3. กาไร (ขาดทุน) กอ่ นตน้ ทนุ ทางการเงนิ และภาษเี งนิ ได้ (Profit (loss) before finance cost and income tax expenses) กาไร (ขาดทนุ ) ก่อนตน้ ทนุ ทางการเงนิ และภาษีเงนิ ได้ หมายถึง ยอดรวมรายได้ หักด้วยยอดรวมคา่ ใชจ้ า่ ย แตก่ ่อนหักตน้ ทนุ ทางการเงนิ และกอ่ นหกั ภาษีเงนิ ได้ หากมีผล ขาดทนุ ให้แสดงจานวนเงินไว้ในเครือ่ งหมายวงเล็บ 4. ต้นทนุ ทางการเงนิ (Finance costs) ต้นทนุ ทางการเงนิ หมายถงึ คา่ ใช้จา่ ยที่เกิดข้นึ เนื่องจากการท่กี ิจการต้องจดั หา เงนิ ทนุ มาดาเนินงาน ตวั อย่างเชน่ ดอกเบี้ยเงนิ กู้ ค่าธรรมเนียมธนาคาร ดอกเบี้ยจา่ ยท่ี เกดิ จากสัญญาเช่าการเงิน เปน็ ตน้
5. กาไร (ขาดทนุ ) ก่อนภาษีเงินได้ (Profit (loass) before income tax expenses) กาไร (ขาดทุน) กอ่ นภาษีเงินได้ หมายถึง ยอดรวมรายได้หักดว้ ยยอดรวม ค่าใช้จ่ายและต้นทนุ ทางการเงิน แตก่ อ่ นหักภาษีเงินได้ หากมีผลขาดทุนให้แสดงจานวน เงินไว้ในเคร่ืองหมายวงเล็บ 6. ภาษเี งินได้ (Income tax expenses) ภาษีเงนิ ได้ หมายถงึ ภาษีเงนิ ไดท้ ี่คานวณขนึ้ ตามมาตรฐานการบัญชี หรือ ตามบทบัญญัติแห่งประมวลรษั ฏากร 7. กาไร (ขาดทุน) สทุ ธิ หมายถึง ยอดรวมรายได้หักดว้ ยยอดรวมคา่ ใชจ้ า่ ย ตน้ ทนุ ทางการเงินและภาษเี งนิ ได้ หากมผี ลขาดทุนสทุ ธิ ให้แสดงจานวนเงนิ ไวใ้ น เครอ่ื งหมายวงเล็บ
งบกาไรขาดทนุ จาแนกค่าใช้จา่ ยตามหน้าที่ - แบบช้นั เดียว 1. รายได้ (Revenues) 1.1 รายได้จากการขายหรอื การใหบ้ ริการ (Revenues from sales or revenues from services) รายไดจ้ ากการขายหรือการให้บรกิ าร หมายถึง รายได้ทีเ่ กดิ จากการขาย สนิ คา้ สทิ ธิหรือบริการ ซงึ่ เปน็ ธุรกจิ หลักของกจิ การ เพื่อแลกเปลย่ี นกับเงินสด สิทธิ เรยี กร้องให้ชาระเงนิ หรือสิ่งอน่ื ท่มี ีมูลคา่ คิดเป็นได้ ทั้งน้ี ใหแ้ สดงเป็นยอดสทุ ธหิ ลังหัก รายการรับคนื และสว่ นลดแลว้ โดยแยกแสดงเปน็ รายได้แต่ละประเภท ตวั อย่างเช่น รายไดจ้ ากการขายสินค้า รายได้จากการใหบ้ รกิ าร เปน็ ตน้
1.2 รายไดอ้ นื่ (Other incomes) รายได้อ่ืน หมายถงึ รายได้จากการดาเนงิ งานนอกจากทกี่ าหนด ให้แสดงไว้ ในรายการท่ี 1 ทงั้ นี้ ให้รวมกาไรอน่ื ตวั อยา่ งเช่น กาไรจากการขายเงนิ ลงทุน กาไรจาก การขายที่ดนิ อาคารและอปุ กรณ์ เปน็ ต้น ในกรณีที่มคี า่ ใชจ้ ่ายในเหตกุ ารณเ์ ดยี วกัน ให้ นามาหักจากรายการนเี้ พ่อื แสดงยอดสทุ ธิ กรณที