การพัฒนากลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตบ้านสว.นอก

บันทึกองค์ควำมรู้รำยบคุ คล เรื่อง การพัฒนากล่มุ ออมทรัพย์เพ่อื การผลติ บ้านสว.นอก บนพืน้ ฐานของแนวคดิ “ซ่อื กนิ ไม่หมด คดกนิ ไม่นาน จนเงนิ แต่ไม่จนนา้ ใจ และทุกคนเป็ นเจ้าของทุน” นางจริ า ศรสี วุ รรณ นักวิชาการพัฒนาชมุ ชนชานาญการ สงั กดั สำนักงำนพัฒนำชมุ ชนอำเภอสุคริ นิ จังหวดั นรำธวิ ำส เศรษฐกจิ ฐำนรำกมั่นคงและชุมชนพง่ึ ตนเองได้ Change for Good ภำยในปี 2565

แบบบันทึกองคค์ วามรู้รายบคุ คล ๑.ชอื่ องค์ความรู้ การพัฒนากลุ่มออมทรัพยเ์ พ่ือการผลิตบ้านสว.นอก บนพืน้ ฐานของแนวคดิ “ซอ่ื กินไม่หมด คดกินไม่นาน จนเงนิ แตไ่ ม่จนนำ้ ใจ และทุกคนเปน็ เจา้ ของทุน” ๒. ชือ่ เจา้ ขององค์ความรู้ นางจริ า ศรสี ุวรรณ ตำแหนง่ นกั วิชาการพัฒนาชมุ ชนชำนาญการ สำนกั งานพัฒนาชุมชนอำเภอสุคิรนิ จังหวดั นราธวิ าส 3. องค์ความรูท้ ี่บง่ ช้ี (เลอื กไดจ้ ำนวน 1 หมวด)  หมวดที่ 1 สร้างสรรค์ชมุ ชนพงึ่ ตนเองได้  หมวดที่ 2 ส่งเสริมเศรษฐกจิ ฐานรากใหข้ ยายตัวอย่างสมดลุ  หมวดที่ 3 เสริมสรา้ งทนุ ชุมชนใหม้ ธี รรมาภิบาล  หมวดท่ี 4 เสริมสร้างองคก์ รให้มีขดี สมรรถนะสูง ๔. ทม่ี าและความสำคัญในการจดั ทำองคค์ วามรู้ ทนุ ชุมชนด้านการออมทรัพย์ โดยเฉพาะอย่างย่งิ กลุ่มออมทรัพยเ์ พอ่ื การผลิตที่มีอย่ใู นชมุ ชนตามแนวทาง ของกรมการพัฒนาชุมชนในปจั จุบัน นั้น เริม่ แสดงความชัดเจนเปน็ ทป่ี ระจักษ์แล้วว่า หมู่บ้านไหนที่มีทนุ ชุมชนท่ี เข้มแขง็ ไม่ว่าจะเป็น กล่มุ ออมทรพั ย์เพื่อการผลติ กองทุนหมู่บ้านฯ โครงการแก้ไขปัญหาความยากจน กองทุน ชุมชนตา่ งๆ และรวมถึงร้านค้าสวัสดิการชุมชน ท่ีมีอยูใ่ นแต่ละหมู่บ้าน ซึง่ การดำเนนิ งานของแต่ละชุมชนในช่วงท่ี ผา่ นมา บางชุมชนประสบความสำเร็จเป็นอยา่ งดี และบางชุมชนกอ็ ยกู่ ลางๆ และบางชุมชนกป็ ระสบกบั ความ ลม้ เหลวในการบรหิ ารงาน อาจจะด้วยเหตุผลอะไรก็ตาม ในช่วงเศรษฐกิจในปจั จบุ ันนี้เราจะเห็นได้อยา่ งชดั เจน แลว้ ว่าหมบู่ ้านไหนท่ีมกี ลมุ่ ทุนเหล่าน้อี ยู่ ชุมชนนัน้ ก็จะมีความเข้มแข็ง และได้รบั ผลกระทบจากภาวะเศรษฐกิจใน ปัจจบุ ันนอ้ ยเน่ืองจากทนุ ชุมชนเหล่าน้ีสามารถเป็นนำมาชว่ ยเหลือสมาชิกในยามเกิดวิกฤตทางเศรษ ฐกิจได้เป็น อยา่ งดี กลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตบ้านสว.