ລະບົບເຄືອຂ່າຍ ແລະ ຄວາມປອດໄພທາງຄອມພິວເຕີ(network and computer Safety)

www.Luangnamtha-ttc.edu.la ໃນການເຊ່ ອື ມຕ່ ຄອມພວີ ເຕຫີ ຼາຍໆ ເຄ່ ອື ງເຂາົ້ ກນັ ເຮດັ ໃຫສ້ າມາດແຊສຂ໌ ມ້ ນູ ແລະ ຫນຼີ້ ອນີ ເຕເີ ນດັ ຮ່ ວມກນັ ໄດກ້ ານ ສ່ ງົ ຂມ້ ນູ ແມ່ ນສ່ ງົ ແບບກະຈາຍ ພາບທີ 66 ສະວດິ ສ໌ Switch 3) ວທິ ກີ ານຕດິ ຕງັ້ Switch ໃນລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍ ພາບທີ 67 ການຕດິ ຕງັ້ ສະວດິ ສ໌ Switch 2. ຮາວເຕີ (Router) ຄອື ຸປະກອນທໃີ ຊສ້ າຫຼບັ ເຊ່ ອື ມຕ່ ລະບບົ ແລນເຂາົ້ ກນັ ແລນຫ່ ຼເື ອນີ້ ວ່ າລະບບົ ເນດັ ເວກີ ຮາວເຕສີ າມາດ ປ່ ອຍສນັ ຍານwirelessອອກສ່ ູເຄ່ ອື ງຮບັ ສນັ ຍານທຸກສະນດີ ພາບທີ 68 ຮາວເຕີ (Router) 1) ວທິ ກີ ານຕດິ ຕງັ້ Router D-link DSL 2570E ໃຫເ້ ປັນ wireless Access Point ພາບທີ 67 Router D-link DSL 2570E

www.Luangnamtha-ttc.edu.la ຂນັ້ ຕອນ 1 Factory Reset ຄກື ານລາ້ ງຂມ້ ນູ ການຕງັ້ ຄ່ າໃໝ່ ໄຫມ້ ນັ ງ່າຍຂນຶ້ - ໃຫກ້ ດົ ປ່ ຸມເປີດ Rorter ໃຫຢ້ ່ ູໃນສະຖານະພອ້ ມ ຈະສງັ ເກດເຫນັ ໄຟ Power ເປັນສຂີ ຽວ - ໃຊຫ້ ວົ ປາກກາ ຫ່ ເຼື ຫກຼັ ແຫມຼ ຈມີ້ ໄປທ່ ປີ ່ ຸມ Reset ດາ້ ນລ່ ຸມເຄ່່ ອື ງຄາ້ ງໄວສ້ ງັ ເກດໄຟສະຖານະດາ້ ນ ເທ່ ງີ ເຄ່ ອື ງກະພມິ ເປັນອນັ ວ່ າສາເລດັ ຂນັ້ ຕອນທ່ ີ 2 ຕ່ Router ເຂາົ້ ກບັ ຄອມພວີ ເຕີ - ຕ່ ສາຍແລນຈາກ Router ເຂາົ້ ກບັ ເຄ່ ອື ງຄອມພວີ ເຕີ - ຖາ້ ຄອມພວີ ເຕຂີ ອງເຮາົ ເຊ່ ອື ມຕ່ Wifi ຢ່ ູໃຫເ້ ຮາົ ປິດການເຊ່ ອື ມຕ່ ກບັ Router ເທ່ າົ ນນັ້ - ເປີດ Browser ຈະເປັນ Internet Exporer ຫ່ ຼື Chrome ກ່ໄດດ້ ດຍເຂາົ້ ໄປທ່ ີ http://192.168.1.1/

www.Luangnamtha-ttc.edu.la - ເຈໜີ າ້ Login ໃຫໃ້ ສ່ ລະຫດັ ຜ່ ານເປັນ Admin ຂນັ້ ຕອນທ່ ີ 3 ການຕງັ້ ງຄ່ າ Router ຫຼງັ ຈາກ Login ເຂາົ້ ມາໄດເ້ ຮາົ ຈະຕງັ້ ຄ່ າ 4 ເມນດູ ່ ງັ ນີ້ 2) ເມນູ Internet Setup - ເລອື ກ WAN Access Type : Ethernet - ກດົ ປ່ ຸມ Add - ຈາກນນັ້ ກດົ Apply ອກີ ຄງັ້ 3) ເມນູ Wireless > Wireless Basic - ໃຫຕ້ ງັ້ ຊ່ ື Wifi (SSID) ທ່ ເີ ຮາົ ຕອ້ ງການ (ຕວົ ຢ່ າງຕງັ້ ໄວ້ _v2_ )

www.Luangnamtha-ttc.edu.la - ກດົ ປ່ ຸມ Apply 4) ເມນູ wireless > Wireless Security - ເລອື ກ Security Mode: WAP or WAP2 - ຕງັ້ ລະຫດັ ຜ່ ານທ່ ຕີ ອ້ ງການ - ກດົ ປ່ ຸມ Apple 5) ເມນູ Local Network - ປ່ ຽນຈາກ Router IP Address ດດຍຈະຕອ້ ງເປັນ IP ວງົ ດ່ ຽວກນັ ກບັ Router internet ຫກຼັ ຂອງເຮາົ ແລະຈະບ່ ຄກື ນັ ກບັ Router ຫຼກັ - ໃນກລະນີ້ Router ຂອງວທິ ະຍາໄລຄຫູ ວຼ ງນາ້ ທາ IP 192.168.0.1 ແຕ່ Access Point ທ່ ເີ ຮາົ ຈະຕງັ້ ໃຫເ້ ປັນ 192.168.0.5 - ຄຣກິ Enable DHCP Server ອອກ(ໃນສ່ ວນນຫີ້ າກໄຜບຄ້ ຣກິ ອອກກ່ ໄດ້ ແຕ່ ຈະຕອ້ ງຕງັ້ Range ໃຫຕ້ ່ າງກບັ Router ຫກຼັ ເພ່ ອື ບ່ ໃຫ້ IP ຕ່ າກນັ )

www.Luangnamtha-ttc.edu.la 6) ທດົ ສອບ ແລະການຕດິ ຕງັ້ - ນາເອາົ Access point ທ່ ເີ ຮາົ ຕງັ້ ຄ່ າ ສາເລດັ ໄປຕ່ ເຂາົ້ ກບັ router ຫຼກັ - ໃຊຄ້ ອມເຊ່ ອື ມຕ່ Wifi ເຂາົ້ ກບັ Access Point ຕວົ ໃໝ່

www.Luangnamtha-ttc.edu.la ບດົ ທີ 4 ການສສື ານຜ່ ານ TCP/IP ດພຣດຕດຄລ TCP/IP (Trasmitsion Control Protocol/Internet Protocol) ເປັນຊຸດຄາສ່ ງັ ຂອງດພຣດຕດຄລທ່ ຖີ ກື ໃຊໃ້ ນການສສື ານຜ່ ານເຄອື ຂ່ າຍອນີ ເຕເີ ນດັ ໃດຮ້ ບັ ການພດັ ທະນາຕງັ້ ແຕ່ ປີ 1960 ຖກື ໃຊ້ ເປັນຄງັ້ ທາອດິ ໃນເຄອື ຂ່ າຍ ARPANET ເຊ່ ງີ ຕ່ ມາໃດຂ້ ະຫຍາຍການເຊ່ ອື ມຕ່ ໄປທ່ ວົ ດລກ ເປັນເຄອື ຂ່ າຍອນີ ເຕີ ເນດັ ເຮດັ ໃຫ້ TCP/IP ເປັນທຍີ ອມຮບັ ຢ່ າງກວາ້ ງຂວາງຈນົ ເຖ່ ງີ ປະຈບຸ ນັ ການແບ່ ງຊນັ້ ຂອງ TCP/IP ມຢີ ່ ູ 4 ເລ ເຢີ Application Layer Transport Layer Network Layer Link Layer 1. ໜາ້ ທແີ ຕ່ ລະເລເຢີ  Link Layer ມໜີ າ້ ທຄີ ວບຄຸມການຮບັ ສ່ ງົ ຂມ້ ູນໃນລະດບັ ຮາດແວສຂ໌ ອງເຄອື ຂ່ າຍ ຮບັ ຜດິ ຊອບ ການຮບັ - ສ່ ງົ ຂມ້ ນູ ຈນົ ເຖ່ ງີ ການປ່ ຽນແປງຂຄ້ ວາມ ຈະຈບັ ສນັ ຍານໄຟຟາ້ ເປັນຂມ້ ນູ ທາງຄອມພວີ ເຕີ  Network Layer ເຮດັ ໜາ້ ທຮີ ບັ ຂມ້ ູນຈາກຊນັ້ Transport layer ແລະ ຄນົ້ ຫາເສນັ້ ທາງ ລະຫວ່ າງຜູຮ້ ບັ - ສ່ ງົ  Transport Layer ຮບັ ຜດີ ຊອບການຮບັ ສ່ ງົ ຂມ້ ູນລະຫວ່ າງປາຍດາ້ ນສ່ ງົ ແລະ ດາ້ ນຮບັ ຂມ້ ູນ ແລວ້ ສ່ ງົ ຂມ້ ູນຂນື້ ໄປໃຫ້ Application Layer ນາໄປໃຊວ້ ຽກຕ່  Application Layer ເປັນເລເຢີທ່ ເີ ອນີ້ ວ່ າ ດພຣດຕດຄນລະດບັ ລ່ ຸມລ່ ງົ ໄປເພ່ ອື ໃຫບ້ ລກິ ານ ຕ່ າງໆ ເຊ່ ນັ FTP, SMTP, HTTP, POP……. 1) ຊນັ້ ສ່ ກື າງ (Link Layer) ແມ່ ນການສ່ ງົ ຂມ້ ນູ ຂອງເນດັ ເວກີ ແຕ່ ປະເພດເຊ່ ນັ Ethernet, Token ring, FDDl ຫ່ ລຼື ະບບົ Wan ຕ່ າງໆ ດູແລເລ່ ອື ງການຫຫ້ ຸມ້ ຂມ້ ນູ ຈາກເລເຢີ ກຽມສ່ ງົ ຂມ້ ູນຂາ້ ມເຄອື ຂ່ າຍທາງໄຟລ໌ ພາບ ທ່ ແີ ຕກຕ່ າງກນັ ທມີ ີ ລາຍລະອຽດຂອງເຄອື ຂ່ າຍ ແລະ Protocol ທ່ ແີ ຕກຕ່ າງກນັ ລວມເຖ່ ງີ Physical address, network topology ການປະກາດຂຜ້ ດິ ພາດລາດບັ ຂອງ fram ແລະຄວບຄຸມການໄຫຂຼ ອງຂມ້ ູນ Data link layer ຈະ ແປງຂມ້ ູນຈາກເນດັ ເວກີ ເລເຢີ ໃຫເ້ ປັນ Bit  Network Interface Card - ເປັນການເຊ່ ອື ມຕ່ ລະຫວ່ າງອຸປະກອນໄດພ້ ຽງ 2 ອຸປະກອນ ຫ່ ຼື 2ຈດຸ ເທ່ າົ ນນັ້ - ຄວາມໜາ້ ເຊອື້ ຖຕື ່ າເນ່ ອື ງຈາກ Link ມພີ ຽງເສນັ້ ດ່ ຽວຖາ້ ເສຍຫາຍ ຈະເຮດັ ໃຫເ້ ຄອື ຂ່ າຍທງັ ສອງດາ້ ນຂອງ Link ຈະຖກື ຕດັ ຂາດອອກຈາກກນັ ທນັ ທ.ີ

www.Luangnamtha-ttc.edu.la - ເປັນພນື້ ຖານຂອງການເຊ່ ອື ມຕ່ ເຄອື ຂ່ າຍປະເພດອ່ ນື ທ່ ຊີ ບັ ຊອ້ ນຫາຼ ຍຂນື້ ເນ່ ອື ງຈາກຕອ້ ງອາໃສ ການ ເຊ່ ອື ມຕ່ ແບບ Point – to – point ເປັນພນື້ ຖານນນັ້ ເອງ - ໃນລະບບົ ການ Media access method ທເີ ຮດັ ດດຍ Data Link Protocol ທຖີ ກື ພີ ຈາລະນາດດຍ logical point-to-point topology Multi-Access Topology - ເປັນການເຊ່ ອື ມຕ່ ດດຍອາໃສອຸປະກອນຫາຼ ຍກວ່ າ2 ເຄ່ ອື ງຂນື້ ໄປເຊ່ ງື ອຸປະກອນສາມາດ Share ໄດ ້ - ອຸປະກອນສາມາດສ່ ງົ ຂມ້ ູນຫາກນັ ໄດ້ (ສ່ ງົ ໄດເ້ ມ່ ອື ບມສີ ໃື ຊຢ້ ່ ູ) 2) ຊນັ້ ເຄອື ຂ່ າຍ Network Layer ເຮດັ ໜາ້ ທ່ ກີ ານດົ ເສນັ້ ທາງ ແລະ ສາ້ ງຄວາມສາພນັ ກນັ ຫາຼ ຍໆ ຕວົ ໃຫເ້ ຊ່ ອື ມຕ່ ພາຍໃນເຄອື ຂ່ າຍທ່ ເີ ຮດັ ໄດດ້ ດຍການໃຊ້ logical Addressing ຂອງອຸປະກອນທ່ ເີ ຊ່ ອື ມຕ່ ຂມ້ ູນ protocol ທ່ ຢີ ່ ູໃນເລເຢີທ່ ໃີ ຊໃ້ ນການ ເລອື ກເສນັ້ ທາງແລະສະໜບັ ສະໜນູ ການເຮດັ ວຽກໃນເລເຢີນໄີ້ ດແ້ ກ່ Router ຈະເຮດັ ວຽກຢ່ ູໃນເລເຢີຈະເຮດັ ໜາ້ ທ່ ໃີ ຫບ້ ລິ ການກ່ ຽວກບັ ການເລອື ກເສນັ້ ທາງໃຫກ້ ບັ ເຄອື ຂ່ າຍ Packet ທ່ ໃີ ຊໃ້ ນ Network Layer ມີ 2 ປະເພດ  Data Packet - ໃຊສ້ ່ ງົ ຜ່ ານຂມ້ ູນຂອງຜູໃ້ ຊບ້ ລກິ ານໃນເຄອື ຂ່ າຍ - Protocol ທ່ ໃີ ຊໃ້ ນ Packet ເລອື ກເສນັ້ ທາງໄດແ້ ກ່ IP ແລະ IPX  Router Update: - ໃຊປ້ ັບປຸງເສນັ້ ທາງການເຊ່ ອື ມຕ່ ຂອງເຄອື ຂ່ າຍ - Protocol ທ່ ໃີ ຊໄ້ ດແ້ ກ່ RIP,EIGRP,OSPF - ສາ້ ງບາລຸງຮກັ ສາຕາຕະລາງເສນັ້ ທາງການເຮດັ ວຽກຂອງ router  IP = internet protocol ຢ່ ູໃນ Internet Network Layer ເປັນດພຣດຕດຄນຫຼກັ ໃນການສສື ານຂມ້ ູນມໜີ າ້ ທຄີ ນົ້ ຫາ ເສນັ້ ທາງລະຫວ່ າງຜູຮ້ ບັ ແລະຜູສ້ ່ ງົ ດດຍໃຊ້ ip address ເຊ່ ງີ ມລີ ກັ ສະນະເປັນເລກ 4 ຊຸດແຕ່ ລະຊຸດມຄີ ່ າຕງັ້ ແຕ່ 0-255 ເຊ່ ນັ 192.168.2.10 ໃນການອາ້ ງອງີ ດຮສຕ໌ ່ າງໆ ແລະ ກນົ ໄກການ Router ເພ່ ອື ສ່ ງົ ຕ່ ຂມ້ ນູ ໄປຈນົ ຈດຸ ໝ າຍປາຍທາງ.  ICMP : (Internet Control Message Protocol) ຢ່ ູໃນ Internetwork Layer ມໜີ າ້ ທສີ ່ ງົ ຂ່ າວສານ ແລະ ແຈງ້ ຂຜ້ ດີ ພາດໄຫແ້ ກ່ IP Address  UDP (User Datagram Protocol ) ເຮດັ ໜາ້ ທຈີ ດັ ການ ແລະ ຄອບຄຸມການຮບັ ສ່ ງົ ຂມ້ ນູ ແຕ່ ບ່ ມກີ ນົ ໄກການຄຸມ້ ຄອງການຮບັ -ສ່ ງົ ຂມ້ ູນໃຫມ້ ີ ສະຖຽນນະະພາບແລະເຊ່ ອື ຖໃື ດ້ ດດຍປ່ ອຍໃຫເ້ ປັນໜາ້ ທຂີ ອງແອບພະລເີ ຄເຊນີ ເລເຢີແຕ່ UDP ມຂີ ໃ້ ດປ້ ຽບການ ສ່ ງົ ຂມ້ ນູ ທງັ ແບບ unicast, multicast ແລະ broadcast ອກີ ທງັ ຍາ້ ການຕດີ ຕ່ ສສື ານໃດຢ້ ່ າງວອງໄວ TCP ເນ່ ອື ງຈາກ TCP ຕອ້ ງເສຍັ Overhead ໃຫກ້ ບັ ຂນັ້ ຕອນການສສື ານທ່ ເີ ຮດັ ໃຫ້ TCP ມຄີ ວາມໜາ້ ເຊ່ ອື ຖໃື ນ ການຮບັ -ສ່ ງົ ຂມ້ ນູ ນນັ້ ເອງ.

www.Luangnamtha-ttc.edu.la ພາບທີ 68 ການຕງັ້ ຄ່ າ IP Address 2. ປະເພດຂອງການສສື ານຜ່ ານ TCP/IP ດປຣດຕດຄລ ເປັນໜ່ ງື ໃນພນື້ ຖານຂອງດລກອນິ ເຕເີ ນດັ ໃນດລກຂອງການເຊ່ ອື ມຕ່ ເຄອື ຂ່ າຍແບບອນິ ເຕເີ ນດັ ຈະມດີ ປຣດຕດຄລທ່ ເີ ປັນພນື້ ຖານຢ່ ູ 2 ຕວົ ຄື ພາບທີ 69 TCP/IP 1) ດປຣດຕດຄລ UDP ເປັນອກີ ດປຣດຕດຄລໜ່ ງື ຂອງດລກອນິ ເຕເີ ນດັ ມຂີ ດ້ ຄີ ສື າມາດຮບັ -ສ່ ງົ ຂມ້ ູນດວ້ ຍຄວາມໄວສູງກວ່ າດປຣດຕ ດຄລ TCP ແຕ່ ຂເ້ ສຍຄບື ່ ມກີ ານກວດສອບຜນົ ການສ່ ງົ ຂມ້ ນູ ເຮດັ ໄຫຂ້ ມ້ ູນທ່ ສີ ່ ງົ ໄປມດີ ອກາດບ່ ເຖ່ ງີ ຜູຮ້ ບັ ດປຣດຕດຄລ UDP ມກັ ໃຊກ້ ບັ ຂມ້ ນູ ທ່ ຕີ ອ້ ງການຄວາມໄວແລະສາມາດຜດິ ພາດໄດ້ ເຊ່ ນັ ການຮບັ -ສ່ ງົ ຂມ້ ູນວດິ ດີ ອສຣມິ ມ່ ງິ ການ ຮບັ -ສ່ ງົ ຂມ້ ູນພາຍໃນເກມອອນໄລນ໌ ດປຮດຕດຄລປະຍຸກທ່ ນີ າມາໃຊງ້ ານເຊ່ ນັ DNS SNMP 2) ດປຣດຕດຄລ TCP ເປັນດປຣດຕດຄລທ່ ໃີ ຊຮ້ ບັ ສ່ ງົ ຂມ້ ນູ ທ່ ນີ ຍີ ມົ ກນັ ໃຊຫ້ າຼ ຍທ່ ສີ ຸດໃນດລກອນິ ເຕເີ ນດັ ເນ່ ອື ງຈາກການຮບັ ສ່ ງົ ຂ້ ມນູ ໃນ TCP ຈະມກີ ານກອດສອບຜນົ ການຮບັ - ສ່ ງົ ຂມ້ ນູ ທຸກຄງັ້ ຂມ້ ນູ ທ່ ໄີ ດຈ້ ່ ງີ ມຄີ ວາມຖກື ຕອ້ ງຕາມລາດບັ ການສ່ ງົ ຂມ້ ູນເຮດັ ໃຫຖ້ ູກໃຊເ້ ປັນພນື້ ຖານຂອງດປຣດຕດຄລປະຍຸກຕ່ າງໆ ເຊ່ ນັ HTTP, FTP, SSH, IMAP ໃນປະຈບຸ ນັ ຄວາມໄວຂອງອນິ ເຕເີ ນດັ ໄດພ້ ດັ ທະນາໄປໄກແລວ້ ເຮດັ ໃຫດ້ ປຣດຕດຄລ TCP ຖູກນາມາໃຊ້ ງານ

www.Luangnamtha-ttc.edu.la ດາ້ ນເສຕຣມີ ມງີ ຫາຼ ຍຂນື້ ສ່ ງົ ຜນົ ໃຫກ້ ານໃຊງ້ ານດາ້ ນເສຕຣມີ ມງີ ມກີ ານໃຊງ້ ານທງັ ດາ້ ນ TCP ແລະ UDP ໃນ ປະລມິ ານທ່ ໄີ ກຄ້ ຽງກນັ ການນາໃຊດ້ ປຣດຄດຄລ TCP ຈະແບ່ ງອອກເປັນ 2 ຝ່ ັງຄື - TCP Server ຄຝື ່ ັງທ່ ເີ ຮດັ ນາ້ ທ່ ເີ ປີດພອດສແ໌ ລະການເຊ່ ອື ມຕ່ ເຂາົ້ ມາເພ່ ອື ສ່ ສື ານດວ້ ຍການໃຊ້ ESP32 ເຮດັ ໃຫສ້ ະດວກຕ່ ການຮບັ -ສ່ ງົ ຂມ້ ູນກບັ ອຸປະກອນອ່ ນື ໆ - TCP Client ຄຝື ່ ັງທ່ ເີ ຮດັ ນາ້ ທ່ ເີ ຊ່ ອື ມຕ່ ໄປຍງັ Server ເພ່ ອື ເລ່ ມີ ການສ່ ສື ານໝາຍເຖ່ ງີ ອຸປະກອນທ່ ີ ສາມາດເຄ່ ອື ນທ່ ໄີ ດ້ ຫ່ ຼເື ລອື ກສ່ ສື ານໄດ້ ເຊ່ ນັ Computer, Smart phone 3. ຂ່ າວສານ(Message) ເປັນລາຍລະອຽດເຊ່ ງີ ຢ່ ູໃນຮູບແບບຕ່ າງໆ ທ່ ຈີ ະສ່ ງົ ຂມ້ ນູ ຜ່ ານລະບບົ ສສື ານມຮີ ູບແບບດ່ ງັ ນີ້ - ຂມ້ ູນ(Data) ເປັນລາຍລະອຽດຂອງສ່ ງີ ຕ່ າງໆ ທ່ ຈີ ະສ່ ງົ ຜ່ ານລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍເຊ່ ງີ ຖູກສາ້ ງຂນື້ ແລະຈດັ ເກບັ ດວ້ ຍຄອມພວີ ເຕມີ ຮີ ູບແບບແນ່ ນອນ ເຊ່ ນັ ຂມ້ ນູ ກ່ ຽວກບັ ບຸກຄນົ ຂມ້ ນູ ສນິ ຄາ້ ເປັນຕນົ້ ຂມ້ ນູ ສາມາດນບັ ຈານວນໄດແ້ ລະສ່ ງົ ຜ່ ານລະບບົ ສສື ານໄດໄ້ ວ - ຂຄ້ ວາມ(Text) ຢ່ ູໃນຮູບແບບເອກະສານຫ່ ຕຼື ວົ ອກັ ສອນບ່ ມຮີ ູບແບບທ່ ແີ ນ່ ນອນ ຊດັ ເຈນນບັ ຈາ ນວນໄດຂ້ ອ້ ນຂາ້ ງຍາກແລະມຄີ ວາມສາມາດສ່ ງົ ປານກາງ - ຮູບພາບ(image) ເປັນຂ່ າວສານຢ່ ູໃນຮູບແບບຂອງພາບກຣາຟຣກິ ແບບຕ່ າງໆ ໄດແ້ ກ່ ຮູບພາບນງີ້ ພາບເຄ່ ອື ນໄຫວ ພາບວດີ ດີ ອ ຂມ້ ູນສະນດີ ນຈີ້ ະຕອ້ ງອາໃສສສື າຫບຼັ ເກບັ ແລະໃຊໜ້ ່ ວຍຄວາມຈາເປັນຈານວນຫຼາຍ - ສຽງ(Voice) ຢ່ ູໃນຮູບແບບສຽງເວາົ້ ສຽງດນົ ຕີ ຫ່ ສຼື ຽງອ່ ນື ໆ ຂມ້ ນູ ຊະນດິ ນຈີ້ ະກະຈດັ ກະຈາຍບ່ ສາມາດວດັ ຂະໜາດທ່ ແີ ນ່ ນອນໄດ້ ການສ່ ງົ ຈະເຮດັ ໄດດ້ ວ້ ຍຄວາມໄວຂອ້ ນຂາ້ ງຕ່ າ 1) ຕວົ ກາງ (Medium) ເປັນຕວົ ກາງຫ່ ຼສື ກື າງທ່ ເີ ຮດັ ນາ້ ທ່ ນີ າຂມ້ ູນຂ່ າວສານໃຮູບແບບຕ່ າງໆ ຈາກຜູສ້ ່ ງົ ຫ່ ອຼື ຸປະກອນສ່ ງົ ຕນົ້ ທາງໄປ ຍງັ ຜູຮ້ ບັ ຫ່ ຼອື ຸປະກອນຮບັ ປາຍທາງເຊ່ ງີ ມຫີ ຼາຍຮູບແບບໄດແ້ ກ່ ສາຍເຄເບນີ ສ໌ ສາຍໄຟເບສີ້ ຕວົ ກາງອາດຈະຢ່ ູໃນຮູບ ແບບຄນື້ ທ່ ສີ ່ ງົ ຜ່ ານທາງອາກາດ ເຊ່ ນັ ເຄອື້ ນໄມດຄເວບັ ເຄອື້ ນດາວທຽມ ຫ່ ຼເື ຄອື້ ນວທິ ະຍຸເປັນຕນົ້ 2) ການເຊ່ ອື ມຕ່ ຄອມພວີ ເຕສີ າຫຼບັ ສສື ານຂມ້ ູນ ເປັນການເຊ່ ອື ມຕ່ ຄອມພວີ ເຕລີ ະຫວ່ າງຕນົ້ ທາງກບັ ຄອມພວີ ເຕປີ າຍທາງ ດດຍໃຊຕ້ ວົ ກາງຫ່ ສຼື ກື າງສາ ຫບຼັ ເຊ່ ອື ມຕ່ ສາມາດເຮດັ ໄດຫ້ ຼາຍຮູບແບບອາດຈະຕ່ ກງົ ລະຫວ່ າງຄອມພວີ ເຕຫີ າຄອມພວີ ເຕີ ຫ່ ອຼື າດຈະຕ່ ດດຍໃຊອ້ ນິ ເຕເີ ຟັດກາສໃ໌ ສໄວໃ້ ນເຄ່ ອື ງສາຫບຼັ ເປັນຈດຸ ຕ່ ກໄດຂ້ ນື້ ຢ່ ູກບັ ລກັ ຊະນະຂອງການໃຊງ້ ານເປັນການເຊ່ ອື ມຕ່ ລະຍະໄກ ຈາກຄອມພວີ ເຕຕີ ນົ້ ທາງໄປຍງັ ປາຍທາງດດຍຜ່ າເຄອື ຂ່ າຍດທລະສບັ 3) ການສ່ ງົ ສນັ ຍານຂມ້ ູນ (Transmission Definition) ການສ່ ງົ ສນັ ຍານຂມ້ ນູ ໝາຍເຖງີ ການສ່ ງົ ຂມ້ ນູ ຫ່ ຼຂື ່ າວສານຕ່ າງໆ ຈາກອຸປະກອນສາຫບຼັ ຜູສ້ ່ ງົ ຜ່ ານສກື າງ ແລະຕວົ ກາງໄປຍງັ ອຸປະກອນຫ່ ຼຜື ູຮ້ ບັ ຂມ້ ູນທ່ ສີ ່ ງົ ໄປອາດຈະຢ່ ູໃນຮູບແບບສນັ ຍານສຽງ ເຄ່ ອື ນແມ່ ເຫຼກັ ໄຟຟາ້ ຫ່ ແຼື ສງ ກະໄດ້ ດດຍທ່ ສີ ກື າງຫ່ ຼຕື ວົ ກາງຂອງສນັ ຍານນນັ້ ແບ່ ງອອກເປັນ 2 ຊະນດິ ຄຊື ະນດີ ທ່ ສີ າມາດການດົ ເສນັ້ ທາງສນັ ຍານ ໄດເ້ ຊ່ ນັ ສາຍກຽວ່ ຄ່ ູ (Twisted parie) ສາຍດທລະສບັ ສາຍດຄເອກັ ເຊນ(Coaxial) ສາຍໄຍແກວ້ ນາແສງ (Fiber optic)ສ່ ວນຕວົ ກາງຊະນດິ ໜ່ ງື ນນັ້ ບ່ ສາມາດການດົ ເສນັ້ ທາງຂອງສນັ ຍານໄດ້ ເຊ່ ນັ ສນັ ຍານກາສ໌ ນາ້ ແລະ ຊນັ້ ບນັ ຍາກາດ  ແບບຂອງການສ່ ງົ ສນັ ຍານຂມ້ ູນ