ยี่ อดสทุ ธเิ ปน็ ผลขาดทุนใหแ้ สดงไว้ใน รายการท่ี 2.4 และหากรายการใดมีสาระสาคัญให้แยกแสดงออกมาต่างหาก 2. ค่าใช้จ่าย (Expenses) 2.1 ตน้ ทนุ ขายหรือต้นทุนการใหบ้ ริการ (Cost of sales or cost of services) ตน้ ทนุ ขายหรือตน้ ทุนการใหบ้ รกิ าร หมายถงึ ต้นทนุ ของสนิ ค้า สิทธิ หรือบรกิ ารท่ขี าย รวมถึงราคาซ้อื ตน้ การผลิต และคา่ ใช้จ่ายตา่ งๆ ทีจ่ ่ายไปเพื่อให้สนิ ค้า อยูใ่ นสภาพพรอ้ มที่จะขาย โดยแยกแสดงเปน็ ต้นทนุ ตามประเภทของธุรกิจหลักของ กจิ การ ตาทไี่ ด้แสดงไวใ้ นรายการท่ี 1.1 ตวั อยา่ งเช่น ต้นทุนของสนิ คา้ ทขี่ าย ต้นทุนของ การใหบ้ ริการ เป็นตน้
2.2 ค่าใชจ้ ่ายในการขาย (Selling expenses) คา่ ใชจ้ า่ ยในการขาย หมายถึง ค่าใชจ้ า่ ยที่เกดิ ข้นึ อันเนอื่ งจากมา จากการขาย 2.3 ค่าใช้จ่ายในการบรหิ าร (Administrative expenses) คา่ ใชจ้ ่ายในการบริหาร หมายถึง คา่ ใช้จา่ ยทั่วไปท่ีเกิดขน้ึ ในการ บรหิ ารกจิ การอันเป็นสว่ นรวม 2.4 คา่ ใช้จา่ ยอื่น (Other expenses) ค่าใชจ้ า่ ยอน่ื หมายถงึ คา่ ใชจ้ ่ายนอกจากทีก่ าหนดใหแ้ สดงไวใ้ น รายการที่ 2.1 ถึง 2.3 ตัวอย่างเชน่ ขาดทุนจากการจาหน่ายเงนิ ลงทนุ ขาดทนุ จาก การจาหน่ายที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ ขาดทนุ จากการหยุดงานของพนักงาน เป็น ต้น ท้ังนี้ หากมรี ายไดจ้ ากเหตุการณเ์ ดียวกันใหน้ ามาหักออกเพอ่ื แสดงยอดสทุ ธิ และหากรายการใดมสี าระสาคญั ให้แยกแสดงออกมาตา่ งหาก
3. กาไร (ขาดทนุ ) กอ่ นตน้ ทุนทางการเงนิ และภาษีเงินได้ (Profit (loss) before finance cost and income tax expenses) กาไร (ขาดทนุ ) กอ่ นตน้ ทุนทางการเงนิ และภาษีเงินได้ หมายถงึ ยอดรวมรายได้ หักด้วยยอดรวมค่าใช้จ่าย แต่กอ่ นหกั ต้นทนุ ทางการเงินและกอ่ นหักภาษเี งนิ ได้ หากมผี ล ขาดทุนใหแ้ สดงจานวนเงินไว้ในเครือ่ งหมายวงเล็บ 4. ตน้ ทุนทางการเงิน (Finance costs) ต้นทนุ ทางการเงิน หมายถึง คา่ ใชจ้ า่ ยท่เี กิดขน้ึ เน่ืองจากกิจการต้องจดั หา เงนิ ทนุ มาดาเนนิ งาน ตวั อย่างเช่น ดอกเบยี้ เงินกู้ คา่ ธรรมเนียมธนาคาร ดอกเบยี้ จ่ายที่ เกิดจากสญั ญาเช่าการเงิน เปน็ ตน้
