บ้านโป่งศรี จ.แพร่

้บานโป่งá¾Ã‹ Ø‹ â Œ§แพร่ .เมืองแพร่ Ø‹ â Œ§ ศรี อ ¾Ã‹ บ้านโป่ งศรี‹Ø⌧ กิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ที่นักท่องเที่ยวลงมื อปฎิ บัติ (D-HOPE)



คำ �นำ� ทัวร์วิถี ชุมชนท่องเที่ยว D-HOPE บ้านโป่ งศรี อ�ำเภอเมื องแพร่ กรมการพฒั นาชมุ ชนไดร้ บั การจดั สรรงบประมาณตามพระราชบญั ญตั ริ ายจ่ายเพมิ่ เตมิ ประจำ� ปงี บประมาณ พ.ศ. 2561 แผนยทุ ธศาสตรส์ ง่ เสรมิ เศรษฐกจิ และพฒั นาศกั ยภาพชมุ ชน เพ่ือดำ� เนนิ โครงการชมุ ชนท่องเที่ยว OTOP นวัตวถิ ี ภายใต้โครงการไทยนยิ ม ย่ังยนื ซงึ่ ได้ ดำ� เนินการเสรจ็ เรยี บรอ้ ยแลว้ เพอ่ื เป็นการต่อยอดโครงการชุมชนท่องเท่ยี ว OTOP นวตั วิถี โดยการส่งเสริมกระบวนการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากชุมชนท่องเท่ียวด้วยแนวคิดการจัด กิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ท่ีนักท่องเท่ียวลงมือปฎิบัติ (Decentralized Hands– On Program Exhibition : D – HOPE) และพัฒนาศักยภาพของผู้ประกอบการชุมชน ในการจัดท�ำโปรแกรมท่องเท่ียวโดยชุมชน โดยใช้กระบวนการขับเคลื่อนงานด้าน การท่องเท่ียวมาเป็นเคร่ืองมือในการพัฒนาชุมชนและมุ่งหวังให้เป็นส่วนส�ำคัญหนึ่งใน การหนนุ เสรมิ เพือ่ ยกระดับรายได้ของชุมชนอย่างยัง่ ยนื ในปีงบประมาณ พ.ศ.2565 ส�ำนักงานพัฒนาชุมชนอ�ำเภอเมืองแพร่ ได้มีเป้าหมาย ในการพฒั นาหมู่บ้านท่องเท่ียวบา้ นโปง่ ศรี ต�ำบลบา้ นถน่ิ อ�ำเภอเมืองแพร่ ในรูบแบบของ การเรียนรู้ท่ีนักท่องเท่ียวลงมือปฏิบัติ (Decentralized Hands – On Program Exhibition : D – HOPE) ดังนั้นเพื่อใช้เป็นสื่อในการประชาสัมพันธ์ผู้ประกอบการ และเส้นทางการท่องเที่ยวในชุมชนของหมู่บ้านท่องเท่ียวบ้านโป่งศรี จึงมีการเชื่อมโยง เส้นทางการท่องเท่ียวจากจังหวัดลงสู่อ�ำเภอเมืองแพร่ และได้รวบรวมองค์ความรู้ของ ผปู้ ระกอบการชุมชน ณ แหลง่ เรียนร้บู า้ นโป่งศรี ในรปู แบบโปรแกรมการทอ่ งเที่ยว โดยเปน็ ชมุ ชนทน่ี กั ทอ่ งเทย่ี วสามารถมสี ว่ นรว่ มในการลงมอื ปฏบิ ตั ิ เพอ่ื ใชใ้ นการเผยแพร่ ประชาสมั พนั ธ์ ใหเ้ ป็นท่รี ู้จักแก่นกั ท่องเทย่ี วและประชาชนท่สี นใจ จงึ ไดจ้ ัดทำ� โปรแกรมการท่องเท่ยี วของ ชมุ ชนบา้ นโปง่ ศรี เล่มน้ี สำ� นกั งานพัฒนาชุมชนอ�ำเภอเมอื งแพร่ กุมภาพนั ธ์ 2565 1

สารบัญ 1 คำ�น�ำ 4 ประวตั ิบา้ นโปง่ ศรี 6 แผนท่ีบ้านโปง่ ศรี 7 โปรแกรมท่ี 1 ฐานเครื่องเงนิ 9 โปรแกรมท่ี 2 ฐานมดั ยอ้ ม 11 โปรแกรมท่ี 3 ฐานวดั โปง่ ศรี 13 โปรแกรมท่ี 4 ฐานของโบราณ 2

