of STOP WARS
12 ยุวุ ทููตสัันติิภาพเดิินทางไป ประเทศเยอรมนีี และสมาพัันธรัฐั สวิสิ 23 เมษายน-8 พฤษภาคม 2566 11 การแข่่งขันั รอบชิงิ ชนะเลิศิ 10 Course เตรีียมความพร้อ้ มสำำ�หรัับ 25 กัันยายน 2565 ยุุวฑูตู สัันติภิ าพ ณ โรงแรมมณเฑียี ร ริเิ วอร์ไ์ ซด์์ 18-22 เมษายน 2566 พระราม 3 กรุุงเทพฯ ณ เสถียี รธรรมสถาน กรุุงเทพฯ 9 ประกาศผลขวัญั ใจมหาชน (Popular Vote) 21 กัันยายน 2565 เปิิดโหวตคััดเลือื กขวัญั ใจมหาชน 8 (Popular Vote) 9-20 กันั ยายน 2565 การคััดเลือื กผลงานคลิปิ วีดี ิิโอ 6 7 การแข่ง่ ขันั รอบรองชนะเลิิศ (รอบคัดั เลือื ก) 30 สิิงหาคม 2565 (Zoom) 3-4 กันั ยายน 2565 5 ส่่งผลงาน - ในรูปู แบบคลิิปวิดิ ีโี อ 1-28 สิิงหาคม 2565 4 เตรีียมจััดทำำ�ผลงาน 3 พิิธีีเปิิดโครงการและการฝึกึ อบรมเชิิงปฏิบิ ัตั ิิการ (Zoom) 23 - 24 และ 31 กรกฎาคม 2565 2 ประกาศผลผู้้�ได้ร้ ับั คััดเลืือกเข้า้ ร่ว่ มโครงการ 19 กรกฎาคม 2565 Timeline การสมััครเข้า้ ร่่วมโครงการ ยุุวทูตู สัันติิภาพ 1 27 พฤษภาคม- 17 กรกฎาคม 2565 Start
ยุวุ ทูตู สัันติภิ าพ เครดิติ ภาพจาก: มููลนิิธิิปฏิจิ จสมุุปบาท เพื่�อ่ สนัับสนุนุ การสร้้างประเทศไทย ให้้เป็็นศููนย์ก์ ลางสันั ติภิ าพโลก โดย ฐิิติิ ฟอกสัันเทีียะ 1 พิิมพ์์วรัชั ญ์์ เมืืองนิิล 2 “ยุวุ ทููตสัันติภิ าพ เพื่�่อสัันติสิ ุุขแห่่งมวลมนุษุ ยชาติิ” Youth Ambassador for Peace of Mankind “ยอมรับั ความแตกต่า่ ง พบสันั ติสิ ุขุ จากภายในสู่�สัันติสิ ุขุ อัันยั่่�งยืืน” Acceptance, Contentment and Everlasting Peace จากการจััดอัันดัับตามดััชนีีสัันติิภาพโลก 2564 ( Global Peace Index 2021) โดยสถาบัันเศรษฐศาสตร์์และสัันติภิ าพ (Institute for Economics and Peace – IEP) พบว่า่ ประเทศไทยมีีระดับั “สันั ติภิ าพ” อยู่ใ�่ นอันั ดัับที่่� 113 จาก 163 ประเทศและเขตแดนทั่่ว� โลก โดยที่่�พระครููใบฎีีกาอำำ�นาจ โอภาโส ประธานมููลนิิธิิปฏิิจจสมุุปบาทและประธานสงฆ์์ วัดั เพื่อ�่ พระนิพิ พาน ณ เมืือง Dillich ประเทศเยอรมนีี มีคี วามตั้้ง� ใจที่่จ� ะผลักั ดันั ให้ป้ ระเทศไทย อยู่�่ในอันั ดับั ต้้น ๆ ของประเทศที่่�มีสี ัันติภิ าพในโลกให้ไ้ ด้้ เนื่�่องจากประเทศไทยมีีความรู้้�เรื่่�อง สันั ติภิ าพอย่า่ งถููกวิธิ ีที ี่่พ� ระมหากษัตั ริยิ ์ไ์ ทยทรงเก็บ็ รักั ษาไว้ก้ ว่า่ 700 ปีี จึงึ เห็น็ ว่า่ ถึงึ เวลาแล้ว้ ที่่�ประเทศไทยควรนำำ�ความรู้้�เรื่�่องสัันติิภาพอย่่างถููกต้้องมาประกาศเกริิกก้้องให้้มนุุษยชาติิได้้รัับรู้้� ด้้วยการช่่วยกัันสร้้างให้้ประเทศไทยเป็็นศููนย์์กลางสัันติิภาพโลก ซึ่่�งจะสามารถจุุดประกาย แรงบันั ดาลใจอันั ยิ่ง� ใหญ่่ที่่�ท้า้ ทายเป้้าหมายในการใช้ช้ ีีวิติ ให้้เกิดิ ประโยชน์ส์ ุขุ ต่อ่ ชาติิ ศาสนา พระมหากษััตริิย์์ และมนุุษยโลก โดยกลุ่่�มเป้้าหมายสำ�ำ คััญที่่�ต้้องได้้รัับการสนัับสนุุน ให้้เกิดิ ความรู้้�ความเข้้าใจเรื่อ�่ งสันั ติิภาพในลำ�ำ ดัับแรก ๆ ก็็คืือ เยาวชน สำ�ำ นัักงานปลััดกระทรวงศึึกษาธิิการจึึงร่่วมมืือกัับมููลนิิธิิปฏิิจจสมุุปบาท ในการดำำ�เนินิ โครงการยุวุ ทููตสันั ติภิ าพเพื่อ�่ สนับั สนุนุ การสร้า้ งประเทศไทย ให้้เป็็นศููนย์์กลางสัันติิภาพโลก โดยมุ่�งหวัังให้้เป็็นเวทีีของเยาวชน ในการแสดงออก แสดงความสามารถและทัักษะในเชิิงวาทศิิลป์์และ วรรณศิิลป์์ เพื่�่อสะท้้อนความคิิดเห็็นของตนอย่่างสร้้างสรรค์์ ตลอดจน สามารถแลกเปลี่ย� นเรียี นรู้�และแบ่ง่ ปันั ประสบการณ์ข์ องตนให้แ้ ก่เ่ ยาวชน อื่น่� ๆ และผู้�เกี่ย� วข้อ้ งในการสร้า้ งสรรค์ส์ ันั ติภิ าพ อันั จะเป็น็ การช่ว่ ยส่ง่ เสริมิ บทบาทของเยาวชนในด้้านสัันติิภาพและเป็็นส่่วนช่่วยในการขจััด ความขัดั แย้ง้ ความรุนุ แรงและสร้า้ งทางเลืือกที่่ส� ร้า้ งสรรค์ใ์ นการแก้ป้ ัญั หา รวมถึึงเป็็นการเสริิมสร้้างทัักษะและเตรีียมความพร้้อมในการเป็็นยุุวทููต สัันติภิ าพในระดัับนานาชาติิ 1 นักั วิเิ ทศสัมั พันั ธ์์ ปฏิบิ ัตั ิิการ 2 ผู้้�อำ�ำ นวยการกลุ่่�มยุุทธศาสตร์์และสารสนเทศต่่างประเทศ
กระทรวงศึกึ ษาธิกิ ารได้เ้ ริ่ม� ประชาสัมั พันั ธ์โ์ ครงการฯ ตั้ง� แต่ว่ ันั ที่่� 27 พฤษภาคม 2565 โดยประกาศเชิญิ ชวนนักั เรียี นในสังั กัดั ระดับั มัธั ยมศึกึ ษา ปีีที่่� 1 - 4 และระดับั ประกาศนีียบัตั รวิชิ าชีีพ สมััครเข้้ารับั การอบรมเชิงิ ปฏิิบััติกิ ารเพื่่อ� เสริมิ สร้า้ งและพััฒนาความรู้้�ความเข้้าใจเรื่�อ่ งสันั ติภิ าพ ภายในบุุคคลและสัันติิภาพของโลกเชิิงปฏิิบััติิการ พััฒนาทัักษะและศัักยภาพของผู้�เรีียนให้้มีีความพร้้อมรัับการเปลี่�ยนแปลงในโลกดิิจิิทััล ผ่่านกิิจกรรมการเรีียนรู้�นอกห้้องเรีียน ได้้แก่่ ทัักษะการวาดภาพ ทัักษะการผลิิตและถ่่ายทำำ�ภาพยนตร์์สั้�น ทัักษะการถ่่ายทอดแนวความคิิด เป็น็ ภาษาไทย/ภาษาอังั กฤษ พร้อ้ มเรียี นรู้้�ทักั ษะ NFT และการสร้า้ งรายได้จ้ ากแพลตฟอร์ม์ ดิจิ ิทิ ัลั โดยมีนี ักั เรียี นสมัคั รเข้า้ รับั การอบรมเชิงิ ปฏิบิ ัตั ิิ การภายใต้โ้ ครงการฯ จำ�ำ นวน 202 คน ทั้้�งนี้้� ภายหลัังจากการฝึึกอบรม ฯ แล้้ว นัักเรีียนจึงึ ได้จ้ ัดั ทำำ�ผลงานตามเงื่�อนไขที่่ก� ำำ�หนดของแต่่ละทัักษะ กิิจกรรม เพื่่�อส่่งเข้า้ แข่่งขัันต่่อไป Drawing Presentation Short Film ม. 1-3 ม. 3-4 ปวช. การนำ�ำ เสนอผลงาน การนำำ�เสนอแนวคิิด การนำ�ำ เสนอผลงาน ภาพวาด เป็น็ ภาษาอังั กฤษ ภาพยนต์ส์ ั้้น� ประเภทเดี่ย่� ว ประเภทเดี่ย่� ว ประเภทเดี่ย่� ว /ประเภททีีม นายสุภุ ััทร จำ�ำ ปาทอง ปลััดกระทรวงศึกึ ษาธิิการ เป็็นประธานในพิิธีเี ปิิดโครงการยุุวทููต สันั ติภิ าพเพื่อ่� สนับั สนุนุ การสร้า้ งประเทศไทยให้เ้ ป็น็ ศููนย์ก์ ลางสันั ติภิ าพโลกและการฝึกึ อบรม เชิงิ ปฏิบิ ัตั ิกิ ารสำ�ำ หรับั นักั เรียี น ซึ่ง่� จัดั ขึ้น� เมื่อ่� วันั เสาร์ท์ี่่� 23 กรกฎาคม 2565 ในรููปแบบออนไลน์์ ในโอกาสนี้้� ปลััดกระทรวงศึึกษาธิิการได้้กล่่าวขอบคุุณพระครููใบฎีีกาอำำ�นาจ โอภาโส ประธานมููลนิิธิิปฏิิจจสมุุปบาทและประธานสงฆ์์วััดเพื่่�อพระนิิพพาน ณ เมืืองดิิลลิิช ประเทศเยอรมนีี ถึึงข้้อริิเริ่�มให้้จััดทำำ�โครงการนี้้�ขึ้�น เพื่่�อหวัังจุุดประกายแรงบัันดาลใจ ในการใช้้ชีีวิิตให้้เกิิดประโยชน์์สุุขต่่อชาติิ ศาสนา พระมหากษััตริิย์์ และมนุุษยโลก โดยมีี “เยาวชน” เป็็นกลุ่่�มเป้้าหมายสำ�ำ คััญในลำำ�ดัับแรก ๆ ที่่�ต้้องได้้รัับการสนัับสนุุน ให้เ้ กิดิ ความรู้้�ความเข้า้ ใจเรื่อ�่ งสัันติิภาพ
เครด ิิตภาพ: มููลนิิธ ิิปฏ ิิจจสม ุุปบาท ปลัดั กระทรวงศึกึ ษาธิกิ ารได้ก้ ล่า่ วถึงึ ความสำำ�คัญั ของสันั ติภิ าพว่า่ สัันติิภาพและความมั่่�นคงเป็็นปััจจััยสำำ�คััญและเป็็นหลัักประกััน ที่่�ทำ�ำ ให้้เกิิดความเป็็นอยู่่�ที่�ดีี นอกจากนี้้� ปััจจััยด้้านสัันติิภาพ ยัังส่่งผลกระทบต่่อการใช้้ชีีวิิตและเศรษฐกิิจของประชาชน ในประเทศโดยตรง ในแผนแม่บ่ ทภายใต้ย้ ุทุ ธศาสตร์ช์ าติริ ะยะ 20 ปีี ก็็ได้้มีีการกำำ�หนดให้้การทำำ�ให้้ประเทศมีีความมั่่�นคงเพิ่่�มขึ้้�น เป็น็ หนึ่่�งในเป้า้ หมายหลักั โดยใช้้ดััชนีี GPI หรืือ Global Peace Index เป็น็ เครื่�่องมืือในการประเมินิ ระดัับความสำ�ำ เร็็จ กระทรวง ศึึกษาธิิการในฐานะที่่�เป็็นหน่่วยงานหลัักของชาติิเห็็นถึึง ความสำำ�คััญของการส่่งเสริิมการจััดการศึึกษาด้้านสัันติิภาพ จึงึ ได้ใ้ ห้้การสนัับสนุนุ การจััดโครงการฯ โดยมุ่�งหวังั ว่่าโครงการฯ จะสามารถสร้้างกระบวนการแลกเปลี่ �ยนเรีียนรู้�ให้้แก่่เยาวชน เพื่่�อเสริิมสร้้างให้้เยาวชนมีีความเข้้าใจและเห็็นอกเห็็นใจผู้�อื่�น เอาใจใส่่ต่่อสัังคม เข้้าใจความแตกต่่างระหว่่างวััฒนธรรม สามารถ อยู่่�กัับคนในสัังคมได้้อย่่างมีีความสุุข รวมถึึงช่่วยเสริิมสร้้าง พััฒนาความรู้้�ความเข้้าใจเกี่�ยวกัับสัันติิภาพภายในบุุคคลและสัันติิภาพ ของโลกด้ว้ ย กระทรวงศึกึ ษาธิกิ ารคาดหวังั ว่า่ กิจิ กรรมโครงการในลักั ษณะดังั กล่า่ วนี้้จ� ะช่ว่ ยส่ง่ เสริมิ ให้ก้ ลุ่่�มเด็ก็ และเยาวชนได้พ้ ัฒั นา ศัักยภาพการเรีียนรู้�และกลายเป็็นผู้้�สื่�อสารความคิิดด้้านสัันติิภาพอย่่างสร้้างสรรค์์ ซึ่่�งในระยะยาวจะสามารถขยายผล สู่�่การเปลี่�ยนแปลงภายในตััวบุุคคล ชุุมชนไปจนถึงึ ระดับั ประเทศในอนาคต การฝึกึ อบรมเชิงิ ปฏิิบัตั ิกิ ารสำ�ำ หรับั นักั เรีียน ระหว่่างวันั ที่่� 23-24 และ 31 กรกฎาคม 2565 ในรููปแบบออนไลน์์ ประกอบด้ว้ ย 3 กิิจกรรมย่่อย ได้้แก่่ 1) การให้ค้ วามรู้้�เกี่�ยวกัับสันั ติภิ าพในบริิบทของพุทุ ธศาสนา คริิสต์์ศาสนาและศาสนาอิิสลาม 2) การแบ่่งกลุ่่�มฝึึกอบรมทัักษะ 3 ทัักษะ ได้้แก่่ การนำ�ำ เสนอแนวคิิดเป็็นภาษาอังั กฤษ การนำ�ำ เสนอผลงานภาพยนตร์์สั้�น และการนำำ�เสนอผลงานภาพวาด
3) การอบรมให้ค้ วามรู้้�พื้้�นฐาน NFT เพื่อ�่ เสริิมศักั ยภาพด้้านการสื่อ�่ สารสันั ติิภาพในโลก 3.0 และวิิธีกี ารลงผลงานของผู้�เข้า้ แข่ง่ ขันั ในแพลตฟอร์ม์ NFTGT ประธานกิิจกรรม 3 ทักั ษะ เพื่่�อคัดั เลืือกยุุวทููตสัันติิภาพ ผู้้�ช่ว่ ยศาสตราจารย์์ปิิยนารถ ฟักั ทองพรรณ นายรัชั พล สุุวรรณโชติิ นางพิิมพ์์ณัฐั ชยา บุณุ ยมาลิกิ วันั ที่่� 30 สิิงหาคม 2565 การแข่ง่ ขันั รอบคัดั เลือื ก (ออนไลน์)์ โดยคณะกรรมการดำ�ำ เนิินการคััดเลืือกเยาวชนไทยเป็็นยุุวทููต สัันติิภาพของกระทรวงศึึกษาธิิการ ภายใต้้โครงการยุุวทููตสัันติิภาพ เพื่�่อสนัับสนุุนการสร้้างประเทศไทยให้้เป็็นศููนย์์กลางสัันติิภาพโลก ได้้พิิจารณาคััดเลืือกผลงานทั้้�ง 3 ทัักษะกิิจกรรม ที่่�นัักเรีียนส่่งเข้้า แข่่งขัันในรููปแบบคลิิปวีีดีโี อ วันั ที่่� 3 และ 4 กันั ยายน 2565 เป็น็ การแข่ง่ ขันั รอบรองชนะเลิศิ (ออนไลน์)์ ในรููปแบบออนไลน์์ผ่่านระบบ ZOOM โดยให้้ผู้�เข้้าแข่่งขัันที่่�ผ่่านรอบคััดเลืือก ใน 3 ทัักษะกิิจกรรมนำ�ำ เสนอผลงานของตนเองพร้้อมแนวคิิดซึ่�่งคณะกรรมการ ได้ค้ ัดั เลืือกผลงานนักั เรียี น เพื่อ่� คัดั เลืือกให้เ้ ข้า้ แข่ง่ ขันั ขวัญั ใจมหาชน (Poular Vote) และคััดเลืือกผู้�เข้า้ แข่ง่ ขันั ในรอบชิิงชนะเลิศิ
ระหว่า่ งวันั ที่่� 9 – 20 กันั ยายน 2565 เพื่่�อให้้เข้้าถึงึ กลุ่่�มคนรุ่่�นใหม่จ่ ึงึ มีกี ารจัดั กิจิ กรรมคัดั เลือื กขวัญั ใจมหาชน โดยประชาสัมั พันั ธ์์ ในสื่�อ่ หลากหลายช่่องทาง ได้แ้ ก่่ Youtube, Facebook และ Tiktok เปิดิ โอกาสให้ท้ ุกุ คนได้้ร่่วมโหวตผลงานของเยาวชนเป็็นยุุวทููตสัันติิภาพ ขวัญั ใจมหาชน วันั ที่่� 25 กันั ยายน 2565 ณ โรงแรมมณฑีียร ริิเวอร์ไ์ ซด์์ กรุุงเทพ นายปรีดี ีี ภููสีีน้ำ��ำ ผู้้�ตรวจราชการกระทรวงศึึกษาธิิการ ได้้รัับมอบหมายจากปลััดกระทรวงศึึกษาธิิการ เป็็นประธานในการเปิิด “การแข่่งขัันการนำ�ำ เสนอแนวคิิดเป็็นภาษาอัังกฤษ การนำำ�เสนอ ผลงานภาพยนตร์์สั้�น และการนำ�ำ เสนอผลงานภาพวาด ภายใต้้โครงการยุุวทููตสัันติิภาพ เพื่�่อสนัับสนุุนการสร้้างประเทศไทยให้้เป็็นศููนย์์กลางสัันติิภาพโลก รอบชิิงชนะเลิิศ” โดยได้้กล่่าวต้้อนรัับและขอบคุุณทุุกภาคส่่วนและภาคีีเครืือข่่ายด้้านสัันติิภาพ ที่่ไ� ด้ร้ ่ว่ มมืือกันั จัดั โครงการในครั้ง� นี้้ข�ึ้น� เพราะเป็น็ โอกาสที่่จ� ะมีกี ิจิ กรรมที่่ช� ่ว่ ยเสริมิ สร้า้ ง ความตระหนัักรู้ �และความเข้้าใจเกี่ �ยวกัับเรื่่�องสัันติิภาพให้้แก่่นัักเรีียนได้้เป็็นอย่่างดีี พร้้อมแสดงความยิินดีีกัับผู้้�ได้้รัับเลืือกเข้้าร่่วมการแข่่งขัันในรอบชิิงชนะเลิิศของ 3 กิิจกรรมในวัันนี้้�ทั้้ง� 20 คน รวมถึงึ ผู้�ได้้รัับรางวัลั ขวัญั ใจมหาชน ซึ่่�งนักั เรียี นทุุกคน ที่่�ได้้รับั เลืือกมาเข้า้ ร่ว่ มโครงการนี้้น� ั้้�นถืือได้้ว่่าได้้ก้้าวเข้า้ สู่เ�่ ส้น้ ทางของการเป็น็ ยุุวทููตสัันติภิ าพ เป็น็ เมล็็ดพัันธุ์�แห่ง่ ความหวัังของกระทรวงศึกึ ษาธิกิ าร และประเทศชาติิ ซึ่�ง่ จะช่ว่ ยรณรงค์์และสร้้างจิิตสำำ�นึกึ แห่ง่ สัันติิภาพให้ก้ ับั นัักเรียี นในสถานศึกึ ษาและสัังคมในวงกว้้าง รวมถึงึ ต่า่ งประเทศด้ว้ ย กระทรวงศึึกษาธิกิ ารคาดหวังั ว่า่ นักั เรีียนที่่เ� ข้้าร่ว่ มโครงการจะได้ร้ ัับการพััฒนาความรู้้�ความเข้้าใจในทั้้�งเรื่่�องสัันติภิ าพภายในบุุคคลและสัันติภิ าพโลก ได้้มีีพื้้�นที่่�ในการแสดงออกและมีีส่่วนร่่วมในการสื่�่อสารเรื่่�องสัันติิภาพ ได้้ฝึึกฝนและประยุุกต์์ใช้้ทัักษะทางวาทศิิลป์์และวรรณศิิลป์์เพื่่�อสร้้างสรรค์์ และนำำ�เสนอผลงานที่่�ช่ว่ ยส่่งเสริิมสันั ติิภาพในสังั คมทั้้ง� ในภาษาไทยและภาษาอัังกฤษ รวมถึงึ ยัังได้้เรีียนรู้�เกี่�ยวกับั ช่อ่ งทางการใช้้สื่อ�่ บนพื้้น� ที่่�ออนไลน์์ เพื่�่อสร้้างรายได้อ้ ีกี ด้้วย ภายหลังั จากการแข่ง่ ขันั แล้ว้ ในช่ว่ ง “Message to Youth Ambassador for Peace of Mankind” ได้ร้ ับั เกียี รติจิ ากผู้�ทรงคุณุ วุฒุ ิใิ นฐานะตัวั แทน ระหว่า่ งประเทศ ตัวั แทนจาก 3 ศาสนา ส่่งถึงึ ยุุวทููตสันั ติภิ าพ ประกอบด้้วย ดร. เสรีี นนทสููติ ศ.ดร. จรััล มะลููลีมี สมาชิกิ คณะกรรมการ กีรี ตยาจารย์์ ว่า่ ด้้วยสิิทธิิทางเศรษฐกิจิ สัังคมและ แห่ง่ มหาวิทิ ยาลัยั ธรรมศาสตร์์ วััฒนธรรมแห่ง่ คณะมนตรีีเศรษฐกิิจ และสัังคมแห่่งสหประชาชาติิ บาทหลวงจิิตตพล ปลั่�งกลาง อาจารย์ธ์ นา เตรััตนชัยั ผู้�อ้ ำ�ำ นวยการโรงเรีียนร่ว่ มฤดีวี ิเิ ทศศึึกษา วิิทยากรด้้านการสื่่�อสารเจรจาต่อ่ รอง และนัักจิิตปรึกึ ษาประจำ�ำ สถาบันั เทคโนโลยีี บริิษััทเนโกชิิเอชั่่�นพลััส พระจอมเกล้้าเจ้้าคุุณทหารลาดกระบังั และวิิทยากรอบรมทักั ษะการพัฒั นา ประสิิทธิิภาพสมองด้้วยสติิและวิิปััสสนาจารย์์ มููลนิิธิิปฏิจิ จสมุปุ บาท
โอกาสนี้้� พระครููใบฎีีกาอำ�ำ นาจ โอภาโสได้้ให้้โอวาทแก่ย่ ุวุ ทููตสัันติภิ าพ พร้้อมขอบคุณุ กระทรวงศึึกษาธิกิ าร ภาคีีเครืือข่่าย และทีีมงาน มีใี จความดัังนี้� “วัันนี้้�เป็็นวัันแห่่งความสุุขมาก วัันที่่�แสงสว่่างแห่่งความดีีงามทั้้�งมวล นำ�ำ ให้้ได้้มาพบกััน หลวงพ่่อรู้้�สึึกมีีความสุุขมากตั้�งแต่่วิินาทีีแรก ที่่�รู้�ว่่าทางกระทรวงศึึกษาธิิการได้้เปิิดประตููดอกไม้้อย่่างความเข้้าใจ เรื่อ�่ งสันั ติภิ าพ เพื่อ�่ ให้เ้ ยาวชนได้ช้ ่ว่ ยกันั หาวิธิ ีสี ื่อ�่ สาร ดีใี จและมีคี วามสุขุ เพิ่่�มขึ้้�นไปเรื่�่อย ๆ เมื่่�อได้้เห็็นผลงานของเยาวชนที่่�ทุ่่�มเทเพื่�่อจะสื่�่อสาร เรื่�่องสัันติิภาพไปสู่�่สายธารของมนุุษยชาติิให้้โชนแสงงามอัันสว่่างไสว หลวงพ่อ่ ขอขอบคุณุ แทนโลกที่่พ� วกเราทุกุ คนได้เ้ กิดิ มาเป็น็ ของขวัญั ของโลก ได้ท้ ำ�ำ หน้า้ ที่่อ� ย่า่ งงดงามยิ่่ง� ใหญ่่ พร้อ้ มกันั นี้้ข� อขอบคุณุ กระทรวงศึกึ ษาธิกิ าร และภาคีีเครืือข่่าย และอีีกหลายองค์์กรที่่�ทุ่่�มเทเพื่่�อเด็็ก ๆ เยาวชน ได้้แสดงความสามารถและเปิดิ รัศั มีภี าพแห่่งใจที่่ม� ีีสันั ติิสุุขอยู่�่ ก่อ่ นแล้ว้ แท้จ้ ริงิ แล้ว้ สันั ติภิ าพนี้้ไ� ม่เ่ คยจากไปและก็ไ็ ม่ไ่ ด้ก้ ลับั มา มีอี ยู่แ่� ล้ว้ ตลอดเวลาในทุกุ ๆ คน ถ้า้ เราเข้า้ ใจและเห็น็ เหมืือนกันั ได้ว้ ่า่ สันั ติภิ าพก็ค็ ืือความไม่โ่ ลภเป็น็ สุขุ อย่า่ งยิ่ง� หมายถึงึ ความไม่่โลภอยากได้้ของผู้�อื่�น ความไม่่โกรธก็็เป็็นสุุขอย่่างยิ่�ง คืือไม่่มีีการทำำ�ร้้ายกััน ด้ว้ ย กาย วาจา ใจ หรืือความไม่่หลงที่่จ� ะมีีมานะข่่มเหงกันั ก็เ็ ป็น็ สุุขอย่า่ งยิ่ง� ดัังนั้้�นสันั ติิภาพแบบนี้้ม� ีอี ยู่�ใ่ นใจแล้ว้ ตลอดเวลา เมื่�อ่ เด็ก็ ๆ เกิิดมาลืืมตาดููโลกทุุก ๆ คน ไม่เ่ คยมีคี วามโลภที่่จ� ะอยากได้ข้ องใครมาก่อ่ น ไม่เ่ คยมีใี ครที่่จ� ะโกรธเกลียี ดใครมาก่อ่ น ไม่่เคยมีใี ครที่่จ� ะคิดิ มีมี านะข่่มเหงใครเบียี ดเบีียนใคร สันั ติภิ าพแบบนี้้�ประจักั ษ์ไ์ ด้้ในใจ แม้้แต่่ในขณะนี้้� เพีียงแต่่ว่่าถููกบดบัังชั่�วคราวจากความโลภซึ่�่งไม่่ได้้ถาวรอะไร หรืือความไม่เ่ ป็น็ ดังั ใจบ้า้ งซึ่ง่� ก็ไ็ ม่ไ่ ด้ถ้ าวรอะไร เหมืือนพระจันั ทร์ก์ ็ย็ ังั คงอยู่ต�่ รงนั้น� เหมืือนเดิมิ เพีียงแต่่หมู่�่เมฆมาบัังชั่�วคราว และพวกเราก็็รู้้�ดีีอยู่�่แก่่ใจว่่าพระจัันทร์์ก็็ยัังอยู่�่ตรงนั้้�น หมู่�่เมฆก็็ทำ�ำ หน้้าที่่�ของหมู่่�เมฆและก็็จากไปตามกาลเวลา ส่่วนพระจัันทร์์ก็ย็ ังั คงสว่า่ งงดงามสดใสอยู่�ต่ รงนั้้น� ธรรมชาติใิ จแห่ง่ สันั ติิสุุขภายในที่่�ไม่่โลภ ไม่่โกรธ ไม่ห่ ลง ยังั คงอยู่�่ที่�เดิมิ ไม่ไ่ ด้ห้ ายไปไหน ความโลภ โกรธ หลง อาจจะโชยผ่่านเข้า้ มาวาบนึงึ และก็จ็ างหายไป สันั ติิภาพยังั คงอยู่�เ่ หมืือนเดิิม อาจจะเห็น็ ได้ช้ั่�วคราว ถึึงความไม่่โลภ ไม่โ่ กรธ ไม่ห่ ลงที่่ม� ีคี วามสุุข การเห็น็ ชั่ว� คราวแค่ว่ าบนึงึ ก็ท็ ำำ�ให้รู้้�จักแล้ว้ ว่า่ ทุกุ ชีวี ิติ มีสี ันั ติสิ ุขุ อยู่ใ�่ นใจเสมอภาค สติสิ ัมั ปชัญั ญะ ความรู้้�สึกึ ตัวั นี้้จ� ะแผ่ข่ ยายความเข้า้ ใจไปสู่ใ�่ นวงกว้า้ ง ที่่ท� ำ�ำ ให้ค้ วามไม่โ่ ลภ ไม่่โกรธ ไม่ห่ ลงแผ่่ขยายพื้้น� ที่่ใ� นจิติ ใจ มากขึ้�น ๆ จนกลายเป็น็ สัันติภิ าพถาวร จึึงต้อ้ งขอขอบคุณุ เด็ก็ ๆ ทุกุ คน เยาวชนทุกุ ๆ ท่่าน ที่่�ได้้ช่่วยกัันหาวิิธีีสื่�่อสาร โชนแสงงามแห่่งสัันติิสุุข สัันติิภาพนี้้�ออกมาในหลาย ๆ รููปแบบและจะยัังคงงอกงามแผ่่ขยายออกไปสู่�่ในโลกกว้้าง ในระดับั อนารยประเทศต่อ่ ไปเรื่�่อย ๆ สุุดท้้ายนี้้�หลวงพ่่อก็็ยัังมีีความสุุขที่่�ยัังมั่่�นใจว่่าทีีมงานทุุก ๆ ท่่าน ที่่ไ� ด้ท้ ุ่่�มเทมาอย่า่ งท่ว่ มท้น้ ได้ร้ ับั ผลลัพั ธ์แ์ ห่ง่ ความสุขุ ภายใน ซึ่ง่� ทุกุ คน รู้�อยู่�่แก่่ใจแล้้วว่่า ความสุุขนี้้�เป็็นสิ่�งที่่�งดงามมาก เป็็นจุุดประกาย และเป็็นโชนแสงงามแรกที่่�จะแผ่่ขยายออกไปเป็็นสวนดอกไม้้ แห่่งสัันติิสุุขทั่่�วโลกกว้้างขึ้�น ๆ เมื่่�อผู้�ที่�เข้้าใจและเห็็นสัันติิภาพ สัันติิสุุขในใจนี้้�แล้้ว เราไม่่ได้้รอสิ่�งที่่�จะเกิิดขึ้�นข้้างนอกเพราะเรา รู้�อยู่่�แล้้วว่่าสัันติิภาพนี้้�มีีอยู่่�แล้้วตลอดเวลาในใจ และทุุกคน ที่่�ได้้ส่่งผลงานสื่�่อสารเรื่�่องสัันติิภาพนี้้� ก็็ยัังคงเป็็นทููตสัันติิภาพ อยู่�่ในทุุก ๆ ที่่� ทุุกย่่างก้า้ ว เมื่อ�่ เข้้าใจสัันติภิ าพนี้้� ก็จ็ ะสามารถแบ่่ง ปัันไปยัังคนรอบข้้างรวมถึึงทีีมงานทุุก ๆ ท่่านที่่�ได้้เข้้าใจเห็็นว่่า สันั ติิภาพคืือความไม่โ่ ลภ ไม่่โกรธ ไม่ห่ ลง ทุกุ ท่่านก็็เป็็นทููตสัันติภิ าพได้อ้ ยู่�่ ทุกุ ขณะ ทุุกย่่างก้้าวที่่ท� ่า่ นแทรกตัวั เข้า้ ไปอยู่่�ในแต่ล่ ะชุมุ ชน แต่่ละองค์ก์ ร และจะขยายรััศมีีภาพแห่่งสัันติิสุุขนี้้�ไปสู่่�สายธารมนุุษยชาติิได้้อย่่างแน่่นอนและยั่ �งยืืนหลวงพ่่อหวัังและเชื่�่อเป็็นอย่่างยิ่ �งว่่าโครงการเรื่�่องสัันติิภาพนี้้� จะเป็น็ โครงการที่่ย�ั่ง� ยืืน แผ่ข่ ยาย เติบิ โตโดยมีเี ยาวชนที่่พ� ยายามสร้า้ งสื่อ่� แห่ง่ สันั ติภิ าพ เติบิ โตขึ้น� ทุกุ วันั มีผีู้�ใหญ่ใ่ จดีที ี่่เ� ป็น็ กัลั ยาณมิติ รที่่ค� อยโอบประคอง เปิดิ โอกาสที่่จ� ะให้้เด็็ก ๆ เยาวชนเหล่า่ นี้้�ได้เ้ ชื่�่อมสัมั พัันธ์ก์ ับั เยาวชนทั่่�วโลก และโครงการนี้้�จะเติบิ โตอย่่างยั่ง� ยืืนไปสู่�่เวทีใี หญ่่ สวนดอกไม้้แห่่งสันั ติสิ ุขุ และสันั ติภิ าพนี้้จ� ะแผ่ข่ ยายออกไปด้ว้ ยสื่อ�่ หลาย ๆ รููปแบบในทั่่ว� ๆ โลก ในท้า้ ยที่่ส� ุดุ ขอขอบคุณุ จากใจจริงิ ที่่ก� ระทรวงศึกึ ษาธิกิ ารได้จ้ ุดุ พลุแุ ห่ง่ แสงสว่า่ ง ประกายนี้้ใ� ห้แ้ ก่เ่ ยาวชน และเชื่อ�่ มั่น� อย่า่ งสููงส่ง่ ว่า่ โครงการนี้้จ� ะเป็น็ โครงการที่่ย�ั่ง� ยืืนเติบิ โต ทุกุ คนเป็น็ ทููตสันั ติภิ าพอยู่แ�่ ล้ว้ ในทุกุ ๆ ขณะที่่ส� ามารถแบ่ง่ ปันั สัันติสิ ุขุ ในใจนี้้ไ� ปสู่่ส� ายธารมนุุษยชาติใิ ห้ม้ ีีความสุขุ ด้้วยกันั ทุุกท่่าน ทุกุ คน เทอญ”
ในพิิธีีปิดิ โครงการฯ และมอบรางวััล นายกันั ติพิ จน์์ สิริ ิภิ ักั ดิิสกุลุ กรรมการที่ป่� รึกึ ษารัฐั มนตรีีช่่วยว่า่ การกระทรวงศึึกษาธิิการ (คุณุ หญิงิ กัลั ยา โสภณพนิิช) ได้้ให้้เกีียรติมิ อบรางวััล แก่่ผู้�้ ชนะเลิิศการแข่่งขัันทั้้�ง 3 กิิจกรรมและผู้้�ได้้รัับรางวััลขวััญใจมหาชน พร้้อมด้้วยนายปรีีดีี ภููสีีน้ำำ�� ผู้�้ ตรวจราชการกระทรวงศึึกษาธิิการ นายสมใจ วิเิ ศษทัักษิิณ ผู้�ช้ ่่วยปลััดกระทรวงศึกึ ษาธิกิ าร นายสมทรง งามวงษ์์ ผู้้�อำ�ำ นวยการสำำ�นัักความสััมพันั ธ์์ต่า่ งประเทศ สป. นางสาวรุ่�งทิพิ ย์์ สุขุ ศรีีถาวร ผู้้�แทนภาคีีเครือื ข่า่ ยด้้านสันั ติิภาพ นางสาวเมธินิ ีี พิิริยิ เลิิศศัักดิ์์� กรรมการบริิษัทั ภัตั ตาคารฮั่�่วเซ่่งฮง จำ�ำ กัดั นายธนากร กมลเปรมปิยิ ะกุุล We oneness และผู้แ้� ทนหน่่วยงานภาคีีร่ว่ มมอบรางวัลั ต่่าง ๆ แก่ผ่ ู้เ�้ ข้้าแข่่งขันั
