หน่วยที่ 1 เรื่อง ความหมายขององค์ประกอบศิลป์

นา้ หนัก (Value)นา้ หนัก หมายถึง ความอ่อนแก่ของสี หรือแสงเงาที่ นามาใชใ้ นการเขียนภาพ น้าหนกั ทาใหร้ ูปทรงมี ปริมาตร และใหร้ ะยะแก่ภาพ ค่านา้ หนักเข้มทส่ี ุด ค่านา้ หนักกลาง ค่านา้ หนกั อ่อนทส่ี ุดบริเวณทม่ี แี สงส่องถงึ น้อยทสี่ ุด บริเวณทม่ี แี สงส่องถงึ ปานกลาง บริเวณทม่ี แี สงส่องถงึ มากทส่ี ุด

3. นา้ หนัก



ตน้ ไมท้ ง้ั 3 ตน้ มนี ้ำหนกั ควำมเขม้ ตำ่ งกนั เพรำะ ยง่ิ ไกลจำกตำเรำน้ำหนกั ควำมเขม้ ก็จะ ยง่ิ น้อยลง

3. นา้ หนัก

3. นา้ หนัก

3. นา้ หนัก

แสงและเงา (Light & Shade) แสงและเงา เป็นองคป์ ระกอบท่ีอยคู่ ู่กนั แสง เม่ือส่องกระทบกบัวตั ถุ จะทาใหเ้ กิดเงา แสงและเงา เป็นตวั กาหนดระดบั ของค่าน้าหนกั ความเขม้ ของเงาจะข้ึนอยกู่ บั ความเขม้ ของแสง ในที่ที่มีแสงสวา่ งมาก

แสงและเงา เป็นองคป์ ระกอบท่ีอยคู่ ู่กนั แสง เมื่อส่องกระทบกบัวตั ถุ จะทาใหเ้ กิดเงา แสงและเงา เป็นตวั กาหนดระดบั ของค่าน้าหนกั ความเขม้ ของเงาจะข้ึนอยกู่ บั ความเขม้ ของแสง ในท่ีที่มีแสงสวา่ งมาก1. บรเิ วณแสงสวำ่ งจดั 3. บรเิ วณเงำ 2. บรเิ วณแสงสวำ่ ง 4. บรเิ วณเงำเขม้ จดั 5. บรเิ วณเงำตกทอด

ทศั นธาตุ ได้แก่1. จุด (Dot)2. เส้น (Line)3. สี (Color)4. รูปร่างและรูปทรง (Shape and Form)5. นา้ หนัก (Value)6. บริเวณว่าง (Space)7. ลกั ษณะผวิ (Texture) จุด (Dot)

บริเวณว่าง (Space)บริเวณวา่ ง หรือ ช่องไฟ คือ 1. อากาศที่โอบลอ้ มรูปทรง 2. ระยะห่างระหวา่ งรูปทรง 3. บริเวณภายในรูปทรงท่ีมีลกั ษณะกลวงหรือทะลุเป็นช่องที่มีอากาศผา่ นเขา้ ไปได้ 4. บริเวณวา่ งของภาพเขียนหรือภาพวาด ท่ีมองดูเป็นช่องลึกเขา้ ไปในภาพ เรียกวา่ บริเวณวา่ งลวงตา

บริเวณว่าง (Space)บริเวณวา่ ง หรือ ช่องไฟ คือ 1. อากาศที่โอบลอ้ มรูปทรง 2. ระยะห่างระหวา่ งรูปทรง 3. บริเวณภายในรูปทรงท่ีมีลกั ษณะกลวงหรือทะลุเป็นช่องที่มีอากาศผา่ นเขา้ ไปได้ 4. บริเวณวา่ งของภาพเขียนหรือภาพวาด ท่ีมองดูเป็นช่องลึกเขา้ ไปในภาพ เรียกวา่ บริเวณวา่ งลวงตา