5. กาไร (ขาดทนุ ) กอ่ นภาษเี งินได้ (Profit (loss) before income tax expenses) กาไร (ขาดทุน) กอ่ นภาษีเงนิ ได้ หมายถงึ ยอดรวมรายได้หักดว้ ยยอดรวม คา่ ใช้จา่ ยและต้นทนุ ทางการเงนิ แต่กอ่ นหกั ภาษเี งนิ ได้ หากมีผลขาดทุนใหแ้ สดงจานวน เงินไวใ้ นเคร่ืองหมายวงเล็บ 6. ภาษีเงินได้ (Income tax expenses) กาไร (ขาดทุน) สทุ ธิ หมายถงึ ยอดรวมรายได้หกั ด้วยยอดรวมค่าใช้จ่าย ต้นทนุ ทางการเงนิ และภาษเี งนิ ได้ หากมผี ลขาดทุนสทุ ธิใหแ้ สดงจานวนเงนิ ไว้ในเครื่องหมาย วงเล็บ
งบกาไรขาดทุน จาแนกค่าใชจ้ า่ ยตามหน้าท่ี - แบบหลายชน้ั 1. รายได้จากการขายหรือการให้บริการ (Revenues from sales or revenues from services) รายได้จากการขายหรือการใหบ้ ริการ หมายถงึ รายไดท้ เ่ี กิดจากการขายสินคา้ สทิ ธิ หรอื บรกิ ารซ่งึ เป็นธุรกจิ หลกั ของกิจการ เพื่อแลกเปล่ยี นกับเงินสด สทิ ธิเรยี กร้องให้ ชาระเงนิ หรือส่งิ อืน่ ที่มมี ูลค่าคดิ เปน็ เงินได้ ท้ังน้ีใหแ้ สดงเปน็ ยอดสุทธิหลงั หักรายการรับ คืนและส่วนลดแลว้ โดยแยกแสดงเปน็ รายได้แตล่ ะประเภท ตัวอย่างเช่น รายได้จากการ ขายสินค้า รายได้ จากการใหบ้ รกิ าร เป็นต้น
2. ต้นทุนขายหรือตน้ ทนุ การให้บริการ (Cost of sales or cost of services) ต้นทนุ ขายหรอื ต้นทนุ การใหบ้ รกิ าร หมายถงึ ตน้ ทนุ ของสินค้า สิทธิ หรอื บริการทขี่ าย รวมถึงราคาซือ้ ต้นทุนการผลติ และค่าใชจ้ ่ายตา่ งๆ ทีจ่ ่ายไป เพอ่ื ใหส้ ินคา้ อย่ใู นสภาพพรอ้ มทจ่ี ะขายโดยแยกแสดงเปน็ ต้นทุนตามประเภทของธรุ กิจหลักของ กิจการ ตามทไ่ี ดแ้ สดงไวใ้ นรายการท่ี 1 ตวั อยา่ งเช่น ตน้ ทุนของสินคา้ ทขี่ าย ต้นทนุ ของ การให้บริการ เป็นตน้ 3. กาไร (ขาดทนุ ) ขั้นต้น (Gross (loss) profit) กาไร (ขาดทนุ ) ข้ันต้น หมายถึง สว่ นของรายไดจ้ ากการขายสินคา้ หรือบริการ ท่ีสงู กวา่ หรอื ต่ากวา่ ตน้ ทนุ ขายหรอื ตน้ ทุนของการให้บริการ ทัง้ นี้ หากมีผลขาดทนุ ให้ แสดงจานวนเงินไวใ้ นเคร่อื งหมายวงเลบ็
4. รายได้อื่น (Other incomes) รายไดอ้ ่นื หมายถงึ รายได้จาการดาเนนิ นอกจากท่ีกาหนดให้แสดงไวใ้ น รายการท่ี 1 ทั้งนใี้ หร้ วมกาไรอืน่ ตัวอย่างเช่น กาไรจากการขายเงินลงทุน กาไรจากการ ขายท่ดี ิน อาคารและอปุ กรณ์ เปน็ ตน้ ในกรณีท่มี คี า่ ใชจ้ ่ายในเหตุการณ์เดียวกัน ใหน้ ามา หกั จากรายการนี้เพอื่ แสดงยอดสุทธิ กรณที ่ยี อดสุทธิเปน็ ผลขาดทุน ใหแ้ สดงไว้ใน รายการที่ 8 และหากรายใดมสี าระสาคัญให้แยกแสดงออกมาตา่ งหาก 5. กาไร (ขาดทุน) ก่อนค่าใช้จ่าย (Profit (loss) before expenses) กาไร (ขาดทนุ ) ก่อนค้าใชจ้ ่าย หมายถึง กาไร (ขาดทนุ ) ข้นั ต้นรวมรายไดอ้ นื่ แตก่ อ่ นหักคา้ ใช้จ่ายหากมผี ลขาดทนุ ให้แสดงจานวนเงนิ ไว้ในเครื่องหมายวงเลบ็
