วารสารอิเล็กทรอนิกส์การเรียนรู้ทางไกลเชิงนวัตกรรม ปีที่ 11ฉบับที่ 1มกราคม–มิถุนายน 2564

http:// tci-thaijo.org/index.php/e-jodil/ 72 ปที่ 11 ฉบบั ที่ 1 มกราคม – มิถุนายน 2564 วตั ถุประสงค เพอื่ พฒั นารปู แบบการฝGกปฏบิ ัติทกั ษะวิชาชพี สาธารณสขุ ชมุ ชน สาํ หรบั หลกั สูตรสาธารณสขุ ศาสตรบณั ฑติ ในระบบ การเรยี นการสอนทางไกล ท่สี อดคลอ. งกับหลักเกณฑข2 องสภาวชิ าชีพการสาธารณสขุ ชุมชน นยิ ามศพั ท การฝกปฏิบัติทักษะวิชาชพี สาธารณสุขชุมชน หมายถึง การฝGกประสบการณว2 ิชาชีพการสาธารณสุขชุมชนไมนS อ. ย กวSา 1,500 ชั่วโมง ตามที่สภาวิชาชีพการสาธารณสุขชุมชนกําหนด ประกอบด.วย การฝGกปฏิบัตใิ นรายวิชาไมSน.อยกวSา 1,050 ช่วั โมง ครอบคลุม 5 กลมุS ทกั ษะ ได.แกS กลุมS สงS เสรมิ สุขภาพและอนามยั ชมุ ชน กลมุS ปอZ งกันโรค ควบคมุ โรค ระบาดวิทยา สถติ ิ และการวจิ ยั ทางดา. นสาธารณสุข กลSุมตรวจประเมนิ การบําบดั โรคเบอ้ื งตน. การดูแลชวS ยเหลอื ฟefนฟสู ภาพ และการสงS ตSอ กลมSุ อาชวี อนามยั และอนามยั สงิ่ แวดล.อม กลSุมบริหารสาธารณสุขและกฎหมายสาธารณสขุ และการฝGกบรู ณาการ ไมนS อ. ยกวSา 450 ชั่วโมง หมายถึง การฝGกประสบการณ2วิชาชีพในชุมชนแบบบูรณาการ โดยการฝGกปฏิบัติในหนSวยงาน ชุมชน และ/หรือสถาน ประกอบการทเี่ กยี่ วขอ. งกับวิชาชพี การสาธารณสขุ ชมุ ชน หลักสตู รสาธารณสขุ ศาสตรบัณฑิต หมายถึง หลักสตู รสาธารณสุขศาสตรบัณฑติ ฉบบั ปรบั ปรงุ ป• 2559 สาขาวชิ า วทิ ยาศาสตรส2 ุขภาพ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธริ าช เปนT หลักสูตรที่เนน. วิชาชพี มีจาํ นวนหนวS ยกิตรวมตลอดหลักสตู ร ไมSนอ. ย กวSา 24 ชุดวิชา 144 หนSวยกิต โครงสร.างหลักสูตร แบSงเปTนหมวดวิชาสอดคล.องกับที่กําหนดไว.ในเกณฑ2มาตรฐานหลักสูตร ระดับปริญญาตรี พ.ศ.2558 รวมท้ังสอดคล.องกับมาตรฐานคุณวุฒิระดับปริญญาตรี สาขาสาธารณสุขศาสตร2 (มคอ.1) และ พ.ร.บ.วชิ าชีพการสาธารณสขุ พ.ศ.2556 ระบบการเรียนการสอนทางไกล หมายถึง การเรียนการสอนท่ีไมSมีช้ันเรียน แตSอาศัยส่ือประสมตSางๆ โดยมSุงให. ผ.เู รยี นได.เรยี นร.ดู ว. ยตนเอง ไมSตอ. งมาเข.าชั้นเรียนตามปกติ รปู แบบการฝกปฏบิ ัติทกั ษะวิชาชีพสาธารณสขุ ชุมชน หมายถึง วิธีการหรอื แนวทางการดาํ เนนิ งานเกีย่ วกบั การฝGก ปฏิบัติทักษะวิชาชีพสาธารณสุขชุมชนที่เหมาะสมสําหรับนักศึกษาหลักสูตรสาธารณสุขศาสตรบัณฑิตในระบบการศึกษา ทางไกลดา. นตSางๆ ทสี่ อดคล.องกับข.อกาํ หนดของสภาวิชาชีพการสาธารณสุขชุมชน ไดแ. กS 1) รูปแบบการฝGกปฏิบัติในชุดวิชาเฉพาะที่เก่ียวข.อง ครอบคลุม 5 กลSุมทักษะ ได.แกS (1) สSงเสริมสุขภาพ และอนามัยชมุ ชน (2) ปZองกันและควบคุมโรค (3) ตรวจประเมิน บําบัดโรคเบอ้ื งต.น การดูแลชวS ยเหลือฟefนฟูสภาพและการสSง ตSอ (4) อาชีวอนามัยและอนามัยสิ่งแวดล.อม และ (5) บริหารสาธารณสุข ประกอบด.วย การระบุชุดวิชาหรือการจัดกลSุมชุด วิชา สื่อที่เสริมการฝGกปฏิบัติ เชSน E-learning, E-tutorial, สอนเสริมแบบเข.ม, กิจกรรมประจําชุดวิชาหรืออ่ืนๆที่เหมาะสม การกําหนดจํานวนช่วั โมงในการฝกG ปฏิบตั ิ และการกาํ หนดทกั ษะท่ีมงSุ เนน. ในแตSละชุดวิชา 2) การฝGกบูรณาการ หมายถึง การฝGกงานหรือฝGกปฏิบัติในสถานบริการสุขภาพที่หลักสูตรให.โอกาส นักศึกษาสามารถเลือกได.ตามขอบเขตที่กําหนดโดยบูรณาการองค2ความรู.จากการศึกษาและการฝGกปฏิบัติในชุดวิชาเฉพาะที่ เก่ียวข.อง ประกอบด.วย การกําหนดชุดวิชาที่ฝGกบูรณาการ ประเภทของการฝGกปฏิบัติ ได.แกS การฝGกเบื้องต.น การฝGกตาม มอบหมาย การฝGกเสริมทกั ษะ การฝGกทักษะบูรณาการกับการทาํ งาน การฝGกดว. ยตนเอง การฝกG ตามมอบหมาย หรือการอบรม เข.ม การกําหนดจํานวนช่วั โมงในการฝกG ปฏบิ ัติ และการกําหนดทักษะท่มี ุงS เนน. อาจารยOฝกเสริมทักษะ หมายถึง อาจารย2ประจําหลักสูตรสาธารณสุขศาสตรบัณฑิต อาจารย2ประจําพิเศษ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช และอาจารย2ภายนอกมหาวิทยาลัยจากสถาบันอื่น ที่ได.รับการแตSงต้ังเปTนอาจารย2ฝGกเสริม ทกั ษะในชดุ วชิ าการปฐมพยาบาลและการบาํ บัดโรคเบ้อื งต.นและชุดวิชาการฝGกปฏิบตั ิงานสาธารณสุขในชมุ ชน Electronic Journal of Open and Distance Innovative Learning (e-JODIL)

http:// tci-thaijo.org/index.php/e-jodil/ 73 ปที่ 11 ฉบบั ท่ี 1 มกราคม – มิถุนายน 2564 อาจารยOฝกตามมอบหมาย หมายถึง บุคลากรด.านสาธารณสุขหรือพยาบาลท่ีปฏบิ ัตงิ านอยSูในสถานบริการสขุ ภาพ ทั่วประเทศ ที่ได.รับการแตSงตั้งจากมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช เปTนอาจารย2ฝGกเสริมตามมอบหมายในชุดวิชาการปฐม พยาบาลและการบําบดั โรคเบ้ืองตน. และชดุ วิชาการฝกG ปฏิบัติงานสาธารณสขุ ในชุมชน อาจารยOประจาํ หลกั สูตร หมายถึง อาจารย2ประจําสาขาวิชาวทิ ยาศาสตรส2 ขุ ภาพ ท่เี ปนT คณะกรรมการบริหารชดุ วิชา ภายในหลักสูตรสาธารณสุขศาสตรบัณฑิต ฉบับปรับปรุงป• พ.ศ.2559 สาขาวิชาวิทยาศาสตร2สุขภาพ มหาวิทยาลัย สุโขทยั ธรรมาธิราช ประโยชนทีไ่ ด&รับจากการวจิ ัย 1. การจัดระบบการบริหารจัดการชุดวิชาการฝGกงานบูรณาการสาธารณสขุ ในชุมชน ในหลักสูตรสาธารณสุขศาสตร บณั ฑติ ฉบับปรับปรงุ พ.ศ. 2559 ใหม. ีรปู แบบการฝGกปฏบิ ตั ทิ ส่ี อดคล.