15 โปรแกรมท่ี 5 ฐานขนมไทยไรน้ ำ�้ ตาล 17 โปรแกรมที่ 6 ฐานน�ำ้ พรกิ น้ำ�ย้อย 19 โปรแกรมท่ี 7 ฐานอาหารพ้นื บ้าน 21 โปรแกรมท่ี 8 ฐานพืชจ๋ิว 23 โปรแกรมท่ี 9 ฐานชุบเครอ่ื งเงนิ 25 โปรแกรมที่ 10 ฐานวงั ปลาโปง่ ศรี 27 ภาพวถิ ชี วี ิตชุมชนบา้ นโปง่ ศรี 3

บ้านโ ป่ งศรี บ้านโป่ งศรี ต�ำบลบ้านถิน่ อ�ำเภอเมื องแพร่ จั งหวั ดแพร่ หมบู่ า้ นทขี่ น้ึ ชอ่ื เรอ่ื งภมู ปิ ญั ญาการคา้ ขาย ของโบราณ ของเก่า มาอย่างยาวนาน ซ่ึงใน ชมุ ชนกม็ ภี มู ปิ ญั ญาอาชพี ทนี่ า่ สนใจอยหู่ ลากหลาย รวมถงึ ยงั มแี หลง่ ทอ่ งเทย่ี ว ในชมุ ชนทน่ี า่ สนใจ จึงอยากชวนคุณไปสัมผัสเรียนรู้วิถีชุมชนบ้าน โป่งศรี บา้ นโปง่ ศรี ตง้ั มาราวพทุ ธศกั ราช 1350 เดิมหมู่บ้านมีแอ่งน�้ำเกิดข้ึน ซึ่งมีน�้ำใสไหลริน ตลอดเวลา ซ่ึงคนทั่วไปมักเรียกว่า “โป่ง” 4

เพราะดินเป็นดินโป่ง มีรสเค็ม จึงมีสัตว์หลายชนิดชอบมากินดินโป่ง ต่อมามีครอบครัว ของต้นตระกูลมาต้ังรกรากเพื่อท�ำการล่าสัตว์ และท�ำการเพาะปลูกใกล้แอ่งน�้ำแห่งนี้ มพี ันธไ์ุ ม้นานาชนดิ ขึ้นปกคลุมอยู่ และมีตน้ ไม้อีกชนดิ หนึ่งทมี่ ีลำ� ต้นสูงใหญ่ ชาวบ้านเรยี กว่า “ต้นค้�ำ” จึงเรียกหมู่บ้านนี้ว่า “โป่งค้�ำ” ต่อมาได้ร่วมกันสร้างวัดขึ้น พร้อมกับมีต้นโพธิ์ เกิดขึ้น ซ่ึงชาวบ้านเรียกว่า “ต้นศรี” ต่อมาจึงน�ำมาเรียกช่ือหมู่บ้านว่า “บ้านโป่งศรี” ซ่ึงบ้านโปง่ ศรี หมู่ท่ี 10 เปน็ 1 ใน 11 หมบู่ า้ นของต�ำบลบ้านถิ่น และบา้ นโป่งศรี หมู่ท่ี 10 แยกมาจาก บา้ นโปง่ ศรี หมทู่ ี่ 4 ตำ� บลบา้ นถน่ิ อำ� เภอเมอื งแพร่ จงั หวดั แพร่ เมอื่ ปี พ.ศ.2547 ปัจจุบันมีนายอนิ ทรยี ์ โป่งคำ� เปน็ ผู้ใหญ่บา้ น 5

6

โปรแกรมท่ี 1 สมั ผัสเครื่องประดบั อันทรงคณุ ค่า เรยี นรวู้ ิธีท�ำ ระดบั ต�ำ นาน ฐานเครอ่ื งเงนิ ชื่อผปู้ ระกอบการ : นายถวิล เป็งวงศ์ เบอร์โทรศพั ท ์ : 081-9921517 7

ชว่ งเวลาการจดั โปรแกรม : ทุกวนั ตั้งแต่เวลา 08.00 – 18.00 น. คา่ บริการ : ไมม่ ีคา่ บริการ จ�ำนวนคนที่รบั ได้ : 20 คน/ครงั้ สถานท่ีจัดกิจกรรม : 159/1 ม.6 ต.บา้ นถน่ิ อ.เมอื งแพร่ จ.แพร่ ข้อมูลผปู้ ระกอบการ : ได้เรียนรู้เคล็ดลับการหลอมเงิน การคัดแยกเงิน ซ่ึงเป็นหนึ่งใน สนิ คา้ สง่ ออกของหมบู่ า้ นทสี่ รา้ งรายไดก้ ลบั มาสชู่ มุ ชนอยา่ งมากมาย 8