6. ค่าใชจ้ า่ ยในการขาย (Selling expenses) คา่ ใชจ้ ่ายในการขาย หมายถงึ คา่ ใช้จ่ายท่ีเกิดขน้ึ อันเนือ่ งมาจากการขาย 7. ค่าใชจ้ ่ายในการบรหิ าร (Administrative expenses) ค่าใช้จา่ ยในการบรหิ าร หมายถงึ คา่ ใช้จ่ายทวั่ ไปที่เกิดขึ้นในการบรหิ ารกจิ การ อันเป็นส่วนรวม
8. คา่ ใช้จ่ายอนื่ (Other expenses) คา่ ใชจ้ ่ายอ่ืน หมายถึง ค่าใช้จ่ายนอกทก่ี าหนดให้แสดงไวใ้ นรายการท่ี 6 และ 7 ตวั อยา่ งเชน่ ขาดทนุ จากการจาหน่ายเงินลงทนุ ขาดทนุ จากการจาหน่ายท่ดี ิน อาคาร และอปุ กรณ์ ขาดทนุ จากการหยุดงานของพนกั งาน เป็นต้น ท้ังน้ีหากมีรายไดจ้ าก เหตกุ ารณ์เดียวกนั ใหน้ ามาหักออกเพ่ือแสดงยอดสุทธิและหากรายการใดมสี าระสาคัญ ใหแ้ ยกแสดงออกมาตา่ งหาก
9. รวมคา่ ใช้จ่าย (Total expenses) รวมค่าใชจ้ า่ ย หมายถึง ยอดรวมคา่ ใช้จ่ายในรายการท่ี 6 รายการที่ 7 และ รายการท่ี 8 10. กาไร (ขาดทุน) ก่อนตน้ ทุ นทางการเงนิ และภาษีเงินได้ (Profit (loss) before finance cost and income tax expenses) กาไร (ขาดทุน) ก่อนตน้ ทนุ ทางการเงนิ และภาษเี งนิ ได้ หมายถึง กาไร (ขาดทนุ ) กอ่ นค้าใชจ้ ่ายในรายการท่ี 5 หกั ด้วยยอดรวมคา่ ใชจ้ ่ายในรายการที่ 9 หากมี ผลขาดทุนใหแ้ สดงจานวนเงนิ ไว้ในเครื่องหมายวงเลบ็
11. ต้นทุนทางการเงนิ (Finance costs) ต้นทุนทางการเงนิ หมายถึง คา่ ใช้จ่ายท่เี กิดขึ้นเน่ืองจากกจิ การตอ้ งจดั หา เงนิ ทนุ มาดาเนินงานตัวอยา่ งเชน่ ดอกเบย้ี เงินกู้ ค่าธรรมเนยี มธนาคาร ดอกเบย้ี จ่ายท่ี เกดิ จากสัญญาเช่าการเงนิ เป็นตน้ 12. กาไร (ขาดทุน) ก่อนภาษเี งนิ ได้ (Profit (loss) before income tax expenses) กาไร (ขาดทุน) กอ่ นภาษีเงินได้ หมายถึง ยอดรวมรายได้หักด้วยยอดรวม ค่าใชจ้ า่ ยและต้นทนุ ทางกาเรงนิ แตก่ อ่ นหักภาษีเงินได้ หากมีผลขาดทุนใหแ้ สดงจานวน เงนิ ไว้ในเคร่อื งหมายวงเล็บ
13. ภาษเี งนิ ได้ (Income tax expenses) ภาษเี งินได้ หมายถึง ภาษเี งนิ ไดท้ ค่ี านวนณข้นึ ตามมาตรฐานการบญั ชหี รอื ตามบทบัญญตั ิแห่งประมวลรษั ฏากร 14. กาไร (ขาดทุน) สทุ ธิ (Net profit (loss)) กาไร (ขาดทุน) สุทธิ หมายถงึ ยอดรวมรายได้หกั ดว้ ยยอดรวมคา่ ใช้จ่าย ต้นทุนทางการเงนิ และภาษเี งนิ ได้ หากมีผลขาดทุนสทุ ธใิ หแ้ สดงจานวนเงินไว้ใน เคร่อื งหมายวงเล็บ
