อจท.ภูมิศาสตร์ ม.3 หน่วยที่ 2

หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 ทวปี อเมริกาเหนือ

ลกั ษณะทวั่ ไปของ ลกั ษณะภูมิประเทศของ ลกั ษณะภูมิอากาศของ ทวปี อเมริกาเหนือ ทวปี อเมริกาเหนือ ทวปี อเมริกาเหนือ ลกั ษณะทรัพยากรธรรมชาติ ของทวปี อเมริกาเหนือ ลกั ษณะทางประชากร ของทวปี อเมริกาเหนือ ปัญหาสิ่งแวดลอ้ ม ปฏิสมั พนั ธ์ระหวา่ งมนุษย์ ลกั ษณะทางสงั คมและวฒั นธรรม ของทวปี อเมริกาเหนือ ของทวปี อเมริกาเหนือ กบั ส่ิงแวดลอ้ มใน ทวปี อเมริกาเหนือ ลกั ษณะทางเศรษฐกิจ ของทวปี อเมริกาเหนือ



ทต่ี ้งั ของทวปี อเมริกาเหนือ

ขนาดของทวปี อเมริกาเหนือ • ทวปี อเมริกาเหนือมีพ้นื ที่ประมาณ 24,247,700 ตารางกิโลเมตร • เป็นทวปี ที่มีขนาดใหญ่เป็นลาดบั ท่ี 3 ของโลก รองจากทวปี เอเชียและ แอฟริกา • รูปร่างมีลกั ษณะคลา้ ยสามเหล่ียม หวั กลบั • ส่วนท่ีแคบที่สุด อยทู่ ี่บริเวณ คอคอดปานามา กวา้ งประมาณ 50 กิโลเมตร

อาณาเขตของทวปี อเมริกาเหนือ ทศิ เหนือ • จดมหาสมุทรอาร์กติก • น่านน้าสาคญั คือ ทะเลโบฟอร์ต อ่าวแบฟฟิน อ่าวฮดั สัน ทะเลแลบราดอร์ • เกาะสาคญั คือ เกาะวกิ ตอเรีย เกาะแบฟฟิน เกาะกรีนแลนด์ • จุดเหนือสุด คือ คาบสมุทร เอชิสนั โพรมอนเทอรี ประเทศ แคนาดา

อาณาเขตของทวปี อเมริกาเหนือ ทิศตะวนั ออก • จดมหาสมุทรแอตแลนติก • เกาะสาคญั คือ เกาะเบอร์มิวดา เกาะนิวฟันดแ์ ลนด์ หมู่เกาะบาฮามาส • จุดตะวนั ออกสุด คือ ชายฝั่งตะวนั ออกเฉียงใตข้ อง คาบสมุทรแลบราดอร์ ประเทศ แคนาดา

อาณาเขตของทวปี อเมริกาเหนือ ทิศใต้ • ติดต่อกบั ประเทศโคลอมเบีย ทวปี อเมริกาใต้ • น่านน้าสาคญั คือ มหาสมุทร แปซิฟิก ทะเลแคริบเบียน อ่าวเมก็ ซิโก • เกาะสาคญั คือ หมู่เกาะเวสตอ์ ินดีส • จุดใตส้ ุด คือ คาบสมุทร อาซอยโร ประเทศปานามา

อาณาเขตของทวปี อเมริกาเหนือ ทิศตะวนั ตก • จดมหาสมุทรแปซิฟิก • น่านน้าสาคญั คือ อ่าวอะแลสกา อ่าวแคลิฟอร์เนีย ทะเลเบริง • เกาะสาคญั คือ เกาะแวนคูเวอร์ หมู่เกาะควนี ชาร์ลอ็ ต หมู่เกาะอาลิวเชียน • จุดตะวนั ตกสุด คือ แหลมพรินซ์ออฟเวลส์ สหรัฐอเมริกา • มีช่องแคบเบริงคนั่ ระหวา่ ง ทวปี เอเชียกบั ทวปี อเมริกาเหนือ

