ebook_คลื่น

คลน่ื คอื อะไร• คลื่น ( wave ) เป็นการเคลื่อนที่แบบหน่ึงเกิดจากการสน่ั กลบั ไปกลบั มาของอนุภาค และสามารถส่งผา่ นพลงั งานจากท่ีหน่ึงไปอีกท่ีหน่ึงได้• ในระบบใดๆ กต็ าม ในธรรมชาติเมื่อมีการเปล่ียนแปลงไปจากสภาวะสมดุล ณ บริเวณใดบริเวณหน่ึงในระบบอนั เกิดจากการรบกวนอยา่ งใดอยา่ งหน่ึง• การเปลี่ยนแปลงน้นั สามารถแพร่ขยายไปยงั ส่วนอ่ืนๆของระบบน้ี อาจเรียกการแพร่ ขยายไปของการเปลี่ยนแปลงน้ีวา่ คลน่ื• เช่น การใชม้ ือจุ่มน้าในขนั ในตุ่ม ในสระ ในแม่น้าลาคลอง หรือ ขวา้ งวตั ถุ ลงไปในน้า เราจะมองเห็นผวิ น้ากระเพ่อื ม แลว้ แผเ่ ป็นวงกลมออกไป โดยรอบซ่ึงลกั ษณะน้ีวา่ คล่ืนน้า (เกิดข้ึนบนผวิ น้า)

ชนิดของคลน่ื• 1. พจิ ารณาการส่ันของตัวกลาง – 1.1 คลน่ื ตามขวาง (Transverse waves) – 1.2 คลนื่ ตามยาว (Longitudinal waves)• 2. พจิ ารณาการใช้ตัวกลาง – 2.1 คลน่ื กล (Mechanical waves) – 2.2 คลนื่ แม่เหลก็ ไฟฟ้ า (Electromagnetic waves)• 3. พจิ ารณาการรบกวนตัวกลาง – 3.1 คลนื่ ดล (Pulse waves) – 3.2 คลน่ื ต่อเนื่อง (Continuous waves)

1.1 คลน่ื ตามขวาง (Transverse wave) เป็นคลื่นท่ีเกิดข้ึนโดยอนุภาคของตวั กลางสนั่ ในแนวต้งั ฉากกบั ทิศทางการเคล่ือนท่ีของคลื่น เช่น คล่ืนน้าคล่ืนบนเส้นเชือก จากรูป

1.2 คลนื่ ตามยาว (Longitudinal wave ) เป็นคล่ืนที่เกิดข้ึนเม่ืออนุภาคของตวั กลางสน่ั ในแนวเดียวกบั ทิศ ทางการเคลื่อนที่ของคล่ืน เช่น คล่ืนเสียง คลื่นบนสปริง ซ่ึงบางคร้ังเรา อาจจะเรียกวา่ คลื่นลกู อดั ลกู ขยาย

2.1 คลน่ื กล ( Mechanical ) คือ คล่ืนท่ีตอ้ งอาศยั ตวั กลางในการเคล่ือนที่ ไดแ้ ก่คลื่นในเสน้ เชือก คล่ืนน้า คล่ืนสปริง คลื่นเสียง เป็นตน้ 2.2 คลน่ื แม่เหลก็ ไฟฟ้ า (Electromagnetic) คือ คล่ืนที่ไม่ตอ้ งอาศยั ตวั กลางในการเคลื่อนที่ ไดแ้ ก่ คล่ืนแสง คล่ืนวทิ ยุ คลื่นไมโครเวฟ รังสีเอก็ ซ เป็ นตน้



λ λจากรูปสันคลน่ื : ตาแหน่งสูงสุดของคลื่นเหนือระดบั ปกติ เช่น จุด bท้องคลนื่ : ตาแหน่งต่าสุดของคล่ืนใตร้ ะดบั ปกติ เช่น จุด dความยาวคลนื่ : ระยะจากสนั คล่ืนถึงสนั คล่ืนถดั ไป หรือระยะจากทอ้ งคลื่น ถึงทอ้ งคลื่นถดั ไป เขียนแทนดว้ ย(แลมดา) มีหน่วยเป็น เมตร λแอมพลจิ ูด (A) : ตาแหน่งท่ีมีการกระจดั มากท่ีสุด ท้งั อยบู่ นสนั คล่ืนและทอ้ งคล่ืน เช่น จุด b และ d

คาบ ( Period , T) คือ เวลาท่ีคล่ืนเคลื่อนที่ไปได้ 1 ลูกคล่ืน หรือเวลาที่อนุภาค ในตวั กลางสนั่ ข้ึน - ลงได้ 1 รอบ มีหน่วยเป็น วนิ าที (s)ความถ่ี ( Frequency , f) คือ จานวนลูกคลื่นที่เคล่ือนท่ีผา่ นจุด ๆ หน่ึง ในเวลา 1 วินาที มีหน่วย เป็น รอบ/วนิ าที (Hz)ความเร็วคลน่ื ( Speed wave, V) คือ ระยะทางท่ีคลื่นเคล่ือนท่ีได้ 1 ลูก (Wave length) ในเวลา 1 วนิ าที มีหน่วยเป็น เมตร/วนิ าที

1. “คล่ืน” มีลกั ษณะเป็นอยา่ งไร พร้อมยกตวั อยา่ ง..2. “คลื่น” มีก่ีชนิด อะไรบา้ ง3. คล่ืนตามขวางมีลกั ษณะอยา่ งไร พร้อมยกตวั อยา่ ง..4. คลื่นตามยาวมีลกั ษณะอยา่ งไร พร้อมยกตวั อยา่ ง..5. คลื่นกล และคล่ืนแม่เหลก็ ไฟฟ้ า ต่างกนั อยา่ งไร6. จากรูป λ λ 6.1 จุดใดหมายถึงสนั คลื่น และทอ้ งคล่ืน 6.2 ความยาวคลื่นเขียนแทนดว้ ยอะไร และอ่านวา่ อยา่ งไร7. ความสมั พนั ธระหวา่ ง “คาบ” และ “ความถี่” เป็นอยา่ งไร8. “คาบ” และ “ความถี่” มีหน่วยวา่ อะไร9. ความเร็วคลื่น หมายถึงอะไร10. ความสมั พนั ธระหวา่ ง “ความยาวคล่ืน” และ “ความถี่” มีลกั ษณะเป็น อยา่ งไร