โปรแกรมที่ 2 เสือ้ สวย นา่ ใส่ กบั ผ้ามดั ยอ้ มด้วยสีธรรมชาติ ฐานมัดยอ้ ม ช่อื ผู้ประกอบการ : นางธีรนาฎ ชาโป่ง เบอร์โทรศัพท ์ : 087-1926022 9

ช่วงเวลาการจัดโปรแกรม : ทกุ วัน ตั้งแตเ่ วลา 08.00 – 18.00 น. ค่าบรกิ าร : 50 บาท/คน จำ� นวนคนที่รบั ได้ : 25 คน/ครง้ั สถานท่ีจดั กจิ กรรม : 89 ม.6 ต.บา้ นถิน่ อ.เมอื งแพร่ จ.แพร่ ข้อมลู ผ้ปู ระกอบการ : สนกุ และตนื่ ตา กบั การสรา้ งสรรคล์ วดลายผา้ หลากหลายลวดลาย ที่สามารถท�ำได้ด้วยตัวเอง จากวัสดุพ้ืนบ้านที่หาง่ายๆ ย้อมด้วย สีธรรมชาติเกิดเป็นลวดลายผ้าสวยงาม เป็นผืนเดียวในโลกด้วย ตัวคณุ เอง 10

โปรแกรมท่ี 3 ท�ำ ตุงสบื สานประเพณอี ันดี ฐานวัดโป่งศรี ชอ่ื ผู้ประกอบการ : นายอนิ ทรยี ์ กนั ตะนา เบอร์โทรศัพท ์ : 081-8851516 11

ช่วงเวลาการจดั โปรแกรม : ทุกวนั ต้งั แต่เวลา 08.00 – 17.00 น. ค่าบรกิ าร : 20 บาท/คน จำ� นวนคนท่รี ับได ้ : 10 คน/ครั้ง สถานทจี่ ดั กิจกรรม : วัดโป่งศรี ม.6 ต.บ้านถิน่ อ.เมอื งแพร่ จ.แพร่ ข้อมูลผปู้ ระกอบการ : สบื สานวฒั นธรรมการทำ� ตงุ เรยี นรกู้ ารตดั ตงุ และความหมายของ ตงุ ในแต่ละแบบ ความหมาย ประเภท และการใชต้ ุง เรียนรพู้ ร้อม ลงมือทำ� 12

โปรแกรมที่ 4 ของโบราณย่งิ นานย่ิงมคี ณุ คา่ ฐานของโบราณ ชือ่ ผู้ประกอบการ : นายสุรินทร์ สมจิตร์ เบอร์โทรศัพท์ : 085-1762415 13

ชว่ งเวลาการจดั โปรแกรม : ทุกวัน ต้ังแตเ่ วลา 08.00 – 17.00 น. คา่ บรกิ าร : 50 บาท /คน จำ� นวนคนท่ีรบั ได ้ : 20 คน/ครัง้ สถานทจ่ี ดั กิจกรรม : 186 ม.10 ต.บ้านถน่ิ อ.เมอื งแพร่ จ.แพร่ ข้อมูลผูป้ ระกอบการ : แหลง่ รวบรวมของโบราณทม่ี อี ยเู่ ปน็ จำ� นวนมาก และเรยี นรกู้ ารใช้ ตาชง่ั แบบโบราณ ซงึ่ เปน็ ภมู ปิ ญั ญาทมี่ มี านานและหาชมไดย้ ากแลว้ ในปจั จบุ นั 14

โปรแกรมท่ี 5 ลองมาทำ�ขนมไทยส�ำ หรบั ผู้ทีช่ อบ และใส่ใจสขุ ภาพ ฐานขนมไทยไรน้ �้ำ ตาล ชื่อผ้ปู ระกอบการ : นางสาวพรนภัส ง้วิ แดง เบอร์โทรศพั ท ์ : 062-0569265 15

