สื่อเศรษฐศาสตร์

Economics LOGO O-NET ม.6 วิชาสังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม ตอนเศรษฐศาสตร์

Economics อดัม สมธิ บิดาแห่งวชิ าเศรษฐศาสตร์ เศรษฐศาสตร์ (ECONOMICS) เป็นหนึ่งในสาขาของวชิ าสังคมสาสตร์ เปน็ วิชาทีว่ ่าด้วยการจัดสรรทรัพยากรทมี่ อี ย่จู ากัด ให้เพียงพอตอ่ ความตอ้ งการของมนุษย์ท่ีไมจ่ ากัด

Economics เศรษฐศาสตร์ ทรัพยากร < ความตอ้ งการของมนษุ ย์ ปัญหาพ้นื ฐานทางเศรษฐกิจ

ปญั หาทางเศรษฐกิจมอี ะไรบ้างเอย่ ?

ปญั หาตน้ ทนุ คา่ เสียโอกาส

การผลิต การผลติ หมายถงึ กิจกรรมพนื้ ฐานทที่ าให้เกิดสินค้าและบริการ แบง่ เปน็ 2 ประเภท ทรพั ยเ์ สรี เป็นทรพั ย์ท่ีมอี ยู่ในธรรมชาตทิ ่วั ไป ไม่ต้องจา่ ยเงนิ เพ่ือการ บรโิ ภค เชน่ แมน่ า้ แสงแดด ฝน อากาศ เศรษฐทรัพย์ เปน็ ทรัพยท์ ม่ี ตี น้ ทนุ ในการผลิต ตอ้ งจ่ายเงนิ เพ่ือการ การบแรลโิ กภเคปลี่ยเชน่น เสอ้ื ผา้ ทีอ่ ยู่อาศัย โทรทศั น์ โทรศพั ท์ ยารกั ษาโรค วิวัฒนาการการแลกเปลีย่ น ระบบของแลกของ แลกนคา้ กนั โดยตรง แต่ไม่คลอ่ งตวั ไม่เกิดสภาพคล่อง ระบบเงินตรา ใชเ้ งินเป็นสอื่ กลางแลกเปล่ียนสนิ คา้ และบริการ การแลกเปลี่ยนเกิดขึ้นท่ี “ตลาด” “Market”

หน่วยเศรษฐกจิ หนว่ ยธุรกิจ ทาหนา้ ทเ่ี อาปัจจัย การผลมาผลิตสนิ คา้ และบรกิ าร หนว่ ยครัวเรอื น ทาหน้าทเ่ี ปน็ มาจาหน่วยผบู้ ริโภค แสวงหา เจ้าของปจั จัยการผลิต และ กาไรหรือผลประโยชนส์ งู สดุ ผู้บริโภค มเี ป้าหมายหลกั คอื การ แสวงหาความพอใจสูงสดุ หน่วยรัฐบาล เปน็ ทั้งเจา้ ของปัจจยั การผลิต เปน็ ผู้ผลิต และผบู้ รโิ ภคในคราวเดยี วกัน ทา หนา้ ทค่ี วบคุมดูแลกิจกรรมทางเศรษฐกจิ ให้ สอดคล้องกบั นโยบายของรัฐควบคุมทรัพยากร ของระบบ