ผู้้�ชนะเลิิศใน 3 กิจิ กรรมการแข่ง่ ขัันและผู้้�ได้้รัับเลือื กเป็็น Popular Vote จะเป็น็ ยุวุ ทููตสัันติิภาพของกระทรวงศึึกษาธิิการ ไปศึึกษาดููงานและเข้้าร่่วมกิจิ กรรมด้า้ นสัันติภิ าพ ณ ประเทศเยอรมนีแี ละประเทศใกล้เ้ คีียง ในยุุโรปในปีี 2566 พร้้อมรัับโล่่ประกาศเกีียรติคิ ุณุ และเงิินรางวัลั นอกจากนี้้�ยังั มีเี งิินรางวัลั สำ�ำ หรัับรองชนะเลิิศลำ�ำ ดับั 1, 2 และรางวัลั ชมเชย อีกี ด้้วย มีผี ลการแข่่งขันั ในแต่ล่ ะประเภทดัังนี้้� การแข่่งขันั การนำ�ำ เสนอแนวคิดิ เป็็นภาษาอังั กฤษ (Presentation) ผู้ �ชนะเลิิศ น.ส. ภิิงค์์กัันย์์ ฤกษ์์พัฒั นาพิพิ ััฒน์์ โรงเรีียนสารสาสน์์เอกตรา โรงเรีียนสารสาสน์เ์ อกตรา รองชนะเลิศิ ลำ�ำ ดับั ที่่� 1 นายจุุลภััทร ตัันติไิ ชยบริิบููรณ์์ โรงเรีียนเตรียี มอุดุ มศึึกษา โรงเรีียนสาธิติ พััฒนา ฝ่่ายมัธั ยม รองชนะเลิศิ ลำำ�ดับั ที่่� 2 น.ส. พิชิ ญธิิดา พรพิิพัฒั น์์กุุล โรงเรีียนนานาชาติคิ ิิงส์์คอลเลจกรุงุ เทพ รางวัลั ชมเชย ด.ญ. กุุลภรณ์์ ภัทั รพงษ์บ์ วร รางวัลั ชมเชย นายบุุญทานต์์เกีียรติิ ทวีสี ันั ติกิ ุุล การแข่ง่ ขัันการนำำ�เสนอผลงานภาพยนตร์ส์ ั้้น� (Short Film) ผู้ �ชนะเลิศิ นายวรััญญูู ชััยวิิเศษ วิทิ ยาลัยั พณิชิ ยการธนบุุรีี นายอนุพุ งษ์์ ดวงพิชิ ัยั วิิทยาลััยอาชีีวศึึกษาสัันติิราษฎร์์ในพระอุุปถัมั ภ์ฯ์ รองชนะเลิิศลำ�ำ ดับั ที่่� 1 น.ส.ชิดิ ชนก ตรีีรส วิทิ ยาลัยั อาชีวี ศึึกษาภููเก็็ต นายพีีรเดช เลิศิ ทวีเี ดช วิิทยาลัยั การอาชีพี พนมทวน นายเสฎฐวุุฒิิ บุตุ ตะโยธีี วิทิ ยาลััยเทคโนโลยีีสยามบริิหารธุุรกิิจ รองชนะเลิิศลำำ�ดัับที่่� 2 นายภููวิิช ปาณะศรีี รางวัลั ชมเชย นายศักั ดิ์ด� า จังั อิินทร์์ รางวััลชมเชย นายไทแท้้ นนทะศรีี นายกฤษฎากร อินิ ต๊ะ๊ วงศ์์ นายธีรี ภัทั ร ไกรศรีี การแข่ง่ ขัันการนำ�ำ เสนอผลงานภาพวาด (Drawing) ผู้ �ชนะเลิศิ ด.ญ. ปุุญญิิศา สดใส โรงเรียี นยุพุ ราชวิิทยาลัยั โรงเรียี นค้้อวิทิ ยาคม รองชนะเลิศิ ลำำ�ดับั ที่่� 1 น.ส. ณััฏฐณิิชา เฮืืองฮุงุ โรงเรีียนสุไุ หงโก-ลก โรงเรีียนสุรุ นารีวี ิทิ ยา รองชนะเลิิศลำ�ำ ดับั ที่่� 2 ด.ช. กฤตพิชิ ญ์์ อนุุสุุนััย โรงเรียี นสาธิิตพัฒั นา ฝ่า่ ยมััธยม รางวัลั ชมเชย ด.ญ. อนุุชรดีี ชาติพิ ุดุ ซา รางวัลั ชมเชย ด.ญ. ปิ่่�นปิินัทั ธ์์ อิ่ม� อุุดม รางวััลขวัญั ใจมหาชน ผู้้�รับั รางวััล เด็ก็ ชายอุกุ กฤศฎ์์ เดวกาดาร์์ โรงเรียี นสารสาสน์เ์ อกตรา โครงการดัังกล่่าวได้้ดำ�ำ เนิินจนบรรลุุผลสำำ�เร็็จเป็็นอย่่างดีียิ่่�งด้้วยความร่่วมมืือจากหน่่วยงานภาคีีเครืือข่่ายด้้านสัันติิภาพ ซึ่่�งนอกจาก มููลนิิธิิปฏิิจจสมุุปบาทแล้้ว กระทรวงศึึกษาธิิการยัังได้้รัับการสนัับสนุุนจากยุุวพุุทธิิกสมาคมแห่่งประเทศไทย ในพระบรมราชููปถััมภ์์ มููลนิิธิิโพชฌงค์์ สมาคมศููนย์์ข่่าวเยาวชนไทย (Thai Youth New Center - TYN) โครงการขัับเคลื่�่อนสัังคมแห่่งการตื่�่นรู้�สู่�หนึ่่�งเดีียวกััน (We Oneness) บริษิ ัทั เอ็น็ เอฟทีจี ีีทีี จำ�ำ กัดั (NFTGT CO., LTD) มููลนิิธิสิ หธรรมิิกชน บริษิ ััทหยงหยงกััมปะนีี จำำ�กััด และมหาวิทิ ยาลัยั รังั สิติ อีีกด้ว้ ย
สันติภาพ 3 ระดับ โดย พระครูใู บฎีีกาอำ�ำ นาจ โอภาโส 1 อ บ อุ่่� น แ ล ะ แ ส น ห ว า น คืื อ ค ว า ม ง ด ง า ม แห่่งสติปิ ัญั ญาด้ว้ ยใจที่เ่� ปิดิ กว้า้ งเจียี ระไน ใ ค ร่่ ค ร ว ญ อยู่่� ใ น เ วิ้้� ง รู้้�อัั น น่่ า รื่่� น ร ม ย์์ ต่่อประสบการณ์์ตรงหน้้า ที่�่พร้้อมจะหา คุุณประโยชน์์แห่่งความสุุขทั้้�งต่่อตนเอง ผู้้�อื่่�น และส่่วนรวมได้้เสมอ นั่่�นคืือนิิยาม แห่่งสัันติิภาพ ที่�่ว่่าโดยย่่อสามารถเห็็นได้้ ด้ว้ ยตนเอง คืือ 1) เวลาที่่ไ� ม่่โลภย่่อมมีคี วามสุุข เป็็นสัันติิสุุขตรงปััจจุุบันั 2) เวลาไม่่โกรธย่่อมมีีความสุุข เป็็นสัันติภิ าพตรงปััจจุุบันั ที่่�ไม่่ก่่อ สงครามภายใน-ภายนอกกัับใคร 3) เวลาที่�่ไม่่หลงมีมี านะข่่มเหงใคร ก็ม็ ีคี วามสุุขเป็็นสัันติสิ ุุขตรงปััจจุุบันั 1 ประธานโครงการช่่วยกัันสร้้างประเทศไทยให้เ้ ป็็นศููนย์ก์ ลางสันั ติภิ าพโลก ประธานมููลนิิธิพิ ุทุ ธธรรมบ่ม่ วิิมุุตติิ เจ้้าอาวาสวัดั เพื่อ�่ พระนิพิ พาน (เยอรมนีี) และประธานมููลนิิธิิปฏิิจจสมุปุ บาท จ.พิิจิติ ร เครดิติ ภาพ: พระครููใบฎีีกาอำำ�นาจ โอภาโส
ดังั นั้้�น สัันติิภาพจึึงแบ่่งเป็็น 3 ระดับั 1. สัันติภิ าพโดยสมมติิ คืือความเมตตาที่่�จุุมพิิตสรรพสิ่�งด้้วยความไม่่โลภ ไม่่โกรธ ไม่่หลง เพราะว่่าถ้้าโลภอยากได้้ของคนอื่�่นก็็ขาดเมตตา เพราะถ้้าโกรธ ประทุุษร้้ายผู้�อื่น� ก็็ขาดเมตตา หรืือเพราะหลงมีมี านะข่่มเหงคนอื่�น่ ก็ข็ าดเมตตา ไม่โ่ ลภไม่่ได้้แปลว่่า ‘ไม่่ทำำ�อะไร’ แต่แ่ ปลว่่า ไม่ไ่ ด้้อยากได้้ ของคนอื่น่� ขยันั ทำ�ำ สิ่่ง� ที่่เ� ป็น็ ประโยชน์โ์ ดยสิทิ ธิโิ ดยชอบธรรม เช่น่ การขยันั ทำ�ำ นานั้้น� ก็ไ็ ม่ไ่ ด้อ้ ยากได้ข้ องใคร แต่ท่ ำำ�มากก็เ็ กิดิ ประโยชน์์ สุขุ มากทั้้ง� ต่อ่ ตนเองและต่อ่ ผู้�อื่น� จึงึ เป็น็ สันั ติสิ ุขุ ในใจ ในสังั คมที่่ย� อมรับั คุณุ ค่า่ ของกันั และกันั ในแต่ล่ ะศักั ยภาพ เช่น่ ชาวนาก็ม็ ีบี ุญุ คุณุ ปลููกข้้าวให้ท้ ุกุ คนกินิ คนในสัังคมก็็ไม่โ่ ลภเอาเปรียี บชาวนา ไม่โ่ กรธที่่�ได้จ้ ำ�ำ นวนข้้าวที่่�ไม่เ่ ป็น็ ดั่ง� ใจ และไม่่หลงไปมีีมานะดููหมิ่่น� ข่่มเหงกััน ในทุกุ สาขาอาชีพี ก็ม็ ีลี ักั ษณะเดียี วกันั ในทุกุ องค์ก์ รล้ว้ นมีเี อกลักั ษณ์เ์ ฉพาะตนที่่น� ่า่ ชื่น�่ ชม ถึงึ จะมีคี วามเห็น็ ต่า่ งกันั บ้า้ งในเชิงิ สร้า้ งสรรค์์ เพื่�่อให้้เกิิดการพััฒนาที่่�ดีีขึ้�น แต่่ก็็มิิได้้แก้้ปััญหาด้้วยความโลภ โกรธ หลง ก็็มีีสัันติิภาพได้้ในองค์์กรที่่�ต้้องสื่่�อสารกัันในสัังคม จนถึงึ มหภาคระดับั อาณารยประเทศร่่วมกััน 2. สัันติิภาพชั่่ว� คราว เพราะเหตุทุ ี่่ว� ่า่ ความโลภ โกรธ หลง ไม่่ได้ม้ ีปี ระโยชน์์และเป็็นทุุกข์์ทั้้�งต่่อตััวเอง ต่อ่ ผู้�อื่น� และสัังคม จึงึ เป็น็ สิ่ง� ที่่� ควรละด้้วยการฝึึกเจริิญสติิสััมปชััญญะ ระงัับความโลภเพ่่งเล็็งอยากได้้ของผู้�อื่�น ระงัับความคิิดประทุุษร้้าย ระงับั ความหลงที่่�จะไปดููหมิ่่น� ขมเข่่งใคร รู้้�สึกึ ตัวั ชัดั ที่่�ใจซึ่ง่� มีคี วามสุุขจากความไม่โ่ ลภ โกรธ หลง ว่า่ สภาวะเช่่นนี้้� มีีประโยชน์์สุุขกว่่า เพราะความโลภ โกรธ หลง ทำำ�ให้้ปััญญาดัับ จึึงควรฝึึกฝนเจริิญสติิ สมาธิิ ให้้จิติ ตั้�งมั่�น รู้้�สึึกตััวอย่า่ งต่่อเนื่�อ่ งในทุุกอริยิ าบทที่่�ยืืน เดินิ นั่่�ง นอน คิดิ พููด ทำำ� ด้ว้ ยความเมตตา เหมืือนดอกไม้้เจรจากัับผีีเสื้�อ เป็็นสัันติิสุุขในช่่วงเวลาอัันงดงามนั้้�น เพื่�่อพััฒนาไปสู่่�อุุทยาน สวนดอกไม้้แห่่งการแบ่ง่ ปัันสันั ติิภาพในสายธารมนุษุ ยชาติิ 3. สัันติภิ าพถาวร คืือ ความสง่่างามของปััญญาที่่�ไม่่โลภ โกรธ หลง ได้้อย่่างถาวร ซึ่�่งแน่่นอนว่่า ย่่อมเป็็น สันั ติสิ ุขุ อย่า่ งยิ่ง� ที่่ร�ู้�ได้เ้ ฉพาะตน เมื่อ�่ ดููแลใจตนให้ม้ั่น� คงปราศจากโลภ โกรธ หลง ย่อ่ มเป็น็ สุขุ ย่่อมแบ่่งปัันความสุุขเช่่นนี้้�แผ่่รััศมีีภาพไปยัังบุุคคลที่่�เกี่ �ยวข้้องให้้ได้้รัับความสุุขอัันร่่มรื่่�น ในครอบครััว องค์์กร ที่่�ทำำ�งาน สัังคม จนถึึงประเทศชาติิ และเป็็นบุุคคลในอุุดมคติิ ที่่�เป็็นแบบอย่่างให้้กัับสายธารมนุุษยชาติิ ยิ่�งการอบรมเผยแผ่่ให้้เกิิดจำ�ำ นวนมนุุษย์์ที่่�เข้้าใจ สัันติิภาพถาวรมีมี ากขึ้�นในแต่่ละองค์ก์ ร ที่่�ทำ�ำ งาน สัังคม ประเทศ ยิ่�งมีคี นที่่เ� ข้้าถึงึ สันั ติิภาพ มากเท่า่ ใด ความฉลาดทางสติปิ ัญั ญาอันั สว่า่ งไสวก็ย็ ่อ่ มโชนแสงงามแห่ง่ อารยธรรมอันั เรืืองรอง รุ่�งโรจน์์ เป็น็ มนุุษย์์ที่่ท� รงภููมิปิ ัญั ญาชั้น� สููงล้ำ�ำ�หน้้าได้ม้ ากมายอย่่างไม่ค่ าดคิิด เครดิติ ภาพ: พระครููใบฎีกี าอำำ�นาจ โอภาโส
ดังั นั้้น� วิธิ ีกี ารฝึึกฝนให้้เข้้าถึงึ สัันติิภาพใน 3 ระดัับ คือื 1. ฝึึกละความโลภ ด้้วยการเสียี สละแบ่ง่ ปััน เช่่น เป็น็ จิติ อาสาเกื้อ� กููลตามความสามารถ ซึ่�่งทุุกคนล้ว้ นสามารถสัมั ผััสความสุขุ ใจในช่ว่ งเวลาที่่�ได้เ้ สีียสละ และความโลภหายไปจากใจ เห็น็ สันั ติสิ ุขุ ในใจที่่�จะพัฒั นาไปสู่�่ สัันติภิ าพภายนอกได้้แน่น่ อน 2. ฝึึกความไม่่โกรธ ด้้วยการเจริิญเมตตา สงสารในความเป็็นเพื่�่อนร่่วมทุุกข์์ด้้วยกััน ที่่�ทุุกคนต้้องพบกัับความไม่่คงที่่�จากเหตุุปััจจััยที่่�แปรปรวน ไปตามกฏธรรมชาติเิ หมืือนกันั ดังั นั้้น� ในขณะเมตตาสงสาร ความโกรธจะเข้า้ มาครอบงำ��ใจไม่ไ่ ด้้ สงครามภายในใจและสงครามภายนอก กัับผู้้�อื่�่น ย่อ่ มไม่ม่ ีี เพราะเมตตาสงสารเขาเสียี แล้ว้ มีแี ต่่จะโอบประคองให้้ความหวังั กำำ�ลัังใจ เหมืือนละอองเกสรดอกไม้้แห่่งแสงสว่า่ ง ย่อ่ มเห็น็ สัันติภิ าพได้ด้ ้ว้ ยตนเองโดยไม่ต่ ้อ้ งไปถามใครว่่า “สัันติิภาพคืืออะไร”? 3. ฝึึกความไม่่หลง ไม่่มีมี านะดูหู มิ่่น� ใคร เอาใจเขามาใส่่ใจเรา เหมืือนหยาดเพชรในเม็็ดน้ำำ��ค้้างเมื่�่อร่ว่ มกัันล้้วนเป็น็ น้ำ�ำ� หยดเดียี วกันั ดัังนั้�น การเจริญิ ปัญั ญา เห็น็ ตามความเป็น็ จริิงว่า่ ทุุกคนล้้วนเกิิดจากธาตุุ 4 เหมืือนกััน ใช้้ความอบอุ่่�นจากแสงตะวัันดวงเดีียวกััน ไม่่ว่่าแสงทองนั้้�นจะขึ้�นจากขอบฟ้้ามุุมใดของโลก ศาสดาทุุกพระองค์์ทั้้�ง พระพุุทธเจ้้า พระเยซูู พระมููฮััมมััด ฯลฯ ล้้วนทรงเคยใช้้แสงตะวัันดวงเดีียวกัันนี้้�ให้้ความอบอุ่่�นในร่่างกาย เช่่นเราทุุกคนในขณะนี้้ไ� ม่ต่ ่า่ งกัันทั้้�ง 7 พันั ล้า้ นคนในโลก ทุกุ พระศาสดาก็็ทรงเคยใช้้ลมหายใจเช่่นเดีียวกันั กัับเราทุุกคนที่่ใ� ช้ล้ มหายใจ ในขณะนี้้�ร่่วมกัันกัับสรรพสััตว์์ทั้้�งโลก แม้้ในอดีีต อนาคต ก็็เป็็นความจริิงที่่�ยืืนยัันอยู่�่ ต่่อหน้้าเช่่นนี้้� รวมถึึงสายน้ำ�ำ�ที่่�ทุุกพระศาสดา เคยใช้ด้ ื่่ม� กิิน อุทุ ิิศเสียี สละความเหน็ด็ เหนื่่�อยเป็น็ หยาดเหงื่�่อระเหิิดระเหยเป็็นเมฆฝนหยาดหยดให้้มนุุษยชาติทิ ุุกคนได้ด้ ื่ม�่ กินิ ตกผลึึก เป็็นหยาดน้ำ�ำ� นมแห่่งมารดา ที่่�ทุุกคนจึึงล้้วนเป็็นพี่่�น้้องท้้องเดีียวกััน เป็็นหนึ่่�งเดีียวกัันดุุจฟองอััญมณีีหลากสีีสััน เกื้�อกููลดุุจเมฆวิิมาน โอบกอดโลกไว้้ เป็็นหยาดฝนให้้พืืชพัันธุ์�อาหารที่่�ทุุกคนดื่่�มกิิน จากผืืนดิินที่่�คลุุกเคล้้าด้้วยสายน้ำำ�� แสงตะวััน และลมหายใจเดีียวกััน จึึงมิิควรลุ่่�มหลงมีีมานะข่่มเหงกััน แต่่ควรมีีความเคารพในแต่่ละเอกลัักษณ์์ ความสามารถที่่�ต่่างกัันด้้วยความชื่่�นชมยกย่่องยิินดีี ย่่อมสัมั ผัสั สันั ติสิ ุุขภายในช่ำำ��เย็น็ เป็็นรัศั มีีอัันสง่า่ งามได้้ด้้วยกัันทุุกคน โดยไม่ต่ ้อ้ งสงสััยว่า่ “สันั ติิภาพเป็็นอย่่างไร?” เครดิติ ภาพ: พระครูใู บฎีีกาอำำ�นาจ โอภาโส
หากความรู้้�ที่่�ถููกต้้องเรื่่�องสัันติิภาพอัันเป็็นขุุมทรััพย์์อัันล้ำ��ำ ค่่ายัังคงถููกเก็็บรัักษาอยู่�่ และถููกสื่�่อสารออกไป ในรููปแบบต่่าง ๆ เช่น่ การ์์ตููน ดนตรีี บทเพลง ภาพวาด ภาพยนต์์สั้น� ฯลฯ จนถึึงการสื่อ่� สารในโลกดิจิ ิิทัลั หรืือ AI ในอนาคต เด็็ก ๆ ลููกหลานของพวกเราทุุกคนก็็ได้้รัับมรดกอัันยิ่�งใหญ่่ ที่่�ผู้�ใหญ่่รุ่�นก่่อนพยายาม ทะนุุถนอมเก็็บรัักษาไว้้ เพื่อ่� ให้้พวกเขาได้ส้ ร้้างโลกที่่�กำำ�ลังั อยู่ใ่� นมืือของพวกเขาขณะนี้้�อย่า่ งมีีความสุขุ และ สันั ติภิ าพตามที่่�มุ่�งหวังั และตระหนัักรู้�ซึ้�งถึงึ เวิ้�งรู้้�อัันงดงามนี้้ส� ่่งต่อ่ ไปยังั สายธารมนุษุ ยชาติิอีีกรุ่�นและอีกี รุ่�น ผู้้�ใหญ่อ่ ย่า่ งพวกเราไม่่เคยสิ้้น� หวังั ในตัวั เธอเด็ก็ น้้อย! เพีียงแค่่ เราปรารถนาให้้เธอได้ส้ ร้า้ งโลกในมืือเธอในวัันนี้้อ� ย่่างสวยงาม และมีีสัันติสิ ุขุ ภายในโชนแสงงามไปสู่่�สันั ติิภาพภายนอกให้เ้ ป็็นจริงิ ได้้ อย่า่ ยอมให้ใ้ ครมาบอกว่่าพวกเรา \"ทำำ�ไม่่ได้้\" เราจะร่ว่ มมือื ร่ว่ มใจกันั พิสิ ููจน์์ว่่า : \"สัันติิภาพที่ส่� ว่่างไสวในใจ จากความไม่โ่ ลภ ไม่โ่ กรธ ไม่่หลง ต้้องเป็น็ ไปได้้ แม้้ในใจขณะนี้้�” \"สัันติภิ าพไม่ไ่ ด้จ้ ากไป และไม่ไ่ ด้ก้ ลัับมา อยู่่ใ� นใจที่ไ�่ ม่โ่ ลภ โกรธ หลง ของทุุกคนตลอดเวลา\"
ท�ำ มไมนษุ ย์ตอ้ งการสนั ตภิ าพ โดย ดร.วรภัทั ร์์ ภู่่เ� จริิญ 1 \"สันั ติิภาพ คือื อะไร\" อาจกล่่าวได้้ว่่า “สัันติิ” คืือ การประสานกัันหรืือ ความสงบสามััคคีี ส่ว่ นคำำ�ว่่า ”ภาพ” หมายถึึง สภาวะ หรืือสิ่ง� ที่่�ปรากฏ ดังั นั้้น� “สัันติิภาพ” คืือ สภาวะที่่เ� รา อยู่่�กัันแบบไม่่ทะเลาะกััน ไม่่ทำำ�ร้้ายกััน และเราอยู่�่ ในสัังคมที่่ม� ีที รััพยากรเพีียงพอ แต่่ปัญั หาคืือ ทำำ�ไมเรา จึงึ ต้อ้ งแก่ง่ แย่ง่ กันั นั่่น� ก็อ็ าจเป็น็ เพราะ เราคุยุ กันั ไม่รู่้�เรื่อ�่ ง เราไม่่ได้้รักั ผู้�อื่�นเหมืือนรัักตััวเราเอง “สัันติภิ าพเริ่่�มได้้จากที่�่ไหน” สัันติภิ าพเริ่่ม� จากในใจของเรานี่่เ� อง ซึ่่ง� ถือื เป็น็ สิ่่�งสำำ�คัญั ที่่ส� ุุด เริ่่ม� ต้้นจากสัันติภิ าพภายในตัวั เรา เริ่่ม� จากใจที่่�สงบ ซึ่่�งอาจกล่่าวได้้ว่่า สัันติภิ าพที่่�แท้้จริงิ แล้้วก็็คืือ ใจที่่ส� งบ โล่ง่ โปร่ง่ สบาย ถ้้าทุุกคน รักั ษาใจตรงนี้้ไ� ด้้ ก็จ็ ะสร้้างให้้เกิดิ ปัญั ญาขึ้้น� จากภายใน เมื่่อ� ใดพบกับั ใจที่่ส� งบ นั่่น� ก็ห็ มายความถึงึ สัันติิภาพได้้เกิิดขึ้้�นภายในใจแล้้วนั่่น� เอง อัันจะนำำ�ไปสู่่�ความมีีเมตตาต่่อผู้้�อื่่�น รัักผู้้�อื่่�นเหมืือนกัับ รักั ตัวั เองได้้ เรียี กว่า่ “รักั แบบมีสี ติปิ ัญั ญา” เป็น็ รักั ที่่ไ� ม่ม่ ีเี งื่่อ� นไข แต่ถ่ ้้าเมื่่อ� ไหร่ท่ ี่่ไ� ม่เ่ กิดิ สัันติภิ าพ ภายในจิิตใจของเรา เช่่น ขณะนั้้น� เกิิดความรู้้�สึึกโกรธ มีีความคัับแค้้นใจ สุุดท้้ายก็็กลายเป็็น การทะเลาะวิวิ าท นี่่ค� ือื ตััวอย่่างของทำำ�ลายสัันติภิ าพจากภายใน Growth Mindset คือื อะไร “สัันติิภาพ มีีความจำ�ำ เป็็นอย่่างไร” คืือความคิิดที่่�เชื่�่อมั่่�นว่่าเราทำ�ำ ได้้เพีียงแต่่เรายัังไม่่ได้้เริ่�มทำำ� ให้้ลองพิิจารณาดููว่่าในปััจจุุบัันสื่�่อต่่าง ๆ ที่่�อยู่่�รอบตััวเรา เพราะอาจจะยัังหาเทคนิคิ หรืือวิธิ ีกี ารไม่เ่ จอ ดังั นั้้น� วิธิ ีที ี่่ถ� ููกต้อ้ ง ข้้อมููลที่่�มีีอยู่�่ มากมายเต็็มไปด้้วยความรุุนแรง บางครั้�ง คืือฝึึกสัังเกตคนที่่�ทำ�ำ สำ�ำ เร็็จว่่าเขามีีเทคนิิคอะไรแล้้วหาเทคนิิค ก็็ทำ�ำ ให้้เราหลงเชื่่�อ และเข้้าไปอยู่่�ในความรุุนแรงนั้้�น นั้้น� ให้้เจอ เช่น่ อยากเล่่นวอลเลย์์บอลเก่่ง ก็็ต้อ้ งถามรุ่่�นพี่่�ที่่เ� ขา ขณะนั้้น� สันั ติภิ าพก็จ็ ะหายไป เพราะอะไรน่ะ่ เหรอ คำ�ำ ตอบ เล่่นเก่่งว่่ามีีวิิธีีฝึึกอย่่างไร ซึ่�่งเป็็นการเริ่�มต้้นของสัังคมที่่�มีี ก็็คืือ เพราะเกิิดความกลััวขึ้้�นมาภายในใจ เป็็นการกลัวั ว่่า การช่่วยเหลืือซึ่่�งกัันและกััน กลายเป็็นพลัังแห่่งสัันติิภาพ จะไม่ไ่ ด้ร้ ับั การยอมรับั หรืือกลัวั การดููถููก สุดุ ท้า้ ยจึงึ กลายเป็น็ ที่่แ� ผ่ข่ ยายเป็็นวงกว้้างออกไป ความคับั แค้น้ ใจ ดังั นั้้น� วิธิ ีแี ก้ค้ ืือ ต้อ้ งกลับั มาที่่ก� ารรักั ตัวั เอง บางคนอาจเคยได้ย้ ินิ คำ�ำ ว่่า “Pay it forward” หมายความว่า่ กล่่าวคืือการพััฒนาตััวเองไปในทางที่่�ดีี จะช่่วยส่่งเสริิม เมื่�่อคุุณยิ่�งให้้ สิ่�งดีี ๆ ก็็จะยิ่�งกลัับเข้้ามาหาคุุณ หรืือยิ่�งเรา ให้้เกิิดสัันติิภาพภายในได้้ โดยการปรัับเปลี่�ยนพฤติิกรรม ตั้ง� เป้า้ หมายว่า่ จะทำ�ำ เพื่อ�่ ผู้�อื่น� หรืือพยายามช่ว่ ยเหลืือมนุษุ ยชาติิ วิิธีีการคิิดโดยเฉพาะหากรู้�จัักฝึึกคิิดในลัักษณะ Growth พยายามสร้า้ งสันั ติภิ าพ ก็จ็ ะมีสีิ่ง� ที่่ส� วยงามเข้า้ มาอย่า่ งไม่น่ ่า่ เชื่อ่� Mindset คืือ การมองโลกด้้วยมุุมมองด้้านใหม่่ ยอมรัับว่่า ซึ่ง่� เรียี กว่่า “กฎแห่่งแรงดึงึ ดูดู ” นั่่น� เอง ชีีวิิตคนเรามีีผิิดพลาดได้้ มีีขึ้�นมีีลง บางอย่่างอาจควบคุุมได้้ และบางอย่่างไม่่สามารถควบคุมุ ได้้ 1 ผู้้�ก่่อตั้�งมููลนิธิ ิโิ พชฌงค์์ธรรมสถาน
ดังั นั้้น� “สันั ติภิ าพ” จึึงเกิดิ จากการเข้้าใจตนเองและเข้้าใจผู้�อื่�น แล้ว้ จึึงเกิิดเป็็นความเมตตา เครดิติ ภาพ: พระครููใบฎีีกาอำ�ำ นาจ โอภาโส อย่า่ งมีสี ติปิ ัญั ญา แล้ว้ ถ้า้ หากเมื่อ่� ใดได้ย้ ินิ ผู้�ที่ม� าวิจิ ารณ์เ์ รา ก็จ็ ะเป็น็ ตัวั สะท้อ้ นว่า่ เขามองเรา จากมุุมไหน ซึ่่�งถ้้าเราอยู่่�ใกล้้กัับคนคิิดลบตลอดเวลา ก็็จะทำ�ำ ให้้เราจิิตตก และจะส่่งผล ต่อ่ สันั ติิภาพภายในใจของเราทัันทีี อย่่างไรก็็ตาม ไม่่ว่า่ จะศาสนาใด ทุกุ ศาสนาเราก็็รักั กันั ได้้ เปรีียบเหมืือนกัับการขึ้น� ยอดเขา เพีียงแค่่เราขึ้�นกัันคนละทาง ขึ้�นกัันคนละมุุม แต่่สุุดท้้าย หากช่่วยกัันหรืือจููงมืือกัันขึ้�น แม้้ว่า่ ต่า่ งศาสนา แต่ก่ ็็สามารถเป็็นคนดีีได้้ แม้ว้ ่่าในปััจจุบุ ัันนี้้� โลกอาจอยู่ย่� ากขึ้�น แต่ใ่ จเรา ต้อ้ งไม่ม่ องว่่าเป็น็ เรื่�อ่ งยาก ให้ถ้ ืือว่่าเป็น็ ความท้้าทาย ขอฝากข้้อคิิด 10 ข้อ้ ในการสร้า้ งสัันติิภาพจากภายใน ได้แ้ ก่่ 1. หยุดุ การบููลลี่� (Bully) หมายถึงึ การล้้อเลียี น ดููถููก แซว หรืือทำำ�ให้้ผู้�อื่�น อัับอาย ไม่่ว่่าจะเป็็นเรื่อ�่ งเกี่�ยวกัับร่่างกาย ฐานะ เพศ เป็น็ ต้้น 2. หาตััวเองให้้เจอ โดยหาจุุดแข็็งของตนเองให้้เจอแล้้วพััฒนาฝึึกฝน ฝึึกให้้เกิิดเป็น็ ทัักษะ นำำ�ไปใช้ป้ ระโยชน์ไ์ ด้้ 3. ฝึกึ ให้้อภััยผู้อ�้ ื่่น� เข้้าใจคำำ�ว่่า “ยอม หยุุด จึงึ อยู่�เย็็น” ฝึกึ มองข้อ้ ดีขี องคนอื่�่น ไม่่ตััดสินิ ผู้�อื่�น 4. เลืือกคบเพื่�่อนที่่�ดีี คบคนที่่�เก่่งกว่่า ฝึึกเข้้าหาผู้�ใหญ่่ มีีคำ�ำ พููดที่่�ว่่า คนที่่�คุุณคบหรืือสนิิทด้้วย 5 คนแรก จะเป็็นค่่าเฉลี่�ยความฉลาด และรายได้ข้ องคุุณ 5. ฝึกึ ฟังั ให้้มาก แล้ว้ เอามาปรับั ใช้ก้ ับั ตนเอง ถอดรหัสั คนเก่ง่ คนดีี แล้ว้ ฝึกึ นิสิ ัยั และทักั ษะตามบุุคคลเหล่่านั้้�น 6. รู้จ�้ ักั ทำ�ำ งานจิติ อาสา ทั้้ง� รููปแบบออกไปทำำ�ด้ว้ ยตนเองหรืือผ่า่ นโซเชียี ลมีเี ดียี เป็น็ การส่ง่ เรื่อ่� งราวดีี ๆ โดยอย่า่ ลืืมว่า่ “สันั ติภิ าพเกิดิ จากการลงมือื ทำำ�” 7. ฝึึก Growth Mindset มองว่่า เราทำำ�ได้้ และเราสามารถล้้มเหลวได้้ เพราะความล้้มเหลวเป็็นบัันไดขั้น� แรกของความสำ�ำ เร็จ็ 8. สร้้างสรรค์ท์ ีีมของตนเองที่่�ประกอบไปด้้วยคนคิดิ บวก คิดิ ดีี ให้้กำำ�ลัังใจ ซึ่ง่� กัันและกััน ร่ว่ มสร้้างสิ่�งดีี ๆ ให้้กับั สัังคม 9. อย่า่ ด่ว่ นตัดั สินิ ผู้อ�้ ื่น�่ อย่า่ ด่ว่ นสรุปุ หรืืออย่า่ รีบี วิจิ ารณ์ใ์ คร ฝึกึ พิจิ ารณา ให้้หลากหลายแง่่มุมุ คุยุ กัันก่่อน ศึกึ ษาให้้มากก่อ่ นตัดั สิิน 10. รู้้�จัักฝึึกสติิ โดยการนั่่�งสมาธิิ เดิินจงกรม เพื่�่อให้้รู้้�ทัันความคิิด รู้้�ทัันอารมณ์์ ฝึึกให้้ใจมีีเมตตา กรุณุ า มุุทิิตา อุเุ บกขา ให้ใ้ จรู้�จักความรััก แบบไม่ม่ ีีเงื่อ� นไข เพราะนี่่�คืือ “สัันติิภาพภายในใจ” เครดิิตภาพ: พระครููใบฎีีกาอำ�ำ นาจ โอภาโส
สันติภาพคืออะไร และสำ�คัญอย่างไร โดย ก๊อ๊ ต จิิรายุุ 1 สำำ�หรับั ผม สัันติภิ าพ คือื ความสงบ เป็น็ ความสงบ ที่�่มีีส่่วนประกอบของความเข้้าใจ มีีส่่วนประกอบ ของเจตนาที่่�จะไม่่ทะเลาะกััน แล้้วก็็มีีเจตนา ที่�่จะพยายามที่่�จะเข้้าใจผู้้�อื่�น ซึ่่�งทั้้�งหมดที่่�พูู ดมา เป็น็ อาการของคำำ�ว่่า “สัันติภิ าพ” ก็ค็ ือื เป็น็ การที่เ�่ รา อยู่่�ร่่วมกัันโดยที่�่มีีความเข้้าใจในความแตกต่่าง แต่่ในขณะเดีียวกััน ก็็มีีเจตนาที่�่จะทำำ�ความเข้้าใจ ในความแตกต่่างของผู้้�อื่ �น เครดิติ ภาพ: พระครููใบฎีกี าอำำ�นาจ โอภาโส ถ้้าถามว่า่ “สัันติภิ าพสำำ�คััญอย่่างไร” ถ้้าเราตีคี วามว่า่ สันั ติภิ าพแปลว่า่ ความสงบ หรืือแปลว่า่ ความพยายาม ทำำ�ความเข้้าใจกััน เราก็็จะพบว่่า สัันติิภาพสำ�ำ คััญในทุุกสถานที่่� ไม่่ว่่าจะเป็็นที่่�บ้้าน โรงเรีียน สัังคมใหญ่่หรืือสัังคมเล็็กทุุกที่่�ต้้องการ ความสงบและการทำ�ำ ความเข้้าใจกันั ซึ่ง�่ เราก็จ็ ะพบว่า่ ในหลายประเทศ ที่่ม� ีคี วามเห็น็ ที่่แ� ตกต่า่ งกันั รวมทั้้ง� ประเทศไทยด้้วย บางครั้ง� พอมีคี วาม เห็็นที่่�แตกต่่างกัันมากขึ้ �นแล้้ว มีีความคาดหวัังว่่า อีีกฝ่่ายควรจะคิิด เหมืือนที่่ต� ัวั เองคิดิ นั่่น� เท่า่ กับั ว่า่ ต่า่ งฝ่า่ ยต่า่ งมีคี วามคาดหวังั แล้้วพอไม่ม่ ีี การรู้เ้� ท่า่ ทันั ตัวั เอง จากความคาดหวังั ก็จ็ ะเริ่ม� กลายเป็น็ ความเกลียี ดชังั และความบีีบบัังคัับ ซึ่่�งนั่่�นไม่่ใช่่สภาวะของสัันติิภาพ เพราะฉะนั้้�น ถ้้าถามว่า่ สันั ติภิ าพสำำ�คัญั หรืือไม่่ ต้้องตอบว่า่ สำ�ำ คัญั ต่อ่ การอยู่่�ร่ว่ มกันั อย่่างสงบ 1 นัักแสดง บรรยายในกิจิ กรรมการฝึึกอบรมเชิิงปฏิบิ ััติิการ ภายใต้้โครงการยุุวทููตสัันติิภาพเพื่่�อสนัับสนุนุ การสร้้างประเทศไทย ให้้เป็น็ ศููนย์ก์ ลางสัันติภิ าพโลก