ชว่ งเวลาการจดั โปรแกรม : ทุกวัน ต้งั แตเ่ วลา 06.30 – 18.00 น. คา่ บริการ : 30 บาท/คน จ�ำนวนคนที่รบั ได้ : 20 คน/ครง้ั สถานท่จี ดั กจิ กรรม : 202 ม.10 ต.บ้านถิน่ อ.เมอื งแพร่ จ.แพร่ ขอ้ มูลผปู้ ระกอบการ : เรยี นรู้ สตู รลบั การคดั สรรวัตถุดิบ วิธกี ารท�ำขนมไทย ใหร้ สชาติ หอมอรอ่ ย โดยไม่ใช้นำ�้ ตาล เปน็ ขนมสำ� หรับผูร้ กั สุขภาพ และยัง ไดท้ ดลองทำ� กลอ่ งจากใบตอง มาตดั มาพบั ขน้ึ รปู เปน็ กลอ่ ง สวยงาม เพ่ิมคุณค่า ให้ขนมไทยไร้น�้ำตาลของบ้านโป่งศรีย่ิงน่ากิน และ คุณกท็ ำ� ได้ 16

โปรแกรมที่ 6 เรียนรู้วธิ ที �ำ น�ำ้ พรกิ น�้ำ ย้อยแสนอร่อย ท่ีใครไดล้ องก็ตดิ ใจ ฐานนำ�้ พริกน้ำ�ยอ้ ย ช่อื ผู้ประกอบการ : นางสายฝน กองโกย เบอร์โทรศัพท ์ : 087-7287851 17

ชว่ งเวลาการจดั โปรแกรม : วันจันทร-์ ศกุ ร์ ต้งั แตเ่ วลา 09.00 – 17.00 น. คา่ บรกิ าร : 50 บาท/คน จำ� นวนคนท่ีรบั ได ้ : 10 คน/คร้งั สถานท่ีจัดกิจกรรม : 168 ม.10 ต.บา้ นถิน่ อ.เมอื งแพร่ จ.แพร่ ขอ้ มูลผู้ประกอบการ : น้�ำพริกน�้ำย้อย ท่ีมีเคล็ดลับตั้งแต่การคัดสรรวัตถุดิบต่างๆ มาประกอบ ผสมผสานคลกุ เคล้าจนเกดิ เปน็ นำ้� พรกิ นำ�้ ยอ้ ยรสเดด็ ของบ้านโป่งศรีท่ีล้วนถูกใจผู้ท่ีได้ลองชิม จนขายดี ส่งขายไป หลากหลาย เป็นของฝากช้ันดี 18

โปรแกรมท่ี 7 สขุ ใจเมื่อไดช้ มิ ตดิ ใจเม่ือได้ลอง ฐานอาหารพน้ื บ้าน ชือ่ ผปู้ ระกอบการ : นางสมศรี มะโนโฮ้ง เบอร์โทรศัพท์ : 081-7647255 19

ชว่ งเวลาการจัดโปรแกรม : ทุกวนั ต้ังแตเ่ วลา 09.00 – 17.00 น. ค่าบรกิ าร : 50 บาท/คน จ�ำนวนคนทรี่ ับได้ : 10 คน/คร้ัง สถานทจ่ี ดั กิจกรรม : 210 ม.10 ต.บา้ นถิ่น อ.เมืองแพร่ จ.แพร่ ขอ้ มูลผปู้ ระกอบการ : การปรุงอาหารพ้ืนเมือง คืออีกหนึ่งภูมิปัญญาของคนในชุมชน การคดั สรรผกั พชื รมิ รว้ั ครวั หลงั บา้ นพรอ้ มกบั เครอื่ งปรงุ นำ้� พรกิ แกง รสเด็ด เกิดเปน็ เมนพู ื้นบ้าน แสนอรอ่ ย 20

โปรแกรมที่ 8 ถงึ จะจิ๋วแต่คุณภาพครบครนั ฐานพชื จ๋ิว ชอ่ื ผู้ประกอบการ : นางสาวชัชสรัญ งว้ิ แดง เบอร์โทรศัพท ์ : 098-6791691 21

ช่วงเวลาการจดั โปรแกรม : ทุกวนั ต้งั แต่เวลา 06.30 – 18.00 น. คา่ บรกิ าร : 20 บาท/คน จำ� นวนคนทร่ี บั ได้ : 20 คน/ครง้ั สถานท่จี ัดกิจกรรม : 202 ม.10 ต.บ้านถิ่น อ.เมืองแพร่ จ.แพร่ ขอ้ มลู ผปู้ ระกอบการ : เรียนรู้การปลกู พชื จ๋ิว ต้งั แต่กระบวนใช้ดิน การผสมดิน บรรจดุ ิน จนไปถงึ ขนั้ ตอนการคดั เลอื กเมลด็ และปลกู เมลด็ เพอ่ื ใหเ้ ปน็ พชื จวิ๋ ทคี่ ณุ สามารถทดลองท�ำ และน�ำไปท�ำต่อเองท่ีบ้านได้ 22

