3-2.

การใชเ้ ทคโนโลยสี ารสนเทศอยา่ งปลอดภยั

เทคโนโลยสี ารสนเทศ คืออะไร เทคโนโลยสี ารสนเทศ (Information Technology: IT) หรอื เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (Information and Communication Technologies: ICTs) คือ เทคโนโลยี สองดา้ นหลกั ๆ ประกอบดว้ ยเทคโนโลยรี ะบบคอมพิวเตอร์ และ เทคโนโลยีสือ่ สารโทรคมนาคมท่ีผนวกเขา้ ดว้ ยกนั เพื่อใชใ้ น กระบวนการจดั หา จดั เกบ็ สรา้ ง และเผยแพรส่ ารสนเทศในรูปตา่ งๆ ไม่ ว่าจะเป็นเสยี ง ภาพ ภาพเคลอื่ นไหว ขอ้ ความหรอื ตวั อกั ษร และตวั เลข เพ่อื เพ่ิมประสิทธิภาพ ความถกู ตอ้ ง ความแมน่ ยา และความรวดเรว็ ให้ ทนั ตอ่ การนาไปใชป้ ระโยชน์

ความสาคญั ของเทคโนโลยสี ารสนเทศและการสือ่ สาร • การสื่อสาร มีสว่ นในการพฒั นากิจกรรมตา่ ง ๆ ของมนษุ ย์ ประกอบดว้ ย Communications media การสือ่ สาร โทรคมนาคม (Telecoms) และเทคโนโลยสี ารสนเทศ (IT) • เทคโนโลยีสารสนเทศและการสอื่ สารประกอบดว้ ยผลิตภณั ฑห์ ลกั ท่มี ากไปกวา่ โทรศพั ทแ์ ละคอมพวิ เตอร์ เช่น แฟกซ์ อินเทอรเ์ น็ต อีเมล์ ทาใหส้ ารสนเทศเผยแพรห่ รอื กระจายออกไปในท่ตี า่ ง ๆ ได้ สะดวก • เทคโนโลยีสารสนเทศและการส่อื สารมผี ลใหก้ ารใชง้ านดา้ นตา่ ง ๆ มีราคาถกู ลง • เครอื ขา่ ยส่ือสาร (Communication networks) ไดร้ บั ประโยชนจ์ ากเครือขา่ ยภายนอกเน่ืองจากจานวนการใชเ้ ครอื ข่าย จานวนผเู้ ช่ือมตอ่ และจานวนผทู้ ่ีมศี กั ยภาพในการเขา้ เช่ือมตอ่ กบั เครอื ขา่ ยนบั วนั จะเพ่มิ สงู ขนึ้ • เทคโนโลยสี ารสนเทศและการสอ่ื สารทาใหฮ้ ารด์ แวรค์ อมพวิ เตอร์ และตน้ ทนุ การใช้ IT มีราคาถกู ลงมาก

ภยั แฝงออนไลน์ • สารสนเทศมากมายมหาศาล ทงั้ ดแี ละไมด่ ี สง่ ตรงถงึ หอ้ งนอน • คนแปลกหนา้ /ผไู้ ม่ประสงคด์ ี ใชไ้ อทีเป็นชอ่ งทางหาเหย่อื เราอาจ ตกเป็นผถู้ กู กระทาหรอื เป็นผกู้ ระทาเสียเอง • สงั คมออนไลน์ การรวมกลมุ่ คา่ นยิ ม แฟช่นั ทาใหเ้ ดก็ และ เยาวชนคลอ้ ยตาม ตกเป็นทาสของเทคโนโลยี ความฟงุ้ เฟ้อ ความเช่ือผิดๆ • การท่ใี ชง้ านง่าย แพรห่ ลาย ราคาถกู ทาใหเ้ ส่ยี งตอ่ การกระทาผิด กฎหมาย/ผดิ ศลี ธรรม ทงั้ ท่รี ูเ้ ทา่ ไมถ่ งึ การณห์ รอื โดยเจตนาก็ตาม • การใชเ้ วลากบั ของเลน่ ไอที/โลกออนไลนม์ ากจนเกินไป สง่ ผลใน ดา้ นลบ อาจทาใหเ้ สียโอกาสการเรยี นรูใ้ นดา้ นอ่นื ๆ

