งานนำเสนอ1

มะเร็งเต้านม คืออะไร มะเร็งเต้านม คือ มะเร็งที่เกิดจากความผดิ ปกติของเซลลใ์ นเตา้ นม โดยเฉพาะเซลลท์ ่อน้านม โดยเซลลจ์ ะเริ่มแบ่งตวั ผดิ ปกติแลว้ ลกุ ลามไป ยงั เน้ือเยอื่ ขา้ งเคียง จากน้นั หากปล่อยไว้ อาจแพร่กระจายไปยงั เซลลอ์ ื่น ๆ ในร่างกายได้ ผา่ นทางเดินน้าเหลือง

มะเร็งเต้านมเกดิ จากอะไร  มะเร็งเตา้ นม เกิดจากความผดิ ปกติของเซลลท์ ่อน้านม ซ่ึงพบไดม้ ากที่สุด ประมาณ 80% ส่วนมะเร็งท่ีเกิดจากความผดิ ปกติของเซลลต์ ่อมน้านม จะ พบไดน้ อ้ ยกวา่ โดยพบประมาณ 10%  นอกจากน้ี มะเร็งชนิดน้ีอาจเกิดข้ึนจากการแพร่กระจายของมะเร็งมาจาก อวยั วะส่วนอ่ืน ๆ ไดด้ ว้ ยเช่นกนั

12 ปัจจัยทส่ี ัมพนั ธ์กบั โอกาสในการเกดิ มะเร็งเต้านม  ในปัจจุบนั ยงั คงมีการถกเถียงเพ่อื หาขอ้ สรุปเรื่องปัจจยั เส่ียงท่ีเป็นสาเหตุการเกิดโรคมะเร็งเตา้ นม อยา่ งไรกต็ าม พบวา่ มี หลายปัจจยั ท่ียนื ยนั แลว้ วา่ มีความสมั พนั ธ์กบั โอกาสเกิดมะเร็งเตา้ นม ท้งั ในแง่บวกและในแง่ลบ ไดแ้ ก่  เพศ: เพศหญิงมีโอกาสเป็นมะเร็งเตา้ นมมากกวา่ ผชู้ ายถึง 100 เท่า  เชื้อชาต:ิ ผหู้ ญิงในชาติตะวนั ตก จะมีความเสี่ยงสูงกวา่ ผหู้ ญิงเอเชีย  การมบี ุตร และการให้นมบุตร: การศึกษาพบวา่ ผหู้ ญิงที่มีการคลอดบุตร เล้ียงบุตรดว้ ยนมของตวั เอง จะช่วยป้องกนั โอกาส เกดิ มะเร็งเต้านมได้ ในขณะเดียวกนั กลุ่มที่ไม่มีบุตร เป็นหมนั กินยาคุมกาเนิด หรือไม่ไดเ้ ล้ียงบุตรดว้ ยน้านมตวั เอง น้นั จะมคี วามโอกาสเสี่ยงมากยงิ่ ขนึ้  ฮอร์โมนเพศ: ประจาเดือนมาต้งั แต่ตอนอายนุ อ้ ย ๆ หรือวยั หมดประจาเดือนมาถึงชา้ ทาใหร้ ่างกายผหู้ ญิงมีโอกาสสมั ผสั กบั ฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรนนานข้ึน จึงมีโอกาสเป็นมะเร็งเตา้ นมมากยงิ่ ข้ึน  อายุ: เม่ือมีอายมุ ากข้ึน โอกาสเกิดความผดิ ปกติของยนี ในเซลลก์ จ็ ะเพิ่มข้ึน อาจส่งผลต่อการเกิดมะเร็งได้ จากการศึกษาพบวา่ ผหู้ ญิงอายนุ อ้ ยกวา่ 45 ปี มีโอกาสเป็นมะเร็งเตา้ นมประมาณ 1 ใน 8 ในขณะท่ีผหู้ ญิงอายุ 55 ปี ข้ึนไป มีโอกาสพบมะเร็งเตา้ นมประมาณ 2 ใน 3