นอก เป็นกลมุ่ ออมทรพั ยฯ์ ที่ประสบความสำเร็จเป็นอย่างดีในการ บริหารงานกลุ่มฯ ตามแนวทางของกรมการพัฒนาชุมชน กลมุ่ ไดต้ ้งั หลักคดิ ประจำใจในการทำงานไว้ว่า “ซือ่ กนิ ไม่หมด คดกินไมน่ าน จนเงิน แต่ไมจ่ นนำ้ ใจ และทกุ คนเปน็ เจ้าของทุน” ๕. รูปแบบ กระบวนการ หรือลำดับขั้นตอน (อธิบายโดยละเอียด) กลมุ่ ออมทรัพยเ์ พื่อการผลติ บ้านสว.นอก นบั ว่าเปน็ กล่มุ ออมทรัพย์ทมี่ ีเงนิ ทุนมากท่ีสดุ ในจำนวนกลุ่มออม ทรัพย์ทั้งหมดของอำเภอสุคิรินในปจั จุบัน เนอื่ งจากการบริหารที่มคี วามโปร่งใส ตรวจสอบได้ มกี ารบริหารจัดการ กล่มุ ทด่ี ี มีประสทิ ธิภาพ เมื่อเกดิ ปญั หาทางกลุ่มก็มีการแกไ้ ขทนั ที มีสวสั ดิการแก้ปัญหาหนี้นอกระบบให้กบั สมาชิก เพ่ือลดภาระเร่ืองดอกเบ้ยี ใหก้ บั สมาชิก และการฝกึ การทำบญั ชีครัวเรือนใหก้ บั สมาชกิ กลุ่มออมทรัพย์ โดยเฉพาะ อย่างย่ิงสมาชิกที่กู้เงินจากกลมุ่ จะต้องหดั ทำบัญชีครัวเรอื นทุกคน เพ่ือให้สามารถรู้รายรับ รายจ่าย ของตนเอง

และครอบครัวได้ เพ่ือการออมที่มีประสิทธภิ าพย่ิงข้ึน และรวมถงึ การสนับสนุนใหส้ มาชิกท่ีมีกำลงั ออมเพ่ิมได้ ออมเพมิ่ ทุกปี เพื่อความมั่นคงของครัวเรอื น กระบวนการในการขับเคลื่อนกลมุ่ ออมทรัพย์เพือ่ การผลิต กลุม่ ออมทรัพย์เพื่อการผลติ บ้านสว.นอก เปน็ กลุ่มออมทรพั ย์ท่ีอยู่ในระบบการดูแลของกรมการพัฒนา ชุมชน กระทรวงมหาดไทย มีแนวทางการดำเนินงานท่ีชัดเจนและได้รับรางวัลกลุ่มออมทรพั ย์ดีเด่นในปี 2562 จากกรมการพฒั นาชมุ ชน และในปัจจุบันมีกลมุ่ ออมทรพั ย์จากที่ต่างๆมาศึกษาดูงานเพ่อื เปน็ ตน้ แบบในการนำไป ปรับใช้กับกลุ่มออมทรพั ย์ของตนเอง รวมถึงผู้ที่ต้องการจดั ต้ังกลุ่มใหม่กไ็ ด้มาศึกษารูปแบบแนวทางการทำงาน ของคณะกรรมการว่ามีรูปแบบการดำเนินงานอย่างไรจึงประสบความสำเร็จจนได้รับรางวลั ระดับจังหวัด โดย กระบวนงานในการขบั เคลอื่ นกลมุ่ ฯ หลักไดย้ ดึ แนวทาง ดงั น้ี 1.