การแบ่งภูมภิ าคของทวปี อเมริกาเหนือ แคริบเบียนหรือ หมู่เกาะ อเมริกาเหนือ เวสต์อนิ ดสี อเมริกากลาง



เขตกล่มุ เทือกเขาด้านทศิ ตะวนั ตก • เป็นเขตเทือกเขาหินใหม่ ต้งั แต่มลรัฐอะแลสกา วางตวั เป็นแนวยาวไปตามชายฝ่ังมหาสมุทร แปซิฟิ กไปถึงเมก็ ซิโกและอเมริกากลาง • เทือกเขาสาคญั คือ เทือกเขาอะแสกา (มียอดเขาสูง ท่ีสุดในทวปี อเมริกาเหนือ ช่ือ ยอดเขา แมคคินลีย)์ เทือกเขาร็อกกี เทือกเขาแคสเกด เทือกเขาเซียรามาเดร เทือกเขาโคสต์ • ระหวา่ งเทือกเขาสูง มีท่ีราบสูงและแอ่งแผน่ ดิน หลายแห่ง คือ ท่ีราบสูงอะแลสกา ท่ีราบสูงบริติช โคลมั เบีย ท่ีราบสูงโคโลราโด ท่ีราบสูงเมก็ ซิโก ท่ีราบสูงเกรตเบซิน • บริเวณที่ราบสูงจะมีแมน่ ้าไหลผา่ น กดั เซาะช้นั หิน ลึกลงไปเป็นโกรกธาร เรียกวา่ “แกรนด์ แคนยอน”

เทือกเขาอะแลสกา ยอดเขาแมกคนิ ลยี ์ สูงสุดในทวปี อเมริกาเหนือ

เทือกเขาร็อกกี

ท่รี าบสูงเกรตเบซิน

ท่รี าบสูงโคโลราโด

แกรนด์แคนยอน เกดิ จากแม่นา้ โคโลราโด

แกรนด์แคนยอน เกดิ จากแม่นา้ โคโลราโด

เขตหินฐานทวปี คะเนเดยี นหรือคะเนเดยี นชีลด์ • เป็นเขตหินเก่า โครงสร้างหินแขง็ แกร่ง • อยบู่ ริเวณรอบอ่าวฮดั สันลงมาถึง ทะเลสาบท้งั 5 หรือ“เกรตเลกส์” ประกอบดว้ ย ทะเลสาบสุพเี รีย มิชิแกน ฮูรอน อิรี และออนแทรีโอ • ดา้ นตะวนั ออกเฉียงเหนือเป็นที่ราบสูง ลอเรนเชียน ซ่ึงเหลือจากการครูดสึก กร่อนโดยธารน้าแขง็ ท่ีไหลไปยงั มหาสมุทรแอตแลนติก บริเวณคาบสมุทร แลบราดอร์จึงเวา้ แหวง่ แบบฟีออร์ด

แผนท่แี สดงตาแหน่ง ทะเลสาบท้งั 5

นา้ ตกไนแอการา อยู่ระหว่างทะเลสาบอรี ีและออนแทรีโอ

เขตทรี่ าบใหญ่หรือเกรตเพลนส์ • อยบู่ ริเวณระหวา่ งเทือกเขาร็อกกีกบั เทือกเขาแอปปาเลเชียน • ครอบคลุมพ้นื ที่ต้งั แต่มหาสมุทรอาร์กติก ตอนบนลงมาจนถึงแถบอเมริกากลาง • เป็นพ้นื ท่ีอุดมสมบูรณ์ เหมาะแก่การทา เกษตรกรรม

เกรตเพลนส์

เขตเทือกเขาด้านทศิ ตะวนั ออกหรือเขตเทือกเขาแอปพาเลเชียน • เป็นเขตหินเก่า ไม่สูงชนั • เทือกเขาสาคญั คือ เทือกเขาแอปปาเลเชียน ซ่ึงวางตวั เป็นแนวจากชายฝ่ังมหาสมุทร แอตแลนติกดา้ นตะวนั ตกเฉียงเหนือไปยงั ตะวนั ตกเฉียงใต้ เริ่มต้งั แต่เกาะนิวฟันด์ แลนดจ์ นถึงมลรัฐแอละแบมาของ สหรัฐอเมริกา

