2564_พระครูปลัดเสกสรร ธีรปญฺโญ

ศกึ ษาอทิ ธพิ ลความเชอื่ ในการรกั ษาโรคด้วยพิธีกรรม (โจลมะมว๊ ต) ท่มี ีตอ่ ชาว พุทธไทยเชือ้ สายเขมรชมุ ชนทมอ อาเภอปราสาท จังหวดั สุรนิ ทร์ A STUDY ON THE INFLUENCES OF BELIEF IN CURING THE DISEASES THROUGH THE RITE (JOLMAMUAD) OVER KHMER THAI BUDDHISTS IN TAMOR SUB-DISTRICT, PRASAT DISTRICT, SURIN PROVINCE พระครปู ลดั เสกสรร ธรี ปญโฺ (วิโรจนร์ ตั น์) วิทยานพิ นธ์นี้เป็นสว่ นหน่ึงของการศึกษา ตามหลกั สูตรปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา บัณฑติ วทิ ยาลยั มหาวทิ ยาลัยมหาจฬุ าลงกรณราชวทิ ยาลัย พทุ ธศกั ราช ๒๕๖๔

ศกึ ษาอทิ ธิพลความเชื่อในการรกั ษาโรคด้วยพิธีกรรม (โจลมะมว๊ ต) ทีม่ ตี ่อชาวพุทธไทยเชอ้ื สายเขมรชุมชนทมอ อาเภอปราสาท จังหวัดสุรินทร์ พระครปู ลดั เสกสรร ธรี ปญโฺ (วิโรจนร์ ตั น)์ วทิ ยานิพนธ์นี้เปน็ สว่ นหนง่ึ ของการศึกษา ตามหลกั สูตรปรญิ ญาพุทธศาสตรมหาบณั ฑติ สาขาวิชาพระพุทธศาสนา บณั ฑติ วิทยาลยั มหาวิทยาลยั มหาจฬุ าลงกรณราชวิทยาลัย พุทธศกั ราช ๒๕๖๔ (ลิขสิทธิ์เปน็ ของมหาวทิ ยาลยั มหาจุฬาลงกรณราชวทิ ยาลัย)

A study on the influences of belief in curing the diseases through the rite (Jolmamuad) over Khmer Thai Buddhists in Tamor Sub-district, Prasat District, Surin Province Phrakhrupalad Seksan Dhīrapañño (Wirotrat) A Thesis Submitted in Partial Fulfillment of the Requirements for the Degree of Master of Arts (Buddhist Studies) Graduate School Mahachulalongkornrajavidyalaya University C.E. 2021 (Copyright by Mahachulalongkornrajavidyalaya University)



