂມ້ໍ ນູ ມສີ ູດໃນກຳນໃຫສ້ໍ ດິ ກຳນເຂຳົ້ໍ ເຖງິ ຂມໍ້ ູນ ໂດຍບຸກຄນົ ພຳຍນອກບ່ ສຳມຳດເຂຳົ້ໍ ເຖງິ ຂມໍ້ ນູ ໄດໍ້ ຖຳໍ້ ຫຳກບ່ໄດຮ້ໍ ບັ ສດິ ຈຳກຜູບ້ໍ ລຫິ ຳນລະບບົ . - ຫຸດຂມໍ້ ູນທ່ ຂີ ດັ ແຍງໍ້ ລະບບົ ກຳນຈດັ ກຳນຖຳນຂມໍ້ ູນຊ່ ວຍຫຸດຄວຳມບ່ ສອດຄ່ ອງ ຫ ຂມ້ໍ ູນທ່ ຂີ ດັ ແຍງ້ໍ ກນັ ໃຫໜໍ້ ອ້ໍ ຍລງົ ເຮດັ ໃຫຂໍ້ ້ໍ ມູນມຄີ ວຳມສມົ ບູນຫລຳຍຂນຶໍ້ . 3) ກຳນຈດັ ກຳນຖຳນຂມ້ໍ ູນເລ່ ມີ ຕນົໍ້ ຈຳກກຳນທ່ ອີ ງົ ກຳນບລຫິ ຳນກຳນບນິ ແລະ ອຳວະກຳດສະຫະລດັ ອຳເມ 3

ລກິ ຳ ຫ ນຳຊຳໄດວໍ້ ່ ຳຈຳໍ້ ງບລສິ ດັ ໄອບີເອັມ (IBM) ປະເທດສະຫະລັດອຳເມລກິ ຳ ໃຫອ້ໍ ອກແບບລະບບົ ເກບັ ລວບລວມຂມໍ້ ນູ ໄດຈ້ໍ ຳກກຳນສຳຫວດດວງເດອນໃນໂຄງກຳນ ແອພອດໂລ (ໂຄງກຳນແອພອດໂລ ເປັນໂຄງກຳນສຳ ຫວດອຳວະກຳດຢ່ ຳງຈງິ ຈງັ ແລະ ມກີ ຳນສ່ ງົ ມະນຸດຂນໍ້ ເທງິ ດວງເດອນໄດສ້ໍ ຳຫວດດວໍ້ ຍຍຳນແອພອດໂລ 11) ໄດ້ໍ ພດັ ທະນຳລະບບົ ກຳນດູແລຂມໍ້ ນູ ເອນີໍ້ ວ່ ຳລະບບົ GUAM (Generalized Upgrade Access Method) ເຊ່ ງິ ຖເປັນຕນົ້ໍ ກຳເນດີ ຂອງກຳນຈດັ ກຳນຖຳນຂມໍ້ ນູ . ຕ່ ມຳບລສິ ດັ ໄອເບເອມັ ໄດພ້ໍ ດັ ທະນຳລະບບົ ກຳນຈດັ ກຳນຖຳນຂມ້ໍ ູນຂນຶ້ໍ ມຳໃໝ່ ເພ່ ອໃຫໃໍ້ ຊງ້ໍ ຳນກບັ ທຸລະ ກດິ ທ່ ວົ ໆ ໄປໄດເ້ໍ ອນີໍ້ ວ່ ຳ DL/I (Data Language/I) ຈນົ ໃນທ່ ສີ ຸດໄດວ້ໍ ກຳຍເປັນລະບບົ IMS (Information Management System). ໃນຊ່ ວງປີ ພສ. 2525 ມກີ ຳນນຳລະບບົ ຖຳນຂມໍ້ ູນເຂຳົໍ້ ມຳໃຊກ້ໍ ບັ ຄອມພວິ ເຕຢີ ່ ຳງເຕມັ ທ່ ີ ໄດມ້ໍ ກີ ຳນຄດິ ຄນົໍ້ ແລະ ຜະລດິ ຊອບແວ ກ່ ຽວກບັ ຖຳນຂມ້ໍ ູນອອກມຳຢ່ ຳງຫວງຫຳຍ ກຳນຈະເລນີ ເຕບີ ໂຕຂອງກຳນຈດັ ກຳນຖຳນຂມໍ້ ູນ ໄດລໍ້ ຳໜຳໍ້ ໄປຢ່ ຳງວ່ ອງໄວພອ້ໍ ມກບັ ລະບບົ ຄອມພວິ ເຕີ ແລະ ມກີ ຳນພດັ ທະນຳມຳຈນົ ເຖງິ ທຸກວນັ ນ.ີໍ້ ປັດຈບຸ ນັ ໄດມ້ໍ ກີ ຳນນຳຄອມພວິ ເຕມີ ຳໃຊໃ້ໍ ນກຳນເກບັ ຂມໍ້ ູນໂດຍໃຊໂ້ໍ ປຣແກຣມສຳເລດັ ຮູບທ່ ວົ ໄປໂດຍທ່ ຜີ ູ ໍ້ ໃຊບ້ໍ ່ ຕອໍ້ ງຂຽນໂປຣແກຣມເອງ ພຽງແຕ່ ຮຽນຮູຄ້ໍ ຳສ່ ງັ ກຳນເອນີໍ້ ໃຊຂໍ້ ມໍ້ ູນ ຫ ກຳນຈດັ ກຳນຂມ້ໍ ູນ ເຊ່ ນັ : ກຳນປອໍ້ ນຂໍ້ ມູນ ກຳນບນັ ທກຶ ຂມໍ້ ູນ ກຳນແກໄ້ໍ ຂຂມ້ໍ ູນ ແລະ ກຳນປ່ ຽນແປງຂມໍ້ ນູ ເປັນຕນົໍ້ . ໃນອຳດດີ ຍຸກທ່ ມີ ໄີ ມໂຄຣຄອມພວິ ເຕເີ ກດີ ຂນຶ້ໍ ທຳອດິ ໂປຣແກຣມສຳເລດັ ຮູບທຳງດຳໍ້ ນກຳນຈດັ ກຳນຖຳນຂ້ໍ ມູນທ່ ນີ ຍິ ມົ ໃຊກ້ໍ ນັ ຢ່ ຳງແຜ່ ຫຳຍຄ່ (Personal Filling System) ຕ່ ມຳໄດມ້ໍ ໂີ ປຣແກຣມຖຳນຂມໍ້ ູນເພ່ ມີ ຂນຶ້ໍ ຫຳຍ ໂປຣແກຣມ ເຊ່ ນັ : Datastar DB Master ແລະ dBASE II ເປັນຕນົໍ້ ໂດຍສະເພຳະ dBASE II ໄດຮໍ້ ບັ ຄວຳມ ນຍິ ມົ ຫຳຍຈນົ ຮອດປີ ພສ. 2528 ຜູຜໍ້ ະລດີ ໄດສ້ໍ ຳ້ໍ ງ dBASE III Plus ອອກມຳເຊ່ ງິ ສຳມຳດຈດັ ກຳນຖຳນຂມໍ້ ູນ ແບບສຳພນັ (Relational) ເຊ່ ອມໂຍງແຟມຂມ້ໍ ູນຕ່ ຳງໆ ເຂຳົໍ້ ກນັ ຄນົ້ໍ ຫຳ ແລະ ນຳມຳສຳ້ໍ ງເປັນລຳຍງຳນຕຳມຄວຳມ ຕອໍ້ ງກຳນໄດສ້ໍ ະດວກວ່ ອງໄວ ຕ່ ມຳໄດມໍ້ ກີ ຳນສຳໍ້ ງໂປຣແກຣມສຳເລັດຮູ ບກ່ ຽວກບັ ຖຳນຂມ້ໍ ູນອອກມຳເຊ່ ັນ: FoxBASE, FoxPro, Microsoft Access ແລະ Orlacle. 4) ສຳລບັ ຖຳນຂມໍ້ ູນຂະໜຳດໃຫຍ່ ທ່ ມີ ຜີ ູໃໍ້ ຊຈ້ໍ ຳນວນຫລຳຍ ຈະຕອ້ໍ ງມບີ ຸກຄະລຳກອນທ່ ກີ ່ ຽວຂອ້ໍ ງທງັ ກຳນ ອອກແບບ, ກຳນໃຊງ້ໍ ຳນ ແລະ ກຳນບຳລຸງຮກັ ສຳ ຊ່ ງຶ ບຸກຄະລຳກອນເຫ່ ຳົ ນໄີ້ໍ ດແໍ້ ກ່ : - ຜູຈໍ້ ດັ ກຳນຖຳນຂມໍ້ ນູ (Database Administrator) ເປັນຜູເ້ໍ ບ່ ງິ ແຍງທງັ ຖຳນຂມໍ້ ູນ ແລະ ລະບບົ ຈດັ ກຳນຖຳນຂມໍ້ ູນ ມຫີ ນຳໍ້ ທ່ ຮີ ບັ ຜດິ ຊອບດຳໍ້ ນຄວຳມປອດໄພ ຂອງຂມໍ້ ນູ ປະສຳນງຳນ ແລະ ກວດສອບກຳນໃຊງໍ້ ຳນ ທງັ ຫມດົ ທງັ ຈດັ ຫຳ ແລະ ດູແລຮກັ ສຳອຸປະກອນ ທງັ ທຳງດຳໍ້ ນ ຮຳດແວ ແລະ ຊອບແວ. - ນກັ ອອກແບບຖຳນຂມໍ້ ນູ (Database Designer) ຮບັ ຜດິ ຊອບກຳນກຳນດົ ຮູບແບບ ແລະ ໂຄງສຳໍ້ ງຂອງຂມໍ້ ູນ ທ່ ຈີ ະນຳມຳເກບັ ໄວໃ້ໍ ນລະບບົ ຖຳນຂມໍ້ ູນ ວຽກນີໍ້ ມກັ ຈະຕອໍ້ ງເຮດັ ກ່ ອນກຳນຈດັ ເກບັ ຖຳນຂມໍ້ ູນໂດຍນກັ ອອກແບບຈະຕອ້ໍ ງສອບຖຳມລຳຍລະອຽດຕ່ ຳງໆ ຂອງຂມໍ້ ູນ ທ່ ຕີ ອໍ້ ງກຳນຈດັ ເກບັ ເປັນຖຳນຂມໍ້ ູນ ຈຳກກລ່ ຸມຜູໃ້ໍ ຊ້ໍ ເພ່ ອໃຫສ້ໍ ຳມຳດເຂຳົ້ໍ ໃຈຄວຳມຕອໍ້ ງກຳນໄດຢ້ໍ ່ ຳງຖກຕອ້ໍ ງ ແລວໍ້ ຈ່ ງຶ ນຳຂມ້ໍ ູນເຫ່ ຳົ ນນັໍ້ ມຳວເິ ຄຳະ ແລະ ອອກແບບ ຊ່ ງຶ ເມ່ ອອອກແບບຮຽບຮອ້ໍ ຍແລວໍ້ ກຄວນຈະນຳໄປໃຫຜໍ້ ູໃ້ໍ ຊກໍ້ ວດ ສອບວ່ ຳ ກງົ ກບັ ຄວຳມຕອໍ້ ງກຳນຂອງຜູໃ້ໍ ຊ້ໍ ແລະ ຄບົ ຖວໍ້ ນ ຫລບ່ ຖຳ້ໍ ບ່ ຖກຕອໍ້ ງ ຫລ ບ່ ຄບົ ຖວໍ້ ນ ກຈະໄດແ້ໍ ກໄໍ້ ຂ ກ່ ອນກຳນພດັ ທະນຳເພ່ ອນຳໄປໃຊງໍ້ ຳນຈງິ . 4

- ກ່ ຸມຜູໃ້ໍ ຊ້ໍ (End Users) ຄກ່ ຸມຜູທໍ້ ່ ຕີ ອໍ້ ງກຳນເຂຳົ້ໍ ເຖງິ ຂມ້ໍ ູນ ເພ່ ອເບ່ ງິ ຂມ້ໍ ູນ, ປັບປຸງຂມໍ້ ູນ ແລະ ຈະເຮດັ ລຳຍງຳນຕ່ ຳງໆ ທ່ ກີ ່ ຽວຂອ້ໍ ງກບັ ຂມໍ້ ນູ ກ່ ຸມຜູໃ້ໍ ຊແ້ໍ ບ່ ງໄດເໍ້ ປັນ 4 ປະເພດນຳກນັ ຄ:  ຜູໃໍ້ ຊແໍ້ ບບແຄດຊວນ (casual end users) ຕອ້ໍ ງກຳນໃຊຂໍ້ ມ້ໍ ູນທ່ ແີ ຕກຕ່ ຳງກນັ ໃນແຕ່ ລະເທ່ ອຂອງ ກຳນໃຊງໍ້ ຳນ.  ຜູໃ້ໍ ຊທ້ໍ ່ ເີ ຮດັ ວຽກກບັ ຂມ້ໍ ູນຄ່ ກນັ ໃນທຸກເທ່ ອ (naive ຫລ parametric end users) ຕວົ ຢ່ ຳງເຊ່ ນັ : ພະນກັ ງຳນຂອງທະນຳຄຳນ ທ່ ເີ ຮດັ ຫນຳ້ໍ ທ່ ຮີ ບັ ຝຳກ-ຖອນເງນີ .  ກ່ ຸມຜູໃໍ້ ຊທໍ້ ່ ຕີ ອ້ໍ ງເຂຳົ້ໍ ໃຊລໍ້ ຳຍລະອຽດຂອງຂມ້ໍ ູນ ໃນສ່ ວນໂຄງສຳ້ໍ ງພຳຍໃນ ເຊ່ ນັ : ວສິ ະວະກອນ, ນກັ ວທິ ະຍຳສຳດ, ນກັ ວເິ ຄຳະ ເປັນຕນົໍ້ (sophisticated end users) ແລະ ຜູໃໍ້ ຊໍ້ ທ່ ໃີ ຊຖໍ້ ຳນຂມໍ້ ນູ ສ່ ວນບຸກຄນົ (stand-alone users) ໂດຍໃຊໂ້ໍ ປຣແກຣມສຳເລດັ ຮູບ ທ່ ມີ ວີ ທິ ກີ ຳນເຮດັ ວຽກງຳນທ່ ງີ ່ຳຍ ແລະ ສວຍງຳມ. - ນກັ ວເິ ຄຳະລະບບົ ແລະນກັ ຂຽນໂປຣແກຣມປະຍຸກ (System analysts and Application Programmers) ເປັນຜູລໍ້ ວບລວມ ວເິ ຄຳະອອກແບບໂປຣແກຣມ ຕຳມຄວຳມຕອໍ້ ງກຳນຂອງຜູໃ້ໍ ຊ້ໍ ແລະ ເປັນຜູພໍ້ ດັ ທະນຳ ໂປຣແກຣມ ເພ່ ອໃຫເ້ໍ ຮດັ ວຽກຕຳມຄວຳມຕອ້ໍ ງກຳນຂອງຜູໃໍ້ ຊໍ້ ບຸກຄະລຳກອນທງັ ສອງປະເພດຄວນຈະມຄີ ວຳມຄຸນ້ໍ ເຄຍີ ກບັ ຄວຳມສຳມຳດຂອງລະບບົ ຈດັ ກຳນຖຳນຂມ້ໍ ູນ ທ່ ເີ ລອກໃຊເ້ໍ ປັນຢ່ ຳງດ.ີ - ຜູອໍ້ ອກແບບແລະພດັ ທະນຳລະບບົ ຈດັ ກຳນຖຳນຂມ້ໍ ູນ (DBMS Designers and Implementers) ເປັນກ່ ຸມບຸກຄນົ ທ່ ອີ ອກແບບ ແລະ ພດັ ທະນຳຊອບແວ ຈດັ ກຳນຖຳນຂມ້ໍ ູນ ຊ່ ງຶ ເປັນຊອບແວຂະຫນຳດໃຫຍ່ ແລະ ຊບັ ຊອໍ້ ນ ປະກອບໄປດວ້ໍ ຍສ່ ວນສຳຄນັ ຫຳຍສ່ ວນ ເຊ່ ນັ : ສ່ ວນກຳນສຳໍ້ ງວດັ ຈະນຳນຸກມົ ຂມໍ້ ູນ ພຳສຳໃນກຳນ ດງຶ ຂມໍ້ ູນ ສ່ ວນຕດິ ຕ່ ກບັ ຜູໃໍ້ ຊ້ໍ ສ່ ວນກຳນເຂຳົໍ້ ເຖງິ ຂມໍ້ ູນ ແລະ ສ່ ວນຄວຳມປອດໄພຂອງຂມໍ້ ູນ ເປັນຕນົໍ້ ຊ່ ງຶ ກ່ ຸມນຄີ້ໍ ບລສິ ດັ ຜູຜໍ້ ະລດິ ຊອບແວດບີ ເີ ອມັ ເອດນນັ້ໍ ເອງ. - ຜູພ້ໍ ດັ ທະນຳເຄ່ ອງມ (Tool Developers) ເຄ່ ອງມ ເປັນຊອບແວທ່ ຊີ ່ ວຍໃນກຳນອອກແບບ ແລະ ໃຊງ້ໍ ຳນລະບບົ ຖຳນຂມ້ໍ ູນ ອກີ ທງັ ຊ່ ວຍເພ່ ມີ ປະສດິ ທິ ພຳບກຳນເຮດັ ວຽກງຳນໃຫສ້ໍ ູງຂນຶໍ້ ແລະ ມກັ ຈະຈຳໜ່ ຳຍແຍກຈຳກລະບບົ ຈດັ ກຳນຖຳນຂມໍ້ ູນ. - ພະນກັ ງຳນປະຕບິ ດັ ກຳນ ແລະ ຜູເໍ້ ບ່ ງິ ແຍງລະບບົ (Operators and Maintenance Personnel) ເປັນກ່ ຸມບຸກຄະລຳກອນທ່ ເີ ຮດັ ຫນຳ້ໍ ທ່ ເີ ບ່ ງິ ແຍງ ແລະ ບຳລຸງຮກັ ສຳ ທງັ ຮຳດແວ ແລະ ຊອບແວ ຂອງລະບບົ ຖຳນຂມໍ້ ນູ ໃນຂະນະໃຊງ້ໍ ຳນ. 5) ຈະລຍິ ະທຳທຳງດຳໍ້ ນລະບບົ ຖຳນຂມໍ້ ູນເປັນເລ່ ອງທ່ ສີ ຳຄນັ ມລີ ຳຍລະອຽດດ່ ງັ ນ:ີໍ້ 1. ບ່ ຄວນໃຫຂໍ້ ມໍ້ ູນທ່ ເີ ປັນເທດັ . 2. ບ່ ບດິ ເບອນຄວຳມຖກຕອໍ້ ງຂອງຂມໍ້ ນູ ໃຫຜ້ໍ ູຮ້ໍ ບັ ຄນົ ຕ່ໄປໄດຂ້ໍ ມໍ້ ນູ ທ່ ບີ ່ ຖກຕອ້ໍ ງ. 3. ບ່ ຄວນເຂຳົໍ້ ເຖງິ ຂມໍ້ ູນຂອງຜູອໍ້ ່ ນໂດຍບ່ ໄດຮໍ້ ບັ ອະນຍຸ ຳດ. 4. ບ່ ຄວນເປີດເຜຍີ ຂມໍ້ ນູ ກບັ ຜູທໍ້ ່ ບີ ່ ໄດຮໍ້ ບັ ອະນຍຸ ຳດ. 5. ບ່ ທຳລຳຍຂມໍ້ ນູ . 6. ບ່ ເຂຳົ້ໍ ຄວບຄຸມລະບບົ ບຳງສ່ ວນ ຫລ ທງັ ໝດົ ໂດຍບ່ ໄດຮ້ໍ ບັ ອະນຍຸ ຳດ. 7. ບ່ ເຮດັ ໃຫອ້ໍ ກີ ຝ່ ຳຍໜ່ ງຶ ເຂຳົໍ້ ໃຈວ່ ຳຕວົ ເອງເປັນອກີ ບຸກຄນົ ໜ່ ງຶ ຕວົ ຢ່ ຳງເຊ່ ນັ : ກຳນປອມອເີ ມລຂອງຜູສໍ້ ່ ງົ ເພ່ ອ 5

ໃຫຜ້ໍ ູຮ້ໍ ບັ ເຂຳົ້ໍ ໃຈຜດິ ເພ່ ອກຳນເຂຳົໍ້ ໃຈຜດິ ຫລ ຕອໍ້ ງກຳນລ່ ວງຄວຳມລບັ . 8. ກຳນຂດັ ຂວຳງກຳນໃຫບໍ້ ລກິ ຳນຂອງເຊເິ ວີ ໂດຍກຳນເຮດັ ໃຫມໍ້ ກີ ຳນໃຊຊ້ໍ ບັ ຍຳກອນຂອງເຊເິ ວຈີ ນົ ໝດົ ຫລ ເຖງິ ຂດີ ຈຳກດັ ຂອງມນັ ຕວົ ຢ່ ຳງເຊ່ ນັ : ເວບັ ເຊເິ ວີ ຫລ ອເີ ມລເຊເິ ວີ ກຳນໂຈມຕຈີ ະເຮດັ ໂດຍກຳນເປີດກຳນເຊ່ ອມຕ່ ກບັ ເຊເິ ວເີ ຖງິ ຂດີ ຈຳກດັ ຂອງເຊເິ ວເີ ຮດັ ໃຫຜ້ໍ ູໃໍ້ ຊຄໍ້ ນົ ອ່ ນໆ ບ່ ສຳມຳດເຂຳົ້ໍ ມຳໃຊບ້ໍ ລກິ ຳນໄດ.ໍ້ 9. ບ່ ປ່ ອຍ ຫລ ສຳ້ໍ ງໂປຣແກຣມປະສງົ ຮຳໍ້ ຍ (Malicious Program) ຊ່ ງຶ ເອນີໍ້ ຫຍໆໍ້ ວ່ ຳ (Malware) ເປັນໂປຣແກຣມທ່ ຖີ ກສຳໍ້ ງຂນຶ້ໍ ມຳເພ່ ອກ່ ກຳນ ກ່ ກວນ ທຳລຳຍ ຫລເຮດັ ຄວຳມເສຍຫຳຍລະບບົ ຄອມພວິ ເຕເີ ຄອຂ່ ຳຍ ໂປຣແກຣມປະສງົ ຮຳ້ໍ ຍທ່ ແີ ຜ່ ຫຳຍໃນປະຈບຸ ນັ ຄ ໄວຣດັ ເວມິ ແລະ ມຳ້ໍ ໂທຈນັ . 10. ບ່ ກ່ ຄວຳມລຳຄຳນໃຫກ້ໍ ບັ ຜູອໍ້ ່ ນ ໂດຍວທິ ກີ ຳນຕ່ ຳງໆ ເຊ່ ນັ Spam (ກຳນສ່ ງົ ອເີ ມລໄປຍງັ ຜູໃໍ້ ຊຈໍ້ ຳນວນ ຫລຳຍ ໂດຍມຈີ ດຸ ປະສງົ ເພ່ ອກຳນໂຄດນຳ). 11. ບ່ ຜະລດິ ຫລໃຊ້ໍ Spyware ໂດຍສະປຳຍແວຈະໃຊຊໍ້ ່ ອງທຳງກຳນເຊ່ ອມຕ່ ທຳງອນິ ເຕເີ ນດັ ເພ່ ອແອບອຳ້ໍ ງ ສ່ ງົ ຂມໍ້ ູນສ່ ວນຕວົ ຂອງຜູນ້ໍ ນັໍ້ ໄປໃຫກ້ໍ ບັ ບຸກຄນົ ຫລ ອງົ ກອນໜ່ ງຶ ໂດຍທ່ ຜີ ູໃ້ໍ ຊບ້ໍ ່ ຮູ.ໍ້ 12. ບ່ ສຳໍ້ ງຫລໃຊໄ້ໍ ວຣດັ .  ຂນັໍ້ ປະເມນີ ຜນົ ແລະ ສະຫຸບບດົ ຮຽນ: (ອງີ ໃສ່ ຫກັ ສູດ ແລະ ເອກະສຳນປະກອບກຳນສອນ) ໃຫນໍ້ ກັ ສກຶ ສຳສນົ ທະນຳຕອບຄຳຖຳມ - ໃຫນໍ້ ກັ ສກຶ ສຳຕອບຄຳຖຳມບຳງຂໃໍ້ ນເອກະສຳນປະກອບກຳນສອນ. - ຄູ ແລະ ນກັ ສກຶ ສຳຮ່ ວມກນັ ສະຫຸບເນອ້ໍ ໃນບດົ ຮຽນໃຫເໍ້ ປັນເອກະພຳບກນັ .  ຜ່ ຳນກຳນຮຽນບດົ ນສີ້ໍ ຳມຳດສະຫຸບໄດວ້ໍ ່ ຳນກັ ສກຶ ສຳມຄີ ວຳມຮູ,້ໍ ຄວຳມສຳມຳດ ແລະ ເຂຳົໍ້ ໃຈດ່ ງັ ນ:ີໍ້ - ເຂຳົໍ້ ໃຈຄວຳມໝຳຍຂອງຂມ້ໍ ູນ - ຮູເໍ້ ຖງິ ຄວຳມສຳຄນັ ຂອງລະບບົ ຖຳນຂມ້ໍ ູນ - ຮູກໍ້ ຳນກຳເນດີ ເກດີ ຂນຶ້ໍ ທຳອດິ ຂອງຖຳນຂມໍ້ ູນແມ່ ນຢ່ ູໃສ? ປີໃດ? ແມ່ ນໃຜເປັນຜູສໍ້ ຳໍ້ ງຂນຶໍ້ ? - ຮູເໍ້ ຖງິ ບຸກຄະລຳກອນທຳງດຳໍ້ ນລະບບົ ຖຳນຂມ້ໍ ນູ - ຮູເໍ້ ຖງິ ຈະລຍິ ະທຳທຳງດຳ້ໍ ນລະບບົ ຖຳນຂມ້ໍ ນູ 6