www.Luangnamtha-ttc.edu.la ການສ່ ງົ ສນັ ຍານຂມ້ ູນ ສາມາດແບ່ ງອອກເປັນ 3 ຮູບແບບດ່ ງັ ນີ້ - ການສ່ ງົ ສນັ ຍານທາງດ່ ຽວ (one-way transmission ຫ່ ຼື Simplex): ການສ່ ງົ ສນັ ຍານ ແບບນໃີ້ ນເວລາດ່ ຽວກນັ ຈະສ່ ງົ ໄດພ້ ຽງທາງດ່ ຽວເທ່ າົ ນນັ້ ເຖ່ ງີ ແມ່ ນວ່ າຕວົ ສ່ ງົ ຈະມສີ ນັ ຍານຊ່ ອງທາງກຕາມ ເຊ່ ງີ ມກັ ຈະເອນິ້ ວ່ າການສ່ ງົ ສນັ ຍານທາງດ່ ຽວວ່ າ ຊ່ ມີ ເພລກັ ຜູສ້ ່ ງົ ສນັ ຍານຈະສ່ ງົ ໄດ່ ທາງດ່ ຽວດດຍທ່ ຜີ ູຮ້ ບັ ຈະບ່ ສາມາດດຕຕອບ ໄດເ້ ຊ່ ນັ ການສ່ ງົ ວທິ ະຍຸກະຈາຍສຽງ ການແພພາບດທລະສບັ - ການສ່ ງົ ສນັ ຍານກງີ້ ທາງຄ່ ູ(Half-Duplex ຫ່ ຼື Either-Way): ການສ່ ງົ ສນັ ຍານແບບນເີ້ ມ່ ອື ຜູສ້ ່ ງົ ໄດເ້ ຮດັ ໄຫກ້ ານສ່ ງົ ສນັ ຍານໄປແລວ້ ຜູຮ້ ບັ ກຈະຮບັ ສນັ ຍານນນັ້ ຫຼງັ ຈາກນນັ້ ຜູຮ້ ບັ ສາມາດປັບມາເປັນຜູສ້ ່ ງົ ສນັ ຍານ ແທ່ ນ ສ່ ວນຜູສ້ ່ ງົ ເດມີ ປັບມາເປັນຮູ້ ບັ ສະຫຼບັ ກນັ ໄປມາແຕ່ ບ່ ສາມາດສ່ ງົ ສນັ ຍານພອ້ ມກນັ ໃນເວລາດ່ ຽວກນັ ຈ່ ງີ ເອນິ້ ການສ່ ງົ ສນັ ຍານແບບນວີ້ ່ າ (Half Duplex ຫ່ ຼື HD) ໄດແ້ ກ່ ວທິ ະຍາສະນາມທ່ ຕີ າຫຼວດໃຊເ້ ປັນຕນົ້ - ການສ່ ງັ ສນັ ຍານທາງຄ່ ູ(Full-Duplex ຫ່ ຼື Both way Transmission): ການສ່ ງົ ສນັ ຍານແບບນສີ້ າມາດສ່ ງົ ສນັ ຍານໄປພອ້ ມໆ ກນັ ທງັ ສອງທາງໃນເວລາດ່ ຽວກນັ ເຊ່ ນັ ການດທລະສບັ ຜູໃ້ ຊສ້ າມາດ ເວາົ້ ລມົ ກນັ ໃນເວລາດທໄດພ້ ອ້ ມໆ ກນັ  ມາດຕະຖານສາກນົ (international Standards) ເພ່ ອື ຄວາມເປັນລະບຽບແລະຄວາມສະດວກຂອງຜູຜ້ ະລດິ ໃນການຜະລດິ ອຸປະກອນສ່ ສື ານແບບ ຕ່ າງໆ ຂນື້ ມາຈ່ ງີ ໄດມ້ ກີ ານການດົ ມາດຕະຖານສາກນົ ສາຫຼບັ ລະບບົ ຕດິ ຕ່ ສ່ ສື ານຂມ້ ນູ ຂນື້ ເຊ່ ງີ ປະກອບດວ້ ຍດປດຕ ດຄລ ແລະສະຖາປັດຍະກາດດຍມກີ ານຈດັ ຕງັ້ ອງົ ກອນສາຫບຼັ ພດັ ທະນາແລະຄອບຄຸມມາດຕະຖານໝາຍອງົ ກອນດ່ ງັ ຕ່ ໄປນ ີ ້ - ISO (The international Standards Organization): ເປັນອງົ ກອນສາກນົ ກ່ ຽວກບັ ສະ ຖາປັດຍະກາເຄອື ຂ່ າຍດດຍມກີ ານແບ່ ງດຄງສາ້ ງໃນການຕດິ ຕສສື ານອອກເປັນ 7 ຊນັ້ (Layers) - CCITT(The Conseclitive Committee in international) : ເປັນອງົ ກອນພດັ ທະນາ ມາດຕະຖານ v ແລະ x ດດຍທ່ ມີ າດຕະຖານ v ໃຊສ້ າຫຼບັ ວງົ ຈອນດທລະສບັ ແລະດມເດມເຊ່ ນັ v29, v34 ສ່ ວນ ມາດຕະຖານ x ໃຊກ້ ບັ ເຄອື ຂ່ າຍຂມ້ ນູ ສາທາລະນະເຊ່ ນັ ເຄອື ຂ່ າຍ x.25 ແພກເກດັ ສວດິ ສ໌ (package Switch) - IEE (The Institute of Electronic Engineers): ເປັນມາດຕະຖານທ່ ເີ ກດີ ຈາກການລວມ ຕວົ ຂອງກ່ ຸມນກັ ວຊິ າການແລະຜູປ້ ົກຄອງອາຊບີ ທາງໄຟຟາ້ ແລະອເີ ລກັ ດທນກິ ໃນອາເມລກິ າ ມາດຕະຖານຈະເນນັ້ ໄປ ທາງອຸດສາຫະກາໄຟຟາ້ ອເິ ລກັ ດທນກິ ໄມດຄຣດປຣເຊ່ ນັ ເຊແີ ລະອຸປະກອນເອເລກັ ດທນກິ ໄມດຄຣຄອມພວີ ເຕເີ ຊ່ ນັ IEE 802.3 ເຊ່ ງີ ໃນລະບບົ ແລນ (Lan : Local Area Network) - EIA(The Electronic industries Association): ເປັນອງົ ກອນມາດຕະຖານຂອງ ອາເມລກິ າໄດກ້ ານດົ ມາດຕະຖານທາງໄຟຟາ້ ແລະເອເລກັ ດທນກິ ມາດຕະຖານ EIA ຈະຂນື້ ຕນົ້ ດວ້ ຍ RS(Recommended Standard) ເຊ່ ນັ Rs-232-c ເປັນຕນົ້ ການຜະລດິ ຂອງຜູປ້ ະກອບການຕ່ າງໆ ບ່ ວ່ າຈະ ໃຊມ້ າດຕະຖານໄດກຕາມ ສ່ ງີ ຜະລດິ ນນັ້ ຢ່ າງໜອ້ ຍຈະຕອ້ ງໄດຄ້ ບົ ມາດຕະຖານແຕ່ ອາດຈະດຫີ າຼ ຍກວ່ າມາດຕະຖານ ກໄດ ້

www.Luangnamtha-ttc.edu.la 4. ລກັ ຊະນະຂອງສນັ ຍານທ່ ໃີ ຊໃ້ ນການສ່ ງົ ສນັ ຍານຂມ້ ນູ ການສ່ ງົ ສນັ ຍານຂມ້ ູນຫ່ ຼຂື ່ າວສານ ສາມາດເຮດັ ໄດ້ 2 ລກັ ຊະນະຄື 1) ການສ່ ງົ ສນັ ຍານແບບອານາລອັ ກ(Analog Transmission) : ການສ່ ງົ ສນັ ຍານແບບອານາລອັ ກຈະບ່ ຄານ່ ງື ເຖ່ ງີ ສ່ ງີ ຕ່ າງໆ ທ່ ລີ ວມຢ່ ູໃນສນັ ຍານເລຍີ ດດຍທ່ ສີ ນັ ຍານຈະແທນຂມ້ ນູ ອານາລອັ ກ ເຊ່ ນັ ສນັ ຍານສຽງ ເປັນຕນົ້ ເຊ່ ງີ ສນັ ຍານອານາລອັ ກທ່ ສີ ່ ງົ ອອກໄປນນັ້ ເມອື ໄລຍະທາງຫ່ າງອອກໄປສນັ ຍານກຈະອ່ ອນລ່ ງົ ເລອີ້ ຍໆ ເຮດັ ໄຫສ້ ນັ ຍານ ບຄ່ ອຍຈະດດີ ່ ງັ ນນັ້ ເມ່ ອື ໄລຍະທາງຫ່ າງອອກໄປສາມາດແກໄ້ ຂໄດດ້ ດຍໃຊເ້ ຄ່ ອື ງຂະຍາຍສນັ ຍານ (Amplifier) ແຕ່ ມຜີ ນົ ເຮດັ ໃຫເ້ ກດີ ມສີ ນັ ຍານລບົ ກວນ(Noise) ຂນື້ ຍ່ ງີ ໄລຍະທາງຫ່ າງໄກຂນື້ ເທ່ າົ ໄດສນັ ຍານລບົ ກວນກເພ່ ມີ ຂນື້ ເລອີ້ ຍໆ ເຊ່ ງີ ສາມາດແກໄ້ ຂສນັ ຍານລບົ ກວນນໄີ້ ດດ້ ດຍໃຊເ້ ຄ່ ອື ງກອງສນັ ຍານ(Filter) ເພ່ ອື ຮອງເອາົ ສນັ ຍານລບົ ກວນອອກໄປ ພາບທີ 70 ສນັ ຍານ Analog 2) ການສ່ ງົ ສນັ ຍານແບບດຈີ ຕິ ອລ(Digital Transmission): ການສ່ ງົ ສນັ ຍານແບບດຈີ ຕີ ອລຈະໃຊເ້ ມ່ ອື ຕອ້ ງການຂມ້ ູນທ່ ຖີ ກື ຕອ້ ງຊດັ ເຈນແນ່ ນອນ ດ່ ງັ ນນັ້ ຈ່ ງີ ຈາເປັນຕອ້ ງສນົ ໃຈລາຍລະອຽດທຸກຢ່ າງທ່ ບີ ນັ ຈມຸ າກບັ ສນັ ຍານໃນທາດ່ ຽວກນັ ກບັ ການສ່ ງົ ສນັ ຍານແບບອານາລອັ ກ ເມ່ ອື ໄລຍະທາງໃນການສ່ ງົ ຫາຼ ຍຂນື້ ສນັ ຍານດຈີ ຕີ ອລ ກຈະຈາງລງົ ເຊ່ ງີ ສາມາດແກໄ້ ຂໄດຖ້ ດຍໃຊອ້ ຸປະກອນເຮດັ ສນັ ຍານຊາ້ ຫ່ ຣຼື ພິ ດິ ເຕີ (Repeater) ແຕ່ ໃນປະຈບຸ ນັ ການສ່ ງົ ສນັ ຍານແບບດຈີ ຕີ ອລຈະເຂາົ້ ມາມບີ ດົ ບາດສູງໃນການສ່ ສື ານຂມ້ ນູ ເນ່ ອື ງຈາກໃຫ້ ຄວາມຖກື ຕອ້ ງແລະຊດັ ເຈນຂອງຂມ້ ູນສູງ ແລະສ່ ງົ ໄດໃ້ ນໄລ່ ຍະທາງໄກສາມາດເຊ່ ອື ມຕ່ ເຂາົ້ ກບັ ລະບບົ ຄອມພວີ ເຕີ ໄດຢ້ ່ າງງ່າຍ ດາຍທງັ ນເີ້ ນ່ ອື ງຈາກສນັ ຍານຄອມພວີ ເຕຢີ ່ ູໃນຮູບແບບຂອງດຈີ ຕີ ອລນນັ້ ເອງ ແຕ່ ກ່ ອນຖາ້ ຫາກໄລຍະ ທາງໃນການສສື ານໄກມກັ ຈະໃຊສ້ ນັ ຍານແບບອານາລອັ ກເປັນສ່ ວນໄຫ່ ຍເຊ່ ນັ ດທລະສບັ , ດທລະເລກ ພາບທີ 71 ສນັ ຍານ Digital

www.Luangnamtha-ttc.edu.la 5. ລະຫດັ ທ່ ໃີ ຊສ້ ່ ງົ ສນັ ຍານຂມ້ ນູ (Transmission code) ການສ່ ງົ ສນັ ຍານສສື ານແບ່ ງອອກເປັນ 2 ລະບບົ ຄື ແບບອານາລອັ ກ ແລະດຈີ ຕີ ອລ ໃນການສ່ ງົ ສນັ ຍານແບບ ອານາລອັ ກສ່ ວນໄຫ່ ຍຈະແມ່ ນການຕດິ ຕ່ ສ່ ສື ານກນັ ລະຫວ່ າງມະນດຸ ໄດແ້ ກ່ ການໄດຍ້ ນິ ການເບ່ ງີ ເຫນັ ອຸປະກອນທ່ ີ ໃຊເ້ ຊ່ ນັ ດທລະສບັ , ວທິ ະຍຸ, ດທລະທດັ ສ່ າຫຼບັ ການສ່ ງົ ສນັ ຍານແບບດຈີ ຕີ ອລນນັ້ ສ່ ວນໄຫ່ ຍຈະສ່ ສື ານກນັ ດວ້ ຍ ເຄ່ ອື ງຈກັ ຫ່ ອຼື ຸປະກອນໃນການຖ່ າຍທອດຂມ້ ນູ ເຊ່ ນັ ຕວົ ອກັ ສອນ, ຕວົ ເລກ, ສຽງ, ພາບ, ຂຄ້ ວາມຫ່ ຼຂື ່ າວສານຕ່ າງໆ ທ່ ເີ ຮາົ ເບ່ ງີ ເຫນັ ແລະເຂາົ້ ໃຈໄດແ້ ຕ່ ເມອື ເຮາົ ປອ້ ນເຂາົ້ ສ່ ູລະບບົ ຄອມພວີ ເຕີ ດດຍພມີ ເຂາົ້ ທາງແປນ້ ພມີ ຕວົ ອກັ ສອນທ່ ີ ເຮາົ ພມີ ເຂາົ້ ໄປຈະຕອ້ ງມກີ ານເຂາົ້ ລະຫດັ ດດຍຜ່ ານຕວົ ເຂາົ້ ລະຫດັ (Encode) ໃຫຢ້ ່ ູໃນຮູບແບບສນັ ຍານທ່ ສີ າມາດ ສ່ ງົ ສນັ ຍານຕ່ໄປໄດເ້ ມ່ ອື ສນັ ຍານສ່ ງົ ໄປຫາເຄ່ ອື ງຮບັ ຈາກນນັ້ ເຄ່ ອື ງຮບັ ກຈະຕຄີ ວາມໝາຍຂອງສນັ ຍານທ່ ສີ ່ ງົ ມາ ແລະ ຜ່ ານຕວົ ຖອດລະຫດັ (Decode)ໃຫກ້ ບັ ມາຢ່ ູໃນຮູບແບບທ່ ເີ ຮາົ ເຂາົ້ ໃຈໄດຫ້ ່ ຼຢື ່ ູໃນຮູບແບບທ່ ໃີ ຊສ້ ່ າຫຼບັ ເກບັ ໄວຄ້ ອມ ພວີ ເຕອີ ກີ ຄງັ້ ໜ່ ງື 1) ຮູບແບບຂອງລະຫດັ ລະຫດັ ທ່ ໃີ ຊໃ້ ນການສ່ ສື ານຂມ້ ນູ ດດຍທວົ ໄປຈະຢ່ ູໃນຮູບຂອງໄບນາລ(ີ Binary) ຫ່ ເຼື ລກຖານສອງ ເຊ່ ງີ ປະກອບດວ້ ຍເລກ 0 ກບັ ເລກ 1 ດດຍໃຊລ້ ະຫດັ ທ່ ເີ ປັນເລກ 0 ແທນການບມສີ ນັ ຍານໄຟຟາ້ ແລະເລກ 1 ແທນ ວ່ າມສີ ນັ ຍານໄຟຟາ້ ເຊ່ ງີ ເປັນໄປຕາມຫກຼັ ການໄຟຟາ້ ມລີ ກັ ສະນະມໄີ ຟແລະບ່ ມໄີ ຟຢ່ ູຕະຫຼອດເວລາເຮາົ ເອນິ້ ລະຫດັ ທ່ ີ ປະກອບດວ້ ຍ 0 ກບັ 1 ວ່ າບດິ (Binary Digit) ແຕ່ ເນ່ ອື ງຈາກຂມ້ ູນຫ່ ຂຼື ່ າວສານທວົ ໄປປະກອບດວ້ ຍຕວົ ອກັ ສອນ ຕວົ ເລກແລະສນັ ຍານຢ່ າງຫຼວງຫາຼ ຍຖາ້ ເຮາົ ຈະໃຊ້ 0 ກບັ 1 ເປັນລະຫດັ ແທນກຈະໄດພ້ ຽງ 2 ຕວົ ເທ່ າົ ນນັ້ ເຊ່ ນັ 0 ແທ່ ນດວ້ ຍ A ແລະ 1 ແທນດວ້ ຍ B ດ່ ງັ ນນັ້ ການການດົ ລະຫດັ ຈ່ ງີ ໄດນ້ າເອາົ ກ່ ຸມບດິ ມາໃຊເ້ ຊ່ ນັ 6 bit, 7 bit, 8 bit ແທ່ ນຕວົ ອສັ ອນ 1 ຕວົ ຈະສາມາດສາ້ ງລະຫດັ ທ່ ແີ ຕກຕ່ າງຈາກກນັ ທງັ ໝດົ ລະຫດັ ມາດຕະຖານດດຍທວົ ໄປຈະ ໃຊພ້ າສາອງັ ກດິ ແລະມຫີ າຼ ຍມາດຕະຖານເຊ່ ນັ ລະຫດັ ດບຄອລ (Baudot code), ລະຫດັ ເອນຊດິ ກິ (EBCDIC), ລະຫດັ ແອສກ(ີ ASCII Code) - ລະຫດັ ແອສກ(ີ ASCII Code) ມາຈາກຄາເຕ່ ມົ ທ່ ວີ ່ າ American Standard Code for information interchange ເປັນລະຫດັ ມາດຕະຖານຂອງອາເມລກີ າໃຊສ້ ່ າຫບຼັ ສ່ ງົ ຂ່ າວສານທ່ ມີ ຂີ ະໜາດ 8 bit ແລະດດຍໃຊ້ 7 bit ທາອດິ ເຂາົ້ ລະຫດັ ແທນຕວົ ອກັ ສອນ ສ່ ວນບດິ ທ່ ີ 8 ຈະເປັນບດິ ກວດສອບ(Parity Bit check)ລະຫດັ ແອສກໄີ ດຮ້ ບັ ມາດຕະຖານຂອງ CCITT ໝາຍເລກ 5 ເປັນລະຫດັ ທ່ໄີ ດຮ້ ບັ ຄວາມນຍີ ມົ ໃນການ ສ່ ສື ານຂມ້ ນູ ຢ່ າງກວາ້ ງຂວາງເນ່ ອື ງຈາກລະຫດັ ແອສກໃີ ຊ້ 7 Bit ທາອດິ ແທນຕວົ ອກັ ສອນ ແຕ່ ລະບດິ ຈະປະກອບ ດວ້ ຍຕວົ ເລກ 0ກບັ 1 ດ່ ງັ ນນັ້ ລະຫດັ ແອສກຈີ ະມລີ ະຫດັ ທ່ ແີ ຕກຕ່ າງກນັ ໄດເ້ ທ່ າົ 27 ຫ່ ຼເື ທ່ າົ 128 ຕວົ ອກັ ສອນ ໃນຈານວນນຈີ ະແບ່ ງເປັນຕວົ ອກັ ສອນທ່ ພີ ມີ ໄດ້ 96 ຕວົ ອກັ ສອນ ແລະເປັນຕວົ ຄອບຄຸມ (Control Characters) ອກີ 32 ຕວົ ອກັ ສອນໃຊສ້ ່ າຫບຼັ ຄອບຄຸມອຸປະກອນແລະການທາງານຕ່ າງໆ - ລະຫດັ ດບຄອລ(Baudot Code) ເປັນລະຫດັ ທ່ ໃີ ຊກ້ ບັ ລະບບົ ດທລະເລກເຊ່ ງີ ຢ່ ູພາຍໄຕມ້ າດຕພະຖານຂອງ CCITTໝາຍເລກ 2 ເປັນ ລະ ຫດັ ຂະໜາດ 5 Bit ສາມາດມລີ ະຫດັ ທ່ ແີ ຕກຕ່ າງກນັ ໄດ້ 25 ຫ່ ຼເື ທ່ າົ ກບັ 32 ຮູບແບບເຊ່ ງີ ບ່ ພຽງພກບັ ຈານວນ ຕວົ ອກັ ສອນທງັ ໝດົ ຈ່ ງີ ມກີ ານເພ່ ມື ຕວົ ອກັ ສອນພເີ ສດຂນື້ ອກີ 2ຕວົ ຄື 11111 ຫ່ ຼື LS (letter Shift character) ສ່ າຫບຼັ ປ່ ຽນກ່ ຸມຕວົ ອກັ ສອນເປັນຕວົ ພມີ ນອ້ ຍ(Lower case) ແລະ 11011 ຫ່ ຼື FS(Figured Shift Character) ສ່ າຫຼບັ ປ່ ຽນກ່ ຸມຕວົ ອກັ ສອນຕວົ ພມີ ໄຫ່ ຍໃຫມ້ ລີ ະຫດັ ເພ່ ມື ຂນື້ ອກີ 32 ຕວົ

www.Luangnamtha-ttc.edu.la - ລະຫດັ ເອບຊດິ ກິ (EBCDIC) ລະຫດັ EBVFIC(Extended Binary Coded Deximal interchange Code) ພດັ ທະນາຂນື້້ ດດຍບລສິ ດັ IBM ມຂີ ະໜາດ 8 Bit ຕ່ ໜ່ ງື ຕວົ ອກັ ສອນດດຍໃຊບ້ ດິ ທ່ ີ 9 ເປັນບດິ ກວດສອບ ດ່ ງັ ນນັ້ ຈ່ ງີ ສາມາດມລີ ະຫດັ ທ່ ແີ ຕກຕ່ າງກນັ ໃນການໃຊຕ້ ວົ ອກັ ສອນໄດ້ 28 ຫ່ ຼື 256 ຕວົ ອກັ ສອນ 6. ຮູບແບບຂອງການເຊ່ ອື ມຕ່ ການເຊ່ ອື ມຕ່ ອຸປະກອນສສື ານເພ່ ອື ສ່ ສື ານຂມ້ ນູ ຈາກຈດຸ ໜ່ ງື ໄປຫາຈດຸ ນ່ ງື ສາມດເຮດັ ໄດຫ້ ຼາຍຮູບແບບຂນື້ ຢ່ ູກບັ ຄວາມເໝາະສມົ ສ່ າຫບຼັ ຮູບແບບການເຊ່ ອື ມຕ່ ແບ່ ງອອກເປັນຫຼາຍຮູບແບບດ່ ງັ ຕ່ໄປນີ້ 1) ການເຊ່ ອື ມຕ່ ແບບຈດຸ ຕ່ ຈດຸ (point to point Line) ເປັນການເຊ່ ອື ມຕ່ ແບບພນື້ ຖານ ດດຍຕ່ ຈາກ ອຸປະກອນຮບັ ຫ່ ຼສື ່ ງົ 2 ຊຸດ ໃຊສ້ າຍສ່ ສື ານພຽງສາຍດ່ ຽວທ່ ມີ ຄີ ວາມຍາວຂອງສາຍບ່ ຈາກດັ ເຊ່ ອື ມຕ່ ສາຍສ່ ສື ານໄວຕ້ ະ ຫຼອດເວລາ(Lease line) ເຊ່ ງີ ສາຍສ່ ງົ ອາດຈະເປັນສາຍສ່ ງົ ທາງດ່ ຽວ (Simllex) ຫ່ ສຼື າຍສ່ ງົ ທາງຄ່ ູ (Half- duplex) ຫ່ ຼສື າຍສ່ ງົ ທາງຄ່ ແູ ບບສມົ ບູນ (Full-duplex) ກໄດແ້ ລະສາມາດສ່ ງົ ສນັ ຍານຂມ້ ນູ ໄດທ້ ງັ ແບບຊ່ ງີ ດຄຣນສັ ຫ່ ແຼື ບບວງິ ດຄຣນສັ ການເຊ່ ອື ມຕ່ ແບບຈດຸ ຕ່ ຈດຸ ໄດຫ້ ຼາຍລກັ ຊະນະ ພາບທີ 72 ການເຊ່ ອື ມຕ່ ແບບຈດຸ ຕ່ ຈດຸ 2) ການເຊ່ ອື ມຕ່ ແບບຫາຼ ຍຈດຸ (Multipoint or Multidrop) ເນ່ ອື ງຈາກຄ່ າເຊ່ າົ ຊ່ ອງທາງໃນການສ່ ງົ ຜ່ ານຂມ້ ນູ ຕອ້ ງເສຍຄ່ າໃຊຈ້ ່ າຍສູງ ການເຊ່ ອື ມຕ່ ແນນຈດຸ ຕ່ ຈດຸ ມນັ ສນິ້ ເປືອງສາຍສ່ ສື ານຫຼາຍ ການສ່ ງົ ຂມ້ ນູ ບ່ ໄດຕ້ ະຫຼອດເວລາຈ່ ງີ ມແີ ນວຄວາມຄດິ ທ່ ຈີ ະໃຊສ້ າຍສສື ານພຽງສາຍ ດ່ ຽວແຕ່ ເຊ່ ອື ມຕ່ ກບັ ຫາຼ ຍໆຈດຸ ເຊ່ ງີ ເຮດັ ປະຍດັ ຄ່ າໃຊຈ້ ່ າຍໄດຫ້ ຼາຍກວ່ າການເຊ່ ອື ມຕ່ ແບບຫຼາຍຈດຸ ຈະບພັ ເຟີຮ໌ (Buffer) ເຊ່ ງີ ເປັນທ່ ພີ ກັ ເກບັ ຂມ້ ູນຊ່ ວົ ຄາວກ່ ອນການສ່ ງົ ດດຍບພັ ເຟີຮຈ໌ ະຮບັ ຂມ້ ນູ ມາເກບັ ເລອື້ ຍໆ ຈບົ ເຕ່ ມັ ບພັ ເຟຣຂ໌ ມ້ ູນຈະຖກື ສ່ ງົ ທນັ ທຫີ ່ ຼເື ມ່ ອື ມຄີ າສ່ ງັ ໃຫສ້ ່ ງົ ເພ່ ອື ໃຊສ້ າຍສ່ ສື ານໃຫເ້ ຕ່ ມັ ປະສດິ ທພີ າບໃນການສ່ ງົ ແຕ່ ລະຄງັ້ ແລະຊ່ ວງໃດທ່ ວີ ່ າງກສາມາດໃຫຜ້ ູອ້ ່ ນື ສ່ ງົ ໄດ້ ການເຊ່ ອື ມຕ່ ແບບນເີ້ ໝາະສມົ ກບັ ການສ່ ສື ານຂະໜາດບ່ ໄຫ່ ຍປານໄດ ແລະເປັນຂມ້ ນູ ທ່ ບີ ່ ຕເນ່ ອື ງ ເຖ່ ງີ ແມ່ ນວ່ າການສ່ ສື ານຂມ້ ນູ ແບບການເຊ່ ອື ມຕ່ ຫາຼ ຍຈດຸ ປະຍດັ ຄ່ າໃຊຈ້ ່ າຍແລະໃຊ້ ລະບບົ ສ່ ສື ານໄດຂ້ ອ້ ນຂາ້ ງເຕ່ ມັ ປະສດິ ທິ ພາບແຕ່ ມຂີ ຈ້ າກດັ ຫຼາຍປະການດ່ ງັ ນີ້ ພາບທີ 73 ການເຊ່ ອື ມຕ່ ແບບຫຼາຍຈດຸ