บริเวณว่าง (Space)บริเวณวา่ ง หรือ ช่องไฟ คือ 1. อากาศที่โอบลอ้ มรูปทรง 2. ระยะห่างระหวา่ งรูปทรง 3. บริเวณภายในรูปทรงท่ีมีลกั ษณะกลวงหรือทะลุเป็นช่องที่มีอากาศผา่ นเขา้ ไปได้ 4. บริเวณวา่ งของภาพเขียนหรือภาพวาด ท่ีมองดูเป็นช่องลึกเขา้ ไปในภาพ เรียกวา่ บริเวณวา่ งลวงตา

บริเวณว่าง (Space)บริเวณวา่ ง หรือ ช่องไฟ คือ 1. อากาศที่โอบลอ้ มรูปทรง 2. ระยะห่างระหวา่ งรูปทรง 3. บริเวณภายในรูปทรงท่ีมีลกั ษณะกลวงหรือทะลุเป็นช่องที่มีอากาศผา่ นเขา้ ไปได้ 4. บริเวณวา่ งของภาพเขียนหรือภาพวาด ท่ีมองดูเป็นช่องลึกเขา้ ไปในภาพ เรียกวา่ บริเวณวา่ งลวงตา

4. ที่ว่าง

4. ที่ว่าง

4. ที่ว่าง

ทศั นธาตุ ได้แก่1. จุด (Dot)2. เส้น (Line)3. สี (Color)4. รูปร่างและรูปทรง (Shape and Form)5. นา้ หนัก (Value)6. บริเวณว่าง (Space)7. ลกั ษณะผวิ (Texture) จุด (Dot)

ลกั ษณะผวิ (Texture) ลกั ษณะผวิ หมายถึง ลกั ษณะภายนอกของวตั ถุที่มองเห็นและสมั ผสั พ้นื ผวิ ได้ แสดงความรู้สึกหยาบ ละเอียด ขรุขระมนั ดา้ นเป็นเสน้ เป็นจุด จบั ดูแลว้ สะดุดมือ หรือสมั ผสั ได้จากความรู้สึกผวิ เป็นทศั นธาตุที่นามาประกอบในการสร้างงานศิลปะ ลกั ษณะผวิ ท่ีแตกต่างกนั จะทาใหเ้ กิดความรู้สึกแตกต่างกนั

ลกั ษณะผิวอะลูมีเนยี ม หนิ ต้นไม้ คล่ืน หนิ และหญ้า

ลกั ษณะผวิ

ลกั ษณะผวิ

ลกั ษณะผวิ

ลกั ษณะผวิ

หลกั เบื้องต้นขององค์ประกอบศิลปะองค์ประกอบศิลป์ องค์ประกอบศิลป์ หมายถึง การนาส่วนประกอบต่าง ๆ ของ ทศั นธาตุต่าง ๆ เช่น จุด เส้น รูปร่าง รูปทรง ขนาด สัดส่วน แสงเงา สี ช่องว่าง และลกั ษณะผวิ มา สร้างสรรค์เป็ นผลงาน การเรียนรู้องค์ประกอบศิลป์ จงึ เป็ น พืน้ ฐานสาคญั ในการสร้างสรรค์ผลงานศิลปะทุกแขนงเพื่อให้ เกดิ ความงามหรือสื่อความหมายทางศิลปะได้ โดยยดึ หลกั การ จดั ดงั นี้

องค์ประกอบศิลปะ1. เอกภาพ (Unity)2. ความสมดุล (Balance)3. จงั หวะ จุดเด่น (Dominance)4. ความกลมกลืน (Harmony)5. ความขดั แย้ง (Contrast)6. ขนาด สัดส่วน (Size Proporty)

เอกภาพ (Unity) เอกภาพ หมายถึง ความเป็นอนั หน่ึงอนัเดียวกนั ความสอดคลอ้ งกลมกลืน เป็นหน่วยเดียวกนั ดว้ ยการจดั องคป์ ระกอบใหม้ ีความสมั พนั ธ์เกี่ยวขอ้ งกนั เป็นกลุ่มกอ้ นไม่กระจดั กระจาย โดยการจดั ระเบียบของรูปทรง จงั หวะ เน้ือหาใหเ้ กิดดุลยภาพจะไดส้ ื่ออารมณ์ ความรู้สึก ความหมายไดง้ ่ายและรวดเร็ว