ບດົ ທີ 2 ຮູບແບບຖານຂມ້ໍ ນູ ສາພນັ (The Relational Database Model) ເວລາ 12 ຊ່ົ ວົ ໂມງ ຂນັ້ໍ ຕອນທີ 1 (stage 1) ຜນົ ໄດຮ້ໍ ບັ ທົ່ ຕີ ອ້ໍ ງການ (Desired Results)  ເປົາ້ໍ ໝາຍ (Goals): ເມົ່ ອຮຽນຈບົ ບດົ ນນີ້ໍ ກັ ສກຶ ສາຄຈູ ະສາມາດ ບອກໄດຄໍ້ ວາມໝາຍຂອງປະເພດຂອງຖານຂມໍ້ ູນ (Types of Databases), ຮູບແບບຖານຂມ້ໍ ູນໃນເມົ່ ອກ່ົ ອນ (Early Database Models), ຮູ ບແບບຖານຂມໍ້ ູນສາພັນ (The Relational Database Model),ລະບົບ ຈດັ ການຖານຂມ້ໍ ູນສາພນັ (Relational Database Management Systems), ລະບບົ ຂມໍ້ ູນຂ່ົ າວສານສາລບັ ການບລຫິ ານການສາໍ້ ງຄູ (Teacher Education Management Information System), ທົ່ າອົ່ ຽງຂອງຖານ ຂມໍ້ ູນສາພນັ (Future of The Relational Database).  ຄວາມເຂາົ້ໍ ໃຈ (Understanding) ຄາຖາມຫກັ (Questions) ນກັ ສກຶ ສາສາມາດ: 1. ຖານຂມໍ້ ນູ ແບົ່ ງອອກເປັນຈກັ ປະເພດຄປະເພດໃດ - ອະທບິ າຍຄວາມໝາຍປະເພດຂອງຖານຂມໍ້ ູນ. ແດ່ົ ? - ອະທບິ າຍໄດຮໍ້ ູບແບບຖານຂມໍ້ ູນໃນເມົ່ ອກົ່ ອນ. 2. ຮູບແບບຖານຂມໍ້ ນູ ໃນເມົ່ ອກ່ົ ອນທ່ົ ເີ ຄຍີ ໃຊມໍ້ ຈີ ກັ - ຮູບແບບຖານຂມ້ໍ ູນສາພນັ . ຮູບແບບຄຮູບແບບໃດແດົ່ ? - ລະບບົ ຈດັ ການຖານຂມໍ້ ນູ ສາພນັ . 3. ຮູບແບບຖານຂມໍ້ ູນສາພນັ ມອີ ງົ ປະກອບຫຍງັ ແດົ່ - ລະບບົ ຂມໍ້ ູນຂົ່ າວສານສາລບັ ການບລຫິ ານການສາ້ໍ ງຄູ - ທົ່ າອ່ົ ຽງຂອງຖານຂມ້ໍ ນູ ສາພນັ ແລະ ມຂີ ດໍ້ ແີ ນວໃດ? 4. ຈົ່ ງົ ບອກຄວາມໝາຍຂອງລະບບົ ຈດັ ການຖານຂໍ້ ມນູ ສາພນັ ? 5. ຖານຂມ້ໍ ູນສາພນັ ມທີ ົ່ າອົ່ ຽງທາງດາ້ໍ ນບວກ ແລະ ດາ້ໍ ນລບົ ແນວໃດ?  ຄວາມຮູ ໍ້ (Knowledge) ທກັ ສະ (Skill) ນກັ ສກຶ ສາສາມາດ: ສາມາດ: - ຮູເໍ້ ຖງິ ການແບົ່ ງປະເພດຂອງຂມ້ໍ ູນ. - ແບົ່ ງປະເພດຂອງຂມໍ້ ນູ ຕາມຄວາມເໝາະສມົ . - ຮູເໍ້ ຖງິ ຮູບແບບຖານຂມໍ້ ນູ ໃນເມົ່ ອກົ່ ອນ. - ອະທບິ າຍຂມ້ໍ ູນໃນເມົ່ ອກ່ົ ອນໄດ.້ໍ - ຮູເໍ້ ຖງິ ຮູບແບບຖານຂມ້ໍ ູນສາພນັ . - ອະທບິ າຍຄວາມໝາຍຂອງຮູບແບບຖານຂມ້ໍ ນູ ສາ - ຮູເ້ໍ ຖງິ ລະບບົ ຈດັ ການຖານຂມ້ໍ ູນສາພນັ . ພນັ . - ຮູກ້ໍ ານເຂາົ້ໍ ເຖງິ ແລະ ນາໃຊລ້ໍ ະບບົ ຂມໍ້ ູນຂ່ົ າວສານສາ - ສາໍ້ ງລະບບົ ຈດັ ການຖານຂມໍ້ ູນສາພນັ ໄດ.ໍ້ ລບັ ການບລຫິ ານການສາ້ໍ ງຄູ. - ນາໃຊລໍ້ ະບບົ ຂມ້ໍ ູນຂ່ົ າວສາຍສາລບັ ບລຫິ ານການສາໍ້ ງ - ຮູເໍ້ ຖງິ ທ່ົ າອ່ົ ຽງຂອງຖານຂມໍ້ ູນສາພນັ . ຄູ. ຂນັ້ໍ ຕອນທີ 2 (stage 2) ຫກັ ຖານປະເມນີ (Evidences) ໜາ້ໍ ທ່ົ ີ (Task) ຫກັ ຖານອົ່ ນໆ (Other Evidences) - ຕງັ້ໍ ຄາຖາມຢ່ົ ູກດິ ຈະກາແລວ້ໍ ໃຫນໍ້ ກັ ສກຶ ສາຄນົ້ໍ ຄວາໍ້ - ສນົ ທະນາຖາມ - ຕອບ. ສນົ ທະນາແລກປົ່ ຽນກນັ ແລະ ພອໍ້ ມກນັ ຫາຄາ - ເວາົໍ້ ເນອຶໍ້ ໃນບດົ ຮຽນ ແລະ ຍກົ ຕວົ ຢ່ົ າງ. 1

ຕອບ. - ເບົ່ ງິ ຮູບພາບສົ່ ການສອນກ່ົ ຽວກບັ ຖານຂມ້ໍ ນູ . - ຖາມ - ຕອບ ແລະ ແນະນາໃຫນໍ້ ກັ ສກຶ ສາຊອກຂມ້ໍ ູນ ເພົ່ ມີ ເຕມີ ຈາກເອກະສານ ແລະ ອນີ ເຕເີ ນດັ . ຂນັ້ໍ ຕອນທີ 3 (stage 3) ແຜນການສອນ (Teaching Plan) ▪ ກດິ ຈະກາ 1 (Activity 1): - ຄຕູ ງັໍ້ ຄາຖາມເພົ່ ອທວນຄນບດົ ຮຽນເກ່ົ າົ ແລະ ນາເຂາົໍ້ າສົ່ ູບດົ ຮຽນໃໝ່ົ . ຄາຖາມ: ລະບບົ ຖານຂມ້ໍ ນູ ແມ່ົ ນຫຍງັ ? - ນກັ ສກຶ ສາຄນົ້ໍ ຄດິ (ຕອບຄາຖາມ) ແລວໍ້ ນາສະເໜຄີ ວາມຄດິ ຂອງຕນົ ເອງ - ຄສູ ະຫຼຸບຄາຕອບໃຫນ້ໍ ກັ ສກຶ ສາຟັງ ຄາຕອບ: ລະບບົ ຖານຂມໍ້ ູນໝາຍເຖງິ ການຈດັ ເກບັ ຂມໍ້ ູນດວ້ໍ ຍລະບບົ ຄອມພວິ ເຕີ ແລະ ນາຂມໍ້ ູນທ່ົ ຈີ ດັ ເກບັ ໄວມໍ້ າຈດັ ເຮດັ ເປັນຂມ້ໍ ູນຂົ່ າວສານ (Information) ເພ່ົ ອໃຊສ້ໍ ະໜບັ ສະໜນູ ການທາງວຽກງານຂອງບຸຼກຄນົ ຫ ອງົ ກອນໄດໍ້ ຢ່ົ າງມປີ ະສດິ ທພິ າບ ບ່ົ ວ່ົ າຈະເປັນຄວາມຖກຕອ້ໍ ງ ຄວາມສະດວກ ວົ່ ອງໄວ ປອດໄພ ແລະ ຫຸຼດຄົ່ າໃຊຈ້ໍ ົ່ າຍ. ລະບບົ ຖານຂມໍ້ ນູ ປະກອບ 4 ສ່ົ ວນຄົ່ : - ຂມໍ້ ນູ (Data) - ຮາດແວຣ໌ (Hardware) - ຊອບແວຣ໌ (Software) - ຜູໃໍ້ ຊໍ້ (Users)  ກດິ ຈະກາ 2 (Activity2): - ຄູອະທບິ າຍເນອຶ້ໍ ໃນບດົ ຮຽນທ່ົ ຈີ ະໄດຮ້ໍ ຽນໃນຊ່ົ ວົ ໂມງນ.ີໍ້ - ຄູແບົ່ ງນກັ ສກຶ ສາອອກເປັນກົ່ ຸຼມຕາມຄວາມເຫມາະສມົ ແລວໍ້ ໃຫນ້ໍ ກັ ສກສາຄຄນົໍ້ ຄວາ້ໍ ຕາມຄາຖາມ ຄາຖາມ: 1. ຖານຂມໍ້ ນູ ແບ່ົ ງອອກເປັນຈກັ ປະເພດຄປະເພດໃດແດົ່ ? 2. ຮູບແບບຖານຂມໍ້ ນູ ໃນເມົ່ ອກ່ົ ອນທ່ົ ເີ ຄຍີ ໃຊມ້ໍ ຈີ ກັ ຮູບແບບຄຮູບແບບໃດແດ່ົ ? 3. ຮູບແບບຖານຂມໍ້ ນູ ສາພນັ ມອີ ງົ ປະກອບຫຍງັ ແດ່ົ ແລະ ມຂີ ດ້ໍ ແີ ນວໃດ? 4. ຈ່ົ ງົ ບອກຄວາມໝາຍຂອງລະບບົ ຈດັ ການຖານຂມໍ້ ນູ ສາພນັ ? 5. ຖານຂມໍ້ ູນສາພນັ ມທີ ່ົ າອົ່ ຽງທາງດາໍ້ ນບວກ ແລະ ດາໍ້ ນລບົ ແນວໃດ? ຄາຕອບ: 1. ການແບ່ົ ງປະເພດຂອງລະບບົ ຖານຂມໍ້ ູນມກີ ານແບ່ົ ງອອກຫາຍປະເພດຂນຶໍ້ ຢົ່ ູກບັ ຊະນດິ ແລະ ປະເພດທ່ົ ນີ າມາຈາ ແນກໃນບດົ ຮຽນນຈີໍ້ ະແບົ່ ງປະເພດຂອງລະບບົ ຖານຂມໍ້ ູນອອກເປັນ 4 ປະເພດໃຫຍົ່ ຕາມຊະນດິ ຕົ່ າງໆດ່ົ ງັ ນ:ີ້ໍ 1) ແບ່ົ ງຕາມຈານວນຂອງຜູໃໍ້ ຊ.້ໍ 2) ແບົ່ ງໂດຍໃຊຂ້ໍ ອບເຂດຂອງວຽກງານ. 2

3) ແບົ່ ງຕາມສະຖານທົ່ ຕີ ງັໍ້ . 4) ແບ່ົ ງຕາມການໃຊງໍ້ ານ. 2. ໃນເມົ່ ອກ່ົ ອນຮູບແບບຖານຂມໍ້ ນູ ທົ່ ກີ ່ົ ຽວຂອ້ໍ ງສອງຮູບແບບຂມ້ໍ ູນໄດຖ້ໍ ກນາໃຊໂໍ້ ດຍທ່ົ ວົ ໄປເພ່ົ ອຮກັ ສາ ແລະ ຈດັ ການຮູບແບບຖານຂມໍ້ ູນແບບຖາວອນ ແລະ ຮູບແບບຖານຂມໍ້ ນູ ເຄອຂົ່ າຍ. ເຖງິ ແມ່ົ ນວ່ົ າການນາໃຊແໍ້ ບບຈາລອງເຫ່ົ າົ ນຖີໍ້ ກຫຸຼດລງົ ຢ່ົ າງໄວວາຂອໍ້ ຍໄດສໍ້ ະເຫນສີ ະຫຸຼບຫຍກໍ້ ົ່ ຽວກບັ ແຕົ່ ລະປະຫວດັ ສາດ. ໃນຄວາມຮູສໍ້ ກຶ ໂດຍລວມຂາໍ້ ພະເຈາົໍ້ ເຊ່ົ ອວົ່ າມນັ ເປັນປະໂຫຍດສາລບັ ທົ່ ານທົ່ ຈີ ະຮູວໍ້ ົ່ າ ສ່ົ ງິ ທົ່ ເີ ກດີ ຂນຶ້ໍ ກົ່ ອນຮູບແບບການພວົ ພນັ ເພົ່ ອໃຫທໍ້ ່ົ ານມຄີ ວາມເຂາົໍ້ ໃຈຂນັໍ້ ພນໍ້ ຖານກົ່ ຽວກບັ ສົ່ ງິ ທົ່ ເີ ຮດັ ໃຫກໍ້ ານ ສາ້ໍ ງແລະວວິ ດັ ທະນາການຂອງມນັ . ໃນສະພາບລວມດ່ົ ງັ ຕ່ົ ໄປນຂີ້ໍ າໍ້ ພະເຈາົໍ້ ອະທບິ າຍສນັໍ້ ໆກົ່ ຽວກບັ ວທິ ກີ ານຂມ້ໍ ູນໃນແຕ່ົ ລະຮູບແບບທ່ົ ມີ ໂີ ຄງ ສາ້ໍ ງແລະ ການເຂາົ້ໍ ເຖງິ ວທິ ກີ ານພວົ ພນັ ລະຫວົ່ າງຄ່ົ ຕູ າຕະລາງແມ່ົ ນເປັນຕວົ ແທນ ແລະ ຫນົ່ ງຶ ຫລສອງຂໄໍ້ ດ້ໍ ປຽບຫຂເໍ້ ສຍຂອງແຕ່ົ ລະຮູບແບບ. 2.1. ແຜນພູມຂອງຖານຂມ້ໍ ູນ hierarchical ເປັນປົກກະຕ.ິ 2.2. ການນາໃຊຖ້ໍ ານສອງຖານຂມ້ໍ ູນຂນັ້ໍ ສູງເພ່ົ ອແກໄໍ້ ຂຄວາມສາພນັ ຫາຍໆຄນົ . 2.3. ແຜນພູມຂອງຖານຂມ້ໍ ນູ ເຄອຂົ່ າຍແບບປົກກະຕ.ິ 3

2.4.ໂຄງສາ້ໍ ງພນ້ໍ ຖານທົ່ ກີ ານດົ ໄວ.້ໍ 3. ຮູບແບບຖານຂມ້ໍ ູນສາພນັ  ອງົ ປະກອບ 1) ສ່ົ ວນໂຄງສາໍ້ ງຂອງຂມໍ້ ນູ (Data Structure) ເປັນສ່ົ ວນການຈດັ ເກບັ ຂມໍ້ ນູ ໃນຮູບແບບຂອງຕາຕະລາງທ່ົ ີ ປະກອບດວໍ້ ຍຖນັ ແລະ ແຖວ. 2) ສົ່ ວນຈດັ ການຂມໍ້ ູນ (Data Manipulation) ເປັນສ່ົ ວນຂອງຄາສ່ົ ງັ ທົ່ ໃີ ຊຈ້ໍ ດັ ການຂມໍ້ ນູ ທ່ົ ຖີ ກເກບັ ຢົ່ ູ ໃນຖານຂມໍ້ ູນ (ຢ່ົ ູໃນຮູບແບບຂອງພາສາ SQL). 3) ສົ່ ວນຄວບຄຸຼມຄວາມຄງົ ສະພາບຂອງຂມໍ້ ູນ (Data Integrity) ເປັນຂກໍ້ ານດົ ຫ ກດົ ເກນທ່ົ ຖີ ກສາໍ້ ງ ຂນຶ້ໍ ມາ ເພ່ົ ອໃຊຄ້ໍ ວບຄຸຼມຄວາມຄງົ ສະພາບຂອງຂມໍ້ ູນ.  ຂດ້ໍ ຂີ ອງຖານຂມ້ໍ ູນຄວາມສາພນັ ຖານຂມໍ້ ນູ ຄວາມສາພນັ ເປັນຮູບແບບຂອງຖານຂມ້ໍ ູນທ່ົ ເີ ຂາົໍ້ ໃຈງົ່າຍສາລບັ ຜູ ໍ້ ໃຊໍ້ ຊົ່ ງຶ ມຂີ ດໍ້ ີ ດົ່ ງັ ນ:ີ້ໍ 1) ເປັນຮູບແບບຂອງຖານຂມໍ້ ູນທົ່ ເີ ຂາົ້ໍ ໃຈງ່ົາຍຖານຂມໍ້ ນູ ຄວາມສາພນັ ເປັນກົ່ ຸຼມຂອງຄວາມສາພນັ ຫ ຕາຕະລາງ ທ່ົ ຂີ ມໍ້ ູນຖກຈດັ ເກບັ ເປັນແຖວ ແລະ ຖນັ ຊົ່ ງຶ ເຮດັ ໃຫຜ້ໍ ູໃ້ໍ ຊເ້ໍ ຫນັ ພາບຂອງຂມໍ້ ູນໄດງ້ໍ ົ່າຍ. 2) ມເີ ຄ່ົ ອງມທ່ົ ີຊ່ົ ວຍໃຫຜ້ໍ ູໃ້ໍ ຊສໍ້ າມາດຈດັ ການກບັ ຂມ້ໍ ູນໄດດ້ໍ ວໍ້ ຍຄາສ່ົ ງັ ງ່ົ າຍໆ ໂດຍຜູໃໍ້ ຊບ້ໍ ່ົ ຕອ້ໍ ງຮູວໍ້ ົ່ າມລີ າຍ ລະອຽດຂອງການຈດັ ເກບັ ຂມ້ໍ ນູ ແນວໃດ. 3) ສາມາດໃຊພ້ໍ າສາທົ່ ງີ ່ົາຍໃນການຄນົ້ໍ ຫາເບົ່ ງິ ຂມໍ້ ູນ ເຊ່ົ ນັ : ພາສາ SQL ເປັນພາສາທົ່ ມີ ລີ ກັ ສະນະຄາໍ້ ຍ ພາສາ ອງັ ກດິ ແລະ ບ່ົ ຈາເປັນຕອ້ໍ ງຂຽນເປັນລາດບັ ຂນັ້ໍ ຕອນຂອງຄາສ່ົ ງັ ແບບໃນພາສາອ່ົ ນໆ. 4) ການເອນີໍ້ ໃຊ້ໍ ຫລ ເຊ່ົ ອມໂຍງຂມໍ້ ູນເຮດັ ໄດງໍ້ ົ່າຍໂດຍການໃຊ້ໍ Operator ທາງຄະນດິ ສາດໂດຍບົ່ ຈາເປັນ ຕອ້ໍ ງໃຊພ້ໍ ອຍເຕີ (Pointer). 4. ລະບບົ ຖານຂມ້ໍ ູນສາພນັ (Relational Database) ເປັນຖານຂມໍ້ ູນທົ່ ໃີ ຊໂໍ້ ມເດວຄວາມສາພນັ (Relational Database Model) ຊົ່ ງຶ ຜູຄໍ້ ດິ ຄນົ້ໍ ໂມເດວເຊງີ ສາພນັ ນຄີໍ້ Dr. E.F. Codd ໂດຍໃຊຫໍ້ ກັ ພນໍ້ ຖານທາງຄະນດິ ສາດ ເນົ່ ອງຈາກແນວຄດິ ຂອງແບບຈາລອງແບບນມີໍ້ ລີ ກັ ສະນະທົ່ ຄີ ນົ ໃຊກໍ້ ນັ ໄດກ້ໍ ່ົ າວຄມກີ ານເກບັ ເປັນຕາຕະລາງ ເຮດັ ໃຫງ້ໍ ່ົາຍຕົ່ ການເຂາົ້ໍ ໃຈ ແລະ ການປະຍຼຸກໃຊງ້ໍ ານດວ້ໍ ຍເຫດຜນົ ນລີ້ໍ ະບບົ ຖານຂມ້ໍ ູນແບບນຈີ້ໍ ່ົ ງຶ ໄດຮ້ໍ ບັ ຄວາມ ນຍິ ມົ ຫລາຍທົ່ ສີ ຼຸດໃນແງ່ົຂອງ entity ແບບຈາລອງແບບນຄີໍ້ ແຟມ້ໍ ຂມ້ໍ ູນໃນຮູບຕາຕະລາງ ແລະ attribute ກ ປຽບເໝອນເຂດຂມໍ້ ູນສົ່ ວນຄວາມສາພນັ ຄຄວາມສາພນັ ລະຫວົ່ າງ entity ຖານຂມໍ້ ູນຄວາມສາພນັ ຄກບັ ການ ເກບັ ຂມ້ໍ ນູ ໃນຮູບຂອງຕາຕະລາງ (Table) ຫາຍໆຕາຕະລາງທ່ົ ມີ ຄີ ວາມສາພນັ ກນັ ໃນແຕົ່ ລະຕາຕະລາງແບົ່ ງອອກ ເປັນແຖວໆ ແລະ ໃນແຕ່ົ ລະແຖວຈະແບ່ົ ງເປັນຖນັ (Column) ໃນທາງທດິ ສະດຈີ ະມຄີ າສບັ ສະເພາະແຕກຕ່ົ າງ ອອກໄປເນົ່ ອງຈາກແບບຈາລອງແບບນເີໍ້ ກດີ ຂນຶໍ້ ຈາກທດິ ສະດທີ າງຄະນດິ ສາດເລ່ົ ອງເຊດ (Set). 5. ລະບບົ ຂມ້ໍ ູນຂ່ົ າວສານສາລບັ ການບລຫິ ານການສາໍ້ ງຄປູ ະກອບມີ 9 Module ດົ່ ງັ ລ່ົ ຸຼມນ:ີໍ້ 4