ก ชื่อวิทยานพิ นธ์ : ศึกษาอิทธิพลความเช่ือในการรักษาโรคด้วยพิธีกรรม (โจลมะม๊วต) ท่ีมี ต่อชาวพทุ ธไทยเช้ือสายเขมรชุมชนทมอ อำเภอปราสาท จงั หวัดสรุ นิ ทร์ ผวู้ จิ ัย : พระครปู ลดั เสกสรร ธีรปญโฺ ญ (วิโรจนร์ ตั น์) ปรญิ ญา : พุทธศาสตรมหาบัณฑิต (พระพุทธศาสนา) คณะกรรมการควบคุมวิทยานิพนธ์ : ดร.ธนรัฐ สะอาดเอ่ียม, พธ.บ. (สังคมศกึ ษา), M.A. (Buddhist Studies), M.Phil. (Buddhist Studies), Ph.D. (Buddhist Studies) : พระราชวมิ ลโมลี, ผศ. ดร., ป.ธ.๙, พธ.บ. (สงั คมวิทยา), อ.ม. (บาลีและสันสกฤต), พธ.ด. (พระพุทธศาสนา) วันสำเร็จการศกึ ษา : ๒๐ เมษายน ๒๕๖๕ บทคัดย่อ วทิ ยานิพนธน์ ี้มีวตั ถุประสงค์ในการศึกษาเพ่ือ ๑) เพื่อศึกษาบริบทอำเภอปราสาท จังหวัด สุรินทร์ ๒) เพ่ือศึกษาโรคที่ใช้วิธีการรักษาด้วยพิธีกรรม (โจลมะม๊วต) ของชาวพุทธไทยเช้ือสายเขมร ชุมชนตำบลทมอ อำเภอปราสาท จังหวดั สุรินทร์และ ๓) เพ่ือศึกษาอิทธิพลความเชื่อในการรักษาโรค ด้วยพิธีกรรม(โจลมะม๊วต) ของชาวพุทธไทยเชื้อสายเขมรชุมชนทมอ อำเภอปราสาท จังหวัดสุรินทร์ งานวจิ ยั นเี้ ป็นงานวิจยั เชิงคณุ ภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลจากเอกสารและการลงพ้ืนทีส่ ัมภาษณ์ ผลการวิจยั พบว่า บริบทอำเภอปราสาท จังหวัดสุรินทร์ พบว่าเป็นอำเภอท่ีมีความเจริญด้านเศรษฐกิจ รองลงมาจากอำเภอเมืองสุรินทร์มีพื้นที่ในเขตปกครอง ๑๘ ตำบล ๒๔๑ หมู่บ้านประชากรท่ีอยู่ใน อำเภอปราสาทประกอบด้วยกลุ่มชาติพันธ์ เขมร ลาว กูยและจีน แต่ส่วนมากจะเป็นกลุ่มชาติพันธ์ุ เขมร ประเพณีวัฒนธรรมของอำเภอปราสาทเป็นประเพณีวัฒนธรรมท่ีผสมผสานระหว่างกลุ่มชาติ พันธเ์ หล่าน้ี ทำให้อำเภอปราสาทมีความหลากหลายทางวัฒนธรรมประเพณี โรคท่ีใช้วธิ ีการรักษาด้วยพิธกี รรม (โจลมะมว๊ ต) ของชาวพุทธไทยเช้ือสายเขมรชมุ ชน ตำบลทมอ อำเภอปราสาท จังหวัดสุรินทร์ พบว่า โรคที่จะทำการรักษาโดยการจัดพิธีกรรมเล่น มะม๊วตส่วนมากจะเป็นโรคที่เกิดขึ้นโดยไม่ทราบสาเหตุคนไข้ไปหาหมอท่ีโรคพยาบาลแล้วไมห่ ายหรือ มีอาการที่ผิดปกติจากคนไข้ท่ัวไป ญาติของคนไข้ก็จะไปหาหมอพ้ืนบ้านหรือร่างทรงเพ่ือให้เข้าทรงดู ว่าเป็นคนไข้เป็นโรคอะไร ต้องทำอย่างไรจึงจะหาย เมื่อมีการเข้าทรงดูแล้ว จึงจะมีการจัดพิธีกรรม เล่นมะม๊วตโดยจะมีการสร้างปะรำพิธีขึ้นมีเครื่องเซ่นไหว้ ตามความเช่ือและมีการเล่นดนตรีร่ายรำ ขณะประกอบพิธี เมอื่ ประกอบพิธเี ล่นมะมว๊ ตแล้วก็มที ้ังท่ีหายจากการเจ็บไขแ้ ละไม่หาย ซง่ึ ชาวบ้านก็ จะเชื่อว่าเป็นเรอ่ื งเวรกรรมของแต่ละบคุ คล อิทธิพลความเชื่อในการรักษาโรคด้วยพิธีกรรม(โจลมะม๊วต) ของชาวพุทธไทยเช้ือ สายเขมรชุมชนทมอ อำเภอปราสาท พบว่าการรักษาโรคด้วยพธิ ีกรรมโจลมะม๊วตหรอื ปันโจลมะม๊วต เปน็ ความเชือ่ ที่ไดร้ บั การสบื ทอดมาตง้ั แต่สมัยโบราณที่ระบบการการแพทยห์ รือโรคพยาบาลของรัฐยัง

ข ไม่แพร่หลายและเจริญเหมือนปัจจุบัน แม้ปัจจุบันนี้การรักษาโรคด้วยระบบการแพทย์สมัยใหม่จะมี ความเจริญและมีประสิทธิภาพมากขึ้นกว่าแต่ก่อน แต่ความเช่ือในพิธีกรรมการรักษาโรคด้วยการโจล มะม๊วตก็ยังมีอยู่ จากการท่ีผู้วิจยั ได้ศึกษาได้พบว่าความเชือ่ ในการรกั ษาโรคด้วยพิธีกรรมโจลมะม๊วตมี อทิ ธิพลในด้านตา่ งๆ ดังน้ี ๑) อิทธิพลด้านความเชื่อ ประชาชนในอำเภอปราสาทบางชุมชนยังมีความ เชื่อเกยี่ วกบั การรักษาโรคบางอย่างดว้ ยการทำพธิ ีกรรมโจลมะม๊วตอยู่ แมก้ ารรกั ษาโรคด้วยการแพทย์ สมัยใหม่จะเจริญมากแล้วก็ตาม ๒) อิทธิพลด้านจริยธรรมที่มีต่อประชาชนในสังคม พิธีกรรมโจล มะมว๊ ตทำให้เกิดจรยิ ธรรมหรือความประพฤติท่ดี ีของประชาชนที่มีความเช่ือร่วมกัน เชน่ ความกตัญญู ตอ่ ผู้มีพระคณุ ความรักความสามัคคชี ว่ ยเหลอื เกอ้ื กูลกันของคนในชุมชน