www.Luangnamtha-ttc.edu.la - ປະສດິ ທພີ າບຂອງເຄ່ ອື ງແລະຊອັ ບແວສທ໌ ່ ໃີ ຊສ້ ່ ສື ານຂມ້ ນູ - ປະລມິ ານການສ່ ງົ ຂມ້ ນູ ທ່ ເີ ກດີ ຂນື້ ລະຫວ່ າງຜູຮ້ ບັ ແລະຜູສ້ ່ ງົ - ຄວາມໄວຂອງຊ່ ອງທາງຂອງການສ່ ງົ ຂມ້ ູນທ່ ໃີ ຊ້ - ຂຈ້ າກດັ ທ່ ອີ ອກດດຍອງົ ກອນທ່ ຄີ ອບຄຸມການສ່ ສື ານຂອງແຕ່ ລະປະເທດ 3) ການເຊ່ ອື ມຕ່ ເຄອື ຂ່ າຍແບບສະລບັ ຊ່ ອງທາງຂອງການສ່ ສື ານ (Switched Network) ຈາກຮູບແບບການເຊ່ ອື ມຕ່ ທ່ ເີ ປັນແບບຈດຸ ເຊ່ ງີ ຕອ້ ງຕ່ ສາຍສ່ ສື ານໄວຕ້ ະຫຼອດເວລາແຕ່ ໃນທາງ ປະຕບິ ດັ ຈ່ ງີ ແລວ້ ການສ່ ສື ານຂມ້ ູນບ່ໄດຜ້ ່ ານຕະຫອຼ ດເວລາ ດ່ ງັ ນນັ້ ຈ່ ງີ ມແີ ນວຄວາມຄດິ ໃນການເຊ່ ອື ມຕ່ ເຄອື ຂ່ າຍ ແບບສະລບັ ຊ່ ອງທາງການສ່ ສື ານຫ່ ຼເື ຄອື ຂ່ າຍສະວດິ ຊງິ້ ເພ່ ອື ເພ່ ມີ ປະສດິ ທພິ າບຂອງການເຊ່ ອື ມຕ່ ເຄອື ຂ່ າຍແບບຈດຸ ຕ່ ຈດຸ ໃຫສ້ າມາດໃຊສ້ ່ ສື ານໄດຫ້ ຼາຍທ່ ສີ ຸດລກັ ຊະນະເຄອື ຂ່ າຍແບບສະລບັ ຊ່ ອງທາງການສ່ ສື ານມີ 4 ຮູບແບບດ່ ງັ ນີ້ - ເຄອື ຂ່ າຍສ່ ສື ານດທລະສບັ (The Telephone Network) - ເຄອື ຂ່ ານສ່ ສື ານເທລເລກັ (The Telex/TWX Network) - ເຄອື ຂ່ າຍສ່ ສື ານແພກັ ເກດັ ສະວດິ ຊງີ້ (Package switching Netword) - ເຄອື ຂ່ າຍສ່ ສື ານສະເປັກໄລນ໌ ດຈີ ຄີ ອລ(Specialized Digital network)

www.Luangnamtha-ttc.edu.la ບດົ ທີ 5 ການຕດິ ຕງັ້ ລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍ ແລະ Server Server ແມ່ ນຄອມພວີ ເຕີ ຫ່ ຼື ລະບບົ ປະຕບິ ດັ ການດປຣແກຣມຄອມພວີ ເຕທີ ່ ເີ ຮດັ ໜາ້ ທ່ ໃີ ຫບ້ ລກິ ານຢ່ າງ ໜ່ ງື ຫ່ ຫຼື າຼ ຍຢ່ າງແກ່ ເຄ່ ອື ງຄອມພວີ ເຕີ ຫ່ ຼື ດປຣແກຣມຄອມພວີ ເຕີ ທ່ ເີ ປັນລູກຂ່ າຍໃນລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍ Server computer ມຄີ ວາມໝາຍ3 ຢ່ າງຄ:ື - ຄອມພວີ ເຕທີ ່ ເີ ຮດັ ໜາ້ ທບີ ລກິ ານແນວໄດໃຫແ້ ກ່ ຄອມພວີ ເຕີ ຫຼື ດປຣແກຣມຄອມພວີ ເຕອີ ່ ນື - ລະບບົ ປະຕບີ ດັ ການຄອມພວີ ເຕທີ ເີ ຮດັ ໜາ້ ທ່ ໃີ ຫບ້ ລກິ ານແນວໄດໃຫແ້ ກ່ ຄອມພວີ ເຕີ ຫ່ ຼດື ປຣແກຣມຄອມ ພວີ ເຕອີ ່ ນື - ດປຣແກຣມຄອມພວີ ເຕທີ ຮີ ບັ ໜາ້ ທໃີ ຫບ້ ລກິ ານແນວໄດໃຫແ້ ກ່ ຄອມພວີ ເຕຫີ ່ ຼດື ປຣແກຣມຄອມພວີ ເຕອີ ່ ນື . ພາບທີ 74 ການເຮດັ ວຽກ server ດດຍປົກກະຕດີ ປຣແກຣມຄອມພວີ ເຕທີ ່ ເີ ປັນ server ຈະເຮດັ ວຽກໃນລະບບົ ປະຕບິ ດັ ການອາດຈະເປັນ Linux, Windows ຫ່ ຼື Unix ກໄດດ້ ່ ງັ ນນັ້ ຄາວ່ າເຊເີ ວສີ້ ໌ ບໄດໝ້ າຍເຖ່ ງີ ຄອມພວີ ເຕພີ ຽງຢ່ າງດ່ ຽວ ແຕ່ ຢັງໝາຍເຖ່ ີ ງລະບບົ ປະຕບີ ດັ ການຄອມພວີ ເຕຫີ ່ ຼດື ປຣແກຣມຄອມພວີ ເຕອີ ກີ ດວ້ ຍ ສະນນັ້ Server ກເປັນໄດຫ້ າຼ ຍຢ່ າງດ່ ງັ ນີ້  Web sever ແມ່ ນດປຣແກຣມທ່ ເີ ຮດັ ໜາ້ ທບີ ລກິ ານເວບີ ເຊ່ ນັ Apache Web server  Mail server ແມ່ ນດປຣແກຣມທເີ ຮດັ ໜາ້ ທບີ ລກິ ານ E-Mail ເຊ່ ນັ Postfix, Gmail, courier  DNS server ແມ່ ນດປຣມແກຣມທເີ ຮດັ ໜາ້ ທ່ ໃີ ຫບ້ ລກິ ານດດເມນເນມ ເຊ່ ນັ bind9  Database server ແມ່ ນດປຣແກຣມທ່ ເີ ຮດັ ໜາ້ ທເີ ປັນບລກິ ານດາ້ ນ Database ເຊ່ ນັ Mysql, postgresql, DB2 I. ສາລບັ ລະບບົ ປະຕບິ ດັ ການທ່ ນີ ຍີ ມົ ໃຊເ້ ປັນ Server ໄດແ້ ກ່ 1. Linux ສ່ າລບັ linux Distribution ທ່ ໄີ ດຮ້ ບັ ຄວາມນຍີ ມົ ໄດແ້ ກ່ Debian ubuntu Readhat fedora etc, sent os

www.Luangnamtha-ttc.edu.la ພາບທີ 75 ປະເພດ Software Server Linux ຈະຖກື ເລ່ ມີ ດດຍ Linus Benedict Torvalds ຈາກ University of Helsinki ທ່ ພີ ດັ ທະນາ ໃນສ່ ວນຂອງ Linux Kernel ແຕ່ ໃນປະຈບຸ ນັ ໄດມ້ ນີ ກັ ພດັ ທະນາຈາກຫຼາຍປະເທດຈາກທ່ ວົ ດລກເຂາົ້ ມາມສີ ່ ວນຮ່ ວມ ແລະຍກົ ລະດບັ Softwareທາງທຸລະກດິ ເພ່ ອື ການຄາ້ ແຕ່ ມອີ ກິ ກ່ ຸມທ່ ມີ ຸງ້ ມນັ້ ພດັ ທະນາສະນບັ ສະໜນູ ໃຫເ້ ປັນ Open Source Operating System ທ່ ເີ ປີດໃຫ ້ Download ໄປຕດິ ຕງັ້ ແລະໃຊງ້ ານຟຣຮີ ວມເຖງີ ການປິບປ່ ຸງເພ່ ມີ ປະສດິ ທພິ າບແລະປະຍຸກໃຊງ້ ານໄດດ້ ດຍບ່ ຫວງັ ຜນົ ກາໄລ 2. Windows ສາລບັ ວນິ ດດສ໌ ທ່ ນີ ຍີ ມົ ໃຊ້ ເປັນ Server ໄດແ້ ກ່ Windows server 2003 ລະບບົ ປະຕບິ ດັ ການວນິ ດດເຊເີ້ ວີ້ (Windows server 2003) ເປັນລະບບົ ປະຕບິ ດັ ການທ່ ອີ ອກ ແບບແລະພດັ ທະນາຂນື້ ມາເພ່ ອື ຮອງຮບັ ການໃຫບ້ ລກິ ານ (Service) ຕ່ າງໆ ກບັ ຜູໃ້ ຊເ້ ປັນຈານວນຫວຼ ງຫາຼ ຍບ່ ວ່ າຈະ ເປັນການບລກິ ານຜ່ ານທາງອນິ ເຕເີ ນດັ (Internet) ຫ່ ຼວື ນິ ທຣາເນດັ (Intranet) ເຊ່ ນັ ບລກິ ານໄຟນແ໌ ຊສ໌ (File Server) ບລກິ ານເວນັ ໄຊທ໌ (Webserver) ບລກິ ານເຄ່ ອື ງປຣນິ (Print Server) ບລກິ ານຖານຂມ້ ນູ (Directory Server) ພາບທີ 76 ປະເພດ Windows Server 3. Unix ສາລບັ Unix ເປັນລະບບົ ປະຕບິ ດັ ການທ່ ເີ ກ່ າົ ແກ່ ລະບບົ ໜ່ ງື ທ່ ໃີ ຊວ້ ຽກຈນົ ເຖ່ ງີ ທຸກວນັ ນີ້ ໄດແ້ ກ່ BSD ທ່ ເີ ປັນເຕກັ ດນດລຢີແບບເປີດ (opent system) ເຊ່ ງີ ແນວຄວາມຄດິ ທ່ ຜີ ູໃ້ ຊບ້ ່ ຕອ້ ງຍດື ຄດິ ກບັ ລະບບົ ໃດລະບບົ ໜ່ ງື ຫ່ ຼອື ຸປະກອນຍ່ ຫີ ດ້ ່ ຽວກນັ ນອກຈາກນຍີ້ ູນກິ ຍງັ ອອກແບບມາເພ່ ອື ຕອບສະໜອງການໃຊງ້ ານໃນ ລກັ ສະນະໃຫມ້ ຜີ ູໃ້ ຊຫ້ າຼ ຍໆຄນົ ໃນເວລາດ່ ຽວກນັ ເອນິ້ ວ່ າ ມລິ ຕຍີ ູເຊີ (multiusers) ແລະສາມາດເຮດັ ວຽກໄດຫ້ າຼ ຍໆ ໜາ້ ທ່ ໃີ ນເວລາດ່ ຽວກນັ ໃນລກັ ຊະນະທ່ ເີ ອນິ້ ວ່ າມລິ ຕທີ ຣາສກງີ້ (multikasking)

www.Luangnamtha-ttc.edu.la ພາບທີ 77 Unix  ປະເພດຂອງ Server ດດຍປົກກະຕເີ ຊເີ ວສີ້ ຈ໌ ະແບ່ ງອອກເປັນ 4 ປະເພດຄື File server, Print srever, Database server, Application server ການແບ່ ງອອກເປັນ 4 ປະເພດນນັ້ ແບ່ ງຕາມລກັ ການໃຊວ້ ຽກຄື ເກບັ ບການໄຟສ໌ , ບການດາ້ ນເຄ່ ອື ງພມີ , ບລກິ ານດາ້ ນຖານຂມ້ ູນ ແລະ ບການ/ ບລກິ ານຊອບແວສປ໌ ະຍຸກໄດແ້ ກ່ Mail sever, internet server, ຫ່ ຼື ປະເພດອ່ ນື ໆ ທ່ ມີ ກີ ານເອນິ້ ຊ່ ນື ນັ້ ເກດີ ຈາກການນາເອາົ ຊອບແວສ໌ ຫຼາຍກວ່ າ ສອງຊະນີ ດພອ້ ມກນັ ໃນເວລາດ່ ຽວ - File server ເຮດັ ໜາ້ ທຈີ ດັ ເກບັ ໄຟສຈ໌ ະນາສະເໜເີ ປັນຮາດດດິ ລວມສູນ(Centerized disk storage) ຄກື ບັ ວ່ າຜູໃ້ ຊວ້ ຽກທຸກຄນົ ມບີ ່ ອນເກບັ ຂມ້ ນູ ຢ່ ູບ່ ອນດ່ ຽວກນັ ແລະ ຄອບຄຸມບລຫິ ານງ່າຍການ ສາຮອງຂມ້ ູນການ Restore ງ່າຍຂມ້ ນູ ດ່ ງັ ກ່ າວສາມາດ Shared ໃຫກ້ ບັ Client ໄດສ້ ່ ວນຫາຼ ຍຂມ້ ນູ ທ່ ຢີ ່ ູໃນ file server ບມໜີ າ້ ທປີ ະເມນີ ຜນົ ຂມ້ ນູ ເຫ່ າຼົ ນໄີ້ ດພ້ ຽງແຕ່ ນາສະເໜີ input/output - Print server ເຮດັ ໜາ້ ທແີ ບ່ ງປຣນິ ເຕຕີ າມຮຸນ້ ຫ່ າຼ ຍການອອກແບບສາຫບຼັ ການເຮດັ ວຽກ ເຊ່ ນັ HP Laser 5000 ພມີ ໄດພ້ ຽງ 10 – 25 ແຜ່ ນ ນາທີ ສະນນັ້ ຈ່ ງີ ມກີ ານຈດັ ແບ່ ງປຣີນເຕດີ ່ ງັ ກ່ າວໃຫກ້ ບັ ຜູໃ້ ຊ້ ທຸກໆ ຄນົ ພາຍໃນສານກັ ງານເພ່ ອື ປະຍດັ ຕນົ້ ທນື ໃນການຊປື້ ຣນິ ເຕີ - Database Server ໝາຍເຖ່ ງີ server ທ່ ມີ ໄີ ວເ້ ພ່ ອື ຮບັ ລະບບົ ທ່ ເີ ປັນພນື້ ຖານຂມ້ ູນ DBMS (Database Management System) ເຊ່ ນັ SQL, Informix ເປັນຕນົ້ ດດຍພາຍໃນ server ມີ ທງັ ຖານຂມ້ ນູ ຕວົ ຈດັ ການຖານຂມ້ ນູ ໃນນໝີ າຍເຖ່ ງີ ການປະເມນີ ຜນົ ດດຍຜ່ ານ Client - Application server ຄຊື ອບແວສທ໌ ່ ຮີ ບັ ດປຣແກຣມປະຍຸກໄດດ້ ວຍການເຮດັ ວຽກ ສອດຄອງກບັ Client ເຊ່ ນັ mail Server, Proxy server ຫຼື webserver II. ການໃຊເ້ ຄ່ ອື ງພມີ ແລະ ເອກະສານ (File/printer sharing) ການແຊສປ໌ ຣນິ ເຕີ ໃນລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍແລນ ຊ່ ວຍໃຫທ້ ່ ານສາມາດໃຊເ້ ຄ່ ອື ງຄອມພວີ ເຕໄີ ດທ້ ຸກເຄ່ ອື ງທ່ ີ ຕດິ ຕງັ້ ຢ່ ູໃນລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍແລນ ດ່ ຽວກນັ ເຮດັ ໃຫປ້ ະຍດັ ເງນິ ໃນການຊເື້ ຄ່ ອື ງປຮນິ ເຕໃີ ຫກ້ ບັ ຄອມພວີ ເຕທີ ຸກໆ ໜ່ ວຍ 1. ການ sharing printer ໃນລະບບົ windows 7, 8, 10 1) Start > Control Panel > ເລອື ກ Choose homegroup and sharing options

www.Luangnamtha-ttc.edu.la 2) ຂນັ້ ຕອນນໃີ ຫເ້ ລອື ກ Change advanced sharing setting 3) ເລອື ກ Public (current profile) 4) File and printer sharing ໃຫເ້ ປັນ Turn On 5) ເລອື ກເອາົ Turn off Password protected sharing

www.Luangnamtha-ttc.edu.la 2. ຂນັ້ ຕອນການ Sharing folder and printer 1) ຂນັ້ ຕອນທາອດິ ສາ້ ງ Folder ໃສ່ ຊ່ ຫື ຍງັ ກະໄດ້ ຕວົ ຢ່ າງ: ໃສ່ ຊ່ ື Folder ວ່ າ Share windows - Click ຂວາໃສ່ ທ່ ີ Folder Share windows 7 > Properties - ໃຫເ້ ລອື ກ Tab Sharing - ເລອື ກ advanced Setting - ໃຫຕ້ ກິ ເອາົ () Share this Folder ຈາກນນັ້ ໃຫໃ້ ສ່ Share windows - ກດົ Premissions ເພ່ ອື ການດົ ສດິ - ໃຫເ້ ລອື ກ Every one ເປັນ Full Control > ok ພາບທີ 78 ການ Sharing folder 3. ຂນັ້ ຕອນການ ຮດິ ມສ໌ (remote destop connection) ໃນເຄອື ຂ່ າຍແລນ 1) ຕດີ ຕງັ້ ໜ່ ວຍແມ່ ຫ່ ວຼື ່ າ Server ໃຫເ້ ປັນໜ່ ວຍທ່ ຖີ ກື ຄອບຄຸມຕອ້ ງອານຍຸ າດໃຫເຄ່ ອື ງອ່ ນື ສາມາດ ເຂາົ້ ມາໃຊງ້ ານພາຍໃນເຄ່ ອື ງນກີ້ ່ ອນຈະຕອ້ ງມຊີ ່ ື User ແລະ password ຂອງ Accountsກ່ ອນເພ່ ອື ຄວາມ ປອດໄພຂອງລະບບົ - ການສາ້ ງ User ແລະ password ເພ່ ອື ຈະ remote - ຄຣກິ ຂວາໃສ່ mycomputer > properties - Remote settings > remote > Allow remoteconnection to ….>ok I. ຂນັ້ ຕອນການ remote ເຂາົ້ ໃຊງ້ ານຈາກໜ່ ວຍລກູ ຂ່ າຍ ຫ່ ຼື user - Start > run > cmd ຫ່ ຼື ປ່ ຸມ Windows + R

www.Luangnamtha-ttc.edu.la - ຈາກນນັ້ ໃຊຄ້ າສ່ ງັ ປີງ້ ping ip ເພ່ ອື ຫາວ່ າລະຫວ່ າງສອງເຄ່ ອື ງເບ່ ງີ ເຫນັ ກນັ ບ່ ດວ້ ຍຄາສ່ ງັ ping 192.168.2……ip ໜ່ ວຍທ່ ຕີ ອ້ ງການ - ຂນັ້ ຕອນການເຊ່ ອື ມຕ່ ພມີ ເລກໄອພໃີ ນເຄອື ຂ່ າຍທ່ ຕີ ອ້ ງການ III. ການຕດີ ຕງັ້ ລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍ ແລະ server (setting up network) 1. ການການດົ IP Address ໃນຕາແໜງຄອມພວີ ເຕີ ການການດົ ຕາແໜ່ ງ address ຂອງເຄອື ຂ່ າຍຄອມພວີ ເຕທີ ່ ມີ ກີ ານເຊ່ ອື ມຕ່ ເຂາົ້ ກບັ ເຄອື ຂ່ າຍອນີ ເຕີ ເນດັ ຈະການດົ ດວ້ ຍເລກລະຫດັ ທ່ ບີ ຊາ້ ກນັ ໃນລະບບົ ການການດົ ຕາແໜ່ ງເອນີ້ ວ່ າ IPv4 ຕາແໜ່ ງຫ່ ໝຼື າຍເລກ ip addressທໃີ ຊນ້ ນັ້ ການດົ ໃຫປ້ ະກອບເປັນເລກຖານສບີ 3 ຫກຼັ 4 ຊຸດ (ຫ່ ຼື 4 ໄບຕ)໌ ແຕ່ ລະຊຸດຈະແຍກກນັ ດວ້ ຍ ເຄ່ ອື ງໝາຍຈາ () ແຕ່ ລະຊຸດຈະເປັນຕວົ ເລກໄດຕ້ ງັ້ ແຕ່ 0 – 255 ເຊ່ ນັ (198.161.182.157), (192.168.109.51),(192.168.51.1) ເປັນຕນົ້ . ໜ່ ວຍງານທເີ ຮດັ ໜາ້ ທກີ ານດົ Ip Address ໃຫກ້ ບັ ຄອມພວີ ເຕີ ຕ່ າງໆ ໃນລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍອນິ ເຕເີ ນດັ ຈະມພີ ຽງໜ່ ວຍງານດ່ ຽວຄື InterNIC (internet network information Center, http://www.internet.net) ໃນປະເທດສະຫະລດັ ອາເມລກິ າ ເພ່ ອື ປອ້ ງກນັ ການ ອອກໝາຍເລກ IP address ຊາ້ ກນັ ສາລບັ ເຄອື ຂ່ າຍອນີ ທຣາເນດັ ເຮາົ ສາມາດນາເອາົ ຫຼກັ ການ ການການດົ IP Address ດ່ ຽວກນັ ນມີ າການດົ ຕາແໜ່ ງໃຫກ້ ບັ ຄອມພວີ ເຕລີ ູກຂ່ າຍທງັ ໝດົ ພາຍໃນເຄອື ຂ່ າຍເອງໄດ.້ 2. ການຄດິ ໄລ່ ເລກໃຫກ້ ບັ IP address ເລກຖານ 2, ຖານ 8, ຖານ10, ຖານ16 ລະບບົ ເລກຖານ 2 (Binary Number System) ເປັນເລກຖານທ່ ປີ ະກອບດວ້ ຍ 2 ຕວົ ເລກໄດແ້ ກ່ 0 ກບັ 1 ເຊ່ ງີ ເປັນເລກທ່ ຄີ ອມພວີ ເຕສີ າມາດເຂາົ້ ໃຈໄດງ້ ່າຍ ເພາະວ່ າອຸປະກອນທາງໄຟຟາ້ ກມສີ ະຖານະພຽງ 2 ສະຖານະຄື ເປີດ ແລະ ປິດ ເມ່ ອື ທຽບໃສ່ 0 ກບັ 1 ແຕ່ ຖາ້ ໃຊເ້ ລກຖານ 10 ໃນຄອມພວີ ເຕອີ າດຈະເກດີ ບນັ ຫາຢ່ າງ

www.Luangnamtha-ttc.edu.la ອ່ ນື ຕາມມາລວມເຖ່ ງີ ອຸປະກອນທາງໄຟຟາ້ ກ່ ຕອ້ ງແບ່ ງອອກເປັນ 10 ສະຖານະມນັ ຈ່ ງີ ບເປັນທ່ ນີ ຍິ ມົ ກນັ ຫາຼ ຍການ ເກບັ ຂມ້ ູນໃນລະບບົ ຄອມພວີ ເຕີ ກຈະເກບັ ເປັນກ່ ຸມຕວົ ເລກຖານສອງຫາຼ ຍບດີ ຂນື້ ຢ່ ູກບັ ຂະໜາດຂອງສ່ ງີ ທ່ ີ ຕອ້ ງການເກບັ ແລະ ໜ່ ວຍຄວາມຈາທ່ ໃີ ຊ້ ການປ່ ຽນເລກຖານ 2 ເປັນເລກ ຖານ 10 ເລກຖານ 2 ມຄີ ່ າ 0 ກບັ 1 ລະບບົ ຕວົ ເລກ ຄ່ າຖານ ຊຸດອກັ ສອນສນັ ຍາລກັ ເລກຖານ 2 0 , 1 ເລກຖານ 8 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ເລກຖານ 10 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 ເລກຖານ 16 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, A, B, C, D, E, F 1) ການແປງເລກຖານ 2 ເປັນຖານ 8 ຕວົ ຢ່ າງ ເລກຖານ 2 (1011100)2 =(……….)8 ຕອ້ ງປ່ ຽນຈາກຖານສອງ ເປັນຖານ ສບີ ແລວ້ ປ່ ຽນ ຈາກຖານສບີ ເປັນຖານ ແປດ - ປ່ ຽນຖານ ສອງ ເປັນຖານ ສບີ (1011100)2 = 64 + 0 + 16 + 8 + 4 + 0 + 0 = (92)10 - ປ່ ຽນຖານ ສບີ ເປັນຖານແປດ (1011100)2 = (134)8 2) ການແປງເລກຖານ 2 ເປັນຖານ 10 ແຕ່ ເລກປະຈາຫກຼັ ຕ່ າງກນັ ໄປໃນການປ່ ຽນແປງເລກຖານອ່ ນື ເລ່ ີ ມຈາກ ຫຼກັ ໜ່ ວຍ ຈະເທ່ າົ ກບັ 20 ຫ່ ເຼື ທ່ າົ ກບັ 1 ຫກຼັ ສບີ ຈະເທ່ າົ ກບັ 21 ຫ່ ຼເື ທ່ າົ ກບັ 2 ຫກຼັ ຮອ້ ຍ ຈະເທ່ າົ ກບັ 22 ຫ່ ເຼື ທ່ າົ ກບັ 4 ຫຼກັ ພນັ ຈະເທ່ າົ ກບັ 23 ຫ່ ເຼື ທ່ າົ ກບັ 8 ຫຼກັ ໝ່ ນື ຈະເທ່ າົ ກບັ 24 ຫ່ ເຼື ທ່ າົ ກບັ 16 ເລ່ ມີ ຈາກຫກຼັ ຖດັ ໄປກ່ ຈະຍກົ ກາລງັ ເພ່ ມີ ຂນື້ ໄປເລອື້ ຍໆ ຕາມຈານວນເລກຖານສອງຈະເຫນັ ໃດວ້ ່ າຕວົ ເລກ ຈະມກີ ານເພ່ ມີ ຂນື້ 1 ທຸກໆຈານວນເລ່ ມີ ຈາກ 1 ເປັນ 2 2 ເປັນ 4 4 ເປັນ 8 8 ເປັນ 16 16 ເປັນ 32 32 ເປັນ 64 ໄປເລ່ ອື ຍໆ ຕວົ ຢ່ າງ1: ແປງເລກ 10101 ຖານ 2 ເປັນເລກຖານ 10 (10101)2 = (1*24) + (0*23) + (1*22) + (0*21) + (1*20) = 16 + 0 +4 + 0+1 = (21) 10