กระบวนการสรา้ งความเข้มแข็งและการบริหารจดั การกลมุ่ 1.1 สง่ เสรมิ กระบวนการการสร้างความเข้าใจในประโยชน์ของกลมุ่ ออมทรัพย์ 1.2 ส่งเสรมิ การออมทรพั ย์ไวใ้ ช้ในยามจำเปน็ 1.3 ส่งเสริมการเพ่ิมประสิทธภิ าพในการบริหารเงนิ ทุนใหเ้ กดิ ประโยชน์สูงสุด 1.4 ศึกษาแนวทางในการขับเคล่ือนกลุ่มออมทรพั ยเ์ พือ่ จัดตงั้ เป็นสถาบนั การเงนิ ตอ่ ไป 2. การหาแหล่งทุนและการบรหิ ารจดั การทุน 2.1 การพัฒนาและการจัดการข้อมูลทุนชุมชน 2.2 การพัฒนาบคุ คลากรในการบริหารจัดการทุน 2.3 สง่ เสรมิ การจดั การภมู ิปัญญา ทรัพยากรท้องถ่ินเพ่ือนำมาใช้ประโยชนใ์ นการบริหารทุนชุมชน 3. การส่งเสริมการบรู ณาการทุนชมุ ชนให้เกดิ ประโยชน์กับพ้ืนทตี่ ามความเหมาะสม เช่น 3.1 การพัฒนาระบบฐานขอ้ มูล 3.2 การบรู ณาการทุนชุมชนเข้าส่แู ผนชุมชน 3.3 การเชือ่ มโยงเครอื ข่ายทนุ ชุมชนตามหลักปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพียงเพ่ือการจดั สวสั ดกิ ารแก่ สมาชิกอย่างท่ัวถึง และเป็นธรรม ขัน้ ตอนการดำเนนิ งาน การจัดการความรู้กล่มุ ออมทรพั ย์เพอื่ การผลติ บ้านสว.นอก ขนั้ ตอนการดำเนนิ งาน ได้มกี ารกระตุ้นแนวคิดให้มกี ารระเบิดแนวคิดจากภายในชุมชนในเรือ่ งประโยชน์ ของการออมทรพั ย์วา่ มีประโยชน์แกต่ นเองและชุมชนอย่างไรบ้าง โดยการนำหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงมา ใช้อย่างจริงจัง มกี ารอธิบายให้เห็นถึงประโยชน์ของการออมทรพั ย์วา่ ดอี ย่างไรบา้ งในยามฉุกเฉินของครอบครัว ซึ่ง เปน็ การสร้างความเข้มแข็งของครอบครวั และชุมชนไดอ้ ยา่ งย่ังยืน โดยกลุ่มเน้นการจัดสวัสดิการให้ครอบคลุมทุก ดา้ นแก่สมาชิกตั้งแต่อยูใ่ นครรภ์จนถึงเชิงตะกอนเพ่ือใหส้ มาชิกไดร้ ับประโยชนส์ ูงสดุ เท่าที่กลุ่มจะสามารถบริหาร จัดการให้ครอบคลุมได้