2.4.2 งบการเงินของกิจการหา้ งหนุ้ ส่วนสามัญ งบการเงินของกิจการห้างหนุ้ สว่ นสามัญ ซง่ึ พระราชบัญญัตกิ ารบญั ชี พ.ศ. 2543 ไม่ได้บังคบั ใหจ้ ดั ทาตามแบบมาตรฐานงบการเงิน ดังน้ัน งบการเงินจึงจดั ทา เชน่ เดียวกนั กับงบการเงนิ ของกจิ การเจ้าของคนเดียว มงี บที่จะต้องจดั ทา 2 งบ ได้ งบ กาไรขาดทนุ และงบแสดงฐานะการเงิน
1. งบกาไรขาดทนุ ในการจดั ทางบกาไรขาดทนุ ของกจิการห้างห้นุ ส่วนสามญั นั้น จะจัดทาเชน่ เดยี วกับงบกาไรขาดทุนของกิจการเจา้ ของคนเดยี ว แตย่ งั มสี ่วนท่แี ตกตา่ ง กนั คือ กจิ การหา้ งหนุ้ สว่ นจะแสดงวิธีการแบง่ ผลกาไรขาดทุนต่อทา้ ยงบกาไรขาดทนุ ซ่งึ จะคานวณการแบ่งผลกาไรขาดทุนของผู้เป็นหนุ้ สว่ นแตล่ ะคน ตามข้อตกลงทร่ี ะบุใน สัญญาการจดั ตั้งหา้ งหนุ้ สว่ น เชน่ (1) แบ่งเท่ากนั (2) แบง่ ตามอตั ราส่วนทตี่ กลงกัน (3) แบ่งตามอัตราส่วนทนุ (4) คิดดอกเบี้ยใหแ้ ก่เงนิ ทนุ และแบ่งผลกาไรขาดทนุ ที่เหลือตามอัตรสว่ นท่ี ตกลงกัน (5) คดิ เงินเดอื นหรือโบนสั เพอื่ ตอบแทนหุน้ ส่วนที่ทางาน และแบ่งผลกาไร ขาดทนุ ท่เี หลอื ตามอัตราส่วนที่ตกลงกัน (6) คิดดอกเบยี้ ให้แกเ่ งนิ ทนุ และเงินเดือนให้แกห่ ุน้ ส่วนทที่ างานและแบง่ ผลกาไรทเี่ หลอื ตามอตั ราสว่ นท่ีตกลงกัน
ตวั อยา่ งท่ี 2.15 ห้างหุน้ สว่ น ปอป่าน มรี ายไดจ้ ากการขายสินคา้ 490,000 บาท ต้นทุนขาย 250,000 บาท ค่าใชจ้ ่ายในการขาย 31,300 บาท คา่ ใช้จ่ายในการบรกิ าร 58,700 บาท หุ้นส่วนตกลงแบ่งกาไรขาดทุนกันดงั น้ี 1. คิดเงนิ เดอื นใหป้ อเดือนละ 4,500 บาท 2. คดิ ดอกเบ้ียให้กบั เงินทุนถวั เฉล่ียในอัตรา 6% ต่อปี 3. กาไรท่เี หลอื แบ่งเท่ากนั งบกาไรขาดทนุ อยา่ งย่อของห้างหุ้นสว่ นเปน็ ดังนี้
หา้ งหนุ้ สว่ นปอป่าน งบกาไรขาดทุน สาหรับ 1 ปี สน้ิ สุดวันที่ 31 ธันวาคม 25x1 ขายสินคา้ 490,000 250,000 ต้นทุนขาย (รายละเอียดประกอบ 1) 240,000 กาไรข้ันต้น 90,000 150,000 ค่าใชจ้ า่ ยในการขาย (รายละเอียดประกอบ 2) 31,300 คา่ ใชจ้ า่ ยในการบรหิ าร (รายละเอยี ดประกอบ 3) 58,700 กาไรสทุ ธิ
รายละเอียดสว่ นแบง่ ผลกาไรขาดทนุ
รายละเอียดประกอบ 1 ห้างหุน้ สว่ นปอปา่ น งบตน้ ทนุ ขาย สาหรับ 1 ปี ส้นิ สุดวันที่ 31 ธนั วาคม 25x1 สนิ คา้ คงเหลือตน้ งวด 13,500 ซือ้ 245,000 บวก คา่ ขนส่งเข้า 1,200 246,200 หัก ส่งคนื 1,920 สว่ นลดรับ 2,080 4,000 242,200 สนิ คา้ มีเพ่ือขาย 255,700 หัก สินค้าคงเหลือปลายงวด 5,700 ต้นทุนขาย 250,000