www.Luangnamtha-ttc.edu.la ວທິ ທີ ່ ີ 2 ແທ່ ນຄ່ າປະຈາຫກຼັ ດດຍບຕອ້ ງຄູນ ດດຍໃຫນ້ າເລກປະຈາຫກຼັ ເລກຖານ2 ທ່ ມີ ຄີ ່ າເປັນ1 ມາບວກກນັ 16 + 4 + 1 = 21 ຈະມຄີ ່ າເທ່ າົ ກບັ 1 0 1 0 1 = 10101 ຕວົ ຢ່ າງ2: ແປງເລກ 11011101 ຖານ 2 ເປັນເລກຖານ 10 (11011101)2 = (1 x 27) + (1 x 26) + (0 x 25) + (1 x 24) + (1 x 23) + (1 x 22) + (0 x 21) + (1 x 20) = 128 + 64 + 0 +16 + 8 + 4 + 0 + 1 = (221)10 3) ປ່ ຽນເລກຖານ ສອງ ເປັນຖານ 16 ຫກຼັ ການແມ່ ນຕອ້ ງໃຊເ້ ລກຖານສບີ ເປັນຕວົ ກາງ ຕວົ ຢ່ າງ : (1011100)2 = (…………)16 - ປ່ ຽນຈາກຖານສອງມາເປັນຖານສບີ (1011100)2 = (92)10 - ປ່ ຽນຈາກຖານສບີ ມາເປັນຖານ ສບີ ຫກົ ດ່ ງັ ນນັ້ (1011100)2 = (5c)16 4) ເລກຖານແປດ ເປັນ ຖານ ສອງ ຫຼກັ ການຕອ້ ງໃຊຖ້ ານສບີ ເປັນຕວົ ປ່ ຽນ ຕວົ ຢ່ າງ (134)8 = (……..)2 - ປ່ ຽນເລກຖານແປດເປັນຖານສບີ (134)8 = (1 x 82) + (3 x 81) + (4 x 80) = (92)10 - ປ່ ຽນຖານສບີ ເປັນຖານ ສອງ (92)10 = (…..)2 ຫກຼັ ການ = 64 32 16 8 4 2 1 = 64 + 0 + 16 + 8 + 4 + 0 + 0 ເລກຖານ 2 = 1 0 1 1 1 00 ດ່ ງັ ນນັ້ (134)8 = (1011100)2 5) ປ່ ຽນເລກຖານແປດ ເປັນຖານສບີ ຫຼກັ ການ ນາເອາົ ເລກຖານແປດຄນູ ດວ້ ຍເລກປະຈາຫກຼັ ແລວ້ ນາຜນົ ທ່ ໄີ ດທ້ ຸກຫຼກັ ມາລວມກນັ ໄດແ້ ກ່ = 84 83 82 81 80 8-1 8-2 8-3………… ຕວົ ຢ່ າງ (134)8 = (……)10 (134)8 = (1 x 82) + (3 x 81) + (4 x 80)

www.Luangnamtha-ttc.edu.la = 64 + 24 + 24 = (92)10 (134)8 = (92)10 6) ການປ່ ຽນເລກຖານແປດ ເປັນເລກຖານສບີ ຫກົ ການແປງມຫີ າຼ ຍວທິ ແີ ຕ່ ວທິ ນີ ງີ້ ່າຍທ່ ສີ ຸດຄື ແປງໃຫເ້ ປັນເລກຖານສອງກ່ ອນແລວ້ ຈ່ ງີ ແປງຕ່ໄຫເ້ ປັນເລກ ຖານສບີ ຫກົ ອກີ ຄງັ້ ໜ່ ງື ຕວົ ຢ່ າງທ່ ີ 1 ຈ່ ງົ ແປງ (3721)8 = (……)16 ໃຫເ້ ປັນເລກຖານສບີ ຫກົ ວທິ ຄີ ດິ ໄລ່ (3721)8 = (011 111 010 001)2 = (0111 1101 0001)2 = (7D 1)16 ຕວົ ຢ່ າງທີ 2 ຈ່ ງົ ແປງ (6504.327)8 = (………..)16 ວທິ ຄີ ດິ ໄລ່ (6504.327)8 = (110 101 000 100. 011 010 111)2 = (1101 0100 0100.0110 1011 1000)2 = (D44.6B8)16 7) ການຄດິ ໄລ່ ເລກຖານ 10 ເປັນ 2 ຕວົ ຢ່ າງ 15610 ໃຫເ້ ປັນເລກຖານ 2 ຈະເທ່ າົ ກບັ ? ວທິ ່ ກີ ານແປງ ຫຼກັ ການຂຽນແຕ່ ລ່ ຸມຂນື້ ເທ່ ງີ ຈະໄດເ້ ລກຖານ2 ແມ່ ນ 100111002 8) ແປງເລກຖານສບີ ເປັນຖານແປດ ຫຼກັ ການ ໃຫເ້ ອາົ ເລກຖານສບິ ເປັນຕວົ ຕງັ້ ແລວ້ ຫານດວ້ ຍ 8 ເສດທ່ໄີ ດຈ້ າກການຫານຈະເປັນຄ່ າຂອງ ເລກຖານແປດຫານຕ່ ໄປເລ່ ອີ ຍໆ ຕວົ ຢ່ າງ (92)10 = (…….)8 ດ່ ງັ ນນັ້ (92)10 = (134)8

www.Luangnamtha-ttc.edu.la 9) ແປງເລກຖານສບີ ເປັນເລກຖານສບີ ຫກົ ຫກຼັ ການ ນາເອາົ ເລກຖານສບີ ມາເປັນຕວົ ຕງັ້ ແລວ້ ນາເອາົ 16 ມາຫານ ເສດທ່ໄີ ດຈ້ າກການຫານຈະເປັນຄ່ າເລກ ຖານສບີ ຫກົ ແລວ້ ຫານຕ່ໄປເລ່ ອີ ຍໆ ຕວົ ຢ່ າງ1 (98)10 = (……)16 ດ່ ງັ ນນັ້ (98)10 = (62)16 / 12 = C ຕວົ ຢ່ າງ2 (0.7875)10 = (…….)16 /9 ວທິ ແີ ປງ 0.7875 x 16 = 12.6 0.6 x 16 = 9.6 ດ່ ງັ ນນັ້ (0.7875)10 =(0.C9)16 10) ແປງເລກຖານສບີ ຫກົ ເປັນເລກຖານ ສອງ ຕາຕະລາງການປຽບທຽບເລກຖານສບີ ຫກົ ເປັນເລກຖານ ສອງ ຖານສບີ ຫກົ ຖານສອງ 0 0000 1 0001 2 0010 3 0011 4 0100 5 0101 6 0110 7 0111 8 1000 9 1001 A 1010 B 1011 C 1100 D 1101 E 1110 F 1111 ຕາຕະລາງທີ 6 ການປຽບທຽບເລກຖານສບີ ຫກົ ເປັນເລກຖານ ສອງ ຕວົ ຢ່ າງ1 ຈ່ ງົ ປ່ ຽນ (101 1100)2 = (………)16 ເລກຖານສບີ ຫກົ 1 ຫຼກັ ສາມາດແທ່ ນເລກຖານສອງໄດ ້ 4 Bit ວທິ ປີ ່ ຽນ 0101 1100 5 12 / 12 = C ດ່ ງັ ນນັ້ (101 1100)2 = (5C)16

www.Luangnamtha-ttc.edu.la ຕວົ ຢ່ າງ2 ຈ່ ງົ ປ່ ຽນ (1 0111 1011 1011)2 = (………)16 ວທິ ປີ ່ ຽນ 0001 0111 1011 1011 11 1 7 11 B 17 B 5 ດ່ ງັ ນນັ້ (1 0111 1011 1011)2 = (17BB)16 0101 ຕວົ ຢ່ າງ3 ຈ່ ງົ ປ່ ຽນ (A95)16 = (…………)2 ວທິ ປີ ່ ຽນ A 9 1010 1001 ດ່ ງັ ນນັ້ ຈະໄດ ້ (A95)16 = (101010010101)2 11) ແປງເລກຖານສບີ ຫກົ ເປັນເລກຖານ ແປດ ຕວົ ຢ່ າງ 1 ຈ່ ງົ ປ່ ຽນ(7CE2)16 = (…………)8 ວທິ ປີ ່ ຽນ (7CE2)16 = (0111 1100 1110 0010)2 = (111 110 011 100 010)2 = (76342)8 12) ແປງເລກຖານສບີ ຫກົ ເປັນເລກຖານສບີ ຫຼກັ ການ ເອາົ ຄ່ າຂອງເລກຖານສບິ ຫກົ ຄນູ ດວ້ ຍເລກປະຈາຫຼກັ ແລວ້ ນາຜນົ ທ່ ໄີ ດທ້ ຸກໆຫຼກັ ມາລວມກນັ ເລກປະຈາຫຼກັ = 164 163 162 161 160 16-1 16-2 16-3………. ຕວົ ຢ່ າງ1 (6C)16 = (……..)10 (6C) 16 = (6 x 161) + (12 x 160) = 96 + 12 = (108)10 ດ່ ງັ ນນັ້ (6C) 16 = (108)10 ຕວົ ຢ່ າງ2 (0.3)16 = (………)10 = 3 x 0.0625 (0.3)16 = 3 x 10-1 = (0.1875)10 ດ່ ງັ ນນັ້ (0.3)16 = (0.1875)10 3. ການແບ່ ງໝາຍເລກ IP Address ແບ່ ງອອກເປັນ 5 ລະດບັ ຫຼື Class ເຊ່ ງີ ໄດແ້ ກ່ 1) Class A Class B, Class C, Class D, Class E ສາລບັ Class A ກາໜດົ ໃຫເ້ ລກຊຸດທີ 1 ເປັນຕາແໜ່ ງເຄອື ຂ່ າຍຂນື້ ຕນົ້ ດວ້ ຍເລກ 0, ສ່ ວນອກີ 3 ຊຸດ ເປັນຕາແໜ່ ງຂອງ Host  ໝາຍເລກ IP Address Class A ຈ່ ງີ ເປັນໄດຕ້ ງັ້ ແຕ່ 1.0.0.0 ເຖງິ 126.255.255.255 ດດຍມເີ ຄອື າຍໄດ້ 126 ເຄອື ຂ່ າຍ (ເລກ 0 ແລະ 127 ຖກື ຈ່ ອງຫາ້ ມໃຊ)້ ເປັນຕາແໜ່ ງຂອງ host ໄດອ້ ກີ 16 ລາ້ ນ ດໜດ. 0 - 126 0 – 255 0 – 255 0 – 255

www.Luangnamtha-ttc.edu.la 0-001 =126 0-001 (255) 255 255 0xxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx 27=128 = (0-127), 28=256= (0-255)  ໝາຍເລກ IP Address ຂອງ Class B ການດົ ໃຫເ້ ລກຊຸດທີ 1 ແລະ 2 ເປັນຕາແໜ່ ງຂອງເຄອື ຂ່ າຍຂນື້ ຕນົ້ ດວ້ ຍເລກ 10 ແລະ ເລກຊຸດທີ 3 ແລະ 4 ເປັນຕາແໜ່ ງຂອງ Host ດ່ ງັ ນນັ້ ໝາຍເລກ IP Address ຂອງ Class B ຈ່ ງີ ເປັນໄດຕ້ ງັ້ ແຕ່ 128.0.0.0 ເຖງິ 191.255.255.255. Class B ຈ່ ງີ ມເີ ຄອື ຂ່ າຍ ໄດ້ 46,382 ລາ້ ນເຄອື ຂ່ າຍ ແລະ ມີ Host ອກີ 64,000 ດໜດ 0 – 128 0 – 255 0 – 255 0 – 255 10xxxxxx xxxxxxxx Xxxxxxxx xxxxxxxx 26=64 = (128-191)  ໝາຍເລກ IP Class C ການດົ ໃນຊຸດທ່ ີ 1,2 ແລະ 3 ເປັນຕາແໜ່ ງຂອງເຄອື ຂ່ າຍຂນື້ ຕນົ້ ດວ້ ຍເລກ 110 ແລະ ເລກຊຸດທີ 4 ເປັນຕາແໜ່ ງຂອງ Host . ດ່ ງັ ນນັ້ ໝາຍເລກ IP Address ຂອງ Class C ຈ່ ີ ງເປັນໄດຕ້ ງັ້ ແຕ່ 192.0.0.0 ເຖງິ 223.255.255.255 ແລະ Class C ຈ່ ງີ ມເີ ຄອື ຂ່ າຍໄດ້ 2 ລາ້ ນເຄອື ຂ່ າຍ ແລະມີ Host ໄດ້ 254 192 - 223 0 – 255 0 – 255 0 – 255 110xxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx ຄສື ່ ງົ Packet  IP Address Class D ເຊ່ ງີ ເປັນ IP Aadress ສາລບັ ເມາົ ຕຄິ ຣາດສ໌ (Multiclass) ຂມ້ ນູ ກະຈ່ າຍໃຫກ້ ບັ ກ່ ຸມຄອມພວີ ເຕີ ເຊ່ ງີ ໄດມ້ ໝີ າຍເລກຕງັ້ ແຕ່ 244.0.0.0 ເຖງິ 239.255.255.255 224 - 239 0 – 255 0 – 255 0 – 255 1110xxxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx  IP Address Class E ນນັ້ ແບ່ ງຈ່ ອງໄວສ້ າລບັ ໃຊໃ້ ນອານາຄດົ , ມໝີ າຍເລກ IP Address ຕງັ້ ແຕ່ 240.0.0.0 ເຖງິ 247.255.255.255 240 - 247 0 – 255 0 – 255 0 – 255 11110xxx xxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxx ຕາມທດິ ສະດໝີ າຍເລກ IP Address ຂອງເລກ 4 ຊຸດ ( 32 ບດິ )ນສີ້ າມາດການດົ ເປັນໝາຍເລກ IP Address ໄດເ້ ຖ່ ງີ 2 ລາ້ ນໆ ໝາຍເລກເຊ່ ງີ ຈະພຽງພໃຫໃ້ ຊໄ້ ປເຖງີ ສດັ ຕະວດັ ໜາ້ , ເນ່ ອື ງຈາກວ່ າໄດແ້ ບ່ ງເຄອື ຂ່ າຍອອກເປັນ 5 Class ຈ່ ງີ ເຮດັ ໃຫກ້ ານສູນເສບໝາຍເລກ IP Address ໄປເປັນຈານວນຫາຼ ຍລາ້ ນໝາຍເລກ. ປັດຈບຸ ນັ ອດັ ຕາການເຕບີ ດຕຂອງຈານວນການໃຊອ້ ນິ ເຕເີ ນດັ ເພມີ້ ຂນື້ ຢ່ າງວ່ ອງໄວ ຈນົ ເຮດັ ໃຫໝ້ າຍເລກ IP Address ທ່ ີ ການດົ ເອາົ ໄວຈ້ ນົ ໝດົ ກ່ ອນປີ ຄສ 2015 ສາຍເຫດເພາະວ່ າຜູທ້ ຂີ ໝາຍເລກ IP Address ໃນ Class A ຈະຕອ້ ງເປັນກ່ ອນທມີ ເີ ຄອື ຂ່ າຍຂະໜາດໃຫ່ ຍ ເພາະໃນ 1 ເຄອື ຂ່ າຍສາມາດມີ Host ໄດເ້ ຖງິ 125,000

www.Luangnamtha-ttc.edu.la ດໜດ ໃນຄະນະທີ Class C ທ່ ເີ ປັນເຄອື ຂ່ າຍຂະໜາດນອ້ ຍ ໃນ 1 ເຄອື ຂ່ າຍສາມາດມີ Host ໄດພ້ ຽງ 254 ໝ າຍເລກໃນດຕຈ່ ງີ ແລວ້ ເຄອື ຂ່ າຍຄອມພວີ ເຕໃີ ນດລກນລີ້ ວ້ ນແຕ່ ປະກອບຂນື້ ຈາກເຄອື ຂ່ າຍຂະໜາດນອ້ ຍ ຈ່ ງີ ເຮດັ ໃຫ້ ຜູແ້ ຫ່ ຈ່ ອງແຕ່ ໝາຍເລກ IP Address ໃນ Class C . ຈ່ ງີ ເຫນັ ໄດວ່ າໝາຍເລກ IP Address ໃນ Class A ເປັນມາຍເລກທສີ ູນເສຍລາ້ ໆ ເປັນຈານວນ ຫວຼ ງຫຼາຍລວມເຖງິ Class D ທ່ ເີ ປັນເມາົ ຕຄິ ຣາດສສ໌ າລບັ ຮບັ ສ່ ງົ ຂມ້ ນູ ແບບກະຈາຍກ່ ມຜີ ູໃ້ ຊຈ້ ານວນໜອ້ ຍເຊ່ ນັ ກນັ 4. ການການດົ ກ່ ຸມຕາແໜ່ ງໃຫກ້ ບັ IP Address ໝາຍເລກ IP Address ຄກື ່ ຸມຕວົ ເລກ ຫ່ ວຼື ່ າ ບດິ ທ່ ບີ ງົ ບອກຕາແໜ່ ງຂອງເຄອື ຂ່ າຍ ແລະຄອມພວີ ເຕີ ການສ່ ງົ Packet ຂມ້ ູນ ຈາກຄອມພວີ ເຕເີ ຄ່ ອື ງໜ່ ງື ເຂາົ້ ໄປໃນດລກອນິ ເຕເີ ນດັ ເພ່ ອື ສ່ ງົ ຕ່ ໃຫກ້ ບັ ຄອມພວີ ເຕອີ ກີ ເຄ່ ອື ງໜ່ ງື ຈະບງົ ບອກຕາແໜ່ ງຂອງຕນົ້ ທາງ ແລະ ປາຍທາງຂອງຂມ້ ນູ ດວ້ ຍໝາຍເລກ IP Address ໃນລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍອນິ ເຕເີ ນດັ ຄອມພວີ ເຕທີ ຸກໆເຄ່ ອື ງ ເຄອື ຂ່ າຍທຸກໆ ເຄອື ຂ່ າຍຖກື ເຊ່ ອື ມຕ່ ເຂາົ້ ກນັ ໝດົ ເສນັ້ ທາງ ການສສື ານ ຈ່ ງີ ມລີ າ້ ນໆ ເສນັ້ ທາງ, ການສ່ ງົ ຂມ້ ນູ ຈາກຄອມພວີ ເຕເີ ຄອື ງໜ່ ງື ໄປຫາຄອມພວີ ເຄ່ ອື ງໜ່ ງື ຕອ້ ງໃຊເ້ ວລາດນົ ນານ ດ່ ງັ ນນັ້ ຈ່ ງີ ມີ ການກາ ນດົ ເຂດ ຫ່ ກຼື ່ ຸມໝາຍເລກ IP Address ເພ່ ອື ໃຫກ້ ານຫາເສນັ້ ທາງໃຫໄ້ ວຂນື້ . ຕວົ ຢ່ າງ : ກ່ ຸມ IP Address ຂອງ Class C ທ່ ເີ ປັນກ່ ຸມທໃີ ຊຫ້ ຼາຍທສີ ຸດຈະການດົ ການແບ່ ງກ່ ຸມ IP Address ຕາມພູມມພີ າກຕ່ າງໆຂອງດລກອອກເປັນ 4 ດຊນຄ:ື 1) ດຊນທະວຢີ ຸດຮປ: ເປັນກ່ ຸມທ່ ມີ ຕີ າແໜ່ ງ IP Address ເລ່ ມີ ແຕ່ 194.0.0.0 ເຖງິ 195.255.255.255 2) ດຊນທະວອີ າເມລກິ າເໜອື : ເປັນກ່ ຸມທ່ ມີ ຕີ າແໜ່ ງ IP Address ເລ່ ມີ ແຕ່ 198.0.0.0 ເຖງິ 199.255.255.255 3) ດຊນທະວອີ າເມລກິ າກາງ ແລະອາເມລກິ າໃຕ:້ ເປັນກ່ ຸມທ່ ມີ ຕີ າແໜ່ ງຂອງ IP Address ເລ່ ມີ ແຕ່ 200.0.0.0 ເຖງິ 201.255.255.255 4) ດຊນທະວບີ ເອເຊຍປາຊຟີ ີກ: ເປັນກ່ ຸທມີ ຕີ າແໜ່ ງຂອງ IP Address ເລ່ ມີ ແຕ່ 202.0.0.0 ເຖງິ 203.255.255.255 ຈະເຫນັ ໄດວ້ ່ າແຕ່ ລະດຊນຈະຄອບຄຸມໝາຍເລກ IP Address ໄດປ້ ະມານ 32 ລາ້ ນໝາຍເລກດ່ ງັ ນນັ້ ທງັ 4 ດຊນລວມກນັ ໄດ້ 128 ລາ້ ນໝາຍເລກແລະຍງັ ເຫ່ ອຼື ອກີ (512 – 128) 384 ລາ້ ນໝາຍເລກໃນ Class C ທ່ ີ ສາຮອງເອາົ ໄວໃ້ ຊໃ້ ນອານາຄດົ ຕ່ໄປ. 5. ການຕງັ້ IP Address ໃຫກ້ ບັ ເຄ່ ອື ງຄອມພວີ ເຕີ 1) ຄຣກິ ປ່ ຸມ Start > Control panel > network and Shariing Center 2) Change adapter Setting > ຄຣກິ ຂວາໃສ່ Lpcal Area Connection > Properties

www.Luangnamtha-ttc.edu.la 3) ຄຣກິ ໃສ່ internet Protocol version 4 (TCP/IP) > ຄຣກິ ໃສ່ (Use the following IP Address )  ກາກຕງັ້ ຄ່ າ IP Address ມສີ ອງແບບຄ(ື Public ຫ່ ຼື Dynamic ) ແລະ (Static IP ) - Public ຫ່ ຼື Dynamic IP: ເປັນໄອພທີ ່ ຄີ ອມພວີ ເຕໄີ ດຮ້ ບັ ຕອນທ່ ເີ ຮາົ ເຊ່ ອື ມຕ່ ອນິ ເຕເີ ນດັ ເຊ່ ງີ ຜູໃ້ ຫບ້ ລກິ ານເຄອື ຂ່ າຍອນິ ເຕເີ ນດັ ISP(Internet Service Provider) ເຊ່ ນັ ລາວດທລະຄມົ , ອທີ ເີ ອລ, ຍູນເິ ທວ ເປັນຕນົ້ ຈະເປັນຜູແ້ ຈກ IP Addresss ໃຫກ້ ບັ ເຄ່ ອື ງຄອມພວີ ເຕເີ ຮາົ ISP ຈະເປັນຜູກ້ ານດົ ດໝາຍເລກ ໃຫ້ ເຊ່ ນັ ເມ່ ອື ເຮາົ ເຊ່ ອື ມຕ່ ອນິ ເຕເີ ນດັ ຄງັ້ ທາອດິ ISP ຈະສ່ ງົ IP Address ມາໄຫເກບັ ເຄ່ ອື ງເຮາົ ສມົ ມຸດວ່ າ 127.145.102.136 ແຕ່ ຖາ້ ສນັ ຍານຫຸດຼ ຫ່ ຼເື ນດັ ລມົ້ ເຮາົ ຈະເຊ່ ອື ມຕ່ ອກີ ຄງັ້ IP Address ທ່ໄີ ດຈ້ ະມຕີ ວົ ເລກປ່ ຽນ ໄປ(Dynamic ຈະປ່ ຽນແປງຕະຫຼອດເວລາ) ຈາກ IP Address 127.145.102.136 ເປັນເລກອ່ ນື ທນັ ທ່ ີ - Static IP : ໄດມ້ າຈາກຜູໃ້ ຫບ້ ລກິ ານອນິ ເຕເີ ນດັ (ISP) ເຊ່ ງີ ຈະມຄີ ່ າໃຊຈ້ ່ າຍຂອ້ ນຂາ້ ງສູງຜູ ້ ໃຫບ້ ລກິ ານບາງລາຍອາດຈະຄດິ ລາຄ່ າສູງໃນແຕ່ ລະເດອື ນໃນການເຊ່ າົ ໄອພຈີ ງີ ທ່ ວີ ່ ານແີ້ ມ່ ນເຮາົ ເປັນຜູຄ້ ອບຄອງວ່ າ ຕາບໄດທ່ ເີ ຮາົ ຍງັ ໃຊບ້ ລກິ ານກບັ ISP ຢ່ ູເຮາົ ກຈະໄດຮ້ ບັ ເລກ IP Address ທ່ ບີ ມກີ ານປ່ ຽນແປງ (Static) ຈະບ່ ແມ່ ນແບບDynamic ທ່ ປີ ່ ຽນແປງຕະຫອຼ ດເວລາ ເວາົ້ ງ່າຍໆ ປຽບເໝອື ນສາມະດນຄວົ ທ່ ເີ ປັນຊ່ ຂື ອງເຮາົ  ວທິ ກີ ວດສອບ IP Address ຂອງເຄ່ ອື ງຄອມພວີ ເຕເີ ຮາົ ໄປທ່ ີ Start > run > ພມິ ຄາວ່ າ cmd ໃນໜາ້ ຈສດີ າ ແລວ້ ພມິ ຄາວ່ າ “ipconfig” ຈາກນນັ້ ກດົ ປ່ ຸມ enter ຫ່ ຼື ພມິ “ipconfig/all ” ກດົ ປ່ ຸມ Enter ພາບທີ 79 ການກອດສອບໄອພອີ ນິ ເຕເີ ນດັ  ຂດ້ ແີ ລະຂເ້ ສຍຂອງໄອພີ ແບບ Static ແລະ Dynamic