กฎสาหรบั การใชอ้ ีเมล์ • ไมใ่ หท้ ่อี ยอู่ ีเมลแ์ กค่ นท่เี ราไมร่ ูจ้ กั • ไมเ่ ปิดอเี มลจ์ ากคนหรอื องคก์ ร/ธุรกิจท่เี ราไมร่ ูจ้ กั • อีเมลอ์ าจจะมสี ่งิ ท่ไี ม่ดีมากมาย เชน่ เร่อื งราวท่ไี มเ่ ป็นจริง การติ ฉินนนิ ทา และจดหมายลกู โซท่ ่ีพยายามจะเอาเงนิ จากกระเป๋ าเรา • ไวรสั อาจผ่านมากบั ขอ้ มลู อีเมล์ เขา้ มาสคู่ อมพิวเตอรข์ องเรา • ภาพท่ีไม่เหมาะสม ผิดกฎหมาย ภาพยนตร์ อาจถกู สง่ มาพรอ้ ม กบั ขอ้ มลู อีเมล์

วิธีการจัดการกับเนือ้ หาทไี่ มเ่ หมาะสมทปี่ รากฎบน จอคอมพวิ เตอร์ • ปิดหนา้ เวบ็ • ไมไ่ ดผ้ ล ปิดเบราเซอร์ browser • ถา้ ยงั ไมไ่ ดผ้ ล ปิดคอมพิวเตอรพ์ รอ้ มกบั แจง้ ผปู้ กครองหรือครู • จาไวว้ ่า เราสามารถหลีกเล่ียงปัญหาโดยการบอกใหค้ นอ่นื ทราบ หากเราพบอะไรผดิ พลาด

กฎของการแชท • ไม่สามารถเช่ือไดว้ า่ บคุ คลเหลา่ นนั้ เป็นคนอยา่ งที่เคา้ พดู • อยา่ ใหช้ ่ือจรงิ ควรใชช้ ่ือสมมตุ ิ • อย่าใหข้ อ้ มลู วา่ คณุ อย่ทู ีไหน หมายเลขโทรศพั ท์ (โทรศพั ทม์ ือถือ) เรยี นอย่ทู ่ีไหน พอ่ แมเ่ ป็นใคร • ทาความเขา้ ใจใหช้ ดั เจนถงึ กฎของแตล่ ะหอ้ งแชท ท่จี ะเขา้ ไปเลน่ • ใหจ้ าไวว้ า่ คณุ อาจเป็นบคุ คลนิรนามในอนิ เทอรเ์ น็ต แต่บอ่ ยครงั้ ท่ี คนอ่นื สามารถสืบเสาะไดว้ า่ ใครเป็นคนใสข่ อ้ มลู ในอนิ เทอรเ์ น็ต ดงั นนั้ ตอ้ งมคี วามสภุ าพกบั ผอู้ ่นื เสมอ

กฎของการแชท การสือ่ สารทางออนไลน์ • ไม่ออกไปพบกบั บคุ คลท่ีพบ รูจ้ กั สอ่ื สารผา่ นทางออนไลน์ • ถา้ รูส้ กึ ถกู กดดนั จากการสือ่ สารออนไลนก์ บั ใคร ใหป้ รกึ ษากบั ผใู้ หญ่ท่ีรบั ผดิ ชอบ • ใหช้ ่ืออีเมลกบั เพือ่ นท่ีรูจ้ กั ดี ไมค่ วรใหก้ บั คนแปลกหนา้ • ปรกึ ษา หารอื กบั ผใู้ หญ่ท่รี บั ผดิ ชอบเสมอ อยา่ ใหถ้ กู หลอกลอ่ หรอื ถกู กดดนั เพ่ือไปพบเจอกบั คนท่ีรูจ้ กั ออนไลน์ • หากถกู ใครหรอื สงิ่ ใดรบกวนในหอ้ งแชท ใหร้ บี ออกจากการ สนทนา และอยา่ ติดตอ่ สนทนาอีก