คำ�ำ ถามที่�ว่ ่่า “สัันติิภาพสำำ�คััญต่่อเยาวชนอย่่างไร” สำ�ำ คััญมาก เพราะว่่าเยาวชนในวัันนี้้�ก็็จะกลายเป็็นผู้�ใหญ่่ในวัันข้้างหน้้า ในขณะเดีียวกััน ผู้�ใหญ่่ในวัันนี้้�ก็็เคยเป็็นเยาวชนมาก่่อน ซึ่�่งคน 95% บนโลกนี้้� ไม่่ได้้ถููกปลููกฝัังให้้เข้้าใจเรื่่�องของสัันติิภาพหรืือความสงบ ส่่วนใหญ่่เราถููกสอนให้้มองเห็็นความแตกต่่างเป็็นเรื่่�องปกติิ แต่่เราไม่่ได้้ ถููกสอนให้เ้ ข้า้ ใจว่า่ ที่่จ� ริงิ แล้ว้ เราควรจะวางใจอย่า่ งไรกับั ความแตกต่า่ งนั้้น� ซึ่�่งถ้้าเราได้้รัับการสอนแบบนี้้� อาจจะไม่่มีีความขััดแย้้งเลยก็็ได้้ จะมีีแต่ค่ วามพยายามเข้า้ ใจกััน สัันติภิ าพสำำ�คััญต่่อเยาวชนอย่่างไร คนที่่�จะได้้รัับประโยชน์์จากจากการฝึึกที่่�จะมีีความสงบหรืือมีีสัันติิภาพภายในตััวเองก็็คืือคนที่่�เริ่ �มฝึึกก่่อนเลย แล้ว้ หลังั จากนั้้น� ก็จ็ ะขยายขอบเขตออกไปเรื่อ่� ย ๆ ขอยกตัวั อย่า่ งให้ฟ้ ังั ตอนที่่ผ� มยังั ไม่เ่ ข้า้ ใจในเรื่อ่� งของสันั ติภิ าพหรืือความสงบ ผมเป็็นเด็็กที่่�ค่่อนข้้างเอาแต่่ใจ ไม่่ว่่าจะอ่่านอะไรมาหรืือเชื่�่ออะไรมาก็็จะคิิดว่่าสิ่�งที่่�ตััวเองเชื่่�อหรืือคิิดนั้้�นถููกต้้องทั้้�งหมด แล้้วก็็พยายามทำ�ำ ให้้คนรอบตััวที่่�อยู่�่ใกล้้ตััวคิิดในแบบที่่�ตััวเองอยากจะให้้เขาคิิด หรืืออยากจะให้้เชื่่�อ ซึ่�่งนั่่�นนำำ�หายนะ มาสู่่�ชีวี ิติ ผม ก็ค็ ืือทำำ�ให้ค้ รอบครัวั หรืือคนที่่อ� ยู่ร�่ อบตัวั เราเกิดิ ความบาดหมางกันั ไม่ม่ ีคี วามสงบ เพราะเรามีคี วามคาดหวังั ว่า่ คุุณจะต้้องคิิดเหมืือนผม เธอจะต้้องคิิดเหมืือนฉััน ถ้้าเธอคิิดต่่างไปจากฉัันคืือเธอคืือผิิด ฉัันถููก ฉัันถููกที่่�สุุด นี้้�คืือ การเอาตััวเองเป็็นศููนย์์กลางของจัักรวาล โดยไม่่มีีความพยายามเข้้าใจผู้�อื่�นว่่า เอ๊๊ะ! ทำำ�ไมเขาถึึงมองมุุมนั้้�น เขาถููกสอน มาอย่่างไร ทำำ�ไมเราถึงึ มองมุมุ นี้้� เขานับั ถืือศาสนาอะไร แต่่พอผมเริ่ม� โตขึ้น� ผมเริ่ม� สงบนิ่่�งขึ้�น ผมเริ่ม� ทำ�ำ ความเข้้าใจมากขึ้น� แล้้วเชื่�่อไหมว่่าพอมัันมีีความเข้้าใจต่่อผู้้�ตััวเองมากขึ้�น ทำำ�ให้้เข้้าใจผู้�อื่�นเหมืือนกัันว่่า เราทุุกคนล้้วนยึึดติิดในร่่องเดิิม หรืือแนวคิิดเดิิมของเรา และคิิดว่่ามัันถููกต้้องที่่�สุุด จนกระทั่่�ง เมื่�่อเราได้้เปิิดใจกว้้างขึ้�นว่่า ที่่�จริิงแล้้วชีีวิิตมีีหลากหลาย เหมืือนต้้นไม้้มีีหลายพัันธุ์� มีีหลายแบบ ไม่่จำำ�เป็็นที่่�จะต้้องเหมืือนกััน แม้้แต่่เมล็็ดพัันธุ์�เดีียวกัันที่่�เราปลููกลงไปในดิิน ต่อ่ ให้เ้ ป็น็ เมล็ด็ พันั ธุ์�เดียี วกันั ยังั ไม่ม่ ีตี ้น้ ไหนที่่อ� อกกิ่ง� เหมืือนกันั เป๊ะ๊ ทุกุ ชีวี ิติ มีคี วามยููนีคี (unique) ทุกุ ชีวี ิติ มีคี วามแตกต่า่ ง พอผมเข้้าใจประเด็็นนี้้�จริิง ๆ ผมจึึงรู้้�สึึกว่่า ไม่่ใช่่เรื่�่องยากเลยที่่�จะมีีสัันติิภาพเกิิดขึ้�นในจิิตใจหรืือจะมีีความสงบในจิิตใจ กลายเป็็นว่่า พอผมเข้า้ ใจประเด็็นนี้้แ� ล้้วเวลาที่่�ต้อ้ งไปอยู่�่ กับั ผู้้�อื่�น่ ก็็จะตระหนัักรู้�ไปเองว่า่ เขาได้้รัับการสอนมาเป็็นแบบนี้้� เขาเลยคิิดในมุุมนี้้� เราถููกสอนมาแบบนี้้�เราก็็คิิดมุุมนี้้�ถามว่่าเขาผิิดหรืือเราผิิด ก็็ไม่่มีีใครผิิดไม่่มีีใครถููก ทุุกคนล้้วนเลืือก สิ่�งที่่เ� หมาะสมกัับตัวั เอง ย้้อนกลัับมาที่่�คำ�ำ ถามว่่าสัันติิภาพสำำ�คััญต่่อเยาวชนอย่่างไร..... สำ�ำ คััญต่่อเยาวชนแน่่ ๆ เพราะว่่าในอนาคตจะเป็็นตััวกำำ�หนด คุุณภาพจิิตใจของเยาวชน ซึ่�่งจะกลายเป็็นผู้�ใหญ่่ในวัันข้้างหน้้า แล้้วผู้้�ใหญ่่ในวัันข้้างหน้้าก็็จะเป็็นตััวอย่่างให้้กัับเยาวชนรุ่�นต่่อไป จึึงเป็น็ เรื่อ�่ งสำ�ำ คััญแน่น่ อน
“สัันติิภาพฝึึกฝนได้ห้ รืือไม่่” และ “ฝึึกฝนได้้อย่่างไร” จากประสบการณ์์ตรงของผม ผมว่่าสามารถฝึึกฝนได้้ แต่่ต้้องมีีหลัักวิิธีีที่่�เรา จะเอาไว้ฝ้ ึกึ ฝน ซึ่ง�่ วิธิ ีขี องผมก็ง็ ่า่ ยมากเลย เป็น็ สิ่ง� ที่่ท� ุกุ คนมีกี ันั อยู่แ่� ล้ว้ ทุกุ คน มีีติิดตััวอยู่่�แล้้วนั่่�นคืือ “ลมหายใจ” ผมจะพุ่�งความสนใจทั้้�งหมดไปจดจ่่อ ที่่�ลมหายใจทุกุ เช้้า วันั ละนิิดหน่่อย บางวััน 5 นาทีี บางวััน 10 นาทีี บางวััน 15 นาทีี เริ่ม� ต้น้ ใหม่่ อาจจะเริ่ม� จาก 5 นาทีี ก่่อนก็ไ็ ด้้ ข้้อดีขี องการฝึึกจดจ่่อที่ล่� มหายใจ ของเราคือื หนึ่่ง� ทำ�ำ ให้เ้ ราสงบนิ่่ง� ขึ้น� สองทำ�ำ ให้เ้ ราเห็น็ ความคิดิ ชัดั พอเราเห็น็ ความคิดิ ชัดั ขึ้น� อันั นี้้เ� ป็น็ สิ่ง� ที่่ผ� มรู้้�สึกึ ดีมี าก เพราะว่่าจะทำำ�ให้้ผมประเมิินความคิิดของตััวเองได้้ว่่า ความคิิดขณะนี้้�เรากำ�ำ ลัังดููถููกเขานะ ความคิิดนี้้� เรากำำ�ลังั เข้า้ ข้า้ งตัวั เองนะ ความคิดิ นี้้เ� รากำำ�ลังั เอาแต่ใ่ จนะ ความคิดิ นี้้เ� รากำ�ำ ลังั ไม่พ่ ยายามทำำ�ความเข้า้ ใจผู้�อื่น� แต่่พยายามตััดสิินเขา ซึ่่�งความสงบนิ่่�งนี่่�เองที่่�ทำ�ำ ให้้ผมเห็็นความคิิดของตััวเองชััด แล้้วพอเห็็นความคิิด ของตััวเองชััด ทำ�ำ ให้ผ้ มเห็็นตัวั เองว่่า อ๋อ๋ ..จริงิ ๆ แล้ว้ ถ้า้ สันั ติภิ าพไม่่ได้้เกิิดขึ้�นในจิิตใจเราก่่อน แล้้วไปเก็็บ ความไม่่พอใจนั้้�นไว้้นานวััน บ่่อยมากขึ้�น ๆ เชื่่�อหรืือไหมว่่า ไม่่วัันใดวัันหนึ่่�งพอผมมีีเรื่่�องอะไรมากระทบ ที่่�เป็็นในเรื่่�องคล้้าย ๆ กััน ผมก็็จะหาทางระบายออกไป ไม่่ทางใดก็็ทางหนึ่่�ง และนี่่�เป็็นประสบการณ์์ตรง ที่่�เกิิดขึ้น� กัับตััวผมเอง จนกระทั่่�งผมฝึึกทำ�ำ สมาธิิ จดจ่่อลมหายใจอยู่่�บ่่อย ๆ เฝ้า้ สัังเกตตััวเอง อยู่่�บ่อ่ ย ๆ มีคี วามคิดิ อะไรเข้า้ มาก็เ็ ฝ้า้ สังั เกต เป็น็ ผู้�เฝ้า้ สังั เกต ซึ่ง่� ทำำ�ให้้ ผมเจอความสงบนิ่่�งแล้้วพบว่่า ที่่�จริิงแล้้วเป็็นเพราะว่่า อััตตาตััวตน หรืือความอยากเอาชนะหรืือความอีีโก้้ต่่างหาก ที่่�ทำ�ำ ให้้สัันติิภาพ ไม่่เกิิดขึ้�น เป็็นเพราะความอยากจะเอาชนะ ซึ่�่งบางทีีก็็ไร้้เหตุุผล ในเมื่�่อคุุณไม่่ชอบที่่�คนอื่�่นบีีบบัังคัับให้้คุุณยอมรัับในสิ่ �งที่่�คุุณไม่่อยาก ยอมรับั ในขณะเดียี วกันั คุณุ กำำ�ลังั ทำ�ำ สิ่่ง� ที่่ค� ุณุ ไม่ช่ อบกับั คนอื่น่� เหมืือนกับั คุุณกำ�ำ ลัังบีีบบัังคับั ให้ผ้ มซื้้�อไอเดียี คุณุ ทั้้ง� ๆ ที่่ค� ุุณไม่ไ่ ด้ถ้ ามผมเลยว่า่ ผมมีคี วามสะดวกใจหรืือไม่่ หรืือผมมีคี วามติดิ ขัดั ตรงไหน หรืือสะดวก ตรงไหน ไม่ส่ ะดวกตรงไหน สิ่�งที่่�คุุณกำ�ำ ลัังทำ�ำ คืือคุุณกำำ�ลัังทำำ�ในแบบที่่�คุุณเกลีียด แต่่คุุณไม่่รู้้�ตััว แล้้วถามว่่า ทำ�ำ ไมคุุณไม่่รู้้�ตััวเพราะคุุณไม่่เคยฝึึก คุุณไม่่เคยรู้้�ตััวเอง คุุณไม่่เคยรู้�ความนึึกคิิดของตััวเอง จึึงคิิดว่่าสิ่�งที่่�คุุณคิิดนั้้�นถููกต้้อง ทั้้ง� หมด แล้ว้ พยายามให้ค้ นรอบตัวั คิดิ แบบคุณุ ให้ไ้ ด้แ้ ละถ้า้ ใครคิดิ ต่า่ ง จากคุณุ คืือเขาผิิด
“เราจะส่่งต่่อสัันติภิ าพได้้อย่่างไร” ผมเคยอ่า่ นเจอเรื่อ�่ งว่า่ มีเี ด็ก็ ผู้�ชายคนหนึ่่ง� เข้า้ ไปขโมยของด้ว้ ยความหิวิ โหย และนั่่�นเป็็นครั้�งแรกที่่�เด็็กคนนั้้�นขโมยของ แต่่เด็็กคนนั้้�นถููกเจ้้าของร้้าน ที่่จ� ริงิ แล้ว้ มันั เป็น็ เรื่อ�่ งที่่เ� ส้น้ ผมบังั ภููเขา ซึ่ง�่ นั่่น� ก็ค็ ืือ เราต้อ้ งสร้า้ งสันั ติภิ าพ เรีียกว่่า คนขี้�ขโมย จนกระทั่่�งเขาโตขึ้�น ไปทำ�ำ งานอื่่�นแล้้วด้้วยซ้ำ��ำ และความสงบให้้เกิิดขึ้�นในตััวเราเองก่่อน พอเราเข้้าใจแล้้วว่่า แม้้แต่่ นี่่�คืือการมองคนในปััจจุุบัันด้้วยสายตาของอดีีต ซึ่�่งเป็็นสิ่�งที่่�เราต้้อง ตััวเราเอง เราก็็เป็็นคนที่่�มีีความรัักตััวกลััวตาย เราไม่่ชอบเจ็็บปวด ระมััดระวัังอย่่างมาก เพราะคนที่่�เคยดีีเมื่�่อวาน วัันนี้้�อาจจะไม่่ดีี เราไม่ช่ อบคำ�ำ ด่า่ เพราะฉะนั้้น� พอเราเข้า้ ใจแบบนี้้� เราก็จ็ ะไม่ท่ ำ�ำ สิ่่ง� เหล่า่ นั้้น� ส่ว่ นคนที่่เ� คยไม่ด่ ีเี มื่อ�่ วาน วันั นี้้อ� าจจะดีกี ็ไ็ ด้้ อย่า่ ให้อ้ ดีตี มาเป็น็ ม่า่ นบังั ตา กัับผู้้�อื่น�่ ด้้วยเช่่นกันั ในการมองเขาในปัจั จุบุ ันั เปิดิ ใจรับั ฟังั เขาจริงิ ๆ ทุกุ ประโยคของเขากำ�ำ ลังั อีกี สิ่ง� หนึ่่ง� ที่่ผ� มอยากฝากไว้้ เป็น็ เรื่อ่� งที่่เ� ป็น็ ประสบการณ์ส์ ่ว่ นตัวั ผมพบว่า่ บ่่งบอกว่่า ในวิิหารของจิิตใจของเขาสะสมอะไรไว้้บ้้าง ทุุกพฤติิกรรม สัันติิสุุข สัันติิภาพหรืือความสงบ มัักจะไม่่เกิิดขึ้้�นตอนที่่�เราใช้้สายตา ของเขากำ�ำ ลัังบอกว่่า ณ ปัจั จุบุ ันั นี้้� เขาเปลี่�ยนไปหรืือยัังเหมืือนเดิมิ ในอดีีตมองผู้�้คน เพราะชีีวิิตของเราทุุกวัันคืือความสดใหม่่ อดีีตคืือ เพราะฉะนั้้น� เราจะต้้องตั้้ง� หลักั แล้้วบอกตัวั เองไว้้เสมอว่า่ เราจะไม่ย่ อม สิ่�งที่่�ตายไปแล้้ว ตััวเราเองอาจจะเคยทำ�ำ เรื่่�องไม่่ดีีมามากมายในอดีีต ให้้ภาพในอดีีตมาฉายซ้ำ��ำ แต่่เราจะมองเขาในปััจจุุบัันจริิง ๆ เพราะ แต่่ ณ วันั นี้้� เราไม่ไ่ ด้เ้ ป็น็ คนคนนั้้น� แล้ว้ เราก็อ็ ยากให้้ผู้�อื่น� เห็น็ ว่า่ เราเป็็น ตััวเราเองก็็เคยมีีความผิิดพลาดมากมายในอดีีต ที่่�เราเปลี่�ยนแปลง คนใหม่่แล้้ว เราไม่่ได้้เป็็นคนเดิิมกัับที่่�เราเคยรู้้�สึึกผิิดแบบตอนนั้้�นแล้้ว ไม่่ได้้แล้้วในปััจจุุบันั เช่่นเดีียวกััน แต่่ในขณะเดีียวกััน เรากลัับมองผู้�อื่�นด้้วยสายตาของอดีีตว่่า คนนั้้�นเคย เป็น็ แบบนั้้น� แบบนี้้�
Think สนั ติตา่ ง อย่าง โดย อาจารย์ธ์ นา เตรัตั นชัยั 1 เชื่อ�่ ไหม ว่่าคนเราแม้ค้ ิดิ ต่า่ งกััน แต่่ไม่่จำำ�เป็น็ ต้อ้ งเป็น็ ศััตรููกันั ก็ไ็ ด้้ การเติิบโตขึ้�้นมาในวััฒนธรรม ที่่�ต่่างกันั หล่่อหลอมให้้คนเรามีีความคิดิ ความเชื่�่อ พฤติิกรรมที่่แ� ตกต่า่ งกััน แต่แ่ ม้จ้ ะความคิิดต่า่ งไม่ไ่ ด้้แปลว่า่ จะต้อ้ ง ขััดแย้้งกันั คนเราคิิดต่า่ งได้้ไม่่ต้้อง ขัดั แย้้งก็็ได้้ ยกตััวอย่่างเช่่น ถ้้าถููกเลี้�ยงมาแบบคนจีีนจะเอารองเท้้ามาวางบนโต๊๊ะกิินข้้าวไม่่ได้้ หรืือถ้้าสระผม แล้ว้ นอนทั้้ง� ๆ ที่่ห� ัวั ยังั เปียี กจะไม่ส่ บาย แต่พ่ อไปคุยุ เรื่อ�่ งเดียี วกันั นี้้ก� ับั ฝรั่่ง� เขากลับั บอกว่า่ หวัดั เกิดิ จาก ไวรััสต่่างหาก ความคิิดต่่างนั้้�นเป็็นเรื่่�องธรรมชาติิ และความจริิงของโลกใบนี้้� มัันเป็็นไปไม่่ได้้เลย ที่่ค� นทุกุ คนจะคิิดเหมืือนกันั สมัยั ผมเรียี นปริญิ ญาโทบริหิ ารธุรุ กิจิ อาจารย์ม์ ักั จะนำ�ำ เคสมาให้น้ ักั เรียี นถกกันั ซึ่ง่� ในชั้น� เรียี น นักั ศึกึ ษา ทุกุ คนต่่างเคยมีีประสบการณ์ค์ วามสำำ�เร็็จในแบบของตััวเองมา เวลาเถียี งกัันจะจริงิ จัังมาก และเชื่่�อว่่า ความคิดิ ของตนเองถููกที่่ส� ุดุ ดีกี ว่า่ คนอื่น่� ซึ่่�งเมื่อ่� เราฟััง ๆ ไป เรากลัับรู้้�สึึกว่่า มัันถููกทั้้�งคู่�น่ ะ สิ่�งหนึ่่�งที่่�ผมได้เ้ รียี นรู้�จากชั้น� เรียี นนี้้�ก็็คืือ There is no one best way to solve a problem โลกนี้้�ไม่่มีีวิิธีีที่่�ดีีที่่�สุุดสำ�ำ หรัับการแก้้ปััญหาทุุกอย่่าง บางทีีมัันอาจมีีหลายทาง ที่่�นำำ�พาไปสู่่�ผลลััพธ์์ ที่่�แตกต่่างกันั บ้า้ ง แต่่ก็เ็ ป็น็ ไปได้ท้ ุกุ ทาง ตรงนี้้�เองที่่ผ� มได้เ้ รีียนรู้�ว่า่ ความเห็น็ ต่่างมัันไม่ไ่ ด้้เลวร้้าย เครดิิตภาพ: พระครููใบฎีกี าอำำ�นาจ โอภาโส อย่า่ งไรก็ต็ ามในชีวี ิติ จริงิ เราจะต้้องตัดั สินิ ใจเลืือกสักั ทางที่่เ� ราคิดิ ว่่ามัันดีีที่่�สุุด แต่่ถึึงเราเลืือกผิิด ก็็ไม่่จำำ�เป็็นต้้องตำำ�หนิิตััวเอง ถ้้าทางนี้้ไ� ม่ป่ ระสบผลสำำ�เร็จ็ ก็แ็ ค่เ่ ปลี่ย� น เมื่อ่� สถานการณ์เ์ ปลี่ย� น ทางเลืือกก็็เปลี่�ยน ไม่่จำ�ำ เป็็นต้้องยึึดติิดกัับวิิธีีใดวิิธีีหนึ่่�ง เราลองเปลี่�ยนทััศนคติิ ลองเปิิดรัับความคิิดอื่่�น ไม่่จมอยู่่�กัับ ความคิดิ เดียี ว ไม่เ่ ชื่อ�่ ว่า่ สิ่ง� ที่่เ� ราเชื่อ�่ อยู่่�เดิมิ เป็น็ สิ่ง� ที่่ถ� ููกต้้องเสมอไป เครดิติ ภาพ: พระครูใู บฎีีกาอำ�ำ นาจ โอภาโส 1เลขาธิกิ าร มููลนิิธิิเด็็กโสสะ แห่่งประเทศไทยฯ
พฤติกิ รรมอีกี อย่า่ งที่่พ� บเห็น็ จากในห้อ้ งเรียี นคืือ จะมีคี นส่ว่ นหนึ่่ง� ที่่ไ� ม่ย่ อมเปลี่ย� นความคิดิ ตัวั เองเลย ไม่ว่ ่า่ ใครจะว่า่ อย่า่ งไรเขาก็ย็ ังั คิดิ ว่า่ ตัวั เองถููกที่่ส� ุดุ ก็็จะถููกมองว่่าดื้�อในสายตาเพื่่�อน ๆ ซึ่่�งส่่งผลให้้การมีีปฏิิสััมพัันธ์์ หรืือการเรีียนรู้�สิ่�งใหม่่ทำ�ำ ได้้ยาก ด้้วยความที่่�เชื่่�อมั่่�นในความคิิดตััวเองมาก และ มักั จะตกเป็็นเป้้าเพ่ง่ เล็ง็ ต้้องคอยสููญเสีียพลัังงานในการยืืนยัันพิิสููจน์์ความคิดิ ตััวเองให้ค้ นอื่�่นเชื่่�อ สุุดท้้ายตัวั เองนั่่�นแหละจะลำำ�บาก มีีหนัังสืือเล่่มหนึ่่�งชื่�่อ Think again แนะนำำ�ว่่า เวลาที่่�เจอกัับความคิิดที่่�แตกต่่าง อย่่ามองในมุุม battle (ต่อ่ สู้�) แต่ใ่ ห้ม้ องในมุมุ dance คืือเต้น้ ระบำ�ำ ไปด้ว้ ยกันั ลองคิดิ ดููถ้า้ เราวางท่า่ ทีแี บบ “คู่�่ ต่อ่ สู้�” สิ่ง� ที่่เ� ราจะทำำ�ก็ค็ ืือเราจะฟาดให้อ้ ีกี ฝ่า่ ยล้ม้ ให้ไ้ ด้้ แต่ถ่ ้า้ เราวางมุมุ มองว่า่ เรากำ�ำ ลังั “เริงิ ระบำำ�” สิ่ง� ที่่เ� รา จะทำ�ำ ก็็คืือ เมื่อ่� คนหนึ่่�งเดินิ หน้้า อีกี คนจะถอยหลังั เมื่�่อเขาช้า้ เราช้า้ เมื่่อ� เขาเร็็วเราเร็ว็ จะพยายาม ให้ม้ ันั เป็น็ จังั หวะเดียี วกันั บางครั้ง� เขาหมุนุ ก่อ่ น เราอาจจะยังั ไม่ห่ มุนุ เมื่อ่� เขาหมุนุ เสร็จ็ เราหมุนุ ตาม บางครั้ง� เขานำ�ำ เรา บางครั้ง� เรานำำ�เขา บางจังั หวะเขาแสดง เรายืืนดูู พอเขาเสร็จ็ เราแสดงต่อ่ เราก็ไ็ ป ด้ว้ ยกัันได้้ อย่า่ งนี้้�เป็็นต้้น ข้้อสัังเกตของการสื่่�อสารแบบแบบ คู่่�ต่่อสู้้� มีอี ยู่่� 3 ลัักษณะด้้วยกันั 1) แบบท่า่ นเปา – “เธอผิิด” คืือ ตััดสิินหรืือจับั ผิดิ อีีกฝ่า่ ยตลอดเวลา อันั นั้น� ไม่่ดีี อันั นี้้ไ� ม่ใ่ ช่่ 2) แบบศาสดา – “ฉันั ถููก” สิ่ง� ที่่ฉ� ันั พููดคืือความจริงิ ของจักั รวาล ลึกึ ๆ ทุกุ คน ก็ร็ ู้้�สึกึ แบบนี้้� เรามักั จะมั่่น� ใจว่า่ เราเรีียนมามากและรู้้�มาก 3) แบบนักั การเมืือง – “เชื่่อ� ฉัันสิิ” คืือ ตั้�งใจทำำ�ให้ท้ ุกุ คนเชื่อ่� ตาม รณรงค์์ ให้ท้ ุุกคนคล้้อยในประเด็น็ เฉพาะเจาะจงบางอย่า่ ง สังั เกตว่่าทั้้ง� 3 ลัักษณะนี้้เ� ป็น็ กับั ดััก คืือถ้้าปัักใจแล้ว้ ว่า่ เรื่อ�่ งราวเป็็นแบบใด แบบหนึ่่�ง ต่อ่ ให้อ้ ีีกฝ่่ายพููดถููก เราก็จ็ ะมองว่า่ เขาผิดิ ร่ำ��ำ ไป จึงึ มีคี ำ�ำ แนะนำ�ำ ให้ใ้ ช้ก้ ารสื่อ�่ สารแบบที่่� 4 คืือ แบบนัักวิิทยาศาสตร์์ คืือพููดเท่า่ ที่่�รู้� สรุปุ ผล แค่่ภายในขอบเขตวิิจััย ไม่่ฟัันธงอะไรที่่�นอกเหนืือจากนี้้� ไม่่อ้้างว่่าสิ่�งที่่�รู้� นั้้�นเป็น็ ความจริิงเสมอไป มีีปรากฏการณ์์หนึ่่�ง เรีียกว่่า Dunning-Kruger effect เขาบอกว่่า เมื่อ�่ ใดก็ต็ ามที่่ค� นเราได้เ้ รียี นรู้�สิ่ง� ใหม่่ ระดับั ความมั่่น� ใจในความรู้้�นั้้น� จะพุ่�งขึ้น� ไปสููงมาก ถ้้าวาดเป็็นกราฟ จะเห็็นยอดความมั่่น� ใจพุ่�งสููงปรี๊�ด เขาตั้�งชื่�่อ ยอดกราฟนี้้ว� ่า่ “ยอดเขาแห่่งความโง่่” จริิง ๆ แล้้วมันั คืือ ปรากฏการณ์์ เดียี วกัับที่่ค� นไทยรู้�จักกันั ดีวี ่่า “น้ำ�ำ�เต็็มแก้้ว” คืือคนเราเมื่�่อมั่่�นใจว่่ารู้�แล้ว้ ก็็จะหยุุดการแสวงหาความรู้้� ในชีวี ิิตเราอาจจะเคยพบคนประเภทหนึ่่�ง ซึ่ง�่ สมัยั เรีียนเก่ง่ มาก จนทุกุ คน ชื่�่นชม พอออกมาทำ�ำ งานก็็แสดงออกตลอดเวลาว่่าฉัันรู้� และเมื่่�อเจอคน ที่่แ� สดงความเห็น็ ต่า่ งจากสิ่ง� เขาที่่ร�ู้� ก็จ็ ะหาว่า่ คนนั้้น� ผิดิ นั่่น� เพราะเขายึดึ ติดิ กับั ความสำ�ำ เร็จ็ เดิมิ และหยุุดการเรีียนรู้� คนประเภทนี้�เมื่อ�่ ผ่่านไปสััก 5-10 ปีี เขาจะเริ่�มกลายเป็น็ ตััวตลก ทำำ�ลายตััวเองโดยไม่ร่ ู้้�ตััว เมื่อ�่ ใดที่่ร� ับั รู้้�ว่า่ ตัวั เองยังั โง่อ่ ยู่่� ฉับั พลันั จะพบว่า่ กราฟความมั่่น� ใจหล่น่ ฮวบสู่่� “หุุบเขาแห่่งความสิ้้�นหวััง” แต่่ตรงนี้้�เองที่่�จะเป็็นจุุดเปลี่�ยน เมื่�่อเรา ตระหนัักได้้ว่่า สิ่�งที่่�เราไม่่รู้้�มีีอีีกเยอะ ยัังมีีอะไรให้้เราเรีียนรู้�ได้้อีีกมาก และระลึึกไว้ว้ ่า่ เราก็ม็ ีโี อกาสไปอยู่่� ณ ยอดเขาแห่ง่ ความโง่่ ในเรื่่อ� งใด ๆ ได้้เสมอ นี่่แ� หละจะเป็็นจุดุ เริ่�มต้้นการเรีียนรู้�ใหม่่
ทุุกวัันนี้้�ผมเป็็นวิิทยากรก็็สอนด้้วยความรู้้�สึึกว่่าแม้้เราเคย อ่า่ นสิ่ง� นี้ม� า แต่เ่ ราไม่ไ่ ด้รู้้�เยอะเราแค่เ่ อาสิ่ง� นี้ม� าเล่า่ ให้ฟ้ ังั เฉย ๆ แล้้วให้้ผู้้�ฟัังลองไปคิิดดููว่่ามัันจริิงตามนั้้�นไหม เวลาถููกถาม คำ�ำ ถามยาก ๆ ผมมักั จะได้้รับั คำ�ำ ชมว่่าตอบเก่่ง เคล็ด็ ลัับคืือ ผมจะไม่ต่ อบว่า่ สิ่ง� ใดสิ่�งหนึ่่ง� ถููกที่่ส� ุุด แต่จ่ ะตอบว่า่ สิ่ง� ที่่�เห็น็ มาเป็น็ แบบนี้้� ๆ เป็น็ ไปได้ท้ ี่่จ� ะเป็น็ แบบนี้้� ๆ ตามความเห็น็ ผม ผมเชื่�่อว่่าสิ่�งนี้้�น่่าจะดีี แต่่ก็็เป็็นไปได้้ที่่�มัันจะเป็็นอย่่างอื่่�น แล้ว้ คุณุ คิดิ ว่า่ อย่่างไรล่่ะ ตอนยังั เด็็กผมเคยคุุยกัับพ่อ่ แล้ว้ บอกพ่อ่ ว่่าผมมั่่น� ใจว่า่ เรื่อ�่ งนี้้� ล้า้ นเปอร์เ์ ซ็น็ ต์์ แต่ส่ ุดุ ท้า้ ยพอพิสิ ููจน์อ์ อกมากลายเป็น็ ว่า่ ผมผิดิ พ่อ่ สอนผมว่า่ “จำ�ำ ไว้น้ ะ ห้า้ มคิดิ และทำ�ำ อะไรแบบนี้้อ� ีกี ในชีวี ิติ อย่่ามั่่�นใจอะไรร้้อยเปอร์์เซ็็นต์์ ห้้ามทุ่่�มทุุกอย่่างเพราะว่่า ฉันั มั่่�นใจสุดุ ๆ” ทุกุ วันั นี้้พ� ่อ่ ผมเสียี ไปแล้ว้ แต่่สิ่�งที่่พ� ่อ่ สอน ยัังติดิ ตัวั ผมอยู่�่จนทุกุ วันั นี้้� เมื่่�อสมัยั ตอนเรีียน ผมเคยเป็น็ นัักร้้อง มีีโอกาสได้ส้ ัมั ผัสั งานในวงการมายา มัันมีเี ทคนิคิ การถ่า่ ยทำำ� ทุุกอย่า่ งมีบี ท มีฉี าก ถึึงได้รู้้�ว่่า สิ่�งที่่�เขาแสดงให้้เห็็นนั้้น� ไม่ใ่ ช่่สิ่ง� ที่่�เกิดิ ขึ้น� จริงิ การมาเห็น็ เบื้้อ� งหลังั ทำำ�ให้ไ้ ด้้ข้้อคิดิ ว่า่ สิ่�งที่่เ� ราคิดิ ว่า่ เรารู้�แล้้วจากในทีวี ีี บางทีเี ราอาจ จะไม่่รู้�อะไรเลยก็็ได้น้ ะ เพราะสิ่�งที่่�เราเห็็นมัันเป็น็ แค่ส่ิ่ง� ที่่ค� นอื่�่นตกแต่่งมาให้้เราดูู นี่่เ� ป็น็ แค่่ตัวั อย่่างเล็ก็ ๆ ตอนผมเรียี นการตลาด มีโี จทย์ใ์ ห้ล้ องนำำ�เสนอขายสินิ ค้า้ ชนิดิ หนึ่่ง� ในญี่่ป�ุ่�น ที่่ใ� ช้แ้ ล้ว้ มีโี อกาสเป็น็ มะเร็ง็ คืือญี่่ป�ุ่�นเป็น็ ประเทศที่่ผ� ่า่ นสงครามปรมาณููมา คนเป็็นมะเร็็งจำ�ำ นวนมาก ดัังนั้้�น เขาจะเลี่�ยงคำำ�ว่่ามะเร็็งให้้มากที่่�สุุด เราจะสื่อ�่ สารอย่า่ งไร จะใช้ก้ ลยุทุ ธ์อ์ ะไรให้ค้ นซื้อ� จะบอกหรืือไม่บ่ อกอะไร แค่ไ่ หน จะเลี่ย� งอย่า่ งไรให้ค้ นไม่รู่้้�สึกึ แย่่ หรืือในโฆษณาเวลาถ่า่ ยทำำ�ก็ต็ ้อ้ ง เลืือกมุุมว่่า ทำ�ำ อย่่างไรให้้สวยเด่่นที่่�สุุด ทำ�ำ อย่่างไรให้้อาหารดููเยอะ ทำ�ำ อย่า่ งไรให้ผ้ ู้้�บริิโภครู้้�สึกึ หรููหราราคาแพง ทั้้ง� ที่่ข� องจริงิ อาจจะราคาถููก นี่่ค� ืือวิิธีที ำำ�ธุุรกิจิ เขาสอนกันั มา เวลามีกี ารประท้ว้ งเราอยู่ใ�่ นเมืืองไทยเราเห็น็ ข่า่ วแบบหนึ่่ง� พอไปอ่า่ นข่า่ ว เมืืองนอก เขาเขีียนอีีกอย่่างหนึ่่�งก็็เริ่�มเอะใจว่่าตกลงสิ่�งที่่�กำำ�ลัังเกิิดขึ้�น นี่่ม� ันั คืืออะไร รุนุ แรงหรืือไม่ร่ ุนุ แรงใช้อ้ ะไรมาวัดั บางทีแี หล่ง่ ข่า่ วหนึ่่ง� บอก คนหลัักแสน อีีกแหล่่งข่่าวบอกหลัักพัันตกลงคนบนถนนมัันกี่�คนกััน? ลึึก ๆ เราจะเชื่�่อว่่าเราเป็็นคนไทย เราอยู่่�เมืืองไทย เรารู้�ความจริิง เพราะเราอยู่�่ตรงนี้้� แต่่จะมีีอีีกฝั่�งบอกว่่า ก็็เพราะอยู่่�เมืืองไทยนั่่�นแหละ ข่า่ วเลยเขียี นตามจริงิ ไม่ไ่ ด้้ หลังั จากนั้้น� เวลาผมเห็น็ ข่า่ วลักั ษณะเดียี วกันั ในต่่างประเทศ รู้�เลยว่่า นี่่�เรากำำ�ลัังดููข่่าวฝั่่�งเดีียวเป็็นข่่าวที่่�สำ�ำ นัักข่่าวนี้้� ต้้องการให้้เราเห็็น แต่่ถ้้าลองไปถามคนบนถนนประเทศนั้้�น อาจจะได้้ คำ�ำ ตอบอีีกอย่า่ งก็็ได้้ ตกลงอะไรคืือความจริงิ ?