เทือกเขาแอปพาเลเชียน

เขตหมู่เกาะเวสต์อนิ ดสี • หมู่เกาะเกรตเตอร์แอนทิลลีส ประกอบดว้ ย เกาะคิวบา เกาะฮิสปันโยลา เกาะเปอร์โตริโก และเกาะจาเมกา • หมู่เกาะเลสเซอร์แอนทิลลีส ประกอบดว้ ย หมู่เกาะลีเวริ ์ดและหมู่เกาะวนิ เวริ ์ด • หมู่เกาะบาฮามาส ต้งั อยรู่ ะหวา่ งคาบสมุทรฟลอริดากบั เกาะคิวบา





ปัจจัยทม่ี ผี ลต่อลกั ษณะภูมอิ ากาศของทวปี อเมริกาเหนือ ละตจิ ูด ทวปี อเมริกาเหนือต้งั อยรู่ ะหวา่ งละติจูด 7-84 ˚N จึงมีท้งั ภูมิอากาศเขตร้อน เขต อบอุ่น และเขตหนาว ความสูงของพืน้ ที่ ที่ละติจูดเดียวกนั บริเวณเทือกเขาสูง อุณหภูมิจะต่ากวา่ พ้นื ที่ราบ ระยะห่างจากทะเล ทวปี อเมริกาเหนือมีพ้นื ท่ีกวา้ ง บริเวณท่ี ห่างจากทะเลมาก จะไดร้ ับอิทธิพลจาก ทะเลนอ้ ย ทาใหอ้ ากาศแหง้ แลง้

ปัจจยั ทม่ี ผี ลต่อลกั ษณะภูมอิ ากาศของทวปี อเมริกาเหนือ ทิศทางของลม 1. ลมตะวนั ตกเฉียงใต้ พดั พาความชุ่มช้ืน จากมหาสมุทรแปซิฟิก เขา้ สู่ชายฝั่งดา้ น ตะวนั ตกของทวปี บริเวณตอนกลางของ สหรัฐอเมริกาจนถึงตอนใตข้ องแคนาดา 2. ลมค้าตะวนั ออกเฉียงเหนือ พดั พาความ ชุ่มช้ืนจากมหาสมุทรแอตแลนติกเขา้ สู่ ชายฝั่งดา้ นตะวนั ออกของทวปี บริเวณ ตอนใตข้ องสหรัฐอเมริกา อเมริกากลาง และหมู่เกาะเวสตอ์ ินดีส

ปัจจัยทม่ี ผี ลต่อลกั ษณะภูมอิ ากาศของทวปี อเมริกาเหนือ พายหุ มุน บริเวณรอบอ่าวเมก็ ซิโก และ ทะเลแคริบเบียน จะมีพายุ ช่ือวา่ “พายเุ ฮอริเคน” ซ่ึง ส่งผลใหเ้ กิดฝนตกหนกั

ปัจจยั ทม่ี ผี ลต่อลกั ษณะภูมอิ ากาศของทวปี อเมริกาเหนือ การวางตวั ของเทือกเขา • ดา้ นตะวนั ตกของทวปี มีเทือกเขาสูงขวาง ก้นั ทิศทางลม ดา้ นรับลมจึงมีฝนตกชุก แตด่ า้ นปลายลมหรือตอนกลางของทวปี มีอากาศแหง้ แลง้ • ดา้ นตะวนั ออกของทวปี เทือกเขา มีความสูงไมม่ ากนกั และวางตวั แนวตะวนั ออกเฉียงเหนือ-ตะวนั ตกเฉียงใต้ จึงไม่ขวางก้นั ความช้ืนจากมหาสมทุ ร แอตแลนติก • ดา้ นใตข้ องทวปี มีเทือกเขาเป็นแกนและ มีลกั ษณะเป็นคอคอด ไดร้ ับอิทธิพลจาก ท้งั มหาสมทุ รแปซิฟิ กและแอตแลนติก