12 ปัจจยั ทส่ี ัมพนั ธก์ ับโอกาสในการเกดิ มะเร็งเต้านม  ความอ้วน: โรคอว้ นเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็งเตา้ นมมากข้ึน  หน้าอกแน่น (Dense Breasts): การมีหนา้ อกแน่น หมายถึงการมีเน้ือเยอื่ และตอ่ มน้านมมากกวา่ คนอื่น ๆ จึงมีความเสี่ยงท่ีจะเป็นมะเร็งเตา้ นมมากกวา่ นอกจากน้ี โครงสร้างเน้ือเยอื่ ท่ีหนาแน่น กท็ าใหแ้ พทยม์ องเห็นมะเร็งดว้ ยแมมโมแกรมไดย้ ากข้ึนดว้ ย * การพิสูจน์วา่ หนา้ อกแน่น ไม่ไดเ้ กิดจากการทดลองสมั ผสั เตา้ นมดูวา่ กระชบั ไหม คนที่มีหนา้ อกกระชบั ไม่ไดแ้ ปลวา่ จะมีหนา้ อกแน่น เสมอไป ตอ้ งเป็นการวนิ ิจฉยั โดยแพทยผ์ า่ นการทาแมมโมแกรมดูโครงสร้างเน้ือเยอ่ื เท่าน้นั  มปี ระวตั ขิ องโรคและการรักษาเกยี่ วกบั เต้านม: หากเคยมีอาการผดิ ปกติเก่ียวกบั เตา้ นม หรือเคยไดร้ ับการฉายรังสีในบริเวณดงั กล่าว จะเพ่ิม ความเส่ียงของมะเร็งได้  พนั ธุกรรม: มีประวตั ิโรคมะเร็งเตา้ นมทางครอบครัว โดยเฉพาะหากญาติที่เป็นมะเร็งชนิดน้ีเป็นญาติสายตรง จะยงิ่ เสี่ยงมากข้ึน เช่น แม่ นอ้ งสาว หรือพี่สาว  เคร่ืองด่ืมแอลกอฮอล์: ผหู้ ญิงกลุ่มท่ีดื่มแอลกฮอลเ์ ป็นประจา จะมีความเส่ียงเป็นมะเร็งเตา้ นมสูงกวา่ ผหู้ ญิงที่ไม่ดื่ม  เป็ นมะเร็งเต้านมข้างหนึ่งแล้ว: หากไดร้ ับการวินิจฉยั วา่ เป็นมะเร็งเตา้ นมขา้ งหน่ึง จะมีความเส่ียงถึง 3 – 4 เท่า ท่ีจะเกิดมะเร็งข้ึนท่ีเตา้ นม อีกขา้ งหน่ึง  ควนั บุหรี่: การสูบบุหร่ี หรือไดร้ ับควนั บุหร่ี (ควนั บุหร่ีมือสอง) มีส่วนเชื่อมโยงกบั ความเส่ียงที่จะเป็นโรคมะเร็งเตา้ นม

สัญญาณเตือนมะเร็งเต้านม อาการเป็ นอย่างไร  คลาพบกอ้ นท่ีเตา้ นม หรือบริเวณรักแร้ หากเป็นระยะเริ่มแรกของมะเร็ง จบั แลว้ มกั ไม่รู้สึกเจบ็ จึงไม่ ควรชะล่าใจ อยา่ คิดเองวา่ ไม่รู้สึกเจบ็ แปลวา่ ไม่ใช่มะเร็ง  เกิดความเปลี่ยนแปลงท่ีผดิ ปกติต่าง ๆ ข้ึนที่เตา้ นมเพยี งขา้ งเดียว  เตา้ นมโตข้ึนอยา่ งรวดเร็ว โดยเร่ิมจากเป็นขา้ งใดขา้ งหน่ึง  รูปร่างของเตา้ นมเปล่ียนไป ไม่เหมือนเดิม โดยที่ไม่เคยผา่ ตดั มาก่อน  มีการเปลี่ยนแปลงของผวิ เตา้ นม เช่น ผวิ หนงั แขง็ หรือหนาข้ึน มีกอ้ นเน้ือท่ีนูนข้ึนหรือขรุขระ มีสีผวิ เปล่ียนแปลงไป เกิดแผลเร้ือรัง (หรือแผลท่ีรักษาไม่หาย) หรือเป็นรอยรูขมุ ขนชดั ข้ึนเหมือนเปลือกผวิ สม้