Module ລງົ ທະບຽນນກັ ສກຶ ສາ, Module ແກໄໍ້ ຂຂມໍ້ ູນ, Module ປອ້ໍ ນຄະແນນການຮຽນ-ການສອນ, Module ກວດປະຫວດັ ນກັ ສກຶ ສາ, Module ຂມໍ້ ນູ ພະນກັ ງານ, Module ບນັ ທກຶ ປະຫວດັ ຂອງການນາໃຊລ້ໍ ະບບົ ຖານຂມ້ໍ ູນ, Module ຄວບຄຸຼມຂມໍ້ ູນຕ່ົ າງໆຂອງລະບບົ , Module ຕງັ້ໍ ຄ່ົ າຕົ່ າງໆຂອງລະບບົ , Module ລາຍງານ ຂອງລະບບົ . 6. ທົ່ າອ່ົ ຽງຂອງຖານຂມໍ້ ູນສາພນັ (Future of The Relational Database) ທົ່ າອ່ົ ຽງໃນດາ້ໍ ນບວກການພດັ ທະນາເຄອຂ່ົ າຍຄອມພວິ ເຕໂີ ດຍສະເພາະເຄອຂ່ົ າຍອນິ ເຕເີ ນດັ ທ່ົ ເີ ຊ່ົ ອມໂຍງກນັ ທົ່ ວົ ໂລກກໃຫເໍ້ ກດີ ການປ່ົ ຽນແປງທາງສງັ ຄມົ ຊົ່ ອງທາງການດາເນນີ ທຼຸລະກດິ ເຊົ່ ນັ : ການທຼຸລະກາເອເລກັ ໂທນກິ , ການພານດິ ເອເລກັ ໂທນກິ ການຜ່ົ ອນຄາຍດວໍ້ ຍການເບົ່ ງິ ໜງັ , ຟັງເພງັ ແລະ ບນັ ເທງິ ຕົ່ າງໆ, ເກມອອນລາຍການພດັ ທະນາໃຫຄ້ໍ ອມພວິ ເຕສີ າມາດຟັງ ແລະ ຕອບເປັນພາສາເວາົ້ໍ ໄດອໍ້ ົ່ ານດວໍ້ ຍຕວົ ອກັ ສອນ ຫ ລາຍແນວມຂຽນໄດກ້ໍ ານ ສະແດງຜນົ ຂອງຄອມພວິ ເຕໄີ ດຄ້ໍ ກບັ ຂອງແທເໍ້ ປັນແບບສາມມຕິ ິ ແລະ ການຮບັ ຮູດ້ໍ ວ້ໍ ຍປະສາດສາພດັ ຄວ່ົ າໄດຢ້ໍ ົ່ ູໃນ ບ່ົ ອນນນັໍ້ ຈ່ົ ງິ ແທກໍ້ ານພດັ ທະນາລະບບົ ຂມ້ໍ ູນຂ່ົ າວສານຖານຄວາມຮູເ້ໍ ພ່ົ ອພດັ ທະນາລະບບົ ຜູຊ້ໍ ່ົ ຽວຊານ ແລະ ການຈດັ ການຄວາມຮູ,ໍ້ ການສກຶ ສາຕາມອດັ ຕະຍະໄສດວ້ໍ ຍລະບບົ ເອເລກັ ໂທນກິ (e-learning) ການຮຽນການສອນດວໍ້ ຍ ລະບບົ ໂທສກຶ ສາ (tele-education) ການຄນົໍ້ ຄວາ້ໍ ຫາຄວາມຮູໄ້ໍ ດຕໍ້ ະຫອດ 24 ຊົ່ ວົ ໂມງຈາກຫອໍ້ ງສະໝຸຼດຈາລອງ (virtual library). ການພດັ ທະນາລະບບົ ໂທລະຄມົ ມະນາຄມົ ການສ່ົ ສານຜົ່ ານເຄອຂ່ົ າຍແບບບ່ົ ມສີ າຍເຄອຂົ່ າຍ ດາວທຽມລະບບົ ຂມ້ໍ ູນຂ່ົ າວສານພູມສາດເຮດັ ໃຫສໍ້ າມາດຄນົໍ້ ຫາຕາແໜົ່ ງໄດຢ້ໍ ່ົ າງແມົ່ ນຍາການບລຫິ ານຈດັ ການພາກ ລດັ ສະໄໝໃໝ່ົ ໂດຍໃຊເ້ໍ ທກັ ໂນໂລຊຂີ ມໍ້ ູນຂ່ົ າວສານ ແລະ ເຄອຂົ່ າຍການສົ່ ສານເພ່ົ ອເພ່ົ ມີ ປະສດິ ທພິ າບການດາເນນີ ການຂອງພາກລດັ ທ່ົ ເີ ອນີໍ້ ວ່ົ າລດັ ຖະບານເອເລກັ ໂທນກິ (e-government) ລວມທງັ ລະບບົ ຖານຂມ້ໍ ູນປະຊາຊນົ ຫ e-citizen. ທ່ົ າອ່ົ ຽງໃນດາ້ໍ ນລບົ ຄວາມຜດິ ພາດໃນການເຮດັ ວຽກຂອງລະບບົ ຄອມພວິ ເຕທີ ງັ ສົ່ ວນຮາດແວ ແລະ ຊອບແວທ່ົ ີ ເກດີ ຂນຶ້ໍ ຈາການອອກແບບ ແລະ ພດັ ທະນາລະບບົ ເຮດັ ໃຫເໍ້ ກດີ ຄວາມເສຍຫາຍຕ່ົ ລະບບົ ແລະ ສູນເສຍຄ່ົ າໃຊຈໍ້ ົ່ າຍ ໃນການແກບໍ້ ນັ ຫາການລະເມດີ ລຄີ ະສດິ ຂອງຊບັ ພະຍາກອນທາງປັນຍາການສາເນາົ ແລະ ລອກຮຽນແບບການກ ອາດສະຍາກາທາງຄອມພວິ ເຕ,ີ ການລກັ ຂມໍ້ ນູ , ການລົ່ ວງລະເມດີ , ການກກວນລະບບົ ຄອມພວິ ເຕີ  ຂນັ້ໍ ປະເມນີ ຜນົ ແລະ ສະຫຼຸບບດົ ຮຽນ: (ອງີ ໃສ່ົ ຫກັ ສູດ ແລະ ເອກະສານປະກອບການສອນ) - ໃຫນ້ໍ ກັ ສກຶ ສາຕອບຄາຖາມບາງຂໃ້ໍ ນເອກະສານປະກອບການສອນ. - ຄູ ແລະ ນກັ ສກຶ ສາຮ່ົ ວມກນັ ສະຫຸຼບເນອໍ້ ໃນບດົ ຮຽນໃຫເໍ້ ປັນເອກະພາບກນັ .  ຜົ່ ານການຮຽນບດົ ນສີ້ໍ າມາດສະຫຼຸບໄດວໍ້ ່ົ ານກັ ສກຶ ສາມຄີ ວາມຮູ,້ໍ ຄວາມສາມາດ ແລະ ເຂາົ້ໍ ໃຈດົ່ ງັ ນ:ີໍ້ - ຮູຈໍ້ ກັ ການແບົ່ ງປະເພດຂອງຖານຂມ້ໍ ນູ - ສາມາດອະທບິ າຍໄດຮໍ້ ູບແບບຖານຂມໍ້ ູນໃນເມ່ົ ອກ່ົ ອນທ່ົ ເີ ຄຍີ ໃຊໍ້ - ຮູຈໍ້ ກັ ອງົ ປະກອບຮູບແບບຖານຂມໍ້ ນູ ສາພນັ ແລະ ຂດ້ໍ ຮີ ູບແບບຖານຂມໍ້ ູນສາພນັ - ຮູເໍ້ ຖງິ ຄວາມໝາຍຂອງລະບບົ ຈດັ ການຖານຂມໍ້ ນູ ສາພນັ - ຮູຈໍ້ ກັ ທ່ົ າອົ່ ຽງທາງດາ້ໍ ນບວກ ແລະ ດາໍ້ ນລບົ ຂອງຖານຂມໍ້ ນູ ສາພນັ 5



ບດົ ທີ 3 ອງົ ປະກອບຂອງຖານຂມໍ້ ນູ ສາພນັ (Relational Database Elements) ເວລາ 8 ຊົ່ ວົ ໂມງ ຂນັໍ້ ຕອນທີ 1 (stage 1) ຜນົ ໄດຮໍ້ ບັ ທົ່ ຕີ ອ້ໍ ງການ (Desired Results)  ເປົາໍ້ ໝາຍ (Goals): ເມ່ົ ອຮຽນຈບົ ບດົ ນນີ້ໍ ກັ ສກຶ ສາຄຈູ ະສາມາດ ບອກໄດຄ້ໍ ວາມໝາຍຂອງປະເພດຂມ້ໍ ູນ (Data Types), ຖານຂມໍ້ ູນ (Database Schema), ຕາຕະລາງ (Table), ຕາຕະລາງທຽມ (View), ການພົວພັນ (Relationship), ຄຸນນະສົມບັດ(Field), ແຖວຂມໍ້ ູນ (Record), ການການດົ ຄີ (Keys).  ຄວາມເຂາົ້ໍ ໃຈ (Understanding) ຄາຖາມຫກັ (Questions) ນກັ ສກຶ ສາສາມາດ: 1. ຂມ້ໍ ນູ ແບ່ົ ງອອກເປັນຈກັ ປະເພດຄປະເພດໃດແດົ່ ? - ອະທບິ າຍຄວາມໝາຍປະເພດຂມ້ໍ ູນ (Data 2. ຈ່ົ ງົ ໃຫຄໍ້ ວາມໝາຍຂອງຖານຂມໍ້ ນູ (Database Schema)? Types). - ອະທບິ າຍໄດຖ້ໍ ານຂມ້ໍ ູນ (Database Schema). 3. ຈົ່ ງົ ໃຫຄ້ໍ ວາມໝາຍຂອງຕາຕະລາງ (Table) ໃນ ຖານຂມ້ໍ ນູ ? - ອະທບິ າຍຕາຕະລາງ (Table). - ຕາຕະລາງທຽມ (View). 4. ຈ່ົ ງົ ໃຫຄ້ໍ ວາມໝາຍຂອງການພວົ ພນັ - ການພວົ ພນັ (Relationship). (Relationship)? - ຄຸນນະສມົ ບດັ (Field). - ແຖວຂມ້ໍ ນູ (Record). 5. ຈ່ົ ງົ ໃຫຄໍ້ ວາມໝາຍຂອງຄຸນນະສມົ ບດັ (Field)? 6. ຈ່ົ ງົ ໃຫຄໍ້ ວາມໝາຍຂອງແຖວຂມ້ໍ ູນ (Record)? 7. ຈ່ົ ງົ ບອກຄວາມໝາຍຂອງການການດົ (Keys)? - ການການດົ ຄີ (Keys).  ຄວາມຮູ ້ໍ (Knowledge) ທກັ ສະ (Skill) ນກັ ສກຶ ສາສາມາດ: ສາມາດ: - ຮູເ້ໍ ຖງິ ປະເພດຂອງຂມ້ໍ ູນ. - ອະທບິ າຍປະເພດຂອງຂມ້ໍ ນູ . - ຮູເ້ໍ ຖງິ ຖານຂມໍ້ ູນ (Database Schema). - ອະທບິ າຍຖານຂມ້ໍ ນູ (Database Schema). - ຮູເໍ້ ຖງິ ຕາຕະລາງ (Table) ໃນຖານຂມໍ້ ູນ. - ອະທບິ າຍຄວາມໝາຍຂອງຕາຕະລາງ (Table) ໃນ - ຮູເ້ໍ ຖງິ ຕາຕະລາງທຽມ (View). ຖານຂມ້ໍ ູນ. - ຮູຄໍ້ ຸນນະສມົ ບດັ (Field). - ສາ້ໍ ງຕາຕະລາງທຽມ (View). - ຮູເ້ໍ ຖງິ ແຖວຂມໍ້ ູນ (Record). - ອະທບິ າຍຄຸນນະສມົ ບດັ (Field). - ຮູເ້ໍ ຖງິ ການການດົ ຄີ (Keys). - ອະທບິ າຍແຖວຂມໍ້ ນູ (Record). - ການດົ ຄີ (Keys) ໃນຕາຕະລາງຖານຂມ້ໍ ູນໄດ.້ໍ ຂນັໍ້ ຕອນທີ 2 (stage 2) ຫກັ ຖານປະເມນີ (Evidences) ໜາໍ້ ທ່ົ ີ (Task) ຫກັ ຖານອ່ົ ນໆ (Other Evidences) - ສນົ ທະນາຖາມ - ຕອບ. - ເວາົໍ້ ເນອຶໍ້ ໃນບດົ ຮຽນ ແລະ ຍກົ ຕວົ ຢ່ົ າງ. 1

- ຕງັໍ້ ຄາຖາມຢ່ົ ູກດິ ຈະກາແລວ້ໍ ໃຫນໍ້ ກັ ສກຶ ສາຄນົໍ້ ຄວາໍ້ ເບົ່ ງິ ຮູບພາບສົ່ ການສອນກົ່ ຽວກບັ ອງົ ປະກອບຂອງຖານ ຂມ້ໍ ນູ ສາພນັ ຖານຂມ້ໍ ນູ . ສນົ ທະນາແລກປ່ົ ຽນກນັ ແລະ ພອ້ໍ ມກນັ ຫາຄາ ຕອບ. - ຖາມ - ຕອບ ແລະ ແນະນາໃຫນໍ້ ກັ ສກຶ ສາຊອກຂມ້ໍ ນູ ເພ່ົ ມີ ເຕມີ ຈາກເອກະສານ ແລະ ອນີ ເຕເີ ນດັ . ຂນັ້ໍ ຕອນທີ 3 (stage 3) ແຜນການສອນ (Teaching Plan) ▪ ກດິ ຈະກາ 1 (Activity 1): - ຄູຕງັ້ໍ ຄາຖາມເພົ່ ອທວນຄນບດົ ຮຽນເກົ່ າົ ແລະ ນາເຂາົ້ໍ າສ່ົ ູບດົ ຮຽນໃໝ່ົ . ຄາຖາມ: 1) ຂມ້ໍ ູນແບົ່ ງອອກເປັນຈກັ ປະເພດຄປະເພດໃດແດົ່ ? - ນກັ ສກຶ ສາຄນົໍ້ ຄດິ (ຕອບຄາຖາມ) ແລວ້ໍ ນາສະເໜຄີ ວາມຄດິ ຂອງຕນົ ເອງ - ຄສູ ະຫຸບຄາຕອບໃຫນໍ້ ກັ ສກຶ ສາຟັງ ຄາຕອບ: 1) ຂມໍ້ ູນສາມາດແບ່ົ ງໄດຫໍ້ າຍລກັ ສະນະຂນຶໍ້ ກບັ ວ່ົ າຈະໃຊເ້ໍ ກນໃດໃນການແບົ່ ງເຊ່ົ ນັ : ກ. ແບົ່ ງຕາມແຫົ່ ງທົ່ ມີ າ ໄດເໍ້ ປັນ 2 ປະເພດ 1. ຂມໍ້ ູນປະຖມົ (Primary Data) ຄຂເ້ໍ ທດັ ຈງິ ຫລ ລາຍລະອຽດທົ່ ຜີ ູເໍ້ ກບັ ຂມ້ໍ ນູ ລງົ ມເກບັ ດວ້ໍ ຍຕນົ ເອງໄດ້ໍ ມາຈາກແຫ່ົ ງກາເນດີ ທົ່ ແີ ທຈໍ້ ງິ ເຊ່ົ ນັ : ຂມໍ້ ູນຈາກການສາພາດ, ການສງັ ເກດ, ການທດົ ລອງ, ການທດົ ສອບ ຫລການ ວດັ ຈາກກ່ົ ຸມຕວົ ຢ່ົ າງໂດຍກງົ . 2. ຂມ້ໍ ນູ ທຸຕິ (Secondary Data) ຄຂເ້ໍ ທດັ ຈງິ ຫລ ລາຍລະອຽດທ່ົ ຜີ ູອໍ້ ່ົ ນລວບລວມໄວຢໍ້ ົ່ າງເປັນລະບບົ ສາມາດນາມາເປັນຂມ້ໍ ູນໂດຍບົ່ ຕອໍ້ ງລງົ ມເກບັ ລວບລວມເອງເຊ່ົ ນັ : ຂມ້ໍ ນູ ຈາກການລງົ ທະບຽນສະສມົ ລາຍງານປະຈາ ປີ ສາລານກຸ ມົ ເອກະສານເຜຍີ ແຜົ່ ເປັນຕນົໍ້ . ຂ. ແບົ່ ງຕາມລກັ ສະນະຂອງຂມ້ໍ ູນ 1. ຂມໍ້ ູນທາງປະລມິ ານ (Quantitative Data) ຄຂມໍ້ ນູ ທົ່ ວີ ດັ ອອກມາເປັນຕວົ ເລກ ເຊົ່ ນັ ຜນົ ສາລດິ ທາງການ ຮຽນວຊິ າຕົ່ າງໆ, ຄວາມຖະຫນດັ ດາໍ້ ນຕົ່ າງໆ ທ່ົ ວີ ດັ ອອກມາເປັນຄະແນນຄຸນະລກັ ສະນະດາ້ໍ ນຈດິ ພໄິ ສເຊົ່ ນັ :ຄວາມ ສນົ ໃຈ, ຄວາມວຕິ ກົ ກງັ ວນົ ເຈາົ້ໍ ລກັ ສະນະທາງກາຍເຊ່ົ ນັ : ຄວາມສູງ, ຄວາມໄວໃນການແລົ່ ນ 2. ຂມ້ໍ ູນທາງລກັ ສະນະ ຫລ ທາງຄຸນນະພາບ (Qualitative Data) ຄຂມ້ໍ ນູ ທົ່ ບີ ົ່ ໄດວໍ້ ດັ ອອກມາເປັນຕວົ ເລກແຕົ່ ຈະສະແດງເຖງິ ລກັ ສະນະຂອງສ່ົ ງິ ນນັໍ້ ເຊົ່ ນັ : ເພດ, ຖານະທາງເສດຖະກດິ , ສາສະຫນາ, ສະຖານະພາບສມົ ລດົ , ອາຊບີ , ຂຄ້ໍ ວາມທ່ົ ເີ ປັນຄວາມຄດິ ເຫນັ , ຜນົ ການສງັ ເກດທ່ົ ຂີ ຽນໃນຮູບບນັ ລະຍາຍ. ຄ. ແບົ່ ງຕາມສະພາບຂອງຂມ້ໍ ູນທົ່ ກີ ່ົ ຽວຂອໍ້ ງກບັ ກົ່ ຸມຕວົ ຢ່ົ າງໄດ້ໍ 3 ປະເພດດ່ົ ງັ ນ:ີໍ້ 1. ຂມ້ໍ ູນສົ່ ວນບຸກຄນົ (Personal Data) ຄຂມ້ໍ ູນທ່ົ ກີ ົ່ ຽວກບັ ຂເໍ້ ທດັ ຈງິ ສົ່ ວນຕວົ ຂອງກ່ົ ຸມຕວົ ຢົ່ າງ ເຊ່ົ ນັ : ຊົ່ ແລະ ນາມກຸນ, ອາຍຸ, ເພດ, ອາຊບີ , ສາສະຫນາ ເປັນຕນົ້ໍ . 2. ຂມໍ້ ູນສ່ົ ງິ ແວດລອ້ໍ ມ (Environmental Data) ຄຂມໍ້ ູນທ່ົ ເີ ປັນຂເ້ໍ ທດັ ຈງິ ກົ່ ຽວກບັ ສ່ົ ງິ ແວດລອ້ໍ ມຂອງກ່ົ ຸມ ຕວົ ຢົ່ າງ ເຊ່ົ ນັ : ລກັ ສະນະທອໍ້ ງຖົ່ ນິ ທົ່ ກີ ົ່ ຸມຕວົ ຢົ່ າງອາໄສ. 3. ຂມ້ໍ ູນພດຶ ຕກິ າ (Behavioral Data) ຄຂມໍ້ ູນທົ່ ເີ ປັນເຈາົໍ້ ລກັ ສະນະທົ່ ມີ ຢີ ່ົ ູໃນຕວົ ຂອງກົ່ ຸມຕວົ ຢ່ົ າງ ເຊົ່ ນັ : ລກັ ສະນະດາ້ໍ ນຄວາມສາມາດຂອງສະຫມອງໄດແ້ໍ ກົ່ ຜນົ ສາເລດັ ທາງວຊິ າການ ຫລ ການຮຽນ ເຊ່ົ ນັ : ຄວາມຮູຄໍ້ ວາມ ເຂາົໍ້ ໃຈ, ການວເິ ຄາະຄວາມຖະຫນດັ ຂອງສະຕປິ ັນຍາ, ຄວາມສນົ ໃຈ, ຄວາມວຕິ ກົ ກງັ ວນົ , ແຮງຈງູ ໃຈຜນົ ສາເລດັ ມະໂນພາບກ່ົ ຽວກບັ ຕນົ ເອງການປະຕບິ ດັ ການກະທາສົ່ ງິ ຕົ່ າງໆ. 2