รายละเอยี ดประกอบ 2 6,100 หา้ งหนุ้ สว่ นปอปา่ น 25,200 ค่าใช้จ่ายในการขาย 31,300 สาหรับ 1 ปี สนิ้ สุดวนั ที่ 31 ธนั วาคม 25x1 คา่ ขนสง่ ออก ค่าโฆษณา รวมค่าใช้จ่ายในการขาย
รายละเอยี ดประกอบ 3 4,900 หา้ งหุ้นส่วนปอปา่ น 5,300 ค่าใชจ้ า่ ยในการบริหาร 36,000 สาหรบั 1 ปี สิ้นสดุ วนั ที่ 31 ธันวาคม 25x1 12,500 หนสี้ งสัยจะสูญ 58,700 วัสดุสานกั งานใชไ้ ป เงินเดอื นสานกั งาน คา่ เสอ่ื ราคา - อุปกรณ์สานกั งาน รวมค่าใชจ้ า่ ยในการบริหาร
2. งบแสดงฐานะการเงิน ในการจัดทางบแสดงฐานะ ในการจดั ทางบแสดงฐานะ การเงินของกจิ การหา้ งหนุ้ ส่วนนน้ั จะจัดทาเช่นเดียวกบั งบแสดงฐานะการเงินของกิจการ เจ้าของคนเดยี ว แต่ยงั มีสว่ นที่แตกตา่ งกันคอื ในส่วนของผเู้ ปน็ หุ้นสว่ นต้องมกี ารแสดง การเปลี่ยนแปลงในส่วนของผ้เู ป็นห้นุ สว่ นแต่ละคนไว้ในงบแสดงฐานะการเงนิ ในการ คานวณการเปลี่ยนแปลงในส่วนของผ้เู ปน็ หุน้ สว่ นแตล่ ะคนมรี ายละเอียดดงั น้ี (1) ทุนของผู้เป็นห้นุ สว่ นแตล่ ะคน ณ วันตน้ งวดบญั ชี (2) สว่ นแบง่ ผลกาไรขาดทนุ ท่ผี ูเ้ ป็นห้นุ ส่วนแต่ละคนไดร้ ับ (3) เงินท่ีผเู้ ป็นห้นุ สว่ นแตล่ ะคน ณ วันส้ินงวดบัญชี (4) ทุนของผูเ้ ป็นหุ้นสว่ นแตล่ ะคน ณ วันสน้ิ งวดบัญชี
การแสดงการเปลยี่ นแปลงในสว่ นของผูเ้ ปน็ หุ้นสว่ น อาจจดั ทาแยกตา่ งหากเปน็ งบประกอบต่อทา้ ยงบแสดงฐานะการเงินก้ได้ เรียกว่า “งบเงินทนุ ของผูเ้ ปน็ หนุ้ ส่วน” ซ่ึง ในการจัดทางบเงนิ ทนุ ของผเู้ ป็นหุ้นสว่ นนี้ ทาให้งบแสดงฐานะการเงนิ สน้ั กระทัดรดั และ ถา้ ในกรณที มี่ ีผูเ้ ปน็ หนุ้ ส่วนหลายคน การแสดงรายละเอียดในงบแสดงฐานะการเงินของผู้ เปน็ หุ้นส่วนแตล่ ะคนจะยาวมากทาใหง้ บแสดงฐานะการเงนิ ไม่สวยงาม
หา้ งหุ้นสว่ นปอปา่ น งบแสดงฐานะการเงนิ (บางสว่ น) ณ วนั ท่ี 31 ธนั วาคม 25x1 ส่วนของผ้เู ป็นหุน้ สว่ น ทุน - ปอ 1 มกราคม 25x1 180,000 บวก ลงทนุ เพิม่ 5,000 สว่ นแบ่งกาไร 104,875 รวม 289,875 หัก เงินถอน 20,000 269,875 ทนุ - ปา่ น 1 มกราคม 25x1 190,000 227,125 497,000 บวก ลงทุนเพิ่ม 7,000 สว่ นแบ่งกาไร 45,125 รวม 242,125 หัก เงนิ ถอน 15,000 รวมส่วนของผู้เป็นห้นุ ส่วน