โปรแกรมท่ี 9 เรยี นรศู้ ึกษาน�ำ ไปใช้ได้จริง ฐานชบุ เคร่อื งเงิน ชือ่ ผปู้ ระกอบการ : นายอินทรยี ์ โป่งค�ำ เบอร์โทรศัพท ์ : 086-1839704 23

ชว่ งเวลาการจัดโปรแกรม : ทุกวนั ต้ังแตเ่ วลา 08.00 – 16.00 น. คา่ บรกิ าร : เรมิ่ ต้น 50 บาท ขนึ้ ไปต่อชน้ิ งาน จำ� นวนคนท่ีรบั ได ้ : 5 คน/ครั้ง สถานที่จัดกจิ กรรม : 219 ม.10 ต.บ้านถ่ิน อ.เมอื งแพร่ จ.แพร่ ขอ้ มูลผู้ประกอบการ : เรียนรู้วิธีชุบเงินแบบตา่ งๆ ทั้งแบบด้ังเดิมที่ใช้กันมาต้ังแต่โบราณ หรือจะเป็นวิธีชุบเคร่ืองเงินแบบสมัยใหม่ กรรมวิธีใช้เทคโนโลยี และเคมตี า่ งๆ กม็ ใี หไ้ ดเ้ รยี นรู้ จะทำ� เครอ่ื งเงนิ ใหข้ าว จะทำ� ใหเ้ ครอ่ื ง เงนิ ดำ� ดขู ลงั กท็ ำ� ไดซ้ ง่ึ คณุ จะไดเ้ รยี นรแู้ ละสามารถนำ� มาประยกุ ต์ ใชใ้ นการดูแลรกั ษาเครอ่ื งเงนิ ของคุณเองได้ดว้ ยนะ 24

โปรแกรมท่ี 10 ปนั่ เรือพรอ้ มให้อาหารปลา ได้ท้ังสุขไดท้ ้งั บญุ ฐานวงั ปลาโปง่ ศรี ชื่อผ้ปู ระกอบการ : นายเจรญิ พร ฐาปนา เบอร์โทรศัพท ์ : 081-7645093 25

ช่วงเวลาการจัดโปรแกรม : ทกุ วนั ตัง้ แต่เวลา 08.00 – 18.00 น. ค่าบรกิ าร : 50 บาท/เท่ยี ว จำ� นวนคนทร่ี บั ได้ : เรือป่นั 10 ล�ำ 1 ล�ำ นง่ั ได้ 2 คน สถานทจ่ี ดั กิจกรรม : 78 ม.4 ต.บา้ นถิน่ อ.เมอื งแพร่ จ.แพร่ ข้อมูลผปู้ ระกอบการ : แหลง่ พกั ผอ่ นหยอ่ นใจของคนในชมุ ชนและนกั ทอ่ งเทยี่ วทมี่ าเยย่ี มเยอื น ทม่ี กี จิ กรรมพกั ผอ่ นใหค้ ณุ ไดล้ องมาสมั ผสั กบั การ นง่ั เรอื ปน่ั เปน็ การ เท่ียวที่ได้ออกก�ำลังกาย ปั่นไปให้อาหารปลาก็มีความสุข ได้บุญ เปน็ อีกกิจกรรมที่คณุ จะตอ้ งประทบั ใจท่ีไดม้ าเทีย่ วบ้านโปง่ ศรี 26

วิถีชี วิตในชุมชน บ้ าน โ ป่ ง ศ รี 27

28

ขอ้ มูลบา้ นโป่งศรี สแกนควิ อารโ์ ค้ด โดย : สำ�นกั งานพัฒนาชุมชนอำ�เภอเมืองแพร่ กิจกรรมส่งเสริมการเรียนรทู้ นี่ กั ทอ่ งเที่ยวลงมือปฎบิ ตั ิ (D-HOPE) โครงการพฒั นากระบวนการบรหิ ารจัดการชมุ ชนทอ่ งเทยี่ วเชิงสรา้ งสรรค์ ออกแบบจดั พมิ พโ์ ดย ไอซม์ เี ดยี พมิ พจ์ ำ�นวน 1,000 เล่ม ขนาด A5 จ�ำ นวน 32 หน้า

บ้านโป่ งศรี กิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ที่นักท่องเที่ยวลงมื อปฎิ บัติ (D-HOPE)