ร้อยละการแตกตัวของกรดอ่อนและเบสอ่อน

วชิ า เค รหัส ว3 รอ้ ยละการแ กรดอ่อน ครูชาญ

คมี4 33224 แตกตวั ของ เบสออ่ น ญวิทย์ สาวสิ ิทธิ์

จดุ ประสงค์การเรียนรู้ 1. อธบิ ายความสามารถในการแตกตัวข 2. คา้ นวณหาความเข้มข้นของ H3O+ ใน เบสอ่อนและ H3O+ กับ OH- ในนา้ ได้

ของกรดอ่อน เบสอ่อนและนา้ ได้ นสารละลายกรดอ่อน OH- ในสารละลาย

2. กรดอ่อน-เบสอ่อน (Wea กรดอ่อนและเบสอ่อน เปน็ อิเล็กโทรไล กรดอ่อน กรดออ่ นแตกตวั ให้ H+ และคู่เบส โดยปรมิ า - รอ้ ยละการแตกตวั (percent ioniza - คา่ คงทก่ี ารแตกตัวของกรด (acid io แบง่ ตามจ้านวน H+ ทแี่ ตกตวั ได้ 2 ชนิด กรดท่มี คี ่า Ka และรอ้ ยละการแตกตัวมากกวา่ จะเป

ak acid, Weak base) ลตอ์ อ่ น แตกตัวได้น้อย าณการแตกตัวของกรดอ่อนขนึ อย่กู บั ation,%) onization constant : Ka) ปน็ กรดทแี่ รงกวา่ แตค่ ูเ่ บสจะเป็นเบสที่ออ่ นกวา่

2. กรดออ่ น-เบสออ่ น (Wea กรดอ่อน 1. กรดมอนอโปรตกิ (monoprotic acid กรดไฮโดรฟลูออรกิ HF + H2O K = [H3O+][F−] a [HF] กรดแอซิติก CH3COOH + H2O K = [H3O+][CH3 a [CH3CO จะเหน็ วา่ HF มคี า่ Ka มากกวา่ CH3COO แต่ CH3COO- ซึ่งเปน็ คู่เบสของ CH3COOH จะมคี

ak acid, Weak base) d) แตกตัวได้ 1 ครงั หรอื ให้ H+ 1 ตวั H3O+ + F- ] = 6.8 x 10-4 ท่ี 25 0C O H3O+ + CH3COO- 3COO−] = 1.8 x 10-5 ท่ี 25 0C OOH] OH : HF จึงเปน็ กรดท่แี รงกว่า CH3COOH ความเปน็ เบสทแี่ รงกว่า F- ทเ่ี ปน็ คูเ่ บสของ HF

2. กรดออ่ น-เบสออ่ น (Wea 2. กรดพอลโิ ปรตกิ (polyprotic acid) แตกตัวไ - กรดไดโปรติก (diprotic acid) แตกตัวได้ 2 คร้ังท่ี 1 H2SO3+ H2O ครัง้ ที่ 2 K = [H3O+][HSO a1 [H2SO3] HSO3-+ H2O K = [H3O+][SO3 a2 [HSO3−] เอาสมการ 1+2 : H2SO3+ 2H2O Kรวม = H3O+ 2[SO32−] = Ka1 x Ka2 = 1 [H2SO3] จะเหน็ ว่า Kรวม มคี ่านอ้ ยมาก : Ka1 >> Ka2 > Kรวม

ak acid, Weak base) ไดม้ ากกว่า 1 ครัง หรือ ให้ H+ มากกว่า 1 ตัว 2 ครงั หรือ ให้ H+ 2 ตวั เช่น H2CO3 H3O+ + HSO3- ……..1 O3−] = 1.3 x 10-2 ] H3O+ + SO32- ……..2 32−] = 6.8 x 10-8 เอาสมการ บวกกนั คา่ ] K คูณกัน 2H3O+ + SO32- 1.3 x 10-2 x 6.8 x 10-8 = 8.84 x 10-10 ม แสดงวา่ คร้ังที่ 1 แตกตวั ได้ดกี วา่ คร้งั ที่ 2 มาก ๆ