องกับพระราชบัญญัติวิชาชีพการสาธารณสขุ ชุมชน พ.ศ. 2556 และขอ. บงั คับของสภาการสาธารณสุขชมุ ชน รวมท้งั ขอ. เสนอแนะจากผูท. รงคุณวุฒิ 2. นําไปใช.ในการออกแบบการจัดการเรียนการสอนและข.อกําหนดในการฝGกปฏิบัติในชุดวิชาท่ีมSุงเน.นทักษะทาง วิชาชีพหลัก 5 กลSุมวิชา และการพัฒนาส่อื การสอนของชุดวิชาตาS งๆ ในหลักสูตรสาธารณสุขศาสตรบัณฑิตในระบบการเรียน การสอนทางไกลท่ีพฒั นาการเขา. ถึงผู.เรยี นอยSางเหมาะสมและมีคุณภาพ 3. เปTนแนวทางในการปรับปรุงหลักสูตรสาธารณสุขศาสตรบัณฑิต ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2563 ในสSวนการฝGกปฏิบตั ิ ทกั ษะวชิ าชพี สาธารณสขุ ชุมชน 4. เปTนแนวทางสําหรบั หลักสตู รสาธารณสุขศาสตรบัณฑิตในสถาบันอ่ืน ท่ีต.องจัดการเรียนการสอนภาคปฏิบัติ และ มงSุ เนน. ทกั ษะวชิ าชีพสาธารณสุขชมุ ชน วิธีการวจิ ยั การวิจยั น้ใี ชร. ะเบยี บวิธีวจิ ยั แบบการวจิ ยั และพฒั นา (Research and Development: R&D) โดยวธิ วี ิจัยแบบผสาน วิธี (Mixed Method Research) ศกึ ษาทัง้ เชงิ ปริมาณและเชิงคณุ ภาพโดยแบSงการศกึ ษาออกเปTน 3 ข้นั ตอน ได.แกS ขั้นตอนที่ 1 การศึกษาสภาพและการดําเนินงานการฝGกปฏิบัติทักษะวิชาชีพสาธารณสุขชุมชน สําหรับหลักสูตร สาธารณสขุ ศาสตรบณั ฑิตในระบบการศึกษาทางไกล เปTนการศึกษาเชิงปรมิ าณ 1) กลุSมตัวอยาS ง คอื ศูนย2บริการการศึกษาเฉพาะกิจฝกG ตามมอบหมาย (หัวหนา. ศนู ย2ฯ หรอื ผป.ู ระสานงานฯ อาจารย2ฝGกตามมอบหมาย) จํานวน 80 คน อาจารย2ฝGกเสริมทักษะจํานวน 20 คนและนักศึกษาท่ีลงทะเบียนเรียนชุดวิชาการ ปฐมพยาบาลและการบําบดั โรคเบ้อื งต.น 200 คนและชดุ วชิ าการฝGกปฏิบตั งิ านสาธารณสุขในชมุ ชน 200 คน โดยกลมSุ ตัวอยาS ง ในขั้นตอนนไี้ ด.จากการสุSมอยSางงSาย (Simple Random Sampling) จํานวน 500 คน 2) เคร่ืองมือที่ใช.ในการวิจัย คือ แบบสอบถามซึ่งประยุกตจ2 ากเครื่องมือประเมินการฝกG ปฏิบัตขิ องชุดวิชา ฝกG ปฏบิ ัตขิ องหลกั สูตรสําหรบั อาจารยฝ2 กG เสริมทกั ษะ อาจารย2ฝกG ตามมอบหมาย ศนู ย2บรกิ ารการศึกษาเฉพาะกจิ และนักศึกษา ซ่ึงพัฒนาโดยคณะกรรมการบริหารชุดวิชาและมีการตรวจสอบความตรงของเนื้อหา (Content Validity) โดยผู.ทรงคุณวุฒิ ซ่ึงได.คSา IOC แตSละข.อมากกวSา 0.5 รวมทั้งการทดลองใช.แบบสอบถามได.คSาสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค (Cronbach’ Alpha Coefficient) เทาS กับ 0.97 3) การเก็บรวบรวมข.อมูล โดยการสSงแบบสอบให.กลุSมตัวอยSางตอบโดยตรงรวมทั้งสSงให.ตอบกลับทาง ไปรษณีย2 วารสารอเิ ล็กทรอนิกส์การเรียนรู้ทางไกลเชิงนวตั กรรม

http:// tci-thaijo.org/index.php/e-jodil/ 74 ปที่ 11 ฉบบั ที่ 1 มกราคม – มถิ ุนายน 2564 4) การวิเคราะห2ข.อมลู ขอ. มูลเชงิ ปริมาณ วิเคราะห2ข.อมูล โดยใช.สถติ ิเชงิ พรรณนา (Descriptive Statistic) ได.แกS คSาเฉลี่ย สSวนเบย่ี งเบนมาตรฐาน คSามัธยฐาน คSาสูงสดุ คSาต่ําสุด การแจกแจงความถี่ และร.อยละสSวนข.อมลู เชงิ คณุ ภาพ ใชก. ารวเิ คราะหเ2 ชงิ เนือ้ หา และจดั กลมSุ ข.อมลู ข้นั ตอนที่ 2 เปTนการศกึ ษาเชงิ คุณภาพ 1) กลSุมศึกษา จํานวน 23 คน ประกอบด.วย ผ.ูเชี่ยวชาญทางด.านเน้ือหา ผู.ทรงคุณวุฒิจากสภาคณบดี สาธารณสุขศาสตร2แหSงประเทศไทย ผ.ูทรงคุณวุฒิจากสภาวิชาชีพสาธารณสุขชุมชน ตัวแทนอาจารย2ฝGกเสริมทักษะ ตัวแทน อาจารย2ฝGกตามมอบหมาย ตัวแทนอาจารย2ประจําหลักสูตรและตัวแทนจากศูนย2ภูมิภาค สํานักบริการการศึกษา โดยเลือก ตัวอยSางแบบเจาะจง (Purposive Sampling) 2) การเก็บรวบรวมขอ. มลู โดยการสนทนากลSุม (Focus Group) จากประเด็นผลการศึกษาจากข้นั ตอนท่ี 1 และประเด็นการจัดฝGกประสบการณ2วิชาชีพการสาธารณสุขชุมชนไมSน.อยกวSา 1,500 ชั่วโมงตามรSางข.อบังคับสภาการ สาธารณสุขชมุ ชนวาS ด.วยการให.ความเหน็ ชอบหลกั สูตรการศึกษาวิชาชพี การสาธารณสุขชมุ ชน พ.ศ.2562 3) การวิเคราะห2ข.อมูล วิเคราะห2เชิงเน้ือหา (Content Analysis) และสรุปเปTนรSางรูปแบบการฝGกปฏิบัติ ทกั ษะวิชาชีพสาธารณสขุ ชุมชน สําหรบั หลักสตู รสาธารณสขุ ศาสตรบณั ฑิตในระบบการศกึ ษาทางไกล ข้ันตอนที่ 3 การตรวจสอบความสอดคล.องของรูปแบบการฝGกปฏิบัติทักษะวิชาชีพสาธารณสุขในชุมชน สําหรับ หลกั สตู รสาธารณสุขศาสตรบณั ฑติ ในระบบการศกึ ษาทางไกล 1) กลุSมศึกษา คือ ผู.เชี่ยวชาญจํานวน 8 คน ประกอบด.วย ผ.ูเช่ียวชาญทางด.านเนื้อหา ผ.ูทรงคุณวุฒจิ าก สภาคณบดีสาธารณสุขศาสตร2แหSงประเทศไทย ผ.ูทรงคุณวุฒิจากสภาวิชาชีพสาธารณสุขชุมชน ตัวแทนจากกระทรวง สาธารณสุข ตัวแทนอาจารย2ฝGกเสรมิ ทกั ษะและอาจารย2ประจําหลักสูตร ตัวแทนอาจารย2ฝGกตามมอบหมาย ตัวแทนจากสาํ นัก บรกิ ารการศกึ ษา และตัวแทนจากสํานักทะเบยี นและวัดผล โดยกลมุS ตัวอยาS งได.จากการเลอื กแบบเจาะจง 2) การเก็บรวบรวมข.อมูล โดยการจัดประชุมเพ่ือให.กลSุมตัวอยSางซึ่งเปTนผูเ. ชี่ยวชาญวิพากษ2และตรวจสอบ ความสอดคลอ. งของราS งรปู แบบฯ 3) การวิเคราะห2ข.อมูล นําประเด็นและข.อเสนอแนะวิเคราะห2เชิงเน้ือหา และปรับรSางรูปแบบฯให.มีความ สมบรู ณ2 ผลการวจิ ยั และอภปิ รายผล 1. การศึกษาสภาพรูปแบบการฝGกปฏิบตั ทิ ักษะวิชาชีพสาธารณสขุ ชุมชน สําหรับหลกั สตู รสาธารณสุขศาสตรบัณฑิต ในระบบการเรียนการสอนทางไกล การศึกษาความคิดเห็นเกี่ยวกับรูปแบบการฝGกปฏิบัตใิ นชุดวิชาการฝกG งานการบําบัดโรคเบื้องต.