มนุุษย์เ์ รามักั จะมีี Confirmation bias และ Attention bias เสมอ คืือ เลืือกมองเฉพาะสิ่ง� ที่่อ� ยากจะมอง เลืือกเชื่อ่� เฉพาะในสิ่ง� ที่่อ� ยากจะเชื่อ่� และปล่อ่ ยสิ่ง� ที่่ไ� ม่เ่ กี่ย� วข้อ้ งผ่า่ นไป ซึ่ง่� ก็เ็ ป็น็ กลไกธรรมชาติกิ ารทำำ�งาน ของสมอง แต่ก่ ็เ็ ป็น็ กับั ดักั ความคิดิ ยิ่ง� ปัจั จุบุ ันั สื่อ่� ต่า่ ง ๆ มีกี ระบวนการ คััดเลืือกให้้โดยอััตโนมััติิเลยว่่า คุุณเคยเข้้าไปเสพเนื้้�อหาแบบไหน มัันจะพยายามนำ�ำ เสนอสิ่�งที่่�คล้า้ ย ๆ กัันให้เ้ ราดูู ยิ่ง� ทำำ�ให้ก้ รอบความรัับรู้้� จำำ�กััดแคบเข้้า และทำำ�ให้้การเปิิดรัับข้้อมููลของความคิิดที่่�ต่่างกััน ยิ่�งห่่างไกลกันั มากขึ้�น ผมมัักจะระลึึกกัับตััวเองเสมอว่่า สิ่�งที่่�เรารู้�ตอนนี้้�อาจจะไม่่ได้้ ถููกเสมอ สิ่�งที่่�เรามั่่�นใจที่่�สุุดมัันอาจจะผิิดก็็ได้้ ทำำ�แบบนี้้� เราจะไม่รู่้�สึกว่า่ รู้�เยอะ จนต้อ้ งเอาความคิดิ ตัวั เองไปชนกับั ใครว่า่ ฉัันถููกที่่�สุุด แต่่พร้้อมที่่�จะไปคุุยในลัักษณะแลกเปลี่่�ยน ไปด้้วยความรู้้�สึกึ ที่่�อยากจะเข้า้ ใจ ความรู้�้นั้้�นสำ�ำ คััญ แต่่สิ่�งที่่�สำ�ำ คััญไม่่แพ้้กันั คืือ “ทััศนคติ”ิ ที่่�อยากจะฝากไว้้ ในวัันนี้้�คืือ อย่่าไปยึึดความคิิดจนเอาไปเถีียงกัันให้้กลายเป็็นปััญหา เปิดิ ใจให้ก้ ว้า้ งที่่จ� ะเข้า้ ใจ ให้อ้ ภัยั ตัวั เองด้ว้ ยว่า่ บางทีคี วามคิดิ เรายังั ขัดั แย้ง้ กับั ตัวั เองเลย ฉะนั้้น� จะให้ค้ นอื่น่� มาคิดิ เหมืือนกันั มันั เป็น็ ไปไม่ไ่ ด้้ ลงจาก ยอดเขาแห่ง่ ความโง่่ เครดิติ ภาพ: พระครููใบฎีีกาอำ�ำ นาจ โอภาโส ต้้องไม่่คิิดว่่าตััวเองรู้�้แล้้วทุุกอย่่าง ให้้พกความมั่่�นใจไปพร้้อม ๆ กัับ ความอ่อ่ นน้้อมว่า่ เราอาจจะไม่ไ่ ด้้รู้ท้�ั้้ง� หมด เปิดิ ใจที่่จ� ะรับั ฟังั แล้้วสันั ติภิ าพ จะเกิิดขึ้้�นภายในใจของเราก่่อน เราจะไม่่ไปคาดหวัังว่่า ฉัันถููก หรืือ เธอผิดิ หรืือ เธอจะต้้องเชื่อ่� แบบนี้้ส� ิิ ถ้้าเราเปลี่ย� นท่า่ ทีตี รงนี้้ไ� ด้้ พากันั ลง จากยอดเขาแห่ง่ ความโง่่ ก็จ็ ะไปสู่�เส้้นทางแห่ง่ การเรียี นรู้แ�้ ละเติบิ โตในที่่ส� ุดุ
การพฒั นาปญั ญาระดบั สงู สดุ เพอ่ื เขา้ ถงึ สนั ตภิ าพอนั ยงั่ ยนื โดย อาจารย์์ธนา เตรััตนชัยั 1 การที่่จ� ะรักั ษาสัันติภิ าพไว้้ให้้ยั่่ง� ยืนื สิ่่�งที่่ท� ำำ�ได้้คืือ ต้้องสร้้างสัันติภิ าพ ขึ้้น� มาภายในใจเสีียก่่อน หากทำ�ำ ได้้ เรายังั สามารถตั้้ง� สติหิ าทางออกว่า่ จะแก้้ไขสถานการณ์์ด้้วยสัันติิวิิธีี อย่่างไร แต่่เมื่่�อใดก็็ตาม ที่่�เรา พลอยโกรธไปด้้วย และตอบโต้้ ไปตามสััญชาตญาณ ย่่อมจะโหม เชื้้�อไฟแห่่งความรุุนแรงให้้เพิ่่�มขึ้้�น เรื่่อ� ย ๆ เคยทะเลาะกัับใครบ้้างไหม? สัังเกตไหมว่่า เวลาคนทะเลาะกััน เมื่�่อมีีคนเริ่�มเสีียงดัังขึ้�นก่่อน อีีกคนจะเริ่�ม เสีียงดังั ขึ้�นตาม เมื่่อ� ฝ่า่ ยหนึ่่�งเริ่ม� ใช้้ความรุนุ แรงก่อ่ น อีีกฝ่า่ ยก็็จะเริ่ม� ใช้้ความรุุนแรงตาม ในสถานการณ์แ์ ห่่งความขัดั แย้ง้ นี้้� เมื่่�อใดที่่เ� ราสููญเสียี สัันติิภาพภายใน สันั ติิภาพภายนอกก็็พลอยจะเลืือนหายไปด้ว้ ย ถึึงแม้้เราตั้�งใจจะเป็็นมิิตรกัับทุุกคน ไม่่ทำ�ำ ตััวมีีปััญหากัับใคร แต่่โลกภายนอกจะยัังคงมีีปััญหาโดยธรรมชาติิ เราบัังคัับใครไม่่ได้้ว่่า อย่่ามารัังแกกััน หรืือไปบอกประเทศหนึ่่�งว่่า อย่่าโจมตีีอีีกประเทศหนึ่่�ง ก็็คงจะยาก แต่ส่ิ่ง� ที่่ท� ้า้ ทายและอยู่�ในระดับั ที่่เ� ราจะพอทำำ�ได้้ ก็ค็ ือื เราจะสามารถรักั ษาสันั ติภิ าพภายในใจ ในท่า่ มกลางความรุนุ แรง ภายนอกได้้หรือื ไม่่ พวกเราเคยรู้้�สึึกหงุดุ หงิดิ อยู่่�ท่่ามกลางคนอารมณ์์ดีไี หม? ผมเคยเป็็นแบบนั้้�นอยู่่�พัักใหญ่่ในช่่วงย้้ายกลัับมาจากต่่างประเทศใหม่่ ๆ มีีวัันหนึ่่�ง ผมมีีสติิเห็็นตััวเองว่่า “คนอื่่น� เขามีคี วามสุขุ กัันหมด ทำำ�ไมมีเี ราโกรธอยู่�ค่ นเดีียว” ตั้�งแต่ว่ ัันนั้้น� มาก็เ็ ริ่ม� เข้า้ ใจว่่า บางทีขี ้า้ งนอกไม่่ได้ม้ ีปี ัญั หา แต่่ปััญหาอาจจะมาจากความคิิด อารมณ์์ หรืือความคาดหวัังภายในนี่่�เอง อย่่างน้้อย ๆ ถ้้าข้้างนอกเขาสัันติิ แล้ว้ เราสันั ติไิ ม่่เป็็น นี่่�เราโง่ม่ ากแล้ว้ 1เลขาธิกิ าร มููลนิธิ ิิเด็็กโสสะ แห่ง่ ประเทศไทยฯ
เครด ิิตภาพ: พระคร ููใบฎ ีีกาอ ำำ�นาจ โอภาโส เครด ิิตภาพ: พระคร ููใบฎ ีีกาอ ำำ�นาจ โอภาโส เราคงเคยได้้ยิินคนพููดว่่า ถ้้าโกรธง่่าย ต้้องฝึึกสติิ ฝึึกสมาธิิซิิ แล้้วก็็นึึกภาพคนนั่่�งหลัับตานิ่่�ง แต่่แท้้จริิงแล้้วสมาธิิไม่่ใช่่การนั่่�ง หลัับตา สมาธิิคืือคุุณภาพของใจที่่�ตั้้�งมั่่�น ไม่่วอกแวก ไม่่ถููกชัักจููง และไม่่หวั่�นไหวง่่ายเมื่่�อมีีอะไรมากระทบ แต่ค่ ุณุ สมบัตั ิเิ หล่า่ นี้้เ� ป็น็ สิ่ง� ที่่ต� ้อ้ งฝึกึ ลองฝึกึ ดููก็ไ็ ด้้ ในช่ว่ ง 15 นาทีี นั่่�งหายใจเข้้าออก มีีความคิิดอะไรขึ้�นมา ฝึึกไม่่ให้้ไหลไปตาม สิ่�งที่่�มารบกวน กลัับมาโฟกััสที่่�ลมหายใจ คล้้ายกัับเวลาตั้�งใจ ทำำ�งาน เราก็็จะไม่ห่ ยิบิ โทรศััพท์์ขึ้น� มาเล่่น นี่่�เขาเรีียกว่่ามีสี มาธิิ ลัักษณะใจที่่�มีีสมาธิอิ ีกี อย่่างหนึ่่ง� คืือ บริสิ ุุทธิ์์�ปลอดโปร่่ง นั่่น� คืือ ต้อ้ งคอยกำ�ำ จััดอารมณ์์ลบในใจ แล้้วจะทำ�ำ ได้้อย่่างไร? อย่่างแรกเลย ต้้องมีีสติิ ฝึึกเห็็นอารมณ์์ลบนั้้�นบ่่อย ๆ ฝึึกทัักษะง่่าย ๆ เช่่น เวลาเราคุุยกัับเพื่่�อน พอรู้้�ตััวว่่า เริ่ม� ขัดั ใจ หรืือชักั อยากจะพููดไม่ด่ ีี ก็เ็ อานิ้้ว� โป้ง้ แตะกันั ไว้้ ตราบใดที่่�นิ้้�วโป้้งยัังแตะกัันอยู่�่ เราจะยิ้�ม หรืือเรา จะไม่อ่ ้้าปากพููด เป็็นทักั ษะที่่ต� ้อ้ งฝึกึ เมื่�อ่ ทำำ�ได้้บ่อ่ ย ๆ เราจะเริ่ �มเท่่าทัันอารมณ์์และพามัันแสดงออกในทาง ที่่�เหมาะสมดีีขึ้�น มีีงานวิิจััยที่่� Harvard บอกว่่า คนที่่�ฝึึกสมาธิิ ฝึึกสติิบ่่อย ๆ จะสามารถเปลี่�ยน โครงสร้้างของสมองได้้เลย
สมองมนุุษย์ม์ ีวี ิวิ ัฒั นาการมาตั้้ง� แต่่สมัยั ดึกึ ดำำ�บรรพ์์ สามารถแบ่่งกว้า้ ง ๆ ได้้ 3 ระดับั เครด ิิตภาพ: www.investopedia.com สมองส่่วนแรก เป็็นระดัับที่่�อยู่่�ลึึกที่่�สุุด เรีียกว่่า “สมองสััตว์์เลื้�อยคลาน” สมองส่่วนนี้้�ทำ�ำ หน้้าที่่�เกี่�ยวกัับ การเอาตัวั รอด มัันไม่ต่ ้อ้ งคิดิ มีแี ค่่สองอย่่าง สู้้�หรืือหนีี มีคี วามกลัวั มีีความก้า้ วร้้าว มีีความชั่่�ววููบ อยากได้ฉ้ ก อารมณ์์ไม่่ดีีกััด เพราะมัันต้้องเอาตััวรอด สมองส่่วนนี้้�คิิดไม่่เป็็น เป็็นสััญชาตญาณอััตโนมััติิ ถ้้ามีีคนตวาดมา เราจะตวาดกลัับ ถ้้ามีรี ถมาปาดหน้า้ เราจะเหยีียบคัันเร่ง่ แซงแล้ว้ ไปมองหน้า้ หน้า้ เขา มีคี วามอยากจะใช้ค้ ำำ� หยาบคาย เพื่่อ� ขู่่ใ� ห้้อีีกฝ่่ายกลััว อันั นี้้�คืือสมองสัตั ว์์เลื้�อยคลาน สมองส่่วนที่่�สอง เรีียกว่า่ limbic เป็็นสมองที่่�พบในสััตว์์เลี้�ยงลููกด้้วยนม เช่น่ คน สุนุ ัขั แมว เป็น็ ต้้น จะทำ�ำ หน้้าที่่�เกี่�ยวกัับอารมณ์์ ความรู้้�สึึก ความชอบ ความรักั ความคิิดถึงึ ความตื่�่นเต้้น ความขี้้�อ้อ้ น ความน้้อยใจ เสีียใจ ความเหงา สมองส่ว่ นนี้้�ช่ว่ ยเราเลืือกว่่า อะไรที่่ป� ลอดภัยั อะไรที่่�เราชอบไม่่ชอบ เพื่อ่� นคนไหนน่า่ คบ แล้้วก็็เป็็นส่่วนที่่�เกี่�ยวข้้องกัับนิิสััยหรืือความเคยชิินที่่�ฝึึกฝน เช่่น นิิสััยการแปรงฟัันที่่�จะเริ่�มที่่�จุุดใดจุุดหนึ่่�ง ก่อ่ นเสมอ วิธิ ีกี ารจับั แปรง วิธิ ีกี ารบีบี ยาสีฟี ันั สมองส่ว่ นนี้้เ� ป็น็ ส่ว่ นที่่ฝ� ึกึ ได้้ พัฒั นาขึ้น� จากสมองสัตั ว์เ์ ลื้อ� ยคลาน สมองส่่วนที่่ส� ามที่่ส� ำำ�คัญั และพัฒั นามากในมนุษุ ย์์ เรียี กว่า่ neocortex เป็น็ สมองส่ว่ นที่่ใ� ช้ค้ วามคิดิ ใช้เ้ หตุผุ ล สามารถคิิดถึงึ จริยิ ธรรมความถููกต้อ้ งต่า่ ง ๆ สามารถจิินตนาการถึึงอนาคตที่่ไ� ม่ม่ ีอี ยู่จ�่ ริงิ ซึ่ง�่ หมาแมวคิิดไม่ไ่ ด้้ สมองส่ว่ นนี้้ผ� ลิติ ความคิดิ ความฉลาดอย่า่ งที่่ท� ุกุ คนเข้า้ ใจกันั แต่น่ ้อ้ ยคนที่่จ� ะรู้�ว่า่ ความคิดิ นี้้เ� ป็น็ แค่ผ่ ลการทำำ�งาน ตามธรรมชาติขิ องสมอง ความคิดิ นั้้น� อาศัยั ประสบการณ์เ์ ป็น็ วัตั ถุดุ ิบิ อย่า่ งรุ่�นคนที่่ผ� ่า่ นสงครามโลกมา จะเป็น็ รุ่�นจัดั ระเบียี บสังั คม หลังั สงครามทุกุ อย่า่ งเละเทะ ดัังนั้้�น ลัักษณะของคนยุุคสงครามอย่่าง baby boomer คืือ เขาจะทำ�ำ ตามกฎระเบีียบ จะเชื่่�อฟัังผู้้�นำ�ำ จะไม่่ตั้�งคำ�ำ ถามถึึงคุุณค่่า หรืือความหมายอะไรมากมาย เอาตััวให้้รอดก็็พอแล้้ว ไม่่ใช่่ความผิิดของเขาที่่�คิิดแบบนั้้�น มัันเป็็นยุุคสมััยที่่�ต้้องคิิดแบบนั้้�นเท่่านั้้�น จนมาถึงึ รุ่�นพวกเรา สัังคมโดนจััดระเบีียบมาแล้ว้ พ้้นช่่วงวิกิ ฤต พวกเราจะเริ่ม� ถามว่่า กฎระเบีียบอย่า่ งนี้้�ไม่่เอาได้้ไหม มันั ไม่เ่ ข้้ากัับ ยุุคสมัยั ในขณะที่่ค� นรุ่�นก่อ่ นก็จ็ ะเห็็นว่่าทุุกอย่่างมัันดีีอยู่่แ� ล้ว้ จะเปลี่�ยนทำำ�ไม สิ่�งที่่�อยากให้้พวกเราเห็็นก็็คืือ บางทีีความคิิดมัันไม่่ได้้มาจากการที่่�เราตั้�งใจคิิด แต่่ปััจจััยภายนอกทำำ�ให้้ความคิิดเป็็นไปอย่่างนั้้�น พููดอีีกอย่่างก็็คืือ ความคิิดเป็็นแค่่สิ่�งหนึ่่�งที่่�ถููกสร้้างขึ้�นมาโดยเงื่�อนไข และย่่อมเปลี่�ยนได้้ถ้้าเงื่�อนไขเปลี่�ยน เราอาจจะคิิดถููกหรืือคิิดผิิดก็็ได้้ จึึงไม่่ต้้องเชื่�่อความคิิดเสมอไป หน้้าที่่�เราคืือแค่่รู้�ว่่า สิ่�งนี้้�เป็็นความคิิด และยืืมใช้้มันั เท่่านั้้�น แล้ว้ การไม่่เชื่อ�่ ความคิดิ ตัวั เอง มีปี ระโยชน์์อะไร? ความขัดั แย้ง้ ทั้้ง� ปวงล้ว้ นเกิดิ จากการยึดึ มั่่น� ในความคิดิ ตัวั เองเกินิ ไปมิใิ ช่ห่ รืือ ทุุกคนเชื่�่อว่่าตนเป็็นเจ้้าของความคิิด มีีสิิทธิ์�คิิด สิ่�งที่่�คิิดและเหตุุผลที่่�คิิด ถููกต้อ้ งเสมอ นี่่แ� หละคืือปัญั หา หากมองย้อ้ นกลับั ว่า่ ถ้า้ ลองคิดิ อีกี ด้า้ นหนึ่่ง� เปลี่�ยนเงื่�อนไข สิ่�งที่่ค� ิิดอาจจะไม่่เป็็นอย่า่ งเดิิมแล้้ว ความเข้้าใจอัันนี้้แ� หละ ที่่จ� ะเป็็นจุดุ เริ่ม� ต้้นนำ�ำ ไปสู่่�สัันติภิ าพระดับั สููงสุดุ ได้้
มีงี านวิจิ ัยั ที่่ม� หาวิทิ ยาลัยั Harvard พาคนมาเข้า้ โปรแกรมฝึกึ สติิ ฝึกึ ความรู้้�สึกึ ตัวั อย่า่ งต่อ่ เนื่อ�่ ง 8 สัปั ดาห์์ เขาพบว่า่ สมองส่ว่ นสัตั ว์เ์ ลื้อ� ยคลาน หดเล็็กลง และการเชื่่�อมต่่อกัับสมองส่่วนอื่�่นก็็ลดลงด้้วย นั่่�นแปลว่่า แม้้เรายัังมีีความโกรธ แต่่สััญชาตญาณดิิบจะไม่่ออกมาตอบสนอง แบบอัตั โนมัตั ิิทันั ทีี อธิบิ ายง่่าย ๆ ก็็คืือ มีีความยัับยั้ง� ชั่ง� ใจเกิิดขึ้้น� ในสมอง มีกี ารชะลอเวลาให้ส้ มองส่่วนเหตุผุ ลได้้มีโี อกาสออกมาทำำ�งาน การฝึึกสติิสามารถ เปลี่่�ยนแปลงโครงสร้า้ งของสมองได้้เลย จริงิ ๆ แล้ว้ การฝึกึ สติไิ ม่ใ่ ช่เ่ รื่อ�่ งศาสนา การหมั่่น� มารู้้�สึกึ ตัวั เวลาทำ�ำ กิจิ กรรม เช่น่ เวลาดื่ม่� น้ำำ�� น้ำ�ำ� กระทบลิ้้น� รู้้�สึกึ ถึงึ ความเย็น็ ของน้ำ��ำ ในปาก ไหลลงคอ เป็็นการสอนให้ส้ มองค่่อย ๆ ลดการทำ�ำ งานจากโหมดอััตโนมััติิ มาติดิ เบรกให้้มันั กระตุ้�นให้ส้ มองส่ว่ นที่่�ใช้้ความคิิดความยัับยั้้�ง ชั่ง� ใจให้ท้ ำ�ำ งานดีขีึ้น� เรื่อ�่ ย ๆ ที่่�จริิงแล้้วเพีียงแค่่ยึึดหลััก “เอาใจเขามาใส่่ใจเรา” สัันติิภาพนั้้�นจะเป็็นเรื่่�องที่่�เกิิดขึ้�นไม่่ยากเลย ทุกุ คนต้อ้ งการความปลอดภััย อยากมีคี วามสุุข ไม่อ่ ยากโดนรัังแก ไม่่อยากถููกทอดทิ้้ง� ทุกุ คนต้อ้ งการ เหมืือนกััน แต่่คนมักั จะลืืม และเผลอคิิดแค่ม่ ุมุ เดีียวว่า่ ฉัันจะเอา ๆ นี่่�คืือความสุุขของฉันั จึึงเผลอแสดง พฤติกิ รรมไม่ด่ ีอี อกมา ทำำ�ลายคนอื่น่� เพื่อ�่ ความสุขุ ของตัวั เราเอง ถ้า้ หัดั เอาใจเขามาใส่ใ่ จเรา พร้อ้ มเชื่อ�่ มั่่น� ในหลัักการว่่า “ถ้้ามีีคนหนึ่่�งทำ�ำ คนที่่�เหลืือก็็จะทำำ� ถ้้ามีีคนไม่่ทำำ� คนที่่�เหลืือจะทำ�ำ มากขึ้�นเรื่่�อย ๆ” เราจะรู้�ได้ท้ ันั ทีวี ่า่ ถ้า้ เราอยากเห็น็ โลกภายนอกมีสี ันั ติภิ าพอย่า่ งไร เราก็ต็ ้อ้ งสร้า้ งสันั ติภิ าพภายในอย่า่ งนั้้น� ยกตัวั อย่า่ ง ข่่าวดาราขึ้�นไปตบหน้า้ พิิธีกี รบนเวทีีออสการ์์ หลายคนเห็็นด้ว้ ยกับั เหตุกุ ารณ์ว์ ่่า ถ้้าใครมาบููลลี่� เราก็ค็ วรเอาคืืน แต่เ่ วลาเรามองเรื่อ่� งอะไรก็ต็ าม ควรแยกแยะเป็น็ ส่ว่ น ๆ อย่า่ ตัดั สินิ เอาแบบทื่อ�่ ๆ กำำ�ปั้้น� ทุบุ ดินิ ถ้า้ มีคี นมาถามว่า่ สิ่ง� ที่่เ� กิดิ ขึ้น� ถููกต้อ้ งไหม? ผมจะตอบว่า่ หนึ่่ง� การบููลลี่ผ� ิดิ และสองการตบหน้า้ ก็ผ็ ิดิ สมมติวิ ่า่ ในวันั นั้้น� ดาราคนนั้้น� เดินิ ขึ้น� ไปกอดพิธิ ีกี รคนนั้้น� แล้ว้ บอก “พี่่ช� ายเรารู้�จักกันั มานาน นายรู้�ใช่ไ่ หมว่า่ แฟนฉันั ไม่ค่ ่อ่ ยสบาย ฉันั ชอบ ลีีลาพิิธีีกรของนายนะ แต่่ได้้โปรดให้้เกีียรติิภรรยาฉัันด้้วย” คุุณคิิดว่่ามัันจะงดงามแค่่ไหน มัันจะเป็็นตััวอย่่างที่่�ดีีแก่่มนุุษยชาติิได้้เลย แต่ว่ ันั นั้้น� พอเขาทำำ�แบบนั้้น� สังั คมเกิดิ มาตรฐานใหม่ข่ึ้น� มาทันั ทีี สมมติถิ ้า้ คุณุ เห็น็ ด้ว้ ย เวลาลููกไปโรงเรียี นคุณุ จะสอนเขาไหมว่า่ ถ้า้ มีเี พื่อ่� นมาล้อ้ ก็็บ้้องหััวมัันเลย! อย่่างนี้้�คงตบกัันทั้้�งโรงเรีียน เราจึึงต้้องมาตกลงทำ�ำ ความเข้้าใจกัันก่่อนว่่า ในการอยู่�่ ร่่วมกัันในสัังคมนี้้� อะไรคืือ สิ่�งที่่ค� วรทำำ� อะไรคืือสิ่�งที่่ไ� ม่่ควรทำ�ำ มีีการทดลองของมหาวิิทยาลััย Princeton ศึึกษาว่่า จะต้้อง สิ่�งสุุดท้้ายที่่�อยากจะฝากคืือ “การรู้�้ตััว” ใช้้นัักสร้้างกระแสมากแค่่ไหนในการเปลี่ �ยนแปลงพฤติิกรรม สำำ�คััญมาก ๆ ถึึงแม้้วัันนี้้�จะมีีสติิแล้้ว อย่่างใดอย่า่ งหนึ่่ง� ของคนในสัังคม เขาให้้อาสาสมัคั ร 200 คน ใช่ว่ ่า่ ต่อ่ ไปนี้้ท� ุกุ คนจะไม่โ่ กรธ หรืือจะโลกสวย ดููรููปผู้้�หญิิงแล้้วให้้ทุุกคนตกลงตั้ �งชื่่�อให้้ผู้้�หญิิงที่่�เห็็นในรููป อารมณ์ด์ ีไี ปตลอด ไม่ใ่ ช่ค่ รับั ! พวกเราทุกุ คน จากนั้้�นให้้ทีีมงานปลอมตััวปะปนเข้้าไปสร้้างกระแสในกลุ่่�ม ยัั ง มีี ส ม อ ง ส่่ ว น กิ้ � ง ก่่ า แ ล ะ ห ม า แ ม ว อยู่่� เพื่อ�่ ดููว่า่ ต้อ้ งใช้น้ ักั สร้า้ งกระแสสักั กี่ค� น ในการหว่า่ นล้อ้ มให้ท้ ุกุ คน ทุุกคนเติิบโตไปจะต้้องเจอปััญหา ทุุกคน ปลงใจเลืือกชื่่�อที่่�ทีีมงานต้้องการ ผลปรากฏคืือ การทดลองนี้้� จะทำำ�ผิิดพลาด แต่่สิ่�งที่่�เราทำ�ำ ได้้คืือ บอกว่่าแค่่ 25% ก็็สำ�ำ เร็็จแล้้ว! แค่่ 25% ก็็ชัักนำำ�พฤติิกรรม ตั้้ง� สติิ เรียี นรู้จ้� ากความผิดิ พลาด ตั้้ง� เจตนา ของสังั คมได้แ้ ล้ว้ ได้รู้้�แบบนี้้ค� วามหวังั ของสันั ติภิ าพดููจะไม่ไ่ กล ที่่�จะพััฒนาตััวเองและสร้้างสิ่ �งดีี ๆ เกินิ ไปใช่ไ่ หม จะดีแี ค่่ไหนถ้า้ เรามีีผู้้�นำำ�ที่่�มีคี วามอ่่อนโยน รับั ฟังั ให้้กับั ตัวั เองและคนรอบข้้างเสมอ อันั นี้้ค� ืือ คนอื่น่� และเปิดิ ใจกว้า้ ง สักั วันั หนึ่่ง� รุ่�นของคุณุ นี่่แ� หละจะโตขึ้น� มา สิ่ง� ที่่ส� ำำ�คัญั ที่่�สุุด เป็็นผู้้�นำ�ำ เพราะฉะนั้้�นก็็หวัังว่่าคุณุ จะเป็น็ 25% ที่่�ช่ว่ ยกัันขยาย วงความคิิดและพฤติิกรรมสัันติิภาพออกไปสู่่�ภายนอก สิ่�งนี้้ส� ำ�ำ คััญมาก ๆ กัับสัันติภิ าพที่่�ยั่�งยืืน