ปัจจยั ทมี่ ผี ลต่อลกั ษณะภูมอิ ากาศของทวปี อเมริกาเหนือ กระแสนา้ 1. กระแสนา้ อุ่นอะแลสกา ไหลเลียบชายฝ่ังมณฑล บริติชโคลมั เบยี จนถึงมลรัฐอะแลสกา ทาให้ บริเวณน้ีมีอากาศไม่หนาวจดั แมอ้ ยใู่ นละติจูดสูง 2. กระแสนา้ เย็นแคลฟิ อร์เนีย ไหลเลียบชายฝั่งดา้ น ตะวนั ตกของสหรัฐอเมริกาและเมก็ ซิโก ทาให้ บริเวณน้ีมีอากาศไม่ร้อนจดั แมอ้ ยใู่ นเขต ละติจูดต่า 3. กระแสนา้ อุ่นกลั ฟ์ สตรีม ไหลเลยี บชายฝั่งดา้ น ตะวนั ออก ทาใหบ้ ริเวณน้ีมีอากาศไม่หนาวจดั แมอ้ ยใู่ นเขตละติจูดสูง 4. กระแสนา้ เย็นแลบราดอร์ ไหลเลยี บชายฝ่ังมณฑล แลบราดอร์ของแคนดา มาพบกบั กระแสน้าอนุ่ กลั ฟ์ สตรีมบริเวณเกาะนิวฟันดแ์ ลนด์ ทาใหเ้ กิด หมอกหนา

ภูมอิ ากาศและพืชพรรณธรรมชาตขิ องทวปี อเมริกาเหนือ ประเภทของ บริเวณทพี่ บ ลกั ษณะสาคัญ พืชพรรณ ภูมิอากาศ ธรรมชาติ ชายฝ่ังตะวนั ออกของอเมริกากลาง ฝนตกชุก 1. ป่ าดบิ ชื้น บางส่วนของหมู่เกาะเวสตอ์ ินดีส อณุ หภูมิสูง ป่ าดิบช้ืน ฝนตกปานกลาง 2. ทุ่งหญ้า ตอนใตส้ ุดของมลรัฐฟลอริดา มีฤดูแลง้ สลบั กบั ทุ่งหญา้ สะวนั นา คาบสมุทรยคู าตนั ชายฝ่ังตะวนั ตกของ ฤดูฝนอยา่ งละคร่ึงปี สะวนั นา อเมริกากลาง บางส่วนของหมู่เกาะเวสต์ 3. กง่ึ แห้งแล้ง อินดีส ฝนตกนอ้ ย ทุ่งหญา้ สเตปป์ ค่อนขา้ งแหง้ แลง้ มณฑลแอลเบอร์ตาลงมาทางตะวนั ตก และตอนใตข้ องสหรัฐอเมริกา (มลรัฐ มอนแทนา ไวโอมิง ยทู าห์ โคโลราโด เทก็ ซสั ) จนถึงตอนบนของเมก็ ซิโก

ภูมอิ ากาศและพืชพรรณธรรมชาตขิ องทวปี อเมริกาเหนือ ประเภทของ บริเวณทพ่ี บ ลกั ษณะสาคญั พืชพรรณ ภูมอิ ากาศ ธรรมชาติ 4. แห้งแล้ง ตอนใตข้ องมลรัฐแคลิฟอร์เนียและเนวาดา ฝนตกนอ้ ยมาก กระบองเพชร บางส่วนของมลรัฐนิวเมก็ ซิโก เท็กซสั ที่ แหง้ แลง้ จดั หรือไมท้ ่ีทน ราบสูงเมก็ ซิโก คาบสมทุ รแคลิฟอร์เนีย ความแลง้ ไดด้ ี ทะเลทรายสาคญั เช่น ทะเลทรายโมฮาเว ทะเลทรายเกรตเบซิน ทะเลทรายเนวาดา ส้ม มะกอก ทะเลทรายโซนอรา เป็นตน้ อง่นุ มะเด่ือ 5. เมดิเตอร์เรเนียน ตอนกลางของมลรัฐแคลิฟอร์เนีย ฤดูร้อนอากาศร้อน ฤดูหนาวมีฝนตก 6. ภาคพื้นสมุทร ตอนเหนือของมลรัฐแคลิฟอร์เนียข้ึนไป ฝนตกชุกตลอดปี ป่ าไมผ้ ลดั ใบ ชายฝั่งตะวนั ตก จนถึงมณฑลบริติชโคลมั เบีย ฤดูร้อนค่อนขา้ งเยน็ ผสมป่ าสน ฤดูหนาวอากาศอบอุ่น