ค Thesis Title : A study on the influences of belief in curing the diseases through the rite (Jolmamuad) over Khmer Thai Buddhists in Tamor Sub-district, Prasat District, Surin Researcher Province Degree : Phrakhrupalad Seksan Dhīrapañño (Wirotrat) : Master of Arts (Buddhist Studies) Thesis Supervisory Committee : Dr. Thanarat Sa-ard-iam, B.A. (Social Studies), M.A. (Buddhist Studies), M.Phil. (Buddhist Studies), Ph.D. (Buddhist Studies) : Phra Ratchawimonmoli, Assist.Prof. Dr., Pali IX, B.A. (Sociology), M.A. (Pali and Sanskrit), Ph.D. (Buddhist Studies) Date of Graduation : April 20, 2022February 3, 2022October 15, 2019 Abstract In this thesis, three objectives were purposely made: 1) to study the contexts of Prasat District, Surin province, 2) to study the diseases which could be cured through the rite (Jolmamuad) of Khmer Thai Buddhists in Tamor Sub-district, Prasat District, Surin province, and 3) to study the influences of belief in curing the diseases through the rite (Jolmamuad) of Khmer Thai Buddhists in Tamor Sub- district, Prasat District, Surin province. This research employed the qualitative methodology done by studying documents and interview in the field. The research results were found that: In the contexts of Prasat District, Surin province, it was found that the economic growth is lower than Mueang District where eighteen sub-districts and two hundred and forty-one communities are under its government. The ethnic population in the district mainly comprise of Khmer, Laos, Kui and Chinese, but most of them are ethnic group of Khmer, the tradition in the district is somehow mixed between these tribes and thereby resulting in having various traditions and rites.

ง When it comes to the diseases which could be cured through the rite (Jolmamuad) of Khmer Thai Buddhists in Tamor Sub-district, Prasat District, Surin province, it was found that most of diseases cured by the rite Jolmamuad are the ones where its causes cannot be identified by doctors who practice the contemporary medical treatment, sometime the patients possess the stranger symptom than normal ones. Thus, the patients would be taken to traditional doctors or the medium to examine the symptom in order to find the right treatment. Once examined by the medium, the rite Jolmamuad will be held according to their belief where musical playing and dancing are performed while carrying out such rite. It comes as a surprise that some patients get recovery whereas some do not. As a result, they are of the view that individual Kamma plays the crucial role in this matter. As regards the influences of belief in curing the diseases through the rite (Jolmamuad) of Khmer Thai Buddhists in Tamor Sub-district, Prasat District, Surin province, it was also found that healing the diseases through rite Jolmamuad or Panjolmamuad is the belief dated back to the ancient system of medical treatment where there was less prosperity of medical science which was different from the present. In fact, the present medical treatment has been advancing more than the past, yet such a belief still remains. In the research, two influences were shown as follows: 1) in the influence of belief; people in Prasat District still believe that some diseases could be remedied through the rite Jolmamuad despite more present of modern medical treatment, and 2) in the fluence of morality affecting on people’s ways of life in a society; the rite Jolmamuad has been giving rise the principles of certain morality or good behavior to people who share the belief of gratitude, love and harmony to one another in the community.





