พทุ ธวธิ ี สรา้ งสัมพันธอ์ ยา่ งสันติ โดย พระจิติ ร์์ จิติ ฺฺตสํํวโร 1 มุมุ มองหรืือยุทุ ธวิิธีีสร้้างสััมพัันธ์์อย่า่ งสันั ติิ การให้้นิิยามของสัันติิภาพหรืือสัันติิอาจจะยาก คนส่่วนใหญ่่รู้�จักแต่่บอกไม่่ถููก ถ้า้ ใจเรามีสี ันั ติิ มีคี วามสงบสุขุ มีคี วามปรกติิ ใจเรามีคี วามเบิกิ บาน มีคี วามสบาย อย่า่ งนี้้เ� รียี กว่า่ ใจเรามีสี ันั ติิ ใจที่่ไ� ม่ม่ ีสี ันั ติิ เช่น่ มีใี ครมาทำ�ำ อะไรเรา เราก็จ็ ะเอาเรื่อ่� ง แต่ถ่ ้้าใจมีสี ัันติิ ก็็จะมองว่า่ ไม่เ่ ห็็นเป็็นไรเลย ใจเราก็จ็ ะเรียี บร้อ้ ยดีี ลองสัังเกตดูู เหตุุการณ์์ ๆ หนึ่่�ง อาจมีี 4-5 คนอยู่ใ�่ นเหตุุการณ์์ เมื่�อ่ มีอี ะไรบางอย่่างเกิิดขึ้น� บางคนก็็ปรกติิดีี แต่่บางคนเดืือดดาลมาก ดัังนั้้�น ในเหตุุการณ์์หนึ่่�งอาจทำ�ำ ให้้ บางคนสููญเสียี สันั ติิ คืือ เสียี ความรู้้�สึึกเป็น็ ปรกติสิ ุุขจากจิิตใจไป สัันติิภายใน คืือ ความเป็็นปรกติิสุุขภายในจิิตใจ ลัักษณะที่่�สำำ�คััญมาก คืือ มีีความเป็็นกลาง ไม่รู่้้�สึกึ เข้า้ ข้า้ งตัวั เอง ไม่ไ่ ด้เ้ ข้า้ เข้า้ งคนอื่น�่ แล้ว้ ก็ไ็ ม่ไ่ ด้เ้ ข้า้ ข้า้ งด้า้ นใดด้า้ นหนึ่่ง� มีคี วามเป็น็ กลางอยู่�่ มีีความเป็น็ ปรกติิ สัันติใิ นพื้้น� ที่่ต� ่า่ ง ๆ ที่่เ� ราอยู่่� เช่่น สันั ติิภาพในบ้า้ น จะเห็น็ ได้ว้ ่่าบ้า้ นที่่�ไม่่มีีสัันติิภาพ คืือแบบที่่�เป็็นสงครามร้้อน จะมีีการใช้้คำ�ำ ไม่่ดีีต่่อกััน ใครผิิดพลาดก็็ให้้อภััยกัันยาก ส่่วนแบบที่่เ� ป็น็ สงครามเย็น็ คืืออาจเลืือกที่่ร� ักั มัักที่่ช� ังั บึ้้ง� ตึงึ กััน เง้า้ งอนกันั คนที่่อ� ยู่�่ ก็็ไม่่รู้้�สึึกร่่มเย็็น ไม่่รู้้�สึึกสบายใจ อึึดอััด บางครอบครััวอาจมีีคนเสีียศููนย์์ไปเลย แต่บ่ ้า้ นที่่ม� ีสี ันั ติกิ ็อ็ าจจะช่ว่ ยทำำ�ให้ค้ นเสียี ศููนย์ป์ รับั คืืนสู่่�สันั ติไิ ด้เ้ ร็ว็ เช่น่ มีคี วามเห็น็ ใจ ว่่าเขาเหนื่อ�่ ยมา หรืือเจอเรื่�อ่ งแย่่ ๆ มา บางครั้ง� สัันติทิ ี่่�อยู่่ใ� นครอบครัวั อื่น�่ ก็็สามารถ ทำ�ำ ให้เ้ ราฟื้น�้ ได้เ้ ร็ว็ เช่น่ กันั ลองสังั เกตดููครอบครัวั ที่่ไ� ม่ม่ ีสี ันั ติิ หรืือไม่ร่ ักั สันั ติกิ ็จ็ ะเป็น็ แบบ เอ้้า..เขาทำ�ำ อย่่างนี้้�เหรอ เราไปจััดการเขาเลยไหม ช่่วยกัันรุุมประณามคนที่่�ทำ�ำ ให้้ สมาชิกิ ของครอบครัวั คนอื่น�่ เดืือดร้อ้ น อย่า่ งนี้อ� าจดููเป็น็ ครอบครัวั สมานฉันั ท์์ แต่ไ่ ม่ม่ ีสี ันั ติิ สมานฉัันท์์ก็็คืือ เห็็นพ้้องต้้องกััน ถ้้าเป็็นครอบครััวสัันติิแบบสมานฉัันท์์จะรู้�วิธีีว่่า เรื่อ่� งไม่ด่ ีกี ็เ็ กิดิ ขึ้น� กับั ใครก็ไ็ ด้้ เราต้อ้ งเอามาเป็น็ อารมณ์ด์ ้ว้ ยหรืือ อย่า่ งนี้้ค� ืือมีที ั้้ง� สันั ติิ มีที ั้้ง� ความสมานฉัันท์์ โรงเรียี นที่่�มีีสัันติกิ ับั โรงเรียี นที่่ไ� ม่่มีีสัันติกิ ็แ็ ตกต่า่ งกันั คุณุ ครููที่่ไ� ม่่มีีสัันติกิ ็อ็ าจจะใช้ค้ ำ�ำ รุุนแรง ตรงกัันข้้าม โรงเรียี นที่่ม� ีีสันั ติิ คุณุ ครููจะมีพี ื้้น� ที่่ส� ำ�ำ หรับั ความแตกต่า่ ง คุณุ ครูู จะมีีความเป็็นกลาง นัักเรีียนกัับครููย่่อมมีีวุุฒิิภาวะไม่่เหมืือนกััน ถ้้าคุุณครููไม่่มีีสัันติิ เมื่่�อถููกหน้้าที่่�ความรัับผิิดชอบถาโถม คุณุ ครููก็็อาจจะเสียี ศููนย์์ ครููก็็เป็็นมนุุษย์์ นัักเรีียนก็็เป็็นมนุุษย์์ เพื่�่อนก็็เป็็นมนุุษย์์ ทุุกคนที่่�อยู่่�ในโรงเรีียน ในสัังคมก็็เป็็นมนุุษย์์ทั้้�งนั้้�น ถ้้าดููแลสัันติิของตนเองไม่่ได้้ มีีการเสีียศููนย์์เกิิดขึ้�น จะทำ�ำ ให้้ชุุมชุนุ หรืือพื้้น� ที่่�ที่่�เราอยู่่เ� กิิดซวนเซได้้ 1 อดีตี นักั กลยุทุ ธ์์โฆษณาและสื่่�อสารแบรนด์์
สัันติิไม่่ได้้ขึ้�นอยู่�่ กัับอายุุหรืือวััย จะเด็็กหรืือผู้�ใหญ่่ ก็็อาจจะมีีสัันติิหรืือไม่่มีีสัันติิได้้ทั้้�งนั้้�น ขึ้�นอยู่่�กัับ ความตระหนักั ถึงึ คุณุ ค่า่ ของสันั ติิ รู้�ว่า่ สันั ติจิ ะทำำ�ให้เ้ รา มีคี วามปรกติิ เป็น็ กลาง ไม่เ่ สียี ท่า่ อคติิ ไม่ต่ กเป็น็ ทาส ของอารมณ์์ ไม่ต่ั้ง� แง่ต่ ่อ่ กันั ชอบคนนั้้น� ไม่ช่ อบคนนี้้� เห็น็ ว่า่ เราต่า่ งเป็น็ เพื่อ�่ นมนุษุ ย์ท์ ี่่ร� ่ว่ มสุขุ ทุกุ ข์ด์ ้ว้ ยกันั เวลาที่่ไ� ม่ม่ ีสี ันั ติิ เราไม่เ่ ป็น็ กลาง ไม่เ่ ป็น็ อิสิ ระ จะคิดิ จะพููดจะทำ�ำ อะไร ก็ข็ าด ๆ เกินิ ๆ และมักั เจืือด้ว้ ย อารมณ์์ อาจกล่า่ วได้ว้ ่า่ การสููญเสียี สันั ติคิ ืือการสููญเสียี อิสิ รภาพ ที่จ� ะใช้ค้ วามคิดิ ความอ่า่ นอย่า่ งมีปี ระสิทิ ธิภิ าพ คนเราไม่่ว่่าจะเฉลีียวฉลาดสัักแค่่ไหน หากสููญเสีีย สัันติิ สมองซึ่�่งมีีศัักยภาพก็็กลางเป็็นอาวุุธรัับใช้้ อารมณ์ท์ ี่่ไ� ม่่ดีี ซึ่�ง่ เป็็นอะไรที่่น� ่่าเสีียดายมาก ขอสรุุปตรงนี้้�ก่่อนสัักครั้�งว่่า ‘สัันติิเป็็นภาวะพึ่่�งประสงค์์ บางคนโต้้แย้้ง เห็็นความโกรธ ความตาต่่อตาฟัันต่่อฟัันความสะใจเป็็นภาวะ พึึงประสงค์์ ประมาณว่่า ถ้า้ มีีอะไรไม่่พอใจเกิดิ ขึ้�น ก็ไ็ ม่พ่ อใจ เลืือกโกรธมากกว่า่ เลืือกสัันติิ หากพิจิ ารณาให้ด้ ีจี ะเห็น็ ว่า่ เราเองที่่ก� ำ�ำ ลังั โดนความโกรธเล่น่ งาน โดนความน้้อยเนื้้อ� ต่ำ��ำ ใจ อารมณ์์ ความรู้้�สึึกของตนเองเล่น่ งาน เวลาที่่�เราสููญเสียี ความเป็น็ ปรกติิ เราไม่่ได้้เป็็นเรา ในเวอร์์ชั่�นที่่ด� ีีที่่ส� ุุด ด้ว้ ยเหตุุนี้้� สันั ติิภาพจึึงดีีกว่่าความเป็น็ อารมณ์์อื่�น่ ๆ การไม่ม่ ีสี ันั ติกิ ็ค็ ืือการโดนอารมณ์ใ์ ดอารมณ์ห์ นึ่่ง� ครอบงำ�� อาจจะเป็น็ อารมณ์ท์ ี่่เ� ป็น็ บวก หรืือลบก็ไ็ ด้ท้ ั้้ง� นั้้น� ตามหลักั ใจแล้ว้ อารมณ์ไ์ หน ครอบงำ��เรา เขาก็็ได้ช้ ีีวิติ เราไปด้ว้ ย เพราะฉะนั้้น� ถ้า้ ใจตกอยู่�ใ่ ต้้อำำ�นาจของความโกรธ สมองที่่�มีศี ักั ยภาพ ก็ต็ กเป็็นทาสรัับใช้ค้ วามโกรธ สันั ติิไม่ใ่ ช่่เรื่่อ� งไกลตััว ทุุกวัันนี้้�การเรีียนก็็ยาก การทำ�ำ งานก็็ยาก การเป็็นการอยู่่�ยาก ถ้้าต้้องทำำ�เรื่่�องยาก ๆ ด้้วยใจที่่�ไม่่ปกติิสุุข ความรับั ผิดิ ชอบที่่ท� ้า้ ทายอยู่แ�่ ล้ว้ จะกลายเป็น็ งานที่่ห� นักั หนาสักั แค่ไ่ หน เราไปเพิ่่ม� ปัญั หาอีกี ทำำ�ไม ไปทำำ�ให้จ้ ิติ ใจ ขาดสมรรถนะทำ�ำ ไม สัันติิเป็็นเรื่�่องใกล้้ใจที่่�สุุด ทำ�ำ ให้้ศัักยภาพของเราได้้ทำ�ำ งานเต็็มเม็็ดเต็็มหน่่วย และถููกใช้้ อย่า่ งถููกทิศิ ถููกทางทำำ�ให้พ้ ร้้อมสำ�ำ หรัับการท้้าทายต่า่ ง ๆ ที่่เ� กิดิ ขึ้�น ลองเปรียี บเทียี บดููว่า่ จิติ ใจของเราเวลาที่่�มีีสันั ติิ ทััศนคติติ ่อ่ โลก ต่่อความท้า้ ทาย ต่อ่ สิ่�งต่า่ ง ๆ มัันเป็น็ อย่่างไร เมื่อ่� เปรียี บเทียี บกัับใจที่่ม� ีีอารมณ์อ์ ะไรสักั อย่่างแบบไหนมัันดีกี ว่่า แบบที่่�ใจเราเป็็นกลาง ๆ เป็็นปรกติิ สดชื่่�นดีี ไม่่มีีความลำำ�เอียี ง กับั ใจที่่ม� ีีอารมณ์์ แบบไหนดีกี ว่่ากันั สัันติทิ ำ�ำ ให้ใ้ จมีสี มรรถนะ ดููนักั กีฬี าจะยิ่ง� เห็น็ ชัดั ถ้า้ ต้อ้ งเสียี แต้ม้ นี้้ไ� ป มันั จะเกมส์์ หรืือจะแพ้จ้ ะชนะอยู่แ�่ ล้ว้ หรืือเหลืืออีกี ไม่ก่ี่น� าทีจี ะจบครึ่ง� แรกครึ่ง� หลังั เรายังั ตามอยู่เ�่ ท่า่ นั้้น� เท่า่ นี้้� ปรากฏว่า่ เครียี ดเอง โมโห เริ่ม� หลุดุ ทั้้ง� ๆ ที่่น� าทีนีั้้น� เราต้อ้ งการศักั ยภาพแบบเต็ม็ เม็ด็ เต็ม็ หน่ว่ ยที่่ส� ุดุ บางทีใี นเกมส์ก์ ีฬี า เขาถึงึ กับั ยั่่ว� ยุใุ ห้เ้ สียี สมาธิิ แล้ว้ ยังั มีเี สียี งเชียี ร์จ์ ากข้า้ งสนามที่่ท� ำำ�ให้เ้ ราจิติ ตกเพราะฉะนั้้น� ใจที่่ม� ีสี ันั ติภิ าพ ย่่อมดีกี ว่่าการที่่�สููญเสีียสันั ติิภาพให้ก้ ับั อารมณ์์ใดอารมณ์ห์ นึ่่�ง ขอแบ่ง่ ปันั ประสบการณ์ท์ ำ�ำ ดีแี ต่เ่ ศร้า้ หมองของตนเองเป็น็ ข้อ้ เตืือนใจ สมัยั บวชใหม่่ ๆ นัดั กันั จะไปกวาดลานวัดั กันั 2-3 คน ปรากฏว่่า เมื่่�อถึึงเวลา เพื่อ�่ น ๆ ไม่่มา กวาดไปก็บ็ ่น่ ในใจไปจนเสร็จ็ งาน แทนที่่ห� ลวงพี่่จ� ะได้้เจริิญสติิ กลัับได้้ความขุ่่�นเคืืองใจ คิิดดูู อุสุ ่า่ ห์ล์ างานมาบวช แต่่เราสููญเสีียสันั ติิ ไม่่ใช่่ว่่าบ่่นแล้ว้ งานจะเสร็จ็ เร็็วขึ้้�นนะ งานก็็ต้้องทำ�ำ เหมืือนเดิิม สิ่ง� ที่่�สููญเสียี ไปคืือสัันติสิ ุขุ ในการทำำ�งาน
เท่่าทัันอคติิ เมื่่�อสัันติขิ องเราถููกท้า้ ทาย เช่น่ เจอสถานการณ์์หรืือคำ�ำ พููดไม่พ่ ึึงประสงค์์ ไม่่ว่า่ จะเป็น็ ทางบวกหรืือทางลบ ตััวอย่า่ งอคติทิ างบวก เช่่น เป็็นพวกเป็็นพ้้องกันั ลููกคนอื่่�นเสีียงดัังจนรบกวนผู้�อื่น� ในที่่�สาธารณะเป็น็ เรื่อ่� งรัับไม่่ได้้ แต่่ถ้้าเป็็นลููกหลานเรา กลับั รู้้�สึกึ ว่า่ นี่่เ� ป็น็ เรื่อ�่ งสุุดวิิสััยที่่�คนทั่่�วไปน่า่ จะเข้า้ ใจ กล่า่ วคืือ อคติเิ พราะรักั อาจทำ�ำ ให้้เรา เห็น็ ผิดิ เป็น็ ถููกได้้เหมืือนกััน อคติิเชิงิ ลบ หรืืออคติเิ พราะชััง ก็ม็ ีใี ห้้เห็็นได้้ทั่่ว� ไป คืือไม่เ่ อา ไม่ใ่ ช่่ ไม่่พอใจ ไม่่ถููกใจ จะคิดิ ลบ ๆ ไว้ก้ ่่อน บางทีีเขา ผิิดพลาดนิิด ๆ หน่อ่ ย ๆ ก็็หัักแต้ม้ จนโหดร้า้ ย รักั ษาความเป็็นกลางไว้ก้ ่่อนดีีกว่่า จะสร้้างสันั ติิให้ก้ ัับตัวั เองได้้อย่่างไร สิ่ง� ที่่ท� ำำ�ให้จ้ ิติ ใจเราสููญเสียี สันั ติคิ ืือ อารมณ์ค์ วามรู้้�สึกึ นึกึ คิดิ ต่า่ ง ๆ ที่่ใ� จไปคลุกุ คลีดี ้ว้ ย เมื่อ�่ ยึดึ มั่น� ถืือมั่น� ในความเห็น็ ติิดกัับความรู้้�สึึก เราก็็สููญเสีียความเป็น็ กลางแล้ว้ ใจที่่ม� ีสี ัันติิก็็คืือใจที่่�ปลอดจาก ความยึึดมั่น� ถืือมั่�นในอารมณ์์ต่่าง ๆ โดยทั่่�วไป เรามัักจะหลงไปกัับอารมณ์์ ความคิิดความเห็็นต่่าง ๆ โดยไม่่รู้้�ตััว คำำ�ถามคืือ เราจะคลายใจออกจาก อารมณ์์ได้อ้ ย่่างไร คืือยิ่�งพยายามไม่ค่ ิดิ กลัับยิ่่ง� คิดิ ไม่ค่ ิิดเรื่อ่� งนั่่น� ก็็ต้อ้ งหาเรื่่อ� งอื่�น่ ๆ มาคิดิ แทน เพื่่อ� ให้เ้ ห็็นภาพ เราสมมุุติิให้้ความคิดิ ลบเป็น็ ไก่ด่ ำ�ำ เราต้้องสังั เกตตััวเองอยู่่�เสมอ ๆ บางคนไม่่รู้�ว่่าตอนนี้้เ� รามีีไก่ด่ ำำ� มาจ้อ้ กแจ้ก้ อยู่ใ�่ นหััว เราก็ต็ กเป็น็ เหยื่�่อยไก่ด่ ำ�ำ คิดิ ทำ�ำ อะไรดำำ� ๆ มีพี ฤติิกรรมสีีดำำ� ๆ ส่ง่ สีีดำำ� ๆ ออกไป และสมมติิ ให้้ไก่่เหลืืองลายสดใสเป็็นตััวแทนความคิิดที่่�เป็น็ กุศุ ล หรืือความคิดิ ที่่�ดีี ที่่เ� ป็น็ ประโยชน์์ หนึ่่�งในวิิธีีง่่าย ๆ ในการดููแลเมื่่�อไก่่ดำำ�มาเยี่�ยมเยืือนใจ คืือการตระหนัักรู้�ว่่าตอนนี้้�มีีความคิิด ความรู้้�สึึก อารมณ์์ ที่่�ไม่่ดีีอยู่ภ่� ายใน ไม่่ว่่าจะในหััวสมอง หรืือในจิิตใจ หัันมาคิดิ ถึงึ คุณุ งามความดีี เรื่�่องดีี ๆ ที่่�เคยผ่า่ นมา มีีแบบฝึึกหััด ง่า่ ย ๆ ที่่เ� รียี กว่า่ สามเรื่อ�่ งดีี ถ้า้ สนใจศึกึ ษาเพิ่่ม� เติมิ ลองค้น้ หาโดยใช้ค้ ำ�ำ ค้น้ หาว่า่ Three good things จะพบข้อ้ มููล ของแบบฝึึกหััดนี้้� สามเรื่่อ� งดีี หรืือ Three good things ทำ�ำ อย่า่ งไร ในหนัังสืือ สมองแห่่งพุุทธะ โดย ดร. ริิค แฮนสััน กล่่าวถึึงพฤติิกรรมของสมองที่่�น่่าแปลก ได้อ้ ย่า่ งเห็น็ ภาพ คืือ จับั เรื่อ�่ งไม่ด่ ีไี ว้ห้ นับั ราวกับั เทปตีนี ตุ๊�กแก (Velcro) ที่่แ� ปะกันั เบา ๆ ก็ต็ ิดิ แน่น่ เลย และปล่อ่ ยให้เ้ รื่อ่� งดีๆี ผ่า่ นไป ราวกับั ใจเคลืือบเทฟล่อ่ น (Teflon) วัสั ดุทุ ี่่เ� ขานำ�ำ มาใช้เ้ คลืือบหม้อ้ หรืือกระทะ ไม่ใ่ ห้้อาหารที่่โ� ดนความร้้อนไหม้ไ้ ม่่ติดิ ผิิวภาชนะ ถ้้าจะพููดให้ง้ ่่าย คืือจดจำำ�เรื่อ�่ งที่่ไ� ม่ด่ ีี ได้ง้ ่่าย และปล่อ่ ยผ่่านเรื่�่องที่่�ดีี สามเรื่อ�่ งดีี คืือแบบฝึกึ หัดั เพื่อ่� สร้า้ งนิสิ ัยั ใหม่ใ่ ห้ก้ ับั สมอง อาศัยั ช่ว่ งเวลาก่อ่ นเข้า้ นอน ทบทวนว่า่ วัันนี้้ม� ีีสิ่�งดีี ๆ อะไรเกิดิ ขึ้�นกับั เราบ้้าง ขอให้้คิิดถึงึ สิ่ง� ดีี ๆ 3 สิ่ง� อาจเป็น็ เรื่่�องดีี ๆ เหตุกุ ารณ์์ดีี ๆ คนดีี ๆ ที่่�เมตตา ช่่วยเหลืือเรา มีีน้ำ�ำ�ใจต่่อเราหรืืออาจเป็น็ โอกาสในการทำำ�ความดีขี องเราก็ไ็ ด้้ฝึึก เช่น่ นี้้ใ� ห้้เป็น็ ประจำำ�ทุกุ วันั นี่่เ� ป็น็ แบบฝึกึ หัดั ง่า่ ย ๆ ที่่ใ� ครก็ท็ ำ�ำ ได้้ จะเด็ก็ จะผู้�ใหญ่ท่ ำ�ำ ได้ท้ ั้้ง� นั้้น� เป็น็ แบบฝึกึ หัดั สมองให้คุ้้�นเคย กับั กระแสความดีใี ห้ใ้ จอยู่ใ่� นแดนกุศุ ล หัดั คิดิ บวก หัดั หล่อ่ เลี้ย� งเรื่อ�่ งดีี ๆ ที่่เ� กิดิ ขึ้น� ชวนไก่เ่ หลืือง ให้ม้ าเดินิ เล่่นในชีวี ิติ เลี้ย� งเขาให้แ้ ข็ง็ แรง เช่่น วันั นี้้�เราได้พ้ ยายามทำ�ำ อะไรที่่�ดีบี างอย่่าง วัันนี้้�เรา ได้ใ้ ห้้อภัยั วันั นี้้เ� ราอดทนทำ�ำ อะไรจนเสร็็จ เพื่่อ� เร้้าวงจรเชิิงบวกในสมอง
มีีงานวิิจััยที่่�สนัับสนุุนแบบฝึึกหััดนี้้�อยู่่�พอสมควร ถ้้าเราฝึึกเช่่นนี้้� เรา คืือ การสัังเกตตััวเอง เปรีียบเหมืือนไก่่สีีฟ้้า ไก่่ตััวนี้้�พิิเศษ คืือ เป็น็ ประจำ�ำ รักั ษาวินิ ัยั ในการระลึกึ ถึงึ เรื่อ่� งดีกี ่อ่ นเข้า้ นอน หัวั สมอง คอยสังั เกตและเห็น็ ความเป็น็ ไปภายในตัวั เองไก่ต่ ัวั นี้้เ� กิดิ จากการสังั เกต จะคลายจากเรื่อ�่ งที่่�ทำ�ำ ให้ไ้ ม่ส่ บายใจ เมื่่อ� สบายใจดีีแล้้ว การนอน ตััวเองบ่่อย ๆ ว่่า ตอนนี้้�เราคิิดอะไรอยู่�่ หรืือเปล่่า ตอนนี้้�ใจเรา ก็็จะมีีคุณุ ภาพขึ้น� มันั เป็น็ อย่า่ งไร เราหวั่่น� ไหวเรารู้�สึกแย่่ เรารู้�สึกไม่ค่ ่อ่ ยดีี เป็น็ การสำำ�รวจ ประสบการณ์ด์ ููแลผู้้�ป่่วยประคัับประคอง หรืือผู้้�ป่ว่ ยระยะสุดุ ท้า้ ย ตััวเองและตระหนักั รู้�ตนเอง ไก่่ดำ�ำ หรืือความคิดิ แย่่ ๆ ปรากฎขึ้้น� เมื่่�อไร พบว่่าเวลาที่่�จิิตใจเศร้้าหมองจะให้้กลัับมาสู่�่ความเป็็นปกติิ เราจะรู้�ว่า่ กำำ�ลังั คิดิ ลบ กำ�ำ ลังั คิดิ อกุศุ ลอยู่�่ สำำ�รวจตัวั เอง ตระหนักั รู้้�ตัวเอง ความเป็็นกลางจะทำ�ำ ได้้ยาก เหมืือนกัับคนที่่�กำ�ำ ลัังจมในอารมณ์์ เห็น็ ตััวเอง อะไรก็็ได้้ หรืือกำำ�ลัังดิ่�งลง ถ้้าเราจะพยายามให้้เขากลัับคืืนสู่�่ภาวะปกติิ เราอาจคุ้�นเคยกัับคำำ�ว่่า จิิตสำ�ำ นึึก คืือ จิิตที่่�กำ�ำ ลัังคิิดนึึกอยู่่� และ เขาจะทำ�ำ ไม่ค่ ่อ่ ยถููก เป็น็ เรื่อ�่ งง่า่ ยกว่า่ ที่่จ� ะชวนให้เ้ ขาคิดิ ไปในทางกุศุ ล จิติ ใต้ส้ ำ�ำ นึกึ ยังั มีจี ิติ อีกี ประเภทหนึ่่ง� ที่่ไ� ม่ใ่ ช่ท่ ั้้ง� จิติ สำำ�นึกึ และจิติ ใต้ส้ ำำ�นึกึ หรืือคิิดไปในทางที่่�ดีี เช่น่ ดููสิิ มีลี ููกมาเยี่�ยมด้ว้ ย ดีจี ังั เลย ตอนนี้้ล� ููก ๆ คืือจิิตที่่�ดููจิิต หรืือจิิตที่่�ดููความเป็็นไปของตััวเอง ดููตััวเอง เห็็นตััวเอง เรีียนจบมีงี านทำำ�กันั หมดแล้ว้ ใช่่ไหม เห็น็ ความเป็็นไปในตััวเอง หรืือ ‘สติ’ิ เราก็ส็ ามารถใช้้วิิธีกี ับั ตััวเองได้้ เวลาที่่�เรากล่า่ วถึึงเรื่่อ� งดีี ๆ จิติ ใจ อย่่างไรก็็ตาม สติิที่่�กล่่าวถึึงอยู่�่นี้�ไม่่ใช่่สติิในการดำำ�รงชีีพประจำำ�วััน จะมีีความสุุข แต่่ความสุุขก็็ไม่่ใช่่อะไรที่่�ยั่�งยืืน พอจิิตใจคลาย แต่ห่ มายถึงึ สติใิ นการตระหนักั รู้้�ตัวั เอง ณ ขณะนั้้น� ๆ ตามความเป็น็ จริงิ จากเรื่�่องไม่่สบายไปแล้้วไม่่นานใจก็็ลงมาแตะเส้้นมาตรฐาน โดยไม่ต่ ััดสินิ หรืือจะเรีียกว่่าความตระหนักั รู้� (self awareness) ก็็ได้้ คืือความเป็็นกลาง ๆ เป็็นความสงบ ไม่ใ่ ช่่ว่า่ เราเอาความคิิดบวก เป็น็ ไก่่ที่่�เห็น็ ไก่่ด้้วยกันั เวลาไก่่เห็น็ ไก่่เขาจะตื่�น่ รู้�ขึ้น� เรื่่อ� ย ๆ มาเพื่่�อให้้ลุ่่�มหลงในความคิิดบวกนะ เราใช้้ความคิิดที่่�เป็็นกุุศล เขาจะค่อ่ ยๆ ตระหนักั ว่า่ สิ่ง� ที่่ท� ำ�ำ ให้เ้ ขาเป็น็ ทุกุ ข์น์ ั้้น� มีที ั้้ง� เหตุปุ ัจั จัยั ภาย เพื่�่อชำ�ำ ระความอ่่อนล้้าที่่�สะสมในสมองและจิิตใจ แล้้วค่่อยมานั่่�ง นอกมและเหตุุปััจจััยภายใน เหตุุปััจจััยภายนอกเกิินวิิสััยที่่�จะควบคุุม เจริิญสติเิ งียี บ ๆ สักั 5 นาทีี 10 นาทีีก่อ่ นเข้า้ นอน มัันจะง่า่ ยกว่่า แต่่เหตุปุ ััจจััยภายในได้้แก่่ความหลงในความนึกึ คิิด ความรู้้�สึกึ อารมณ์์ เป็น็ การปรัับคลื่่น� สมอง ปรัับบรรยากาศภายใน การรัับรู้้� อีีกทั้้�งการปรุุงแต่่ง การตีีความ การให้้ค่่าให้้ความหมาย ไม่่เผลอให้้ใจเกาะกัับเรื่่�องแย่่ ๆ เหมืือนเทปตีีนตุ๊�กแก ไม่่ผลิิดซ้ำำ�� ซึ่�ง่ เป็็นเหตุปุ ัจั จัยั ภายในนั้้น� อยู่�่ในวิิสัยั ที่่�จะดููแลกัันได้้ เรื่่�องแย่่ ไม่่พยายามทำ�ำ เรื่่�องแย่่ ๆ ให้้เป็็นเรื่่�องใหญ่่เลี่�ยง ละ ลด ทำำ�ไมคำำ�บางคำ�ำ ที่่ไ� ม่ม่ ีคี วามหมายอะไรกับั คนบางคน กลับั ทำำ�ให้บ้ างคน ชวนให้ใ้ จหันั มาหาเรื่อ�่ งดีี ๆ ถ้า้ คิดิ ถึงึ แต่เ่ รื่อ�่ งแย่่ ๆ เติมิ ความสำ�ำ คัญั เดืือดร้อ้ นจนแสนสาหัสั นี่ค� ืือผลของการแปลความ การให้ค้ ่า่ ที่่แ� ตกต่า่ งกันั ลงไป เรื่่�องแย่่จะใหญ่ข่ึ้�น หน้า้ ที่่�เราก็็คืือ ชวนใจให้้มาสนใจเรื่่�องดีี ๆ บางทีีเราอาจสงสััยว่า่ การพููดอย่า่ งนี้้� คำำ�อย่่างนี้้� จะตีคี วามเป็็นอื่่�นได้้ แล้ว้ ก็็ให้้จบไป อย่า่ งไร มันั ชัดั มากว่า่ เขาหมายความอย่า่ งนั้้น� แต่เ่ ราไม่เ่ อามาใส่ใ่ จก็ไ็ ด้้ เมื่อ�่ เรารู้�ว่า่ มีคี วามรู้้�สึกึ แย่่ ๆ เกิดิ ขึ้น� แล้ว้ เราสามารถเอาความคิดิ บวก ใช่ไ่ หม? คำ�ำ เหล่า่ นั้้น� มีปี ระโยชน์อ์ ะไรกับั เราไหม? ถ้า้ มีกี ็ร็ ับั เอาประโยชน์์ มาแทนความคิดิ แย่่ ๆ ได้้ เพียี งแค่น่ี้เ� ราก็ไ็ ล่ไ่ ก่ด่ ำ�ำ ได้ส้ ำ�ำ เร็จ็ ซึ่ง่� ความคิดิ มาใช้้ ถ้า้ ไม่ม่ ีปี ระโยชน์์ จะรับั มาให้ไ้ ม่ส่ บายใจทำำ�ไม เมื่อ่� ความไม่ป่ รกติิ ที่่�ไม่่ดีีไม่่เป็็นประโยชน์์เราเรีียกว่่า อกุุศล มีีแล้้วจิิตใจมััวหมอง ทอนศักั ยภาพของเรา ซึ่�ง่ บางทีกี ็จ็ ำำ�กััดอยู่่�แล้้ว ปริ่ม� ๆ อยู่่�แล้ว้ เราจะไป ไม่่ดีีกัับชีีวิิต สิ่�งที่่�มีีประโยชน์์ดีีงามเราเรีียกว่่า กุุศล เมื่�่อเรารู้� ทอนศัักยภาพของตัวั เองทำ�ำ ไม ความเป็็นไปข้้างใน แล้้วสามารถจััดการบริิหารความเป็็นไป ในลักั ษณะพึงึ ประสงค์น์ ี้้ไ� ด้้ คำ�ำ ถามคืือ เราคืือ ใคร?