หา้ งหนุ้ สว่ นปอปา่ น งบเงนิ ทุนของผ้เู ป็นหุ้นส่วน สาหรับ 1 ปสี ิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 25x1 ปอ ปา่ น รวม 370,000 ทุนตน้ งวด 1 มกราคม 25x1 180,000 190,000 12,000 150,000 บวก ลงทุนเพมิ่ 5,000 7,000 532,000 35,000 สว่ นแบ่งกาไร 104,875 45,125 497,000 รวม 289,875 242,125 หัก เงนิ ถอน 20,000 15,000 ทนุ ปลายงวด 31 ธนั วาคม 25x1 269,875 227,125
หา้ งหนุ้ สว่ นทจ่ี ดทะเบียนตามประมวลกฎหมายแพง่ และพาณชิ ย์ มหี นา้ ที่ ตอ้ งจัดทางบแสดงฐานะการเงนิ และบญั ชีกาไรขาดทนุ ประจาปี ยน่ื ตอ่ กองบญั ชี ธุรกจิ กรมพฒั นาธรุ กจิ การค้า หรือสานักงานทะเบียนหุ้นสว่ นบรษิ ัทจังหวดั แล้วแต่ กรณี ภายใน 5 เดอื น นบั แตว่ นั ท่ีปดิ บญั ชี แมว้ า่ จะยงั มไิ ด้ประกอบกจิ การก็ตาม มิฉะน้ัน มีความผิดตอ้ งระวางโทษปรับไมเ่ กนิ 50,000 บาท
2.5 ภาษเี งินไดข้ องกจิ การหา้ งหุ้นส่วน ภาษีเงนิ ไดข้ องกิจการห้างหุ้นส่วน ถา้ เปน็ ห้างหุ้นสว่ นสามัญ ในการจดั ทา บัญชเี หมือนกรณีบุคคลธรรมดา แต่การเสยี ภาษเี งินไดข้ องคณะบคุ คลจะเสียภาษี เงนิ ได้เหมอื นกบั บคุ คลธรรมดา ท่แี ยกออกจากตวั บคุ คล ถือเปน็ บคุ คลอีกคนหน่งึ ตามมาตร 56 วรรค (2) ของประมวลรษั ฏากร
นอกจากนี้ เงินสว่ นแบ่งกาไรจากหา้ งหุ้นส่วนสามญั หรอื คณะบคุ คล ที่มใิ ชน่ ติ บิ ุคคลยัง ได้รบั สทิ ธิยกเว้นภาษเี งนิ ไดด้ ้วย ส่วนหา้ งหุน้ สว่ นสามัญจดทะเบยี นและหา้ งหุ้นส่วน จากัด การเสียภาษตี ามอตั ราภาษีเงนิ ไดน้ ติ บิ คุ คล ภาษที ่เี กี่ยวขอ้ งกบั กจิ การห้างหุ้นสว่ น มีดังนี้ 1. ภาษเี งินไดบ้ ุคคลธรรมดา 2. ภาษเี งินได้นิติบคุ คล 3. ภาษีมลู ค่าเพิม่ ตัวอย่างเช่น ปอ ป่าน รวม 180,000 190,000 370,000 5,000 7,000 12,000 104,875 45,125 150,000 289,875 242,125 532,000 20,000 15,000 35,000 269,875 227,125 497,000
2.5.1 ภาษเี งนิ ได้บคุ คลธรรมดา ภาษเี งนิ ไดบ้ ุคคลธรรมดา กจิ การหา้ งหนุ้ ส่วนท่มี ิได้จดทะเบียนถอื เป็น เสมือนบคุ คลธรรมดาเงนิ ไดท้ ห่ี ้างหนุ้ สว่ นได้รบั จากการจาหน่ายสินคา้ และบริการ จะต้องนามายนื่ แบบแสดงรายการและนามาชาระภาษีเงินได้ภายในระยะเวลาที่ กาหนด ตามประเภทของเงนิ ได้พึงประเมินที่เกิดขน้ึ ตามประมวลรษั ฏากร มาตรา 40 (1) – (8) กจิ การหา้ งหนุ้ สว่ นจาเปน็ ต้องศกึ ษา และมีความเข้าใจการจาแนก ประเภทเงนิ ไดพ้ งึ ประเมินตามประมวลรัษฏากร เพราะตอ้ งนารายได้ทไ่ี ด้รับมาจัด ให้เข้าประเภทของเงินไดพ้ ึงประเมนิ เพราะต้องนารายไดท้ ่ีไดร้ ับมาจดั ใหเ้ ข้า ประเภทของเงินได้พงึ ประเมินเพ่ือนามาหกั ค่าใชจ้ ่ายในอตั ราที่แตกตา่ งกนั (มาตรา 42 ทวถิ ึงมาตรา 46) และหกั ลดหยอ่ น แล้วจึงนาเงนิ ไดส้ ทุ ธไิ ปคิดภาษี ตามบญั ชี อัตราภาษเี งนิ ได้บคุ คลธรรมดา