ความเป็ นอนั หนึ่งอนั เดยี วกนั

ความเป็ นอนั หนึ่งอนั เดยี วกนั

การเช่ือมโยงเป็ นหน่วยเดยี วกนั

เอกภาพทางแนวคดิ เรื่องรูปแบบ และเนื้อหา

เอกภาพทางเส้ นการประสานกนั ของเส้น รูปทรงและพืน้ ผวิ

องค์ประกอบศิลปะ1. เอกภาพ (Unity)2. ความสมดุล (Balance)3. จงั หวะ จุดเด่น (Dominance)4. ความกลมกลืน (Harmony)5. ความขดั แย้ง (Contrast)6. ขนาด สัดส่วน (Size Proporty)

ความสมดุล (Balance)ความสมดุลหรือดุลยภาพ หมายถึง ความเท่ากนั เสมอกนัมีน้าหนกั หรือความกลมกลืนพอเหมาะพอดี โดยมีแกนสมมติทาหนา้ ท่ีแบ่งภาพใหซ้ า้ ยขวา บน ล่าง ใหเ้ ท่ากนัการเท่ากนั อาจไม่เท่ากนั จริง ๆ กไ็ ด้ แต่จะเท่ากนั ในความรู้สึกตามที่ตามองเห็น ความสมดุลแบ่งเป็น 2 ประเภท ดงั น้ี

1. ความสมดุล 2 ข้างเท่ากัน (Symmetrical Balance) หมายถึงการจดั วางองคป์ ระกอบต่าง ๆ ของศิลปะใหท้ ้งั 2 ขา้ งแกนสมมติมีขนาด สดั ส่วน และน้าหนกั เท่ากนั หรือมีรูปแบบเหมือนกนั คลา้ ยกนั เช่น การวาดภาพที่ซา้ ยขวาเหมือนกนั มาก

ความสมดลุ 2 ข้างเท่ากนั

ความสมดลุ 2 ข้างเท่ากนั

ความสมดลุ 2 ข้างเท่ากนั

ความสมดลุ 2 ข้างเท่ากนั

ความสมดุลเท่ากนั

1. ความสมดุล 2 ข้างเท่ากัน (Symmetrical Balance) หมายถึงการจดั วางองคป์ ระกอบตา่ ง ๆ ของศิลปะใหท้ ้งั 2 ขา้ งแกนสมมติมีขนาด สดั ส่วน และน้าหนกั เท่ากนั หรือมีรูปแบบเหมือนกนั คลา้ ยกนั เช่น การวาดภาพที่ซา้ ยขวาเหมือนกนั มาก 2. ความสมดุล 2 ข้างไม่เท่ากนั (Asymmetrical Balance) หมายถึง การจดั องคป์ ระกอบของศิลปะ ท้งั 2 ขา้ งแกนสมมติมีขนาดสดั ส่วนน้าหนกั ไม่เท่ากนั ไม่ เหมือนกนั ไม่เสมอกนั แต่สมดุลกนั ในความรู้สึก

ความสมดลุ ไม่เท่ากนั



ความสมดลุ ไม่เท่ากนั

องค์ประกอบศิลปะ1. เอกภาพ (Unity)2. ความสมดุล (Balance)3. จงั หวะ จุดเด่น (Dominance)4. ความกลมกลืน (Harmony)5. ความขดั แย้ง (Contrast)6. ขนาด สัดส่วน (Size Proporty)

จุดสนใจและจงั หวะ องค์ประกอบของภาพ

จุดสนใจและจังหวะ ขาดองคป์ ระกอบภาพ ภาพไม่เด่นไม่น่าสนใจ ใบไมค้ ือองคป์ ระกอบของภาพ

3. จังหวะและจุดสนใจ

3. จังหวะและจุดสนใจ

3. จังหวะและจุดสนใจ