Economics กิจกรรมทางเศรษฐกิจ ไดแ้ ก่ ผลติ – กระจาย – แลกเปล่ยี น - บรโิ ภค

การผลติ เปน็ ขั้นตอนทางเศรษฐกจิ พืน้ ฐาน กอ่ ให้เกดิ สินคา้ และบรกิ าร สนิ คา้ 2 ประเภท คือ ทรัพยเ์ สรี (มีอยู่ในธรรมชาติ เช่น สายลม แสงแดด) และ เศรษฐทรัพย์ (สนิ ค้ามรี าคา) การผลติ ต้องมีอรรถประโยชน์ 5 ประการ คอื เกดิ จากการแปรรูป เปลีย่ นสถานที่ บริการ เลื่อนเวลาใช้สอย โอนกรรมสิทธ์ิ ลาดับข้ันตอนการผลิต 3 ขัน้ คอื 1.ข้นั ปฐมภมู ิ เป็นขน้ั เกษตรกรรม เช่น ทาสวนผลไม้ ปลูกขา้ ว ประมงน้าเคม็ 2.ขั้นทุตยิ ภมู ิ เปน็ ขน้ั แปรรูป เช่น ผลิตยางรถยนต์ ทากลว้ ยทอด โรงสขี า้ ว 3.ขัน้ ตติยภูมิ เปน็ ขนั้ การขนสง่ และบรกิ าร

ปจั จยั การผลิต ปจั จยั การผลติ ความหมาย ผลตอบแทน ทดี่ ิน ทด่ี ินทั้งทรพั ยากรทอี่ ยูใ่ นท่ีดิน คา่ เชา่ ทุน อปุ กรณ์ทีใ่ ชใ้ นการผลิต เครอ่ื งมอื ต่างๆ ดอกเบยี้ อาคาร โรงเรือน รวมทง้ั วิชาความรู้ แรงงาน คา่ จา้ ง ผปู้ ระกอบการ แรงงานคน กาไร เจา้ ของกจิ การ เปิดขอ้ 69

การผลิต การกระจาย มี 2 รปู แบบ 1 การกระจายสนิ คา้ และบรกิ าร คือ นาสนิ คา้ จากผู้ผลติ ไปยงั ผู้บริโภค 2 การกระจายรายได้ เงินจากการซื้อสินค้า กลบั ไปยังผ้ผู ลติ 3 การกระจายรายได้ใหเ้ ป็นธรรม = กระจายรายไดใ้ ห้ใกลเ้ คียงกนั การแลกเปลยี่ น วิวฒั นาการการแลกเปลีย่ น ระบบของแลกของ แลกสนิ คา้ กันโดยตรง แต่ไมค่ ลอ่ งตัว ไม่เกิดสภาพคลอ่ ง ระบบเงนิ ตรา ใช้เงนิ เป็นส่ือกลางแลกเปลีย่ นสนิ คา้ และบริการ การแลกเปลี่ยนเกิดขนึ้ ที่ “ตลาด” “Market”

การผลิต ตลาด = ผู้ซอ้ื ผู้ขาย สนิ ค้า ราคา ไม่จาเป็นต้องมสี ถานท่ี แผงผักสด หรือรถเข็น

ตลาด แบง่ เปน็ 2 รูปแบบ คอื ตลาดแข่งขนั สมบรู ณ์ กบั ตลาดแขง่ ขันไม่สมบูรณ์ เปิดขอ้ 67, 72

ระบบเศรษฐกจิ เปดิ ขอ้ 62, 68, 70

การบรโิ ภค การบริโภค ต้องมคี วามพอใจสูงสดุ หรือ อรรถประโยชน์ ปจั จัยการบรโิ ภค ได้แก่ ราคา รสนยิ ม ปรมิ าณสนิ คา้ ฤดกู าล การ โฆษณา กลยทุ ธการขาย

การคุ้มครองผ้บู รโิ ภค

หน่วยงานท่ีคุ้มครองผบู้ ริโภค สานกั งานคณะกรรมการคมุ้ ครอง ดูแลและคมุ้ ครองดา้ น โฆษณา ฉลาก ผบู้ รโิ ภค (สคบ.) และสญั ญา องคก์ ารอาหารและยา (อย.) ดูแลผลติ ภณั ฑส์ ขุ ภาพ ไดแ้ ก่ อาหาร ยา กรมการค้าภายใน กระทรวง เครือ่ งสาอาง ยาเสพตดิ เคร่อื งมือ พาณชิ ย์ เวชภณั ฑ์ สานักงานมาตรฐาน ผลิตภณั ฑ์อตุ สาหกรรม (สมอ.) ดูแลดา้ น ราคา ปรมิ าณ คุณภาพ (ช่งั ตวง วัด) ดูแลมาตรฐานสินค้าอุตสาหกรรม รับรองฉลากเขยี ว (Green Lable) รบั รองเคร่ืองหมายมาตรฐานอตุ สาหกรรม (มอก.)

