หน่วยที่8

หน่วยท่ี 8บทบาทของระบบสารสนเทศในองคก์ ร

บทบาทของระบบสารสนเทศ บทบาทของระบบสารเทศชนิดตา่ ง ๆ ท่มี ตี อ่ องคก์ ร โดยเร่ิมจากการจดั ประเภทระบบสารสนเทศตามระดบั การสนบั สนุนขององคก์ ร อธบิ ายระบบงานท่สี นบั สนุนงานในองคก์ รดา้ นต่าง ๆ โดยแสดงใหเ้ หน็ ว่าระบบสารสนเทศสามารถนามาช่วยงานในกระบวนการทางธุรกจิ

บทบาทของระบบสารสนเทศ รวมทง้ั กระบวนการบรหิ ารความสมั พนั ธก์ บั ลกู คา้ และการบรหิ ารหว่ งโซ่อปุ ทาน นอกจากน้ีจะกลา่ วถงึ ระบบงานองคก์ รและระบบเครอื ข่ายอตุ สาหกรรมซ่งึ จะช่วยใหอ้ งคก์ รสามารถบูรณากระบวนการทางานทางธุรกจิ และข่าวสารไดท้ วั่ ทง้ั องคก์ รหรอืทวั่ ทง้ั อตุ สาหกรรม

ระบบงานหลกั ในองคก์ รโครงสรา้ งขององคก์ รทวั่ ไป แบ่งเป็น 4 ระดบั คือ ระดบั กาหนดกลยทุ ธ์ (Strategic Level) ระดบั การบรหิ าร (Management Level) ระดบั ผูช้ านาญการ (Knowledge and Data Workers Level) ระดบั ปฏบิ ตั กิ าร (Operational Level)

ระบบสารสนเทศแบบต่าง ๆระบบสารสนเทศสาหรบั ผูป้ ฏบิ ตั กิ าร (Operational-level System) สนบั สนุนการทางานของผูบ้ รหิ ารในสว่ นปฏบิ ตั ิงานโดยการช่วยบนั ทึกรายละเอยี ดของงานระดบั ลา่ ง และรายการธุรกรรมขอ้ มูล ระบบน้ีมีวตั ถปุ ระสงคห์ ลกั ในการตอบคาถามสาหรบั งาน และรายการเปล่ยี นแปลงขอ้ มูลท่เี กดิ ข้ึนเป็ นประจา

ระบบสารสนเทศแบบต่าง ๆระบบสารสนเทศสาหรบั ผูช้ านาญการ (Knowledge-level System) สนับสนุนการทางานของพนักงานผูม้ ีความรูพ้ ิเศษหรือทางานเก่ียวขอ้ งกบั ขอ้ มูลโดยเฉพาะ โดยใหค้ วามช่วยเหลือในการรวบรวม การคน้ หา และการประสานความรูใ้ หม่ ๆ รวมทง้ั ควบคุมการเผยแพร่และนาเสนอขอ้ มูลภายในองคก์ ร ระบบสารสนเทศสาหรบั ผูช้ านาญการในรูปแบบของเครอ่ื งมือสาหรบั การทางานรว่ มกนั การทางานเฉพาะบคุ คล และการทางานรว่ มกนั ในสถานท่ที างาน ซ่งึ เป็นระบบท่กี าลงั เป็นท่นี ิยมนามาใชง้ านอยา่ งแพรห่ ลาย

ระบบสารสนเทศแบบต่าง ๆระบบสารสนเทศสาหรบั ผูบ้ ริหาร (Management-level System) ไดถ้ กู ออกแบบมาใหเ้ ป็นเคร่อื งมอื สาหรบั การตรวจสอบ การควบคมุการตดั สนิ ใจ และการบรหิ ารของผูบ้ รหิ ารระดบั กลาง ซ่ึงจะตอ้ งตอบคาถามเช่น “ทกุ สว่ นขององคก์ รกาลงั ทางานไปตามปกตหิ รอื ไม่” โดยระบบสารสนเทศสาหรบั ผูบ้ รหิ ารมกั จะมกี ารทารายงานสรุปตามระยะเวลามากกว่าการทารายงานเป็ นครง้ั คราว