๖. เทคนิคในการปฏบิ ัตงิ าน 1. หลกั การพ่ึงตนเอง ก่อนการพ่ึงคนอืน่ ให้สมาชิกเน้นการออมทรพั ยเ์ พ่ือพึ่งตัวเองเป็นหลกั ก่อนการพงึ่ พา คนอ่นื 2. สรา้ งความร้สู ึกในการเปน็ เจา้ ของกลุม่ ฯ โดยการสรา้ งการมีจิตสำนึกร่วมกัน มีความรบั ผิดชอบร่วมกัน การเลือกคนดี มคี ุณภาพเข้ามาบริหารงานของกลมุ่ ฯ 3. ใชห้ ลักคุณธรรม 5 ประการในการบริหารกลมุ่ คือ ความซื่อสัตย์ ความเสียสละ ความรับผิดชอบ ความเหน็ อกเหน็ ใจ และความไว้วางใจซงึ่ กนั และกนั ในการบรหิ ารงาน 4. ใช้หลักการมสี ่วนร่วม ร่วมคิด รว่ มวางแผน รว่ มทำ ร่วมรับผดิ ชอบ และร่วมรับผลประโยชน์ 5. ใชห้ ลกั การประชาธิปไตย เคราพสทิ ธิของตนเอง และผ้อู ่ืน ในการบริหารงาน ๗. ปัญหาทพ่ี บและแนวทางแกไ้ ขปัญหา 1. การแสดงความคิดเหน็ ของสมาชิกยังนอ้ ย สว่ นใหญจ่ ะปฏบิ ัติตามความคดิ ของผูน้ ำเป็นสว่ นมาก 2. การทำงานเป็นกลุม่ บางครั้งยังขาดการประสานงานที่ชัดเจน บางคร้ังอาจทำให้เกิดความเข้าใจท่ไี ม่ ตรงกันได้ 3. การยึดตดิ กบั คณะกรรมการเกา่ หรือชุดเดิมที่ดำรงตำแหน่งมาหลายสมยั ทำให้ขาดผู้นำรุ่นใหม่ๆ และ คณะกรรมการอายุค่อนข้างมาก ตอ้ งสร้างคนร่นุ ใหม่ทดแทน 4. การขยายแนวคดิ เรือ่ งการออมฯ ตอ้ งทำอยา่ งต่อเนื่องจากเพราะบางคนยงั ไม่เหน็ ประโยชน์ แนวทางการแก้ไขปัญหา ตอ้ งสรา้ งกระบวนการเรยี นรู้เรอื่ งประโยชนข์ องการออมทรพั ย์อย่างต่อเนือ่ ง สง่ เสรมิ การสรา้ ง เครือข่ายการเรียนรู้ร่วมกันระหว่างเพอื่ นสมาชกิ กลุ่ม แลกเปลีย่ นประสบการณ์กล่มุ การอบรม ศึกษาดงู าน การ ประชาสัมพันธ์การดำเนินงานแก่สมาชิกอย่างต่อเนื่องและเหมาะสม และจรงิ จังเพื่อการสร้างคนร่นุ ใหม่ทีค่ ุณภาพ ต่อไป ๘. ประโยชนข์ ององค์ความรู้ 1. ประชาชนเกิดความเข้าใจในแนวทางการสง่ เสรมิ เศรษฐกจิ พอเพียงด้านการออมฯของในหลวงรชั กาลที่ 9 และสามารถเปล่ียนแปลงทัศนคตเิ ดิมหันมาใชว้ ิถชี ีวิตแบบเศรษฐกจิ พอเพียง โดยมีกลมุ่ ออมทรัพย์เป็นแกนหลกั ใน การสรา้ งความเขม้ แขง็ ของชมุ ชนอย่างยงั่ ยืน 2. เกิดกระบวนการมีส่วนร่วมของทุกฝ่ายท่ีเก่ียวขอ้ งในเรอ่ื งของการออมฯ ภาคีการพัฒนาที่เก่ียวข้อง สามารถใช้กลมุ่ ออมทรพั ยใ์ นการขบั เคล่อื นงานภายในชมุ ชนได้อยา่ งมีประสทิ ธภิ าพ

จดั ทำโดย สำนักงำนพฒั นำชมุ ชนอำเภอสคุ ริ นิ หมูท่ ี่ 4 ตำบลสสคุ ริ นิ อำเภอสคุ ิรนิ จงั หวดั นรำธิวำส 96190 เศรษฐกิจฐานรากม่นั คงและชมุ ชนพ่งึ ตนเองได้ Change for Good ภายในปี 2565