นและสาธารณสขุ ใน ชุมชน พบวSา อาจารย2และนักศึกษาสSวนใหญSเห็นด.วย (ร.อยละ 83-100) ตSอรูปแบบการฝGกปฏิบัติ ทั้ง 3 ด.าน คือ การฝGก เบื้องต.น การฝGกเสริมทักษะคร้ังที่ 1-2 และการฝGกตามมอบหมาย รวมทั้งทักษะที่กําหนดให.นักศึกษาฝGกปฏิบัติ เปTนชุดวิชาที่ อยSูในโครงสร.างหลักสูตรสาธารณสุขศาสตรบัณฑิต ฉบับปรับปรุง พ.ศ.2559 เม่ือพิจารณาเปรียบเทียบกับรSางข.อบังคับสภา การสาธารณสุขชุมชนวSาด.วยการให.ความเห็นชอบหลักสูตรการศึกษาวิชาชีพการสาธารณสุขชุมชน จะสอดคล.องกับหมวด วิชาชีพเฉพาะในสSวนการฝGกบูรณาการประสบการณ2วิชาชีพการสาธารณสุขชุมชน และเมื่อพิจารณาในด.านรูปแบบและการ กาํ หนดทักษะการฝกG ปฏิบัติทักษะวชิ าชพี ในแตSละด.าน พบวSา 1.1 การฝGกเบ้ืองต.น คือ การฝGกปฏิบัติด.วยตนเองของนักศึกษาโดยใช.เวลาการฝGกเบื้องต.น 16 ช่ัวโมงตSอ สัปดาห2 ไมSน.อยกวSา 32 ช่ัวโมงตSอภาคการศกึ ษา โดยศึกษาจากดีวีดีประกอบชุดวิชาและทํากิจกรรมท่ีได.รับมอบหมายในคมูS ือ ฝGกปฏิบัติของชุดวิชา กลSุมตัวอยSางที่เปTนนักศึกษาและอาจารย2สSวนใหญSเห็นด.วย (ร.อยละ 95.75, 98.60) เนื่องจากแนวทาง Electronic Journal of Open and Distance Innovative Learning (e-JODIL)

http:// tci-thaijo.org/index.php/e-jodil/ 75 ปที่ 11 ฉบับที่ 1 มกราคม – มถิ ุนายน 2564 การฝGก ระยะเวลามีความเหมาะสม นักศึกษาใช.เวลาวSางในการศึกษากSอนเรียน มีความรู.เพ่ิมเติม เห็นการสาธิต ทําให.เข.าใจ พน้ื ฐานมากข้นึ เปTนการเพิ่มโอกาสในการศกึ ษาเพ่มิ มากข้ึนและชวS ยลดคาS ใชจ. Sายในการเดนิ ทาง จึงจัดเปTนการศึกษาด.วยตนเอง ซ่ึงสอดคล.องกับแนวทางการจัดการเรียนการสอนทางไกล และสอดคล.องกับทฤษฎีการสร.างองค2ความรู.ด.วยตนเอง (Constructivism) (Gagnon & Collay, 2001, p.1) ทีเ่ น.นให.ผเ.ู รยี นเปนT ผู.สรา. งองคค2 วามร.ู โดยสร.างความร.จู ากความสัมพนั ธ2 ระหวSางส่ิงที่พบเห็นกับความรู.ความเข.าใจที่มีอยSูเดิมโดยใช.กระบวนการทางปƒญญาของตน เปTนการปรับตัวให.เข.ากับ ส่ิงแวดล.อมซึ่งประกอบด.วยกระบวนการ 2 ประการคือ การซึมซับหรือการดูดซึมและการปรับโครงสร.างทางปƒญญา ในสSวนท่ี ไมเS ห็นด.วย (ร.อยละ 1.40, 4.25) มคี วามคิดเหน็ วSา ระยะเวลามากเกนิ ไป นกั ศกึ ษาอาจไมSฝGกด.วยตนเองตามท่ีกําหนด 1.2 การฝGกเสริมทักษะครงั้ ที่ 1 คือ การฝGกทักษะสําคัญภายใต.การดแู ล ฝGกฝนจากอาจารย2ฝGกเสรมิ ทักษะ เพื่อเตรยี มความพรอ. มของนักศกึ ษากอS นฝกG ตามมอบหมาย โดยฝกG ทักษะ จํานวน 10 ทักษะ ใชเ. วลา 32 ชวั่ โมง กลSุมตัวอยSางที่ เปนT นกั ศึกษาและอาจารยส2 วS นใหญมS คี วามเห็นด.วย (รอ. ยละ 90.25, 97.0) โดยมีความคดิ เห็นวาS การฝกG ฯท่ีมีอาจารยแ2 นะนําจะ ได.ฝGกปฏิบัตจิ ริง เพ่ิมพูนความรู.มากขึ้นและมีคุณภาพ มีเวลาเรยี นรู. รวมท้ังสามารถสอบถามสงิ่ ท่ีสงสัยได. การฝGกปฏิบัติทาํ ให. นกั ศึกษามที ักษะที่สามารถนําไปใช.จรงิ สอดคลอ. งกับกระบวนการเรียนร.ูจากทฤษฎกี ารเรียนรูจ. ากประสบการณ2 ประกอบด.วย 4 ขั้นตอนที่เปTนวงจรตSอเนื่องกัน (Kolb, 1984 อ.างถึงในเกศสุดา รัชฎาวิศิษฐกุล, 2547) คือ ขั้นที่ 1 ประสบการณ2รูปธรรม ข้ันท่ี 2 สังเกตอยSางไตรSตรอง ขั้นท่ี 3 สร.างแนวคิดนามธรรม และข้ันที่ 4 การทดลองปฏบิ ัติจรงิ ในสSวนท่ีไมเS ห็นด.วย (ร.อยละ 3.0, 9.75) มีความเห็นวSาระยะเวลาควรน.อยกวSา 4 วัน เน่ืองจากนักศึกษาทํางานประจําอาจจะเปTนปƒญหาในการลางาน ในขณะทบ่ี างรายมคี วามเหน็ วาS เวลาฝGกฯนอ. ยไป สําหรับประเด็นด.านการกําหนดทักษะในการฝGกเสริมทักษะคร้ังท่ี 1 หลักสูตรกําหนดให.นักศึกษาฝGกทักษะ 10 ทักษะ ได.แกS ทกั ษะการซกั ถามและบันทกึ ประวตั ิผู.ป€วย การตรวจรSางกายเพ่ือจําแนกความผิดปกติ ทกั ษะการวินิจฉัยโรค และ ให.การรกั ษาพยาบาลผ.ปู ว€ ยตามขอบเขตกฎหมายและระเบียบที่เกย่ี วข.อง ทักษะการใหค. าํ แนะนาํ ทางเลอื กในการดแู ลสุขภาพ อนามัยตนเองแกSประชาชน ผ.ูป€วย และครอบครัว ทักษะการสSงเสริมสุขภาพ และการให.สุขศึกษาในชุมชน ทักษะการฟfeนฟู สภาพ ทักษะการปZองกันและควบคุมโรคในชุมชน ทักษะการคุ.มครองผ.ูบริโภคในชุมชน ทักษะการสํารวจชุมชน ทักษะการ ประเมินสภาวะสุขภาพในชุมชน และทักษะการเขียนโครงการพัฒนาสุขภาพชุมชน การรายงานผลและการประเมินผล โครงการ กลSุมตัวอยาS งทเ่ี ปTนนกั ศึกษาและอาจารยฝ2 กG ปฏบิ ัติสSวนใหญเS ห็นด.วย (ร.อยละ 97.2, 97.2) โดยมีความคิดเห็นวSาควร ทบทวนรSวมกับเกณฑ2สภาวิชาชีพสาธารณสขุ และทักษะเดิม เน่ืองจากเปTนชุดวิชาท่ีจะต.องบรู ณาการทักษะให.ครอบคลุมทั้ง 5 กลุSมวิชาตามที่สภาวชิ าชีพกําหนด จึงควรพิจารณาเพ่ิมเติมทักษะในการเตรยี มความพร.อมให.นกั ศกึ ษา เชSน ทักษะการสอื่ สาร และประชาสัมพันธ2 ทักษะการฟfeนฟูสภาพและการสSงตSอ ทักษะด.านอาชีวอนามัยและสิ่งแวดล.อม ทักษะบริหารจัดการให.กับ นกั ศึกษาและชมุ ชน เปนT ต.น 1.3 การฝGกตามมอบหมาย คือ การฝGกงานการบําบัดโรคเบื้องต.นและสาธารณสขุ ในชุมชน ตามที่กําหนด โดยอาศัยองค2ความรู.จากชุดวิชาตSางๆ และทักษะที่ฝGกฝนจากการฝGกเสรมิ ทักษะครั้งที่ 1 ภายใต.