ระบบสารสนเทศแบบต่าง ๆระบบสารสนเทศสาหรบั ผูบ้ ริหาร (Management-level System) ระบบสารสนเทศสาหรบั ผูบ้ รหิ ารบางระบบสนบั สนุนการตดั สนิ ใจในเร่อื งท่อี ยู่นอกเหนือการทางานตามปกติ ซ่ึงมกั จะเป็นเร่อื งเกย่ี วกบัปญั หาแบบกง่ึ มโี ครงสรา้ ง เช่น ถา้ ตอ้ งการเพม่ิ ยอดขายสนิ คา้ ในเดอื นธนั วาคมข้ึนเป็นสองเท่าของยอดขายปกตแิ ลว้ จะเกดิ ผลกระทบต่อตารางการผลติ สนิ คา้ อย่างไรบา้ ง เป็นตน้

ระบบสารสนเทศแบบต่าง ๆระบบสารสนเทศสาหรบั ผูก้ าหนดกลยทุ ธ์ (Strategic-level System) ระดบั น้ีจะช่วยผูบ้ รหิ ารระดบั สูงในการแกไ้ ขและกาหนดกลยทุ ธใ์ นการดาเนินธุรกจิ ระยะยาวและแนวโนม้ ของสง่ิ ท่อี าจจะเกดิ ข้ึนทง้ั ในองคก์ รและสง่ิ แวดลอ้ มภายนอก เช่น ในอกี 5 ปีขา้ งหนา้ ควรกาหนดจานวนการจา้ งพนกั งานเป็นเท่าใด หรอื ควรจะผลติ สนิ คา้ ชนิดใด เป็นตน้

ระบบงานหลกั ในองคก์ รโครงสรา้ งขององคก์ รตามกลมุ่ หนา้ ท่กี ารทางาน แบ่งเป็น 5 กลมุ่ คอื กลมุ่ การขาย และการตลาด (Sales and Marketing) กลมุ่ การผลติ (Manufacturing) กลมุ่ การเงนิ (Finance) กลมุ่ การบญั ชี (Accounting) กลมุ่ ทรพั ยากรมนุษย์ (Human Resource)

ระบบสารสนเทศแบบต่าง ๆ ระบบสารสนเทศอาจถกู จาแนกตามหนา้ ท่ี การทางานเฉพาะดา้ น หรอื ตามโครงสรา้ งองคก์ ร เช่น ดา้ นการขายและการตลาด (Sales and Marketing) ดา้ นการผลติ (Production) ดา้ น บญั ชี (Accounting) และดา้ นทรพั ยากรมนุษย์ เป็นตน้ ซ่งึ ลว้ นแต่มีระบบสารสนเทศสาหรบั ตนเอง

ระบบสารสนเทศ 6 ชนิด1. ระบบสนบั สนุนผูบ้ รหิ ารระดบั สูง (Executive Support System : ESS)2. ระบบสารสนเทศเพอ่ื การจดั การ (Management Information System : MIS)3. ระบบสนบั สนุนการตดั สนิ ใจ (Decision Support System : DSS)4. ระบบผูช้ านาญการ (Knowledge Work System : KWS)

ระบบสารสนเทศ 6 ชนิด5. ระบบสานกั งาน (Office System)6. ระบบประมวลผลรายการธุรกรรมขอ้ มูล (Transaction Processing System : TPS) ซ่งึ ระบบแตล่ ะระบบเป็นระบบงานท่มี ใี ชอ้ ยู่ในองคก์ รทวั่ ไปซ่ึงถกูออกแบบมาสาหรบั การทางานเฉพาะงานดา้ นน้นั ๆ โดยตรงซ่ึงไม่สามารถนาไปทดแทนกนั ได้ และในการใชง้ านจรงิ อาจถกู ปรบั เปล่ียนไดต้ ามความเหมาะสม

ระบบสารสนเทศเพ่อื การจดั การ Management Information System (MIS) ระบบท่เี กย่ี วขอ้ งกบั ผูบ้ ริหารท่ตี อ้ งการการประมวลผลของเคร่ืองคอมพวิ เตอรท์ ่ใี หป้ ระโยชนม์ ากกว่าการช่วยงานแบบวนั ต่อวนั MIS จงึมคี วามสามารถในการคานวณและเปรียบเทยี บขอ้ มูล ซ่ึงมคี วามหมายต่อการจดั การและบริหารงานเป็นอย่างมาก นอกจากนนั้ ระบบน้ียงัสามารถสรา้ งสารสนเทศท่ถี ูกตอ้ งและทนั สมยั อกี ดว้ ย โดยท่วั ไป MISมกั รวมระบบ

ระบบสารสนเทศเพ่อื การจดั การ Management Information System (MIS)คุณสมบตั ขิ องระบบ MIS  จะสนบั สนุนการทางานของระบบประมวลผลขอ้ มูลและการจดั เกบ็ ขอ้ มูลรายวนั จะใช้ ฐานขอ้ มูลทถ่ี ูกรวมเขา้ ดว้ ยกนั และสนบั สนุนการทางานของฝ่ ายต่าง ๆ ในองคก์ ร