แผนพฒั นาเศรษฐกจิ และสงั คมแหง่ ชาติ

แผนพฒั นาเศรษฐกจิ และสงั คมแหง่ ชาติ

สหกรณ์ โรเบิรต์ โอเวน ชาวอังกฤษ ได้รับการยกย่องว่าเป็น “บดิ าของสหกรณ์โลก” สหกรณร์ อชเดล เปน็ สหกรณท์ ี่ประสบความสาเรจ็ ในแง่ปฏิบตั ิ สหกรณ์ในประเทศไทย เกดิ ขนึ้ ในสมัยรัชกาลท่ี6 สหกรณแ์ หง่ แรกคอื “สหกรณว์ ดั จนั ทน์ ไม่จากัดสินใช้” จงั หวัดพษิ ณโุ ลก มีวตั ถุประสงค์เพอื่ ช่วยเหลือชาวนาและเกษตรกรท่ีขาด แคลนเงินทนุ โดยมี พระราชวรวงศ์เธอกรมหมื่นพทิ ยาลงกรณ์ เปน็ นายทะเบยี นสหกรณ์ พระองค์แรก ทรงได้รบั การยกย่องให้เป็น “พระบิดาแห่งการสหกรณ์ไทย

หลักการของสหกรณ์ 7 ประการ คือ 1. การเปดิ รบั สมาชกิ ทว่ั ไปและดว้ ยความสมคั รใจ ไม่มีการกดี กนั หรอื สรา้ ง ขอ้ จากดั มาเปน็ เงอื่ นไขในการสมัคร 2. การควบคุมโดยสมาชกิ ตามหลกั ประชาธปิ ไตย สมาชกิ มสี ทิ ธคิ นละ 1 เสยี ง 3. การมสี ว่ นรว่ มทางเศรษฐกจิ โดยสมาชกิ 4. การปกครองตนเองและความเปน็ อสิ ระ 5. การใหก้ ารศกึ ษา การฝกึ อบรมและสารสนเทศ 6. การรว่ มมือระหวา่ งสหกรณ์ 7. ความเออ้ื อาทรตอ่ ชมุ ชน เปดิ ขอ้ 57,64

รปู แบบสหกรณ์ ทุกสหกรณ์เป็นสหกรณ์อเนกประสงค์ ยกเวน้ สหกรณ์ร้านค้าและสหกรณ์บริการ เปดิ ขอ้ 57,64 เปิดขอ้ 58

เกษตรทฤษฎใี หม่

เกษตรทฤษฎใี หม่ การดาเนนิ งานตามทฤษฎใี หมม่ ี 3 ขน้ั ตอน คือ 1. การผลติ ใหพ้ ึ่งตนเองดว้ ยวธิ งี า่ ย ค่อยเปน็ คอ่ ยไปตามกาลงั ใหพ้ อมพี อกนิ 2. การรวมพลังกนั ในรปู แบบ หรือ สหกรณ์ รว่ มแรงรว่ มใจกนั ในด้านการผลติ การตลาด ความเปน็ อยู่ สวัสดกิ าร การศกึ ษา สังคมและศาสนา 3. การดาเนนิ ธรุ กจิ โดยตดิ ตอ่ ประสานงาน จดั หาทนุ หรอื แหลง่ เงนิ เปิดขอ้ 59