การดูแลของอาจารย2ฝGกตาม มอบหมาย ท่ไี ด.รับการแตงS ต้ังจากมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช โดยจะตอ. งฝGกปฏบิ ตั ิอยาS งน.อย 264 ชัว่ โมง กลุSมตัวอยาS งที่ เปTนนักศึกษาและอาจารยส2 วS นใหญมS ีความเห็นดว. ย (ร.อยละ 83.89, 94.20) โดยมีความเห็นวSานกั ศึกษาสSวนใหญมS ีงานประจํา ทําอยูSแล.ว จะหาเวลาเข.ารับการฝGกฯได.ยาก ทักษะอาจจะไมSครอบคลุมเนื้อหา ควรเพิ่มเวลาในการฝGกปฏิบัติงานในชุมชนให. มากข้ึนกวSาเดิม เพราะจะได.เห็นผลการทํางานของนักศึกษาชัดเจนมากขึ้น เมื่อปรับการฝGกฯเปTนการฝGกทักษะบูรณาการกับ การทํางานโดยใช.ระยะเวลา 280 ช่ัวโมง ซ่ึงสอดคล.องกับแนวคิดการจัดการศึกษาเชิงบูรณาการเรียนร.ูกับการทํางาน (Work Integrated Learning: WIL) ท่ีมีปรัชญาของการฝGกงานท่ีเน.นเรียนจริง ร.ูจริงและทําจริง เปTนการเรียนรู.ควบคูSกับการฝGกงาน โดยต.องการให.ผ.ูเรียนบรรลุสมรรถนะของอาชีพ การเรียนร.ูเชิงประสบการณ2 (Experiential Learning) คือ การเรียนร.ูเปTน กระบวนการทีม่ ีการเปล่ียนแปลงอยSางตSอเนื่อง เน่ืองจากประสบการณ2ท่ีผ.ูเรียนได.รบั ความร.ูและทักษะที่เกดิ จากการเรยี นร.ูใน วารสารอเิ ลก็ ทรอนิกส์การเรียนรู้ทางไกลเชิงนวตั กรรม

http:// tci-thaijo.org/index.php/e-jodil/ 76 ปที่ 11 ฉบบั ที่ 1 มกราคม – มถิ ุนายน 2564 สถานการณ2หนึ่งจะเปTนเครื่องมือในการทําความเข.าใจ อธิบายเหตุการณ2 หรือแก.ไขปƒญหาท่ีตามมา เปTนการเรียนรู.ใน สถานการณ2จรงิ เพื่อการปรับตัวเข.ากับสงั คม ผ.ูเรียนตอ. งใช.ความคิด ความรู.สึก การลงมือทําดว. ยวิธีการตSางๆ มากกวSาการใช. ความรู.เพียงอยSางเดียวจึงต.องเกี่ยวข.องกับคนและส่ิงแวดล.อม ผลท่ีได.รับจากการเรียนรู. คือประสบการณ2หรือความรู.ใหมS (Kolb, 1984; เครือขSายพัฒนาสหกิจศึกษาภาคใต.ตอนบน, 2560) นอกจากน้ีเพื่อให.นักศึกษามีระยะเวลาเพียงพอในการ ฝGกงานจึงกําหนดชSวงเวลาในการฝGกงานให.มีระยะยาวเพิ่มข้ึน สอดคล.องกับข.อเสนอแนะของกลุSมศึกษาที่เสนอใหเ. พ่ิมเวลาทํา ให.สามารถเรียนรู.ได.อยSางมีประสิทธิภาพ มีเวลาในการดําเนินงานได.นานขึ้น ละเอียดมากขึ้น และสอดคล.องกับลักษณะของ นักศึกษาทีส่ SวนใหญเS ปTนผูม. ีงานประจําอยแSู ลว. ใหม. ีโอกาสจดั สรรเวลาในชSวงระยะเวลา 5 เดือน (150 วัน) เพือ่ สามารถฝกG ฯได. 280 ชวั่ โมง (35 วนั ) นกั ศึกษามีการติดตามประเมนิ ผลโครงการ มกี ารคืนขอ. มลู ให.กบั ชุมชน การฝGกกระบวนการบริหารจัดการ รวมท้ังมหาวิทยาลัยควรสนับสนุนงบประมาณในการจัดทําโครงการเพ่ือชSวยเหลือสังคมด.วย กลุSมตัวอยSางนักศึกษาที่ไมSเห็น ด.วย (ร.อยละ 3.05) โดยมีความคิดเห็นวSา ระยะเวลา งานท่ีมอบหมายท้ังกลSุมและเด่ียวมีจํานวนมาก รวมทั้งการจัดทํา นวัตกรรม อาจฝGกปฏบิ ตั ไิ ด.อยSางไมSมีประสิทธิภาพ 1.4 การฝGกเสริมทักษะครัง้ ท่ี 2 เปTนการฝกG ฯท่ีใหน. ักศึกษานําเสนอและถSายทอดแลกเปลีย่ นประสบการณ2 การฝกG ฯ การแลกเปลีย่ นเรียนรูร. ะหวาS งนักศึกษา อาจารย2ฝGกเสรมิ ทักษะ รวมท้งั การเพ่มิ พนู ทกั ษะ ภายใต.การดแู ลของอาจารย2 ฝGกเสริมทักษะ ใช.เวลา 16 ช่ัวโมง จากเดิมท่ีกําหนด 32 ชั่วโมงโดยนําเวลาไปเพ่ิมในการฝGกตามมอบหมาย โดยประเด็นการ แลกเปล่ียนเรียนรเู. กดิ จากการฝGกฯบูรณาการกับการทํางานท่ีเปTนทักษะเด่ียวและทักษะกลSุม 2. รูปแบบการฝGกปฏิบัติทักษะวิชาชีพสาธารณสุขชุมชน สําหรับหลักสูตรสาธารณสุขศาสตรบัณฑิต ในระบบการ เรยี นการสอนทางไกล ผลการการพัฒนารูปแบบการฝGกปฏิบัติทักษะทางวิชาชีพสาธารณสุขชุมชน สําหรับหลักสูตรสาธารณสุขศาสตร- บัณฑิตในระบบการเรยี นการสอนทางไกล ซ่ึงเปTนผลท่ไี ด.ท้ังจากการวจิ ยั เชิงปริมาณ การวิจัยเชงิ คณุ ภาพ รวมท้งั ข.อคิดเห็นจาก ผ.ทู รงคณุ วุฒจิ ากสภาวชิ าชพี ทาํ ใหท. มี วิจยั ต.องทาํ ความเข.าใจเก่ยี วกบั มาตรฐานหลกั สตู รที่อยรSู ะหวSางการรSางขอ. บงั คบั สภาการ สาธารณสุขชุมชน วSาด.วยการให.ความเห็นชอบหลักสูตรการศึกษาวิชาชีพการสาธารณสุขชุมชน และมีการประกาศใน ราชกิจจานุเบกษา เม่ือวันท่ี 13 กุมภาพันธ2 พ.ศ.2562 จึงมีการวิเคราะห2เพิ่มเตมิ รSวมกับข.อเสนอแนะจากผ.ูทรงคุณวุฒิทเี่ ขา. รSวมสนทนาและรSวมพิจารณาความสอดคล.อง เพื่อให.ครอบคลุมกับกลุSมวิชาท่ีสภาวิชาชีพกําหนดตามข.อบังคับดังกลSาว ซ่ึง แสดงกลมSุ ชุดวิชาที่เทยี บเคยี งกบั กลSุมวิชาที่ 1-5 (ตารางท่ี 1) และทักษะวชิ าชีพทส่ี อดคล.องกับสมรรถนะนักสาธารณสขุ ตาม ข.อบังคับสภาวิชาชีพสาธารณสุขชุมชน โดยการจัดการเรียนการสอนทางไกลท่ีอิงตามรูปแบบของมหาวิทยาลัย ซึ่งจะพบวSา จํานวนชั่วโมงท่ีคํานวณได.จากกิจกรรมการเรียนการสอนจากชุดวิชาตSางๆในโครงสร.างหลักสูตรที่เปTนหมวดวิชาชีพเฉพาะมี จํานวนชั่วโมงยังไมSครบ 1,050 ช่ัวโมงตามที่สภาวิชาชีพกําหนด สSวนกลSุมวิชาประสบการณ2วิชาชีพในชุมชนแบบบูรณาการมี จํานวนชั่วโมง 450 ชั่วโมง (ผลการศึกษา ข.อ 1.) สอดคลอ. งกับข.อบงั คับสภาวิชาชีพการสาธารณสขุ ชุมชน และสอดคล.องกับ กระบวนการพัฒนารูปแบบการฝGกปฏิบัติของ Mackay, et al. (2014) ศึกษาเรื่องการพัฒนารูปแบบการศึกษาสําหรับ นักวิชาการประจําท่ีให.การสนับสนนุ นักศึกษาพยาบาลในการปฏิบัติ Gunawan, et al. (2016) ศึกษาเรื่องการพัฒนารปู แบบ การเรียนรู.ด.วยตัวเองในช้ันเรียน เสาวณีย2 เต็งสุวรรณ (2559) ศึกษาเร่ืองการพัฒนารูปแบบการฝGกประสบการณ2วิชาชีพ เลขานุการสําหรับนักศึกษาอาชีวศึกษา สมบูรณ2 ลิขิตย่ิงวรา และสุมาลี สังข2ศรี (2556) ศึกษาการพัฒนารูปแบบการศึกษา ทางไกลสําหรับคณะครุศาสตร2 มหาวทิ ยาลัยราชภัฏ ตารางท่ี 1 รูปแบบการฝGกปฏิบัติทักษะวิชาชีพสาธารณสุขชุมชนและทักษะที่มุSงเน.น ในกลุSมวิชาที่ 1-5 และการฝGกทักษะ บรู ณาการวิชาชพี สาธารณสขุ ชมุ ชน Electronic Journal of Open and Distance Innovative Learning (e-JODIL)