ระบบสารสนเทศเพ่อื การจดั การ Management Information System (MIS)คุณสมบตั ขิ องระบบ MIS จะช่วยใหผ้ ูบ้ ริหารระดบั ตน้ ระดบั กลาง และระดบั สงู เรียกใชข้ อ้ มูลท่เี ป็นโครงสรา้ งไดต้ ามเวลาท่ตี อ้ งการ จะมคี วามยดื หยุ่นและสามารถรองรบั ความตอ้ งการขอ้ มูลท่เี ปล่ียนแปลงไปขององคก์ ร ตอ้ งมรี ะบบรกั ษาความลบั ของขอ้ มูล และจากดั การใชง้ านของบุคคลเฉพาะผูท้ ่เี ก่ยี วขอ้ ง











ระบบประมวลผลรายการธุรกรรม (Transaction Processing System (TPS) ระบบการประมวลผล มกั เป็นการประมวลผลแบบวนั ต่อวนั เช่น การรบั -จา่ ยบลิ ระบบควบคมุ สนิ คา้ คงคลงั ระบบการรบั -จา่ ยสนิ คา้ เป็นตน้ ใชง้ านในระดบั ผูป้ ฏบิ ตั กิ าร ระบบน้ีเป็ นระบบสารสนเทศลาดบั แรกท่ไี ดร้ บั การพฒั นาให้ใชก้ บั เคร่อื งคอมพวิ เตอร์ ผูบ้ รหิ ารมคี วามตอ้ งการระบบ TPS สาหรบั ตรวจสอบกระบวนการทางานทง้ั หมดท่เี กดิ ข้ึนภายในองคก์ ร และความสมั พนั ธก์ บั สง่ิ แวดลอ้ มภายนอก

ระบบประมวลผลรายการธุรกรรม Transaction Processing System (TPS) ลกั ษณะเด่นของ TPS คือ การทาใหเ้ คร่ืองคอมพวิ เตอรท์ างานง่ายไม่ยุ่งยากซบั ซอ้ น ส่งิ ท่อี งคก์ รจะไดร้ บั เมอ่ื ใชร้ ะบบน้ี คือ  ลดจานวนพนกั งาน  องคก์ รจะมกี ารบริการท่สี ะดวกรวดเร็ว  ลกู คา้ มจี านวนเพ่ิมมากข้ึน

ระบบประมวลผลรายการธุรกรรมTransaction Processing System (TPS)





ตวั อยา่ งของสายการบนิLowcost Airlines เป็นสายการบนิ ท่มี กี ารสรา้ งความแตกตา่ งดว้ ยกลยทุ ธ์ • ตวั๋ เคร่อื งบนิ ราคาถกู • มีเท่ยี วบนิ ถ่ขี ้ึน • บรกิ ารเฉพาะจดุ ถงึ จุด • เนน้ ความพงึ พอใจของลกู คา้

ตวั อย่าง websiteeBay เป็น website การซ้อื -ขาย สนิ คา้ มอื สองดว้ ยวธิ ีการประมลู แบบออนไลน์ และวธิ กี ารประมลู แบบงา่ ยๆ แตไ่ ดม้ าตรฐาน• ครอบคลมุ ทกุ พ้นื ท่ี• ประมูลออนไลน์• บรกิ ารแตกตา่ งจากคู่แข่ง

ตวั อย่างค่ายรถยนต์ รถยนตร์ ุ่น Camry ของ Toyota ใชเ้ คร่อื งยนตแ์ บบไฮบรดิ จ์ ใชน้ ้ามนั และไฟฟ้ า กไ็ ด้• กลมุ่ ลูกคา้ ท่ตี อ้ งการรกั ษาสง่ิ แวดลอ้ ม• คา่ ใชจ้ า่ ยในการบารุงรกั ษาตา่• เป็นรถยนตร์ ่นุ ลา่ สดุ ในวศิ วกรรมรถยนต์

ตวั อย่างสนิ คา้ “พซิ ซ่าคอมพานี” ใชก้ ลยทุ ธ์ Cost Leadership โดยเนน้ ตวั ผลติ ภณั ฑด์ ี ไม่เนน้ ความหรูหราของรา้ น การประชาสมั พนั ธ์เพอ่ื เป็นการประหยดั ตน้ ทนุ “พซิ ซ่าฮทั ” ทากลยทุ ธต์ รงขา้ ม ซ่ึงทง้ั คู่กป็ ระสบความสาเรจ็ เป็นอย่างดี