ງ. ແບ່ົ ງຕາມການນາໄປໃຊກ້ໍ ບັ ຄອມພວິ ເຕໄີ ດໍ້ ມີ 5 ປະເພດຄ: 1. ຂມ້ໍ ູນຕວົ ເລກ (Numeric Data) ໄດແ້ໍ ກົ່ ຂມໍ້ ູນທ່ົ ເີ ປັນຈານວນຕວົ ເລກສາມາດນາໄປຄດິ ໄລ່ົ ໄດ້ໍ ເຊົ່ ນັ : ຈານວນເງນີ ເດອນ, ລາຄາສນິ ຄາ້ໍ . 2. ຂມ້ໍ ູນຕົວອກັ ສອນ (Text Data) ໄດແ້ໍ ກ່ົ ຂມ້ໍ ູນທົ່ ີເປັນຕວົ ອັກສອນ ແລະ ສນັ ຍະລກັ ເຊົ່ ນັ : ຊົ່ ແລະ ນາມສະກຸນ, ທ່ົ ຢີ ົ່ ູ. 3. ຂມໍ້ ູນສຽງ (Audio Data) ໄດແໍ້ ກົ່ ຂມ້ໍ ູນທ່ົ ເີ ປັນສຽງຕົ່ າງໆ ເຊົ່ ນັ : ສຽງດນົ ຕ,ີ ສຽງເວາົໍ້ 4. ຂມ້ໍ ນູ ຮູບພາບ (Images Data) ຄຂມໍ້ ູນທ່ົ ເີ ປັນຈດຸ ສຕີ ່ົ າງໆເມົ່ ອນາມາລຽງຕົ່ ກນັ ແລວໍ້ ເກດີ ຮູບພາບຂນຶໍ້ ເຊ່ົ ນັ : ພາບຖົ່ າຍ, ຜາ້ໍ ລາຍເສນັ້ໍ ເປັນຕນົໍ້ . 5. ຂມໍ້ ູນພາບເຄົ່ ອນໄຫວ (Video Data) ໄດແ້ໍ ກົ່ ຂມ້ໍ ນູ ທົ່ ເີ ປັນພາບເຄົ່ ອນໄຫວຕ່ົ າງໆ ເຊ່ົ ນັ : ພາບ ເຄ່ົ ອນໄຫວທົ່ ຖີ ົ່ າຍດວໍ້ ຍກອໍ້ ງວດິ ໂີ ອ ຫລ ພາບທ່ົ ເີ ຮດັ ຈາກໂປຣແກຣມຕ່ົ າງໆ ເປັນຕນົໍ້ . ການລວບລວມຂມ້ໍ ນູ ເປັນຈດຸ ເລົ່ ມີ ຕນົ້ໍ ຂອງການດາເນນີ ງານ, ການລວບລວມຂມ້ໍ ນູ ທົ່ ດີ ຈີ ະໄດຂໍ້ ມໍ້ ູນທ່ົ ວີ ົ່ ອງໄວ ຖກຕອ້ໍ ງແມົ່ ນຍາ, ຄບົ ຖວໍ້ ນ. ດົ່ ງັ ນນັໍ້ , ຄວາມວົ່ ອງໄວຂອງຂມໍ້ ູນຈ່ົ ງຶ ຜູກພນັ ກບັ ເທກັ ໂນໂລຊຊີ ົ່ ງຶ ມຫີ າຍວທິ ີ ເຊົ່ ນັ : ການໃຊໄໍ້ ປສະນເີ ອເລກັ ໂທນກິ , ການເຊົ່ ອມຕົ່ ກບັ ລະບບົ ປາຍທາງເພ່ົ ອຮບັ ຂມໍ້ ູນ, ການໃຊໂ້ໍ ທລະສານ, ການໃຊ້ໍ ລະບບົ ອົ່ ານຂມ້ໍ ູນອດັ ຕະໂນມດັ ເຊົ່ ນັ : ເຄ່ົ ອງສະແກນ (scaner) ອົ່ ານຂມໍ້ ນູ ທ່ົ ເີ ປັນລະຫດັ (bar code).  ກດິ ຈະກາ 2 (Activity2): - ຄອູ ະທບິ າຍເນອຶໍ້ ໃນບດົ ຮຽນທ່ົ ຈີ ະໄດຮ້ໍ ຽນໃນຊົ່ ວົ ໂມງນ.ີໍ້ - ຄູແບ່ົ ງນກັ ສກຶ ສາອອກເປັນກ່ົ ຸມຕາມຄວາມເຫມາະສມົ ແລວໍ້ ໃຫນ້ໍ ກັ ສກຶ ສາຄຄນົໍ້ ຄວາ້ໍ ຕາມຄາຖາມ ຄາຖາມ: 1. ຈ່ົ ງົ ໃຫຄ້ໍ ວາມໝາຍຂອງຖານຂມ້ໍ ູນ (Database Schema)? 2. ຈົ່ ງົ ໃຫຄໍ້ ວາມໝາຍຂອງຕາຕະລາງ (Table) ໃນຖານຂມໍ້ ນູ ? 3. ຈ່ົ ງົ ໃຫຄໍ້ ວາມໝາຍຂອງຕາຕະລາງທຽມ (View)? 4. ຈົ່ ງົ ໃຫຄໍ້ ວາມໝາຍຂອງການພວົ ພນັ (Relationship)? 5. ຈົ່ ງົ ໃຫຄໍ້ ວາມໝາຍຂອງຄຸນນະສມົ ບດັ (Field)? 6. ຈົ່ ງົ ໃຫຄ້ໍ ວາມໝາຍຂອງແຖວຂມໍ້ ນູ (Record)? 7. ຈ່ົ ງົ ບອກຄວາມໝາຍຂອງການການດົ (Keys)? ຄາຕອບ: 1. ມາຮູຈໍ້ ກັ ກບັ Schema ຂອງ Microsoft SQL Server. schemas-microsoft-sql-server Microsoft SQL Server ເປັນໂປຣແກຣມໃນການບລຫິ ານຈດັ ການຖານຂມໍ້ ູນທ່ົ ດີ ທີ ົ່ ສີ ຸດຂອງ Microsoft ໃນການອອກແບບລະບບົ ຖານຂມ້ໍ ນູ ໂດຍໃຊ້ໍ Microsoft SQL Server ນນັໍ້ ສ່ົ ວນປະກອບຕ່ົ າງໆ ຂອງ SQL Server ຈະເອນີໍ້ ວ່ົ າ Object ໂດຍ Object ຕວົ ຢ່ົ າງເຊົ່ ນັ : Table = ຕາຕະລາງສາລບັ ຈດັ ເກບັ ຂມໍ້ ນູ . View = ວວິ ເພ່ົ ອໃຊສ້ໍ ອບຖາມຂມ້ໍ ນູ ຈາກ Table ຫລ View ຕາມເງົ່ອນໄຂທົ່ ຕີ ອ້ໍ ງການ. Stored Procedure = ໂປຣແກຣມໃນການຈດັ ການເຮດັ ວຽກງານໃນຝົ່ ັງ SQL Server. User = ລາຍຊ່ົ ຜູໃໍ້ ຊລໍ້ ະບບົ . Role = ບດົ ບາດຂອງ User ທົ່ ຈີ ະໃຊງ້ໍ ານລະບບົ . Login = ລາຍຊ່ົ ຜູທໍ້ ົ່ ເີ ຂາົໍ້ ໃຊງໍ້ ານຖານຂມໍ້ ູນທົ່ ຕີ ອ້ໍ ງການ. 3

Linked Server = ເຊເີ ວີ ທ່ົ ເີ ຊ່ົ ອມໂຍງ ເພ່ົ ອໃຊໃໍ້ ນການອາ້ໍ ງອງີ ກບັ SQL Server ໂດຍເຮາົ ສາມາດ ການດົ ການແບ່ົ ງກ່ົ ຸມໂດຍໃຊໍ້ Schema ໄດ້ໍ ຊົ່ ງຶ ເປັນການແບົ່ ງກົ່ ຸມແບບ Logical ບົ່ ໄດເໍ້ ປັນການແບົ່ ງຕາມ Physical ຕາມຮູບແບບ Instance.Database.Schema.Object ເຊ່ົ ນັ : DBServer01.ERPDB.Production.Products ໂດຍ DBServer01 ຄ ຊົ່ Instance ຂອງ Microsoft SQLServer ERPDB ຄ ຊ່ົ ຂອງຖານຂມໍ້ ນູ Production ຄ ຊ່ົ ຂອງ Schema Products ຄ ຊ່ົ Table ຫລ View. 2. Table ເປັນໂຄງສາໍ້ ງພນ້ໍ ຖານທົ່ ຈີ ະໃຊໃໍ້ ນການຈດັ ເກບັ ຂມໍ້ ູນປະກອບດວໍ້ ຍ Field ຕ່ົ າງໆ ທົ່ ຈີ ະການດົ ວົ່ າ ຈະຈດັ ເກບັ ເລົ່ ອງຫຍງັ ແດ່ົ ແລະ ຂມໍ້ ູນຕ່ົ າງໆ ທ່ົ ບີ ນັ ທກຶ ເຂາົ້ໍ ໃນ Table ຈະເອນີໍ້ ວົ່ າ Record ຖເປັນໂຄງສາໍ້ ງ ສາຄນັ ຫາຍໃນຖານຂມ້ໍ ູນ (Database) ດົ່ ງັ ຮູບລົ່ ຸມນຈີ້ໍ ະເຫນັ ໄດວໍ້ ່ົ າ Table ນປີ້ໍ ະກອບໄປດວ້ໍ ຍ Field ProductID, ProductName, UnitPrice, CategoryID. 3. ການສາໍ້ ງຕາຕະລາງທຽມ ແມ່ົ ນສາ້ໍ ງລາຍງານຖນັ ຂອງຕາຕະລາງໂດຍນາເອາົ ຂມໍ້ ນູ ໃນຖນັ ຂອງຕາຕະລາງນນັ້ໍ ມາຄານວນ ເຊົ່ ນັ : ການນບັ ຈານວນໃນຖນັ ຕາຕະລາງນນັ້ໍ , ການຫາຄົ່ າສະເລ່ົ ຍໃນຖນັ , ການຫາຜນົ ລວມໃນ ຖນັ ເປັນຕນົ້ໍ ແລວ້ໍ ຈານວນດ່ົ ງັ ກ່ົ າວນນັ້ໍ ມາສາ້ໍ ງເປັນຖນັ ໃໝົ່ ໃນການອອກລາຍເທົ່ າົ ນນັໍ້ . ຕວົ ຢ່ົ າງ: ການສາ້ໍ ງຕາຕະລາງທຽມກ່ົ ຽວກບັ ການນບັ ເພດຊາຍຂອງຜູໃ້ໍ ຊຕ້ໍ າຕະລາງ user ເຊົ່ ງິ ໃຊຄ້ໍ າສົ່ ງັ ແລະ ຜນົ ທົ່ ໄີ ດຮໍ້ ບັ ດົ່ ງັ ລ່ົ ຸມນ:ີ້ໍ SELECT id, sex, count(sex) as total FROM `user` WHERE sex= “ຊາຍ” 4

4. ການພວົ ພນັ (Relationship) ໝາຍເຖງິ ຄວາມສາພນັ ລະຫວົ່ າງ Entity ຕ່ົ າງໆໃນລະບບົ ເຊ່ົ ນັ : ໃນລະບບົ ການຂາຍໂດຍກງົ ຈະປະກອບດວໍ້ ຍ Entity ພະນກັ ງານ ແລະ Entity ລກູ ຄາ້ໍ ຊ່ົ ງຶ ມຄີ ວາມສາພນັ ກນັ ແບບ ໜ່ົ ງຶ ຕົ່ ກ່ົ ຸມ (One-to-Many) ໝາຍຄວາມວົ່ າພະນກັ ງານ 1 ຄນົ ສາມາດມລີ ູກຄາ້ໍ ໄດຫໍ້ າຍໆ ຄນົ ຄວາມ ສາພນັ ລະຫວ່ົ າງ Entity. ຖານຂມ້ໍ ູນຄວາມສາພນັ ໝາຍເຖງິ ຖານຂມ້ໍ ູນແບບໜົ່ ງຶ ທົ່ ປີ ະກອບດວ້ໍ ຍແຟມ້ໍ ຂມໍ້ ູນທົ່ ແີ ຍກຕົ່ າງຫາກອອກ ຈາກກນັ ເປັນຫາຍໆ ແຟມ້ໍ ແຕົ່ ລະແຟມໍ້ ເຫ່ົ າົ ນນັໍ້ ມຄີ ວາມສາພນັ ເຊົ່ ອມໂຍງກນັ ຢົ່ ູການຄນົໍ້ ຫາຂມໍ້ ູນໃນແຟມໍ້ ໜ່ົ ງຶ ຈະເຊົ່ ອມໂຍງໄປຫາແຟມ້ໍ ອ່ົ ນໄດ້ໍ ເຊົ່ ນັ : ເຮາົ ອາດມແີ ຟມ້ໍ ຂມໍ້ ູນທົ່ ເີ ກບັ ສນິ ຄາໍ້ ແລະ ອກີ ແຟມ້ໍ ຂມ້ໍ ູນໜ່ົ ງຶ ເກບັ ລາຍຊ່ົ ລູກຄາໍ້ ເຮາົ ອາດຈະສາ້ໍ ງແຟມ້ໍ ຂມໍ້ ູນໃໝ່ົ ແລວໍ້ ເລອກສະເພາະຂມ້ໍ ູນທົ່ ຕີ ອ້ໍ ງການຈາກແຕົ່ ລະແຟມໍ້ ໃຫມໍ້ າສາພນັ ກນັ ເພົ່ ອຈະຮູໄໍ້ ດວໍ້ ົ່ າລູກຄາໍ້ ຄນົ ໃດສ່ົ ງັ ສນິ ຄາ້ໍ ໃດໄປຈານວນເທົ່ າົ ໃດທງັ ໝດົ ຂນຶໍ້ ກບັ ການອອກ ແບບລະບບົ ໃຫແ້ໍ ຟມ້ໍ ເຫົ່ າົ ນນັ້ໍ ສາພນັ ກນັ ອກີ ດວໍ້ ຍ. 5. ຄຸນນະສມົ ບດັ (Field) ໝາຍເຖງິ ບົ່ ອນທົ່ ໃີ ຊເ້ໍ ກບັ ຂມໍ້ ູນສະເພາະໃນໂປຣແກຣມປະເພດການຈດັ ການຖານ ຂມ້ໍ ນູ ໂດຍຈດັ ແບ່ົ ງໃຫແໍ້ ຕ່ົ ລະເຂດເກບັ ຂມໍ້ ນູ ແຕົ່ ລະເລົ່ ອງ ຕວົ ຢ່ົ າງເຊ່ົ ນັ : ແບົ່ ງເປັນເຂດ ຊ່ົ ແລະ ນາມສະກຸນ , ທົ່ ຢີ ່ົ ູໝາຍເລກໂທລະສບັ , ອາຍຸ ເພດ, ແລະ ອ່ົ ນໆ. ຖາໍ້ ເຮາົ ນາເຂດຂມ້ໍ ູນເຫ່ົ າົ ນຫີ້ໍ າຍໆ ເຂດມາທງັ ຫມດົ ກນັ ຈະຮຽກວົ່ າ “ແຖວ” (record). 6. ແຖວຂມໍ້ ູນ (Record) ໝາຍເຖງິ ຫນົ່ ວຍໜົ່ ງຶ ຂອງຂມ້ໍ ູນທົ່ ບີ ນັ ທກຶ ໄວໃ້ໍ ນຖານ ຫລ ຄງັ ຂມໍ້ ູນໂດຍປົກກະຕິ ແຖວໜົ່ ງຶ ຈະປະກອບດວ້ໍ ຍເຂດຂມໍ້ ນູ (field) 1 ເຂດຂນຶໍ້ ໄປ ຕວົ ຢົ່ າງເຊ່ົ ນັ : ແຖວຂມໍ້ ູນຂອງພະນກັ ງານຂອງ ບລສິ ດັ ແຫົ່ ງໜ່ົ ງຶ ປະກອບດວໍ້ ຍເຂດຂມໍ້ ູນ 10 ເຂດ ມ:ີ ຊ່ົ ແລະ ນາມສະກຸນ, ທົ່ ຢີ ົ່ ູ, ມເ້ໍ ຂາົໍ້ ເຮດັ ວຽກ, ເງນີ ເດອນທົ່ ໄີ ດຮ້ໍ ບັ , ຕາແໜົ່ ງປະຈບຸ ນັ ແລະ ອົ່ ນໆ. 7. ການການດົ ຄີ (Keys) Key ເປັນຂກໍ້ ານດົ ຄຸນສມົ ບດັ ຂອງຖນັ ໃນຕາຕະລາງ ເຊ່ົ ງິ ເຮດັ ໜາໍ້ ທ່ົ ເີ ປັນ index ເພົ່ ອເພົ່ ມີ ຄວາມໄວໃນການຄນົ້ໍ ຫາຂມໍ້ ນູ ແລະ ໃຊກ້ໍ ານດົ ຄວາມສາພນັ ລະຫວົ່ າງຕາຕະລາງ. Primary key ສາ້ໍ ງຈາກຖນັ ຫ ປະກອບດວ້ໍ ຍຫາຍຖນັ ທົ່ ມີ ຄີ ົ່ າບົ່ ຊາ້ໍ ກນັ ເປັນການຄວບຄຸມຄົ່ າທ່ົ ເີ ກບັ ໃນ ຖນັ ແລະ ໃຊກ້ໍ ານເຊ່ົ ອມໂຍງກນັ ກບັ ຕາຕະລາງ ການດົ primary key ໄດໍ້ 1 key. Foreign key ເປັນຖນັ ໃນ Table ທົ່ ີ primary key ຢົ່ ູທ່ົ ີ Table ອ່ົ ນ ໝາຍຄວາມວົ່ າຄົ່ າຂອງຖນັ ທງັ ໝດົ ໃນ Table ຕອໍ້ ງມຄີ ່ົ າສອດຄ່ົ ອງກບັ ຄົ່ າຂອງຖນັ ທົ່ ເີ ປັນ primary key ຂອງ Table ທົ່ ສີ າພນັ ກນັ . Candidate Key ໝາຍເຖງິ ຄທີ ່ົ ມີ ຄີ ຸນສມົ ບດັ ໃກຄ້ໍ ຽງກບັ ຄຫີ ກັ (Primary Key) ຫລ ສາມາດແທນ ຄຫີ ກັ ໄດເໍ້ ຊົ່ ນັ ໃນຕາຕະລາງພະນກັ ງານການດົ ໃຫລ້ໍ ະຫດັ ພະນກັ ງານເປັນຄຫີ ກັ ຊົ່ ງຶ ມຄີ ົ່ າບ່ົ ຊາ້ໍ ກນັ ແຕົ່ ວ່ົ າໝາຍ ເລກບດັ ປະຊາຊນົ ຂອງພະນກັ ງານກມຄີ ່ົ າບ່ົ ຊາ້ໍ ກນັ . ດົ່ ງັ ນນັ້ໍ , ໝາຍເລກບດັ ປະຊາຊນົ ມລີ ກັ ສະນະເປັນ Candidate Key ຊ່ົ ງສາມາດນາມາເປັນຄສີ າຮອງແທນຄຫີ ກັ ໄດ.ໍ້ Compound Key ໝາຍເຖງິ ຄທີ ່ົ ເີ ກດີ ຈາກການລວມຂມໍ້ ນູ ຫາຍຟິວໃຫມ້ໍ ຄີ ຸນສມົ ບດັ ຄກບັ ຄຫີ ກັ (ມຄີ ົ່ າ ບ່ົ ຊາ້ໍ ກນັ ແລະ ບົ່ ມຄີ ົ່ າຫວາ້ໍ ງ ຫລ null value) ເຊົ່ ນັ : ການນາຟິວຊ່ົ ພະນກັ ງານມາລວມກບັ ຟິວນາມສະ ກຸນຂອງພະນກັ ງານເຮດັ ໃຫເໍ້ ກດີ ເປັນຟິວຂມ້ໍ ູນທົ່ ມີ ຄີ ່ົ າບ່ົ ຊາ້ໍ ຊອໍ້ ນກນັ ເຮາົ ເອນີໍ້ ຄທີ ່ົ ເີ ກດີ ຈາກການລວມຊົ່ ພະ ນກັ ງານ ແລະ ນາມສະກຸນວ່ົ າ Compound Key ຫລ ຄຮີ ົ່ ວມ. 5

Index ສາມາດການດົ ຂນຶ້ໍ ເພ່ົ ອໃຊໃ້ໍ ນການເພົ່ ມີ ຄວາມໄວໃນການຄນົໍ້ ຫາຂມໍ້ ູນ ການລຽງລາດບັ ຂມໍ້ ູນ ແຕົ່ ຄວນສາໍ້ ງຄວາມຈາເປັນເນ່ົ ອງຈາກຖາໍ້ ມຖີ ນັ ທເີ ປັນ Index ຫາຍຈະເຮດັ ໃຫກໍ້ ານເຮດັ ວຽກຊາໍ້ ລງົ .  ຂນັ້ໍ ປະເມນີ ຜນົ ແລະ ສະຫຸບບດົ ຮຽນ: (ອງີ ໃສ່ົ ຫກັ ສູດ ແລະ ເອກະສານປະກອບການສອນ) - ໃຫນ້ໍ ກັ ສກຶ ສາຕອບຄາຖາມບາງຂໃ້ໍ ນເອກະສານປະກອບການສອນ. - ຄູ ແລະ ນກັ ສກຶ ສາຮ່ົ ວມກນັ ສະຫຸບເນອ້ໍ ໃນບດົ ຮຽນໃຫເໍ້ ປັນເອກະພາບກນັ .  ຜົ່ ານການຮຽນບດົ ນສີ້ໍ າມາດສະຫຸບໄດວ້ໍ ົ່ ານກັ ສກຶ ສາມຄີ ວາມຮູ,ໍ້ ຄວາມສາມາດ ແລະ ເຂາົ້ໍ ໃຈດ່ົ ງັ ນ:ີໍ້ - ຮູປ້ໍ ະເພດຂອງຂມໍ້ ູນ. - ຮູຈໍ້ ກັ ຖານຂມ້ໍ ູນ (Database Schema). - ສາມາດສາ້ໍ ງຕາຕະລາງ (Table) ໃນຖານຂມ້ໍ ນູ . - ສາມາດສາໍ້ ງຕາຕະລາງທຽມ (View). - ຮູເໍ້ ຖງິ ຄຸນນະສມົ ບດັ ຂອງຕາຕະລາງ(Field). - ຮູເໍ້ ຖງິ ແຖວຂມໍ້ ນູ (Record). - ສາມາດການການດົ ຄີ (Keys) ຂອງຕາຕະລາງໄດ.ໍ້ 6



ບດົ ທີ 4 ການພວົ ພນັ ໃນຖານຂມໍ້ ນູ (Relationships) ເວລາ 8 ຊົ່ ວົ ໂມງ ຂນັໍ້ ຕອນທີ 1 (stage 1) ຜນົ ໄດຮ້ໍ ບັ ທົ່ ຕີ ອ້ໍ ງການ (Desired Results)  ເປົາໍ້ ໝາຍ (Goals): ເມ່ົ ອຮຽນຈບົ ບດົ ນນີ້ໍ ກັ ສກຶ ສາຄູຈະສາມາດ ບອກໄດຄໍ້ ວາມໝາຍຂອງການພວົ ພນັ ແບບ One-to-One (One-to-One Relationships), ການພວົ ພນັ ແບບ One-to-Many (One-to-Many Relationships), ການພວົ ພນັ ແບບ Many-to-Many (Many-to- Many Relationships), ການພວົ ພນັ ແລະ ຕາຕະລາງທຽມ (Relationships and Views).  ຄວາມເຂາົໍ້ ໃຈ (Understanding) ຄາຖາມຫກັ (Questions) ນກັ ສກຶ ສາສາມາດ: 1. ການພວົ ພນັ ແບບ One-to-One ແມ່ົ ນການ - ອະທບິ າຍຄວາມໝາຍການພວົ ພນັ ແບບ ພວົ ພນັ ແນວໃດ? One-to-One. 2. ການພວົ ພນັ ແບບ One-to-Many ແມ່ົ ນ - ອະທບິ າຍໄດກ້ໍ ານພວົ ພນັ ແບບ One-to- ການພວົ ພນັ ແນວໃດ? Many. 3. ການພວົ ພນັ ແບບ Many-to-Many ແມົ່ ນ - ອະທບິ າຍການພວົ ພນັ ແບບ Many-to- ການພວົ ພນັ ແນວໃດ? Many. 4. ການພວົ ພນັ ແລະ ຕາຕະລາງທຽມມຄີ ວາມ - ອະທບິ າຍການພວົ ພນັ ແລະ ຕາຕະລາງທຽມ ສາຄນັ ແນວໃດ?  ຄວາມຮູ ໍ້ (Knowledge) ທກັ ສະ (Skill) ນກັ ສກຶ ສາສາມາດ: ສາມາດ: - ນາໃຊກໍ້ ານພວົ ພນັ ໃນການສາ້ໍ ງຖານຂມໍ້ ນູ ໃຫ້ໍ - ຮູເ້ໍ ຖງິ ການພວົ ພນັ ແບບ One-to-One. - ຮູເ້ໍ ຖງິ ການພວົ ພນັ ແບບ One-to-Many. ຖກຕອໍ້ ງ. - ຮູເໍ້ ຖງິ ການພວົ ພນັ ແບບ Many-to-Many. - ແຍກການພວົ ພນັ ອອກໃນແຕົ່ ລະຮູບແບບ. - ຮູເ້ໍ ຖງິ ຄວາມສາຄນັ ຂອງການພວົ ພນັ ແລະ - ສາ້ໍ ງການພວົ ພນັ ແລະ ຕາຕະລາງທຽມ ຕາຕະລາງທຽມ. ຂນັໍ້ ຕອນທີ 2 (stage 2) ຫກັ ຖານປະເມນີ (Evidences) ໜາໍ້ ທົ່ ີ (Task) ຫກັ ຖານອົ່ ນໆ (Other Evidences) - ຕງັໍ້ ຄາຖາມຢ່ົ ູກດິ ຈະກາແລວໍ້ ໃຫນໍ້ ກັ ສກຶ ສາ - ສນົ ທະນາຖາມ - ຕອບ. ຄນົ້ໍ ຄວາໍ້ ສນົ ທະນາແລກປ່ົ ຽນກນັ ແລະ ພອໍ້ ມ - ເວາົໍ້ ເນອຶໍ້ ໃນບດົ ຮຽນ ແລະ ຍກົ ຕວົ ຢົ່ າງ. ກນັ ຫາຄາຕອບ. ເບ່ົ ງິ ຮູບພາບສ່ົ ການສອນກ່ົ ຽວກບັ ອງົ ປະກອບຂອງ - ຖາມ - ຕອບ ແລະ ແນະນາໃຫນໍ້ ກັ ສກຶ ສາ ການພວົ ພນັ . ຊອກຂມໍ້ ູນເພ່ົ ມີ ເຕມີ ຈາກເອກະສານ ແລະ ອນີ ເຕເີ ນດັ . - ສາ້ໍ ງຕາຕະລາງ ແລະ ສາໍ້ ງຄວາມສາພນັ ໃນແຕ່ົ ລະຮູບແບບ. 1