http:// tci-thaijo.org/index.php/e-jodil/ 77 ปท่ี 11 ฉบับท่ี 1 มกราคม – มิถุนายน 2564 รายการ รปู แบบการฝกปฏบิ ัติทกั ษะวิชาชพี สาธารณสขุ ชุมชน กลIมุ วชิ าชีพ สาระเนอ้ื หา/ กลIุมวชิ าที่ 1 สIงเสรมิ สขุ ภาพและอนามยั ชมุ ชน ทกั ษะ ชุดวิชา/การ อนามยั ชมุ ชน การสรา. งเสริมสขุ ภาพองคร2 วม ระบบสุขภาพชุมชน การพฒั นาระบบสขุ ภาพชุมชน สุขศกึ ษา ฝGกปฏิบัติ ทกั ษะ พฤติกรรมสุขภาพ การให.คาํ ปรึกษา การส่อื สารสขุ ภาพ ระบบสุขภาพปฐมภมู ิ ทักษะท่ี การทาํ งานชุมชนด.านสาธารณสขุ สขุ ศึกษาและการสงS เสรมิ สุขภาพ (6 หนSวยกติ ) มุSงเน.น กลIมุ วชิ าชีพ (6 หนวS ยกติ ) E-tutorial (45 ชม) สาระเน้ือหา/ ทักษะ E-learning (45 ชม) ชดุ วชิ า/การ สอนเสริมแบบเขม. (20 ชม) ฝกG ปฏบิ ตั ิ ทกั ษะ ฝกG ฝนทักษะสําคญั ในการทาํ งานชมุ ชน ได.แกS การรวบรวมขอ. มลู ชุมชน การวิเคราะหช2 มุ ชน การ ทกั ษะที่ ปรับเปล่ียนพฤติกรรม การสื่อสารสุขภาพ มงุS เน.น กลIมุ วชิ าท่ี 2 ปVองกนั ควบคุมโรค ระบาดวทิ ยา สถติ ิและการวิจยั ทางดาY นสาธารณสุข กลุIมวชิ าชพี สาระเน้ือหา/ โรคติดตSอ โรคไมSติดตSอเรื้อรัง โรคอุบัติซํ้าและโรคอุบัติใหมS การจัดการอุบัติเหตุ การบาดเจ็บ ระบาด ทกั ษะ วิทยาสาธารณสุข ระบาดวิทยาเชิงวัฒนธรรม การปZองกันและควบคุมโรคทางสาธารณสุข การเฝZาระวัง ชุดวชิ า ทางสาธารณสุข สถิติด.านสาธารณสุข ระเบียบวิธีวิจัยด.านสาธารณสุข การวิจัยเบ้ืองต.นทางสาธารณสุข ทักษะท่ี มSุงเน.น การวเิ คราะหข2 อ. มูลทางสาธารณสขุ วิทยาการระบาดและการควบคุมโรค โรคตดิ ตอS และโรคไมตS ดิ ตอS สถิตแิ ละการวจิ ยั สาํ หรับ (6 หนSวยกิต) (6 หนวS ยกิต) วทิ ยาศาสตร2สขุ ภาพ กิจกรรมประจําชดุ วิชา ( 15 ชม) E-learning (45ชม) (6 หนSวยกิต) E-learning (45 ชม) สอนเสรมิ แบบเขม. (20 ชม) E-learning (45 ชม) การวเิ คราะห2ทางระบาดวทิ ยา เชนS การคาํ นวณอัตราป€วย อตั ราตาย การวเิ คราะหส2 ถิติเบือ้ งต.น การนําเสนอเชงิ พรรณนา การศกึ ษางานวิจยั และ การศึกษาระบบการเฝาZ ระวงั โรค วิเคราะห2การเรยี นร.ู การวเิ คราะหผ2 ลการสอบสวนโรค/เฝZาระวังโรค ข้ันตอนและกระบวนงานวิจัย การวางแผนควบคุมโรคโดยใชห. ลกั การทางระบาดวิทยา กลIมุ วชิ าท่ี 3 ตรวจประเมิน การบําบัดโรคเบอ้ื งตYน การดูแลชIวยเหลือฟ\\น] ฟสู ภาพและการสงI ตอI การดูแลสุขภาพเบื้องต.น การวางแผนครอบครัว อนามัยครอบครัว สร.างเสริมอนามัยครอบครัว เภสัช สาธารณสขุ การใช.ยาเบ้ืองตน. ในงานสาธารณสุข การปฐมพยาบาลและการชSวยฟefนคืนชีพ การบําบดั โรค เบ้อื งตน. ทนั ตสาธารณสุข การดูแลสุขภาพชอS งปาก การฟefนฟูสภาพราS งกาย การสร.างเสริมภูมิคม.ุ กนั โรค การสงS ตSอดา. นสาธารณสขุ การตรวจประเมนิ การบําบัดโรคเบอื้ งตน. การฟนef ฟสู ภาพและการสงS ตSอ อนามัยครอบครวั กับงาน (6 หนSวยกิต) สาธารณสุข สอนเสริมแบบเขม. (20 ชม) (6 หนวS ยกติ ) E-learning เด็มรปู (45 ชม) - ทักษะการซกั ประวัติ การตรวจประเมิน การคดั กรองเบอ้ื งต.น การตรวจสญั ญาณชีพ การแนะนําการใชย. า การบาํ บัดโรคเบ้ืองต.น การทําแผล การลดไข. การฟeนf ฟสู ภาพ การสงS ตSอ วารสารอิเล็กทรอนิกส์การเรียนรู้ทางไกลเชิงนวตั กรรม

http:// tci-thaijo.org/index.php/e-jodil/ 78 ปท่ี 11 ฉบบั ท่ี 1 มกราคม – มิถุนายน 2564 รายการ รูปแบบการฝกปฏิบัตทิ ักษะวิชาชีพสาธารณสขุ ชุมชน กลIมุ วชิ าชีพ สาระเนื้อหา/ กลุมI วชิ าท่ี 4 อาชวี อนามยั และอนามัยส่งิ แวดลYอม ทกั ษะ ชดุ วิชา อาชีวอนามัยและความปลอดภัย อนามัยส่ิงแวดล.อม การสุขาภิบาลอาหาร การสุขาภิบาลอาคาร ทักษะที่ สาธารณะ การประเมินผลกระทบตSอสุขภาพและส่ิงแวดล.อม การปZองกันโรคจากการประกอบอาชีพ มSงุ เนน. ภัยทางสาธารณสุข กลมIุ วชิ าชพี สาระเนอ้ื หา/ อนามัยส่งิ แวดล.อม(6 หนSวยกติ ) อาชีวอนามัยและความ ทักษะ E-learning (45 ชม) DVD ปลอดภยั (6 หนวS ยกติ ) ชดุ วิชา E-tutorial (45 ชม) ทกั ษะที่ มงSุ เน.น อนามยั สงิ่ แวดล.อม การสขุ าภิบาลอาหาร การสขุ าภิบาลอาคาร การปZองกนั โรคจากการ กลมIุ วชิ าชีพ การวเิ คราะห2การประเมินผลกระทบตSอสขุ ภาพและสิง่ แวดลอ. ม ประกอบอาชีพ การปอZ งกันภัยทาง สาธารณสขุ กลIุมวชิ าท่ี 5 บรหิ ารสาธารณสขุ และกฎหมายสาธารณสุข การสาธารณสุขท่วั ไป การจดั ระบบสขุ ภาพ การบริหารงานสาธารณสขุ หลักประกนั สุขภาพ การวางแผน และนโยบายด.านสาธารณสุข การประเมินผลด.านสาธารณสุข การพัฒนาคุณภาพทางสาธารณสุข การวางแผนเชงิ ยทุ ธศาสตรท2 างสาธารณสุข การจดั ระบบสารสนเทศด.