ทะเลทรายเกรตเบซิน สหรัฐอเมริกา

ทะเลทรายโซนอรา ประเทศเมก็ ซิโก

ภูมอิ ากาศและพืชพรรณธรรมชาตขิ องทวปี อเมริกาเหนือ ประเภทของ บริเวณทีพ่ บ ลกั ษณะสาคัญ พืชพรรณ ภูมอิ ากาศ ธรรมชาติ ทางตะวนั ออกเฉียงใตข้ อง 7. อบอ่นุ ชื้น สหรัฐอเมริกา ฤดูร้อนอากาศคอ่ นขา้ งร้อน ป่ าโปร่ง ฤดูหนาวอากาศอบอ่นุ ฝนตก มีทุ่งหญา้ ใบยาว ตลอดปี แตต่ กมากในฤดูร้อน เป็นบริเวณกวา้ ง 8. ภาคพืน้ ทวปี ตอนใตข้ องแคนาดาลงมา ฤดูร้อนมีอากาศร้อน ป่ าไมผ้ ลดั ใบและ จนถึงตอนเหนือของ และมีฝนตก ป่ าไมไ้ ม่ผลดั ใบที่ สหรัฐอเมริกาเขา้ ไปยงั บริเวณ ฤดูหนาวอากาศหนาวจดั มีใบเรียวแหลม ทะเลสาบท้งั 5 9. ไทกา พ้ืนท่ีส่วนใหญ่ของมลรัฐ ป่ าสน หรือกง่ึ ข้ัวโลก อะแลสกาตอนบนของทวปี ต้งั แต่ชายฝั่งตะวนั ตกจนถึง ตะวนั ออกของแคนาดา

ดนิ แดนยคู อน ประเทศแคนาดา มภี ูมอิ ากาศแบบไทกา

ภูมอิ ากาศและพืชพรรณธรรมชาตขิ องทวปี อเมริกาเหนือ ประเภทของ บริเวณท่พี บ ลกั ษณะสาคญั พืชพรรณ ภูมิอากาศ ธรรมชาติ 10. ทุนดรา ตอนบนสุดของมลรัฐ มอสส์ ไลเคน หรือข้ัวโลก อะแลสกา ตะไคร่น้า ตอนบนสุดของแคนาดา ชายฝ่ังเกาะกรีนแลนด์ 11. พืดนา้ แข็ง ตอนในของเกาะกรีนแลนด์ ไม่มีพืชพรรณ ธรรมชาติ 12. ทีส่ ูง เทือกเขาสูงทางภาค อุณหภูมิลดลงเม่ือความสูง แตกต่างกนั ไปตาม ตะวนั ตกของทวปี เพิ่มข้ึน ระดบั ความสูงของ พ้ืนท่ี

เกาะกรีนแลนด์



ดนิ • พ้นื ที่ตอนบนของทวปี ใชเ้ พาะปลูก ไม่ได้ เพราะอากาศหนาวเยน็ • พ้นื ที่รอบอ่าวฮดั สันและทางตอนใต้ ดินไม่อุดมสมบูรณ์ • พ้นื ที่บริเวณเกรตเพลนส์ รอบๆ ทะเลสาบท้งั 5 ที่ราบลุ่มแม่น้าเซนต-์ ลอวเ์ รนซ์ และลุ่มแม่น้ามิสซิสซิปปี ดินมีความอุดมสมบูรณ์ ใชเ้ พาะปลูก ไดด้ ี บริเวณดงั กล่าวจึงเป็นเขต เกษตรกรรมขนาดใหญ่