www.Luangnamtha-ttc.edu.la ລາຍລະອຽດ Static Dynamic IP Address ບ່ ມກີ ານປ່ ຽນແປງ ປ່ ຽນເມ່ ອື ມກີ ານ restart com ຄ່ າໃຊຈ້ ່ າຍ ແພງກວ່ າ ປະຍດັ ກວ່ າ ຄວາມສະຖຽນ ສະຖຽນຫຼາຍ ສະຖຽນໜອ້ ຍກວ່ າ ຄວາມປອດໄພ ຄວາມເປັນສ່ ວນຕວົ ໜອ້ ຍ ຄວາມເປັນສ່ ວນຕວົ ຫາຼ ຍ ຕາຕະລາງທີ 7 ການສມົ ທຽບຂດ້ ແີ ລະຂເ້ ສຍ IP Static ແລະ Dynamic

www.Luangnamtha-ttc.edu.la ບດົ ທີ 6 ການກວດສອບເຄອື ຂ່ າຍ (Network Monitoring ) ແມ່ ນລະບບົ ທ່ ເີ ຮດັ ໜາ້ ທເີ ຝົາ້ ລະວງັ ການເຮດັ ວຽກຂອງເຄອື ຂ່ າຍຄ່ ອຍເກບັ ບນັ ທກື ສະຖານະການເຮດັ ວຽກ ແລະ ແຈງ້ ເຕອື ນໃຫຜ້ ູດ້ ແູ ລຮູຫ້ າກພບົ ວ່ າສ່ ວນໃດສ່ ວນໜ່ ງື ຂອງລະບບົ ມກີ ານເຮດັ ວຽກຜດິ ພາດ ຄື ເຂາົ້ ເວບັ ບໃດ,້ ສ່ ງົ -ຮບັ ອເີ ມລບໃດ້ ແລະ ດາວດລດຊາ້ Network monitoring system ແບບ Open Source ທ່ ນີ ຍີ ມົ ໃຊ້ ກນັ ຢ່ າງແພ່ ຫາຼ ຍໄດແ້ ກ່ Nagios, Cacti, OpenNMS, GroundWork Monitor ທ່ ຊີ ່ ວຍດແູ ລ່ ອຸປະກອນ Network ເປັນຈານວນຫຼາຍທ່ ຢີ ່ ູໃນບລເິ ວນດ່ ຽວກນັ ຫ່ ຼຢື ່ ູຫ່ າງໄກອອກໄປ ໄດຢ້ ່ າງທ່ ວົ ເຖ່ ງີ ເຮດັ ໃຫຜ້ ູດ້ ູແລບຈາເປັນ ຕອ້ ງນ່ ງັ ເຝົາ້ ການເຮດັ ວຽກຕະຫຼວດເວລາກຍງັ ສາມາດຮບັ ຮູບ້ ນັ ຫາທເີ ກດີ ຂນື້ ໄດຢ້ ່ າງທນັ ເວລາຊ່ ອຍໃຫເ້ ຫນັ ພາບ ລວມຂອງສະຖານະການເຮດັ ວຽກຂອງລະບບົ ເຮດັ ໃຫວ້ ເິ ຄາະສາເຫດຂອງບນັ ຫາໄດຢ້ ່ າງມປີ ະສດິ ທພີ າບລວມທງັ ການສະຫູບຼ ສະພາບລວມຂອງລະບບົ ໄດ.້ I. ປະເພດການກວດສອບເຄອື ຂ່ າຍ 1. ການກວດສອບອຸປະກອນຮາດແວສ໌ ບນັ ຫານເີ້ ກດີ ຂນື້ ສ່ າຫບຼັ ອຸປະກອນຮາດແວສທ໌ ່ ຖີ ກື ຕດິ ຕງັ້ ບດໃີ ຫບ້ ່ ສາມາດເຊ່ ອື ມຕ່ ເຄອື ຂ່ າຍໄດ້ ດດຍ ເບອື້ ງຕນົ້ ໃນນຈີ້ ະດາເນນີ ການກວດສອບອຸະກອນເຄອື ຂ່ າຍແລະສາຍແລນ 1) ການກວດສອບເຄອື ຂ່ າຍ - ຄຣກິ ຂວາໃສ່ Mycomputer > Properties - Click tab Hardware > Device Manager - ໃຫກ້ ວດສອບເບ່ ງີ ອຸປະກອນເຄອື ຂ່ າຍ Network Adapter ຫາກພບົ ລກັ ສະນະເປັນເຄ່ ອື ງໝາຍ ຕກົ ໃຈໝາຍຄວາມວ່ າພບົ ບນັ ຫາເບອື້ ງຕນົ້ ທ່ ກີ າດສເ໌ ຄອື ຂ່ າຍແລວ້ ເຊ່ ງີ ອາດເກດີ ຈາກການບ່ ໄດຕ້ ດິ ຕງັ້ ໄດຮຟເ໌ ວສີ້ ໌ ຂອງອງົ ກອນເຄອື ຂ່ າຍເຄ່ ອື ງນນັ້ - ຈາກນນັ້ ຄຣກິ ຂວາທ່ ຊີ ່ ກື ານເຄອື ຂ່ າຍນນັ້ ເລອື ກລາຍການ properties

www.Luangnamtha-ttc.edu.la - Click tab driver > click Update driver - ການດົ ເຄ່ ອື ງໃຫຄ້ ນົ້ ຫາແບບອດັ ຕະດນມດັ ດວ້ ຍການເລອື ກລາຍການ install the software automatically > next - ເມ່ ອື update ສ່ າເລດັ ແລວ້ ໃຫ້ ຄຣກິ Finish > close 2) ການກວດສອບສາຍແລນ ໃຫດ້ າເນນີ ການກວດສອບສາຍແລນວ່ າໄດເ້ ສບັ ເຂາົ້ ເຄ່ ອື ງຮຽບຮອ້ ຍແລວ້ ຫ່ ລຼື ວມເຖ່ ງີ ສາຍແລນທ່ ໃີ ຊ້ ເຊ່ ອື ມຕ່ ຈະຢ່ ູໃນສະພາບໃຊງ້ ານແລະກວດສອບປັກສາຍແລນວ່ າເສບັ ເຂາົ້ ກບັ ເຄ່ ອື ງແລວ້ ຫ່ ຼຍື ງັ 3) ກວດສອບອຸປະກອນຮບັ (Hub) ຫ່ ຼື ສວດິ ສ(໌ Switch) ໃນກລະນທີ ່ ເີ ຄອື ຂ່ າຍຮບັ ຫ່ ສຼື ວດິ ສເ໌ ສບັ ໄຟຫ່ ຍຼື ງັ ລວມເຖ່ ງີ ການເສບັ ສາຍແລນວ່ າເຊ່ ອື ມຕ່ ລງົ ໃນແຕ່ ລະ Port ແໜນ້ ຫ່ ຼຍື ງັ 2. ການກວດສອບການຕດິ ຕກບັ ຄອມພວີ ເຕປີ າຍທາງ ໃນກລະນເີ ກດີ ບນັ ຫາທ່ ເີ ຄ່ ອື ງຕນົ້ ທາງບສາມາດຕດິ ຕ່ ກບັ ເຄ່ ອື ງປາຍທາງໄດໃ້ ຫດ້ າເນນີ ການກວດສອບດ່ ງັ ນີ້ 1) ໃຫເ້ ຂາົ້ ໄປທ່ ີ Network Connections ຖາ້ ບ່ ໄດເ້ ສບັ ສາຍແລນໃຫດ້ າເນນີ ການເສບັ ສາຍແລນໃຫຮ້ ຽບ ຮອ້ ຍ 2) ຖາ້ ຫາກໄອຄອນມເີ ຄ່ ອື ງໝາຍສນັ ຍາລກັ ຕກົ ໃຈແປວ່ າເຊ່ ອື ມຕ່ ບໄດຈ້ ະຕອ້ ງໄດຕ້ ງັ້ ຄ່ າໃໝ່

www.Luangnamtha-ttc.edu.la 3) ໃຫ້ Rigth Click > Properties 4) ກວດສອບໃຫ້ click ລາຍການ internet protocol > ok 5) ໃສ່ ຊູດເລກໄອພລີ ງົ ໄປ ເຊ່ ງີ ຕອ້ ງກາໜດົ ຕວົ ເລກໃຫກ້ ງົ ກບັ ກ່ ຸມດ່ ຽວກນັ ເຊ່ ນັ 192.168.2… ສ່ ວນຕວົ ສຸດທາ້ ຍຄໝື າຍເລກປະຈາເຄ່ ອື ງຈະຕອ້ ງມຄີ ່ າແຕກຕ່ າງກນັ ດດຍໃນທ່ ນີ ກີ້ ານດົ ເປັນ 7 ແລະ ຊບັ ເນດັ ຄື 255. 255. 255.0 ຄກື ນັ ທຸກເຄ່ ອື ງແລວ້ Ok 6) Click ເຄ່ ອື ງໝາຍຖູກທ່ ເີ ຄ່ ອື ງໝາຍ show icon notification connected > close 7) ເມ່ ອື ເຊ່ ອື ມດຍງເຂາົ້ ຂ່ າຍແລວ້ ຈະຂນື້ ຂຄ້ ວາມທ່ ມີ ຄີ ວາມໄວ 100 Mbps ຈາກນນັ້ ໃຫທ້ ດົ ສອບໃຊຄ້ າສ່ ງັ ping ເພ່ ອື ທດົ ສອບການເຊ່ ອື ມຕ່ ກບັ ເຄ່ ອື ງອ່ ນື ໃນລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍຫາກເຊ່ ອື ມຕ່ ກບັ ຄອມພວີ ເຕປີ າຍທາງໄດ້ ກ

www.Luangnamtha-ttc.edu.la ຈະສະແດງດງັ ຮູບທ່ ມີ ຂີ ຄ້ ວາມຂນື້ ວ່ າ “Reply from ເລກໄອພີ : bytes=32 time=46ms TTL=52” 8) ຫາກມກີ ານຕອບກບັ ມາວ່ າເປັນ Time Out ໝາຍຄວາມວ່ າເຊ່ ອື ມຕ່ ກບັ ຄອມພວີ ເຕປີ າຍທາງບ່ໄດໃ້ ຫ້ ກບັ ໄປກວດສອບການຕງັ້ ຄ່ າຄນື ເລ່ ມີ ຈາກຂນັ້ ຕອນທາອດິ 3. ການກວດສອບການຕງັ້ ຄ່ າໃນເວກີ ກຸບ ໃນກລະນເີ ຄ່ ອື ງຄອມພວີ ເຕໃີ ນລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍບ່ ສາມາດເຂາົ້ ໄປເປັນສະມາຊກິ ໃນເວກີ ກຣຸບໄດໃ້ ຫດ້ າເນນີ ການກວດສອບຕາມຂນັ້ ຕອນດ່ ງັ ຕ່ ໄປນີ້ 1) ໃຫກ້ ວດສອບລະບບົ Firewall ກ່ ອນດວ້ ຍການເຂາົ້ ໄປທ່ ີ Control panel ແລວ້ ດບັ ເບລີ ຄຣກິ ທ່ ໄີ ອ ຄອນ windows Firewall 2) ຈະປະກດົ ໜາ້ ຕາການຕງັ້ ຄ່ າເຂາົ້ ໄປທ່ ີ Turn Windows Firewall on or off 3) ໃຫເ້ ລອື ກເອາົ Turn off windows firewall (not recommended) ທງັ ສອງ ແລວ້ ກດົ ປ່ ຸມ ok

www.Luangnamtha-ttc.edu.la II. ການນາໃຊດ້ ປຣແກຣມ Ping (Using Ping Program ) Ping ແມ່ ນດປຮແກຣມທເີ ປັນເຄ່ ອື ງມກື ່ ຽວກບັ ເຄອື ຂ່ າຍຄອມພວີ ເຕໃີ ຊກ້ ວດສອບ Host ປາຍທາງໄດ້ ເຊ່ ອື ມຕ່ ກບັ ລະບບົ ໄອພຫີ ່ ບຼື ່ ດປຣແກຣມປີງ້ ເຮດັ ວຽກດວ້ ຍການສ່ ງົ ຂມ້ ນູ ICMP(Internet Control message Protocol) ປະເພດ echo request ໄປຍງັ ດຮສຕ໌ ເປົາ້ ໝາຍແລະລຄອຍການຕອບຮບັ ເປັນຂມ້ ນູ echo response ກບັ ມາ ບ່ າງຄງັ້ ກ່ ເອນິ້ ວ່ າ ping pong ດປຣແກຣມປິງ້ ສາມາດປະເມນີ ເວລາເດນີ ທາງ ດດຍຂ້ ມູນໄປກບັ ໃນການຄານວນຈາກຊ່ ວງເວລາອດັ ຕາວ່ ອງໄວໃນການຕອບຮບັ ເປັນຫວົ ໜ່ ວຍມລີ ວິ ນິ າທີ ແລະ ອດັ ຕາ ການສູນເສຍຂມ້ ູນລະຫວ່ າງ Host ເປັນເປີເຊນັ 1. ການນາໃຊດ້ ປຣແກຣມ Ping ພາບທີ 80 ການນາໃຊດ້ ປຣແກຣມ Ping 2. ຄວາມປອດໄພ ແລະ ການຮກັ ສາຄວາມປອດໄພທາງດາ້ ນກາຍະພາບ ການຮກັ ສາຄວາມປອດໄພທາງດາ້ ນກາຍະພາບໝາຍເຖ່ ງີິ ມາດຕະການທ່ ໃີ ຊໃ້ ນການປົກປອ້ ງ ຊບັ ພະຍາກອນຈາກໄພຄຸກຄາມທາງກາຍະພາບດດຍເຈຕະນາ ແລະ ບເຈຕະນາເຊ່ ງີ ເປັນໜ່ ງື ໃນວທີ ທີ ຊີ ່ ວຍລດົ ຄວາມສ່ ຽງດາ້ ນຄວາມປອດໄພດດຍການກາຈດັ ໃຫສ້ ະພາະຜູທ້ ່ ຈີ າເປັນຕອ້ ງໃຊວ້ ຽກເຊ່ ນັ ຜູດ້ ແູ ລລະບບົ ເທ່ າົ ນນັ້ ທ່ ີ ສາມາດເຂາົ້ ເຖ່ ງີ Console ຂອງລະບບົ ປົກກະຕແີ ລວ້ ລະບບົ ທ່ ເີ ປັນເຊເີ້ ວຜີ້ ູໃ້ ຊທ້ ່ ວົ ໄປບຈາເປັນຕອ້ ງໃຊວ້ ຽກ Console ແຕ່ ສາມາດໃຊດ້ ປຮແກຮມປະເພດ ssh ເຮດັ ການຕດິ ຕ່ ເຂາົ້ ໄປໃຊວ້ ຽກທ່ ເີ ຄ່ ອື ງ Server ໄດ.້ ເຫດຜນົ ທ່ ບີ ຄວນໃຫຜ້ ູໃ້ ຊທ້ ່ ວົ ໄປເຂາົ້ ເຖ່ ງີ Console ເນ່ ອື ງຈາກຜູເ້ ຂາົ້ ເຖ່ ງີ Console ຂອງເຄ່ ອື ງສາມາດເປີດ-ປິດ ເຄ່ ອື ງໄດຫ້ ່ ບຼື ູດລະບບົ ໃໝ່ ແລວ້ ເຮດັ ການ mount disk ເຮດັ ໃຫສ້ າມາດປ່ ຽນລະຫດັ ຜ່ ານຂອງ root ໄດ້

www.Luangnamtha-ttc.edu.la ນອກຈາກນນັ້ ການເຂາົ້ ເຖ່ ງີ Console ຢັງເຮດັ ໃຫສ້ າມາດເຮດັ ໄດຫ້ ຼາຍຢ່ າງຕາມຄວາມຕອ້ ງການດວ້ ຍເຊ່ ນັ ການເຂາົ້ ສ່ ູລະບບົ ໄດດ້ ດຍບຈາເປັນຕອ້ ງມລີ ະຫດັ ຜ່ ານທງັ້ ໆ ທບີ ມຊີ ດີ ຮີ ອມ ກສາມາດບູດເຄ່ ອື ງໃດ້ ພາບທີ 81 ຄວາມປອດໄພ 3. ແນວທາງການປງ້ ກນັ ຄວາມປອດໄພທາງກາຍະພາບຂອງລະບບົ 1) ແບ່ ງແຍກພນື້ ທຄີ ວບຄຸມຄວາມປອດໄພຢ່ າງຊດັ ເຈນເຊ່ ນັ ການແຍກຫອ້ ງເກບັ ເຄ່ ອື ງເຊເີ ວສີ້ ແ໌ ລະ ອານຸຍາດໃຫສ້ ະເພາະຜູດ້ ແູ ລລະບບົ ເທ່ າົ ນນັ້ ຈ່ ງີ ເຂາົ້ ເຖ່ ງີ ໄດ.້ 2) ໃຊລ້ ະບບົ ປອ້ ງກນັ ແລະກວດສອບການເຂາົ້ ອອກພນື້ ທຄີ ວບຄຸມ ຄວາມປອດໄພເຊ່ ນັ ການໃຊ້ key card ທສີ າ ມາດບນັ ທກຶ ໄດວ້ ່ າໄຜ່ ເຂາົ້ ອອກໄດຫ້ ່ ຼກື ານໃຊກ້ ອ້ ງວດິ ດີ ອແລະກອ້ ງວງົ ຈອນ ເປັນຕນົ້ 3) ເກບັ ຮກັ ສາລະບບົ ແລະອຸປະກອນຕ່ າງໆ ເຊ່ ນັ backup tapeເຊເີ ວສີ້ ໌ ໃນພນື້ ທ່ ຄີ ວບຄຸມຄວາມ ປອດໄພແລະ ອານຍຸ າດໃຫເ້ ຂາົ ເຖ່ ງີ ໄດສ້ ະເພາະຜູດ້ ູແລລະບບົ ເທ່ າົ ນນັ້ . 4) ໃຊເ້ ຄ່ ອື ງຈ່ າຍໄຟຟາ້ ສາຮອງຫ່ ຼື UPS ເພ່ ອື ໃຫລ້ ະບບົ ສາມາດໃຊໄ້ ຟຟາ້ ໄດຢ້ ່ າງຕ່ ເນ່ ອື ງ 5) ວ່ າງແຜນສາຫບຼັ ການກລູ້ ະບບົ ຄນື ເມອື ມເີ ຫດການຮາ້ ຍເກດີ ຂນື້ 6) ກວດສອບຂມ້ ນູ ຂອງເຈາົ້ ໜາ້ ທຈີ າກພາຍນອກທເີ ຂາົ້ ມາໃຫຄ້ າປຶກສາຫ່ ປຼື ະຕບິ ດັ ວຽກງານພາຍໃນ ພນື້ ທຄີ ວບຄຸມຄວາມປອດໄພຖາ້ ຫາກຕອ້ ງການໃຊສ້ ດິ ທຂີ ອງ Root ໃນການເຮດັ ວຽກກບັ ລະບບົ ຜູດ້ ູແລລະບບົ ຈະຕອ້ ງເຮດັ ການ Login ດວຍ້ ຕນົ ເອງຈາກນນັ້ ຕອ້ ງຕດິ ຕາມເບ່ ງີ ວ່ າຜູຈ້ ະເຮດັ ຫຍງັ ກບັ ລະບບົ ແລະເມ່ ອື ສາເລດັ ໃຫ້ ປ່ ຽນລະຫດັ ຜ່ ານຂອງ root ທນັ ທ.ີ 4. ແນວທາງການປອ້ ງກນັ ຄວາມປອດໄພທາງກາຍະພາບໃນເຄ່ ອື ງຄອມພວີ ເຕີ 1) ການລອັ ກເຄ່ ອື ງຄອມພວີ ເຕີ Computer Lock ເຊ່ ນັ ການໃຊກ້ ຸນແຈລອັ ກຕວົ ເຄ່ ອື ງເພ່ ອື ຊ່ ວຍ ໃຫກ້ ານປອ້ ງກນັ ເຄ່ ອື ງ ແລະອຸປະກອນພາຍໃນເຄ່ ອື ງຈາກການຖກຶ ລກັ ຈາກຂະດມຍຫ່ ຼື ເຮດັ ການເປີດເຄ່ ອື ງເພ່ ອື ສາ້ ງ ຄວາມເສຍຫາຍຈາກຮາດແວສພ໌ າຍໃນໄດ້ ແລະເປັນການປອ້ ງກນັ ການຮບີ ູດເຄ່ ອື ງດວ້ ຍແຜ່ ນ CD-rom ຫ່ ຮຼື າດ ດດິ ອ່ ນຶ ໆ 2) ການຮກັ ສາຄວາມປອດໄພໃນ BIOS (BIOS Security) ເນ່ ອື ງຈາກ BIOS ມຄີ ່ າສາຄນັ ຕ່ ດປຣ ແກຣມທ່ ໃີ ຊບ້ ູດເຂາົ້ ລະບບົ ເຊ່ ນັ LILO ດ່ ງັ ນນັ້ ຈ່ ງີ ຄວນປັບແຕ່ ງຄ່ າໃນ BIOS ເພ່ ອື ປອ້ ງກນັ ຜູດ້ ຈມຕເີ ຮດັ ການບູດ ເຄ່ ອື ງວທິ ກີ ານສະຫູບຼ ດ່ ງັ ນ:ີ້ - ປັບແຕ່ ງໃຫປ້ ອ້ ນລະຫດັ ຜ່ ານຕອນທບີ ູດເຄ່ ອື ງຂນື້ ມາເຊ່ ງີ ບສາມາດປອ້ ງກນັ ໄດ້ 100% ເນ່ ອື ງຈາກ ຜູດ້ ຈມຕສີ າມາດເຊດັ ຄ່ າທີ BIOS ໄດແ້ ຕ່ ກ່ ເປັນການລເວລາຂອງຜູດ້ ຈມຕີ - ປັບແຕ່ ງໃຫເ້ ຄ່ ອື ງບສາມາດບູດດດິ ໃນການບູດເຄ່ ອື ງໄດ້ - ປັບແຕ່ ງໃຫປ້ ອ້ ນລະຫດັ ຜ່ ານທຸກໆຄງັ້ ກ່ ອນທ່ ຈີ ະມກີ ານປັບແຕ່ ງ BIOS

www.Luangnamtha-ttc.edu.la ໝາຍເຫດ: ການຕງັ້ ລະຫດັ ຜ່ ານຕອນບູດມຂີ ເ້ ສຍຄຖື າ້ ເກດີ ເຫດຂດັ ຂອ້ ງບາງປະການເຊ່ ນັ ໄຟຟາ້ ດບັ ເປັນເວລາ ນານສ່ ງົ ຜນົ ໃຫຕ້ ອ້ ງມກີ ານບູດໃໝ່ ຜູດ້ ູແລລະບບົ ເອງຈະຕອ້ ງຢ່ ູໄກເຄ່ ອື ງ ເພ່ ອື ທ່ ຈີ ະປອ້ ນລະຫດັ ຜ່ ານບສະນນັ້ ລະບບົ ຈະໄມສາມາດເຮດັ ວຽກໄດ.້ 3) ການຮກັ ສາຄວາມປອດໄພທ່ ີ Boot Loader (Boot loader Security) ດປຣແກຮມ Boot Loader ຂອງ Linux ສາມາດປັບແຕ່ ງໃຫປ້ ອ້ ນລະຫດັ ຜ່ ານຕອນບູດໄດຍ້ ກົ ຕວົ ຢ່ າງເຊ່ ນັ LILO ສາມາດແກ ້ ໄຟສ໌ /etc /lilo.conf ດດຍເພ່ ມີ ສ່ ວນຂອງ password ແລະ restricted ເຊ່ ງີ Password ເປັນການປອ້ ນກນັ image ( ເປັນໄຟສ໌ kernel ທ່ ໃີ ຊໃ້ ນການບູດ ) ສ່ ວນ restricted ເປັນການປອ້ ນ image ດດຍໃຫປ້ ອ້ ນ ລະຫດັ ຜ່ ານເມ່ ອື ມກີ ານເພ່ ມີ ຄ່ າພາຣາມດິ ເຕທີ ່ ີ LILO prompt (ເຊ່ ນັ ແບບ single) ນອກຈາກນຍີ້ ງັ ມີ Prompt ທຈີ ະໃຊລ້ ະບຸທຸກໆ ຄງັ້ ທ່ ເີ ປີດເຄ່ ອື ງຕອ້ ງມກີ ານເຂາົ້ ສ່ ູ boot prompt ກ່ ອນ ແລະ timeout ນນັ້ ໃຊບ້ ອກເວລາໃນ ໜ່ ວຍວນິ າທີ ທ່ ໃີ ຊຮ້ ອງຮບັ ຄ່ າອນີ ພຸດຈາກຄບິ ໋ອດວ່ າເລອື ກບູດໄຟ image ໃດ ແລະປັບແຕ່ ງໃຫປ້ ອ້ ນລະຫດັ ຜ່ ານ ແລະຍງັ ບສາມາດປອ້ ງກນັ ຈາກການບູດແຜ່ ນດດິ ແລະໃຫປ້ ອ້ ນລະຫດັ ຜ່ ານກ່ ອນເຂາົ້ ໃຊວ້ ຽກ BIOS ພາບທີ 82 Boot loader Security Bios 5. ການກວດສອບການປ່ ຽນແປງຄວາມປອດໄພ ການກວດສອບການປ່ ຽນແປງຂອງຄວາມປອດໄພທາງກາຍະພາບ (Detecting Physical Security Compromises) ວທີ ງີ ່າຍທສີ ຸດໃນການກວດສອບວ່ າເຄ່ ອື ງຖກຶ ຜູບ້ ຸກລຸກແກໄ້ ຂການເຮດັ ວຽກໃດໆ ພາຍໃນເຄ່ ອື ງຫ່ ຼບື ສາມາດເຮດັ ໄດດ້ ດຍການກວດສອບຈາກໄຟສທ໌ ່ ສີ າ້ ງຂນື້ ຈາກດປຣແກຣມ Syslog daemon ທ່ ີ ຖກື ຕດິ ຕງັ້ ໃນ Linux ເຊ່ ງີ ຈະເຮດັ ການລອັ ກໄຟສໃ໌ ວພ້ າຍໃນລອັ ກໄຟສດ໌ ່ ງັ ກ່ າວຈະເກບັ ຂມ້ ູນສະຖານະການເຮດັ ວຽກຂອງເຄ່ ອື ງຂອງເຄ່ ອື ງຕງັ້ ແຕ່ ເລ່ ມີ ບູດເຄ່ ອື ງຢ່ າງໄດກຕາມຖາ້ ຜູບ້ ຸກຮຸກຮູວ້ ່ າລອັ ກໄຟສເ໌ ກບັ ໄວໃສ່ ກ່ ສາມາດເຂາົ້ ໄປແກໄ້ ຂຫ່ ຼສື າ້ ງລອັ ກໄຟສ໌ ດ່ ງັ ນນັ້ ມອີ ກີ ທື າງເລອື ກໜ່ ງື ຄກື ານຕງັ້ Server ທ່ ໃີ ຊເ້ ກບັ ລອັ ກໄຟສ໌ (log Server ) ດດຍ syslog daemon ສາມາດປັບແຕ່ ງໃຫສ້ ່ ງົ ຂມ້ ນູ ດ່ ງັ ກ່ າວໃນຄະນະທສີ ່ ງົ ຂມ້ ູນລອກໄຟສໄ໌ ປເກບັ ໄວທ້ ່ ີ server ແຕ່ ຂມ້ ູນນນັ້ ຍງັ ບໄດເ້ ຂາົ້ ລະຫດັ ຜູບ້ ຸກຮຸກສາມາດເບ່ ງີ ຂມ້ ນູ ດ່ ງັ ກ່ າວໄດເ້ ພາະສະນນັ້ server ທ່ ໃີ ຊເ້ ກບັ ລອັ ກໄຟສຄ໌ ວນຕງັ້ ຢ່ ູພາຍໃນອງົ ກອນ. ຂມ້ ູນຂອງລອັ ກໄຟສດ໌ ດຍທ່ ວົ ໄປທ່ ຄີ ວນກວດສອບດງັ ນີ້ 1) ລອັ ກໄຟສທ໌ ່ ບີ ສມົ ບູນຫ່ ຼມື ຂີ ມ້ ູນທ່ ຂີ າດຫາຍໄປ 2) ລອັ ກໄຟສທ໌ ມີ ີ timestamp ຜດີ ປົກກະຕີ