านสาธารณสขุ จรรยาบรรณวชิ าชพี สาธารณสุข กฎหมายสาธารณสุข การบริหารงานสาธารณสุขและระบบสารสนเทศดา. นสขุ ภาพ การวางแผนและประเมินผล (6 หนวS ยกิต) งานสาธารณสุข (6 หนวS ยกิต) E-tutorial ( 45 ชม) E-learning (45ชม) การศกึ ษาระบบสขุ ภาพในชุมชน การวินฉิ ยั ชุมชน บทบาทบุคลากรสขุ ภาพในทมี สหวชิ าชีพ การวางแผนโครงการสุขภาพ การวิเคราะหแ2 ละออกแบบสารสนเทศด.านสุขภาพ ในชุมชน การประเมินผลโครงการ การฝกประสบการณวO ชิ าชพี ในชมุ ชนแบบบรู ณาการ 10 หนSวยกติ 450 ชว่ั โมง สาระเนอ้ื หา/ จากเกณฑ2มาตรฐานหลักสูตรระดับปรญิ ญาตรี 2558”7.3 การฝGกงานหรือการฝกG ภาคสนาม ที่ใช.เวลาฝGก ทักษะ ชุดวชิ า ไมนS .อยกวSา 45 ช่วั โมงตSอภาคการศกึ ษาปกติ ให.มีคSาเทSากบั 1 หนSวยกติ ระบบทวิภาค” ทักษะท่ี การฝกG งานบรู ณาการสาธารณสขุ ในชุมชน(6 หนSวยกิต) รวม 360 ชว่ั โมง ประสบการณ2วชิ าชพี มงSุ เนน. ฝGกเบ้ืองตน. (32 ช่วั โมง) สาธารณสุข (6 หนSวยกิต) ฝGกเสริมทกั ษะ 1 (32 ชั่วโมง) รวม 90 ชว่ั โมง ฝGกทักษะบรู ณาการกบั การทาํ งาน (280 ชว่ั โมง) ฝกG ด.วยตนเอง (15 ชม) ฝกG เสรมิ ทกั ษะ 2 (16 ชวั่ โมง) ฝกG ตามมอบหมาย โครงงาน (36 ชั่วโมง) อบรมเข.ม (39 ชั่วโมง) ทักษะกลุIม: การรวบรวมข.อมูล, วิเคราะห2ข.อมูล,วินิจฉัยชุมชน, การ การเกบ็ ข.อมูล วเิ คราะห2 วางแผนโครงการ, การดาํ เนินโครงการ 1 โครงการ ทส่ี อดคล.องกับบริบท ข.อมลู ทางสถติ ิ การเขยี น ในชุมชน รวมท้ังการประเมนิ ผล และจัดทํานวตั กรรม 1 ชิ้นงาน Electronic Journal of Open and Distance Innovative Learning (e-JODIL)

http:// tci-thaijo.org/index.php/e-jodil/ 79 ปท่ี 11 ฉบับท่ี 1 มกราคม – มถิ นุ ายน 2564 รายการ รปู แบบการฝกปฏิบัตทิ กั ษะวชิ าชีพสาธารณสุขชุมชน ทักษะเด่ียว: ปฏิบัติงานเสมือนเปTนเจ.าหน.าที่สาธารณสุขชุมชน (WIL) รายงานผลการศึกษา และ ดําเนินงานภายใต.การดูแลควบคุมของอาจารย2ฝGกตามมอบหมาย นําเสนอในรูปแบบตาS งๆ นักศึกษาเลือก 1 กรณีในการดําเนินงานจากทักษะหลักเพ่ือทํารายงาน การบรู ณาการความรเ.ู พ่อื ทํา สSง กิจกรรมกลุมS สมั พันธ2 และ วเิ คราะหข2 อ. มลู จาก สถานการณ2จําลองเพ่ือการ วางแผนงานสาธารณสุข อยSางไรก็ตามจากการตรวจสอบความสอดคล.องของรูปแบบการฝกG ปฏิบัติทักษะวชิ าชีพสาธารณสุขในชุมชน สําหรบั หลักสูตรสาธารณสุขศาสตรบัณฑิตในระบบการศึกษาทางไกล จากผู.เชี่ยวชาญจํานวน 8 คน พบวSาผ.ูเชี่ยวชาญเห็นชอบกับ (รSาง) รูปแบบการฝGกปฏิบัติทักษะวิชาชีพสาธารณสุขชุมชน ที่จัดกลSุมตามรSางข.อบังคับสภาวิชาชีพสาธารณสุขชุมชน และ กระจายทักษะไปตามรายชุดวิชาตSางๆ โดยถือวSาเปTนการเตรียมพร.อมสูSหลักสูตรที่ต.องปรับปรุงให.เปTนไปตามข.อบังคับสภา วิชาชีพเมื่อประกาศใช. นอกจากนี้ในการวิพากษ2ยังพบประเด็นข.อเสนอแนะสําคัญที่จะต.องนําไปพิจารณาในการจัดการเรียน การสอนตอS ไป ดังนี้ 2.1 การฝGกปฏบิ ตั ิทักษะในหมวดวชิ าชีพเฉพาะ จํานวน 1,050 ชวั่ โมง หลกั สตู รควรกําหนดทกั ษะและระบุ แนวทางการฝGกฝนทักษะให.ชัดเจนในแตSละกลุSมวิชาท่ีกําหนดตามข.อบังคับสภาวิชาชีพสาธารณสุขชุมชน เพื่อให.มีความโดด เดSนและเปTนเอกลักษณ2ของนักสาธารณสุข การกําหนดทักษะในแตSละกลุSมวิชาควรกําหนดพฤติกรรมให.ชัดเจน ซึ่งชุดวิชา ภายใต.กลSุมวิชาสามารถวิเคราะห2พื้นฐานและวุฒิการศึกษาผ.ูเรียนเพ่ือพิจารณายกเว.นทักษะและจํานวนชั่วโมงได.ตามความ เหมาะสม และในสSวนการกาํ หนดเวลาการศึกษา (อสปก.) ในหลักสูตรนย้ี ังไมไS ดก. าํ หนดชัว่ โมงการปฏิบัตสิ าํ หรับชุดวชิ าทีอ่ ยSูใน กลุSมวิชาตามรSางข.อบังคับสภาวิชาชีพสาธารณสุขชุมชน ซึ่งระหวSางน้ีแตSละชุดวิชาสามารถนํารSองเร่ืองการฝGกฝนทักษะและ คํานวณช่ัวโมงการฝGกโดยออกแบบชSอง ส หรือ ชSองอื่นๆ (ส่ือเสริม หรือ กิจกรรมเสริม) ให.ออกมาเปTนรูปธรรมที่จะทําให. นักศึกษาเกิดทักษะเฉพาะ เมื่อมีการปรับปรุงหลักสูตรฉบับตSอไปจึงมีความจําเปTนท่ีจะต.องระบุชั่วโมงในชSอง “ป” ให.ชัดเจน และเปนT ไปตามขอ. บงั คับของสภาวชิ าชีพตSอไป 2.2 การฝGกประสบการณว2 ิชาชีพในชุมชนแบบบูรณาการ จํานวน 450 ชั่วโมง นักศึกษาในหลักสูตรทกุ คน ควรที่จะต.องฝGก ซึ่งจากผลการวิจัยพบวSาชุดวิชาท่ีอยSูในกลุSมนี้คือชุดวิชาการฝGกงานการบําบัดโรคเบื้องต.นและสาธารณสุขใน ชุมชน (ตามข.อ 1) และชุดวิชาประสบการณ2วิชาชีพสาธารณสุขในชุมชน การฝGกปฏิบัติในสSวนนี้จึงเปTนการฝGกงานผสมผสาน โดยใชร. ูปแบบการเรียนการสอนทางไกลและการฝGกปฏบิ ตั ิในสถานการณ2จริง หลักสูตรสาธารณสุขศาสตรบณั ฑิต มหาวิทยาลยั สโุ ขทัยธรรมาธิราช เปTนหลักสูตรทจี่ ัดการเรียนการสอนทางไกล มี การปรับปรุงหลักสูตรมาโดยตลอดตามหลักเกณฑ2ของสํานักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา (ในปƒจจุบันคือ กระทรวง อดุ มศึกษา วทิ ยาศาสตร2 วิจัยและนวตั กรรม) พระราชบญั ญัติวิชาชีพการสาธารณสุขชุมชน พ.ศ. 2556 และขอ. บงั คบั ของสภา วิชาชีพสภาการสาธารณสุขชุมชนที่กําหนดบทบาท สมรรถนะของนักสาธารณสขุ ชุมชน รวมทั้งข.อกําหนดมาตรฐานหลักสตู ร การฝGกปฏิบัติทักษะวิชาชีพ ผลการศึกษาการพัฒนารูปแบบการฝGกปฏิบัติทักษะวิชาชีพสาธารณสุขชุมชนในครั้งนี้จึงมีความ สอดคล.องกับมาตรฐานวิชาชีพ ในขณะเดียวกันทีมวิจัยได.เลือกใช.ส่ือการจัดการเรียนการสอนทางไกลที่มหาวิทยาลัย ดําเนินการอยูSแล.วมาปรับใช.ในการออกแบบการฝGกปฏิบัติในกลุSมวิชาที่ 1-4 จึงมีความเหมาะสมกับบริบทการศึกษาทางไกล และการบริหารจัดการการฝกG ปฏบิ ัตใิ ห.มปี ระสิทธิภาพและชSวยให.เกิดประสทิ ธิผลตSอกระบวนการจัดการฝGกปฏบิ ัติท้ังดา. นปจƒ จยั นําเข.า กระบวนการ และผลผลิต ซ่ึงนSาจะสSงผลให.บัณฑิตสาธารณสุขชุมชน ของมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราชมีผลลัพธ2 เปนT ไปตามมาตรฐานวชิ าการและวิชาชพี ทพ่ี ึงประสงค2 วารสารอิเล็กทรอนิกส์การเรียนรู้ทางไกลเชิงนวตั กรรม