2. กรดอ่อน-เบสอ่อน (Wea 2. กรดพอลิโปรติก (polyprotic acid) แตกตัวไ - กรดไตรโปรตกิ (triprotic acid) แตกตวั ได้ เบสออ่ น เบสอ่อนแตกตัวให้ OH- และคู่กรด โดยปร - รอ้ ยละการแตกตัว (percent ioniz - ค่าคงที่การแตกตวั ของเบส (basic เบสทมี่ ีค่า Kb และร้อยละการแตกตวั มากกวา่ จะเป แอมโมเนีย NH3 + H2O K = =[NH+4 ][OH−] b [NH3]

ak acid, Weak base) ไดม้ ากกว่า 1 ครงั หรือ ให้ H+ มากกว่า 1 ตัว 3 ครัง หรือ ให้ H+ 3 ตวั เช่น H3PO4 รมิ าณการแตกตัวของเบสออ่ นขึนอยู่กบั zation,%) ionization constant : Kb) ปน็ เบสทแี่ รงกวา่ แต่คู่กรดจะเป็นกรดทอ่ี อ่ นกว่า NH4+ + OH- = 1.8 x 10-5

2. กรดออ่ น-เบสออ่ น (Wea ตัวอยา่ ง จงเติมขอ้ ความในช่องวา่ งใหส้ มบูรณ์ กรดออ่ น Ka HA 2 x 10 HB 6x1 HX 4 x 10 HY 9 x 10 เรยี งล้าดับความแรงของกรดจากมากไปน เรยี งล้าดบั ความแรงของคเู่ บสจากมากไป

ak acid, Weak base) a ค่เู บส 0-3 A- 10-7 B- 0-5 X- 0-11 Y- น้อย HA > HX > HB > HY ปน้อย Y- > B- > X- > A-

การคานวณเกยี่ วกับกร 1. การคา้ นวณโดยใช้รอ้ ยละการแตกตวั ร้อยละการแตกตวั ของกรดอ่อน = ปรมิ าณ ปร รอ้ ยละการแตกตวั ของกรดอ่อน = ������3 [กรด ร้อยละการแตกตัวของเบสอ่อน = ปรมิ าณ ปร ร้อยละการแตกตัวของเบสอ่อน = ������ [เบส

รดอ่อนและเบสออ่ น ณของกรดออ่ นท่แี ตกตวั ได้ x 100 หรือ ริมาณกรดออ่ นเรมิ่ ต้น 30+ x 100 ดออ่ น] ณของเบสออ่ นท่ีแตกตวั ได้ x 100 หรอื ริมาณเบสออ่ นเรม่ิ ต้น ������������− x 100 สออ่ น]

EX2 สารละลายกรดแอซติ กิ (CH3COOH) เข จงหาความเขม้ ข้นของ H3O+ และรอ้ ยละการ วิธีท้า หาความเข้มขน้ ของ H3O+ จากสมการก CH3COOH + H2O 6x1 ดงั นนั [H3O+] = จาก รอ้ ยละการแตกตัวของกรดอ่อน = รอ้ ยละการแตกตัวของCH3COOH = แทนคา่ ร้อยละการแตกตัวของCH3COOH =

ข้มขน้ 2 M แตกตวั ให้ CH3COO- 6x10-3 M รแตกตวั ของกรดแอซติ กิ การแตกตวั ของ CH3COOH เพราะโจทยใ์ ห้ CH3COO- H3O+ + CH3COO- 10-3 M 6x10-3 M = 6x10-3 M ตอบ ������30+ x 100 [กรดออ่ น] ������30+ x 100 [������������3������������������������] 6x10−3 x 100 = 0.3 ตอบ 2

EX3 สารละลายแอมโมเนีย (NH3) เขม้ ขน้ 0 จงหาความเข้มขน้ ของ OH- วิธที า้ หาความเข้มขน้ ของ OH- จากรอ้ ยละการ NH3 + H2O NH4+ จาก รอ้ ยละการแตกตวั ของเบสอ ร้อยละการแตกตวั ของ NH3 = ������ [������ แทนคา่ 6 = [������ 0 6 x 0.25 M 100 [OH-] = 0

0.25 M แตกตัวเป็นไอออนไดร้ ้อยละ 6 รแตกตวั + + OH- ออ่ น = ������������− x 100 [เบสออ่ น] ������������− x 100 ������������3] ������������−] x 100 0.25 M = [OH-} 0.015 = 1.5x10-2 M ตอบ

แบบฝกึ ห 1. จงเตมิ ขอ้ ความในชอ่ งว่างให้สมบรู ณ์ 1.1 เบสออ่ น Kb HAB2- 1.4 x H2CD- 6.3 x 8.7 x 1.2 เรยี งลา้ ดับความแรงของเบสจากมากไปน้อ 1.3 เรียงลา้ ดบั ความแรงของค่กู รดจากมากไปน 2. สารละลายกรดไฮโดรไซยานิก (HCN) เขม้ ข้น 0 จงหาความเขม้ ขน้ ของ H3O+

หัด b ค่กู รด 10-8 10-4 10-10 HXY อย นอ้ ย 0.2 M แตกตวั เป็นไอออนได้รอ้ ยละ 0.5