www.Luangnamtha-ttc.edu.la 3) ລອັ ກໄຟສທ໌ ມີ ີ permission ຫ່ ເຼື ຈາົ້ ຂອງລອັ ກໄຟສຜ໌ ດີ ພາດຈາກຈາກທ່ ຄີ ວນເປັນເຊ່ ນັ ໄຟສລ໌ ະບບົ ເຈາົ້ ຂອງ User 4) ຂມ້ ນູ ຂອງການຮບີ ູດເຄ່ ອື ງຫ່ ຼື restart service 5) ການໃຊຄ້ າສ່ ງັ SU ຫ່ ກຼື ານ Login ເຂາົ້ ມາຈາກຕນົ້ ທາງທຜີ ດິ ປົກກະຕີ

www.Luangnamtha-ttc.edu.la ບດົ ທີ 7 ຄວາມປອດໄພຂອງເຄອື ຂ່ າຍ ( network Security) ໃນລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍນນັ້ ຈະມຜີ ູໃ້ ຊເ້ ປັນຈານວນຫາຼ ຍດ່ ງັ ນນັ້ ຈ່ ງີ ມທີ ງັ ຜູທ້ ປີ ະສງົ ດແີ ລະຜູທ້ ່ ປີ ະສງົ ຮາ້ ຍຄອບຄ່ ູ ກນັ ໄປສ່ ງີ ທ່ ພີ ບົ ເຫນັ ກນັ ຕະຫຼອດໃນລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍກຄອື າສະຍະກາທາງດາ້ ນເຄອື ຂ່ າຍຄອມພວີ ເຕຫີ າຼ ຍປະເພດ ດວ້ ຍກນັ ເຊ່ ນັ ພວກທ່ ຄີ ່ ອຍດກັ ຈບັ ສນັ ຍານຜູອ້ ່ ນື ດດຍການໃຊເ້ ຄ່ ອື ງມພື ເີ ສດຈມັ ສາຍເຄເບລີ ແລວ້ ແອບບນັ ທກຶ ສນັ ຍານພວກແກງ້ ເຄກັ ເກສີ (໌ Craker) ໄດແ້ ກ່ ຜູທ້ ່ ມີ ຄີ ວາມຮູຄ້ ວາມຊານານດາ້ ນຄອມພວີ ເຕແີ ຕ່ ມນີ ໃີ ສມກັ ເຂາົ້ ໄປ ເຈາະລະບບົ ຄອມພວີ ເຕຜີ ່ ານທາງເຄອື ຂ່ າຍຫ່ໄຼື ວຮສັ ຄອມພວີ ເຕີ (virus computer) ເຊ່ ງີ ເປັນດປຣແກຣມຄອມ ພວີ ເຕທີ ່ ຂີ ຽນຂນື້ ມາດດຍມຈີ ດຸ ມຸງ້ ຫວງັ ໃນການກກວນ ຫ່ ທຼື າລາຍຂມ້ ູນ 1. ການຮກັ ສາຄວາມປອດໄພຂອງລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍ ການຮກັ ສາລະບບົ ຄວາມປອດດພຂອງລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍນນັ້ ມຫີ າຼ ຍວທິ ຄີ ື 1) ຄວນລະມດັ ລະວງັ ໃນການໃຊງ້ ານການຕດິ ໄວຮສັ ມກັ ເກດີ ຈາກຜູໃ້ ຊ້ USB ຮ່ ວມກນັ ທ່ ຕີ ດິ ໄວຮສັ ຫ່ ຼື ອາດຈະຕດິ ຈາກການດາວດຫລດຂມ້ ນູ ຈາກອນິ ເຕເີ ນດັ 2) ໝ່ ນັ ສາເນາົ ຂມ້ ູນຢ່ ູສະເໝກີ ານປອ້ ງກນັ ການສູນຫາຍແລະຖກື ທາລາຍຂອງຂມ້ ນູ ທ່ ດີ ຄີ ື ການສາເນາົ ຂ້ ມູນໄວຢ້ ່ າງສະໝ່ າສະເໝີ 3) ການຕດິ ຕງັ້ ດປຣແກຣມກວດສອບແລະກາຈດັ ໄວຮສັ ວທິ ກີ ານນສີ້ າມາດກວດສອບແລະປອ້ ງກນັ ໄດ້ ທງັ ໝດົ ເພາະວ່ າໄວຮສັ ຄອມພວີ ເຕໄີ ດພ້ ດັ ທະນາຢ່ ູຕະຫຼອດເວລາ 4) ການຕດິ ຕງັ້ ໄຟຮເ໌ ວລລ(໌ firewall)ຈະເຮດັ ໜາ້ ທ່ ປີ ອ້ ງກນັ ບຸກຄນົ ອ່ ນື ບຸກຮຸກເຂາົ້ ມາເຈາະລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍໃນອງົ ກອນເພ່ ອື ລກັ ຫ່ ທຼື າລາຍຂມ້ ນູ ເປັນໄລຍະທ່ ເີ ຮດັ ໜາ້ ທປີ ອ້ ງກນັ ຂມ້ ນູ ຂອງເຄອື ຂ່ າຍ ດດຍການຄວບຄຸມ ແລະກວດ ສອບການຮບັ ສ່ ງົ ຂມ້ ູນລະຫວ່ າງເຄອື ຂ່ າຍພາຍໃນແລະເຄອື ຂ່ າຍອນິ ເຕເີ ນດັ ພາບທີ 83 ລະບບົ firewall ໃນປະຈບຸ ນັ ການເຂາົ້ ເຖ່ ງີ ຂມ້ ູນສາຄນັ ໃນອງົ ກອນສາມາດເຂາົ້ ເຖ່ ງີ ໄດດ້ ດຍຜ່ ານລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍເຊ່ ນັ ອນິ ເຕີ ເນດັ ຫ່ ຼເື ຄອື ຂ່ າຍສ່ ວນຕວົ ນອກຈາກບຸກຄະລາກອນໃນອງົ ກອນແລວ້ ຍງັ ມບີ ່ ຫວງັ ດຕີ ່ າງໆ ລກັ ລອບຫ່ ດຼື ຈມຕເີ ພ່ ອື ໃຫເ້ ກດີ ຄວາມເສຍຫາຍໄດເ້ ຊ່ ນັ ກນັ ນອກຈາກລະບບົ firewall ຈ່ ງີ ມບີ ດົ ບາດຫຼາຍຂນື້ ໃນປະຈບຸ ນັ ດດຍໜາ້ ທ່ ຂີ ອງ firewall ໄດປ້ ັບປຸງ ແລະ ພດັ ທະນາລວມເອາົ ຄວາມສາມາດຫາຼ ຍຢ່ າງເຂ່ າົ ດວ້ ຍກນັ ມຄີ ວາມສາມາດດ່ ງັ ນີ້ - ປອ້ ງກນັ ການດຈມຕດີ ວ້ ຍຍງິ Traffic

www.Luangnamtha-ttc.edu.la - ປອ້ ງກນັ ບ່ ໄຫເ້ ຂາົ້ ເຖງີ ຊ່ ອງດຫວ່ ທອີ າດຈະມຂີ ນື້ ທ່ ີ server ຕ່ າງ - ປອ້ ງກນັ ບ່ ໃຫຂ້ ມ້ ູນຮ່ ວົ ໄຫຼຈາກບຸກຄະລາກອນພາຍໃນ - ຄອບຄ່ ຸມການໃຊງ້ ານສະເພາະດປຣແກຣມທ່ ຕີ ອ້ ງການ - ເກບັ log file ເພ່ ອື ພສີ ູດຕວົ ຕນົ 5) ການໃຊລ້ ະຫດັ ຜ່ ານ (Username & password) ເປັນການປອ້ ງກນັ ຄວາມປອດໄພຄງັ້ ທາອດິ ທ່ ໃີ ຊ້ ກນັ ຫາຼ ຍທ່ ສີ ຸດເມອື ມກີ ານຕດິ ຕງັ້ ລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍຈະມກີ ານການດົ Username & Password ຫາກວ່ າຜູອ້ ່ ນື ບ່ ຮູຈ້ ກັ ລະຫດັ ຜ່ ານກບສາມາດເຂາົ້ ໄປໃຊງ້ ານເຄອື ຂ່ າຍໄດ້ ຫາກເປັນລະບບົ ທ່ ມີ ຄີ ວາມປອດໄພສູງກຈະມກີ ານ ປ່ ຽນແປງລະຫດັ ຜ່ ານຕະຫອຼ ດເປັນໄລຍະ ຢ່ າງຕ່ ເນ່ ອື ງ ພາບທີ 84 ຄວາມປອດໄພລະບບົ 2. ຮູບແບບການດຈມຕລີ ະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍ ນອກຈາກການທາຊ່ ອງດຫ່ ວຫ່ ຼຂື ບ້ ກົ ພ່ ອງຂອງຊອບັ ແວສ໌ ທ່ໄີ ຫບ້ ລກິ ານໃນເຊເີ້ ວສີ້ ໌ ແລະເຈາະເຂາົ້ ລະບບົ ດດຍ ໄດສ້ ດິ ທຜີ ູໃ້ ຊລ້ ະດບັ ສູງແຮກັ ເກລີ ມກັ ຈະໃຊວ້ ທິ ກີ ານດຈມຕເີ ພ່ ອື ສາ້ ງບນັ ຫາກບັ ລະບບົ ໃນຮູບແບບຕ່ າງໆ ທ່ ເີ ຮາົ ຈດັ ໄດເ້ ປັນກ່ ຸມດ່ ງັ ຕ່ ໄປນີ້ 1) ທາລາຍລະບບົ (Destructive method) ວທິ ນີ ຄີ້ ກື ານໃຊຊ້ ອັ ບແວສເ໌ ຂາົ້ ມາກ່ ກວນຫ່ ສຼື າ້ ງພາວະງານໜກັ ໃຫລ້ ະບບົ ເຊ່ ນັ ໃຊດ້ ປຮແກຮມສາ້ ງ ກາລະໃຫຮ້ າວເຕຮີ ຫ໌ ່ ຼເື ມລເຊເີ ວສີ້ ໌ ຍຸດການທາງານຈນົ ກະທງັ ຜູໃ້ ຊບ້ ່ ສາມາດເຂາົ້ ໃຊບ້ ລກິ ານໄດ້ ວທິ ນີ ເີ້ ຖ່ ງີ ແມ່ ນບ່ ໄດ້ ບຸກຮຸ ກເຂາົ້ ມາເພ່ ອື ໃຫໄ້ ດສ້ ດິ ທກີ ານໃຊລ້ ະບບົ ແຕ່ ກສາ້ ງບນັ ຫາໃຫລ້ ະບບົ ບສາມາດດາເນນີ ການຕ່ໄປໄດ້ ວທິ ທີ ່ ນີ ຍິ ມົ ໃຊດ້ ດຍທ່ ວົ ໄປຄ່ ື : - ການສ່ ງົ ອເີ ມລຂະໜາດໃຫ່ ຍຈານວນຫາຼ ຍ ຫ່ ຼື ເມລບອມສ໌ (Mail bomb) ຜູເ້ ປີດອ່ ານຈດົ ໝາຍຈະ ເສຍັ ເວລາຫຼາຍຂນື້ ເພ່ ອື ຕອ້ ງອ່ ານຈດົ ໝາຍອາດຈະມຈີ ານວນມະຫາສານ ແລະຂະໜາດໄຫ່ ຍເຊເີ້ ວສີ້ ທ໌ ່ ຖີ ກື ດຈມຕີ ດວ້ ຍເມລ ບອມສໃ໌ ນປະລມິ ານຫຼາຍມກັ ຈະຍຸດການທາງານລງົ ໃນຊ່ ວົ ໄລຍະເວລາສນັ້ ໆ ເນ່ ອື ງຈາກຕອ້ ງໃຊສ້ ບັ ພະຍາກອນລະບບົ ໃນການຮບັ ຈດົ ໝາຍທ່ ເີ ຂາົ້ ມາວທິ ກີ ານປອ້ ງກນັ ການດຈມຕແີ ບບບອມສ໌ ມຫີ າຼ ຍວທິ ີ ເຊ່ ນັ ຕດິ ຕງັ້ ເມລທ່ ຈີ າກດັ ຂະໜາດທ່ ຈີ ະຮບັ ການຕດິ ຕງັ້ ກ່ ອງອເີ ມລແລະການກວດຈບັ ເມລທ່ໄີ ດຮ້ ບັ ເປັນຕນົ້ - ການດຈມຕຈີ ດຸ ບກົ ພ່ ອງແບບດອສ(໌ Dos: Denial-of-Service) hacker ໃຊວ້ ທິ ເີ ຂາົ້ ໄປຂໃຊບ້ ລິ ການເຄອື ຂ່ າຍທ່ ມີ ໃີ ຫ້ ດດຍການຈອງຊບັ ພະຍາກອນທ່ ມີ ໃີ ນລະບບົ ແບບສະສມົ ດວ້ ຍອດັ ຕາທ່ ວີ ່ ອງໄວຈນົ ກະທງັ ລະບບົ ບ່ ມຊີ ບັ ພະຍາກອນເຫ່ ຼອື ເພ່ ອື ໃຫບ້ ລກິ ານຜູໃ້ ຊຄ້ ນົ ອ່ ນື ວທິ ກີ ານທ່ ນີ ຍີ ມົ ໃຊຄ້ ກື ານສາ້ ງແພ໊ກເກຕຂະໜາດໄຫ່ ຍ ສ່ ງົ ໄປຍງັ ບລກິ ານໄອຊເີ ອມັ ພີ (ICMP : internet control Message Protocol) ເຮດັ ໜາ້ ທ່ ລີ າຍງານຂ້

www.Luangnamtha-ttc.edu.la ຜດິ ພາດກບັ ມາຫາຜູສ້ ່ ງົ ດວ້ ຍຄາສ່ ງັ Ping ການແກໄ້ ຂບນັ ຫາການດຈມຕແີ ບບນຈີ້ ະຕອ້ ງຕດິ ຕງັ້ ຊອັ ບແວສທ໌ ຊີ ພີ ີ ເຊ່ ງີ ບ່ ກນັ ຊບັ ພະຍາກອນໄວນ້ ານເກນີ ໄປນອກຈາກນຍີ້ ງັ ມກີ ານດຈມຕໃີ ນລກັ ຊະນະອ່ ນື ໆ ທ່ ເີ ປັນຮູຈ້ ກັ ໃນໝ່ ູ Hacker 2) ການດຈມຕແີ ບບບູດຟອຮ໌ (brute – force attack) ຜູບ້ ຸກຮຸກຈະໃຊດ້ ປຣແກຣມເຊ່ ອື ມຕ່ ດວ້ ຍທຽວເນດັ ໄປຍງັ ເຊເີ້ ວສີ້ ປ໌ າຍທາງ ດປຣແກຣມຈະຄາດເດາົ ຊ່ ບື ນັ ຊຂີ ອງຜູໃ້ ຊຈ້ າກຊ່ ມື າດຕະຖານທ່ ວົ ໄປທ່ ມີ ຢີ ່ ູແລະສາ້ ງລະຫດັ ຜ່ ານຂນື້ ມາເພ່ ອື ໃຊເ້ ພ່ ອື ເຂາົ້ ໃຊບ້ ນັ ຊນີ ນັ້ ດດຍ ອດັ ຕະດນ ມດັ ດປຣແກຣມຈະມຄີ ດິ ຊີ ່ ນັ ນາລເີ ພ່ ອື ເປັນຖານສ່ າຫຼບັ ໃຊສ້ າ້ ງລະຫດັ ຜ່ ານທ່ ກີ ງົ ກບັ ຊ່ ບື ນັ ຊຫີ ່ ຼລື ະຫດັ ທ່ ີ ຂຽນຍອ້ ນກບັ ຫ່ ລຼື ະຫດັ ຜ່ ານທ່ ພີ ບົ ໄດໃ້ ນຄດິ ຊີ ່ ນັ ນາລີ ຫ່ ຼຄື າປະສມົ ເປັນຕນົ້ ການດຈມຕແີ ບບນອີ້ າດຈະເປັນ Hacker ມໃື ໝ່ ເນ່ ອື ງຈາກມເີ ຄ່ ອື ງມມື ່ ຫີ າໄດງ້ ່າຍແລະໃຊງ້ ານສະດວກແຕ່ ກເປັນວທິ ກີ ວດສອບແລະຄນົ້ ຫາໄດງ້ ່າຍ ເຊ່ ນັ ກນັ ເນ່ ອື ງຈາກ server ປາຍ ທາງຈະມລີ ະບບົ ບນັ ທກຶ ການເຂາົ້ ໃຊງ້ ານທງັ ແບບສ່ າເລດັ ແລະບ່ ສ່ າເລດັ ພາບທີ 85 brute – force attack 3) ການດຈມຕແີ ບບພາສຊບີ (passive attack) Hacker ອາດຈະບ່ ຈາເປັນຕອ້ ງໃຊວ້ ທິ ເີ ຈາະເຂາົ້ ໄປໃນເຄ່ ອື ງປາຍທາງດດຍກງົ ຫາກແຕ່ ຕດິ ຕງັ້ ດປຣແກຣມກວດຈບັ ແພ໊ດເກດັ (Packet sniffing) ໄວໃ້ ນທ່ ໄີ ດທ່ ໜີ ່ ງື ເມ່ ອື ມກີ ານເຊ່ ອື ມຂໃ້ ຊບ້ ລກິ ານໄປຍງັ ເຊຮີ້ ໌ ເວສີ້ ອ໌ ່ ນື ຊ່ ບື ນັ ຊີ ແລະ ລະຫດັ ຜ່ ານເມ່ ອື ເຮາົ ປອ້ ນຜ່ ານແປນ້ ພມິ ຈະຖກື ບນັ ທກຶ ເກບັ ໄວແ້ ລະລາຍງານຫ່ ສຼື ່ ງົ ຂມ້ ນູ ດງັ ກ່ າວໄປໃຫກ້ ບັ Hacker ເນ່ ອື ງຈາກຂມ້ ູນທ່ ແີ ລ່ ນຢ່ ູໃນເຄອື ຂ່ າຍນນັ້ ມກັ ເປັນຂມ້ ູນດບິ ທ່ ບີ ມກີ ານເຂາົ້ ລະຫດັ ລບັ Hacker ສາມາດຈະດກັ ຈບັ ລະຫດັ ຜ່ ານຂອງທຸກໆຄນົ ທ່ ເີ ຂາົ້ ໃຊງ້ ານລະບບົ ໄດບ້ ່ ເວນັ້ ແຕ່ ຜູດ້ ູແລລະບບົ ເອງ ບ່ ວ່ າຜູ ້ ໃຊໄ້ ດໆ ຈະປ່ ຽນລະຫດັ ຜ່ ານໄປຈກັ ຄງັ້ ກຕາມ Hacker ຈະໄດລ້ ະຫດັ ໃໝ່ ນນັ້ ທຸກຄງັ້ ໆ ເທກັ ນກິ ຂອງການໃຊ້ ສະນຟີ ເຟອຮ໌ ຊອ້ ນຢ່ ູ ຫ່ ບຼື ່ ເຮດັ ໄດດ້ ດຍບ່ ຍາກ ແຕ່ Hacker ຜູຊ້ ່ ານານມກັ ວ່ າງແຜນມາຂນັ້ ທ່ ສີ ອງດດຍການ ປ່ ຽນແປງດປຣແກຣມກວດສອບເພ່ ອື ບ່ ໃຫລ້ າຍງານຜນົ ວ່ າສະນຟີ ເຟອຮ໌ ຊອ້ ນຢ່ ູວທິ ປີ ອ້ ງກນັ ຄກື ານໃຊເ້ ຊລທ່ ຜີ ່ ານ ການເຂາົ້ ລະຫດັ ລບັ ເຮດັ ໃຫບ້ ່ ສາມາດນາເບ່ ງີ ຂມ້ ນູ ດບີ ໄດ້ ຮູບພາບທ່ ີ 86 passive attack

www.Luangnamtha-ttc.edu.la 3. ກ່ ອງເຄ່ ອື ງມແື ຮກັ ເກສີ ໌ (Hacker Tool Box) ເທກັ ນກິ ການເຂາົ້ ສ່ ູລະບບົ ຍູນກິ ມຕີ ງັ້ ແຕ່ ວທິ ພີ ນື້ ໆ ທ່ ບີ ່ ໄດໃ້ ຊເ້ ທກັ ນກິ ເຄ່ ອື ງໄດໆ ຈນົ ເຖ່ ງີ ເທກັ ນກິ ທ່ ີ ຊບັ ຊອ້ ນແຕ່ ເປັນທ່ ໜີ າ້ ສງັ ເກດວ່ າພວກແຮກັ ເກສີ ໌ ພຽງແຕ່ ໃຊວ້ ທິ ພີ ນື້ ຖ່ ານງ່າຍໆ ກສາມາດເຂາົ້ ສ່ ູລະບບົ ໄດ້ 1) ເດາົ ສ່ ຸມທຸກທາງ ດ່ ານສ່ າຄນັ ໃນການເຂາົ້ ສ່ ູຍູນກິ ຄລື ະຫດັ ຜ່ ານເຊ່ ງີ ເກບັ ຢ່ ູໃນແຟມ /etc/passwd ລະຫດັ ຜ່ ານໃນແຟມ້ ນຈີ້ ະຜ່ ານການເຂາົ້ ລະຫດັ ລບັ ເຮດັ ໃຫບ້ ່ ຮູເ້ ຖ່ ງີ ລະຫດັ ຕນົ້ ສະບບັ ໄດ້ ແຕ່ ແຟມ້ /etc/passwd ບ່ໄດເ້ ປັນແຟັມລບັ ໃນ ທາງກງົ ກນັ ຂາ້ ມກບັ ເປີດດອກາດໃຫຜ້ ູໃ້ ຊທ້ ຸກຄນົ ເປີດອ່ ານໄດ້ hacker ເຊ່ ງີ ໄດແ້ ຟມ້ ລະຫດັ ຜ່ ານດປຣແກຣມວເິ ຄາະ ລະຫດັ ດດຍຕວົ ດປຣແກຣມຈະສາ້ ງລະຫດັ ຕນົ້ ສະບບັ ຂນື້ ມາຈາກຄດິ ຊີ ນັ ນາລທີ ່ ມີ ຢີ ່ ູໃນລະບບົ (ເຊ່ ນັ ໃນຍູນກິ ຄື /usr /dict) ແລວ້ ເຂາົ້ ລະຫດັ ເພ່ ອື ນາຜນົ ທ່ໄີ ດໄ້ ປປຽບທຽບກບັ ລະຫດັ ໃນ /etc / passwd ດປຣແກຣມແກະລະຫດັ ຜ່ ານດປຣແກຣມຂຽນໄດງ້ ່າຍຕນົ້ ສະບບັ ດປຣແກຣມພາສາ C ທ່ ມີ ຄີ ວາມຍາວ 60-70ແຖວອກິ ຍງັ ມດີ ປຣແກຣມສາເລດັ ທ່ ເີ ຜຍີ ແພອນິ ເຕເີ ນດັ ເຊ່ ນັ crak (ftp://ftp.cert.opg/pub/tools/crack) crack ສາ້ ງຂນື້ ເພ່ ອື ຈດຸ ປະສງົ ໃຫຜ້ ູດ້ ູແລລະບບົ ໃຊວ້ ເິ ຄາະຫາວ່ າຜູໃ້ ຊ້ ລາຍໃດຕງັ້ ລະຫດັ ຜ່ ານງ່າຍເກນິ ໄປ ແຕ່ ກມຜີ ູນ້ າໄປໃຊທ້ າງທຜີ ດິ ຕາມຈດຸ ປະສງົ ການປອ້ ງກນັ ໃນສ່ ວນໜ່ ງື ຄື ຜູໃ້ ຊ້ ທຸກຄນົ ຈະຕອ້ ງຮຽນຮູຫ້ ຼກັ ການແລະຕງັ້ ລະຫດັ ຜ່ ານທ່ ຄີ າດເດາົ ໄດຍ້ າກ ຍູນກິ ໃນລະບບົ system V ຈະໃຊວ້ ທິ ແີ ຍກສ່ ວນຂອງລະຫດັ ຜ່ ານໄປເກບັ ໄວໃ້ ນແຟມ້ ຕ່ າງຫາກຫາກອກີ ແຟມ້ ໜ່ ງື ທ່ ບີ ່ ອານຸຍາດໃຫຜ້ ູໃ້ ຊທ້ ່ ວົ ໄປເຂາົ້ ອ່ ານໄດວ້ ທິ ແີ ບບນເີ້ ອນິ້ ວ່ າລະບບົ ”shadow password” ພາບທີ 89 Hacker tools box 2) ສນຟີ ເຟອຮ໌ (Sniffer) ເປັນເຄ່ ອື ງໝາຍທາງການຄາ້ ຂອງລະບບົ ກວດຈບັ ແພ໊ກເກດັ ເພ່ ອື ນາມາວເິ ຄາະແລະກວດຫາບນັ ຫາໃນ ເຄອື ຂ່ າຍຕວົ ລະບບົ ຈະປະກອບດວ້ ຍຄອມພວີ ເຕທີ ່ ມີ ກີ າສເ໌ ຄອື ຂ່ າຍສະມນັ ຕະພາບສູງແລະຊອັ ບແວສກ໌ ວດການ ວເິ ຄາະແພ໊ກ ເກ໊ດແຕ່ ໃນປະຈບຸ ນັ ມຊີ ອັ ບແວສຈ໌ ານວນຫຼາຍທ່ ມີ ຄີ ວາມສາມາດລະດບັ ດ່ ຽວກບັ Sniffer ແລະເຮດັ ວຽກໄດດ້ ດຍບ່ ຕອ້ ງເພ່ ງີ ຮາດແວສ໌ ສະເພາະແລະມແີ ພ່ ຫາຼ ຍໃນທຸກລະບບົ ປະຕບິ ດັ ການ Sniffer ໃນປະຈບຸ ນັ ຈ່ ງີ ນຍິ ມົ ໃຊເ້ ປັນຊ່ ຂື ອງດປຣແກຣມໃດ ໆ ທ່ ສີ າມາກວດຈບັ ແລະວເິ ຄາະແພ໊ກເກ໊ດ