กลไกตลาด กลไกตลาด หรอื กลไกราคา มนั ก็คอื อปุ สงค์ + อปุ ทาน นน่ั เอง หรอื เรียกว่า “มอื ที่มองไมเ่ ห็น” คอยจดั การใหส้ ินคา้ ราคาแพงขึ้น เมือ่ ความตอ้ งการสนิ คา้ สูงกวา่ ปรมิ าณในตลาด (ของขาด) และทาใหร้ าคาสินคา้ ลดเมื่อความตอ้ งการสินค้าตา่ กว่า ปริมาณในตลาด (ของลน้ ตลาด) โดยกลไกนท้ี างานไดด้ ีภายใต้ ตลาดการคา้ เสรสี มบูรณ์แบบ แตเ่ มื่อรัฐเหน็ ว่าราคาดลุ ยภาพท่ี เกิดข้ึนไม่เหมาะสมตอ่ ภาพรวมเศรษฐกิจ รฐั ก็จะเขา้ แทรกแซง โดยกาหนดราคาข้ันสูง และราคาขั้นต่าของสินค้า เพอ่ื ใหเ้ กดิ อปุ สงค์ และอุปทานใหม่

อุปสงค์ และอุปทาน(Demand and Supply) ข้อเปรยี บเทยี บ อปุ สงค์ อปุ ทาน ปริมาณความต้องการขายสินค้าและ ความหมาย ปรมิ าณความต้องการซ้ือสินค้าและ บรกิ ารของผูบ้ รโิ ภค บริการของผผู้ ลติ - ตน้ ทุนการผลติ สนิ คา้ และบรกิ าร ปจั จยั ท่มี ีผล - รายได้ของผบู้ รโิ ภค (อานาจซอื้ ) - เทคโนโลยกี ารผลติ สินค้าและ - ราคาสนิ ค้าและบรกิ าร บรกิ าร - ความต้องการซือ้ สนิ ค้า - ราคาสนิ คา้ และบริการ - นโยบายรฐั เช่น โครงการรถคนั แรก - นโยบายเพ่ิม/ลด ภาษขี องรฐั ราคาสินคา้ แปรผนั ตรงกบั อุปทาน ความสมั พันธ์ ราคาสินค้า แปรผกผนั กับ อุปสงค์ ระหว่างราคา (Negative Relationship) (Positive Relationship) และปริมาณ ราคาสนิ คา้ อปุ สงค์ ราคาสินคา้ อปุ ทาน

อุปสงค์ และอปุ ทาน(Demand and Supply) ข้อเปรยี บเทยี บ อุปสงค์ อปุ ทาน กราฟ ความต้องการซ้ือ ความต้องการซื้อ ราคาสนิ คา้ ราคาสนิ คา้

อปุ สงค์ อปุ สงค์ (Demand) คอื ความต้องการเสนอซอ้ื โดยต้องมคี วามพอใจ + กาลังซอื้ เปน็ องค์ประกอบ กฎอปุ สงค์ ราคา อปุ สงค์ เปน็ กฎความแปรผกผนั ราคา อปุ สงค์ เปิดขอ้ 63, 65, 71,

อุปทาน อุปทาน (Supply) = ความตอ้ งการเสนอขาย กฎอุปทาน ราคา อปุ ทาน เปน็ กฎความแปรผัน ราคา อปุ ทาน เปิดขอ้ 61, 56

กลไกตลาด ภาวะดลุ ยภาพ (Equilibrium) = ภาวะท่ที ้งั ผูซ้ ื้อและผ้ขู ายพอใจ จะซอื้ ขายสนิ คา้ (อปุ สงค์ = อุปทาน) สินค้าจะขายหมดพอดี (ไมเ่ หลอื ไมข่ าด) เช่น ราคาสนิ คา้ 10 20 30 40 50 (บาท) อปุ สงค์ 50 40 30 20 10 อุปทาน 10 20 30 40 50 ราคาดลุ ยภาพ = 30 บาท