ຂນັ້ໍ ຕອນທີ 3 (stage 3) ແຜນການສອນ (Teaching Plan) ▪ ກດິ ຈະກາ 1 (Activity 1): - ຄູຕງັໍ້ ຄາຖາມເພ່ົ ອທວນຄນບດົ ຮຽນເກົ່ າົ ແລະ ນາເຂາົ້ໍ ສ່ົ ູບດົ ຮຽນໃໝ່ົ . ຄາຖາມ: ຈົ່ ງົ ໃຫຄ້ໍ ວາມໝາຍຂອງຕາຕະລາງ (Table) ໃນຖານຂມ້ໍ ູນ? - ນກັ ສກຶ ສາຄນົ້ໍ ຄດິ (ຕອບຄາຖາມ) ແລວໍ້ ນາສະເໜຄີ ວາມຄດິ ຂອງຕນົ ເອງ - ຄສູ ະຫຸຼບຄາຕອບໃຫນ້ໍ ກັ ສກຶ ສາຟັງ ຄາຕອບ: Table ເປັນໂຄງສາໍ້ ງພນ້ໍ ຖານທົ່ ຈີ ະໃຊໃໍ້ ນການຈດັ ເກບັ ຂມ້ໍ ນູ ປະກອບດວໍ້ ຍ Field ຕົ່ າງໆ ທົ່ ຈີ ະການດົ ວ່ົ າຈະ ຈດັ ເກບັ ເລົ່ ອງຫຍງັ ແດ່ົ ແລະ ຂມ້ໍ ູນຕ່ົ າງໆ ທ່ົ ບີ ນັ ທກຶ ເຂາົ້ໍ ໃນ Table ຈະເອນີ້ໍ ວ່ົ າ Record ຖເປັນໂຄງສາ້ໍ ງສາຄນັ ຫາຍໃນຖານຂມໍ້ ູນ (Database) ດົ່ ັງຮູ ບລົ່ ຸຼ ມນີຈໍ້ ະເຫນັ ໄດວ້ໍ ົ່ າ Table ນປີ້ໍ ະກອບໄປດວໍ້ ຍ Field ProductID, ProductName, UnitPrice, CategoryID.  ກດິ ຈະກາ 2 (Activity2): - ຄອູ ະທບິ າຍເນອຶໍ້ ໃນບດົ ຮຽນທົ່ ຈີ ະໄດຮໍ້ ຽນໃນຊ່ົ ວົ ໂມງນ.ີໍ້ - ຄູແບົ່ ງນກັ ສກຶ ສາອອກເປັນກົ່ ຸຼມຕາມຄວາມເຫມາະສມົ ແລວ້ໍ ໃຫນ້ໍ ກັ ສກຶ ສາຄຄນົໍ້ ຄວາ້ໍ ຕາມຄາຖາມ ຄາຖາມ: 1. ການພວົ ພນັ ແບບ One-to-One ແມົ່ ນການພວົ ພນັ ແນວໃດ? 2. ການພວົ ພນັ ແບບ One-to-Many ແມົ່ ນການພວົ ພນັ ແນວໃດ? 3. ການພວົ ພນັ ແບບ Many-to-Many ແມ່ົ ນການພວົ ພນັ ແນວໃດ? 4. ການພວົ ພນັ ແລະ ຕາຕະລາງທຽມມຄີ ວາມສາຄນັ ແນວໃດ? ຄາຕອບ: 1. ການພວົ ພນັ ແບບ One-to-One (One-to-One Relationships) ເປັນການສະແດງຄວາມສາພນັ ຂອງຂມ້ໍ ູນ ຂອງເອນທຕິ ່ົ ໜີ ົ່ ງຶ ວົ່ າມຄີ ວາມສາພນັ ກບັ ຂມ້ໍ ູນໃນອກີ ເອນທຕິ ໜີໍ້ ່ົ ງຶ ໃນລກັ ສະນະ ໜົ່ ງຶ ຕ່ົ ໜົ່ ງຶ ຫລ ຂຽນໄດໍ້ ເປັນ 1:1 ສະແດງວົ່ າຂມໍ້ ນູ ພຽງໜົ່ ງຶ ຂມໍ້ ນູ ຂອງເອນທຕິ ່ົ ທີ າອດິ ມຄີ ວາມສາພນັ ກບັ ຂມ້ໍ ູນໃນເອນທຕິ ົ່ ທີ ົ່ ສີ ອງພຽງ ຂມ້ໍ ນູ ດຽວ. ຕວົ ຢ່ົ າງ: 2. ການພວົ ພນັ ແບບ One-to-Many (One-to-Many Relationships) ເປັນການສະແດງຄວາມສາພນັ ຂອງຂ້ໍ ມນູ ຂອງເອນທຕິ ່ົ ໜີ ່ົ ງຶ ວ່ົ າມຄີ ວາມສາພນັ ກບັ ຂມໍ້ ູນໃນອກີ ເອນທຕິ ົ່ ໜີ ົ່ ງຶ ໃນລກັ ສະນະ ໜົ່ ງຶ ຕົ່ ກ່ົ ຸຼມ ຫລ ຂຽນ 2

ໄດເ້ໍ ປັນ 1:N ສະແດງວ່ົ າຂມໍ້ ນູ ພຽງໜ່ົ ງຶ ຂມໍ້ ູນຂອງເອນທຕິ ່ົ ທີ າອດິ ມຄີ ວາມສາພນັ ກບັ ຂມ້ໍ ນູ ໃນເອນທຕິ ົ່ ທີ ສີ ອງ ຫລາຍຂມ້ໍ ູນດ່ົ ງັ ລົ່ ຼຸມນ:ີ້ໍ ຕວົ ຢົ່ າງ: 3. ການພວົ ພນັ ແບບ Many-to-Many (Many-to-Many Relationships) ເປັນການສະແດງຄວາມສາພນັ ຂອງ ຂມໍ້ ູນຂອງເອນທຕິ ່ົ ໜີ ່ົ ງຶ ວ່ົ າມຄີ ວາມສາພນັ ກບັ ຂມ້ໍ ນູ ໃນອກີ ເອນທຕິ ົ່ ໜີ ົ່ ງຶ ໃນລກັ ສະນະ ກົ່ ຼຸມ ຕ່ົ ກົ່ ຼຸມ ຫລ ຂຽນ ໄດເໍ້ ປັນ N:M ສະແດງວົ່ າຂມໍ້ ູນພຽງໜົ່ ງຶ ຂມໍ້ ູນຂອງເອນທຕິ ົ່ ທີ າອດິ ມຄີ ວາມສາພນັ ກບັ ຂມໍ້ ູນໃນເອນທຕິ ົ່ ທີ ົ່ ີ ສອງຫລາຍຂມໍ້ ູນ ແລະ ທານອງດຽວກນັ ຂມ້ໍ ູນພຽງໜົ່ ງຶ ຂມ້ໍ ູນຂອງເອນທຕິ ົ່ ທີ ົ່ ສີ ອງມຄີ ວາມສາພນັ ໃນທາງ ກງົ ກນັ ຂາ້ໍ ມກນັ ກບັ ຂມ້ໍ ູນໃນເອນທຕິ ົ່ ທີ ົ່ ທີ າອດິ ຫລາຍຂມໍ້ ູນ. ຕວົ ຢົ່ າງ: 4. ການພວົ ພນັ ແລະ ຕາຕະລາງທຽມ (Relationships and Views) ການສາ້ໍ ງຄວາມສາພນັ ລະຫວ່ົ າງ ຕາຕະລາງຂມໍ້ ູນຈະຊ່ົ ວຍຫລຸຼດຄວາມຊາ້ໍ ຊອ້ໍ ນຂອງຕາຕະລາງຂມໍ້ ນູ ແລະຊົ່ ວຍໃຫກ້ໍ ານຈດັ ການກບັ ຂມໍ້ ນູ ເຮດັ ໄດຢໍ້ ່ົ າງວົ່ ອງໄວເພາະຕາຕະລາງຂມ້ໍ ູນມຂີ ະໜາດນອ້ໍ ຍບົ່ ຊບັ ຊອ້ໍ ນ. ຮູບແບບຂອງຕາລາງຂມໍ້ ູນທົ່ ຈີ ະນາມາສາ້ໍ ງຄວາມສາພນັ 1) ຕາຕະລາງຂມໍ້ ູນລູກຄາໍ້ (customer) ເກບັ ຂມໍ້ ູນລູກຄາໍ້ ມຟີ ິວຊ່ົ cuscode ເປັນຟິວທົ່ ຈີ ະໃຊສ້ໍ າ້ໍ ງຄວາມ ສາພນັ . 2) ຕາຕະລາງຂມໍ້ ູນສນິ ຄາ້ໍ (sheetstock) ເກບັ ຂມ້ໍ ູນສນິ ຄາໍ້ ມຟີ ິວຊ່ົ sheetcode ເປັນຟິວທົ່ ໃີ ຊສໍ້ າ້ໍ ງຄວາມ ຄວາມສາພນັ . 3

3) ຕາຕະລາງຂມ້ໍ ູນ (order) ເກບັ ຂມ້ໍ ູນການສ່ົ ງັ ຊມ້ໍ ຟີ ິວ no ເປັນຟິວຫກັ ໃນຕາຕະລາງຂມ້ໍ ູນນຈີ້ໍ ະມຟີ ິວ ຊ່ົ cuscode ໄ ວ້ໍສາ້ໍ ງຄວາ ມ ສ າ ພັນກັບຟິ ວ cuscode ໃ ນ ຕາ ຕະ ລ າ ງຂ້ໍມູນ ລູກ ຄ້ໍາ ແລະ ຟິ ວ sheetcode ໄວສ້ໍ າ້ໍ ງຄວາມສາພນັ ກບັ ຟິວ sheetcode ໃນຕາຕະລາງຂມ້ໍ ນູ ລກູ ຄາ້ໍ . 4) ຕາຕະລາງຂມ້ໍ ູນການສ່ົ ງັ ຊ້ໍ (Order) ເຮດັ ຫນາ້ໍ ທົ່ ເີ ປັນຄກບັ ຕວົ ກາງສາມາດດງຶ ຂມ້ໍ ູນຈາກຕາຕະລາງຂມ້ໍ ູນ ລູກຄາ້ໍ ແລະ ສນິ ຄາໍ້ ມາໃຊງໍ້ ານໄດຊ້ໍ ່ົ ວຍໃຫກ້ໍ ານອອກແບບຕາຕະລາງຂມ້ໍ ູນບົ່ ຊບັ ຊອ້ໍ ນ. ການສາໍ້ ງຕາຕະລາງທຽມ ແມົ່ ນສາ້ໍ ງລາຍງານຖນັ ຂອງຕາຕະລາງໂດຍນາເອາົ ຂມໍ້ ນູ ໃນຖນັ ຂອງຕາຕະລາງ ນນັໍ້ ມາຄານວນ ເຊົ່ ນັ : ການນບັ ຈານວນໃນຖນັ ຕາຕະລາງນນັ້ໍ , ການຫາຄົ່ າສະເລົ່ ຍໃນຖນັ , ການຫາຜນົ ລວມ ໃນຖນັ ເປັນຕນົ້ໍ ແລວໍ້ ຈານວນດົ່ ງັ ກ່ົ າວນນັ້ໍ ມາສາໍ້ ງເປັນຖນັ ໃໝົ່ ໃນການອອກລາຍງານເທົ່ າົ ນນັໍ້ .  ຂນັໍ້ ປະເມນີ ຜນົ ແລະ ສະຫຼຸບບດົ ຮຽນ: (ອງີ ໃສ່ົ ຫກັ ສູດ ແລະ ເອກະສານປະກອບການສອນ) - ໃຫນ້ໍ ກັ ສກຶ ສາຕອບຄາຖາມບາງຂໃໍ້ ນເອກະສານປະກອບການສອນ. - ຄູ ແລະ ນກັ ສກຶ ສາຮົ່ ວມກນັ ສະຫຼຸບເນອ້ໍ ໃນບດົ ຮຽນໃຫເ້ໍ ປັນເອກະພາບກນັ .  ຜົ່ ານການຮຽນບດົ ນສີໍ້ າມາດສະຫຼຸບໄດວໍ້ ົ່ ານກັ ສກຶ ສາມຄີ ວາມຮູ,້ໍ ຄວາມສາມາດ ແລະ ເຂາົ້ໍ ໃຈດົ່ ງັ ນ:ີໍ້ - ຮູ ໍ້ ແລະ ສາມາດສາໍ້ ງການພວົ ພນັ ແບບ One-to-One. - ຮູ ້ໍ ແລະ ສາມາດສາ້ໍ ງການພວົ ພນັ ແບບ One-to-Many. - ຮູ ້ໍ ແລະ ສາມາດສາໍ້ ງການພວົ ພນັ ແບບ Many-to-Many. - ຮູເໍ້ ຖງິ ຄວາມສາຄນັ ຂອງການພວົ ພນັ ແລະ ຕາຕະລາງທຽມ. 4



ບດົ ທີ 5 ການນາໃຊ້ SQL ລາຍງານຂມ້ ນູ ໃນຖານ (SQL Select Query) ເວລາ 8 ຊົ່ ວົ ໂມງ ຂນ້ ຕອນທີ 1 (stage 1) ຜນົ ໄດຮ້ ບທົ່ ຕີ ອ້ ງການ (Desired Results)  ເປົາ້ ໝາຍ (Goals): ເມົ່ ອຮຽນຈບົ ບດົ ນນີ້ ກສກຶ ສາຄຈູ ະສາມາດ ບອກໄດຄ້ ວາມໝາຍກົ່ ຽວກບ SQL (Introduction to SQL), ການສາ້ ງຕາຕະລາງ ນາໃຊຄ້ າສ່ົ ງ CREATE (CREATE TABLE), ພ້ນຖາ ນກ ານລາ ຍງາ ນຂ້ມູນ ນາໃຊຄ້ າ ສົ່ ງ SELECT (SELECT Statement: Basic), ການລາຍງານຂມ້ ູນຈາກຫຼາຍຕາຕະລາງ ນາໃຊຄ້ າສົ່ ງ SELECT FROM, (SELECT Statement: FROM Clause), ການລາຍງານຂມ້ ູນແບບມເີ ງ່ົອນໄຂ ນາໃຊຄ້ າສ່ົ ງ SELECT WHERE (SELECT Statement: WHERE Clause), ການນາໃຊ ້ Function ຕົ່ າງໆໃນການລາຍງານຂມ້ ູນ (SELECT Statement: Aggregation Functions), ການຈດຮຽງລາຍງານຂມ້ ູນນາໃຊຄ້ າສົ່ ງ ORDER BY ແລະ GROUP BY (ORDER BY and GROUP BY). ຄາຖາມຫຼກ (Questions)  ຄວາມເຂາົ້ ໃຈ (Understanding) ນກສກຶ ສາສາມາດ: 1. SQL ຫຍມ້ າຈາກໃສ ແລະ ເຮາົ ສາມາດນາໃຊ້ - ອະທບິ າຍຄວາມໝາຍຂອງ SQL ເຮດຫຍງໄດແ້ ດົ່ ? 2. ຈ່ົ ງົ ສາ້ ງຕາຕະລາງຖານຂມ້ ນູ ດວ້ ຍຄາສົ່ ງ (Introduction to SQL). - ເຂາົ້ ໃຈການສາ້ ງຕາຕະລາງ ນາໃຊຄ້ າສ່ົ ງ CREATE TABLE? 3. ຈົ່ ງົ ສາ້ ງລາຍງານຂມ້ ູນໂດຍນາໃຊຄ້ າສົ່ ງ CREATE (CREATE TABLE). - ອະທບິ າຍການພນ້ ຖານການລາຍງານຂມ້ ູນນາ SELECT? 4. ຈ່ົ ງົ ສາ້ ງລາຍງານຂມ້ ນູ ໂດຍນາໃຊຄ້ າສົ່ ງ ໃຊຄ້ າສົ່ ງ SELECT (SELECT). - ອະທບິ າຍການລາຍງານຂມ້ ນູ ຈາກຫຼາຍ SELECT Statement: FROM Clause? 5. ຈ່ົ ງົ ສາ້ ງລາຍງານຂມ້ ູນແບບມເີ ງ່ົອນໄຂໂດຍນາ ຕາຕະລາງນາໃຊຄ້ າສ່ົ ງ SELECT FROM, ໃຊຄ້ າສົ່ ງ SELECT Statement: WHERE (SELECT Statement: FROM Clause) Clause? 6. ຈ່ົ ງົ ນາໃຊ້ Function ຕ່ົ າງໆໃນການລາຍງານຂ້ - ອະທບິ າຍການລາຍງານຂມ້ ນູ ແບບມເີ ງ່ົອນໄຂ ນາໃຊຄ້ າສ່ົ ງ SELECT WHERE (SELECT ມູນ (SELECT Statement: Aggregation Functions)? Statement: WHERE Clause) 7. ຈົ່ ງົ ຈດຮຽງລາຍງານຂມ້ ູນນາໃຊຄ້ າສ່ົ ງ - ການນາໃຊ້ Function ຕ່ົ າງໆໃນການລາຍງານ ORDER BY ແລະ GROUP BY (ORDER ຂມ້ ນູ (SELECT Statement: Aggregation BY and GROUP BY)? Functions) - ການຈດຮຽງລາຍງານຂມ້ ນູ ນາໃຊຄ້ າສ່ົ ງ ORDER BY ແລະ GROUP BY (ORDER BY and GROUP BY)  ຄວາມຮູ ້ (Knowledge) ທກສະ (Skill) ນກສກຶ ສາສາມາດ: ສາມາດ: - ນາໃຊຄ້ າສົ່ ງຂອງ SQL ໃນການສາ້ ງຕາຕະລາງ - ຮູເ້ ຖງິ ຄວາມໝາຍຂອງ SQL (Introduction to SQL). ແລະ ສາ້ ງລາຍງານໃນຮູບແບບຕ່ົ າງໆ 1

- ຮູເ້ ຖງິ ການສາ້ ງຕາຕະລາງໂດຍນາໃຊຄ້ າສົ່ ງ - ນາໃຊ້ Function ຕ່ົ າງໆໃນການລາຍງານຂ້ CREATE (CREATE TABLE). ມນູ . - ຮູເ້ ຖງິ ການພນ້ ຖານການລາຍງານຂມ້ ູນນາໃຊ້ - ການຈດຮຽງລາຍງານຂມ້ ນູ ນາໃຊຄ້ າສົ່ ງ ຄາສ່ົ ງ SELECT. ORDER BY ແລະ GROUP BY. - ຮູເ້ ຖງິ ການນາໃຊ້ Function ຕົ່ າງໆໃນການ ລາຍງານຂມ້ ູນ. - ຈດຮຽງລາຍງານຂມ້ ູນນາໃຊຄ້ າສົ່ ງ ORDER BY ແລະ GROUP BY. ຂນ້ ຕອນທີ 2 (stage 2) ຫກຼ ຖານປະເມນີ (Evidences) ໜາ້ ທົ່ ີ (Task) ຫກຼ ຖານອ່ົ ນໆ (Other Evidences) - ຕງ້ ຄາຖາມຢົ່ ູກດິ ຈະກາແລວ້ ໃຫນ້ ກສກຶ ສາ - ສນົ ທະນາຖາມ - ຕອບ. ຄນົ້ ຄວາ້ ສນົ ທະນາແລກປົ່ ຽນກນ ແລະ ພອ້ ມ - ເວາົ້ ເນອຶ້ ໃນບດົ ຮຽນ ແລະ ຍກົ ຕວົ ຢົ່ າງ. ກນຫາຄາຕອບ. - ຖາມ - ຕອບ ແລະ ແນະນາໃຫນ້ ກສກຶ ສາ ເບົ່ ງິ ຮູບພາບສ່ົ ການສອນກົ່ ຽວກບອງົ ປະກອບ ຊອກຂມ້ ູນເພົ່ ມີ ເຕມີ ຈາກເອກະສານ ແລະ ຂອງການນາໃຊຄ້ າສົ່ ງຂອງ SQL . ອນີ ເຕເີ ນດ. - ໃຊຄ້ າສ່ົ ງຂອງ SQL ໃນການສາ້ ງຕາຕະລາງ ແລະ ສາ້ ງລາຍງານໃນຮູບແບບຕ່ົ າງໆ ຂນ້ ຕອນທີ 3 (stage 3) ແຜນການສອນ (Teaching Plan) ▪ ກດິ ຈະກາ 1 (Activity 1): - ຄຕູ ງ້ ຄາຖາມເພົ່ ອທວນຄນບດົ ຮຽນເກ່ົ າົ ແລະ ນາເຂາົ້ ສ່ົ ູບດົ ຮຽນໃໝ່ົ . ຄາຖາມ: ການພວົ ພນ ແລະ ຕາຕະລາງທຽມມຄີ ວາມສາຄນແນວໃດ? - ນກສກຶ ສາຄນົ້ ຄດິ (ຕອບຄາຖາມ) ແລວ້ ນາສະເໜຄີ ວາມຄດິ ຂອງຕນົ ເອງ - ຄສູ ະຫຼຸບຄາຕອບໃຫນ້ ກສກຶ ສາຟງ ຄາຕອບ: ການສາ້ ງຕາຕະລາງທຽມ ແມ່ົ ນສາ້ ງລາຍງານຖນຂອງຕາຕະລາງໂດຍນາເອາົ ຂມ້ ູນໃນຖນຂອງຕາຕະລາງນນ້ ມາຄານວນ ເຊ່ົ ນ: ການນບຈານວນໃນຖນຕາຕະລາງນນ້ , ການຫາຄ່ົ າສະເລ່ົ ຍໃນຖນ, ການຫາຜນົ ລວມໃນຖນ ເປນຕນົ້ ແລວ້ ຈານວນດ່ົ ງກ່ົ າວນນ້ ມາສາ້ ງເປນຖນໃໝ່ົ ໃນການອອກລາຍງານເທົ່ າົ ນນ້ ເຮາົ ຈະໃຊ້ SQL ເຮດຫຍງໄດແ້ ດົ່  ໃຊໃ້ ນການສບຄນົ້ ຫາຂມ້ ູນໃນຖານຂມ້ ນູ .  ໃຊເ້ ພ່ົ ມີ ຂມ້ ູນເຂາົ້ ໄປໃນຖານຂມ້ ູນ.  ໃຊປ້ ບປຼຸງຂມ້ ນູ ໃນຖານຂມ້ ູນ.  ໃຊລ້ ບົ ລາຍການທ່ົ ເີ ຮາົ ບ່ົ ຕອ້ ງການອອກຈາກຖານຂມ້ ນູ . 2