www.Luangnamtha-ttc.edu.la ພາບທີ 90 Sniffer 3) ຄວາມໝາຍຂອງ Hacker ແລະ cracker - ແຮກເກຮີ (໌ hacker) ແຮກເກຮີ (໌ hacker) ຄບື ຸກຄນົ ທ່ ມີ ຄີ ວາມສນົ ໃຈໃນກນົ ໄກການເຮດັ ວຽກຂອງລະບບົ ປະຕບີ ດັ ການຂອງຄອມພວີ ເຕຢີ ່ າງເລກີ ເຊ່ ງີ ແຮກເກສີ ສ໌ ່ ວນໃຫ່ ຍຕອ້ ງມຄີ ວາມຮູທ້ ຽບເທາົ ເໜອື ກວ່ າດປຣແກຣມເມສີ້ Programer ດດຍຈະເປັນເຊ່ ນັ ນນັ້ ໄດ້ ເພາະພວກເຂາົ ມຄີ ວາມໃສ່ ໃຈທ່ ຈີ ະນາຄວາມຮູພ້ ນື້ ຖານ ທ່ ຜີ ູອ້ ່ ນື ເບ່ ງີ ວ່ າທາ ມະດາມາປະຍຸກໃຊເ້ ພ່ ອື ໃຫ້ ເກດີ ແນວຄວາມຄດິ ສາ້ ງສນັ ໃໝ່ ຢ່ ູໃນສງັ ຄມົ ດຈີ ຕິ ອລຢ່ ູຕະຫຼອດເວລາ hacker ຈະມີ ຄວາມເຂາົ້ ໃຈໃນຈດຸ ອອ່ ນຂອງລະບບົ ແລະທ່ ມີ າຂອງຈດຸ ອອ່ ນນນັ້ ເນ່ ອື ງຈາກຄ່ ອຍຕດິ ຕາມຂ່ າວສານແລະຄວາມຮູໃ້ ໝ່ ໆ ຢ່ ູຕະຫຼອດເວລາ ການເຮດັ ວຽກໄດໆ ທ່ ເີ ກດີ ຈາກການສກຶ ສາຂອງ hacker ຈະຕອ້ ງແນ່ ໃຈແລວ້ ວ່ າບ່ ກໃຫ້ ເກດີ ຄວາມເສຍຫາຍແກ່ ຂມ້ ູນ ດ່ ງັ ນນັ້ ຈ່ ງີ ເວາົ້ ໄດວ້ ່ າ hacker ແມ່ ນບຸກຄນົ ຜູທ້ ່ ເີ ປັນອດັ ສະລຍິ ະ ມຄີ ວາມຮູໃ້ ນ ລະບບົ ຄອມພວີ ເຕເີ ປັນຢ່ າງດີ ສາມາດເຂາົ້ ໄປເຖ່ ງີ ຂມ້ ູນໃນຄອມພວີ ເຕີ ດດຍເຈາະຜ່ ານລະບບົ ຮກັ ສາຄວາມປອດໄພ ຂອງຄອມພວີ ເຕໄີ ດ້ ກ່ ຸມພວກນຈີ້ ະອາ້ ງວ່ າຕນົ ມຈີ ນັ ຍາບນັ ບ່ ຫາຜນົ ປະດຫຍດຈາກການບຸກຮຸກແລະປະນາມພວກ Cracker - ແຄຣກເກສີ ໌ (Cracker) Cracker ມຄີ ວາມໝາຍດ່ ຽວກນັ ກບັ hacker ແຕ່ ຕ່ າງກນັ ທ່ ວີ ່ າວດັ ຖຸປະສງົ ໃນການກະທາ ຈດຸ ໝາຍຂອງນກັ Cracker ຄບື ຸກຮຸ ກລະບບົ ຄອມພວີ ເຕຂີ ອງຄນົ ອ່ ນື ດດຍບ່ໄດຮ້ ບັ ອະນຍຸ າດທ່ ຜີ ດິ ຕ່ ກບັ ກດົ ໝາຍ ເພ່ ອື ທາ ລາຍຫ່ ຼເື ອາົ ຂມ້ ູນຂອງຄນົ ອ່ ນື ໄປໃຊສ້ ່ ວນຕວົ ແຕ່ ດດຍທ່ ວົ ໄປແລວ້ ມກັ ເຂາົ້ ໃຈກນັ ວ່ າເປັນພວກດ່ ຽວກນັ ກບັ Hacker ຄເື ບ່ ງີ ເຈຕະນາບ່ ດທີ ງັ ຄ່ ູ ແຕ່ Cracker ມກັ ຈະສະແຫວງຫາຜນົ ປະດຫຍດຈາກຜູຄ້ ນົ ທ່ ວົ ໄປທ່ ບີ ່ ຄ່ ອນຮູ ້ ເລ່ ອື ງ ກ່ ຽວກບັ ເທກັ ດນດລຢີ ຫ່ ຼຜື ູທ້ ່ ຫີ ຼອກໄດງ້ ່າຍລະເມດີ ຂມ້ ູນຕ່ າງໆ ແລະທາລາຍລະບບົ ຄອມພວີ ເຕຈີ ນົ ບ່ ສາມາດ ໃຊງ້ ານໄດ້ ພາບທີ 91 Cracker

www.Luangnamtha-ttc.edu.la  ປະຕູລບັ (backgoors) ເປັນວທິ ພີ ເີ ສດເຂາົ້ ສ່ ູລະບບົ ດດຍບ່ໄດຮ້ ບັ ອະນຸຍາດຄວາມໝາຍຂອງປະຕູລບັ ອາດຈະລວມໄປເຖ່ ງີ ວທິ ີ ການທ່ ຜີ ູພ້ ດັ ທະນາດປຣແກຣມທມີ້ ລະຫດັ ພເີ ສດຫ່ ເຼື ປີດທາງສະເພາະໄວໃ້ ນດປຣແກຣມດດຍບ່ໄຫຜ້ ູໃ້ ຊລ້ ່ ວງຮູ ້ ແຄຣັ ກເກສີ ໌ ສ່ ວນໃຫ່ ຍຈະມຊີ ຸດຊອັ ບແວສ໌ ໄດສ້ າ້ ງຂນື້ ເພ່ ອື ເຈາະເຂາົ້ ສ່ ູລະບບົ ຕາມຈດຸ ອ່ ອນທ່ ມີ ຢີ ່ ູດວ້ ຍວທິ ກີ ານ ຕ່ າງໆ  ຊອັ ບແວສກ໌ ວດຊ່ ອງດຫ່ ວຂອງລະບບົ ໃນລະບບົ ອນິ ເຕເີ ນດັ ມຊີ ອັ ບແວສເ໌ ປັນຈານວນຫຼາຍທ່ ໃີ ຊໃ້ ນການກວດສອບວເິ ຄາະຫາຊ່ ອງດຫ່ ວຂອງ ລະ ບບົ ຮກັ ສາຄວາມປອດໄພຊອັ ບແວສເ໌ ຫ່ ຼາົ ນເີ້ ຜຍີ ແພ່ ດດຍບ່ ຄດິ ຄ່ າແລະເປັນເໝອື ນດາບສອງຄມົ ທ່ ທີ າງແຮກັ ເກສີ ໌ ນາໄປໃຊດ້ ວ້ ຍຈດຸ ປະສງົ ທ່ ຕີ ່ າງກນັ ຊອັ ບແອສໃ໌ ນກ່ ຸມນເີ້ ປັນທ່ ຮີ ູຈ້ ກັ ກນັ ແພ່ ຫຼາຍໄດແ້ ກ່ internet Security Scanner SATAN COPS ແລະ Tiger ເປັນຕນົ້ 4. ການປອ້ ງກນັ ແລະລະວງັ ໄພຄຸກຄາມ ໃນປັດຈບຸ ນັ ມຮີ າດແວສແ໌ ລະຊອັ ບແວສທ໌ ່ ໃີ ຊເ້ ປັນເຄ່ ອື ງຮກັ ສາຄວາມປອດໄພໃນລະບບົ ສ່ ວນຊອັ ບແວສທ໌ ່ ີ ຕດິ ຕງັ້ ເປັນລະບບົ ຮກັ ສາຄວາມປອດໄພທ່ ກີ າລງັ ເລ່ ມີ ໃຊຢ້ ່ າງແພ່ ຫຼາຍໄດແ້ ກ່ ລະບບົ ໄຟຮວ໌ ສ໌ (Firewall) ເປັນຊອັ ບ ແວສເ໌ ຮດັ ໜາ້ ທ່ ຄີ ກື ນັ ກບັ ກາແພງກນັ ໄຟບ່ ໃຫລ້ ຸກລາມຂະຍາຍຫາກມໄີ ຟໄໝເ້ ກດີ ຂນື້ ໄຟຮວ໌ ສ໌ ອາໃສຄອມພວີ ເຕີ ເຄ່ ອື ງໜ່ ງື ເປັນດ່ ານເຂາົ້ ອອກເຄອື ຂ່ າຍແລະເປັນກາແພງກນັ້ ໄຟ ມຊີ ອັ ບແວສທ໌ ່ ຜີ ູດ້ ູແລລະບບົ ຈະຕດິ ຕງັ້ ແລະການດົ ຮູບແບບການອະນຸ ຍາດໃຫເ້ ຂາົ້ ໃຊເ້ ຄອື ຂ່ າຍອນິ ເຕເີ ນດັ ມໜີ ່ ວຍງານ CERT(Computer Emergeney Response Team) ເຮດັ ໜາ້ ທ່ ປີ ຽບເໝອື ນ ”ຕາຫວຼ ດອນິ ເຕເີ ນດັ ” ຄອຍດແູ ລຄວາມປອດໄພໃນເຄອື ຂ່ າຍອນິ ເຕເີ ນດັ ທ່ ວົ ດລກ ຢ່ າງໄດກຕາມ ໜ່ ວຍງານCERT ບ່ໄດມ້ ອີ ານາດໃນການຈດັ ການຫ່ ຼຈື ບັ ກຸມແຮກັ ເກສີ ໌ ພຽງແຕ່ ຄ່ ອຍເຮດັ ໜາ້ ທ່ ເີ ຕອື ນ ແລະຊ່ ອຍເຫຼອື ຕະຫອຼ ດຈນົ ແຈງ້ ຂ່ າວເມອື ພບົ ບນັ ຫາດາ້ ນຄວາມປອດໄພໃນລະບບົ ເພ່ ອື ໃຫຜ້ ູດ້ ູແລລະບບົ ສາມາດ ແກໄ້ ຂໄດທ້ ນັ ເວລາ 1) ປະເພດຂອງໄວຮສັ (Virus) ໃນປະຈບຸ ນັ ມປີ ະເພດຂອງໄວຮສັ ເຮດັ ວຽກຕາມໜາ້ ທແີ ລະຈດຸ ປະສງົ ດ່ ງັ ຕ່ໄປນີ້ - ມາ້ ດທຣຈນັ : ເປັນດປຣແກຣມທ່ ອີ ອກແບບມາເພ່ ອື ແອບແຝງແລະເຮດັ ວຽກບາງຢ່ າງໃນລະບບົ ເຄ່ ອື ງ ຄອມພວີ ເຕຂິ ອງເຮາົ ໃຫຫ້ ຼອກລວງ ຜູໃ້ ຊງ້ ານເຂາົ້ ໃຈຜດິ ວ່ າເປັນດປຣແກຣມໜ່ ງື ທ່ ໃີ ຊວ້ ຽກປັກກະຕແິ ຕ່ ການເຮດັ ວຽກຈງີ ກບັ ກ່ າຍເປັນການດກັ ຈບັ ຂມ້ ູນເພ່ ອື ສ່ ງົ ໄປໃຫ້ Cracker ດປຣແກຣມປະເພດນມີ້ າຈາກຕ່ ານານຂອງມາ້ ເຊ່ ງີ ການຕດິ ຕງັ້ ນນັ້ ບ່ ຄກື ນັ ກບັ ໄວຮສັ ແລະ ໜອນທ່ ຈີ ະກະຈາຍຕວົ ໄດດ້ ວ້ ຍຕວົ ມນັ ເອງແຕ່ ດທຣຈນັ ຄອມພວີ ເຕຈີ ະ ແນບມາກບັ ອເີ ມລຫ່ ດຼື ປຣແກຣມທ່ ມີ ໄີ ຫດ້ າວດຫລດ ໃນອນິ ເຕເີ ນດັ ຕວົ ຢ່ າງ ດປຣແກຣມດທຣຈນັ ທ່ ລີ ວງວ່ າເປັນ ດປຣແກຣມລອັ ກອນິ ເຂາົ້ ສ່ ູລະບບົ ເມ່ ອື ຜູໃ້ ຊປ້ ອ້ ນຂມ້ ນູ ບນັ ຊແີ ລະລະຫດັ ຜ່ ານໄປໃຫ້ Cracker ພາບທີ 92 virus Trojan

www.Luangnamtha-ttc.edu.la - ບູດໄວຮສັ (boot viurs) : ຄໄື ວຮສັ ຄອມພວີ ເຕທີ ່ ແີ ພ່ ເຂາົ້ ສ່ ູເປົາ້ ໝາຍໃນລະຫວ່ າງເລ່ ມີ ເຮດັ ການບູດ ເຄ່ ອື ງສ່ ວນຫຼາຍມນັ ຈະຕດິ ຕ່ ເຂາົ້ ສ່ ູແຜນ CD, DVD ໃນລະຫວ່ າງກາລງັ ປິດເຄ່ ອື ງ ເມ່ ອື ນາແຜ່ ນທ່ ຕີ ດິ ໄວຮສັ ໄປໃຊ້ ກບັ ເຄ່ ອື ງຄອມພວີ ເຕເີ ຄ່ ອື ງອ່ ນື ໄວຮສັ ຈະເຂາົ້ ສ່ ູຄອມພວີ ເຕຕີ ອນເລ່ ມີ ເຮດັ ວຽກທນັ ທບີ ູດໄວຮສັ ຈະຕດິ ຕ່ ເຂາົ້ ໄປສ່ ູ ສ່ ວນຫວົ ສຸດຂອງຮາດດດິ ສ໌ ທ່ ມີ າດສະເຕບີ ູດເຮຄອດສ໌ (master boot record) ແລວ້ ຈະດຫລດຕວົ ເອງເຂາົ້ ສ່ ູ ໜ່ ວຍຄວາມຈາກ່ ອນທ່ ລີ ະບບົ ປະຕບີ ດັ ການເລ່ ມີ ເຮດັ ວຽກ ເຮດັ ໃຫເ້ ໝອື ນວ່ າບ່ ມຫີ ຍງັ ເກດີ ຂນື້ ພາບທີ 93 Boot virus - ໄຟລໄ໌ ວຮສັ (File virus): ໄຟລໄ໌ ວຮສັ ໃຊເ້ ອນິ້ ໄວຮສັ ທ່ ຕີ ດິ ໄຟລດ໌ ປຣແກຣມ ເຊ່ ນັ ດປຣແກຣມທ່ ີ ດາວດຫລດຈາກອນິ ເຕເີ ນດັ ນາມສະກຸນເປັນ .exe ດປຣແກຣມປະເພດຊອັ ບແວສເ໌ ປັນຕນົ້ ພາບທີ 94 file virus - ມາດຄຣໄວຮສັ (macro virus): ຄໄື ວຮສັ ທ່ ຕີ ດິ ໄຟລເ໌ ອກະສານຕ່ າງໆ ເຊ່ ງີ ມຄີ ວາມສາມາດໃນ ການໃສ່ ຄາສ່ ງັ ມາດຄຣສາຫບຼັ ເຮດັ ວຽກແບບອດັ ຕະດນມດັ ໃນໄຟລເ໌ ອກະສານດວ້ ຍ ຕວົ ຢ່ າງເອກະສານທ່ ສີ າມາດຕດິ ໄວຮສັ ໄດເ້ ຊ່ ນັ ເຊ່ ນັ File microsoft word, Microsoft excll ເປັນຕນົ້ ພາບທີ 95 macro virus - ໜອນ(Worm): ເປັນຮູບແບບໜ່ ງື ຂອງໄວຮສັ ມຄີ ວາມສາມາດໃນການທາລາຍລະບບົ ໃນເຄ່ ອື ງ ຄອມພວີ ເຕສີ ູງທ່ ສີ ຸດໃນບນັ ດາໄວຮສັ ທງັ ໝດົ ສາມາດກະຈາຍຕວົ ໄດຢ້ ່ າງວ່ ອງໄວ ຜ່ ານລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍອນິ ເຕເີ ນດັ

www.Luangnamtha-ttc.edu.la ສາເຫດທ່ ເີ ອນິ້ ວ່ າໜອນນນັ້ ຄງົ ຈະເປັນລກັ ສະນະຂອງການກະຈາຍ ແລະ ທາລາຍທ່ ຄີ າ້ ຍຄກື ບັ ໜອນທ່ ກີ ນິ ໝາກໄມ ້ ທ່ ສີ າມາດກະຈາຍຕວົ ໄດຢ້ ່ າງຫວຼ ງຫຼາຍແລະວ່ ອງໄວ ເມ່ ອື ເພ່ ມື ຈານວນຂນື້ ລະດບັ ການທາລາຍລາ້ ງແຮງສູງຂນື້ ພາບທີ 96 Worm virus ສະປາຍແວສ໌ (Spyware/Adware): ບ່ ແພ່ ເຊອື້ ໄປຕດິ ໄຟລອ໌ ່ ນື ຈະບ່ ສາມາດສ່ ງົ ຕວົ ເອງໄປຍງັ ຄອມພວີ ເຕີ ເຄ່ ອື ງອ່ ນື ໄດ້ ຈາເປັນຕອ້ ງອາໃສການຫຼອກໃຊໃ້ ຫດ້ າວດຫລດເອາົ ໄປໃສ່ ເຄ່ ອື ງອ່ ນື ເອງຫ່ ຼອື າໃສຊ່ ອງດຫ່ ວຂອງ WebBrowser ແລະລະບບົ ປະຕບິ ດັ ການໃນການຕດິ ຕງັ້ ຕວົ ເອງລງົ ໃນເຄ່ ອື ງ ສ່ ງີ ທ່ ມີ ນັ ເຮດັ ຄລື ບົ ກວນແລະ ລະເມນີ ຄວາມເປັນສ່ ວນຕວົ ຂອງຜູໃ້ ຊ້ 5. ການຮກັ ສາຄວາມປອດໄພທາງດາ້ ນດປຣແກຮມ ການປົກປອ້ ງ web Application ທ່ ຊີ ່ ວື ່ າ web Application firewall ຫ່ ຼເື ອນີ້ ສນັ້ ວ່ າ WAF ຫ່ ຼື ອອກສຽງວ່ າປິດ (Off) ເລ່ ອື ງລາວຄວາມເປັນມາມນັ ເກດີ ມາຈາກການເຕກັ ດນດລຢີກາ້ ວໄກໄປເລຍີ້ ໆ ຈາກເດ່ ມີ ເຮາົ ຈະເຫນັ ວ່ າ Application ໃນອງົ ກອນຈະໄຊກ້ ານເຊ່ ອື ມຕ່ ແບບ Client-Server ແຕ່ ປັດຈບຸ ນັ ກ່ ໄດກ້ າຍມາ ເປັນ web Application ກນັ ໝດົ ແລວ້ ເພາະສະນນັ້ ມນັ ຄວນຈະມລີ ະບບົ ແນວໄດໜ່ ງື ໃນການປົກປອ້ ງ web Application ໄດດ້ ່ ງັ ຕ່ໄປນີ້ 1) ການປົກປອ້ ງ web application ທ່ ດີ ທີ ສີ ຸດຄກື ານ secure coding ຫ່ ກຼື ານຂຽນດປຮແກຣມ ໃຫໄ້ ດມ້ າດຕະ ຖານຄວາມປອດໄພນນັ້ ເອງຄວາມເປັນຈ່ ງິ ຄື 85% ຂອງດປຣແກຣມ Application ມກັ ຈະລາ້ ຊາ້ ຫ່ ຼບື ສາເລດັ ຕາມເວລາທ່ ກີ ານດົ ໄວເ້ ພາະສະນນັ້ secure coding ກຈະເອາົ ໄວຕ້ າມຫຼງັ ຂນື້ ລະບບົ production ກ່ ອນ 2) ດປຣແຈກ Application ຕ່ າງໆ ຈະມກີ ານເພ່ ມີ Module ຫ່ ຼກື ານປ່ ຽນຕະຫຼອດກຈະເຮດັ ໃຫມ້ ີ ການນງັ ຂຽນ secure coding ຢ່ ູຕະເລອີ້ ຍໆ ຍ່ ງີ ເພ່ ມີ Module ຫາຼ ຍກ່ ຂຽນ secure coding ເທ່ າົ ນນັ້ ຕວົ 3) ແຕ່ ກ່ ອນນເີ ຮາົ ມກຈະນາ IPS/IDS ເຂາົ້ ມາວາງໄວເ້ ພ່ ອື ຈບັ ການດຈມຕຕີ ່ າງໆ ກ່ ອນທມີ ນັ ຈະ ແລ່ ນມາສ່ ູລະບບົ App ຂອງເຮາົ ບນັ ຫາຄກື ານແຈງ້ ເຕອື ນຂຜ້ ດິ ພາດຫຼາຍ(false positive ) ຈນົ ເລ່ ອື ກເບ່ ງີ report ມນັ ສະເລຍີ ຄາຕອບແບບນເີ ພາະວ່ າ IPS/IDS ຖກຶ ອອກແບບມາເພ່ ອື ການດຈມຕທີ າງ Network ສ່ ວນ ໄຫ່ ຍຖາ້ ປອ້ ງກນັ web Application ກ່ ຈະຕອ້ ງຮູຈ້ ກັ ການເຮດັ ວຽກທ່ ເີ ປັນ packet ກ່ ມມີ າກໝາຍເຊ່ ນັ ພວກ Oracle, SAP 6. ຄວາມໝາຍຂອງການຮກັ ສາຄວາມປອດໄພຂອງລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍ ການຈດັ ການນລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍຂນື້ ມານນັ້ ສ່ ງີ ສາຄນັ ກຄຕື ອ້ ງສາ້ ງລະບບົ ກວດສອບແລະຄວບຄຸມ ດອກາດທຈີ ະເກດີ ຂຜ້ ດິ ພາດ ຫ່ ຼື ຄວາມລມົ້ ເຫຼວຂອງລະບບົ ດດຍທ່ ວົ ໄປສ່ ງີ ສາຄນັ ຂອງລະບບົ ຄຂື ມ້ ູນທ່ ເີ ກບັ ລອບ

www.Luangnamtha-ttc.edu.la ລວມໄວໃ້ ນລະ ບບົ ດ່ ງັ ນນັ້ ຈ່ ງື ມຄີ ວາມຈາເປັນຢ່ າງຍ່ ງີ ທ່ ຜີ ູຈ້ ດັ ການລະບບົ ຈະຕອ້ ງປົກປອ້ ງຂມ້ ນູ ດດຍການສາ້ ງຂະ ບວນການຂນື້ ມາການຄອບຄຸມການເຂາົ້ ເຖ່ ງີ ແລະເອນິ້ ໃຊຂ້ ມ້ ນູ ທ່ ງັ ນກີ ່ ເພ່ ອື ປອ້ ງກນັ ການທາລາຍຫ່ ນຼື າຂມ້ ນູ ໄປໃຊ້ ໃນທາງທຜີ ດິ ບນັ ຫາຄວາມປອດໄພຂອງຂມ້ ູນ ໃນອງົ ກອນບໄຫເ້ ກດີ ຈາກຜູໃ້ ຊພ້ າຍນອກເທາົ ນນັ້ ແຕ່ ເກດີ ຈາກຜູ ້ ໃຊພ້ າຍໃນອງົ ກອນກມຈີ າກການສ່ າຫວຼ ດໃນປະເທດສະຫະລດັ ອາເມລກິ າພບົ ວ່ າບນັ ຫາເລ່ ອື ງຄວາມປອດໄພຂອງຂ້ ມູນທເີ ກດີ ຂນື້ ຈາກຜູໃ້ ຊກ້ ະທາຜດິ ເອງ ດດຍການໃຊຄ້ າສງັ ທຜີ ດີ ທຮີ ູເ້ ທາົ້ ບເຖ່ ງີ ການຫ່ ຼເື ຈຕະນາ ສ່ ວນບນັ ຫາທ່ ເີ ກດີ ຂນື້ ອນັ ດບັ ຮອງລ່ ງົ ມາໄດແ້ ກ່ ການທຜີ ູໃ້ ຊລ້ ະບບົ ວຽກຈງົ ໃຈແກໄ້ ຂຫ່ ຼໃື ຊຂ້ ມ້ ູນຜດິ ແລະ ສຸດທາ້ ຍຄບື ນັ ຫາມຜີ ູ ້ ລກັ ລອບທດົ ລອງຫ່ ຼຈື ງົ ໃຈໃສ່ ດປຣແກຣມທາລາຍຂມ້ ນູ ພາຍໃນອງົ ກອນ. ການຮກັ ສາຄວາມປອດໄພທາງເຄອື ຂ່ າຍ ດດຍເນນັ້ ໃສ່ ຕ່ ໄປນີ້ 1) ໃຫຄ້ ວາມສາຄນັ ຂມ້ ນູ ໃນລະບບົ (Confidentility) ດດຍຖວື ່ າເປັນຂມ້ ູນທເີ ປັນຄວາມລບັ ບຄວນ ໃຫຜ້ ູໄ້ ດກ່ ຽວຂອ້ ງຮບັ ຮູ ້ 2) ຂມ້ ູນທເີ ປັນເລ່ ອື ງສດິ ທຂີ ອງບຸກຄນົ Privacy ຈະເປັນອນັ ຕະລາຍຫຼາຍເມ່ ອື ມບີ ຸກຄນົ ທ່ ບີ ກ່ ຽວຂອ້ ງເຂາົ້ ໄປໃຊຂ້ ມ້ ູນດດຍຜດິ ວດັ ຖຸປະສງົ 3) ສ່ ງີ ຈາເປັນທ່ ຈີ ະຕອ້ ງມໃີ ວເ້ ພ່ ອື ເປັຮການຄຸມ້ ຄອງປອ້ ງກນັ security ດດຍການໃຊຂ້ ມ້ ນູ ຈະຕອ້ ງ ຜ່ ານຂະບວນການຕ່ າງໆ ຈ່ ງີ ເຂາົ້ ເຖ່ ງີ ຂມ້ ນູ ໄດ້ 7. ເຕກັ ດນດລຢີ 1) Broad band: ເປັນຄາສບັ ສະເພາະທ່ ໃີ ຊທ້ ່ ວົ ໄປໃນການເວາົ້ ເຖ່ ງີ ການຕດິ ຕ່ ອນິ ເຕເີ ນດັ ດມເດມັ ແລະ ສາຍຊະນດີ Digital Subscriber Line (DSL) ເຊ່ ງີ ນຍິ ມົ ກນັ ເອນິ້ ກນັ ວ່ າ ການຕ່ ແບບອນິ ເຕເີ ນດັ ແບບ Broadband ດດຍມຄີ ່ າ “Bandwidth” ຈະເປັນຄ່ າທອີ ະທບີ າຍເຖ່ ງີ ຄວາມໄວສາພນັ ໃນການຕດິ ຕ່ ກບັ ເຄອື ຂ່ າຍ ການຕດິ ຕ່ ຜ່ ານດມເດມັ dial-up ທ່ ໃີ ຊວ້ ຽກທ່ ວົ ໄປໃນປະຈບຸ ນັ ການເຮດັ ວຽກມຄີ ່ າ bandwith 56 kbps. 2) ການເຂາົ້ ເຖ່ ງີ ເຄເບລີ ດມເດມັ : ເປັນການຕດິ ຕ່ ທ່ ໄີ ຫເ້ ຄ່ ອື ຫ່ ຼເື ຄອື ຂ່ າຍຄອມວີ ເຕຕີ ດິ ຕ່ ເຂາົ້ ສ່ ູອນິ ເຕເິ ນດັ ຜ່ ານທາງເຄອື ຂ່ າຍຂອງດທລະທດັ ການເຮດັ ວຽກຂອງເຄເບລີ ດມເດມັ ມລີ ກັ ສະນະຄ່ າຍກບັ ເຄອື ຂ່ າຍ Ethernet LAN ແລະມຄີ ວາມໄວໃນການເຮດັ ວຽກສູງສຸດ 5 kbps ແຕ່ ຄວາມໄວຄະນະໃຊວ້ ຽກຕວົ ຈ່ ງີ ມກັ ຈະມຄີ ່ າທ່ ນີ ອ້ ຍ ກວ່ າຄ່ າສູງສຸດນີ້ ເນ່ ອື ງຈາກສາຍເຄເບລີ ທໃີ ຊວ້ ຽກຖກື ແລ່ ນຜ່ ານໄກຄ້ ຽງເກດີ ເປັນເຄອື ຂ່ າຍ LAN ໃນການແບ່ ງເຄອື ຂ່ າຍໃຊວ້ ຽກຂອງ bandwidth ທໄີ ດທ້ ງັ ໝດົ ຂອງສາຍດດຍສາຍເຫດການເຊ່ ອື ມຕ່ “ແບບໃຊຕ້ ວົ ກາງການເຊ່ ອື ມ ຕ່ ” ຜູໃ້ ຊຈ້ ່ ງີ ພບົ ບນັ ຫາການໃຊຊ້ າ້ ຫາຼ ຍດດຍສະເພາະຊ່ ວງເວລາທມີ ຜີ ູໃ້ ຊວ້ ຽກຈານວນຫາຼ ຍ ນອກຈາກນດີ້ ມເດມັ ຍງັ ມຈີ ດຸ ອ່ ອນດາ້ ນຄວາມສູນເສຍຕ່ ການຖລື ກັ ຈບັ Packet ໃນການສ່ ງົ ຂມ້ ນູ 3) ການເຂາົ້ ເຖ່ ງີ ຜ່ ານສາຍຊະນດີ DSL : ການຕດິ ຕ່ ອນິ ເຕເີ ນດັ ແບບ Digital Subscriber Line ແຕກຕ່ າງຈາກການຕດິ ຕ່ ແບບເຄເບລີ ດມເດມັ ຜູໃ້ ຊແ້ ຕ່ ລະຄນົ ທເີ ຊ່ ອື ມຕ່ ເຄອື ຂ່ າຍຈະໄດຮ້ ບັ bandwidth ຄງົ ທ່ ຢີ ່ າງ ໄດກ່ ຕາມຄ່ າ Bandwidth ສູງສຸດທຜີ ູໃ້ ຊໄ້ ດຮ້ ບັ ຈາກການໃຊວ້ ຽກສາຍສະນດິ DSL ຕ່ າກວ່ າ bandwidth ສູງ ສຸດ ທ່ ຜີ ູໃ້ ຊໄ້ ດຮ້ ບັ ຈາກການໃຊສ້ າຍເຄເບລີ ດມເດມັ ເນ່ ອື ງຈາກເທກັ ດນດລຢີທນີ າມາໃຊຕ້ ່ າງກນັ ນອກຈາກນນັ້ bandwidth ທ່ ຜີ ູໃ້ ຊແ້ ຕ່ ລະ ຄນົ ໄດຮ້ ບັ ເປັນຄ່ າໃຊລ້ ະຫວ່ າງເຄ່ ອື ງຄອມພວີ ເຕກີ ບັ ສູນບລກິ ານ DSL ເທ່ າົ ນນັ້ . 4) Port ສະນດິ TCP ແລະ UTP : TCP ຫຍມ້ າຈາກ Transmission Control Protocol ແລະ UDP ຫຍມ້ າຈາກ User Datagram protocol ເຊ່ ງີ ທງັ TCP ແລະ UDP ເປັນດພນດຕດຄນທ່ ເີ ຮດັ ວຽກດດຍອາໃສ່ IP ໃນຄະນະທີ IP ເປັນຕວົ ຈດັ ການໃຫເ້ ຄ່ ອື ງຕຄອມພວີ ເຕີ 2 ເຄ່ ອື ງສາມາດຕດິ ຕ່ ສສື ານກນັ ໄປ