สัญญาณเตอื นมะเร็งเต้านม อาการเป็ นอย่างไร  มีอาการเจบ็ ปวดเตา้ นมขา้ งหน่ึง อาจเป็นเลก็ นอ้ ยหรือเป็นมากกไ็ ด้  มีอาการบวมแดงตรงเตา้ นม อาจมีอาการปวดหรือมีแผลในบริเวณท่ีบวมแดงร่วมดว้ ย  มีรอยบุ๋มหรือยน่ บริเวณเตา้ นม  มีอาการเน่าของหวั นม หรือส่วนอื่น ๆ บริเวณเตา้ นม  หวั นมบุ๋มเขา้ ไปในเตา้ นม หรือไม่สม่าเสมอ โดยไม่ไดเ้ ป็นมาต้งั แต่กาเนิด หรือไม่ไดเ้ กิดจากการ ผา่ ตดั  มีเลือดและ/หรือของเหลว เช่น น้าเหลืองใส ๆ ที่ผดิ ปกติไหลออกจากหวั นม หรือผหู้ ญิงที่ยงั ไม่มี เกณฑใ์ หน้ มบุตร แต่มีน้านมไหลออกมาผดิ ปกติ กถ็ ือวา่ เป็นอาการสญั ญาณเตือนดว้ ยเช่นกนั  มีแผลที่บริเวณหวั นม มีลกั ษณะเป็นแผลสีแดง และมกั จะรักษาไม่หาย

อาการมะเร็งเต้านมทพี่ บบ่อย 1.คลาพบกอ้ นที่เตา้ นม 2.มีการเปลี่ยนแปลงขนาด และรูปร่างของเตา้ นม 3.ผวิ หนงั เปลี่ยนแปลง เช่น รอยบุ๋ม ยน่ หดตวั หรือ มีความหนาผดิ ปกติ 4.หวั นมมีการหกตวั คนั หรือมีผน่ื แดงผดิ ปกติ 5.มีเลือดหรือของเหลงไหลออกจากเตา้ นม

ระยะและอาการของมะเร็งเต้านม  มะเร็งเตา้ นมน้นั สามารถแบ่งออกได้ 4 ระยะ โดยมีอาการและลกั ษณะดงั น้ี  มะเร็งเตา้ นมระยะที่ 1 : เป็นระยะเริ่มแรก ขนาดของมะเร็งจะไม่เกิน 2 เซนติเมตร และยงั ไม่แพร่กระจายไปสู่ต่อม น้าเหลืองท่ีรักแร้  มะเร็งเตา้ นมระยะท่ี 2 : กอ้ นมะเร็งโตข้ึนขนาดระหวา่ ง 2 – 5 เซนติเมตร (แต่ไม่เกิน 5 เซนติเมตร) และมีโอกาสลุกลาม กระจายเขา้ สู่ต่อมน้าเหลืองที่รักแร้ในขา้ งเดียวกนั ได้  มะเร็งเตา้ นมระยะที่ 3 : เขา้ สู่ระยะลุกลาม กอ้ นมะเร็งมีขนาดใหญ่มากกวา่ 5 เซนติเมตร จากน้นั จะเริ่มแพร่กระจายเขา้ สู่ ต่อมน้าเหลืองที่รักแร้จนทวั่ ซ่ึงสามารถคลาเจอเป็นกอ้ นโตไดอ้ ยา่ งชดั เจน  มะเร็งเตา้ นมระยะที่ 4 : เป็นระยะแพร่กระจายท่ีมะเร็งสามารถแพร่กระจายไปยงั อวยั วะอ่ืนๆ เช่น ปอด กระดูก ตบั สมอง เป็ นตน้

การป้องกนั และการตรวจรักษา  ตรวจเตา้ นมดว้ ยตนเองอยา่ งนอ้ ยเดือนละคร้ัง  การตรวจดว้ ยบุคลากรทางการแพทย์  ตรวจดว้ ยเครื่องเอกซเรยเ์ ตา้ นม หรือแบบแมมโมแกรมเป็นประจาทุกปี ต้งั แตอ่ ายุ 40 ปี ข้ึนไป