http:// tci-thaijo.org/index.php/e-jodil/ 80 ปท่ี 11 ฉบับท่ี 1 มกราคม – มถิ นุ ายน 2564 ขอ& เสนอแนะ 1. ขYอเสนอแนะเพือ่ การนาํ ไปใชY 1.1 การจัดกลุSมวิชาให.เปนT ไปตามมาตรฐานของสภาวิชาชีพสาธารณสขุ ชุมชน 5 กลุSมวิชา ได.แกS กลุSมวิชา ที่ 1 สSงเสริมสขุ ภาพและอนามัยชุมชน กลุSมวิชาท่ี 2 ปZองกัน ควบคุมโรค ระบาดวิทยา สถิติและการวิจยั ทางดา. นสาธารณสขุ กลมSุ วิชาท่ี 3 ตรวจประเมนิ การบําบัดโรคเบ้ืองต.น การดแู ลชวS ยเหลือฟfeนฟสู ภาพและการสงS ตSอ กลSุมวิชาท่ี 4 อาชีวอนามัยและ อนามยั สิ่งแวดลอ. ม และกลุSมวิชาที่ 5 บริหารสาธารณสขุ และกฎหมายสาธารณสขุ และออกแบบการจดั การเรียนการสอนภาย ใต.ระบบการเรียนการสอนทางไกลเพื่อให.นักศึกษามีทักษะและองค2ความร.ูเปTนไปตามมาตรฐานวิชาชีพสาธารณสขุ ชุมชนโดย การกระจายทักษะและกําหนดช่ัวโมงการฝGกฝนทักษะในชุดวิชาตSางๆเมื่อรวมจํานวนช่ัวโมงแล.วควรสอดคล.องกับมาตรฐาน วิชาชีพ 1.2 คณะกรรมการบรหิ ารหลกั สูตรและสาขาวิชาวิทยาศาสตร2สขุ ภาพ ควรเสนอมหาวิทยาลยั เพื่อกาํ หนด กฎระเบียบในการรองรับระบบให.เอ้ือตSอการจัดการเรียนการสอนทางไกลของหลักสูตร ได.แกS การสอนเสริมแบบเข.ม e- Learning, e-Tutorial และกิจกรรมประจําชุดวิชา ท่ีนักศึกษาทุกคนท่ีลงทะเบียนเรียนชุดวิชาต.องสามารถเข.าถึงระบบการ สอนท่ีชุดวิชาออกแบบได. ระยะเวลาในการจัดการเรยี นการสอนมเี พียงพอ การสนับสนุนใหม. ีผู.ชSวยสอนในการตรวจรายงาน/ กจิ กรรม เปTนต.น ท้งั น้ีในหลักสูตรฉบบั ปรับปรงุ ป• 2559 ควรองิ ระเบยี บเดิมที่มหาวิทยาลยั ใช. เมือ่ มีการปรบั ปรุงหลักสตู รและมี การกําหนดระยะเวลาการฝกG ปฏิบัติอยSางชัดเจนในแตลS ะชุดวิชาอาจต.องพิจารณากาํ หนดระเบียบในการบริหารจดั การการฝกG ปฏบิ ัติทกั ษะเปTนการเฉพาะ 1.3 ชุดวชิ าการฝGกงานการบําบดั โรคเบื้องต.นและสาธารณสขุ ในชมุ ชน เนือ่ งจากถูกจดั ใหอ. ยูSในกลSมุ การฝGก ประสบการณ2วิชาชีพในชุมชนแบบบูรณาการ ซ่ึงจะต.องกําหนดทักษะท่ีบูรณาการครอบคลุมท้ัง 5 กลุSมวิชาตามมาตรฐาน วิชาชีพสาธารณสุขชมุ ชน จึงควรตัดคําวSา “การบําบัดโรคเบื้องต.น” ออกเพราะทําให.เข.าใจผดิ วาS มงSุ เน.นเฉพาะในกลSมุ วิชาท่ี 3 และในการกําหนดทักษะบูรณาการท่ีจะต.องครอบคลุมทักษะตามกลุSมวิชาท้ัง 5 กลุSมวิชานั้นควรพิจารณารSวมกับชุดวิชา ประสบการณ2วิชาชีพสาธารณสุขชุมชน 1.4 การกําหนดชSวงเวลาในการฝGกบูรณาการสําหรับชุดวิชาการฝGกงานการบําบัดโรคเบื้องต.นและ สาธารณสุขในชุมชน เนื่องจากเปTนชุดวิชาฝGกงานซึ่งไมSมีการสอบข.อเขียน และเปTนการอํานวยความสะดวกให.นักศึกษาท่ีมี ภาระงานเกิดความยืดหยุนS ในการฝGกงาน จงึ อาจขยายเวลาจาก 1 ภาคการศึกษาเปนT 1 ภาคการศกึ ษารวมชSวงสอบซอS มไปดว. ย 1.5 การจัดทําระเบียบการจดั การการฝGกปฏิบตั ิทักษะทางสาธารณสุขชุมชนเพ่ือเอ้ือตSอการบรหิ ารจัดการ และมีความสอดคล.องกับการดําเนินงาน อาทิ คSาตอบแทนเหมาจSายสาํ หรับศูนยฝ2 กG ตามมอบหมาย การปรับอตั ราคาS ตอบแทน เจ.าหนา. ทก่ี องกลางท่ีสอดคล.องกบั การปฏิบัตงิ านจริง การประเมนิ ผลสอบชดุ วชิ าฝGกปฏิบตั ิ เปTนต.น 1.6 การแสวงหาแหลSงฝGกปฏิบัติทักษะที่ครอบคลุมสมรรถนะของนักสาธารณสุขในการสร.างโอกาสให. บณั ฑิตมีงานทาํ เมือ่ สําเรจ็ การศกึ ษา 2. ขYอเสนอแนะในการวิจัยครั้งตIอไป 2.1 ควรศึกษาประสิทธิผลการจัดการเรียนการสอนชุดวิชาวิชาที่มีการฝGกปฏิบัติทักษะโดยใช.รูปแบบการ เรยี นการสอนทางไกล 2.2 ควรมีการพัฒนาตSอยอดรูปแบบการฝGกปฏิบัติทักษะในรายกลุSมวิชาท้ัง 5 กลSุมวิชาตามมาตรฐาน วิชาชีพสาธารณสขุ ชมุ ชนโดยใชร. ูปแบบการสอนทางไกลรวS มกบั สารสนเทศหรอื โปรแกรมคอมพิวเตอรท2 ที่ นั สมัยให.นกั ศึกษาทุก คนสามารถเข.าถึงไดเ. พ่อื ให.มีคณุ ภาพเพิ่มข้ึนและมีความเหมาะสมสอดคลอ. งกับกลุSมนักศกึ ษาท่ีสามารถจะฝGกฝนทกั ษะไดด. .วย ตนเอง Electronic Journal of Open and Distance Innovative Learning (e-JODIL)

http:// tci-thaijo.org/index.php/e-jodil/ 81 ปท่ี 11 ฉบบั ที่ 1 มกราคม – มถิ นุ ายน 2564 บรรณานุกรม เกศสุดา รัชฎาวิศิษฐกุล. (2547). การพัฒนาการเรียนการสอนที่สนองต$อรูปแบบการเรียนภาษาอังกฤษของนักศึกษาระดับ ปริญญาตรี (วิทยานิพนธ2ศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต). สาขาหลักสูตรและการสอน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร2. กรุงเทพฯ. ข.อบังคับสภาการสาธารณสุขชุมชนวSาด.วยการให.ความเห็นชอบหลักสูตรการศึกษาวิชาชีพการสาธารณสุขชุมชน พ.ศ.2562. (2562, 13 กุมภาพันธ2). ราชกิจจานุเบกษา. เลSม 136 ตอนพิเศษ 41 ง. สืบค.นเม่ือ 20 เมษายน 2563 จาก http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2562/E/041/T_0021.PDF. เครือขSายพัฒนาสหกิจศึกษาภาคใต.