ถึึงตอนนี้้� เรารู้�จักไก่่ 3 ตััวแล้ว้ หนึ่่ง� คืือไก่่ดำ�ำ ตัวั แทนของสภาวะที่่เ� ป็น็ อกุศุ ล (ความคิดิ ลบ ความคิดิ ไม่่ดี)ี สองไก่เ่ หลืือง สีีสันั สดใส ดููมีีความหวังั ดููสดชื่น�่ ใจ แต่่ก็ไ็ ม่่เป็็นกลาง เพราะความคิิดความรู้้�สึกึ มัันก็ข็ึ้�น ๆ ลง ๆ สามคือื ไก่ส่ ีีฟ้า้ ที่่ค� อยสังั เกตไก่ด่ ้ว้ ยกันั เอง และความเป็น็ ไปของไก่่ ยังั มีไี ก่ต่ ัวั ที่่ส�ี่� สีขี าวๆ คืือสภาพที่่ไ� ม่บ่ วกไม่ล่ บ ไม่ม่ ีอี คติใิ ดๆ ไม่่มีีความอยาก ความกลัวั สภาพแหละที่่เ� รีียกว่า่ สัันติิภาพ สันั ติิภาพเป็น็ สิ่�งที่่เ� ราจะต้้องฝึกึ ฝน เวลามีอี ะไร อย่่าปล่่อยตัวั เองให้้ใจลอย หรืืออย่า่ หาอะไรทำำ�ตลอดเวลา นั่่ง� หายใจเล่่นบ้า้ ง ก็็ได้้ไหม อยู่�่ กัับเนื้้�ออยู่่�กัับตััว ฝึึกสัังเกตตััวเองอยู่�่เรื่่�อย ๆ ถ้้าคิิดจะไปฝึึก ตอนที่่�สถานการณ์์ยากลำำ�บากเกิิดขึ้�นจะไม่่ทัันเอา เราต้้องหาวิิธีีการฝึึกสัังเกตตััวเองให้้มากที่่�สุุดในเบื้้�องต้้น สัังเกตตััวเองหายใจอยู่�่ การสัังเกตว่่าตััวเองกำำ�ลัังหายใจ คืือวิิธีีการปลุุกไก่่ช่่างสัังเกตหรืือตััวสำำ�รวจ เราฝึึกเอาไว้้ก่่อน เวลาเราสำ�ำ รวจแล้้ว มันั ไม่ม่ ีอี ะไร มันั ก็จ็ ะมีไี ก่ต่ ัวั นี้้เ� ป็น็ เจ้า้ ถิ่น� เราหายใจไป เราอยู่�่ กับั ตัวั เอง สังั เกตลมหายใจของ เรา บางทีีมีีไก่่ตััวอื่่�นเข้า้ มา เราก็็ต้้องรู้�จักเคลียี ร์อ์ อกไป มีคี ำ�ำ กล่า่ วว่า่ เราไม่ต่ ้อ้ งไปทะเลาะกับั หนููหรอก แต่เ่ ราฝึกึ ผลิติ แมว ก็ค็ ืือจิติ ใจที่่ม� ีเี อาไว้ด้ ููแลจิติ ใจ เราจะอยู่�่ กัันอย่่างไร ถ้้าเราไม่่รู้�จักวิิธีีการสร้้างสัันติิ หรืือไก่่ผู้�ดู แลจิิตใจ เจริิญสติิขึ้�นมา เป็็นเพื่�่อนใจ ใจจะมีีที่่�พึ่่�ง มีีผู้�ดู แล ผู้�ดู แลในที่่�นี้้� ไม่่ใช่่เทพอะไรที่่�อยู่่�นอกตััว ไม่่ใช่่อะไร ที่่�กายสิิทธิ์� แต่่คืือทักั ษะ ในการสำ�ำ รวจตััวเอง ดููแลตััวเอง ดููความเป็น็ ไปในตััวเอง โลกมันั ไม่ม่ ีวี ัันเรียี บร้อ้ ยถ้า้ ไปคาดหวังั ว่า่ โลกจะเมตตากรุณุ าต่อ่ เรา มีนี ้ำ��ำ ใจต่อ่ กันั ก็อ็ อกจะ อุุดมคติิไปนิิดหนึ่่�งแต่่ถ้้าเรารู้�ว่่า เราสามารถมีีส่่วนร่่วมในสัันติิภาพของโลก ด้้วยการดููแล สัันติิภายในตััวเองให้้ดีี โดยการใช้้คำ�ำ พููด การปฏิิบััติิวางตััวต่่อผู้�อื่�นอย่่างมีีสัันติิ ด้้วยใจ ที่่�เป็็นกลาง เป็น็ ปรกติิ ไม่่ได้ขุ้่�นมัวั นี่่ค� ืือการสัันติจิ ากภายในสู่�ภ่ ายนอก อยากวางความรู้้�สึกึ หรือื ความคิดิ ที่่ไ� ม่่ดีี แต่ว่ างไม่ไ่ ด้้ ควรทำ�ำ อย่า่ งไร เราเคยมีเี สีียงเพลงอะไรที่่เ� ล่่นซ้ำ�ำ�ในหััวไหม คิิดซ้ำ��ำ ๆ วนอยู่่�ในหัวั ทำ�ำ ไมมัันถึึงวน? เป็น็ เพราะส่ว่ นใหญ่ช่ ่ว่ งที่่�ฟัังเรา ไม่ม่ ีสี ติิ ไปให้ค้ ่่ามััน เรารู้้�สึึกว่า่ ถ้า้ เรื่อ่� งไม่จ่ บแบบที่่เ� ราต้อ้ งการ เราจะไม่่ยอมจบ เราทำ�ำ ตััวเหมืือน ผู้้�กำ�ำ กัับที่่อ� ยาก จะจััดต่อ่ เรื่่�องนี้้� ให้อ้ อกมาอย่่างที่่ใ� จต้้องการ ทำำ�ไมมันั ไม่่เป็็นอย่่างนั้้�นอย่า่ งนี้้ต� ามที่่เ� ราต้อ้ งการ เราต้้องรู้�ว่า่ เราไม่่ใช่่ เป็น็ ผู้้�กำ�ำ กับั โลกนี้้� แต่ล่ ะคนเป็น็ นักั แสดงอิสิ ระกันั หมด เรากำ�ำ กับั ได้แ้ ค่ต่ ัวั เอง ไม่ม่ ีใี ครมาเชื่อ่� ฟังั เราหรอก เธอต้อ้ งเดินิ ไปทางซ้้ายทางขวาให้้ฉัันถููกใจ มัันเป็็นไปไม่่ได้้ แต่่สิ่�งที่่�เป็็นไปได้้ก็็คืือ เราบริิหารจิิตใจ แล้้วอยู่่�กัับฉากนั้้�น ๆ สถานการณ์์นั้้�น ๆ อย่่างที่่�ใจไม่่ยุ่�งเหยิิง มีีคำ�ำ ของรููมีี นัักปราชญ์์ท่่านหนึ่่�งกล่่าวว่่า เมื่�่อวานฉัันฉลาด ฉัันอยาก เปลี่�ยนแปลงโลก วัันนี้้�ฉัันเข้้าใจ ฉัันตื่�่น ฉัันเลืือกที่่�จะ เปลี่ย� นแปลงตัวั เอง เราเปลี่�ยนใครไม่่ได้้หรอก ต้้องยอมรัับว่่า ปััญหาทั้้�งหมด มาจากการที่่เ� ราอยากให้ส้ิ่ง� ที่่เ� ป็น็ เป็น็ อย่า่ งอื่น�่ มันั เลยไม่ย่ อมจบ อยู่่�กับั โลกอย่า่ งที่่เ� ป็น็ เถิิด มัันยากไหมที่่�จะเห็็น news feed หรืือข่่าวสารที่่�ผุุดขึ้�น ในสมองหรืือในจิติ ใจ ให้ค้ วามสนใจความเป็น็ ไปข้า้ งในสักั นิดิ เวลามีีข่่าวสารเข้้ามา เราก้้มอ่่านโดยไม่่รู้้�ตััว บางครั้�งยัังต่่อ ความยาวสาวความยืืด แสดงความคิดิ เห็น็ กันั ไปเรื่อ�่ ย เราต้อ้ ง เรียี นรู้�และฝึกึ ฝนจัดั การ news feed ข้้างในได้้อย่่างถููกต้อ้ ง
มีวี ิิธีีการอย่า่ งไร เพื่่�อให้เ้ ราสามารถรับั ได้ก้ ับั อะไรบางอย่่าง โดยที่่ไ� ม่่รู้�้ สึึกเก็็บกด ลองเปรีียบเทีียบนะ มัันเป็็นไปได้้ไหม ที่่�จะทำำ�ให้้สุุนััขมีีนิิสััยใจคอ มีีพฤติิกรรมเหมืือนแมว ทำำ�ให้้แมวนิิสััยเหมืือนสุุนััข สุุนััขกัับแมว คนละบุุคลิิกกััน เปรีียบเทีียบได้้ว่่า เขาก็็ไม่่ใช่่เรา เราก็็ไม่่ใช่่เขา มัันต่่างกัันหมด ถ้้าคุุณอยากให้้เป็็ดมีีนิิสััยแบบไก่่ คุุณก็็ต้้องผิิดหวััง เพราะเป็ด็ ก็็คืือเป็ด็ ไก่ก่ ็ค็ ืือไก่่ เพื่่อ� นเขาก็เ็ ป็็นนิิสััยอย่่างนั้้�น อยากให้้เขาทำำ�ถููกใจเรา แต่เ่ ขาทำำ�ไม่ไ่ ด้้ เราก็เ็ สียี ใจ ทำำ�ไมเพื่อ่� นฉันั ไม่เ่ ป็น็ อย่า่ งนี้้� อันั นี้้ภ� าษาธรรมเรียี กว่า่ “ทุุกอย่า่ งก็็เป็็นเช่น่ นั้้น� เอง” เขาไม่ไ่ ด้้เป็น็ อย่า่ งที่่เ� ราชอบหรืือไม่ช่ อบ เขาไม่ไ่ ด้เ้ กิดิ มาเพื่่�อกลั่น� แกล้ง้ เรา ทำ�ำ ให้เ้ ราสุขุ ทำำ�ให้้เราทุกุ ข์์ เขาเป็น็ ของเขาอย่า่ งนั้้�น เผอิญิ เราเป็็นคน ๆ หนึ่่ง� ที่่�ผ่า่ นเข้้ามาในชีวี ิิตของกัันและกันั ในช่่วงเวลาใดช่ว่ งเวลา หนึ่่�ง เราเติิบโตจากเขาดีีกว่า่ ไหม แทนที่่จ� ะมาเดืือดร้้อน เพราะถููกเลี้�ยงดููมาอย่่างนั้้�น ฝึึกมาอย่า่ งนั้้น� เขาไม่ไ่ ด้เ้ ป็็นคนใจร้า้ ย หรืือใจดีี เขาเป็็นอย่่างนั้้�นเอง เป็็นอย่่างที่่เ� ขาเป็็น ถ้า้ เขาจะมีอี ะไรที่่เ� หมืือนกัับเราสัักอย่่าง นั่่น� คืือความไม่่เที่่ย� ง คืือ วัันนี้้�อาจเป็น็ แบบนั้้น� วัันอื่�น่ อาจเป็็นอย่า่ งอื่�่นก็็ได้้ ตามหลักั พุุทธวิิธีี ครููบาอาจารย์ม์ ัักจะบอกว่า่ ความคิดิ ความรู้้�สึึกหรืืออารมณ์์ต่า่ ง ๆ เหมืือนงูพอไปจัับถููกบางทีีเหมืือนจะดีีเป็น็ เพราะเรา ไปจัับด้้านหาง แต่่บางทีีไปจัับโดนหััวก็็เดืือดร้้อนขึ้�นมา มัันไม่่มีีอะไรเป็็นบวกตลอดหรืือคงทนไปตลอดกาล เดี๋ �ยวมัันก็็กลัับกลาย เดี๋�ยวก็เ็ ป็็นด้า้ นหัวั เดี๋�ยวก็็เป็็นด้้านหางไปยุ่�งอะไรกับั มันั ไม่ไ่ ด้ห้ รอกถ้า้ เห็น็ อารมณ์์ได้้ในลักั ษณะนี้้เ� ราจะข้อ้ งแวะได้้อย่่างถููกต้้อง เคยมีีคนที่่�มาเยี่�ยมที่่�สวน เขาถามว่่า ที่่�นี่่�มีีงู ไหม เราก็็ตอบไปว่่ามีี เขาถามต่่อว่่า เราจะรู้�ได้้อย่่างไรว่่างููตััวไหนมีีพิิษ ตััวไหนไม่่มีีพิิษ มีีจุุดสัังเกตตรงไหนไหม ส่่วนตััวไม่่ได้้มีีความรู้้�เรื่�่องงูขนาดนั้้�น ถ้้าเห็็นงู ก็็รัักษาระยะปลอดภััย ไม่่ต้้องไปกลััวเขา ไม่่ต้้องไปทำ�ำ ร้้ายเขา ต่่างคนต่า่ งอยู่่� เท่่านั้้น� ก็็จะปลอดภัยั จากงู งููที่่เ� ป็็นอันั ตราย คืือ งููที่่�เราไม่่เห็็นแล้้วไปเหยีียบเข้้า เขาก็็ทำ�ำ ร้า้ ยเอา เราอยู่�่ กัับงููอย่่างมีสี ันั ติไิ ด้้ เมื่�่อเรา “เห็็นงู ” เราอยู่่�กัับอารมณ์์ต่่าง ๆ ได้้ เมื่่�อ “เห็็นอารมณ์์” เห็็นความเป็็นไปภายใน หรืือพููดง่่าย ๆ คืือเห็็นข่่าวสาร หรืือ news feed และความเป็น็ ไปทั้้ง� หลายที่่ป� รากฏขึ้้น� ภายใน “การเห็น็ ” เป็น็ ประตููสู่ก่� ารอยู่�่ ร่ว่ มกันั กับั สิ่่ง� ต่า่ ง ๆ ที่่เ� ป็น็ นามธรรมอย่า่ งมีสี ันั ติิ เขาจะมีพี ิษิ หรืือไม่ม่ ีีพิษิ ไม่่ใช่่ประเด็็นการเห็็นและรักั ษาระยะและข้้องแวะกับั ความคิดิ อย่า่ งถููกต้อ้ ง เป็็นวิิธีีที่่�ดีีที่่ส� ุุด ถ้้าเราเชื่�่อความคิิดตััวเองมาก เราก็็จะกลายเป็็นงููทั้้�งตััว ฉกคนอื่�่นที่่�ไม่่เชื่่�อความคิิดเรา ถ้้าเราไม่่รู้้�ทััน เราจะกลายเป็็นลููกสมุุน ของความคิดิ ไปในทันั ทีี สรุุป 1. สันั ติิเป็น็ เรื่่�องใกล้้ตััวกว่่าที่่เ� ราคิิด สัันติไิ ม่ใ่ ช่่คำ�ำ ใหญ่่ ๆ สันั ติไิ ม่่ใช่่ประเทศ ไม่ใ่ ช่เ่ ป็น็ เรื่�อ่ งของหน่่วยงานหรืือองค์์กรใด ๆ สัันติิเป็น็ เรื่อ�่ งระดับั ปััจเจก เรื่่�องของพวกเราแต่ล่ ะคน 2. จิิตใจเวลาที่่�เสีียสัันติิ จะไม่่เป็็นตััวของตััวเอง สููญเสีียศัักยภาพ การที่่�เรามีีสัันติิทำำ�ให้้สมรรถนะของเราสามารถ ถููกนำ�ำ มาใช้้ได้้อย่่างเต็็มเม็็ดเต็็มหน่่วย แตกต่่างจากการที่่�เราไม่่มีีสัันติิมัันจะมีีอารมณ์์มาเจืือปนทำำ�ให้้สิ่�งต่่าง ๆ บิดิ เบืือนไป มุุมมองต่อ่ โลกและต่อ่ สถานการณ์ผ์ ิดิ เพี้้ย� น 3. สันั ติเิ ป็็นเรื่อ่� งดีี เป็น็ สิ่�งที่่�มีีประโยชน์์ เป็น็ สิ่ง� ที่่น� ่่าจะพึึงมีี 4. สันั ติเิ ป็น็ เรื่อ่� งที่่ส� ร้า้ งกันั ได้้ ไม่ต่ ้อ้ งไปร้อ้ งขอจากใคร ไม่ต่ ้อ้ งร้อ้ งขอให้ใ้ ครมาช่ว่ ยปฏิบิ ัตั ิกิ ับั เราดีี ๆ และไม่ว่ ่า่ สถานกาณ์์ จะเป็็นอย่า่ งไร เราสามารถยัังรักั ษาสัันติิของเราไว้ไ้ ด้้ 5. เราสููญเสีียสัันติิเมื่�อ่ เรารัับเอาคำ�ำ พููด รับั เอาอะไรต่่าง ๆ แปลมาเป็น็ เรื่่�องราวของเรา เราทำ�ำ ให้้ สถานการณ์์ความเป็น็ ไป ข้้างนอก กลายมาเป็น็ เรื่�อ่ งราวของเราข้้างใน เพราะฉะนั้้�น มัันเป็น็ กระบวนการที่่�เราทำ�ำ เอง เราสููญเสีียสันั ติิเพราะ ไม่ร่ ะมัดั ระวังั การรับั รู้้� การตีคี วาม การให้ค้ ่า่ ของตนเอง เรื่อ�่ งของสันั ติอิ ย่า่ โทษคนอื่น่� ให้ห้ ันั กลับั มาดููที่่ก� ระบวนการ รับั รู้้�ของตนเอง 6. เราสููญเสีียสัันติิได้้ตลอดเวลา ถ้้าเราไม่่สัังเกตตนเอง news feed ทั้้�งหลายเกืือบร้้อยทั้้�งร้้อย เป็็นข้้อมููลไร้้สาระ ทั้้�งนั้้�นเลย เราต้้องรู้้�จัักทิ้้�งอัันที่่�ไร้้สาระ ต้้องรู้้�จัักสัังเกตข้้อมููลหรืือ content ที่่�อยู่่�ข้้างใน ต้้องมีี รสนิิยม มีีความปรารถนาดีีกับั ตนเอง รู้�ว่า่ อะไรที่่เ� ป็น็ ประโยชน์ก์ ัับชีวี ิิต ดีกี ัับจิติ ใจ ดีกี ับั มุุมมอง ถ้้าเราไม่รู่้�จักขจัดั เรื่�่องไม่่ดีี ออกไป ใครจะไปช่่วยเราได้้ โดยเฉพาะอย่่างยิ่�ง ธรรมชาติิของจิิตใจมนุุษย์์ มีีแนวโน้้มที่่�อยากจะสะสางเรื่�่องไม่่ดีี มากกว่่าอิ่ม� เอมใจกัับเรื่อ่� งดีี เหมืือนตีนี ตุ๊�กแกกัับเรื่อ่� งแย่่ หรืือเทฟล่่อนเคลืือบกระทะกัับเรื่่�องดีี มันั เป็น็ พฤติิกรรม จิติ ใจที่่ไ� ม่ด่ ีกี ัับเจ้้าของใจ ไม่่ดีีกับั คนที่่�ต้อ้ งอยู่�่ กัับมััน
วธิ บี ม่ เพเมาะล็ดพนั ธแ์ หง่ สันติสุข องค์ท์ ี่่� 1 “ ความสุขุ ” ด้วยพุทธปิ ัญญา โดย ธมฺมฺ มุุตฺตฺ โม ภิกิ ขุุ 1 18.34 น. คืือสายแรกในคืืนฮาโลวีนี 31 ตุลุ าคม 2565 มีคี นพยายามติดิ ต่อ่ เจ้้าหน้้าที่่ต� ำ�ำ รวจ เพื่่�อขอความช่ว่ ยเหลืืออย่า่ งเร่่ง�่ ด่่วน!! เสียี งกรีดี ร้้องระงมท่า่ มกลางฝููงชนเรืือนหมื่น�่ …… แผดดังั ไปทั่่ว� ตรอกขนาดเล็ก็ ๆ กว้้างราว 4 เมตร ในย่า่ นสถานบันั เทิงิ ชื่อ่� ดังั กลางกลุงุ โซลที่่ม� ีชี ื่อ่� ว่า่ อิแิ ทวอน ไม่ม่ ีใี ครคาดคิดิ ว่า่ สิ่ง� นี้้จ� ะเกิดิ ขึ้้น� การเบียี ดเสียี ด จนขาดอากาศหายใจในคืืนนั้้�น คืือโศกนาฏกรรมที่่ค� ร่่าชีีวิิต หนุ่�มสาวไปกว่่า 156 ราย และในคืืนนั้�นเอง ความหวังั ของหลายครอบครัวั ถููกพรากไปอย่่างไม่ม่ ีีวัันหวนคืืน …… ภาพประกอบโดย www.instagram.com/mpw.cultureอีีกฝากหนึ่่�งของโลก เสีียงระเบิิดลููกแล้้วลููกเล่่า ดัังแทรกปะปนอยู่่�กัับสััญญาณเตืือนภััยในเมืืองหลวง ภาพประกอบโดย www.firerecue1.comอย่า่ งกรุงุ เคียี ฟ และอีกี หลายพื้้น� ที่่ท�ั่่ว� ประเทศยููเครน ซึ่ง่� เป็น็ พื้้น� ที่่แ� ทบชายแดนที่่ต� ิดิ กับั มหาอำ�ำ นาจอย่า่ งรัสั เซียี เสีียงฝููงห่่ากระสุุนที่่�ถููกปล่่อยออกจากปลายกระบอกปืืน ได้้ทำ�ำ หน้้าที่่�ตามประสงค์์ของผู้�สร้้างมััน ด้ว้ ยการโผทะยานเข้า้ สู่�่ อีีกร่า่ งหนึ่่ง� แทรกตััวลงสััมผัสั กับั ชั้้�นผิิวหนััง แหวกผ่า่ นเซลล์เ์ นื้้�อเยื้อ� ขนาดเล็็ก ๆ กระสุนุ หมุนุ เคว้ง้ ลงไปกระทบกับั โพลงแคลเซียี มจนแตกละเอียี ด และเพียี งไม่ก่ี่น� าทีถี ัดั มา ของเหลวสีแี ดง ค่่อย ๆ ไหลออกจากร่่างนั้้น� หัวั ใจหยุุดเต้้นลงอย่า่ งช้า้ ๆ ร่า่ งกายได้้หยุดุ ทำำ�หน้้าที่่แ� ห่ง่ การดำำ�รงค์อ์ ยู่�่ของชีีวิติ ลงอย่่างสมบููรณ์์ และสิ่ง� ที่่�ก่่อรููปกาย กำำ�ลัังค่อ่ ย ๆ ทำำ�หน้้าที่่�ส่ง่ คืืนสู่ธ�่ รรมชาติเิ ดิมิ ของมันั น้ำ�ำ� สู่่�น้ำำ�� ไฟสู่�ไ่ ฟ ลมสู่�ล่ ม ดินิ สู่่�ดินิ สองเหตุุการณ์์ ณ คนละฝากโลกมีีบางสิ่�งที่่�เหมืือนกัันอย่่างแยกไม่่ออก นั้น� คืือ การสููญเสียี ที่่ไ� ม่ม่ ีใี ครในโลกนี้ป� ราถนา ความพลัดั พราก ความโศกเศร้า้ ความบีบี คั้้น� และเจ็บ็ ปวดอย่า่ งสุดุ ซึ้ง� คืือสัญั ลักั ษณ์แ์ ทนการจากไปของคน ที่่�สำ�ำ คััญในชีีวิิตของพวกเราทุุกคน ใครเล่่าจะเอื้�อมมืือพาตนเองออกไป จากสถานการณ์เ์ หล่่านี้้ไ� ด้้ มัันคืือโศกนาฏกรรมฉากใหญ่ข่ องผู้�คนทั่่�วโลก ที่่�จะต้อ้ งจบลงด้้วยการลาจาก จากสิ่ง� อัันเป็็นที่่�รักั เสมอไป ไม่่มีใี ครในโลกที่�ป่ ราถนาความทุุกข์์ เราต่่างเกลีียดชัังความทุุกข์์ จึึงเที่�่ยวเสาะแสวงหาความสุุข เพื่่อ� เติมิ เต็ม็ อัตั ตาของตนอย่า่ งไม่เ่ คยอิ่่ม� พอ 1 พระวิทิ ยากร
การระบาดของโรคอุบุ ัตั ิใิ หม่ใ่ นหลายปีทีี่่ผ� ่า่ นมา ทำำ�ให้ผู้้�คนต้อ้ งจำำ�กัดั ตัวั เอง ถึึงแม้้เราจะพยายามทุ่่�มเทรัักษาความสุุขอย่่างสุุดชีีวิิตด้้วยวิิธีีการต่่าง ๆ อยู่ใ่� นพื้้น� ที่ป� ลอดภัยั และไม่ม่ ีโี อกาสที่จ� ะออกไปแสวงหาความสุขุ ได้อ้ ย่า่ งเต็ม็ ที่่� นานา มากมายเพียี งใดก็ต็ าม ความสุขุ กลับั ไม่เ่ คยอยู่�่ กับั เราได้อ้ ย่า่ งถาวรเลย จนเมื่อ�่ เทศกาลเฉลิมิ ฉลองได้ม้ าถึงึ จึงึ เป็น็ โอกาส อันั ดีทีี่่�ผู้�คนจะได้พ้ ากาย มัันเกิิดขึ้�นเพีียงชั่�วครู่�่ และอีีกไม่่นานนัักก็็ค่่อย ๆ สลายหายไป และใจนี้้� ออกไปแสวงหาความสุุขที่่ต� นโหยหา วนอยู่แ�่ บบนี้้ต� ลอดเวลา นับั ตั้้ง� แต่เ่ ราเกิดิ ตราบจนกระทั้้ง� เราตาย ความสุขุ แต่แ่ ล้ว้ ความสุขุ นั้้น� กลับั ไม่เ่ คยคงสภาพไว้ไ้ ด้น้ าน เพียี งชั่ว� ข้า้ มคืืนมันั กลับั ก็็ไม่่เคยคงที่่�เลยแม้้ขณะหนึ่่�ง (แม้้ ความทุุกข์์ก็็เช่่นเดีียวกััน) ความจริิง เปลี่�ยนเป็็นความทุุกข์์ อย่่างแสนสาหััส โศกนาฏกรรมอิิแทวอน คืือ ในข้อ้ นี้้ไ� ด้เ้ ปิดิ เผยตัวั มันั เองอย่า่ งแจ่ม่ ชัดั ทุกุ ขณะเวลา และมันั ได้เ้ ปล่ง่ เสียี ง ภาพที่่�ฉายได้้อย่่างชััดเจนที่่�สุุดฉากหนึ่่�ง และเพื่่�อความสุุข มนุุษย์์ได้้ใช้้ ป่่าวประกาศซ้ำำ��แล้้วซ้ำ��ำ เล่่า ผ่่านกระแสลม พยัับแดดและเกลีียวคลื่�่น ทรััพยากรณ์์มากมายบนผืืนโลก เพื่อ่� ให้ไ้ ด้ม้ ันั มา ในมหาสมุทุ ร ตลอดฤดููกาลที่่ผ� ันั เปลี่ย� น อย่า่ งไม่จ่ บสิ้้น� ผ่า่ นห่ว่ งเวลาแห่ง่ อดีตี โลหะที่่�หล่่อเป็็นกระสุุนและยุุทโธปกรณ์์จำ�ำ นวนมหาศาล คิิดเป็็นมููลค่่า ปััจจุบุ ััน หรืือแม้้ในอนาคตอันั ยาวไกล กว่า่ ล้า้ นล้า้ นเหรียี ญ ก็เ็ พียี งเพื่อ่� ปกป้อ้ งความสุขุ ของพวกตนที่่จ� ะถููกพรากไป เสียี งแห่ง่ ความจริงิ จะยังั คงเปิดิ เผยตัวั มันั เองไปตลอดกาล ปรากฏการณ์์ เพราะหวาดหวั่่น� ว่า่ ใครอื่น่� จะรุุกราน และข่ม่ เหงรังั แก “อาวุธุ ” จึึงเป็น็ แห่่งความสุขุ ฉายวาบเพียี ง ชั่่ว� ครูู และจะอันั ตรธานหายไป มันั จะคง วัตั กรรมของโลก เพื่อ�่ ใช้้พิทิ ักั ษ์ร์ ักั ษาความสุขุ ของมวลมนุษุ ยชาติิ และ เป็น็ แบบนั้้น� เสมอ หากเพียี งเราได้้สำำ�เหนียี กความจริงิ ในข้้อนี้้เ� พียี งสักั นิดิ เพื่่�อให้้ได้้ความสุุขเหล่่านั้้�นมา พวกเราต้้องยอมแลกกัับความตาย เราจะเห็็นทางรอดออกจากมายาที่่� พาใจให้้ทะยานหาสิ่ �งที่่�มีีชื่�่อว่่า และการสููญเสียี อย่า่ งไม่่จบสิ้น� ครั้�งแล้้วครั้�งเล่า่ เพราะเพีียงเพื่่อ� รักั ษา “ความสุขุ ” ความสุขุ ให้้คงอยู่่�เท่่านั้้�นเอง องค์ท์ ี่่� 2 “ มายาฉาย ” ผู้�คนจำ�ำ นวนไม่่น้้อยหลั่่ง� ไหลมาจากทั่่�วทุกุ มุุมโลก เพีียงเพื่่�อได้้ชมละครบอร์์ดเวย์์โรงใหญ่่ ของผู้้�กำ�ำ กัับมีีชื่�่ออัันดัับต้้น ๆ รวมถึึงนัักแสดงที่่�หาตััวจัับยาก ในการแสดง ทุกุ ครั้�งนั้้�นจะประกอบไปด้้วยฉากสวย ๆ บวกกัับชุดุ แต่่งกายที่่�รังั สรรค์์มาอย่่างพิิถีีพิิถันั แทรกประสานกัับเสีียงเพลง ที่่�กินิ ใจเข้้าไปในอารมณ์์ ประกอบกัับพล็อ็ ตเรื่อ�่ งที่่�เริ่�มต้้นจากดราม่า่ และตบท้้ายด้ว้ ยฉากจบที่่ต� ราตรึงึ ใจ ใคร ๆ ก็็รู้�ว่่ามัันคืือละครและพล็็อตเรื่�่องก็็จะล้้อไปกัับอารมณ์์ของคนดูู ความรััก ความขััดแย้้ง หรืือการผจญภััย เพื่่�อสร้า้ งความลุ้้�นละทึกึ จนตัวั เกร็ง็ หรืือจะฉากหวานโรแมนติิกจนแทบจะดููดเราเข้า้ ไปเป็็นหนึ่่ง� ในบทละคร สิ่�งเหล่า่ นี้้� ถููกคัดั สรรและเรียี บเรียี ง อย่า่ งประณีตี บรรจง เพื่อ่� ให้ผู้้�ชมหลงใหลไปกับั มายาภาพที่่ผ� ่า่ นทวารแห่ง่ การรับั รู้้�ทุกุ ช่อ่ งทาง บทสุดุ ท้้ายของละคร ผู้้�กับั กัับรวมถึงึ เหล่่านักั แสดงจะออกมาจากม่า่ นเพื่อ่� คำำ�นัับผู้้�ชม เป็็นสััญญาณว่า่ ละครได้จ้ บลงแล้้ว….......... ฉากแล้้ว ฉากเล่่า ที่่เ� ราสวมบทบาทแสดงได้อ้ ย่่างแนบเนีียนไร้้ที่่�ติิ แต่่จะมีคี รั้�งใดหนอ? ที่่เ� ราจะรู้�ว่่า มันั เป็น็ เพียี งแค่่ ฉากละครและบทบาทสมมุตุ ิิชั่�วคราวเท่่านั้้�น พวกเรากำำ�ลัังถููกฉากมายาแห่่ง รููป รส กลิ่น� เสีียง สัมั ผััส และอารมณ์์ เข้้าครอบงำ�� และยวนใจให้ท้ ะยานหาความสุุข ชั่ว� คราว ผ่่านการกระทบอัันน่า่ หลงไหลจากประตููทั้้�ง 6 บาน (คืือ ตา หูู จมููก ลิ้น� กาย ใจ) เพียี งชั่�วครู่่เ� ท่า่ นั้้�น และ ทุกุ ปรากฏการณ์์ที่่ป� ระสบ ล้้วนไม่่คงสภาพถาวร เมื่่�อเกิิดปรากฏชั่่ว� ขณะ พลัันก็เ็ สื่�อ่ มสลายหายไปในบััดดล หากจะรั้ง� เหนี่่ย� วยึดึ ให้้สิ่�งต่า่ ง ๆ คงอยู่�่ มากเพีียงไรก็ต็ ามสุุดท้้าย…… ก็็ต้้องเผชิญิ กัับความจริงิ ที่่ว� ่า่ สิ่ง� นั้้�น ๆ ล้้วนไม่เ่ ป็็นไปดั่่ง� ใจเราต้้องการ ทุุกอย่่างที่่�ปรากกฏย่อ่ มเสื่�่อม ย่อ่ มสููญไปเป็น็ ธรรมดา หากมนุุษย์ท์ ุุกคนได้้ตระหนักั ถึึงความจริิง ในข้้อนี้้� ย่่อมเป็็นจุุดเริ่�มต้้นของการเปิิดประตููแห่่งสัันติิภาพอย่่างแท้้จริิง….. เป็็นประตููแห่่งสััจจะที่่�จะทำำ�ให้้ มวลมนุุษยชาติิได้้รัับอิิสรภาพจากโซ่่ตรวนแห่่งอััตตา และความดิ้้�นรนทะยานอยากที่่�คอยเสาะแสวงหาความสุุข อันั ฉาบฉวยบนโลกที่่ผ� ันั แปรอย่่างไม่่จบสิ้้�น