กลไกตลาด สินค้าล้นตลาด จุดดุลยภาพ สินค้าขาดตลาด

การประกันราคา=แทรกแซงราคาโดยรัฐบาล การกาหนดราคาสินคา้ ขน้ั สูง คือ การควบคมุ ราคาสินคา้ อปุ โภค บริโภคไม่ให้สูงเกนิ ราคาควบคุม เชน่ สบู่ ยาสฟี ัน นา้ มันพืช ข้าวสาลี น้าตาลทราย นมผงเล้ยี งทารก ฯลฯ เนอ่ื งจากขณะนนั้ เกดิ ภาวะขา้ วของ แพง การกาหนดราคาสินค้าขน้ั สงู จะตอ้ งเป็นราคาทีต่ า่ กว่าราคาตลาดใน ขณะนั้น เพือ่ ชว่ ยเหลอื ประชาชนใหบ้ รโิ ภคสนิ ค้าในราคาทถี่ กู ลง เปิดขอ้ 73 ,86

การประกนั ราคา=แทรกแซงราคาโดยรัฐบาล การกาหนดราคาสนิ คา้ ขน้ั ตา่ หมายถงึ การท่ีรฐั เขา้ ไปกาหนดราคา สนิ คา้ ใหส้ งู กวา่ ระดบั ราคา ดุลยภาพเดมิ ทเ่ี ปน็ อยู่ วตั ถปุ ระสงค:์ ส่วนใหญใ่ ชน้ โยบายนเ้ี พอ่ื ชว่ ยเหลอื ผผู้ ลติ ทเี่ ปน็ เกษตรกร เพ่อื ไมใ่ หร้ าคาสนิ คา้ ทางการเกษตรตกตา่ จนสรา้ งความเดือดรอ้ นกบั เกษตรกร เชน่ นโยบายประกนั ราคาขา้ ว อ้อย ยางพารา มนั สาปะหลงั เป็นตน้

สนิ คา้ ด้อย (Inferior Goods) สินคา้ ดอ้ ย (Inferior Goods) ถา้ ผบู้ ริโภคมีรายไดส้ ูงข้ึน ปริมาณ การซ้ือสินคา้ สินคา้ ดอ้ ยจะลดลง ถา้ มีรายไดล้ ดลง ปริมาณการซ้ือสินคา้ ของ สินคา้ ดอ้ ย จะเพิม่ ข้ึน หรือพดู ใหเ้ ขา้ ใจง่ายกวา่ น้นั สินคา้ ดอ้ ย คือ สินคา้ ที่คนจะซ้ือเยอะเมื่อไมค่ ่อยมีเงิน/รายไดล้ ดลง เปดิ ขอ้ 66

เงนิ เฟ้อ เงนิ เฟอ้ คอื ภาวะเศรษฐกจิ ขยายตัวสงู เกนิ ไป มีปรมิ าณเงนิ หมุนเวียนมากเกนิ ไป เงินเฟ้อ ระดบั ราคาสินค้าและบริการทั่วไปสงู ข้นึ อย่างต่อเน่อื ง = สนิ คา้ ราคาแพงวดั ระดับเงนิ เฟ้อไดจ้ าก ดชั นรี าคาผู้บริโภค เงนิ เฟอ้ ท่ีมีสาเหตทุ างด้านอุปสงค์ เกิดจากประชาชนต้องการซ้ือ สินคา้ มากกวา่ ทผ่ี ลติ ออกมาได้ ของไมพ่ อ เลยราคาแพงขน้ึ ส่วนสาเหตเุ งนิ เฟ้อทางด้านอปุ ทาน เกดิ จาก ต้นทุนการผลติ ทสี่ ูงข้นึ อาจเปน็ เพราะ ค่าแรงคนงานเพมิ่ วตั ถุดบิ ราคาแพง ค่าขนส่งมากข้นึ เพราะน้ามันขนึ้ ราคา เปดิ ขอ้

เงินเฟอ้ ผทู้ ่ีไดร้ ับประโยชน์ (ของแพง เค้าชอบ ขายไดเ้ งนิ มาก) เชน่ ผผู้ ลิต พอ่ ค้า ลูกหนี้ ผู้ท่ีเสียประโยชน์ (ของแพงขนึ้ แต่รายไดเ้ ท่าเดิม แย่ๆ) เช่น ผ้มู ี รายได้ประจา เจ้าหน้ี ถ้าเกิดเงินเฟ้ออย่างอ่อน คอื ราคาสนิ คา้ สงู ขน้ึ ไมเ่ กิน 5% ถือวา่ ดี นะ เปน็ การกระตนุ้ เศรษฐกจิ เปดิ ขอ้