กฎ – การป้องกนั ไวรัส และข้อมลู ขยะ • หากขอ้ มลู บางอนั รูส้ กึ ดเี กินท่ีจะเช่ือได้ สรุปไดเ้ ลยวา่ ไม่จริง • ใหร้ ะวงั อเี มลท์ ่ีบอกวา่ โปรดสง่ ตอ่ ใหท้ กุ ๆ คน เพราะอาจจะมีแต่ เร่อื งหลอกลวงไรส้ าระ หรอื มไี วรสั ท่ไี มค่ วรสง่ ตอ่ • อย่าเขา้ ไปในเวบไซดข์ องธนาคารใด ๆ ท่อี า้ งบอกใหค้ ณุ แจง้ รหสั ผ่าน • เกบ็ รหสั ผา่ นเป็นความลบั เสมอ • ใหร้ ะมดั ระวงั เวบไซดท์ ่ใี หด้ าวนโ์ หลดฟรี หรอื มเี กมใหเ้ ลน่ ฟรี เพราะอาจเตม็ ไปดว้ ยไวรสั หรือจะมีขอ้ มลู ท่ไี มเ่ หมาะสมสง่ มาให้ คณุ • บางครงั้ บางคนอาจจะใช้ เลห่ ์ ลวงใหค้ ณุ เช่ือมตอ่ ไปยงั เวบไซดท์ ่ี ไมเ่ หมาะสม

ข้อแนะนำกำรใช้อนิ เตอร์เน็ต • เรียนรู้เกี่ยวกบั มารยาททว่ั ไปในการใช้ อินเทอร์เน็ต • ทาตามหลกั พ้นื ฐานความปลอดภยั และ เรียนรู้วธิ ีการ แนวปฏิบตั ิเม่ือตอ้ งเผชิญ กบั สถานการณ์เสี่ยงออนไลน์

มารยาทท่ัวไปในการใชอ้ นิ เตอรเ์ น็ต • ไมใ่ ชอ้ นิ เตอรเ์ น็ตเพ่ือลว่ งละเมิดหรอื รบกวน ผอู้ ่ืน • ไม่ใชร้ ะบบเครอื ข่ายคอมพิวเตอรเ์ พ่อื การใด ๆ ท่ขี ดั ตอ่ กฎหมายหรอื ศลี ธรรม • ไม่นาขอ้ มลู ของผอู้ ่นื มาใชใ้ นทางท่ผี ิด หรอื เปลย่ี นแปลงขอ้ มลู นนั้ ๆ • ไมบ่ อกรหสั กบั ผอู้ ่ืนแมแ้ ตเ่ พ่ือนสนิท • ไม่ใชบ้ ญั ชีช่ือผใู้ ชข้ องผอู้ ่ืน หรอื ใชเ้ ครอื ข่ายโดยไม่ไดร้ บั อนญุ าต • ไม่ยืมหรอื ใชโ้ ปรแกรม รูปภาพ หรอื ขอ้ มลู ของผอู้ ่ืนบนอินเตอรเ์ น็ตโดย ไมไ่ ดร้ บ้ อนญุ าตจากเจา้ ของ • ไม่ฝ่าฝืนขอ้ หา้ มของผใู้ หบ้ รกิ ารอินเตอรเ์ น็ต • ไมเ่ จาะเขา้ ระบบของผอู้ ่นื หรอื ทา้ ลองใหผ้ อู้ ่นื เจาะระบบของตวั เอง • หากพบมกี ารร่วั ไหลในระบบ หรอื บคุ คลน่าสงสยั ใหร้ บี แจง้ ผใู้ หบ้ รกิ าร ในทนั ที • หากตอ้ งยกเลกิ การใชอ้ นิ เตอรเ์ นต็ ใหล้ บขอ้ มลู ทงั้ หมดและแจง้ ผดู้ แู ล เวบ็ ไซต์

• ารทิง้ บญั ชีช่ือผใู้ ชง้ านไวบ้ นอนิ เตอรเ์ น็ตอาจทาใหม้ ีผไู้ มห่ วงั ดีเจาะเขา้ มาในระบบได้