 ໃຊສ້ າ້ ງຖານຂມ້ ນູ ຂນຶ້ ມາໃໝ່ົ .  ໃຊສ້ າ້ ງຕາຕະລາງ (Table) ໃນຖານຂມ້ ນູ .  ໃຊສ້ າ້ ງ Stored Procedure ໃນຖານຂມ້ ນູ .  ໃຊສ້ າ້ ງ Views ໃນຖານຂມ້ ນູ .  ໃຊກ້ ານດົ ສດິ ໃຫກ້ ບຕາຕະລາງ (Table), Procedure ແລະ Views.  ກດິ ຈະກາ 2 (Activity2): - ຄູອະທບິ າຍເນອຶ້ ໃນບດົ ຮຽນທົ່ ຈີ ະໄດຮ້ ຽນໃນຊ່ົ ວົ ໂມງນ.ີ້ - ຄູແບົ່ ງນກສກຶ ສາອອກເປນກົ່ ຼຸມຕາມຄວາມເຫມາະສມົ ແລວ້ ໃຫນ້ ກສກຶ ສາຄຄນົ້ ຄວາ້ ຕາມຄາຖາມ ຄາຖາມ: 1. SQL ຫຍມ້ າຈາກໃສ ແລະ ເຮາົ ສາມາດນາໃຊເ້ ຮດຫຍງໄດແ້ ດົ່ ? 2. ຈົ່ ງົ ສາ້ ງຕາຕະລາງຖານຂມ້ ນູ ດວ້ ຍຄາສ່ົ ງ CREATE TABLE? 3. ຈົ່ ງົ ສາ້ ງລາຍງານຂມ້ ນູ ໂດຍນາໃຊຄ້ າສົ່ ງ SELECT? 4. ຈົ່ ງົ ສາ້ ງລາຍງານຂມ້ ູນໂດຍນາໃຊຄ້ າສົ່ ງ SELECT Statement: FROM Clause? ຄາຕອບ: 1. SQL ມາຈາກຄາວົ່ າ Structured Query Language ເປນພາສາມາດຕະຖານໃນການເຂາົ້ ເຖງິ ຖານຂມ້ ູນເຮາົ ສາມາດໃຊງ້ ານພາສາ SQL ໄດຈ້ າກໂປຣແກຣມຕ່ົ າງໆ ທົ່ ຕີ ອ້ ງເຮດກບລະບບົ ຖານຂມ້ ນູ ເຊ່ົ ນ ໃຊ ້ SQL ໃນ ການກ່ົ ການດງຶ ຂມ້ ູນ (Retrieve Data) ຈາກຖານຂມ້ ູນ ແລະ ມນເປນມາດຕະຖານກາງທົ່ ໃີ ຊໃ້ ນລະບບົ ຖານຂມ້ ນູ ຕົ່ າງໆ ໂດຍເປນມາດຕະຖານຂອງ ANSI (American National Standard Institute). 2. ການສາ້ ງຕາຕະລາງນາໃຊຄ້ າສ່ົ ງ CREATE (CREATE TABLE) CREATE DATABASE databasename; ຕວົ ຢ່ົ າງ CREATE DATABASE testDB; ຄາສ່ົ ງໃນການສາ້ ງຕາຕະລາງຖານຂມ້ ູນ CREATE TABLE table_name(column1 datatype, column2 datatype, column3 datatype,....); ຕວົ ຢ່ົ າງ CREATE TABLE Persons (PersonID int, LastName varchar(255), FirstName varchar(255), Address varchar(255),City varchar(255)); 3. ສາ້ ງລາຍງານຂມ້ ນູ ໂດຍນາໃຊຄ້ າສົ່ ງ SELECT column1, column2, ... FROM table_name; ຕວົ ຢົ່ າງ SELECT CustomerName, City FROM Customers; 3

ຄາສົ່ ງໃນການເລອກຂມ້ ູນມາລາຍງານທງໝດົ ໃນຕາຕະລາງ SELECT * FROM table_name; ຕວົ ຢົ່ າງ SELECT * FROM Customers; 4. ສາ້ ງລາຍງານຂມ້ ູນໂດຍນາໃຊຄ້ າສົ່ ງ SELECT Statement: FROM Clause SELECT column(t1), column(t2), ... FROM name(table1) INNER JOIN name(table2) ON table1.column(t1)=table2.column(t1) ຕວົ ຢ່ົ າງ SELECT empName, levelName,employee.levelCode FROM employee INNER JOIN level ON employee.levelCode=level.levelCode  ກດິ ຈະກາ 3 (Activity 3): - ຄອູ ະທບິ າຍເນອຶ້ ໃນບດົ ຮຽນທົ່ ຈີ ະໄດຮ້ ຽນໃນຊ່ົ ວົ ໂມງນ.ີ້ - ຄແູ ບ່ົ ງນກສກຶ ສາອອກເປນກົ່ ຸຼມຕາມຄວາມເຫມາະສມົ ແລວ້ ໃຫນ້ ກສກຶ ສາຄຄນົ້ ຄວາ້ ຕາມຄາຖາມ ຄາຖາມ: 1. ຈົ່ ງົ ສາ້ ງລາຍງານຂມ້ ູນແບບມເີ ງ່ົອນໄຂໂດຍນາໃຊຄ້ າສ່ົ ງ SELECT Statement: WHERE Clause? 2. ຈ່ົ ງົ ນາໃຊ ້ Function ຕົ່ າງໆໃນການລາຍງານຂມ້ ູນ (SELECT Statement: Aggregation Functions) 3. ຈົ່ ງົ ຈດຮຽງລາຍງານຂມ້ ນູ ນາໃຊຄ້ າສົ່ ງ ORDER BY ແລະ GROUP BY (ORDER BY and GROUP BY)? ຄາຕອບ: 1. ການສາ້ ງລາຍງານຂມ້ ູນແບບມເີ ງົ່ອນໄຂນາໃຊຄ້ າສົ່ ງ SELECT WHERE (SELECT Statement: WHERE Clause) SELECT column(t1), column(t2), ... FROM name(table1) INNER JOIN name(table2) ON table1.column(t1)=table2.column(t1) WHERE table1.column(t1)=”ເງົ່ອນໄຂຕາມທົ່ ຕີ ອ້ ງການ” ຕວົ ຢ່ົ າງ: ຈາກຕາຕະລາງຂມ້ ູນພະນກງານ SELECT empName, levelName,employee.levelCode FROM employee 4

INNER JOIN level ON employee.levelCode=level.levelCode WHERE employee.levelCode=3 2. ນາໃຊ ້ Function ຕ່ົ າງໆໃນການລາຍງານຂມ້ ູນ (SELECT Statement: Aggregation Functions) ຟງຊນ COUNT() ຢົ່ ູໃນ SQL ຈະສົ່ ງົ ຄນຈານວນແຖວທົ່ ກີ ງົ ກນກບເງ່ົອນໄຂທົ່ ລີ ະບຼຸໄວ.້ ຕວົ ຢົ່ າງ, ຊອກຫາ ຈານວນພະນກງານທງຫມດົ ທົ່ ມີ ປີ ະສບົ ການຫຼາຍກວົ່ າ 5 ປີ, ຄາຖາມນສີ້ າມາດໃຊໄ້ ດ.້ ຊ່ົ ຂອງຕາຕະລາງສາມາດນາ ໃຊແ້ ທນທ່ົ ຈີ ະ *. ບ່ົ ແຕກຕົ່ າງຈາກ COUNT (*), ການປ່ົ ຽນແປງນີ້ COUNT (column_name) ຈະບ່ົ ນບຄົ່ າທ່ົ ີ ເປນ NULL ສາລບຖນນນ້ . ຕວົ ຢົ່ າງ SELECT COUNT(*) FROM employees WHERE experience < 5; SQL SUM() aggregate function ຟງຊນ SUM () ໃນ SQL ຈະສົ່ ງົ ຄນມູນຄ່ົ າລວມຂອງຖນ. ຕວົ ຢ່ົ າງ, ຊອກຫາເງນິ ເດອນທົ່ໄີ ດຮ້ ບເງນິ ຝາກ ທງຫມດົ , ຄາຖາມນີ້ ສາມາດໃຊໄ້ ດ.້ ຕວົ ຢ່ົ າງ SELECT SUM(salary) FROM salary_disbursement; Finding average value of a column in SQL ຟງຊນລວມ AVG () ໃນ SQL ຈະຄນຄົ່ າຄ່ົ າສະເລ່ົ ຍໃນຖນ. ຕວົ ຢ່ົ າງ, ຊອກຫາເງນິ ເດອນສະເລ່ົ ຍ ຂອງພະນກງານທົ່ ມີ ປີ ະສບົ ການຫນອ້ ຍກວົ່ າ 5 ປີ, ຄາຖາມນສີ້ າມາດໃຊໄ້ ດ.້ ຕວົ ຢ່ົ າງ SELECT AVG(salary) FROM employees WHERE experience < 5; ROUND() function in SQL ຟງຊນ SQL ROUND ()ໃຊສ້ າລບປດເສດທດົ ສະນຍິ ມົ ຂອງຕວົ ເລກໂດຍຍດກດົ ວ່ົ າ ຖາ້ ຈານວນທດົ ສະ ນຍິ ມົ ຫາກຕົ່ າກວ່ົ າ 5 ປດລງົ ຖາ້ ຫາກວົ່ າຈານວນທດົ ສະນຍິ ມົ ໃຫຍົ່ ກວ່ົ າ ຫຼ ເທ່ົ າົ ກບ 5 ແມົ່ ນປດຂນຶ້ ເຊ່ົ ນ 10.47 ຖາ້ ໃຊ້ ຟງເຊນີ ນຈີ້ ະໄດຄ້ ່ົ າເທ່ົ າົ ກບ 10. 5

ຕວົ ຢ່ົ າງ SELECT year, ROUND(AVG(rating), 2) FROM movies WHERE year = 2015; 3. ການຈດຮຽງລາຍງານຂມ້ ນູ ນາໃຊຄ້ າສົ່ ງ ORDER BYແລະ GROUP BY (ORDER BY and GROUP BY) SELECT column(t1), column(t2), ... FROM name(table1) INNER JOIN name(table2) ON table1.column(t1)=table2.column(t1) WHERE table1.column(t1)=”ເງົ່ອນໄຂຕາມທ່ົ ຕີ ອ້ ງການ” GROUP BY name(column(t) ) ORER BY name(column(t1) ) ຕວົ ຢົ່ າງ: ຈາກຕາຕະລາງຂມ້ ູນພະນກງານ SELECT empCode, empName, levelName,employee.levelCode FROM employee INNER JOIN level ON employee.levelCode=level.levelCode WHERE employee.levelCode=3 GROUP BY levelName ORER BY empCode  ຂນ້ ປະເມນີ ຜນົ ແລະ ສະຫຸຼບບດົ ຮຽນ: (ອງີ ໃສ່ົ ຫຼກສູດ ແລະ ເອກະສານປະກອບການສອນ) - ໃຫນ້ ກສກຶ ສາຕອບຄາຖາມບາງຂໃ້ ນເອກະສານປະກອບການສອນ. - ຄູ ແລະ ນກສກຶ ສາຮ່ົ ວມກນສະຫຸຼບເນອ້ ໃນບດົ ຮຽນໃຫເ້ ປນເອກະພາບກນ.  ຜ່ົ ານການຮຽນບດົ ນສີ້ າມາດສະຫຸຼບໄດວ້ ົ່ ານກສກຶ ສາມຄີ ວາມຮູ,້ ຄວາມສາມາດ ແລະ ເຂາົ້ ໃຈດ່ົ ງນ:ີ້ - ຮູເ້ ຖງິ ຄວາມໝາຍຂອງ SQL (Introduction to SQL). - ສາມາດສາ້ ງຕາຕະລາງໂດຍນາໃຊຄ້ າສ່ົ ງ CREATE (CREATE TABLE). - ສາມາດສາ້ ງລາຍງານຂມ້ ູນໂດຍການນາໃຊຄ້ າສ່ົ ງ SELECT. - ສາມາດນາໃຊ້ Function ຕົ່ າງໆໃນການລາຍງານຂມ້ ູນ. - ສາມາດຈດຮຽງການລາຍງານຂມ້ ູນໂດຍການນາໃຊຄ້ າສ່ົ ງ ORDER BY ແລະ GROUP BY. 6



ບດົ ທີ 6 ການນາໃຊ້ SQL ປັບປຸງຂມ້ ນູ ໃນຖານ (SQL Update Query) ເວລາ 8 ຊົ່ ວົ ໂມງ ຂນັ້ ຕອນທີ 1 (stage 1) ຜນົ ໄດຮ້ ບັ ທ່ົ ຕີ ອ້ ງການ (Desired Results)  ເປົາ້ ໝາຍ (Goals): ເມ່ົ ອຮຽນຈບົ ບດົ ນນີ້ ກັ ສກຶ ສາຄຈູ ະສາມາດ ບອກໄດຄ້ ວາມໝາຍການແກໄ້ ຂໂຄງສາ້ ງຖານຂມ້ ູນ ແລະ ຕາຕະລາງ ນາໃຊຄ້ າສ່ົ ງັ ALTER (ALTER Statement), ການລບຶ ໂຄງສາ້ ງຖານຂມ້ ູນ ແລະ ຕາຕະລາງ ນາໃຊຄ້ າສ່ົ ງັ DROP (DROP Statement), ການ ເພ່ົ ີມຂມ້ ູນໃນຖານ ນາໃຊຄ້ າສ່ົ ງັ INSERT (INSERT Statement), ການປັບປຸ ງຂມ້ ູນໃນຖານນາໃຊຄ້ າສ່ົ ງັ UPDATE (UPDATE Statement), ກ າ ນ ລຶບ ຂ້ມູ ນ ໃ ນ ຖ າ ນ ນ າໃ ຊ້ຄ າ ສົ່ ັງ DELETE (DELETE Statement) ຄາຖາມຫກັ (Questions)  ຄວາມເຂາົ້ ໃຈ (Understanding) ນກັ ສກຶ ສາສາມາດ: 1. ຈົ່ ງົ ແກໄ້ ຂໂຄງສາ້ ງຖານຂມ້ ນູ ແລະ ຕາຕະລາງ - ອະທບິ າຍຄວາມໝາຍຂອງ ການແກໄ້ ຂໂຄງ ໂດຍນາໃຊຄ້ າສົ່ ງັ ALTER (ALTER ສາ້ ງຖານຂມ້ ູນ ແລະ ຕາຕະລາງ ນາໃຊຄ້ າສົ່ ງັ Statement)? ALTER. 2. ຈົ່ ງົ ລບຶ ໂຄງສາ້ ງຖານຂມ້ ນູ ແລະ ຕາຕະລາງ - ອະທບິ າຍການລບຶ ໂຄງສາ້ ງຖານຂມ້ ນູ ແລະ ໂດຍນາໃຊຄ້ າສ່ົ ງັ DROP (DROP Statement)? ຕາຕະລາງ ນາໃຊຄ້ າສ່ົ ງັ DROP. - ອະທບິ າຍການປັບປຸງຂມ້ ນູ ໃນຖານນາໃຊຄ້ າສົ່ ງັ 3. ຈົ່ ງົ ເພົ່ ມີ ຂມ້ ນູ ໃນຖານໂດຍນາໃຊຄ້ າສ່ົ ງັ INSERT (INSERT Statement)? UPDATE. - ການລບຶ ຂມ້ ນູ ໃນຖານ ນາໃຊຄ້ າສົ່ ງັ 4. ຈົ່ ງົ ປັບປຸງຂມ້ ນູ ໃນຖານໂດຍນາໃຊຄ້ າສ່ົ ງັ DELETE. UPDATE (UPDATE Statement) 5. ຈ່ົ ງົ ລບຶ ຂມ້ ນູ ໃນຖານນາໃຊຄ້ າສົ່ ງັ DELETE (DELETE Statement)?  ຄວາມຮູ ້ (Knowledge) ທກັ ສະ (Skill) ນກັ ສກຶ ສາສາມາດ: ສາມາດ: - ຮູເ້ ຖງິ ການແກໄ້ ຂໂຄງສາ້ ງຖານຂມ້ ນູ ແລະ - ນາໃຊຄ້ າສົ່ ງັ ຂອງ SQL ໃນການປັບປຸງແກໄ້ ຂຖານ ຕາຕະລາງ ນາໃຊຄ້ າສົ່ ງັ ALTER. ຂມ້ ນູ ແລະ ຂມ້ ນູ ເຊົ່ ນັ : ເພ່ົ ມີ , ລບົ , ແກໄ້ ຂ ຖານຂ້ - ຮູເ້ ຖງິ ການລບຶ ໂຄງສາ້ ງຖານຂມ້ ູນ ແລະ ມນູ ແລະ ຂມ້ ນູ ໃນຕາຕະລາງຖານຂມ້ ູນດວ້ ຍຄາ ຕາຕະລາງໂດຍນາໃຊຄ້ າສ່ົ ງັ DROP. ສ່ົ ງັ ALTER, DROP, INSERT ແລະ - ຮູເ້ ຖງິ ການເພົ່ ມີ ຂມ້ ນູ ໃນຖານໂດຍນາໃຊຄ້ າສົ່ ງັ DELETE. INSERT. - ຮູເ້ ຖງິ ການຈ່ົ ງົ ປັບປຸງຂມ້ ນູ ໃນຖານໂດຍນາໃຊ້ ຄາສ່ົ ງັ UPDATE. - ຮູເ້ ຖງິ ການລບຶ ຂມ້ ນູ ໃນຖານນາໃຊຄ້ າສ່ົ ງັ DELETE. ຂນັ້ ຕອນທີ 2 (stage 2) ຫກັ ຖານປະເມນີ (Evidences) 1

ໜາ້ ທົ່ ີ (Task) ຫກັ ຖານອ່ົ ນໆ (Other Evidences) - ຕງັ້ ຄາຖາມຢ່ົ ູກດິ ຈະກາແລວ້ ໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາ ຄນົ້ ຄວາ້ ສນົ ທະນາແລກປ່ົ ຽນກນັ ແລະ ພອ້ ມ - ສນົ ທະນາຖາມ - ຕອບ. - ເວາົ້ ເນອຶ້ ໃນບດົ ຮຽນ ແລະ ຍກົ ຕວົ ຢ່ົ າງ ກນັ ຫາຄາຕອບ. ການປັບປຸງແກໄ້ ຂຖານຂມ້ ູນ ແລະ ຂມ້ ນູ - ຖາມ - ຕອບ ແລະ ແນະນາໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາ ເຊ່ົ ນັ : ເພ່ົ ມີ , ລບົ , ແກໄ້ ຂ ຖານຂມ້ ູນ ແລະ ຂ້ ຊອກຂມ້ ູນເພົ່ ມີ ເຕມີ ຈາກເອກະສານ ແລະ ມນູ ໃນຕາຕະລາງຖານຂມ້ ນູ ດວ້ ຍຄາສົ່ ງັ ALTER, DROP, INSERT ແລະ ອນີ ເຕເີ ນດັ . - ນາໃຊຄ້ າສົ່ ງັ ຂອງ SQL ໃນການປັບປຸງແກໄ້ ຂ DELETE. ຖານຂມ້ ູນ ແລະ ຂມ້ ູນເຊ່ົ ນັ : ເພົ່ ມີ , ລບົ , ແກ ້ ໄຂ ຖານຂມ້ ູນ ແລະ ຂມ້ ນູ ໃນຕາຕະລາງຖານ ຂມ້ ນູ ດວ້ ຍຄາສົ່ ງັ ALTER, DROP, INSERT ແລະ DELETE ຂນັ້ ຕອນທີ 3 (stage 3) ແຜນການສອນ (Teaching Plan) ▪ ກດິ ຈະກາ 1 (Activity 1): - ຄຕູ ງັ້ ຄາຖາມເພ່ົ ອທວນຄນບດົ ຮຽນເກ່ົ າົ ແລະ ນາເຂາົ້ ສ່ົ ູບດົ ຮຽນໃໝົ່ . ຄາຖາມ: SQL ຫຍມ້ າຈາກໃສ? - ນກັ ສກຶ ສາຄນົ້ ຄດິ (ຕອບຄາຖາມ) ແລວ້ ນາສະເໜຄີ ວາມຄດິ ຂອງຕນົ ເອງ - ຄສູ ະຫຸບຄາຕອບໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາຟັງ ຄາຕອບ: SQL ມາຈາກຄາວ່ົ າ Structured Query Language ເປັນພາສາມາດຕະຖານໃນການເຂາົ້ ເຖງິ ຖານຂມ້ ູນ ເຮາົ ສາມາດໃຊງ້ ານພາສາ SQL ໄດຈ້ າກໂປຣແກຣມຕົ່ າງໆ ທ່ົ ຕີ ອ້ ງເຮດັ ກບັ ລະບບົ ຖານຂມ້ ູນ ເຊ່ົ ນັ ໃຊ ້ SQL ໃນການກົ່ ການດງຶ ຂມ້ ນູ (Retrieve Data) ຈາກຖານຂມ້ ູນ ແລະ ມນັ ເປັນມາດຕະຖານກາງທົ່ ໃີ ຊໃ້ ນລະບບົ ຖານຂມ້ ນູ ຕ່ົ າງໆ ໂດຍເປັນມາດຕະຖານຂອງ ANSI.  ກດິ ຈະກາ 2 (Activity2): - ຄູອະທບິ າຍເນອຶ້ ໃນບດົ ຮຽນທົ່ ຈີ ະໄດຮ້ ຽນໃນຊົ່ ວົ ໂມງນ.ີ້ - ຄແູ ບົ່ ງນກັ ສກຶ ສາອອກເປັນກົ່ ຸມຕາມຄວາມເຫມາະສມົ ແລວ້ ໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາຄຄນົ້ ຄວາ້ ຕາມຄາຖາມ ຄາຖາມ: 1. ຈ່ົ ງົ ແກໄ້ ຂໂຄງສາ້ ງຖານຂມ້ ູນ ແລະ ຕາຕະລາງໂດຍນາໃຊຄ້ າສ່ົ ງັ ALTER (ALTER Statement)? 2. ຈ່ົ ງົ ລບຶ ໂຄງສາ້ ງຖານຂມ້ ູນ ແລະ ຕາຕະລາງໂດຍນາໃຊຄ້ າສ່ົ ງັ DROP (DROP Statement)? 3. ຈົ່ ງົ ເພ່ົ ມີ ຂມ້ ູນໃນຖານໂດຍນາໃຊຄ້ າສົ່ ງັ INSERT (INSERT Statement)? 4. ຈົ່ ງົ ປັບປຸງຂມ້ ູນໃນຖານໂດຍນາໃຊຄ້ າສ່ົ ງັ UPDATE (UPDATE Statement)? 5. ຈົ່ ງົ ລບຶ ຂມ້ ນູ ໃນຖານນາໃຊຄ້ າສົ່ ງັ DELETE (DELETE Statement)? ຄາຕອບ: 1. ຄາສົ່ ງັ ALTER TABLE ຖກນາໃຊເ້ ພົ່ ອເພົ່ ມີ , ລບຶ ຫ ແກໄ້ ຂຖນັ ໃນຕາຕະລາງທົ່ ມີ ຢີ ົ່ ູແລວ້ . 2