ตอนบน. (2560). ค$ูมือการจัดการเรียนการสอนเชิงบูรณาการกับการทํางาน. กรุงเทพฯ: สํานกั งานคณะกรรมการการอุดมศกึ ษา. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. (2559). มคอ.2 หลักสูตรสาธารณสุขศาสตรบัณฑิต วิชาเอกสาธารณสุขชุมชน สาขาวิชา วิทยาศาสตรAสุขภาพ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช หลักสูตรปรับปรุง พ.ศ. 2559. สืบค.นเมื่อ 20 พฤษภาคม 2560, จาก https://vpn.stou.ac.th/+CSCO+0h756767633A2F2F72667265697670722E666762682E6E7 02E6775++/EDOCUMENT/Oaa/OAA_Info/-CSCO-3h--cur/-CSCO-3h--Information_Book/-CSCO-3h--5_ hel.html. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. (2559). หลักสูตรการศึกษาสาขาวิชาวิทยาศาสตรAสุขภาพ 2556-2559. นนทบุรี: โรงพิมพ2 มหาวทิ ยาลยั สโุ ขทัยธรรมาธริ าช. สภาวิชาชพี สาธารณสขุ ชมุ ชน. (2561). รา$ งขEอบังคบั สภาการสาธารณสุขชมุ ชนว$าดEวยการใหคE วามเหน็ ชอบหลกั สูตรการศึกษา วิชาชีพการสาธารณสุขชุมชน. สภาการสาธารณสุขชุมชน. สืบค.นเมื่อ 10 กุมภาพันธ2 2562 จาก https://ccph.or.th/index.php?p=filesdownload-all. สมบูรณ2 ลิขิตย่ิงวรา และสุมาลี สังข2ศรี. (2556). การพัฒนารูปแบบการศึกษาทางไกลสําหรับคณะครุศาสตร2 มหาวิทยาลัย ราชภฏั . วารสารศลิ ปากรศกึ ษาศาสตรวA ิจัย, 5(2), 309-321. สมโภช รติโอฬาร, พรทิพย2 กีระพงษ2, อรวรรณ น.อยวัฒน2, สุณัฐชา แสงมณี และเอกพล กาละดี. (2559). การประเมิน หลักสตู รสาธารณสุขศาสตรบัณฑติ สาขาวิชาวทิ ยาศาตรAสขุ ภาพ. นนทบรุ ี: มหาวทิ ยาลยั สุโขทัยธรรมาธิราช เสาวณีย2 เต็งสุวรรณ. (2559). การพัฒนารูปแบบการฝGกประสบการณ2วิชาชีพเลขานุการสําหรับนักศึกษาอาชีวศึกษา. วารสารวชิ าการมหาวิทยาลยั อีสเทิรนA เอเชีย ฉบับสังคมศาสตรแA ละมนุษยศาสตร,A 6(2), 295-304. Gagnon, G.W.& Collay, M. (2001). Designing for learning. Six Elenmentsin Constructivist Classroms.Thousands. Oaks: Corwin PressInc. Gunawan, S., Soetamo, J., Sajidan,S., & Soeharto, S. (2016). The Development of Blended Learning-based Self-learning on Classroom Action Research Training Material to Improve Teachers Professionalism. International Journal of Education and Research. 4(9), 702-715. Kolb, D.A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall. Mackay, M.T., Brown, R.A., Joyce-McCoach. J.T. & Smith, K.M. (2014). The Development of a Model of Education for Casual Academic Staff Who Support Nursing Students in Practice. Nurse Education in Practice, 14(3), 281-285. วารสารอิเล็กทรอนิกส์การเรียนรู้ทางไกลเชงิ นวตั กรรม

http:// tci-thaijo.org/index.php/e-jodil/ 82 ปท่ี 11 ฉบบั ท่ี 1 มกราคม – มถิ ุนายน 2564 Received: 21-04-2020 Revised: 18-06-2020 Accepted: 30-06-2020 การวิเคราะหองคประกอบภาวะผูนําเชงิ นวตั กรรมของครู สงั กดั สํานักงานเขตพืน้ ท่กี ารศึกษา ประถมศกึ ษาปทุมธานี A Factor Analysis of Teacher’s Innovative Leadership in Schools under Pathum Thani Primary Educational Service Area Office ธนญั ชนก แสนจันทร1 Thanunchanok Saenchun [email protected] ต#องลกั ษณ บญุ ธรรม2 Tongluck Boontham [email protected] บทคัดยอF การวิจัยน้ีมีวัตถุประสงคเพ่ือวิเคราะหองคประกอบภาวะผ#ูนําเชิงนวัตกรรมของครู สังกัดสํานักงานเขตพื้นท่ี การศึกษาประถมศกึ ษาปทุมธานี กลFุมตัวอยFางที่ใช#ในการวิจัยคือ ครูผ#ูสอนในสถานศึกษา สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประถมศึกษาปทุมธานี ปHการศึกษา 2562 จํานวน 359 คน โดยวิธีการสุFมแบบแบFงชั้นภูมิ เคร่ืองมือท่ีใช#ในการวิจัย คือ แบบสอบถามชนิดมาตรประมาณคFา 5 ระดับ มีคFาความเที่ยงเทFากับ 0.97 วิเคราะหข#อมูลโดยใช#เทคนิควิธีการวิเคราะห องคประกอบเชงิ สํารวจจากการหมนุ แกนองคประกอบแบบมมุ ฉาก ผลการวิจัยพบวFา องคประกอบตัวชี้วัดการมีภาวะผ#ูนําเชิงนวัตกรรมของครู สังกัดสํานักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษา ประถมศึกษาปทุมธานี ประกอบด#วย 4 องคประกอบ ได#แกF 1) การคิดเปลี่ยนแปลงอยFางสร#างสรรค 2) กล#าเส่ียง 3) การมี วิสัยทัศน และ 4) การสร#างความรFวมมือ สามารถอธิบายองคประกอบการมีภาวะผ#ูนําเชิงนวัตกรรมของครู สังกัดสํานัก สาํ นกั งานเขตพ้ืนทก่ี ารศกึ ษาประถมศกึ ษาปทุมธานี ได#รอ# ยละ 66.35 คาํ สาํ คญั : ภาวะผ#นู าํ เชงิ นวัตกรรม, การวเิ คราะหองคประกอบเชิงสาํ รวจ, ครู 1นักศกึ ษาหลักสตู รศกึ ษาศาสตรมหาบณั ฑิต สาขาวชิ าการบริหารการศึกษา คณะครุศาสตรอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธญั บุรี Student of Master Education in Educational Administration, Faculty of Education, Rajamangala University of Technology Thanyaburi 2คณะครุศาสตรอุตสาหกรรม มหาวิทยาลยั เทคโนโลยรี าชมงคลธัญบุรี Faculty of Education, Rajamangala University of Technology Thanyaburi Electronic Journal of Open and Distance Innovative Learning (e-JODIL)