ป่ าไม้และสัตว์ป่ า • ป่ าไมแ้ ละสตั วป์ ่ าในแคนาดาและสหรัฐอเมริกามีอยอู่ ยา่ งอุดมสมบูรณ์ การบุกรุกทาลายป่ า และการล่าสตั วม์ ีนอ้ ย เพราะมีการจดั การและการดูแลรักษาอยา่ งดี รวมท้งั มีการบงั คบั ใช้ กฎหมายอยา่ งเขม้ งวด พ้นื ที่ป่ าไมท้ ่ีใหญ่ท่ีสุดอยแู่ ถบมลรัฐอะแลสกาและตอนบนของ ประเทศแคนาดา ซ่ึงส่วนใหญ่เป็นไมส้ น • ป่ าไมแ้ ละสัตวป์ ่ าบริเวณอเมริกากลางและหมู่เกาะเวสตอ์ ินดีส ถูกทาลายและถูกล่ามาก

แร่ • แร่ธาตุที่สาคญั ในทวปี อเมริกาเหนือ เช่น ถ่านหิน เหลก็ และเหลก็ กลา้ น้ามนั และแกส็ ธรรมชาติ ทองแดง ตะกว่ั สังกะสี ฟอสเฟต ทองคา เงิน นิกเกิล บอ็ กไซต์ เป็นตน้ • ทวปี อเมริกาเหนือมีแร่ธาตุอุดมสมบูรณ์ เป็นปัจจยั สาคญั ในการพฒั นาภูมิภาคใหเ้ จริญกา้ วหนา้ ไดอ้ ยา่ งรวดเร็ว

นา้ • แหล่งน้าจืดสาคญั ของทวปี อเมริกาเหนือ เช่น แม่น้ามิสซิสซิปปี แม่น้ามิสซูรี แม่น้าเซนต-์ ลอวเ์ รนซ์ แม่น้าโคโลราโด แม่น้ารีโอแกรนด์ แม่น้าปานูโก ทะเลสาบท้งั 5 เป็นตน้ • แม่น้ามิสซิสซิปปี เป็นแม่น้าท่ียาวที่สุดในทวปี อเมริกาเหนือ เกิดมาจากภูเขาในสหรัฐอเมริกา ใกลพ้ รมแดนแคนาดาและไหลลงสู่อ่าวเมก็ ซิโก มีแม่น้าสาขาหลายสายไหลมาสมทบ ทางตะวนั ตกมีแม่น้ามิสซูรี แม่น้าอาร์คนั ซอส์ และแม่น้าเรด ส่วนทางตะวนั ออกมีแม่น้า แม่น้าโอไฮโอและแม่น้าเทนเนสซี แม่น้ามิสซิสซิปปี และสาขาพดั พาเอาดินตะกอนมาทบั ถม เป็นบริเวณกวา้ ง จึงมีความอุดมสมบูรณ์สูง เหมาะแก่การเพาะปลูก • แหล่งน้าสาคญั อื่นๆ เช่น มหาสมุทรแปซิฟิก มหาสมุทรแอตแลนติก อ่าวเมก็ ซิโก ทะเล แคริบเบียน เป็นตน้

แม่นา้ มสิ ซิสซิปปี

ทะเลสาบสุพเี รีย ทะเลสาบมชิ ิแกน ทะเลสาบอรี ี ทะเลสาบฮูรอน ทะเลสาบออนแทริโอ



ลกั ษณะทว่ั ไปทางประชากรของทวปี อเมริกาเหนือ • กลุ่มคนพ้นื เมืองชาวอินเดียน • กลุ่มเช้ือสายยโุ รปหรือชาวผวิ ขาว • กลุ่มแอฟริกนั นิโกร • กลุ่มคนเอเชีย เช่น ชาวจีน ชาวญ่ีป่ ุน เป็นตน้ • กลุ่มคนเลือดผสม − มูแลตโต (ผวิ ขาว+ผวิ ดา) − เมสติโซ (ผวิ ขาว+อินเดียน) − ซมั โบ (ผวิ ดา+อินเดียน)