นางสาวศริ ินภา กองวัสกุลณี ๑๐ พฤษภาคม ๒๕๖๕

มติการประชุมคณะกรรมการประจาวิทยาลยั สงฆ์สรุ นิ ทร์ ครง้ั ที่ ๒/๒๕๖๕ วันพฤหสั บดีท่ี ๒๘ เมษายน พ.ศ. ๒๕๖๕ เวลา ๑๓.๐๐ น. ณ หอ้ งประชุมพระธรรมโมลี ช้นั ๓ อาคารเฉลิมพระเกยี รติ ๕๐ พรรษา มหาวิทยาลัยมหาจฬุ าลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตสุรินทร์ -------------- ๔.๒ เรอ่ื ง ขอความเห็นชอบรายช่ือนิสิตและคณุ สมบัติผ้ขู ออนุมัติสาเรจ็ การศึกษาระดับบณั ฑิตศึกษา หลกั สูตรพทุ ธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพทุ ธศาสนา ปกี ารศึกษา ๒๕๖๔ (เพิม่ เติม) พระครใู บฎีกาเวยี ง กติ ตฺ วิ ณโฺ ณ, ผู้ชว่ ยศาสตราจารย์ ดร. กรรมการจากคณาจารย์ประจา เสนอว่า ตามท่ีสานักทะเบียนและวัดผลจะรวบรวมรายชื่อผู้ขออนุมัติสาเร็จการศึกษาระดับบัณฑิตศึกษา เพื่อส่งเข้าพิจารณา ขออนุมัติในคณะกรรมการสภาวิชาการและคณะกรรมการสภามหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราช วิทยาลัย เพ่ือการนี้ บัณฑิตศึกษา วิทยาลัยสงฆ์สุรินทร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตสุรินทร์ ไดม้ ีบันทกึ ถึงวิทยาลัยสงฆ์สุรินทร์ เพ่ือส่งรายช่ือนิสิตในการขอนุมัติสาเร็จการศึกษา หลักสูตรพุทธศาสตรมหาบันฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา จานวน ๑ รูป ได้แก่ พระครูปลัดเสกสรร ธีรปญฺโญ/วิโรจน์รัตน์ จึงเสนอขอให้ คณะกรรมการประจาวิทยาลัยสงฆ์สุรินทร์ ได้พิจารณาให้ความเห็นชอบการขออนุมัติสาเร็จการศึกษาของนิสิต หลกั สูตรพุทธศาสตรมหาบัณฑติ สาขาวชิ าพระพุทธศาสนา ปกี ารศกึ ษา ๒๕๖๔ จึงเสนอทีป่ ระชุมเพอื่ พจิ ารณา มติทป่ี ระชมุ : ท่ีประชุมได้พิจารณาแล้วมมี ตใิ หค้ วามเหน็ ชอบตามที่เสนอ โดยมรี ายละเอียดดงั ตอ่ ไปนี้ ท่ี รหสั ประจาตวั ชื่อ ฉายา นามสกุล สาขา หวั ข้อวิทยานพิ นธ์ คณะกรรม ผลสอบ การเผยแพร่ คา่ วิชา การสอบ วทิ ยา บทความ ระดับ นิพนธ์ เฉลีย่ ไดร้ ับการตอบรบั ให้ 1 6209205002 พระครู ธรี ปญฺ วิโรจน์ พระพทุ ธ ศึกษาอทิ ธิพลความเชอ่ื 1. พระครใู บฎกี า B ตพี ิมพ์ใน 3.15 วารสารวนมั ฎองแห ปลดั โญ รตั น์ ศาสนา ในการรกั ษาโรคดว้ ย เวียง กิตตฺ ิวณฺโณ, รกพทุ ธศาสตร ปรทิ รรศศน์ ปที ี่ 8 เสกสรร พธิ ีกรรม (โจลมะม๊วต) ผศ. ดร. ฉบบั ที่ 2 (กรกฎาคม - ที่มีตอ่ ชาวพทุ ธไทยเชอื้ 2. ผศ. ดร.อานาจ ธนั วาคม 2565) ISSN 2730-3098 สายเขมรชมุ ชนทมอ ยอดทอง (Online) TCI กลมุ่ 2 อาเภอปราสาท จังหวัด 3. ดร.ธนรฐั สุรินทร์ สะอาดเอี่ยม A STUDY ON THE 4. พระราชวมิ ล INFLUENCES OF โมล,ี ผศ. ดร BELIEF IN CURING THE DISEASES THROUGH THE RITE (JOLMAMUAD) OVER KHMER THAI BUDDHISTS IN TAMOR SUB- DISTRICT, PRASAT DISTRICT, SURIN PROVINCE รับรองตามน้ี (ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ธนู ศรที อง) กรรมการและเลขานุการ คณะกรรมการประจาวทิ ยาลัยสงฆ์สรุ ินทร์