เงนิ ฝดื เปดิ ขอ้

การแก้ปญั หาเงนิ เฟอ้ เงินฝดื นโยบายการเงนิ เงนิ เฟอ้ เงนิ ฝดื นโยบายการคลงั นโยบายการเงินแบบเข้มงวด นโยบายการเงนิ แบบผอ่ นคลาย เปดิ ขอ้ อ 84,89 เพิม่ อัตราดอกเบย้ี ลดอัตราดอกเบยี้ เพิ่มอัตราเงนิ สดสารองตาม ลดอตั ราเงินสดสารองตามกฎหมาย กฎหมาย ลดอตั ราซื้อลด เพ่มิ อตั ราซอ้ื ลด ลดการขายพนั ธบตั ร เพิ่มการขายพันธบตั ร เพิ่มการปล่อยสินเชอ่ื ลดการปล่อยสนิ เชือ่ นโยบายการคลงั แบบหดตวั นโยบายการคลังแบบขยายตัว เพ่มิ การเก็บภาษี ใช้งบประมาณเกินดุล ลดการเก็บภาษี เปดิ ขอ้ ใช้งบประมาณขาดดุล

เงนิ ตึงตัว เป็นภาวะท่ปี ริมาณเงนิ ในระบบเศรษฐกิจเกดิ การชะงักงนั เงินกู้ไม่ เพียงพอต่อความตอ้ งการ

การลงทุน การลงทนุ โดยตรง หมายถงึ การทบี่ ุคคลใชเ้ งนิ ออมหรือเงินรายไดข้ อง ตัวเองทากิจการใดกจิ การหนง่ึ โดยมีการดาเนินงานและการตดั สินใจ ต่าง ๆ ด้วยตวั เองเพ่อื ให้เกิดผลกาไรตามเป้าหมายทีว่ างเอาไว้ เชน่ หนุ้ ตราสารหน้ี สญั ญาซอ้ื ขายล่วงหน้า หรือสนิ ทรัพย์อื่นๆ การลงทุนทางออ้ ม หมายถึง การทบ่ี คุ คลเอาเงนิ ออมของตัวเองไปลงทนุ ผา่ นสถาบันต่าง ๆ โดยทสี่ ถาบนั เหล่าน้นั จะเปน็ ผู้ดาเนนิ งานและตัดสนิ ปญั หาตา่ ง ๆ แทนทง้ั หมด แตถ่ ้าสถาบนั ดงั กลา่ วดาเนินการแล้วมีผล กาไรเกิดขึ้น ก็จะต้องนารายไดเ้ หลา่ นัน้ มาจา่ ยเป็นค่าตอบแทนให้แกผ่ ู้ ลงทุนในอัตราต่าง ๆ ตามท่ตี กลงกนั ไว้ เชน่ กองทุนรวม กองทนุ สารองเลี้ยงชีพ กองทุนสว่ นบุคคล เป็นตน้ เปิดขอ้ 77

การค้าระหวา่ งประเทศ

การค้าระหวา่ งประเทศ

การคา้ ระหวา่ งประเทศ เปิดขอ้ 76

การคา้ ระหวา่ งประเทศ เปิดขอ้ 88

การคลัง รายรับรฐั บาล = รายได้ + เงนิ กู้ + เงนิ คงคลงั รายไดข้ องรฐั บาล = ภาษี + การขายสินคา้ ของรฐั บาล + เงนิ รฐั วสิ าหกจิ

การคลงั เปดิ ขอ้ 85

องคห์ ารทางเศรษฐกจิ ระดบั โลก

ความร่วมมอื ทางเศรษฐกิจในโลก

ความร่วมมอื ทางเศรษฐกิจในโลก

การพฒั นาเศรษฐกจิ