ตรวจเตา้ นมดว้ ยตนเอง

ตรวจเตา้ นมดว้ ยตนเอง

ตรวจเตา้ นมดว้ ยตนเอง



รักษามะเร็งเต้านมได้อย่างไรบ้าง  หากไดร้ ับการวนิ ิจฉยั และทราบระยะของเช้ือมะเร็งแลว้ จะสามารถทาการรักษาต่อไปซ่ึงมีอยหู่ ลายวธิ ี ท้งั การผา่ ตดั การใชย้ าตา้ นฮอร์โมน การฉายรังสี และการใชเ้ คมีบาบดั โดยการตดั สินใจเลือกวธิ ีการ รักษาตอ้ งข้ึนอยกู่ บั ดุลยพินิจจากแพทย์ และปัจจยั ดา้ นอ่ืน ๆ ของผปู้ ่ วยดว้ ย สาหรับรายละเอียดการ รักษาสามารถอธิบายใหเ้ ขา้ ใจง่าย ๆ ดงั น้ี  รักษาด้วยการผ่าตดั : มีอยหู่ ลายรูปแบบท้งั การผา่ ตดั เตา้ นมออก ผา่ ตดั ต่อมน้าเหลืองบริเวณรักแร้ และการผา่ ตดั เสริมหนา้ อกหลงั การรักษามะเร็งเตา้ นม  รักษาด้วยเคมบี าบดั : เป็นการใชย้ าที่มีคุณสมบตั ิในการยบั ย้งั หรือทาลายเช้ือมะเร็งเพ่อื หยดุ การ แพร่กระจายและอาจมีผลขา้ งเคียงจากการรับยาที่แตกต่างกนั ข้ึนอยกู่ บั ชนิดยาและร่างกายของผปู้ ่ วย  รักษาด้วยการฉายรังสี : เป็นการใชร้ ังสีเพอื่ ยบั ย้งั และทาลายเซลลม์ ะเร็งโดยตอ้ งทาการฉายรังสีอยา่ ง ต่อเน่ืองตามกาหนดการ นอกจากน้ียงั สามารถใชร้ ักษาร่วมกบั วธิ ีผา่ ตดั เตา้ นมไดด้ ว้ ย  รักษาด้วยการใช้ยาต้านฮอร์โมน : การรักษาดว้ ยวธิ ีน้ีตอ้ งผา่ นการวนิ ิจฉยั ลกั ษณะของเช้ือก่อนหาก สอดคลอ้ งกบั ฮอร์โมนจะสามารถใชย้ าประเภทน้ีรักษาได้ โดยตอ้ งทานยาต่อเนื่อง 5-10 ปี

ข้อควรระวงั และคาแนะนาสาหรับวธิ ีการตรวจมะเร็งเต้านมด้วยตัวเอง  ผหู้ ญิงท่ีมีเตา้ นมขนาดเลก็ ใหย้ กแขนขา้ งที่จะตรวจไวเ้ หนือศีรษะ ใชน้ ิ้วช้ี นิ้วกลาง และนิ้วนางของมืออีก ขา้ ง คลาใหท้ ว่ั เตา้ นมและรักแร้ โดยหา้ มบีบเน้ือเตา้ นม เพราะอาจจะทาใหร้ ู้สึกเหมือนเจอกอ้ นเน้ือ ซ่ึง ความจริงแลว้ ไมใ่ ช่  ผหู้ ญิงที่มีเตา้ นมขนาดใหญ่ ใหใ้ ชม้ ือขา้ งที่จะตรวจประคอง และตรวจคลาเตา้ นมจากดา้ นล่าง ส่วนมืออีก ขา้ งตรวจคลาจากดา้ นบน  การตรวจมะเร็งเตา้ นมดว้ ยวธิ ีการคลาควรทาหลงั เป็นประจาเดือนอยา่ งนอ้ ย 7 วนั ไปแลว้ เพราะช่วงที่เป็น ประจาเดือนหรือก่อนเป็นประจาเดือน หนา้ อกจะคดั ตึงเน่ืองจากฮอร์โมนท่ีถูกกระตุน้ อาจทาใหค้ ลาเจอ กอ้ นเน้ือแขง็ และเจบ็ ได้  ผหู้ ญิงวยั หมดประจาเดือนแลว้ ควรสงั เกตและตรวจมะเร็งเตา้ นมเป็นประจาทุกเดือน  ทุกคร้ังท่ีตรวจมะเร็งเตา้ นมดว้ ยตวั เอง อยา่ ลืมคลาบริเวณใตร้ ักแร้ หรือตอ่ มน้าเหลือง เพราะหากมีขนาด ใหญ่ข้ึน แสดงวา่ ร่างกายอาจพบความผดิ ปกติบริเวณใกลเ้ คียงได้