“ เสีียงกอรงะซคิ์บิ์ที่แ่� 3ห่ง่ สัันติิ ” ราว 2,600 กว่่าปีีที่่�แล้้ว ชายหนุ่่�มผู้้�เสาะแสวงหาหนทางแห่่งสัันติิ ในวััยสามสิิบเศษ ได้้เดิินทางรอนแรมตรากตรำ�ำ ด้ว้ ยความยากลำำ�บาก แคว้น้ แล้้วแคว้้นเล่่า ในกายก็็มีแี ต่่เพีียงเศษผ้า้ เก่่า ๆ และภาชนะ ขนาดเล็็ก ๆ เพื่่อ� ใช้ข้ ออาหารเพีียงมื้�อ จากชาวบ้า้ นประทังั ชีวี ิติ ในวันั นั้้น� เอง ณ ใต้ร้ ่ม่ เงาไม้ใ้ หญ่ย่ ามใกล้รุ้่�ง ละอองแห่ง่ แสงทองกระทบผิวิ กายอ่อ่ น ๆ โชยสายลม ที่่บ� อบเบา สายตาคู่่�นั้น� ของชายหนุ่่�ม ได้ม้ องเห็น็ สิ่ง� ที่่พ� ิเิ ศษอันั ธรรมดาสามัญั ยิ่่ง� ท่า่ มกลางธรรมชาติอิ ันั ยิ่ง� ใหญ่ไ่ พศาลเหนืือคณา….. ไม่ม่ ีใี คร ๆ ในโลกจะ สามารถบัังคับั บััญชา ฤ จะเหนี่่�ยวรั้�งยึดึ ถืือพลัังมหาศาลของธรรมชาติิ ให้้คง ไว้้เสมืือนใจตนได้้ ทุุกสิ่�งย่่อมเป็็นไปตามเหตุุและปััจจััย ซึ่�่งสมบููรณ์์พร้้อมอยู่่�ในทุุก ๆ ขณะ ไม่่มีีใครที่่�จะสามารถเป็็นเจ้้าของสรรพสิ่ �ง ในธรรมชาติิได้้โดยแท้้จริงิ ทุกุ ปรากฏการณ์ล์ ้ว้ นเกิดิ จากเหตุปุ ัจั จัยั อันั หลากหลาย ซับั ซ้อ้ นหาความเป็น็ ของใครไม่ไ่ ด้เ้ ลยแม้ป้ รมณููหนึ่่ง� สิ่ง� เล็ก็ ๆ กอบรวม ผสมผสาน ถ่า่ ยเทแบ่่งปัันคุุณสมบััติิของกัันและกันั หามีชี ีวี ิติ ใด ๆ ในจักั รวาลจะเป็น็ อมตะไม่่ เป็็นแต่่เพีียงปรากฏการณ์์ ธรรมชาติิที่่�ผัันแปรอยู่�่ตลอดเวลา การสั่�นไหว และเคลื่่�อนที่่�ของสสารและพลัังงาน ดููเต้้นรำำ�ราวกัับมีีชีีวิิต หากแม้้นเรา สามารถมองเห็น็ ปรากฏการณ์ธ์ รรมชาติเิ หล่า่ นี้้ไ� ด้ใ้ นขณะปัจั จุบุ ันั ความรู้้�นั้้น� ย่อ่ มแหวกทำ�ำ ลายหมอกเมฆแห่ง่ ความลุ่่�มหลง ที่่�ยึดึ ถืือสิ่ง� ต่า่ ง ๆ ว่่าเป็น็ ของตนได้อ้ ย่า่ งอัศั จรรย์์….. แน่่นอนว่า่ ในครั้�งนั้้น� ชายวัยั สามสิิบเศษ ที่่ม� ีอี ายุผุ ่า่ นไปเกืือบครึ่�งหนึ่่ง� ของชีีวิิต ได้้ค้้นพบความจริิง อัันสููงสุุดของธรรมชาติิ คืือ บรมสัันติิ และได้้แสดงหนทางที่่�จะนำำ�ไปสู่�่ อิิสรภาพให้้แก่่ผู้�คนอีีกมากมาย ครั้�งนั้้�นเอง มีีบุุรุุษที่่�เข้้าใจและสามารถ เปิิดประตููบานนั้้�นได้เ้ ป็น็ คนแรกนาม อัญั ญาโกณฑััญญะ ผู้�มีดี วงตาอันั กระจ่่างชััดได้้เห็น็ ว่า่ “สิ่�งใดสิ่�งหนึ่่�งมีคี วามเกิิดขึ้้น� สิ่�งนั้้�นย่่อมมีีความดัับไปเป็็นธรรมดา” ไม่่มีีใครที่่�เป็็นเจ้้าของความเกิิด และไม่่มีีใครที่่�เป็็นเจ้้าของความดัับ จึึงไม่่มีีใคร ที่่�เป็็นผู้�ได้้รัับความสุุข เมื่�่อไม่่มีีใครได้้รัับ ย่่อมไม่่มีีใครที่่�ต้้องสููญเสีีย แต่่สัันติิสุุขนั้้�นมีีอยู่�่แล้้วทุุกขณะเวลาไม่่จำำ�เป็็น ต้้องแสวงหาดิ้�นรนให้้เหนื่อ่� ยเปล่่า แม้จ้ ะเกิดิ ตายนับั ครั้ง� ไม่ถ่ ้ว้ น สิ่ง� นั้้น� (สันั ติสิ ุขุ ) ก็เ็ ป็น็ สิ่ง� ที่่ม� ีอี ยู่แ�่ ล้ว้ ตลอดกาล เป็น็ อิสิ รภาพที่่เ� ป็น็ ไทจากตัณั หา คืือ ความดิ้้น� รน ทะยานอยาก การเสาะแสวงหาความสุุขอัันเป็็นมายาอย่่างไม่่จบสิ้้�น ได้้ค่่อย ๆ ขาด สะบั้้�นลงด้้วยแสงสว่่างแห่่งปััญญา ที่่�หยั่่�งรู้�ความลัับของธรรมชาติิ สุุขชั่�วคราวไม่่อาจลวงเราได้้เช่่นเดิิมเหมืือนครั้�งที่่�ผ่่านมาเพีียงตระหนัักรู้้�ปััจจุุบัันขณะ ด้ว้ ยการมีสี ติสิ ัมั ปชัญั ญะ ผู้�นั้น� ก็จ็ ะได้เ้ ห็น็ ความจริงิ ว่า่ สิ่ง� ทั้้ง� ปวงล้ว้ นผันั แปรเป็น็ ธรรมดา ไม่อ่ าจคงสถานภาพเช่น่ เดิมิ ได้เ้ ลย แม้ข้ ณะหนึ่่�ง ๆ และไม่ม่ ีใี ครเลยแม้ผู้้�เดีียวที่่จ� ะเป็็นเจ้า้ ของครอบครองสิ่�งนั้้�น ๆ ได้โ้ ดยแท้จ้ ริิง ปัญั ญาที่่ป� รากฏขึ้้น� ย่อ่ มทำำ�ให้ผู้้�นั้น� คลายจากความยึดึ ถืือว่า่ เป็น็ ของเราจึงึ เป็น็ อิสิ ระจากอัตั ตาได้ช้ั่ว� ขณะหนึ่่ง� และได้ส้ ัมั ผัสั กับั สันั ติสิ ุขุ ชั่ว� คราว แม้จ้ ะเป็น็ ระยะเวลาสั้น� ๆ แต่ป่ ัญั ญาที่่เ� ห็น็ ความจริงิ เช่น่ นี้้� จะค่อ่ ย ๆ ถููกบ่ม่ เพาะขึ้น� ทีลี ะเล็ก็ ทีลี ะน้อ้ ย จนเติบิ โตเป็น็ แสงสว่า่ ง ที่่ท� ำ�ำ ลายทุกุ ความมืืดแห่ง่ อัตั ตา ได้อ้ ย่า่ งถาวร นั้้น� จึงึ เป็น็ ปลายทางหรืือที่่ส� ุดุ แห่ง่ สันั ติสิ ุขุ อันั แท้จ้ ริงิ แต่แ่ ล้้วเราในฐานะบุุคคลธรรมดาสามััญจะทำำ�เช่่นไร เพื่่อ� จะสามารถเข้้าถึงึ สัันติิสุขุ เหล่่านั้้น� ได้.้ ....... ชายผู้้�ค้น้ พบทางแห่ง่ สันั ตินิ าม โคตมะ ได้อ้ ธิบิ ายวิธิ ีกี ารไว้ใ้ นชื่อ่� ของ ทางสายกลาง (มัชั ฌิมิ าปฏิปิ ทา) โดยเริ่ม� ต้น้ จากปัญั ญา เป็น็ ตัวั นำ�ำ คืือ สััมมาทิิฏฐิิ รู้�ว่า่ สิ่�งใดเป็็นทุุกข์ก์ ็เ็ มื่อ�่ เข้า้ ไปยึดึ ถืือเถิิดค่า่ กัับสิ่่ง� ใด ๆ ก็ต็ าม สิ่�งนั้้น� ย่่อมก่อ่ ทุกุ ข์โ์ ทษภัยั ให้ก้ ัับผู้้�นั้้น� เป็็นความโศกเศร้้าเจ็็บปวดเสีียใจ เป็น็ ต้น้ แม้้สิ่�งนี้้�ก็็เป็น็ สิ่ง� ที่่พ� วกเราต้อ้ งทำ�ำ ความรู้้�จักั ให้แ้ จ่ม่ ชััดว่่าเมื่อ�่ ยึึดก็็ต้อ้ งทุุกข์์ โดยสาเหตุุแห่่งความทุุกข์์นั้้�นมีีเกิิดจากความดิ้้�นรนทะยานอยาก (ตััณหา) อยากได้้สิ่�งนั้้�นสิ่�งนี้้�ให้้เป็็นดั่�งใจตนปรารถนา เพื่อ่� ตอบสนองความสุขุ ที่่ต� ้อ้ งการ และในทางตรงกันั ข้า้ มก็จ็ ะผลักั ไสชิงิ ชังั ความความทุกุ ข์ใ์ นทุกุ ๆ รููปแบบไม่ว่ ่า่ จะมาจาก ทางกายหรืือทางใจก็ต็ าม ความดิ้้น� รนทะยานอยาก (หรืือตัณั หา) นั้้น� จึงึ เป็็นสิ่ง� ที่่พ� วกเราพึึงละ ความดับั ทุกุ ข์์ (นิโิ รธ) จึงึ เป็น็ สิ่ง� ที่่พ� ึงึ ทำำ�ให้แ้ จ้ง้ ชัดั ด้ว้ ยวิถิ ีแี ห่ง่ การตื่น่� รู้� คืือ ทางสายกลาง อัันเป็็นมรรคาเพื่�่อ นำำ�ไปสู่�่ อิิสรภาพและสันั ติิสุุขอันั ยั่ง� ยืืนแท้จ้ ริิง หากจะเรียี บเรียี งให้เ้ ป็น็ วิธิ ีปี ฏิบิ ัตั ิทิี่่เ� ข้า้ ใจง่า่ ยขึ้น� อีกี สักั หน่อ่ ย เราสามารถเริ่ม� ต้น้ จากการฝึกึ สติสิ ัมั ปชัญั ญะ ซึ่ง�่ เป็น็ เครื่อ่� งมืือสำำ�คัญั ที่่จ� ะนำ�ำ มาใช้เ้ พื่อ่� ตามระลึกึ ความจริงิ ของธรรมชาติิ ผ่า่ นกายและใจใน ปัจั จุบุ ันั ขณะ โดยให้เ้ ห็น็ ถึงึ ความเป็น็ สิ่ง� แปรปรวน ไม่ค่ งที่่� และไม่ใ่ ช่่ ของของเรา เป็็นต้้น
สติิ คืือ ความระลึึกได้้ ซึ่่ง� มีีฐานที่ต�่ ั้้�งคืือกายและใจในปัจั จุุบันั ขณะ ผู้�ที่�อ่่านบทความนี้้� สามารถ ทดลองเรีียนรู้�ไปด้้วยกันั ได้้อย่่างง่า่ ย ๆ นั่่น� คืือ ในขณะที่่�กำ�ำ ลังั อ่่านข้้อความนี้้� ท่า่ นรู้้�หรืือไม่ว่ ่่า ลมหายใจ ตอนนี้้เ� ข้า้ หรืืออก………………………? ลองหยุุดเพื่�่อที่่�จะสัังเกตลมหายใจในขณะนี้้�ดููสัักครู่�่ ………………………………………………… หายใจเข้า้ ออกสบาย ๆ สักั 10 ลมหายใจ หรืือนานกว่า่ นั้้น� ก็็ได้้ ...….....................................………………... จะหลัับตาหรืือลืืมตาก็ไ็ ด้้ ……........………………………. (ยัังไม่่จำ�ำ เป็็นต้อ้ งรีบี อ่่านข้้อต่่อไป) จากนั้้น� ลองสัังเกตดููซิวิ ่่า จิติ ใจตอนนี้้�รู้้�สึึกอย่่างไรบ้า้ ง …………………… ผ่อ่ นคลาย - สงบ - สบาย หรืือไม่่ เพียี งรับั รู้้�ลมหายใจเข้้า – ออกอย่่างสบาย ๆ อยู่่ใ� นขณะที่่อ� ่่านนี้้� …………….…………………... จะเห็็นได้้ว่า่ ความคิิดและอารมณ์ท์ ี่่�พลุ่�งพล่่าน…………….จะค่อ่ ย ๆ ลดลง…………………... และช้า้ ลงทีีละน้อ้ ย ๆ แม้้ขณะที่่�อ่่าน ก็็ยัังคงรับั รู้้�ลมหายใจสบาย ๆ ตามเดิิม ………………... ท่า่ นจะสามารถรับั รู้้�ความสงบมากขึ้�นเรื่่�อย ๆ ทีลี ะนิิด ๆ ตามความใส่่ใจในการมีสี ติิของแต่่ละบุคุ คล ………………………… ยังั คงอยากให้้ทุกุ ท่่านรับั รู้้�ลมหายใจในขณะที่่อ� ่า่ นไปเรื่อ่� ย ๆ จนกว่่าจะจบบทความ…………………………โดยไม่่จำ�ำ เป็น็ ต้อ้ งรีบี ร้อ้ นอ่่าน ค่่อย ๆ อ่า่ น ช้า้ ๆ …............…… เพราะนี่่�คืือวิิธีกี ารฝึึกสติิรููปแบบหนึ่่�งเช่น่ กันั ตอนนี้้�ในขณะที่่ร� ับั รู้้�ลมหายใจสบาย ๆ ………..........…......… ในขณะนี้้�มีีความโกรธ ความคััดเคืืองหรืือไม่?่ หรืือไม่่มีี ตอนนี้้�ในขณะที่่ร� ัับรู้้�ลมหายใจสบาย ๆ ………................…… ในขณะนี้้�มีีความโลภอยากได้้สิ่ง� ใดหรืือไม่?่ หรืือไม่่มีี ตอนนี้้�ในขณะที่่ร� ัับรู้้�ลมหายใจสบาย ๆ ..……................……. มีสี ติอิ ยู่่� ใช่ห่ รืือไม่่? จะเห็น็ ว่่า ความหลงเพลิินไปในสิ่�งอื่�น่ ……………...........…… เบาบางลงอย่่างชััดเจน เพีียงรัับรู้้�ลมหายใจสบาย ๆ …................................………… ผ่่อนคลายร่่างกายและจิิตใจ สิ่่�งใดที่่�ผ่่านมาในห่ว่ งความคิดิ .....…... เรื่อ�่ งราว ....…... อารมณ์์ .....…… หรืือสิ่ง� ใดก็็ตามที่่ร� ับั รู้้�ทางประสาทสัมั ผััสทั้้�ง 6 แค่่เพียี งปล่่อยมัันผ่่านไป ……...……… ไม่่ต้อ้ งใส่ใ่ จหรืือให้น้ ้ำำ��หนัักในสิ่�งนั้้น� ๆ .......….….… แค่่ปล่อ่ ยมัันผ่่านไป สิ่่�งเหล่่านั้้น� ก็็ไม่ต่ ่่างอะไรกับั กระแสลมที่่�พัดั โชยผ่่านมา ….….….…… และจะผ่า่ นไป ………………..….… ไม่่เคยคงที่่อ� ยู่่�เลย แม้้ขณะนึึง ไม่ต่ ่า่ งอะไรกับั ลมหายใจเข้า้ ……….… ไม่่ต่่างอะไรกัับลมหายใจออก ….........…… ผ่่านมาแล้ว้ ก็็ผ่า่ นไป ………………………………………………… แปรปรวนไปในทุุกขณะ ………..........................……. เพียี งวางใจสบาย ๆ แล้ว้ ปล่อ่ ยทุกุ อย่า่ งผ่่านไป ..……........……… ไม่่ใส่่ใจ ไม่่ให้ค้ ่า่ ไม่ใ่ ห้น้ ้ำ�ำ� หนักั กัับสิ่่�งเหล่า่ นั้้น� เมื่่อ� ไม่ย่ ึึดถืือ ใจก็เ็ บาเป็็นอิสิ ระจากสิ่ง� หล่า่ นั้้น� ทั้้�งหมด ปลอดโปร่ง่ เป็็นอิสิ ระ ท่า่ นอาจจะหยุดุ อยู่่�ตรงนี้้ส� ัักครู่่�นึงึ ก็็ได้้ ……………...................…………… แค่่เปิดิ โอกาสให้้ตนเองได้้พักั บ้า้ ง แม้ช้ ่ว่ งเวลา สั้�น ๆ ก็ต็ าม ให้ใ้ จได้เ้ ป็น็ อิสิ ระจากทุกุ ๆ สิ่ง� ………………...….............………………….......……… ท่า่ นอาจจะสััมผััสได้้ถึึงความสุขุ …………………………………............………….....….… ที่่�ได้้รัับใน ขณะปัจั จุุบันั เป็็นความสุขุ ที่่ไ� ม่ต่ ้้องแสวงหาดิ้�นรน ……….....………………..… เป็็นอิสิ ระและปลอดโปร่่งใจ……......…….....… นั่่น� คืือ สันั ติิภาพชั่�วคราว …………………..………… ที่่ไ� ม่่จำ�ำ เป็น็ ต้อ้ งแสวงหาจากที่่�ใด ๆ ในโลก……….........….. เป็็นอิสิ ระ….……………......……..…….… และเต็็มเปี่่�ยมด้ว้ ยความตระหนัักรู้�ว่่า .......................................…..... ทุุกสิ่�งล้้วนผันั แปรไปตลอดเวลา …………..…………….…… มีผี ่่านมา ….…… แล้้วก็็ผ่า่ นไป ………….… เมื่่�อไม่่แบกไว้้ ยึึดไว้้ ก็็ไม่่ทุกุ ข์์ ………………………………… เมื่อ�่ ไม่่ดิ้�นรน ….…. ก็็ไม่่ทุุกข์์ …………….. ไม่เ่ ดืือดร้้อนกระวนกระวายใจ ……..…………… ไม่่มีอี ะไร ๆ เป็น็ ของเราจริิง ๆ มันั จะผ่า่ นมา และผ่่านไป เป็น็ สัันติิอันั งดงามบริิสุทุ ธิ์� …………………………………………………………………………. เป็็นอิสิ รภาพที่่�ไร้ข้ อบเขต …………………………………. และข้อ้ ผููกมััดใด ๆ ทั้้ง� ปวง ………..… เมื่่อ� ไม่่ให้ค้ ่่ากับั ทุกุ สิ่ง� …...…..…………… ณ ที่่�นี้้� จึึงไม่่มีผีู้�สูงส่ง่ กว่่า ….….... หรืือต่ำำ��ต้้อย ......…..….…
เมื่่อ� ไม่่ให้ค้ ่า่ กัับทุกุ สิ่�ง …...…..…………… ณ ที่่น� ี้้� จึงึ ไม่่มีผีู้�สูงส่ง่ กว่า่ ….….... หรืือต่ำำ��ต้อ้ ย ......…..….… เมื่่อ� เป็น็ อิิสระอัันไร้เ้ ขตแดน ……………………… ไม่ต่ ิิดยึดึ ในสมมุตุ ิทิ ั้้�งหลาย …….……...………………… จึึงไม่่มีีสมมุุติิว่า่ คนไทย ….……..… รััสเซีีย …..…. ยููเครน ….…… ตะวัันออก .…… ตะวัันตก ……… ฯลฯ เราต่า่ งมีีสันั ติิภาพเดียี วกันั เสมอกันั ………….…ไม่่จำ�ำ กััดเชื่�อ่ ชาติิ …… ศาสนา .….… เพศ ….… อายุุ …..…. หรืือสถานะใด ๆ ในสังั คม ………………………. เป็็นสัันติิภาพที่่ม� ีเี สมอกััน …………..……………...........…… ไม่ต่ ้อ้ งแสวงหาดิ้�นรน …………….… ไม่เ่ คยจากไป .…….…........ และไม่่เคยกลับั มา ……..…….....………… แต่ม่ ีีอยู่่�ก่อ่ นแล้ว้ เสมอมา ………..…… เพียี งแค่ต่ ระหนัักรู้�ลงสู่่�ปััจจุุบันั ขณะ………………………….....……… ด้้วยใจที่่เ� ป็น็ อิิสระ ……………..……………………….……..… แสงสว่า่ งแห่่งปััญญาจะเบิิกฉายให้้เราได้้ตระหนัักถึงึ ความจริงิ ที่่ว� ่า่ “สิ่ง� ทั้้ง� ปวงอัันใคร ๆ ไม่ค่ วรยึดึ มั่่�น” หมอกเมฆแห่ง่ อััตตาจะค่่อย ๆ สลายเบาบางลง และเปิิดโอกาสให้้ได้ส้ ัมั ผัสั กับั สันั ติิสุขุ อัันแท้จ้ ริงิ ที่่�ไม่่ต้้องแสวงหาดิ้น� รนในที่่ใ� ด ๆ เลย เพราะยิ่�งดิ้น� รนแสวงหา ก็ย็ิ่ง� ห่า่ งไกลจากสัันติิ ยิ่ง� รักั ษาให้้คงไว้้ ก็ย็ิ่�งรู้�ว่่า ทุุกอย่า่ งย่่อมผัันแปรเปลี่ย� นไปตลอดเวลา เมื่่�อตระหนัักรู้้�ด้้วยปัญั ญา จึึงสามารถปลดเปลื้อ� งตนจากพัันธการ คืือ ความละโมบโลภมาก ความขััดแย้้งโกรธเคืือง ความลุ่่�มหลงยึึดติดิ ตััวตน ความดิ้้�นรนกระเสืือกกระสน โหยหาอย่า่ งไม่รู่้�จบ สุขุ ที่่� แสวงหา ไม่อ่ าจได้้มาด้้วยความทะยานอยาก (ตััณหา) แต่จ่ ะพึงึ ได้้รัับเมื่่�อเป็น็ อิิสระจากความทะยานอยาก (นิิโรธ) และสันั ติสิ ุุขนั้้น� สามารถปรากฏได้้เพีียงแค่่เริ่ม� ต้้นจากการสำำ�รวจความจริิงของธรรมชาติิ ผ่่านกายและใจในปัจั จุุบััน ด้ว้ ยการมีีสติิสัมั ปชัญั ญะ ตระหนักั รู้�ว่่า ทุกุ อย่า่ งล้้วนผัันแปรเปลี่�ยนไป ไม่่คงที่่� และยึดึ ถืือเป็็นของตนไม่่ได้้เลย และนี้้�คืือหนทาง (มรรคา) เพื่�อ่ พาพวกเราทุกุ คนไปสู่�่ประตููแห่่งสันั ติอิ ันั ยั่�งยืืน “สันั ติิภาพไม่่เคยจากไปและไม่เ่ คยกลัับมา แต่่เป็็นสิ่่�งที่ม่� ีีอยู่แ�่ ล้้วตลอดกาล” ในท้า้ ยที่่�สุุด ข้า้ พเจ้้าขออุุทิศิ บทความนี้้� ………………………………………….....… ให้ก้ ับั ทุุกชีีวิติ ที่�่ได้้จากไปจากอ้้อมกอดของพวกเราทุกุ คน …………..…………… สู่่�อ้้อมกอดอันั ยิ่่ง� ใหญ่ไ่ พศาลของธรรมชาติิ ………………………..…………………. สัันติิสุุขจะคงอยู่่�กัับพวกเขาทุกุ คนตลอดกาล …………………………………………
สันติภาพในมมุ มองครสิ ตศ์ าสนา โดย บาทหลวงจิิตตพล ปลั่่�งกลาง 1 สัันติภิ าพหมายถึงึ อะไร สมเด็็จพระสันั ตะปาปายอห์์น ปอล ที่่� 2 กล่่าวในโอกาสเฉลิิมฉลองวัันสัันติภิ าพสากลปีี ค.ศ. 1979 ว่่า พระสันั ตะปาปายอห์์น ปอล ที่่� 2 “การที่่จ� ะไปถึงึ สันั ติภิ าพได้น้ั้้น� เราต้อ้ งบอกสอนกันั ในเรื่อ�่ งนี้้”� มนุษุ ย์เ์ ราจึงึ จำ�ำ เป็น็ ต้อ้ งเรียี นรู้�และถ่า่ ยทอด เรื่�่องสัันติิภาพนี้้�อยู่่�เสมอ โดยทั่่�วไปแล้้ว เราสามารถเรีียนรู้�และเข้้าใจความหมายของสัันติิภาพได้้ ในหลายด้้านด้้วยกััน ไม่่ว่่าจะเป็็นในด้้านของภาวะความเป็น็ ปกติิของสังั คม ประเทศ หรืือกลุ่่�มประเทศ ด้้านความกลมเกลีียวกัันของผู้�คนหรืือกลุ่่�มชน ด้้านการมีีอิิสรภาพจากความวุ่่�นวายและความรุุนแรง ทั้้ง� หลายในสัังคม รวมถึึงด้้านความสงบราบรื่�น่ และความนิ่่ง� ของสัังคม รวมถึงึ ภาวะปลอดความขััดแย้ง้ และสงคราม พระคััมภีีร์์ไบเบิิลได้้นำำ�เสนอนิิยามความหมายของคำำ�ว่่า “สัันติิภาพ” ในบริิบทของความสััมพัันธ์์ ระหว่่างพระเจ้้ากัับมนุุษย์์ โดยเฉพาะอย่่างยิ่�งในมิิติิของความรัักและการให้้อภััย ประเด็็นที่่�สำำ�คััญ ในเรื่่�องนี้้�อยู่�่ที่�การเสีียสละชีีวิิตของพระเยซูู เพื่�่อแสดงให้้มนุุษย์์ได้้เห็็นถึึงความรัักอัันยิ่�งใหญ่่ ของพระเจ้้าที่่�ปรารถนาที่่�จะช่่วยให้้มนุุษย์์เป็็นอิิสระจากบาปและความตาย นอกเหนืือจากนั้้�น สัันติิภาพยัังหมายถึึงการเป็็นหนึ่่�งเดีียวกัันกัับผู้้�อื่�่น โดยถืือว่่าทุุกคนเป็็นเพื่�่อนพี่่�น้้องของเรา ดัังคำ�ำ ในพระคัมั ภีรี ์ท์ ี่่ว� ่่า “ท่่านต้้องรัักเพื่่�อนมนุษุ ย์เ์ หมืือนรัักตนเอง” (มััทธิิว 22:39) ผ่่านทางพระคััมภีีร์์ไบเบิิล สัันติิภาพยัังเชื่�่อมโยงถึึงคุุณภาพส่่วนบุุคคล ที่่ไ� ด้ร้ ับั การพัฒั นาและแสดงออกให้เ้ ห็น็ ในความสัมั พันั ธ์ก์ ับั ผู้้�อื่น�่ สันั ติภิ าพ จึึ ง เ ป็็ น คุุ ณ ค่่ า แ ล ะ คุุ ณ ภ า พ ที่่� เริ่ � มต้้ น จ า ก ภ า ย ใ น ข อ ง เร า แ ต่่ ล ะ ค น ถืือเป็็นการเรีียนรู้�และเติิบโตจากภายใน ก่่อนที่่�จะส่่งต่่อไปยัังภายนอก ระหว่่างกัันและกััน พระวรสารของท่่านนัักบุญุ มััทธิวิ ตอนหนึ่่�งเขียี นไว้ว้ ่่า “ผู้�สร้้างสัันติิย่่อมเป็็นสุุข เพราะเขาจะได้้ชื่�่อว่่าเป็็นบุุตรของพระเจ้้า” (มััทธิิว 5:9) ซึ่ง�่ การจะเป็น็ ผู้�สร้้างสันั ติไิ ด้้นั้้�น เราจำ�ำ เป็น็ จะต้้องมีคี ุุณภาพ ด้้านนี้้�ในตััวของเราก่่อน เราจำ�ำ เป็็นที่่�จะต้้องหล่่อเลี้�ยงหััวใจที่่�ใฝ่่หาสัันติิ ให้้เติบิ โตเบ่ง่ บานในชีวี ิิตเราอย่า่ งเต็็มที่่�และต่อ่ เนื่�อ่ ง คำำ�สอนจากพระคััมภีีร์์ยัังเชิิญชวนให้้เรามองไปไกลกว่่าค่่านิิยมปกติิ ทางโลกอีีกด้้วย ดัังคำ�ำ กล่่าวที่่�ว่่า “ท่่านทั้้�งหลายได้้ยิินคำำ�กล่่าวว่่า จงรัักเพื่�่อนบ้้าน จงเกลีียดศััตรูู แต่่เรากล่่าวแก่่ท่่านว่่า จงรัักศััตรูู จงอธิิษฐานภาวนาให้้ผู้�ที่�เบีียดเบีียนท่่าน” (มััทธิิว 5:43-44) สัันติิภาพ จึงึ ไม่ใ่ ช่เ่ พียี งความรักั ต่อ่ คนที่่เ� รารักั หรืือคนที่่เ� ราชอบเท่า่ นั้้น� แต่ย่ ังั รวมถึงึ คนที่่ไ� ม่น่ ่า่ รักั คนที่่ท� ำำ�ให้เ้ ราเจ็บ็ ปวด คนที่่ไ� ม่ด่ ีตี ่อ่ เราด้ว้ ย จึงึ จำำ�เป็็นอย่า่ งมากที่่�เราจะต้้องฝึกึ ฝนตนเองให้ม้ ีหี ััวใจที่่�เปิดิ กว้า้ งสำำ�หรัับทุกุ คน และพร้้อมที่่จ� ะรักั และให้้อภััยได้้เสมอ 1 ผู้้�อำ�ำ นวยการโรงเรีียนร่่วมฤดีวี ิเิ ทศศึกึ ษา และนักั จิิตปรึึกษาประจำำ�สถาบันั เทคโนโลยีพี ระจอมเกล้า้ เจ้้าคุุณทหารลาดกระบังั
แนวคิดิ จากพระคัมั ภีีร์ท์ ี่่ส� อดคล้อ้ งกับั การสร้า้ งสัันติภิ าพ เครดิติ ภาพ: Unsplash พระบััญญััติิเอกในคริิสต์์ศาสนาก็็คืือพระบััญญััติิแห่่งความรััก อาจจะกล่า่ วได้ว้ ่า่ ศาสนาคริสิ ต์ค์ ืือศาสนาแห่ง่ ความรักั ซึ่ง่� ความรักั แท้้ ถืือเป็็นเครื่�่องมืือที่่�สำ�ำ คััญในการสร้้างสัันติิภาพให้้กัับผู้้�คนและ โลกใบนี้้� ท่า่ นนัักบุญุ เปาโลได้ใ้ ห้้คำำ�อธิิบายเกี่ย� วกับั ความรัักในบท จดหมายถึึงชาวโคริินธ์์ดัังนี้้� “ความรัักย่่อมอดทน มีีใจเอื้�อเฟื้�้อ ไม่อ่ ิิจฉา ไม่่โอ้อ้ วดตนเอง ไม่จ่ องหอง ไม่ห่ ยาบคาย ไม่เ่ ห็็นแก่่ตััว ความรัักไม่่ฉุุนเฉีียว ไม่่จดจำำ�ความผิิดที่่�ได้้รัับ ไม่่ยิินดีีในความชั่่�ว แต่ร่ ่ว่ มยินิ ดีใี นความถููกต้อ้ ง ความรักั ให้อ้ ภัยั ทุกุ อย่า่ ง เชื่อ�่ ทุกุ อย่า่ ง หวังั ทุกุ อย่า่ ง อดทนทุกุ อย่า่ ง ความรักั ไม่ม่ ีสีิ้น� สุดุ ” (โครินิ ธ์์ 13:4-8) เชื่�่อเหลืือเกิินว่่า หากมนุุษย์์มีีความรัักต่่อกัันอย่่างแท้้จริิงแล้้ว สัันติภิ าพจะเติบิ โตและเบ่่งบานได้้อย่า่ งดีีและเต็ม็ ที่่�แน่่นอน ทััศนคติิแห่่งการไม่่ใช้้ความรุุนแรงทุุกรููปแบบถืือเป็็นแนวคิิดที่่�สำ�ำ คััญในคริิสต์์ศาสนาที่่�มีีส่่วนช่่วยในการส่่งเสริิมและสร้้างสัันติิภาพเช่่นกััน ซึ่ง�่ แบบอย่า่ งของพระเยซููในเรื่�อ่ งนี้้�เด่่นชััดมากในชีีวิิตจริิงของพระองค์์ ผู้�คนและผู้�มีอี ำำ�นาจจำำ�นวนไม่น่ ้้อยในสัังคมชาวยิิวสมััยนั้้น� ที่่�ไม่เ่ ข้า้ ใจ พระองค์์ ดููถููกดููหมิ่่�นพระองค์์ เหยีียดหยามรัังแกและขัับไล่่พระองค์์ และท้้ายที่่�สุุดเข้้ามาจัับกุุมพระองค์์เพื่่�อกำำ�จััดพระองค์์ แต่่ท่่าทีีและ การตอบสนองของพระเยซููนั้้�นกลัับเป็็นไปด้้วยความสงบ ไม่่ก้้าวร้้าวรุุนแรง พระองค์์ไม่่ตอบโต้้ความรุุนแรงด้้วยความรุุนแรง ซึ่�่งทััศนคติิ อันั นี้้เ� องถืือเป็น็ บทเรียี นและแนวปฏิบิ ัตั ิทิ ี่่ด� ีใี นการสร้า้ งสันั ติภิ าพ มีเี หตุกุ ารณ์ห์ นึ่่ง� ที่่ผ� ู้้�นำำ�ทางสังั คมได้น้ ำ�ำ หญิงิ ที่่ถ� ููกจับั ได้ว้ ่า่ มีกี ารล่ว่ งประเวณีี มาต่่อหน้้าพระเยซูู ซึ่่�งตามกฎของพวกเขาแล้้ว นางจะต้อ้ งถููกลงโทษด้้วยการทุ่่�มหินิ ใส่จ่ นตาย แต่่พระเยซููได้้ท้้าทายพวกเขาว่่า “ท่า่ นผู้�ใด ไม่่มีีบาป จงเอาหิินทุ่่�มนางเป็น็ คนแรกเถิดิ ” (ยอห์น์ 8:7-8) เมื่อ่� คนเหล่่านั้้�นได้้ฟังั ดัังนี้้� ก็็ค่่อย ๆ ทยอยออกไปทีีละคน ไม่ม่ ีีใครเอาผิิดนางเลย ซึ่�ง่ ในเรื่่อ� งนี้้� พระเยซููเชิญิ ชวนให้้เราเห็็นความจริิงที่่ว� ่่า เราแต่ล่ ะคนก็็มีีดีีมีรี ้า้ ยไม่ต่ ่่างกันั ไม่ม่ ีีใครสมบููรณ์แ์ บบ ซึ่�ง่ การใช้้ความรุุนแรงตัดั สิิน กันั และกัันจึึงไม่ใ่ ช่่ทางออกที่่�ดีแี ละสร้า้ งสรรค์์ เครดิิตภาพ: www.kurdistanica.com เรื่่อ� งการคืืนดีแี ละให้อ้ ภัยั ถืือได้้ว่า่ เป็็นจุุดเน้้นที่่ส� ำำ�คัญั ในพระคัมั ภีรี ์ไ์ บเบิิลของชาวคริิสต์์ด้ว้ ย ซึ่ง่� หากพิจิ ารณาถึงึ เรื่อ�่ งการสร้า้ งสันั ติภิ าพแล้ว้ การคืืนดีแี ละให้อ้ ภัยั ถืือเป็น็ อีกี เครื่อ่� งมืือหนึ่่ง� ที่่ส� ำ�ำ คัญั ในการผลักั ดันั ให้ผู้้�คนได้เ้ รียี นรู้�ที่จ� ะหาทางเยียี วยาบาดแผลอันั เกิดิ จากความไม่เ่ ข้า้ ใจ กัันและความขัดั แย้้งต่า่ ง ๆ ที่่�เกิิดขึ้�น ศิษิ ย์ค์ นหนึ่่ง� เข้้ามาถามพระเยซููถึึงเรื่�่องการให้้อภััยว่่า ถ้้าพี่่�น้อ้ งทำ�ำ ผิิดต่่อเรา เราต้อ้ งยกโทษให้เ้ ขาสัักกี่�ครั้ง� ถึึงเจ็็ดครั้�งหรืือไม่่ ซึ่่ง� พระเยซููตอบศิษิ ย์์ คนนั้้�นว่า่ “เราไม่่ได้บ้ อกท่า่ นว่า่ ต้้องยกโทษให้้เจ็ด็ ครั้�ง แต่่ต้้องยกโทษให้เ้ จ็็ดคููณเจ็็ดสิบิ ครั้�ง” (มัทั ธิวิ 18:22) ในการตีคี วามพระคัมั ภีรี ์ต์ อนนี้้� พระองค์ห์ มายถึงึ การให้อ้ ภัยั อย่า่ งไม่ม่ ีที ี่่ส�ิ้น� สุดุ ซึ่่�งพระสัันตะปาปายอห์์นที่่� 23 ได้้ให้้มุุมมองเรื่�่องการสร้้างสัันติิภาพในทำ�ำ นองเดีียวกัันว่่า เราจำำ�เป็น็ ที่่�จะต้้องให้อ้ ภัยั ทุุกคนและทุกุ สิ่�ง