1) ALTER TABLE table_name ADD column_name datatype; 2) ALTER TABLE table_name DROP COLUMN column_name; ຕວົ ຢ່ົ າງ 1) ALTER TABLE Customers ADD Email varchar(255); 2) ALTER TABLE Customers DROP COLUMN Email; 2. ຄາສ່ົ ງັ DROP TABLE ຖກນາໃຊເ້ ພ່ົ ອລບຶ ຕາຕະລາງທົ່ ມີ ຢີ ົ່ ູໃນຖານຂມ້ ູນ. DROP TABLE table_name; ຕວົ ຢົ່ າງ DROP TABLE Shippers; 3. ຄາສ່ົ ງັ INSERT INTO ຖກນາໃຊເ້ ພົ່ ອບນັ ທກຶ ຂມ້ ນູ ໃຫມົ່ ໃນຕາຕະລາງ. INSERT INTO table_name (column1, column2, column3, ...) VALUES (value1, value2, value3, ...); ຕວົ ຢົ່ າງ INSERT INTO Customers (CustomerName, ContactName, Address, City, PostalCode, Country) VALUES ('Cardinal', 'Tom B. Erichsen', 'Skagen21', 'Stavanger', '4006', 'Norway'); ຖາ້ ຈະເພ່ົ ມີ ຂມ້ ູນ ຫ ຄົ່ າສາລບັ ຖນັ ຂອງຕາຕະລາງທງັ ຫມດົ , ບົ່ ຈາເປັນຕອ້ ງການດົ ຊ່ົ ຖນັ ໃນຕາຕະລາງກໄດ້ ຄ່ົ : INSERT INTO table_name VALUES (value1, value2, value3, ...); 4. ຄາສົ່ ງັ UPDATE ຖກນາໃຊເ້ ພົ່ ອດດັ ແປງຂມ້ ນູ ບນັ ທກຶ ທ່ົ ມີ ຢີ ົ່ ູໃນຕາຕະລາງ UPDATE table_name SET column1 = value1, column2 = value2, ... WHERE condition; ຕວົ ຢ່ົ າງ UPDATE Customers SET ContactName = 'Alfred Schmidt', City= 'Frankfurt' WHERE CustomerID = 1; WHERE ແມ່ົ ນເງົ່ອນໄຂ ທ່ົ ກີ ານດົ ວ່ົ າຂມ້ ນູ ທ່ົ ຈີ ະໄດຮ້ ບັ ການປັບປຸງ. ຕວົ ຢ່ົ າງ UPDATE Customers SET ContactName='Juan' WHERE Country='Mexico'; 3

5. ຄາສົ່ ງັ DELETE ໃຊເ້ ພົ່ ອລບຶ ຂມ້ ູນທ່ົ ບີ ນັ ທກຶ ທົ່ ມີ ຢີ ົ່ ູໃນຕາຕະລາງ. DELETE FROM table_name WHERE condition; ຕວົ ຢ່ົ າງ DELETE FROM Customers WHERE CustomerName='Alfreds Futterkiste'; ນອກຈາກນມີ້ ນັ ສາມາດລບຶ ຂມ້ ນູ ໃນແຖວທງັ ຫມດົ ຂອງຕາຕະລາງໂດຍບ່ົ ຕອ້ ງລບຕາລາງຄົ່ : DELETE FROM table_name; ຕວົ ຢົ່ າງ DELETE FROM Customers;  ຂນັ້ ປະເມນີ ຜນົ ແລະ ສະຫຸບບດົ ຮຽນ: (ອງີ ໃສ່ົ ຫກັ ສູດ ແລະ ເອກະສານປະກອບການສອນ) - ໃຫນ້ ກັ ສກຶ ສາຕອບຄາຖາມບາງຂໃ້ ນເອກະສານປະກອບການສອນ. - ຄູ ແລະ ນກັ ສກຶ ສາຮົ່ ວມກນັ ສະຫຸບເນອ້ ໃນບດົ ຮຽນໃຫເ້ ປັນເອກະພາບກນັ .  ຜ່ົ ານການຮຽນບດົ ນສີ້ າມາດສະຫຸບໄດວ້ ົ່ ານກັ ສກຶ ສາມຄີ ວາມຮູ,້ ຄວາມສາມາດ ແລະ ເຂາົ້ ໃຈດົ່ ງັ ນ:ີ້ - ສາມາດແກໄ້ ຂໂຄງສາ້ ງຖານຂມ້ ນູ ແລະ ຕາຕະລາງ ນາໃຊຄ້ າສ່ົ ງັ ALTER. - ສາມາດລບຶ ໂຄງສາ້ ງຖານຂມ້ ນູ ແລະ ຕາຕະລາງໂດຍນາໃຊຄ້ າສົ່ ງັ DROP. - ສາມາດເພ່ົ ມີ ຂມ້ ນູ ໃນຖານໂດຍນາໃຊຄ້ າສ່ົ ງັ INSERT. - ສາມາດປັບປຸງຂມ້ ນູ ໃນຖານໂດຍນາໃຊຄ້ າສ່ົ ງັ UPDATE. - ສາມາດລບຶ ຂມ້ ນູ ໃນຖານນາໃຊຄ້ າສົ່ ງັ DELETE. 4



ບດົ ທີ 7 ການອອກແບບຖານຂມ້ໍ ນູ (Database Design) ເວລາ 8 ຊົ່ ວົ ໂມງ ຂນ້ໍ ຕອນທີ 1 (stage 1) ຜນົ ໄດຮໍ້ ບທົ່ ຕີ ອໍ້ ງການ (Desired Results)  ເປົາ້ໍ ໝາຍ (Goals): ເມົ່ ອຮຽນຈບົ ບດົ ນນີ້ໍ ກສກຶ ສາຄຈູ ະສາມາດ ບອກໄດຄໍ້ ວາມໝາຍຄວາມສາຄນໃນການອອກແບບຖານຂມໍ້ ູນ (Important of Database Design), ການ ກະກຽມກ່ົ ອນການອອກແບບຖານຂມໍ້ ູນ (Prerequisite of Database Design), ການວິເຄາະຖານຂມໍ້ ູນປດຈຸບນ (Analyzing the Current Database), ການການົດໂຄງສາໍ້ ງຖານຂມ້ໍ ູນ (Establish Database Structure), ການ ການດົ ຕາຕະລາງ ແລະ ການພວົ ພນຕາຕະລາງ (Defining Tables and Relationships), ການການດົ ຄຸນນະສມົ ບດ (Defining Field Specifications), ການສະທອໍ້ ນກບ (Reflection), ການສາ້ໍ ງໂປຣແກຣມຮອງຮບ (Database Application).  ຄວາມເຂາົໍ້ ໃຈ (Understanding) ຄາຖາມຫກ (Questions) 1. ການອອກແບບຖານຂມ້ໍ ູນມຄີ ວາມສາຄນ ນກສກຶ ສາສາມາດ: - ເຂາົໍ້ ໃຈຄວາມສາຄນໃນການອອກແບບຖານຂມ້ໍ ນູ . ແນວໃດ? - ເຂາົ້ໍ ໃຈການກະກຽມກ່ົ ອນການອອກແບບຖານຂໍ້ 2. ກົ່ ອນການອອກແບບຖານຂມໍ້ ນູ ຜູອ້ໍ ອກແບບຄວນ ມູນ. ກະກຽມຫຍງແດົ່ ? - ເຂາົໍ້ ໃຈການວເິ ຄາະຖານຂມໍ້ ູນປດຈບຸ ນ. 3. ເຮາົ ຄວນມກີ ານວເິ ຄາະຂມ້ໍ ນູ ໃນປດຈບຸ ນເພ່ົ ອ - ເຂາົໍ້ ໃຈການການດົ ໂຄງສາໍ້ ງຖານຂມ້ໍ ູນ. - ເຂາົ້ໍ ໃຈການການດົ ຕາຕະລາງ ແລະ ການພວົ ພນ ຫຍງ? 4. ການການດົ ໂຄງສາໍ້ ງຖານຂມ້ໍ ນູ ມຂີ ະໜາດຕົ່ າງກນຄ ຕາຕະລາງ. - ເຂາົໍ້ ໃຈການສະທອ້ໍ ນກບ (Reflection). ແນວໃດ? - ເຂາົໍ້ ໃຈການສາ້ໍ ງໂປຣແກຣມຮອງຮບ. 5. ການການດົ ຄຸນສມົ ບດຂອງຕາຕະລາງຖານຂມ້ໍ ູນມີ ຄວາມສາຄນແນວໃດ?  ຄວາມຮູ ໍ້ (Knowledge) ທກສະ (Skill) ນກສກຶ ສາສາມາດ: ສາມາດ: - ຮູເ້ໍ ຖງິ ຄວາມສາຄນຂອງການອອກແບບຖານຂ້ໍ - ອອກແບບຖານຂມໍ້ ູນມຄີ ວາມສາພນໄດຢໍ້ ົ່ າງ ມູນໄດ.້ໍ ຖກຕອໍ້ ງ ແລະ ຖກຫກການ. - ວເິ ຄາະຂມໍ້ ູນໃນປດຈບຸ ນເພົ່ ອສກຶ ສາຄວາມ - ຮູເໍ້ ຖງິ ການກະກຽມກົ່ ອນການອອກແບບຖານ ຂມ້ໍ ູນ. ຕອໍ້ ງການຂອງຂມໍ້ ນູ ເພ່ົ ມີ ເຕມີ . - ຮູເໍ້ ຖງິ ການການວເິ ຄາະຂມ້ໍ ນູ ໃນປດຈບຸ ນ - ການດົ ໂຄງສາໍ້ ງ ແລະ ຄຸນສມົ ບດຂອງ ເພ່ົ ອນາໃຊເ້ໍ ຂາົ້ໍ ໃນການສາໍ້ ງຖານຂມໍ້ ູນ. ຕາຕະລາງໃນຖານຂມ້ໍ ູນ - ຮູເໍ້ ຖງິ ການການດົ ຕາຕະລາງ ແລະ ການ ພວົ ພນຂອງຕາຕະລາງ. - ຮູເໍ້ ຖງິ ການສະທອໍ້ ນກບ (Reflection). ຂນ້ໍ ຕອນທີ 2 (stage 2) ຫກຖານປະເມນີ (Evidences) ໜາໍ້ ທົ່ ີ (Task) ຫກຖານອ່ົ ນໆ (Other Evidences) - ສນົ ທະນາຖາມ - ຕອບ. - ເວາົໍ້ ເນອຶ້ໍ ໃນບດົ ຮຽນ ແລະ ຍກົ ຕວົ ຢ່ົ າງ 1

- ຕງ້ໍ ຄາຖາມຢ່ົ ູກດິ ຈະກາແລວ້ໍ ໃຫນໍ້ ກສກຶ ສາ ການອອກແບບຖານຂມ້ໍ ນູ , ການວເິ ຄາະຂມ້ໍ ນູ ໃນ ຄນົໍ້ ຄວາ້ໍ ສນົ ທະນາແລກປົ່ ຽນກນ ແລະ ພອ້ໍ ມ ປດຈບຸ ນ ການການດົ ໂຄງສາ້ໍ ງ ແລະ ຄຸນສມົ ບດ ກນຫາຄາຕອບ. ຂອງຕາຕະລາງຖານຂມ້ໍ ນູ . - ຖາມ - ຕອບ ແລະ ແນະນາໃຫນໍ້ ກສກຶ ສາ ຊອກຂມ້ໍ ນູ ເພ່ົ ມີ ເຕມີ ຈາກເອກະສານ ແລະ ອນີ ເຕເີ ນດ. - ການດົ ໂຄງສາໍ້ ງຖານຂມໍ້ ູນ. - ວເິ ຄາະຂມ້ໍ ູນໃນປດຈບຸ ນ. - ການການດົ ຄຸນສມົ ບດ ແລະ ການພວົ ພນຂອງ ຕາຕະລາງ. ຂນ້ໍ ຕອນທີ 3 (stage 3) ແຜນການສອນ (Teaching Plan) ▪ ກດິ ຈະກາ 1 (Activity 1): - ຄູຕງ້ໍ ຄາຖາມເພ່ົ ອທວນຄນບດົ ຮຽນເກົ່ າົ ແລະ ນາເຂາົໍ້ ສ່ົ ູບດົ ຮຽນໃໝ່ົ . ຄາຖາມ: ຈ່ົ ງົ ເພົ່ ມີ ຂມ້ໍ ນູ ໃນຖານໂດຍນາໃຊຄ້ໍ າສົ່ ງ INSERT ? - ນກສກຶ ສາຄນົໍ້ ຄດິ (ຕອບຄາຖາມ) ແລວ້ໍ ນາສະເໜຄີ ວາມຄດິ ຂອງຕນົ ເອງ - ຄສູ ະຫຸບຄາຕອບໃຫນໍ້ ກສກຶ ສາຟງ ຄາຕອບ: ຄາສົ່ ງ INSERT INTO ຖກນາໃຊເໍ້ ພົ່ ອບນທກຶ ຂມ້ໍ ູນໃຫມົ່ ໃນຕາຕະລາງ. INSERT INTO table_name (column1, column2, column3, ...) VALUES (value1, value2, value3, ...);  ກດິ ຈະກາ 2 (Activity2): - ຄູອະທບິ າຍເນອຶ້ໍ ໃນບດົ ຮຽນທ່ົ ຈີ ະໄດຮໍ້ ຽນໃນຊ່ົ ວົ ໂມງນ.ີ້ໍ - ຄແູ ບ່ົ ງນກສກຶ ສາອອກເປນກົ່ ຸມຕາມຄວາມເຫມາະສມົ ແລວ້ໍ ໃຫນໍ້ ກສກຶ ສາຄຄນົ້ໍ ຄວາໍ້ ຕາມຄາຖາມ ຄາຖາມ: 1. ຄາສ່ົ ງຂອງ SQL ໃນການເພົ່ ມີ , ລບົ , ແກໄໍ້ ຂ ຕາຕະລາງຖານຂມ້ໍ ນູ ມຫີ ຍງແດົ່ ? 2. ການອອກແບບຖານຂມໍ້ ູນມຄີ ວາມສາຄນແນວໃດ? 3. ກົ່ ອນການອອກແບບຖານຂມ້ໍ ນູ ຜູອ້ໍ ອກແບບຄວນກະກຽມຫຍງແດົ່ ? 4. ເຮາົ ຄວນມກີ ານວເິ ຄາະຂມ້ໍ ູນໃນປດຈບຸ ນເພ່ົ ອຫຍງ? 5. ການການດົ ໂຄງສາ້ໍ ງຖານຂມໍ້ ູນມຂີ ະໜາດຕົ່ າງກນຄແນວໃດ? 6. ການການດົ ຄຸນສມົ ບດຂອງຕາຕະລາງຖານຂມ້ໍ ນູ ມຄີ ວາມສາຄນແນວໃດ? ຄາຕອບ: 1. ຄາສົ່ ງຂອງ SQL ໃນການເພ່ົ ມີ , ລບົ , ແກໄໍ້ ຂ ຖານຂມໍ້ ນູ ແລະ ຂມໍ້ ນູ ໃນຕາຕະລາງຖານຂມໍ້ ນູ ດວໍ້ ຍຄາສ່ົ ງ ALTER, DROP, INSERT ແລະ DELETE. 2

2. ການອອກແບບຖານຂມ້ໍ ູນ (Designing Databases) ມຄີ ວາມສາຄນຕ່ົ ການຈດການລະບບົ ຖານຂມ້ໍ ນູ (DBMS) ທງນເີ້ໍ ນ່ົ ອງຈາກຂມ້ໍ ນູ ທ່ົ ຢີ ົ່ ູພາຍໃນຖານຂມໍ້ ນູ ຈະຕອໍ້ ງສກຶ ສາເຖງິ ຄວາມສາພນຂອງຂມ້ໍ ນູ ໂຄງສາ້ໍ ງ ຂອງຂມ້ໍ ູນການເຂາົ້ໍ ເຖງິ ຂມ້ໍ ນູ ແລະ ຂະບວນການທົ່ ໂີ ປຣແກຣມປະຍຸກຈະເອນີໍ້ ໃຊຖໍ້ ານຂມໍ້ ູນ. ດ່ົ ງນນ້ໍ , ເຮາົ ຈ່ົ ງຶ ສາມາດແບ່ົ ງວທິ ກີ ານສາ້ໍ ງຖານຂມໍ້ ູນໄດ້ໍ 3 ປະເພດດົ່ ງລ່ົ ຸມນ:ີ້ໍ 1) ຮູບແບບຂມ້ໍ ນູ ແບບລາດບຂນ້ໍ ຫລ ໂຄງສາໍ້ ງແບບລາດບຂນໍ້ (Hierarchical data model) ວທິ ກີ ານສາ້ໍ ງ ຖານຂມ້ໍ ນູ ແບບລາດບຂນໍ້ ຖກພດທະນາໂດຍບລສິ ດໄອບເີ ອມຈາກດໃນປີ 1980 ໄດຮ້ໍ ບຄວາມນຍິ ມົ ຫລາຍ ໃນການພດທະນາຖານຂມ້ໍ ູນໃນເຄົ່ ອງຄອມພວິ ເຕຂີ ະໜາດໃຫຍົ່ ແລະ ຂະໜາດກາງໂດຍທ່ົ ີ ໂຄງສາໍ້ ງຂມ້ໍ ູນຈະສາໍ້ ງຮູບແບບຄຕນົໍ້ ໄມໂ້ໍ ດຍຄວາມສາພນເປນແບບໜົ່ ງຶ ຕ່ົ ຫາຍ (One- to -Many). 2) ຮູບແບບຂມ້ໍ ນູ ແບບເຄອຂົ່ າຍ (Network data Model) ຖານຂມໍ້ ູນແບບເຄອຂົ່ າຍມຄີ ວາມຄາໍ້ ຍຄກບ ຖານຂມໍ້ ນູ ແບບລາດບຂນ້ໍ ຕົ່ າງກນທົ່ ບີ ່ົ ອນໂຄງສາໍ້ ງແບບເຄອຂ່ົ າຍອາດຈະມກີ ານຕດິ ຕົ່ ຫາຍຕ່ົ ໜົ່ ງຶ (Many-to-one) ຫລ ຫາຍຕ່ົ ຫາຍ (Many-to-many) 3) ຮູບແບບຄວາມສາພນຂມໍ້ ນູ (Relation data model) ເປນລກສະນະການອອກແບບຖານຂມໍ້ ນູ ໂດຍ ຈດຂມ້ໍ ູນໃຫຢ້ໍ ົ່ ູໃນຮູບຂອງຕາຕະລາງທົ່ ມີ ລີ ະບບົ ຄາ້ໍ ຍແຟມໍ້ ໂດຍທ່ົ ຂີ ມ້ໍ ູນແຕ່ົ ລະແຖວ (Row) ຂອງຕາ ຕະລາງຈະແທນເຣກຄອດ (Record) ສົ່ ວນຂມ້ໍ ນູ ແນວຕງໍ້ ຈະແທນຖນ (Column) ຊົ່ ງຶ ເປນຂອບເຂດ ຂອງຂມໍ້ ນູ (Field) ໂດຍທ່ົ ຕີ າຕະລາງແຕົ່ ລະຕາຕະລາງທົ່ ສີ າໍ້ ງຂນຶໍ້ ຈະເປນອດິ ສະລະ. 3. ການກະກຽມກ່ົ ອນການອອກແບບຖານຂມ້ໍ ູນເປນການວາງເປນຂນ້ໍ ຕອນການວາງແຜນທົ່ ຈີ ະເຮດໃຫຜ້ໍ ູ ້ໍ ພດທະນາລະບບົ ເຫນພາບລວມຂອງຈດຸ ປະສງົ ແລະ ການດາເນນີ ງານຂອງອງົ ກອນທົ່ ຈີ ະເຮດໃຫເ້ໍ ຮາົ ຮູເ້ໍ ຖງິ ຄວາມຕອໍ້ ງການທ່ົ ຈີ ະໄດຮໍ້ ບຂມ້ໍ ນູ ຂົ່ າວສານຈາກນນໍ້ ເຮາົ ຈະຕອ້ໍ ງດາການປະເມນິ ຄວາມຕອໍ້ ງການດົ່ ງກົ່ າວທ່ົ ີ ຈະຊົ່ ວຍໃຫເໍ້ ຮາົ ສາມາດຕອບຄາຖາມທົ່ ສີ າຄນເຫ່ົ າົ ນໄີໍ້ ດ.້ໍ - ເຮາົ ຄວນທ່ົ ຈີ ະໃຊລໍ້ ະບບົ ທົ່ ມີ ຢີ ່ົ ູຕ່ົ ໄປ ຫລ ບ? - ເຮາົ ຄວນທົ່ ຈີ ະປບປ່ົ ຽນລະບບົ ທ່ົ ມີ ຢີ ົ່ ູ ຫລບ? - ເຮາົ ຄວນທົ່ ຈີ ະຫາລະບບົ ໃໝ່ົ ມາແທນທ່ົ ລີ ະບບົ ທ່ົ ມີ ີ ຢ່ົ ູ ຫລ ບ? 4. ບນຫາທົ່ ພີ ບົ ໃນຂະບວນການວາງແຜນຈະຖກພຈິ າລະນາໂດຍລະອຽດໃນຂນໍ້ ຕອນການວເິ ຄາະທ່ົ ຈີ ະຕອ້ໍ ງ ພຈິ າລະນາເຖງິ ປດໄຈດ່ົ ງຕົ່ ໄປນ:ີ້ໍ  ແມົ່ ນຫຍງຄສົ່ ງິ ທົ່ ຜີ ູໃໍ້ ຊງໍ້ ານລະບບົ ຕອໍ້ ງການເພ່ົ ມີ ເຕມີ ຈາກລະບບົ ປະຈບຸ ນ?  ຄວາມຕອໍ້ ງການເຫລົ່ າົ ນນໍ້ ເໝາະສມົ ແລະ ມຄີ ວາມສາຄນຕົ່ ຄວາມຕອໍ້ ງການຂມ້ໍ ນູ ຂົ່ າວສານໃນການເນນີ ງານ ຫລ ບ? ຈາກຄາຖາມຂາໍ້ ງຕນົ້ໍ ຂນ້ໍ ຕອນການວເິ ຄາະຈະຕອ້ໍ ງກວດສອບຄວາມຕອ້ໍ ງການຂອງຜູໃ້ໍ ຊງໍ້ ານລະບບົ ໂດຍ ລະ ອຽດການກວດສອບຈະເປນການດາເນນີ ງານຮົ່ ວມກນລະຫວົ່ າງຜູໃ້ໍ ຊງ້ໍ ານລະບບົ ແລະ ຜູອ້ໍ ອກແບບ ລະບບົ ທ່ົ ຈີ ະລະບຸເຖງິ ຂນ້ໍ ຕອນ ຫລ ຂະບວນການຕົ່ າງໆທົ່ ກີ ົ່ ໃຫເໍ້ ກດີ ບນຫາຈາກການດາເນນີ ງານຮົ່ ວມກນ ດ່ົ ງກ່ົ າວຈະເຮດໃຫໍ້ ສາມາດລະບຸ ເຖິງສົ່ ງິ ທ່ົ ີຕອໍ້ ງການ ແລະ ລະບຸ ເຖິງຄວາມຈາເປນໃນການພດທະນາ ລະບບົ ໃໝ່ົ ໄດ.້ໍ 5. ໃນລະບບົ ຄອມພວິ ເຕຈີ ະມກີ ານຈດໂຄງສາ້ໍ ງຂມ້ໍ ນູ (Data Structure)ຊ່ົ ງຶ ປະກອບດວ້ໍ ຍຂມ້ໍ ນູ ທ່ົ ມີ ຂີ ະໜາດ ຕົ່ າງກນດ່ົ ງນ:ີ້ໍ 1) ບດິ (Bit) ເປນຫວົ ຫນ່ົ ວຍຂມໍ້ ູນທ່ົ ມີ ຂີ ະໜາດນອໍ້ ຍທົ່ ສີ ຸດຊ່ົ ງຶ ເປນຂມໍ້ ນູ ທົ່ ເີ ຄົ່ ອງຄອມພວິ ເຕສີ າມາດເຂາົ້ໍ ໃຈແລະ ນາໄປໃຊງໍ້ ານໄດ້ໍ ໄດແໍ້ ກົ່ ເລກ 0 ແລະ ເລກ 1. 3