www.Luangnamtha-ttc.edu.la ມາຜ່ ານເຄອື ຂ່ າຍອນິ ເຕເີ ນດັ TCP ແລະ UDP ເຮດັ ໜາ້ ທອີ ານຍຸ າໃຫ້ Application ແຕ່ ລະຊະນດິ ຂອງເຄ່ ອື ງ ຄອມພວີ ເຕສີ າມາດຕດິ ຕ່ ກນັ ໄດ້ 8. ຄວາມສ່ ຽງດາ້ ນຄວາມປອດໄພຄອມພວີ ເຕຕີ ່ ຜູໃ້ ຊເ້ ຄ່ ອື ງຄອມພວີ ເຕີ : - ຄວາມລບັ - ຂມ້ ນູ ຄວນຈະຖກື ເອນິ້ ໃຊໄ້ ດເ້ ພາະຈາກຜູມ້ ສີ ດິ ໃນການເຂາົ້ ເຖ່ ງີ ເທ່ າົ ນນັ້ - ຄວາມສມົ ບູນ-ຂມ້ ູນຄວນຈະຖກື ແກໄ້ ຂໄດສ້ ະເພາະຈາກຜໄູ ້ ດຮ້ ບັ ສດິ ເທ່ າົ ນນັ້ ຈະຕອ້ ງໄມ່ ຖກື ປ່ ຽນແປງ ດດຍ ຜູອ້ ່ ນື ບວ່ າຈະເຈຕະນາຫ່ ຼອື ຸປະຕເິ ຫດກຕາມ - ຄວາມພອ້ ມໃຊ-້ ຂມ້ ນູ ຄວນຈະພອ້ ມໃຫຜ້ ູຕ້ ອ້ ງການໄດທ້ ນັ ທໃີ ນຄະນະທຕີ ອ້ ງການໃຊ້ - ການນາເອາົ ຄອມພວີ ເຕໄີ ປໃຊວ້ ຽກດາ້ ນຈດຸ ປະສງົ ການຮາ້ ຍ

www.Luangnamtha-ttc.edu.la ບດົ ທີ 8 ການອອກແບບລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍ I. ການອອກແບບລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍ ການອອກແບບລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍຄອມພວີ ເຕຈີ າເປັນຕອ້ ງເຮດັ ວຽກໃຫເ້ ປັນລະບບົ ເພ່ ອື ໃຫໄ້ ດລ້ ະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍທ່ ຕີ ອ້ ງການແລະມປີ ະສດິ ທພິ າບທ່ ຄີ ູມ້ ຄ່ າຕ່ ກບັ ການລງົ ທນື ດດຍມຂີ ນັ້ ຕອນດ່ ງັ ນີ້ 1. ການສກຶ ສາລະບບົ ເຄ່ ອື ຂ່ າຍເດມີ ໃນການອອກແບບລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍນນັ້ ຜູອ້ ອກແບບຈາເປັນຕອ້ ງຮູເ້ ຖງີ ຂມ້ ູນຕ່ າງໆ ຂອງອງົ ກອນເຊ່ ນັ ລກັ ຊະນະຂອງດປຣແກຣມທ່ ໃີ ຊງ້ ານຢ່ ູ ລກັ ຊະນະການເຮດັ ວຽກ ຄວາມຕອ້ ງການຂອງຜູໃ້ ຊແ້ ລະບດົ ບາດໜາ້ ທ່ ນີ ນັ້ ໆ ເພາະຈະເຮດັ ໃຫເ້ ຮາົ ໄດຂ້ ມ້ ູນເພ່ ມື ເປັນແນວທາງການອອກແບບພດັ ທະນາລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍກງົ ກບັ ຄວາມ ຕອ້ ງການໃນການໃຊວ້ ຽກ ພາບທີ 97 ສກຶ ສາລະບບົ ເດມີ 2. ການປະມວນຜນົ ຄວາມຕອ້ ງການຂອງຜູໃ້ ຊວ້ ຽກ ນາຂມ້ ນູ ຄວາມຕອ້ ງການຂອງຜູໃ້ ຊມ້ າປະມວນຜນົ ໃຫເ້ ປັນຂມ້ ູນທາງເທກັ ນກິ ດດຍສາມາດວເິ ຄາະ ຄວາມຕອ້ ງການດງັ ກ່ າວທຽບກບັ OSI Model 7 layer ກຈະເປັນສ່ ວນທ່ ກີ ານດົ ຮູບແບບການການເຊ່ ອື ມຕ່ ແລະວທິ ີ ການສ່ ງົ ຜ່ ານຂມ້ ນູ ໃນລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍເປັນຕນົ້ 3. ການອອກແບບລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍ ສ່ ວນນມີ້ ກັ ຈະອອກແບບເປັນເຄອື ຂ່ າຍລວມໆ ສາມາດໃຊເ້ ຄ່ ອື ງມສື າຫຼບັ ຂຽນດຄງສາ້ ງທາງເຄອື ຂ່ າຍ ເຊ່ ນັ Smart draw ຫ່ ຼື Ms Visio ສ່ ວນທ່ ີ 1 ອອກແບບສ່ ວນຫຼກັ ຂອງລະບບົ (Core Network Access) ເຊ່ ນັ Backbone ອຸປະກອນ ຫາເສນັ້ ທາງລະດບັ ແກນຫຼກັ ເຊ່ ງີ ເປັນຈດຸ ສູນກາງແລະເປັນຫວົ ໃຈຫກຼັ ຂອງເຄອື ຂ່ າຍທາໜາ້ ທ່ ເີ ຊ່ ອື ມຕ່ ອຸປະກອນກະ ຈາຍສນັ ຍານໃນເລເຢີ້ 2,3 ຫຼາຍໆ ຈດຸ ເຂາົ້ ໄວດ້ ວ້ ຍກນັ ແລະເປັນສ່ ວນທ່ ຕີ ອ້ ງການຮອງຮບັ ການສ່ ງົ ຂມ້ ນູ ໄດຄ້ ງັ້ ລະ ຈານວນຫຼາຍແລະວອງໄວທ່ ສີ ຸດ ສ່ ວນທ່ ີ 2 ອອກແບບເຄອື ຂ່ າຍໃນສ່ ວນທ່ ສີ າຄນັ ເຊ່ ນັ ອຸປະກອນສະວດິ ໃນເລເຢີ້ 2, 3 ແລະສາຍ ສນັ ຍານຕ່ າງໆ ສາຍຍາຍແກວ້ ນາແສງ ສາຍຄກູ ຽ້ ວ ເຊ່ ງີ ເປັນສ່ ວນທ່ ຮີ ບັ ການເຊ່ ອື ມຕ່ ຈາກສ່ ວນທ່ ີ 3 ຫາຼ ຍໆຈດຸ ເຂາົ້ ກນັ ແລະຕ່ໄປຍງັ ສ່ ວນທ່ ີ 1 ອກີ ສ່ ວນໜ່ ງື ຄອື ຸປະກອນເຮດັ ໜາ້ ທ່ ໃີ ນສ່ ວນທ່ ີ 2 ນມີ້ ກັ ຈະເປັນສະວດິ ສທ໌ ່ ມີ ປີ ະສດິ ທພີ າບສູງຄສື ງົ ຂມ້ ນູ ໄດຢ້ ່ າງວອງໄວແລະມຈີ ານວນຂອງພອດສຫ໌ ຼາຍພຽງພທ່ ຈີ ະຮອງຮບັ ການເຊ່ ອື ມຕ່ ຈາກສ່ ວນທ່ ີ 3

www.Luangnamtha-ttc.edu.la ສ່ ວນທ່ ີ 3 ການອອກແບບສ່ ວນຕດິ ຕ່ ກບັ ຜູໃ້ ຊ້ ເຊ່ ນັ ຮບັ , ສະວດິ ສ໌ ແລະສາຍນາສນັ ຍານປະເພດ ສາຍຕູບດິ ກ່ ຽວເປັນຕນົ້ ເຊ່ ງີ ເປັນສ່ ວນທ່ ໃີ ກກ້ ບັ ຜູໃ້ ຊງ້ ານຫຼາຍທ່ ສີ ຸດເປັນຈດຸ ທ່ ນີ າຄອມພວີ ເຕມີ າເຊ່ ອື ມຕ່ ເພ່ ອື ເຂາົ້ ສ່ ູ ລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍອຸປະກອນທ່ ເີ ຮດັ ໜາ້ ທ່ ໃີ ນສ່ ວນນມີ້ ກັ ເປັນອຸປະກອນທ່ ມີ ຂີ ະໜາດນອ້ ຍມີ Port ພປະມານເຊ່ ນັ 4, 8, 16, 24 ຫ່ ຼື 48 port ຖາ້ ເປັນຮບັ ຈະຕອ້ ງມອີ ບັ ລງິ້ Uplink ມລີ າຄ່ າບແພງສາມາດຕດິ ຕງັ້ ໄດງ້ ່າຍ ແລະເຄ່ ອື ນ ຍາ້ ຍໄດສ້ ະດວກ 4. ປະເມນີ ຄ່ າໃຊຈ້ ່ າຍຈາກແບບເຄອື ຂ່ າຍ ເບອື້ ງຕນົ້ ການປຽບທຽບຄ່ າໃຊຈ້ ່ າຍປະຕບິ ດັ ເພ່ ອື ໃຫເ້ ຫນັ ເຖງິ ຈດຸ ເດ່ ນັ ຈດຸ ດອ້ ຍຂອງລະບບົ ໃນແຕ່ ລະຮູບແບບ ແລະ ຢັງສາມາດນາຜນົ ວເິ ຄາະທ່ ໄີ ດນ້ າສະເໜໃີ ຫຜ້ ູບ້ ລຫິ ານເພ່ ອື ໃຊເ້ ປັນສານສມົ ເທບປະກອບການຕດັ ສນິ ໃຈ 5. ອອກແບບລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍ ລວບລວມຂມ້ ູນທ່ ໄີ ດຈ້ າກຂ້ 1 – 4ເພ່ ອື ວເິ ຄາະແລະສະຫລຸບຜນົ ອອກແບບລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍຈງິ ຊ່ ງຶ ຈະຮຽກວ່ າແບບລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍນວີ້ ່ າ “ແບບຂນັ້ ສຸດທາ້ ຍ” (Final Design) ເຖງິ ແມ່ ນຈະໄດ້ ແບບຂນັ້ ສຸດ ທາ້ ຍແລວ້ ກຕາມໃນທາງປະຕບິ ດັ ເປັນໄປໄດຫ້ ລາຍທ່ ຈີ ະຕອ້ ງກບັ ໄປເລ່ ມີ ວເິ ຄາະຕງັ້ ແຕ່ ຂນັ້ ຕອນທ່ ີ 1 ເຖງິ 5 ເລ່ ຍີ ໆ ໄປເພາະລະບບົ ສານສມົ ເທບມກີ ານປ່ ຽນແປງແລະພດັ ທະນາຢ່ າງຕ່ ເນ່ ອື ງດ່ ງັ ນນັ້ ຖາ້ ບ່ ມີ ການປັບປຸງລະບບົ ໃນທ່ ສີ ຸດ ລະບບົ ຈະບ່ ສາມາດເຮດັ ວຽກໄດຫ້ ລເື ຮດັ ໄດຢ້ ່ າງບ່ ມປີ ະສດິ ທພິ າບ 1) ການຕດິ ຕງັ້ ລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍຄອມພວິ ເຕກີ ານຕດິ ຕງັ້ ລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍຄອມພວິ ເຕມີ ວີ ດັ ຖຸປະສງົ ເພ່ ອື ໃຫຄ້ ອມ ພວິ ເຕສີ າມາດໃຊຂ້ ມ້ ູນຫລສື ບັ ພະຍາກອນຮ່ ວມກນັ ໄດຕ້ ະຫລອດຈນົ ປະດຫຍດດາ້ ນອ່ ນື ໆຊ່ ງຶ ລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍສ່ ວນໃຫຍ່ ຈະເປັນລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍອເີ ຕເີ ນດັ ແບບສາຕາຣເຮດັ ວຽກໃນລກັ ສະນະເວກິ ກຣຸບດດຍໃຊດ້ ພຣ ດຕນຄອນ TCP/IP ເປັນຫຼກັ ການເຮດັ ວຽກເທງິ ດພຣດຕນຄອນ TCP/IP ຈະຕອ້ ງກາໜດົ IP Address ເປັນ ໝາຍເລກປະຈາໃຫກ້ ບັ ເຄ່ ອື ງ ຄອມພວິ ເຕແີ ລະອຸປະກອນຕ່ າງໆເທງິ ເຄອື ຂ່ າຍດດຍໝາຍເລກທ່ ກີ າໜດົ ຈະຕອ້ ງບ່ ຊາ້ ກນັ ລາຍລະອຽດດ່ ງັ ນີ້ - (IP Address) IP Address ເປັນໝາຍເລກປະຈາເຄ່ ອື ງຄອມພວິ ເຕີ ແລະອຸປະກອນຕ່ າງໆທ່ ເີ ຊ່ ອື ມຕ່ ຢ່ ູໃນເຄອື ຂ່ າຍເພ່ ອື ໃຊລ້ ະບຸທ່ ຢີ ່ ູຫລຕື າແໜ່ ງຂອງຄອມພວິ ເຕແີ ລະອຸປະກອນ ດດຍບ່ ຊກ້ ນັ ເຮດັ ໃຫຄ້ ອມພວິ ເຕແີ ລະອຸປະກອນ ສາມາດຕດິ ຕ່ ສ່ ສື ານຫລຮື ບັ ສ່ ງົ ຂມ້ ູນໄດ້ IP Address ມລີ ກັ ສະນະເປັນ ຕວັ ເລກ 4 ກລ່ ຸມແຕ່ ລະກລ່ ຸມຈະຄນົ້ ດວ້ ຍເຄ່ ອື ງໝາຍຮບັ ພາກ (.) ເຊ່ ນັ 192.160.1.22 IP Address ປຽບໄດກ້ ບັ ເລກທ່ ບີ າ້ ນຊ່ ງຶ ບາ້ ນແຕ່ ລະຫງຼັ ຈະ ຕອ້ ງມເີ ລກທ່ ບີ າ້ ນບ່ ຊາ້ ກນັ ສາລບັ ມາດຕະຖານການກາໜດົ IP Address ຈະມຫີ ນ່ ວຍງານກາງຄື InterNIC (Inter Network Information Center) ເຮດັ ຫນາ້ ທ່ ຈີ ດັ ສນັ IP Address ໃຫກ້ ບັ ຜູໃ້ ຊທ້ ່ ວັ ດລກ IP Address ໃນປະຈບຸ ນັ ຢັງຄງົ ໃຊເ້ ວຊີ ່ ນັ 4 ແຕ່ ໃນອະນາຄດົ ຈະນາເວຊີ ່ ນັ 6 ມາໃຊຮ້ ຽກວ່ າ Ipv6 ຕາມປົກກະຕສິ າລບັ ຜູໃ້ ຊອ້ ນິ ເທເີ ນດັ ຕາມບາ້ ນທ່ ວັ ໄປຈະໄດ້ IP Address ກຕ່ ເມ່ ອື ໃຊດ້ ມເດມັ ເຊ່ ອື ມຕ່ ໄປຢັງຜູໃ້ ຫບ້ ລກິ ານອນິ ເທເີ ນດັ ຫລື ISP ຊ່ ງຶ ຈະໄດ້ IP Address ມາໃຊຊ້ ່ ວົ ຄາວ 1 ໝາຍເລກທ່ ໃີ ຊໄ້ ດຈ້ ງິ ເທງິ ອນິ ເທເີ ນດັ (Public IP Address) ຫາກຈະວ່ າໄປແລວ້ ໄອພແີ ອດເດຣດນບີ້ ່ ໄດນ້ າມາໜດົ ທ່ ຄີ ອມພວິ ເຕດີ ດຍກງົ ແຕ່ ຈະຖກື ກາໜດົ ໄວທ້ ່ ອີ ຸປະກອນໃນການເຊ່ ອື ມຕ່ ເຊ່ ນັ ດມເດມັ ຫລເື ຮາົ້ ເຕີ ແລະ ເມ່ ອື ຕດັ ການເຊ່ ອື ມຕ່ ຈາກຜູໃ້ ຫ້ ບລກິ ານອນິ ເທເີ ນດັ ແລວ້ ໝາຍເລກໄອພແີ ອດເດຣດທ່ ໄີ ດຮ້ ບັ ມານກີ້ ຈະຖກື ຢົກເລກີ ຖາ້ ເຊ່ ອື ມຕ່ ເທ່ ອື ໃໝ່ ກຈະໄດ້

www.Luangnamtha-ttc.edu.la ໄອພແີ ອດເດຣດຊຸດໃໝ່ ເປັນແບບນເີ້ ລອື້ ຍໄປດດຍສາມາດກວດເບ່ ງິ ໄອພແີ ອດເດຣດ ທ່ ໄີ ດຮ້ ບັ ມາຈາກຜູໃ້ ຫບ້ ລກິ ານ ອນິ ເທເີ ນດັ ໄດຈ້ າກ ການ ໃຊຄ້ າສ່ ງັ ipconfig ເທງິ command prompt ຍງັ ມກີ ານໃຊໄ້ ອພແີ ອດເດຣດອກີ ແບບໜ່ ງຶ ຄກື ານກາໜດົ IP Address ປະຈາແບບຄງົ ທ່ ດີ ດຍບ່ ຕອ້ ງປ່ ຽນ ແປງໝາຍເລກເໝອື ນຜູໃ້ ຊຕ້ າມບາ້ ນຊ່ ງຶ ຈະໄດມ້ າຈາກຜູໃ້ ຫບ້ ລກິ ານອນິ ເທເີ ນດັ ເຊ່ ນັ ດຽວກນັ ເຊ່ ນັ ໄດໄ້ ອພແີ ອດ ເດຣດຄລາດ C ຈານວນ 1 ຄລາດ ມຈີ ານວນໄອພແີ ອດເດຣດທ່ ສີ າມາດນາໄປກາໜດົ ເທງິ ຄອມພວິ ເຕໄີ ດ້ 254 ເລກໝາຍສ່ ວນໃຫຍ່ ແລວ້ ການໄດຮ້ ບັ ໄອພແີ ອດເດຣດແບບຄງົ ທ່ ນີ ມີ້ ກັ ຈະເປັນອງົ ກອນຂະໜາດກາງທ່ ມີ ກີ ານເຊ່ ອື ມ ຕ່ໄປຢັງຜູໃ້ ຫບ້ ລກິ ານອນິ ເທເີ ນດັ ດດຍໃຊ້ Leased Line ຫລື ADSL ແຕ່ ສາລບັ ເຄອື ຂ່ າຍອນິ ເທເີ ນດັ ນນັ້ ຈະກາ ໜດົ ໄອພແີ ອດເດຣດ ໄດເ້ ອງຕາມຕອ້ ງການດດຍໃຊໄ້ ອພແີ ອດເດຣດແບບພາຍໃນ (Private IP Address) ແລະການກາໜດົ ຈາກຜູເ້ ບ່ ງິ ແລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍໃນອງົ ກອນໄອພແີ ອດເດຣດຂຽນຢ່ ູໃນຮູບແບບເລກຖານສບິ ທ່ ມີ ີ ເຄ່ ອື ງໝາຍຫບັ ພາກ (.) ຄ່ ນັ ເຊ່ ນັ 192.168.0.1 ແຕ່ ເວລາເກບັ ຄ່ າໃນຄອມພວິ ເຕຈີ ະເປັນເລກຖານສອງມທີ ງັ ໝດົ 32 ບດິ ແບ່ ງເປັນ 4 ກ່ ຸມ ກ່ ຸມລະ 8 ບດິ ຕວົ ເລກແຕ່ ລະກ່ ຸມຈະເກບັ ຄ່ າທ່ ເີ ປັນຕວັ ເລກຖານສອງໄດເ້ ຖງິ 256 ຄ່ າຄື ຕ່ ງັ ແຕ່ 0 ເຖງິ 255 ເລກຖານສອງ 110000000 10101000 00000000 00000001 ເລກຖານສບີ 192 168 0 1 ໄອພແີ ອດເດຣດປະກອບດວ້ ຍ 2 ສ່ ວນຫຼັກ ຄື Network ID ກບັ Host ID ສາລບັ Network ID ເປັນຕວັ ບອກຂອບເຂດຂອງເຄອື ຂ່ າຍດດຍໄອພແີ ອດເດຣດທ່ ມີ ີ Network ID ຄກື ນັ ໝາຍຄວາມວ່ າຢ່ ູໃນເຄອື ຂ່ າຍ ດຽວກນັ ສ່ ວນ Host ID ເປັນຕວົ ກາໜດົ ທ່ ຢີ ່ ູຫລຕື າແໜ່ ງຂອງຄອມພວິ ເຕຫີ ລອື ຸປະກອນນນັ້ ໆເຊ່ ນັ :ຄອມພວິ ເຕີ ສອງເຄ່ ອື ງຖກື ກາໜດົ ໄອພແີ ອດເດຣດໃນຄລາດ C ຊ່ ງຶ ເຄອື ງທ່ ໜີ ່ ງຶ ມໄີ ອພແີ ອດເດຣດ 192.168.10.1 ສ່ ວນເຄ່ ອື ງ ທ່ ສີ ອງມໄີ ອພແີ ອດເດຣດ 192.168.10.2 ເຫນັ ໄດວ້ ່ າຄອມພວິ ເຕທີ ງັ ສອງເຄ່ ອື ງນຢີ້ ່ ູໃນເຄອື ຂ່ າຍດຽວກນັ ເພາະມີ Network ID ຄກື ນັ ຄື 192.169.10.x ແຕ່ Host ID ຕ່ າງກນັ ຄື 1 ແລະ 2 ທ່ ີລະບຸ ວ່ າເປັນເຄ່ ອື ງທ່ ີ 1 ແລະ 2 ຕາມລາດບັ ສ່ ວນທ່ ເີ ປັນ Network ID ຈະປ່ ຽນແປງບ່ ໄດສ້ ່ ວນທ່ ປີ ່ ຽນແປງໄດຄ້ ື Host ID ຊ່ ງຶ ນາໄປກາໜດົ ໃຫ້ ກບັ ເຄ່ ອື ງຄອມພວິ ເຕໃີ ນເຄອື ຂ່ າຍໄອພແີ ອດເດຣດມກີ ານແບ່ ງຂອບຂ່ າຍອອກຫຼາຍລະດບັ ຫລທື ່ ີເອນີ້ ວ່ າຄລາດ (Class) ດດຍຖກື ແບ່ ງໄວ້ 5 ຄລາດ ຄື ຄລາດ A, B, C, D ແລະ E ແຕ່ ທ່ ໃີ ຊກ້ ນັ ໃນລະບບົ ເຄອື ຂ່ າຍທ່ ວົ ໄປຈະ ໃຊກ້ ນັ 3 ຄລາດ ຄື A, B, C ສ່ ວນຄລາດ D ນາໄປໃຊໃ້ ນເຄອື ຂ່ າຍ Multicast ເຊ່ ນັ Tele-Conference ແລະ ຄລາດ E ຖກື ສະຫງວນໄວບ້ ່ ມກີ ານໃຊງ້ ານ ລາຍລະອຽດຕາມຕາລາງດ່ ງັ ນີ້ Class Name ຊ່ ວງໄອພີ Class ຈານວນເຄອື ຂ່ າຍ ຈານວນ Host A 1.0.0.0 – 126.255.255.255 126 16,777,214 B 128.0.0.0 – 191.255.255.255 C 192.0.0.0 – 223.255.255.255 16,384 65,534 D 224.0.0.0 – 239.255.255.255 2,097,152 254 E 240.0.0.0 – 247.255.255.255 - - - -