สัันติภิ าพภายในและสัันติภิ าพภายนอก การมีรี ากฐานของสันั ติภิ าพเป็น็ สิ่ง� ที่่จ� ำำ�เป็น็ และสำ�ำ คัญั สันั ติภิ าพจึงึ ควรเริ่ม� ต้น้ จากภายในของเราแต่ล่ ะคน พระสันั ตะปาปายอห์น์ ที่่� 23 หากเปรียี บเทียี บกับั ความเป็น็ ไปในธรรมชาติแิ ล้ว้ สันั ติภิ าพอาจเปรียี บได้ก้ ับั เมล็ด็ พันั ธุ์�ชนิดิ หนึ่่ง� ที่่จ� ำำ�เป็น็ จะต้้องได้้รัับการหล่่อเลี้�ยงเอาใจใส่่ รดน้ำ�ำ�ใส่่ปุ๋๋�ยพรวนดิินเสมอ ๆ เพื่่�อให้้มัันเติิบใหญ่่ ออกดอกออกผล งอกงามอย่่างดีี สันั ติภิ าพจากภายในคืือการเข้้าใจตัวั ตนของเราอย่่างดีี การยอมรัับตััวเอง การเป็น็ ตััวเอง ให้้ดีีที่่�สุุด และที่่�สำำ�คััญก็็คืือ การมีีหััวใจที่่�ดีีงามที่่�ใฝ่่หาความดีีและสัันติิอยู่่�เสมอ นอกเหนืือไปจากนั้้�น การมีีสัันติิในตััวเองยัังรวมไปถึึงการเรีียนรู้ �ที่ �จะให้้อภััยตนเองได้้ในความผิิดพลาดบกพร่่องที่่�เกิิดขึ้ �น เรีียนรู้�จากสิ่�งต่่าง ๆ เหล่่านั้้�น และพร้้อมที่่�จะพััฒนาและเติิบโตต่่อไป แต่่สิ่�งหนึ่่�งที่่�เราจำ�ำ เป็็นจะต้้อง ระมััดระวัังก็็คืือการไม่่ผิิดพลาดในเรื่่�องใหญ่่ ๆ ที่่�มีีผลกระทบที่่�ยากจะเยีียวยาและแก้้ไขทั้้�งต่่อตนเอง ผู้�อื่�น และสังั คมที่่เ� ราอยู่่� พระสันั ตะปาปายอห์น์ ที่่� 23 ผู้�ซึ่่ง� อุุทิิศตนอย่่างเด่่นชััดในเรื่่�องสัันติภิ าพได้้กล่า่ วว่่า “โลกใบนี้้�จะไม่่ใช่่ที่่�อยู่่�ของสัันติิภาพได้้เลย จนกว่่าสัันติิภาพจะได้้พบกัับบ้้านของมัันในหััวใจของพวกเรา แต่ล่ ะคน” จึงึ จำ�ำ เป็น็ อย่า่ งยิ่ง� ที่่เ� ราแต่ล่ ะคนจะต้อ้ งทำ�ำ ให้ส้ ันั ติภิ าพได้พ้ บบ้า้ นของมันั ในหัวั ใจของเราจริงิ ๆ เมื่อ�่ สันั ติภิ าพภายในของเราเติบิ โตเบ่ง่ บานอย่า่ งดีแี ล้ว้ ก็เ็ ป็น็ การง่า่ ยที่่จ� ะช่ว่ ยกันั ส่ง่ เสริมิ และสร้า้ งสันั ติภิ าพ ภายนอกร่่วมกััน สัันติิภาพภายนอกนี้้�เติิบโตได้้ในหลายมิิติิด้้วยกััน ไม่่ว่่าจะเป็็นสัันติิภาพในครอบครััว สัันติิภาพในโรงเรีียน ในที่่�ทำ�ำ งาน ในองค์์กร ในชุุมชมและสัังคมโดยรวม รวมถึึงในระดัับประเทศและ ระดับั สากลอีกี ด้ว้ ย ซึ่ง�่ จะว่า่ ไปแล้ว้ สันั ติภิ าพภายนอกจะเกิดิ ผลดีไี ด้น้ั้้น� เราแต่ล่ ะคนจำำ�เป็น็ ที่่ต� ้อ้ งมีรี ากฐาน และหััวใจที่่�ใฝ่่หาสัันติิอย่่างดีีให้้ได้้ก่่อน หากปราศจากสัันติิภาพจากภายในหััวใจของแต่่ละคนแล้้ว ก็ถ็ ืือเป็น็ เรื่่�องยากและท้า้ ทายในการสร้้างสันั ติภิ าพให้เ้ กิดิ ขึ้น� ทั้้ง� ในระดัับชุมุ ชน สังั คม และระดัับสากล สัันติภิ าพสากล สัันติิภาพไม่่ใช่่ความรัับผิิดชอบของใครคนใดคนหนึ่่�ง หากแต่่เป็็นคุุณค่่า ความงดงาม และความรัับผิิดชอบของทุุกคนในสัังคม สัันติิภาพจึึงเป็็น เรื่่�องสากล เป็็นเรื่่�องสำ�ำ คััญของพวกเราทุุกคน ถืือเป็็นหน้้าที่่�หนึ่่�ง ของมนุษุ ยชาติกิ ็ว็ ่า่ ได้้ ไม่ว่ ่า่ เราจะมาจากเชื้อ� ชาติิ ศาสนา หรืือวัฒั นธรรมใด เราต่า่ งมีพี ันั ธกิจิ ร่ว่ มกันั ในการเป็น็ ส่ว่ นหนึ่่ง� ของการส่ง่ เสริมิ และการสร้า้ ง สัันติิภาพให้้กัับสัังคมและโลกของเรา เพราะสัันติิภาพคืือเครื่�่องมืือ อันั ทรงพลังั ที่่เ� ชื่อ่� มต่อ่ พวกเราเข้า้ ด้ว้ ยกันั โดยเฉพาะอย่า่ งยิ่ง� ในความแตกต่า่ ง และความหลากหลายของมนุษุ ยชาติิ เครด ิิตภาพ: www.kamsonbkk.com ที่่ใ� ดมีีความเกลีียดชััง ให้้ข้้าพเจ้า้ เป็็นผู้้�นำ�ำ ความรักั ที่่�ใดมีีความเจ็็บแค้้น ให้ข้ ้า้ พเจ้้าเป็็นผู้้�นำำ�การอภััย ที่่�ใดมีคี วามแตกแยก ให้ข้ ้า้ พเจ้้าเป็น็ ผู้้�นำ�ำ ความสามััคคีี ที่่ใ� ดมีีความเท็็จ ให้้ข้า้ พเจ้า้ เป็็นผู้้�นำำ�ความจริิง ที่่ใ� ดมีคี วามสงสัยั ให้ข้ ้้าพเจ้า้ เป็็นผู้้�นำ�ำ ความเชื่�่อ ที่่�ใดมีีความสิ้�นหวััง ให้้ข้า้ พเจ้า้ เป็็นผู้้�นำ�ำ ความหวััง ที่่�ใดเป็็นที่่ม� ืืด ให้้ข้้าพเจ้้าเป็น็ ผู้้�นำ�ำ ความสว่่าง ที่่�ใดมีีความเศร้้าโศก ให้้ข้า้ พเจ้า้ เป็็นผู้้�นำ�ำ ความยินิ ดีเี บิกิ บานใจ (บทภาวนาของนักั บุญุ ฟรังั ซิสิ แห่ง่ อัสั ซีซี ี)ี ภาพนัักบุุญฟรังั ซิิส แห่่ง อัสั ซีีซีี
สันติภาพ ในบรบิ ทของศาสนาอสิ ลาม โดย ศาสตราจารย์์ ดร.จรััล มะลูลู ีีม1 อิิสลาม ความหมายและคำ�ำ สอน คำ�ำ ว่่า “อิิสลาม” มีีรากศััพท์์มาจาก “ศานติิ” หรือื Peace หมายถึึงการเข้้าไปอยู่่�ในความสงบร่ม่ เย็็น เป็็นเรื่อ่� งของการเป็็นประชาชาติิสายกลาง สามารถ อยู่่�ร่ว่ มกัับมนุุษย์ช์ าติิทั้้ง� มวลได้้โดยยึดึ เอาความดีีงาม ของสัันติิภาพเป็น็ ด้้านหลััก หลักั คำ�ำ สอนของอิสิ ลามเต็ม็ ไปด้ว้ ยสาระแห่ง่ สันั ติภิ าพ และแนวทางการจัดั การความขัดั แย้ง้ ที่่�ปรากฏให้้เห็็น ทั้้�งในตััวบทจากอััลกุุรอานและแนวทางการปฏิิบััติิ ของศาสดามุุฮััมมััด (ขอความสัันติิจงมีีแด่่ท่่าน) อาจกล่่าวได้้ว่่าศาสนาอิิสลามเองเป็็นเครื่�่องมืือที่่�มีีพลัังในการสร้้างสัันติิภาพ (Peace-building) โดยคำ�ำ สอนของศาสนา จะนำำ�มาซึ่่ง� ความรู้้�สึึกร่่วมของคู่่�ขััดแย้ง้ บนฐานของคุณุ ธรรม จิติ ใจและแก่น่ ของศาสนาจึงึ เน้้นไปที่่ค� วามสงบสุุขนั่่�นเอง อิิสลามยัังระบุุถึึงแนวคิิดสัันติิภาพตลอดจนแนวทางสัันติิวิิธีีและการจััดการความขััดแย้้งซึ่�่งสอดแทรกอยู่่�ทั้ �งในตััวบท ของคัมั ภีรี ์อ์ ัลั กุรุ อานและแนวทางการปฏิบิ ัตั ิขิ องท่า่ นศาสดามุฮุ ัมั มัดั (ขอความสันั ติจิ งมีแี ด่ท่ ่า่ น) ซึ่ง่� เป็น็ สองแหล่ง่ สำำ�คัญั ที่่ส� ามารถ อ้า้ งอิิงด้้วยหลักั การอิสิ ลามที่่�แท้จ้ ริงิ ได้้ 1 กีรี ตยาจารย์แ์ ห่่งมหาวิทิ ยาลัยั ธรรมศาสตร์์ อาจารย์ป์ ระจำำ�สาขาการระหว่า่ งประเทศ คณะรัฐั ศาสตร์์มหาวิทิ ยาลััยธรรมศาสตร์์ และคณบดีีวิิทยาลัยั นานาชาติิอิิสลามกรุุงเทพ มหาวิทิ ยาลัยั เกริกิ
ในเชิงิ การนิยิ ามความหมาย “อิสิ ลาม” มาจากศัพั ท์์ “สะละมะ” หมายถึงึ เครดิติ ภาพ: วิิกิพิ ีเี ดีีย การเข้า้ ไปใน สันั ติิ หรืือ “อัสั ลัมั ” หมายถึงึ การยอมมอบตน ฉะนั้้น� อิสิ ลาม จึึงหมายถึึง 1. สัันติิ 2. การยอมมอบตััวตนโดยนอบน้้อม โดยนััยนี้้� การแสวงหาความสัันติิกัับพระผู้ �เป็็นเจ้้าคืือการยอมมอบตนโดยสิ้ �นเชิิง ต่่อพระประสงค์์ของพระองค์์ และการแสวงหาความสัันติิสุุขกัับมนุุษย์์ สัันติิภาพตั้�งอยู่�่ บนความเที่่�ยงธรรม การเสีียสละทำ�ำ ให้้เกิิดความรัักและ ความสามัคั คีเี ป็น็ อันั หนึ่่ง� อันั เดียี วกันั สันั ติภิ าพจะตั้ง� อยู่่�บนการเอารัดั เอาเปรียี บ กัันไม่่ได้้ สัันติิภาพและภราดรภาพในอิิสลามจึึงมาจากความเข้้าใจ ให้้ลึึกซึ้�งและการปฏิิบััติิด้้วยความซื่่�อสััตย์์สุุจริิตอย่่างแท้้จริิง หลัักการ ที่่�กล่่าวมานี้้�หมายถึึงการอยู่�่ ร่่วมกัันอย่่างผาสุุก มีีความเป็็นธรรม มีีจิิตเมตตา มีีความจริิงใจและซื่่�อตรงต่่อกัันกฎหมายระหว่่างประเทศ ก็็ต้้องการแนวทางดัังกล่า่ วเหมืือนกันั เห็น็ ได้ว้ ่า่ แนวคิดิ สันั ติภิ าพได้ส้ อดแทรกอยู่ใ่� นหลักั คำ�ำ สอนของอิสิ ลามที่่ถ� ่า่ ยทอดสู่�่ คัมั ภีรี ์อ์ ัลั กุรุ อาน และจริยิ วัตั รของท่า่ นศาสดา นับั ตั้้ง� แต่ม่ ิติ ิขิ องการใช้ค้ ำ�ำ เช่น่ ความหมายของอิสิ ลามโดยรากศัพั ท์์ รวมไปถึึงการทัักทายของชาวมุุสลิิมซึ่่�งเริ่�มด้้วยคำ�ำ ว่่าขอความสัันติิจงมีีแด่่ท่่าน เป็็นต้้น วิิถีขี องอิสิ ลามที่่�ระบุุเอาไว้ใ้ นคำำ�สอนทางสาสนาจะกล่า่ วถึงึ ความสัมั พัันธ์์ต่า่ ง ๆ เพื่อ่� ทำ�ำ ให้้สังั คม สามารถอยู่่�ร่่วมกัันได้้ ตลอดจนยัังสะท้้อนสู่่�หลัักการปฏิิบััติิที่่�ใช้้ควบคู่�่ กัับหลัักแห่่งความสัันติิ ไม่่ว่า่ จะเป็น็ การทำำ�ฮัจั ญ์์หรืือหลัักเกณฑ์์การทำำ�สงครามและการงดเว้้นสงคราม เป็น็ ต้้น ในคำำ�สอนของศาสนาอิิสลามคำ�ำ พููดจาที่่�ดีีก็็เป็็นซอดาเกาะฮฺฺ (การทำำ�ทาน) ทุุก ๆ ย่่างก้้าว ที่่�ท่่านเดิินไปก็็เป็็นการซอดาเกาะฮฺฺ และการที่่�ท่่านขจััดสิ่�งที่่�เป็็นอัันตรายออกจากถนนหนทาง ก็็เป็น็ การซอดาเกาะฮฺ”ฺ (บัันทึกึ โดยบุคุ อรียี ์์และมุุสลิิม) หากปรารถนาสัังคมที่่�สัันติิก็็ต้้องใช้้วิิธีีการสัันติิ สัังคมซึ่�่งผู้�คนมีีความรัักความเอื้�อเฟื้�้อต่่อกััน เคารพในชีีวิิตและ ความเป็น็ มนุษุ ย์ข์ องกันั และกันั ทั้้ง� นี้้ส�ิ่ง� เหล่า่ นี้้ม� ิอิ าจบังั เกิดิ เป็น็ ความจริงิ ได้้ เว้น้ เสียี แต่จ่ ะใช้ว้ ิธิ ีกี ารซึ่ง�่ ให้ค้ วามเคารพ ต่่อมนุษุ ย์ท์ ุุกคนไม่เ่ ว้น้ แม้แ้ ต่่ศััตรููหรืือคู่ก่� รณีี หากผู้�ใช้ส้ ันั ติวิ ิธิ ีสี ามารถสร้า้ งการยอมรับั ในหมู่ป่� ระชาชนและ กลุ่่�มก้อ้ นของคู่ก่� รณีไี ด้้ เขาย่อ่ มมีอี ำำ�นาจที่่จ� ะส่ง่ ผลการกระทำำ� ต่่อคู่ก่� รณีไี ด้้โดยที่่�ไม่่จำ�ำ ต้้องพึ่่�งพาอาวุธุ สันั ติวิ ิธิ ีรี ะดับั ชีวี ิติ คืือการพัฒั นาตนให้ล้ ดการเอารัดั เอาเปรียี บผู้้�อื่น่� เบียี ดเบียี นชีวี ิติ อื่น�่ ให้น้ ้อ้ ยลง มีจี ิติ ใจใฝ่เ่ สียี สละ เกื้อ� กููลผู้�อื่น� ยิ่ง� ขึ้น� และมีคี วามสงบในใจ
สัันติิวิิธีีในสัังคม (ประเทศ) คืือ การลดความรุุนแรง และจงอย่า่ แสวงหาความหายนะบนแผ่น่ ดินิ นี้้� เพราะแท้จ้ ริงิ ทางกายภาพและทางโครงสร้้างเช่่น การละเมิิดสิิทธิิมนุุษยชน อััลลอฮ์ไ์ ม่่ทรงโปรด (โกรธกริ้้�ว) บรรดาผู้้�บ่่อนทำำ�ลาย การจัับกุุมคุุมขัังโดยมิิชอบ การเอารััดเอาเปรีียบผู้้�ด้้อยอำำ�นาจ ยุุติิสงครามกลางเมืืองหรืือกัับเพื่�่อนบ้้าน แก้้ไขกฎหมาย อิิสลามได้้กำำ�หนดวิิถีีทางของการแก้้ปััญหาและการป้้องกัันสัังคม ระบบโครงสร้้างที่่�ไม่่เป็น็ ธรรม พััฒนาโครงสร้า้ งที่่เ� กื้อ� กููลคุุณภาพ จากความเลวร้า้ ยนี้้ก� ่อ่ นการมาถึงึ ของกฎหมายและธรรมนููญอื่น่� ทั้้ง� หมด ชีีวิิตและส่่งเสริิมความยุุติิธรรมในสัังคม เอื้�ออำำ�นวยให้้คนมีีชีีวิิต อัันดัับแรกสุุดคืือการรัักษาเกีียรติิและศัักดิ์ �ศรีีแห่่งความเป็็นมนุุษย์์ ความเป็็นอยู่่�ที่�ดีีขึ้�น ปลอดโรคภััยไข้้เจ็็บ มีีสิิทธิิเสรีีภาพมากขึ้�น และปกป้้องศาสนา ชีีวิิต ทรััพย์์สิิน และสติิปััญญาของพวกเขา รวมทั้้ง� การช่่วยเหลืือผู้้�ด้อ้ ยโอกาสในสังั คม ด้้วยการวางกรอบที่่�ชััดเจน และสั่�งห้้ามมิิให้้ละเมิิดต่่อสิ่�งดังั กล่่าว สัันติิวิิธีีระหว่่างประเทศ คืือ การยุุติิสงครามและลดกำ�ำ ลััง และผู้้�ใดที่่�ละเมิิดขอบเขตของอััลลอฮ์์ ดัังนั้้�นพวกเขาคืือ อาวุุธในระดัับภููมิิภาค และระดัับโลก สนัับสนุุนการป้้องกััน ผู้้�ที่อ่� ธรรม ประเทศแบบไม่่รุุกราน ส่่งเสริิมความร่่วมมืือระหว่่างประเทศ และสร้า้ งสัันติิภาพให้เ้ กิดิ ขึ้�นในโลก เพื่อ่� ให้ก้ ารคุ้้�มครองนี้้ม� ีคี วามสมบููรณ์์ อิสิ ลามจึงึ ห้า้ มการละเมิดิ สิทิ ธิิ สัันติภิ าพไม่ไ่ ด้เ้ ป็น็ เพียี งสันั ติภิ าพในระดับั ประเทศหรืือรัฐั ชาติิ ของผู้�อื่�นและห้้ามกระทำ�ำ ทุุกอย่่างที่่�ไม่่ยุุติิธรรมหรืืออธรรม รวมทั้้�ง เท่่านั้้�น หากหมายถึึง สัันติิภาพในสัังคม สัันติิภาพระหว่่าง การใช้ค้ วามรุนุ แรงเพราะการใช้ค้ วามรุนุ แรงมีแี ต่จ่ ะทำำ�ให้ค้ วามขัดั แย้ง้ ภายนอกและภายในตััวมนุุษย์์และสัันติิภาพระหว่่างมนุุษย์์ ลุุกลามเพราะวัฎั จัักรแห่่งการตอบโต้จ้ ะขยายตัวั ต่่อเนื่อ่� ง กัับธรรมชาติิ เป็็นสัันติิภาพที่่�ครอบคลุุมทั้้�งธรรมชาติิของมนุุษย์์ สังั คมและโลก นักั คิดิ ด้า้ นสันั ติศิ ึกึ ษาอย่า่ งโยฮันั กัลั ตุงุ ชี้ว� ่า่ ทั้้ง� หมด จงกล่า่ วเถิดิ (มุฮุ ัมั มัดั ) ว่า่ แท้จ้ ริงิ สิ่�่งที่พ่� ระเจ้า้ ของฉันั ทรง นี้้�จะสามารถอยู่่�ร่่วมกัันอย่่างสัันติิได้้ภายใต้้เงื่�อนไข 2 ประการ ห้้ามฉัันนั้้�น คืือสิ่�่งต่่างๆ ที่่�ชั่�่วช้้าและน่่ารัังเกีียจ ทั้้�งที่่�เปิิด คืือ ความหลากหลาย (Pluralism) และการพึ่่�งพาอาศััยกััน เผยและไม่เ่ ปิดิ เผย และสิ่�่งที่เ่� ป็็นบาป และการข่ม่ เหงรังั แก และกััน (Symbiosis) การไม่่สร้้างความเดืือดร้้อนให้้แก่่ชีีวิิต โดยมิชิ อบธรรม ทรััพย์์สิิน สิิทธิิเสรีีภาพ และความมั่่�นคงปลอดภััยรวมทั้้�งการไม่่ สร้้างความเสีียหายให้้แก่่สภาพแวดล้้อม อาคาร ทรััพย์์สิิน สาธารณะและส่่วนบุุคคล ไม่่ทำำ�ลายทรััพยากรของประเทศและ ระบบนิิเวศต่่าง ๆ ดัังนั้้�นอิิสลามจึึงห้้ามการสร้้างความหายนะ ทั้้�งมวลดัังที่่�อััลลอฮ์์ (พระเจ้้า) ได้้ทรงห้้ามเอาไว้้ในดำ�ำ รััส ของพระองค์ว์ ่า่
ศาสนาอิิสลามยัังห้้ามอย่่างเด็็ดขาดในการสร้้างความเดืือดร้้อนต่่อผู้ �อื่�น ในการสร้้างความสััมพัันธ์์ระหว่่างชนชาติิ ชาวมุุสลิิมเชื่่�อว่่าการสนทนา และสร้้างความหายนะบนผืืนแผ่่นดินิ โดยไม่่จำ�ำ กััดว่า่ จะต้อ้ งเป็น็ ดิินแดน คืือเครื่อ่� งมืือที่่ด� ีที ี่่ส� ุดุ ในการสร้า้ งความสัมั พันั ธ์แ์ ละการไกล่เ่ กลี่ย� ข้อ้ พิพิ าท ของมุุสลิมิ เท่่านั้้�น หรืือความบาดหมางระหว่่างกันั คำ�ำ สอนของอิิสลามได้้ชี้�นำำ�ให้้บุุคคลและกลุ่่�มบุุคคลมีีความเที่่�ยงธรรม การสนทนาคืือกลไกหรืือเครื่�่องมืือหลัักที่่�จะใช้้ในการแลกเปลี่ �ยนและ ขจััดความเบี่่�ยงเบน ความสุุดโต่่ง และสิ่�งที่่�เป็็นสาเหตุุของสองประการ การสร้า้ งความรู้้�จักั ช่ว่ ยเหลืือเกื้อ� กููล และสร้า้ งความสัมั พัันธ์์ที่่ด� ีีต่่อผู้�อื่�น ดัังกล่่าวอัันมีีต้้นตอมาจากความคลั่�งศาสนา เพราะนั่่�นคืือความหายนะ โดยร่่วมกัันใช้้หลัักแห่่งจิินตภาพและคุุณค่่าร่่วมดัังกล่่าวเพื่�่อเป็็นฐาน อย่า่ งแน่น่ อน ในเรื่อ่� งนี้้ท� ่า่ นศาสดาของอิสิ ลามได้เ้ ตืือนชาวมุสุ ลิมิ เอาไว้ว้ ่า่ ในการสร้า้ งความเข้า้ ใจและแลกเปลี่ย� นความช่ว่ ยเหลืือระหว่า่ งมนุษุ ยชาติิ สัันนิิบาตโลกมุุสลิิมเชื่่�อว่่า ภาษาแห่่งการสนทนาคืือสิ่�งทดแทนภาษา และผู้ใ้� ดที่ล่� ะเมิดิ ขอบเขตของอัลั ลอฮ์์ ดังั นั้้น� พวกเขาคือื ผู้้�ที่อ่� ธรรม แห่่งความรุุนแรงที่่�คุุกคามมนุุษยชาติิพร้้อมกัับเรีียกร้้องเชิิญชวนให้้เกิิด การสนทนาทางอารยธรรมเพื่�่อความสงบสัันติิของมนุุษย์์ชาติิร่่วมพััฒนา พระเจ้้าไม่่ได้้ห้้ามการทำ�ำ ดีีและการไปมาหาสู่่�กัับผู้้�ที่่�ไม่่ใช่่มุุสลิิม ตราบใด คุุณค่่าแห่่งความเป็็นมนุุษย์์ ทั้้�งนี้้�สัันนิิบาตโลกมุุสลิิมยัังตั้�งความหวััง ที่่�ชนกลุ่่�มนั้้�นไม่่ได้้ก่่อสงครามหรืือขัับไล่่ชาวมุุสลิิมออกจากดิินแดน ในประโยชน์ท์ ี่่�จะเกิิดจากการสนทนาว่่า ของพวกเขาเอง ศิิลาอัันเป็็นรากฐานของอารยธรรมอิิสลามก็็คืือความเป็็นพี่่�น้้องกััน 1. มนุุษยชาติิจะมีีความเท่่าเทีียมกัันตั้�งแต่่กำ�ำ เนิิดทั้้�งใน ในหมู่่�มนุุษย์์เป็็นภราดรภาพซึ่�่งทำำ�ให้้มนุุษย์์ไม่่อาจเป็็นคนที่่�แท้้จริิงได้้ ด้้านเสรีีภาพ เกีียรติิและศัักดิ์�ศรีีของความเป็็นมนุุษย์์ จนกระทั่่�งเขาจะรัักพี่่�น้้องของเขา เหมืือนกัับที่่�รัักตััวเขาเองและส่่งเสริิม และสิิทธิิต่่าง ๆ โดยไม่่คำ�ำ นึึงถึึงความแตกต่่างทางเชื้�อชาติิ ความรักั นี้้ด� ้ว้ ยการกระทำำ�ที่่ด� ีงี ามและเมตตากรุณุ า โดยไม่ม่ ีคี วามอ่อ่ นแอ ภาษา สีผี ิวิ หรืือเพศ หรืือความเป็น็ ทาส อิสิ ลามวางความยุตุ ิธิ รรมไว้เ้ คียี งข้า้ งความเมตตา และถืือว่า่ ความเมตตา 2. มนุุษย์์เป็็นศููนย์์กลางภาระหน้้าที่่�ของอำ�ำ นาจการปกครอง ที่่�ปราศจากความยุุติิธรรมย่่อมไม่่ใช่่ความเมตตา ความเมตตาปราณีี โดยการปกป้อ้ งสังั คมและพััฒนาศัักยภาพสู่่�ความศิิวิิไลซ์์ จึึงเป็็นสิ่ �งที่่�เหมาะที่่�ควรและการทำำ�ความดีีที่่�เกิิดจากความเมตตานั้้�น จะมีีค่่าควรแก่่การสรรเสริิญก็็เพีียงแต่่เมื่�่อแรงดลใจนั้้�นมาจากภายใน 3. ธรรมชาติขิ องมนุษุ ย์จ์ ะผลักั ดัันให้้พวกเขาค้้นหาข้้อเท็จ็ จริิง มีเี จตนารมณ์์ที่่�เป็น็ อิิสระและมีีความมุ่่�งหมายที่่�ดีีงาม ของจุุดประสงค์แ์ ละบั้้น� ปลายสุดุ ท้า้ ยของการมีีชีีวิติ อิสิ ลามได้้เน้น้ ว่า่ ผู้�ที่�เริ่�มสร้้างความไม่เ่ ป็น็ ธรรมด้ว้ ยวิธิ ีใี ดก็็ตาม ย่อ่ มเป็น็ ผู้ �ที่ �ละเมิิดและอยุุติิธรรมและผู้ �ใดที่่�ให้้การสนัับสนุุนการกระทำำ�ดัังกล่่าว 4. ศรััทธาในการมีีอยู่�่ของข้้อเท็็จจริิงทางจริิยธรรมดั้้�งเดิิม ผู้�นั้น� ย่อ่ มต้้องเป็็นผู้�อธรรมด้้วยเช่น่ กััน ที่่�สามารถพบได้ใ้ นตัวั มนุุษย์ท์ ุุกคน อิิสลามเรีียกร้้องการให้้อภััย การประนีีประนอม การให้้ความร่่วมมืือ ช่ว่ ยเหลืือ การทำำ�ความรู้้�จักั เชื่อ่� มสัมั พันั ธ์ต์ ่อ่ กันั และความยุตุ ิธิ รรม อิสิ ลาม จะอยู่เ่� คียี งข้้างผู้�ถูกอธรรมจนกว่่าผู้�ถูกอธรรมจะได้ร้ ับั ความเป็็นธรรม อิสิ ลามเป็น็ ศาสนาที่่ต� ้อ้ งการสร้า้ งระเบียี บโลก เพื่อ�่ ทำ�ำ ให้ม้ นุษุ ยชาติทิั้้ง� มวล (ทั้้�งที่่�เป็็นมุุสลิิมและมิิใช่่มุุสลิิม) สามารถดำำ�รงชีีวิิตด้้วยความยุุติิธรรม ความลงรอยสามััคคีี และมีีมิิตรภาพที่่�ดีีต่่อกััน อิิสลามได้้ให้้แนวทาง และชี้แ� นะการแสวงหาสันั ติภิ าพแก่ช่ าวมุสุ ลิมิ ในการดำำ�รงชีวี ิติ ทั้้ง� ในสังั คม และส่่วนตััว อีีกทั้้�งยัังบอกพวกเขาให้้ขยายความเป็็นมิิตรที่่�ตั้�งอยู่�่ บนรากฐานของความสััมพันั ธ์์ต่่อผู้�อื่�น ทั้้ง� นี้ช� าวมุุสลิิมก็็ปฏิิบััติติ ามหลัักการนี้� มานานหลายศตวรรษแล้ว้ เช่่นกััน
A Peaceful World for 8 Billion People: Opportunities for Thai Youth* The United Nations has Dr. Seree Nonthasoot 1 declared that on 15 November 2022, the world’s eight billionth person will be born. It is astonishing to recall that in 1800 there were only one billion of us. The UN further predicts that in 2100 there will be 11 billion people living on this planet. We live in the present and the question that warrants I would like to reflect on two broad themes. One is about our mutual consideration is: How can we—all eight billion peace and the other is about the role of youth. To begin of us—live and share this planet peacefully and pass it on on the first topic of peace, Johan Galtung, the pioneer of to be lived and shared peacefully by our children and their peace studies, has theorized that there are two aspects of children? peace: negative peace and positive peace. When he talks It is interesting to start by noting that, according about negative peace, he means the absence of violence, to the 2021 Global Peace Index, Thailand as and when he talks about positive peace, he means the existence a country ranks 103rd from 163 countries on that of structural, institutional settings that would allow peace to global ranking, which measures peace from three occur, be created and maintained. I would also like to add main categories of indicators: 1) The level of that the absence of violence should also be expanded societal safety and security; 2) The extent of to include or encompass the absence of components or ongoing domestic and international conflict; and incidents where violence, aggression and conflict would occur. 3) the degree of militarization. So it seems we have challenges to be a more peaceful Following Galtung’s theory, country relative to the first one hundred countries. what tool or framework can we use to help us examine and answer the global problem I highlighted above? In my view we already have a map and compass in the form of the Sustainable Development Goals that the United Nations adopted in 2015 which would last until 2030. *This article is adapted and revised from the speech given on 25 September 2022 at the Youth Ambassador for Peace of Mankind, a series of event comprising competition on drawing and short film presentations, organised jointly by the Ministry of Education and the Paticcasamuppada Foundation. 1 Member of the UN Committee on Economic, Social and Cultural Rights
When you look at the 17 goals of the SDGs, you see that they and their indicators constitute the elements that would lead to a peaceful world ranging from no poverty to cooperation at the end of the spectrum. The absence of these components or their deterioration or regression means that our world will be a less peaceful community. Take, for example, goal No 1. “No Poverty”. We cannot live peacefully when there are huge disparities between the haves and the have-nots and developed and least developed countries. When you talk about sustainable development, there is a misconception that it will only last until 2030. That is an obvious or apparent misconception. At the moment, if we continue or maintain the level of consumption without behavioral change, the world will not be able to support our existence, and we need additional worlds or planets, which we don’t have at our disposal at the moment. And it is unlikely that within our lifetime or the lifetime of two or three generations down the line, there will be the likelihood of many of us living extraterritorially. So, we only have one planet to live in, and it is calculated that on the scale of 365 days of a calendar year the current biocapacity of earth will not be able to sustain and support our present biological footprints and will last only until July 28th. While it can change negatively or positively according to our consumption behavior, this concept of ‘overshoot day’ underscores the finite character and vulnerability of our planet Earth. For Thai people, without adjustment and adaptation, the resources will only be available until September 3rd!
Search