2) ໄບ (Byte) ຫລ ຕວົ ພະຍນຊະນະ (Character) ໄດແໍ້ ກ່ົ ຕວົ ເລກ ຫລ ຕວົ ອກສອນ ຫລ ສນຍະລກ ພເິ ສດ 1 ຕວົ ເຊ່ົ ນ 0,1…9,A, B,…Z ຊົ່ ງຶ 1 ໄບຈະເທ່ົ າົ ກບ 8 ບດິ ຫລ ຕວົ ອກສອນ 1 ຕວົ . 3) ຟິວ (Flied) ຄ ຕກົ ພະຍນຊະນະ ຕງໍ້ ແຕ່ົ 1 ຕວົ ຂນຶໍ້ ໄປທງຫມດົ ກນເປນ ຟິວ ເຊ່ົ ນ: ເລກປະຈາຕວົ , ຊົ່ ແລະ ນາມະສກຸນ ເປນຕນົ້ໍ . 4) ເຣກຄອດ (Record) ຄ ການນາເອາົ ຟິວ ຫາຍຟິວ ແລະ ມຄີ ວາມສາພນມາທງຫມດົ ກົ່ ຸມກນ ເຊົ່ ນ: ນກຮຽນແຕ່ົ ລະຄນົ ຈະມຂີ ມໍ້ ູນທ່ົ ກີ ົ່ ຽວກບ ຊົ່ ແລະ ນາມສະກຸນ, ອາຍຸ, ເພດ, ເກຣດສະເລ່ົ ຍ ແລະ ອ່ົ ນໆ. ໂດຍຂມ້ໍ ູນໃນລກສະນະນຄີ້ໍ 1 ເຣກຄອດນນ້ໍ ເອງ. 5) ແຟມໍ້ ຂມ້ໍ ູນ ຫລ ໄຟ ( Flies) ຄ ເຣກຄອດຫາຍໆເຣກຄອດທງຫມດົ ເຂາົ້ໍ ກນ ແລະ ເປນເລ່ົ ອງດຽວກນ ເຊົ່ ນ: ແຟມໍ້ ຂມໍ້ ູນນກຮຽນຫອ້ໍ ງ ມ.1/1 ຈານວນ 50 ຄນົ ທຸກຄນົ ຈະມຂີ ມ້ໍ ູນກົ່ ຽວກບ ຊົ່ ແລະ ນາມສະກຸນ , ເພດ ອາຍຸ, ເກດສະເລົ່ ຍ ແລະ ອ່ົ ນໆ ເຊົ່ ງຶ ຂມ້ໍ ນູ ທງໝດົ ນຂີ້ໍ ອງນກຮຽນຈານວນ 50 ຄນົ ນີ້ໍ ເອນີໍ້ ວົ່ າແຟມ້ໍ ຂ້ໍ ມນູ . 6) ຖານຂມໍ້ ນູ (Database) ຄການເກບລວບລວມໄຟ ຫລ ແຟມໍ້ ຂມໍ້ ູນຫາຍໆໄຟທ່ົ ກີ ົ່ ຽວຂອ້ໍ ງມາທງຫມດົ ກນ 5. ເພ່ົ ອໃຫສໍ້ າມາດໃຊງໍ້ ານຂມ້ໍ ູນຂ່ົ າວສານຢ່ົ າງມປີ ະສດິ ທພິ າບໃນການຈດການລະບບົ ຂມໍ້ ູນຈົ່ ງຶ ຕອ້ໍ ງຄານງຶ ເຖງິ ຄວາມ ຄຸມ້ໍ ຄ່ົ າ ແລະ ປະສດິ ທພິ າບ. ດ່ົ ງນນໍ້ , ໃນການດາເນນີ ການເພົ່ ອໃຫໄໍ້ ດມ້ໍ າຊ່ົ ງຶ ຂົ່ າວສານທ່ົ ດີ ຂີ ມໍ້ ູນຈະຕອໍ້ ງມີ ຄຸນສມົ ບດຂນໍ້ ພນໍ້ ຖານດົ່ ງນ:ີ້ໍ 1) ຄວາມຖກຕອ້ໍ ງຫາກມກີ ານເກບລວບລວມຂມ້ໍ ູນແລວ້ໍ ຂມໍ້ ູນເຫ່ົ າົ ນນໍ້ ເຊົ່ ອຖບົ່ ໄດຈ້ໍ ະເຮດໃຫເ້ໍ ກດີ ຜນົ ເສຍຢົ່ າງ ຫລາຍຜູໃໍ້ ຊຈໍ້ ະບົ່ ກາໍ້ ອາ້ໍ ງອງີ ຫລ ນາເອາົ ໄປໃຊປໍ້ ະໂຫຍດຊ່ົ ງຶ ເປນເຫດໃຫກ້ໍ ານຕດສນິ ໃຈຂອງຜູບ້ໍ ລຫິ ານຂາດ ຄວາມແມ່ົ ນຍາ ແລະ ອາດມໂີ ອກາດຜດິ ພາດໄດໂ້ໍ ຄງສາໍ້ ງຂມ້ໍ ູນທ່ົ ອີ ອກແບບຕອໍ້ ງຄານງຶ ເຖງິ ກາວທິ ກີ ານດາ ເນນີ ງານເພົ່ ອໃຫໄ້ໍ ດຄໍ້ ວາມຖກຕອໍ້ ງແມ່ົ ນຍາຫລາຍທົ່ ສີ ຸດໂດຍປົກກະຕຄິ ວາມຜດິ ພາດຂອງຂມໍ້ ູນຂົ່ າວສານ ສົ່ ວນໃຫຍ່ົ ມາຈາກຂມ້ໍ ູນທ່ົ ບີ ົ່ ມຄີ ວາມຖກຕອໍ້ ງຊົ່ ງຶ ອາດມສີ າເຫດມາຈາກຄນົ ຫລ ເຄົ່ ອງຈກການອອກແບບ ລະບບົ ຈ່ົ ງຶ ຕອໍ້ ງຄານງຶ ເຖງິ ໃນເລົ່ ອງນ.ີໍ້ 2) ຄວາມວ່ົ ອງໄວ ແລະ ເປນປະຈບຸ ນການໄດມໍ້ າຂອງຂມໍ້ ນູ ຈາເປນຕອ້ໍ ງໃຫທ້ໍ ນຕ່ົ ຄວາມຕອ້ໍ ງການຂອງຜູໃໍ້ ຊ້ໍ ມກີ ານຕອບສະຫນອງຕົ່ ຜູໃໍ້ ຊໄ້ໍ ດໄໍ້ ວຕຄີ ວາມຫມາຍຂ່ົ າວສານໄດທໍ້ ນຕ່ົ ເຫດການຫລຄວາມຕອໍ້ ງການມກີ ານ ອອກແບບລະບບົ ການຄນົໍ້ ຫາ ແລະ ລາຍງານຕາມຄວາມຕອ້ໍ ງການຂອງຜູໃໍ້ ຊ.້ໍ 3) ຄວາມສມົ ບູນຂອງຂມ້ໍ ູນຂົ່ າວສານຂນຶ້ໍ ກບການລວບລວມຂມ້ໍ ນູ ແລະ ວທິ ກີ ານທາງປະຕບິ ດດວ້ໍ ຍໃນການດາ ເນນີ ການຈດການຂມ້ໍ ູນຂົ່ າວສານຕອ້ໍ ງສາຫລວດ ແລະ ສອບຖາມຄວາມຕອໍ້ ງການໃຊຂ້ໍ ມ້ໍ ູນເພົ່ ອໃຫໄ້ໍ ດຂ້ໍ ມໍ້ ູນ ທ່ົ ມີ ຄີ ວາມສມົ ບູນໃນລະດບໜົ່ ງຶ ທ່ົ ເີ ໝາະສມົ . 4) ຄວາມຊດເຈນ ແລະ ກະທດຮດການຈດເກບຂມ້ໍ ູນຈານວນຫລາຍຈະຕອ້ໍ ງໃຊພ້ໍ ນ້ໍ ທ່ົ ໃີ ນການຈດເກບຂມໍ້ ູນ ຫລາຍຈ່ົ ງຶ ຈາເປນຕອ້ໍ ງອອກແບບໂຄງສາໍ້ ງຂມ້ໍ ູນໃຫກໍ້ ະທດຮດສົ່ ຄວາມຫມາຍໄດມ້ໍ ກີ ານໃຊລ້ໍ ະຫດ ຫລ ຍົ່ ຫີ ຍຂ້ໍ ້ໍ ມນູ ໃຫເ້ໍ ໝາະສມົ ເພ່ົ ອທ່ົ ຈີ ະຈດເກບເຂາົໍ້ ໄວໃ້ໍ ນລະບບົ ຄອມພວິ ເຕ.ີ 5) ຄວາມສອດຄົ່ ອງຄວາມຕອໍ້ ງການເປນເລົ່ ອງທ່ົ ສີ າຄນ. ດ່ົ ງນນ້ໍ , ຈ່ົ ງຶ ຕອ້ໍ ງມກີ ານສາຫລວດເພ່ົ ອຫາຄວາມຕອໍ້ ງ ການຂອງຫນົ່ ວຍງານ ແລະ ອງົ ການເບົ່ ງິ ສະພາບການໃຊຂໍ້ ມ້ໍ ູນຄວາມເລກິ ຫລ ຄວາມກວາໍ້ ງຂອງຂອບເຂດ ຂອງຂມ້ໍ ນູ ທົ່ ສີ ອດຄົ່ ອງກບຄວາມຕອໍ້ ງການ.  ຂນໍ້ ປະເມນີ ຜນົ ແລະ ສະຫຸບບດົ ຮຽນ: (ອງີ ໃສ່ົ ຫກສູດ ແລະ ເອກະສານປະກອບການສອນ) - ໃຫນ້ໍ ກສກຶ ສາຕອບຄາຖາມບາງຂໃ້ໍ ນເອກະສານປະກອບການສອນ. 4



ບດົ ທີ 8 ຕວົ ຢ່ າງຖານຂມໍ້ ນູ (Sample Databases) ເວລາ 8 ຊ່ ວົ ໂມງ ຂນ້ໍ ຕອນທີ 1 (stage 1) ຜນົ ໄດຮ້ໍ ບທ່ ຕີ ອ້ໍ ງການ (Desired Results)  ເປົາໍ້ ໝາຍ (Goals): ເມ່ ອຮຽນຈບົ ບດົ ນນີ້ໍ ກສກຶ ສາຄູຈະສາມາດອອກແບບໂຄງຮ່ າງຖານຂມໍ້ ູນການບລຫິ ານ ໂຮງຮຽນ (Personnel school database) ແລະ ປະຕບິ ດຕວົ ຈງິ ການສາໍ້ ງຖານຂມ້ໍ ນູ ການບລຫິ ານໂຮງຮຽນ ໃດໜ່ ງຶ ແລວໍ້ ຂຽນບດົ ລາຍງານ ແລະ ນາສະເໜ.ີ  ຄວາມເຂາົໍ້ ໃຈ (Understanding) ຄາຖາມຫກ (Questions) 1. ຈ່ ງົ ອອກແບບໂຄງຮ່ າງການບລຫິ ານໂຮງຮຽນ ນກສກຶ ສາສາມາດ: ແຫ່ ງໃດແຫ່ ງໜງຶ ? - ອະທບິ າຍຄວາມໝາຍຂອງການອອກແບບໂຄງ 2. ຈ່ ງົ ອອກແບບໂຄງສາ້ໍ ງຖານຂມໍ້ ູນໃນການບລຫິ ານ ຮ່ າງການບລຫິ ານໂຮງຮຽນ (Personnel school ໂຮງຮຽນແຫ່ ງທ່ ເີ ຮາົ ອອກແບບໂຄງຮ່ າງການ ບລຫິ ານແຫ່ ງນນໍ້ ? database). - ສາມາດປະຕບິ ດຕວົ ຈງິ ການສາ້ໍ ງຖານຂມ້ໍ ນູ ການບ ລຫິ ານໂຮງຮຽນໃດໜ່ ງຶ ໄດ້ໍ - ສາມາດລາຍງານ ແລະ ນາສະເໜກີ ານອອກແບບ ຂອງຕນົ ເອງໄດ.ໍ້  ຄວາມຮູ ໍ້ (Knowledge) ທກສະ (Skill) ນກສກຶ ສາສາມາດ: ສາມາດ: - ຮູເໍ້ ຖງິ ການການອອກແບບໂຄງຮ່ າງບລຫິ ານ - ນາໃຊຂໍ້ ນ້ໍ ຕອນການອອກແບບໂຄງຮ່ າງການ ໂຮງຮຽນ(Personnel school database). ບລຫິ ານໂຮງຮຽນ ແລະ ການອອກແບບໂຄງສາ້ໍ ງ - ຮູເ້ໍ ຖງິ ການສາ້ໍ ງຖານຂມ້ໍ ູນການບລຫິ ານໂຮງຮຽນ ຖານຂມໍ້ ູນຂອງໂຮງຮຽນດ່ ງກ່ າວ ແລະ ສາມາດນາ ໃດໜ່ ງຶ ໄດ້ໍ ໄປພດທະນາຕ່ ໃນອງົ ກອນອ່ ນໄດ.ໍ້ - ຮູກ້ໍ ່ ຽວກບການລາຍງານ ແລະ ນາສະເໜກີ ານ ອອກແບບຂອງຕນົ ເອງໄດ.ໍ້ ຂນໍ້ ຕອນທີ 2 (stage 2) ຫກຖານປະເມນີ (Evidences) ໜາໍ້ ທ່ ີ (Task) ຫກຖານອ່ ນໆ (Other Evidences) - ຕງ້ໍ ຄາຖາມຢ່ ູກດິ ຈະກາແລວ້ໍ ໃຫນ້ໍ ກສກຶ ສາ - ສນົ ທະນາຖາມ - ຕອບ. ຄນົໍ້ ຄວາ້ໍ ສນົ ທະນາແລກປ່ ຽນກນ ແລະ ໃຫ້ໍ - ເວາົໍ້ ເນອຶ້ໍ ໃນບດົ ຮຽນ ແລະ ຍກົ ຕວົ ຢ່ າງ ນກສກຶ ສາອອກແບບໂຄງຮ່ າງບລຫິ ານ ການອອກແບບໂຮງແຫ່ ງໜ່ ງຶ ໃຫນໍ້ ກສກຶ ສາເບ່ ງິ ເປນ ໂຮງຮຽນ ແລະ ໂຄງສາ້ໍ ງຖານຂມ້ໍ ູນຂອງ ຕວົ ຢ່ າງ ໂຮງຮຽນດ່ ງກ່ າວ. ຂນໍ້ ຕອນທີ 3 (stage 3) ແຜນການສອນ (Teaching Plan) ▪ ກດິ ຈະກາ 1 (Activity 1): - ຄຕູ ງ້ໍ ຄາຖາມເພ່ ອທວນຄນບດົ ຮຽນເກ່ າົ ແລະ ນາເຂາົໍ້ ສ່ ູບດົ ຮຽນໃໝ່ . 1

ຄາຖາມ: 1) ການອອກແບບຖານຂມໍ້ ູນມຄີ ວາມສາຄນແນວໃດຕ່ ການສາໍ້ ງລະບບົ ຖານຂມໍ້ ູນ? - ນກສກຶ ສາຄນົ້ໍ ຄດິ (ຕອບຄາຖາມ) ແລວ້ໍ ນາສະເໜຄີ ວາມຄດິ ຂອງຕນົ ເອງ - ຄສູ ະຫຼຸບຄາຕອບໃຫນ້ໍ ກສກຶ ສາຟງ ຄາຕອບ: ການອອກແບບຖານຂມໍ້ ນູ (Designing Databases) ມຄີ ວາມສາຄນຕ່ ການຈດການລະບບົ ຖານຂມໍ້ ນູ (DBMS) ທງນເີ້ໍ ນ່ ອງຈາກຂມ້ໍ ນູ ທ່ ຢີ ່ ູພາຍໃນຖານຂມໍ້ ູນຈະຕອ້ໍ ງສກຶ ສາເຖງິ ຄວາມສາພນຂອງຂມໍ້ ູນໂຄງສາ້ໍ ງ ຂອງຂມ້ໍ ນູ ການເຂາົ້ໍ ເຖງິ ຂມໍ້ ນູ ແລະ ຂະບວນການທ່ ໂີ ປຣແກຣມປະຍຼຸກຈະເອນີໍ້ ໃຊຖ້ໍ ານຂມໍ້ ູນ. ດ່ ງນນໍ້ , ເຮາົ ຈ່ ງຶ ສາມາດແບ່ ງວທິ ກີ ານສາໍ້ ງຖານຂມ້ໍ ນູ ໄດໍ້ 3 ປະເພດດ່ ງລ່ ຼຸມນ:ີໍ້ 1) ຮູບແບບຂມ້ໍ ນູ ແບບລາດບຂນໍ້ ຫລ ໂຄງສາໍ້ ງແບບລາດບຂນ້ໍ (Hierarchical data model) ວທິ ກີ ານສາ້ໍ ງ ຖານຂມ້ໍ ູນແບບລາດບຂນໍ້ ຖກພດທະນາໂດຍບລສິ ດໄອບເີ ອມຈາກດໃນປີ 1980 ໄດຮໍ້ ບຄວາມນຍິ ມົ ຫລາຍ ໃນການພດທະນາຖານຂມໍ້ ູນໃນເຄ່ ອງຄອມພວິ ເຕຂີ ະໜາດໃຫຍ່ ແລະ ຂະໜາດກາງໂດຍທ່ ີ ໂຄງສາໍ້ ງຂມໍ້ ູນຈະສາ້ໍ ງຮູບແບບຄຕນົ້ໍ ໄມໂ້ໍ ດຍຄວາມສາພນເປນແບບໜ່ ງຶ ຕ່ ຫາຍ (One- to -Many). 2) ຮູບແບບຂມໍ້ ນູ ແບບເຄອຂ່ າຍ (Network data Model) ຖານຂມໍ້ ນູ ແບບເຄອຂ່ າຍມຄີ ວາມຄາໍ້ ຍຄກບ ຖານຂມ້ໍ ູນແບບລາດບຂນ້ໍ ຕ່ າງກນທ່ ບີ ່ ອນໂຄງສາໍ້ ງແບບເຄອຂ່ າຍອາດຈະມກີ ານຕດິ ຕ່ ຫາຍຕ່ ໜ່ ງຶ (Many-to-one) ຫລ ຫາຍຕ່ ຫາຍ (Many-to-many) 3) ຮູບແບບຄວາມສາພນຂມ້ໍ ນູ (Relation data model) ເປນລກສະນະການອອກແບບຖານຂມ້ໍ ນູ ໂດຍ ຈດຂມ້ໍ ູນໃຫຢ້ໍ ່ ູໃນຮູບຂອງຕາຕະລາງທ່ ມີ ລີ ະບບົ ຄາໍ້ ຍແຟມໍ້ ໂດຍທ່ ຂີ ມໍ້ ູນແຕ່ ລະແຖວ (Row) ຂອງຕາ ຕະລາງຈະແທນເຣກຄອດ (Record) ສ່ ວນຂມໍ້ ນູ ແນວຕງໍ້ ຈະແທນຖນ (Column) ຊ່ ງຶ ເປນຂອບເຂດ ຂອງຂມໍ້ ນູ (Field) ໂດຍທ່ ຕີ າຕະລາງແຕ່ ລະຕາຕະລາງທ່ ສີ າໍ້ ງຂນຶໍ້ ຈະເປນອດິ ສະລະ.  ກດິ ຈະກາ 2 (Activity2): - ຄູອະທບິ າຍເນອຶ້ໍ ໃນບດົ ຮຽນທ່ ຈີ ະໄດຮໍ້ ຽນໃນຊ່ ວົ ໂມງນ.ີ້ໍ - ຄູແບ່ ງນກສກຶ ສາອອກເປນກ່ ຸຼມຕາມຄວາມເຫມາະສມົ ແລວ້ໍ ໃຫນໍ້ ກສກຶ ສາຄຄນົ້ໍ ຄວາໍ້ ຕາມຄາຖາມ ຄາຖາມ: 1. ຈ່ ງົ ອອກແບບໂຄງຮ່ າງການບລຫິ ານໂຮງຮຽນແຫ່ ງໃດແຫ່ ງໜງຶ ? 2. ຈ່ ງົ ອອກແບບໂຄງສາ້ໍ ງຖານຂມໍ້ ູນໃນການບລຫິ ານໂຮງຮຽນແຫ່ ງທ່ ເີ ຮາົ ອອກແບບໂຄງຮ່ າງການບລຫິ ານແຫ່ ງ ນນໍ້ ? ຄາຕອບ: 1. ອອກແບບໂຄງຮ່ າງຖານຂມໍ້ ນູ ການບລຫິ ານໂຮງຮຽນ (Personnel school database) ໃສ່ ຊ່ ຖານຂມ້ໍ ູນບລຫິ ານໂຮງຮຽນ: teachers ເຊ່ ງິ ປະກອບດວ້ໍ ຍຕາຕະລາງດ່ ງຕ່ໄປນ:ີໍ້ 1) ຕາຕະລາງຂມໍ້ ນູ ຄູ-ອາຈານ: teacher_information Name Type Description TeacherID Vachar (15) ລະຫດຄສູ ອນ TeacherName Vachar (25) ຊ່ ຄສູ ອນ GenderID Vachar (1) ລະຫດເພດ Birthday date ວນເດອນປີເກດີ 2

WorkDate date ວນເຂາົໍ້ ການປະຕວິ ດ EduID Vachar (2) ລະຫດລະດບການສກຶ ສາ DepartID Vachar (2) ລະຫດພະແນກ PostionID Vachar (2) ລະຫດຕາແໜ່ ງບລຫິ ານ TechnicalID Vachar (2) ລະຫດຕາແໜ່ ງວຊິ າການ SubjectID Vachar (2) ລະຫດສາຂາວຊິ າທ່ ຈີ ບົ Salary Duble ເງນີ ເດອນ Telephone Vachar (15) ເບໂີ ທລະສບ 2) ຕາຕະລາງພະແນກ: department Description ລະຫດພະແນກ Name Type ຊ່ ພະແນກ DepartID Vachar (2) Description ລະຫດລະດບການສກຶ ສາ DepartName Vachar (25) ຊ່ ລະດບການສກຶ ສາ 3) ຕາຕະລາງລະດບການສກຶ ສາ: education Description ລະຫດຕາແໜ່ ງບລຫິ ານ Name Type ຊ່ ຕາແໜ່ ງບລຫິ ານ EduID Vachar (2) Description ລະຫດຕາແໜ່ ງບລຫິ ານ EduName Vachar (25) ຊ່ ຕາແໜ່ ງບລຫິ ານ 4) ຕາຕະລາງຕາແໜ່ ງບລຫິ ານ: position Description ລະຫດເພດ Name Type ຊ່ ເພດ PostionID Vachar (2) PostionName Vachar (25) 5) ຕາຕະລາງຕາແໜ່ ງວຊິ າການ: technical Name Type PostionID Vachar (2) PostionName Vachar (25) 6) ຕາຕະລາງເພດ: gender Name Type GenderID Vachar (1) GenderName Vachar (3) 3

7) ຕາຕະລາງສາຂາວຊິ າທ່ ຮີ ຽນຈບົ : subject Name Type Description ລະຫດສາຂາວຊິ າທ່ ຈີ ບົ SubjectID Vachar (2) ຊ່ ສາຂາວຊິ າທ່ ຈີ ບົ SubjectName Vachar (25) Description ລະຫດນກສກຶ ສາ 8) ຕາຕະລາງຂມໍ້ ູນນກສກຶ ສາ: student_information ຊ່ ນກສກຶ ສາ ເພດ Name Type ວນເດອນປີເກດີ ລະຫດປີການສກຶ ສາ StudentID Vachar (15) ລະຫດລະບບົ ການສກຶ ສາ ລະຫດພາກວຊິ າ StudentName Vachar (25) ລະຫດສາສາຍຮຽນ ບ່ ອນຢ່ ູ GenderID Vachar (1) ຊ່ ພ່ ຊ່ ແມ່ Birthday date ເບໂີ ທລະສບ YearID Vachar (10) Description ລະຫດລະບບົ ການສກຶ ສາ SystemID Vachar (2) ຊ່ ລະບບົ ການສກຶ ສາ DepartID Vachar (2) Description ລະຫດປີການສກຶ ສາ MajorID Vachar (2) ຊ່ ປີການສກຶ ສາ Address text FatherName Vachar (15) MotherName Vachar (15) Telephone Vachar (15) 9) ຕາຕະລາງລະບບົ ຮຽນ: system Type Name Vachar (2) Vachar (10) SystemID SystemName 10) ຕາຕະລາງປີການສກຶ ສາ: year Type Name Vachar (2) Vachar (15) YearID YearName 4