1. เงินไดพ้ งึ ประเมิน เงินไดพ้ งึ ประเมิน หมายถึง เงินไดอ้ นั เขา้ ลกั ษณะท่ีจะตอ้ งนามาเสียภาษี เงินไดบ้ ุคคลธรรมดา เงินไดน้ ้นั อาจเป็นตวั เงิน ทรัพยส์ ิน หรือผลประโยชน์อื่น ประเภทเงินไดพ้ งึ ประเมิน ไดแ้ ก่ ประเภทที่ 1 มาตรา 40(1) ไดแ้ ก่ เงินไดเ้ นื่องจากการจา้ งแรงงาน ประเภทที่ 2 มาตรา 40(2) ไดแ้ ก่ เงินไดเ้ น่ืองจากหนา้ ที่หรือตาแหน่งท่ีทา หรือจากการรับทางานให้ ประเภทท่ี 3 มาตรา 40(3) ไดแ้ ก่ ตาแหน่งก๊ดู วิลล์ ค่าแห่งลิขสิทธ์ิหรือ สิทธิอยา่ งอ่ืน เงินปี หรือเงินไดท้ ่ีมีลกั ษณะเป็นเงินรายปี อนั ไดม้ าจากพนิ ยั กรรม นิติกรรมอยา่ งอื่น หรือคาพิพากษาของศาล
ประเภทท่ี 4 มาตรา 40(4) ไดแ้ ก่ ดอกเบ้ีย เงินปันผล หรือเงินไดอ้ ่ืนอนั มี ลกั ษณะทานองเดียวกนั ประเภทท่ี 5 มาตรา 40(5) ไดแ้ ก่ เงินประโยชนอ์ ยา่ งอ่ืนท่ีไดเ้ นื่องจาก การให้ เช่า ทรัพยส์ ินการผดิ สญั ญาเช่าซ้ือทรัพยส์ ิน การผดิ สญั ญาซ้ือขายเงินผอ่ น ประเภทที่ 6 มาตรา 40(6) ไดแ้ ก่ เงินไดจ้ ากวชิ าชีพอิสระ ประเภทที่ 7 มาตรา 40(7) ไดแ้ ก่ เงินไดจ้ ากการรับเหมาที่ผรู้ ับเหมาตอ้ ง ลงทุนดว้ ยการจดั หาสมั ภาระในส่วนสาคญั นอกจากเครื่องมือ ประเภทที่ 8 มาตรา 40(8) ไดแ้ ก่ เงินจากการธุรกิจ การพาณิชย์ การเกษตร การอุสาหกรรม การขนส่ง หรือการอื่นที่นอกจากที่ระบุไวใ้ น มาตรา 40(1) ถึง มาตรา 40(7)
2. การยน่ื แบบแสดงรายการและชาระภาษี มี 2 ระยะ คือ (1) ภาษเี งนิ ได้บุคคลธรรมดาครงึ่ ปี เปน็ การย่นื แบบแสดงรายการเงินได้ เฉพาะเงนิ ได้พึงประเมินประเภทท่ี 5 – 6 ทีไ่ ด้รบั ต้ังแตเ่ ดือนมกราคมถงึ เดือน มถิ ุนายน ไม่ว่าจะมเี งนิ ได้ประเภทอ่ืนรวมอยูด่ ว้ ยหรอื ไม่กต็ าม โดยย่ืนภายในเดอื น กันยายนของปีภาษนี ั้น และภาษีที่เสยี นนี้ าไปเป็นเครดิตหักออกจากภาษสี น้ิ ปไี ด้ (2) ภาษีเงนิ ได้บคุ คลธรรมดาส้นิ ปี เป็นการยน่ื แบบแสดงรายการเงนิ ได้ เฉพาะเงนิ ไดพ้ ึงประเมนิ ท่ีไดร้ บั ในระหวา่ งปีภาษี โดยจะต้องยื่นแบบภายในเดอื น มีนาคมของปีถัดไป
แบบแสดงรายการท่ใี ชม้ ีดงั น้ี
3. สถานที่ยื่นแบบแสดงรายการภาษี (1) สานกั งานสรรพากรพ้นื ท่ีสาขา สาหรับการยื่นแบบฯ ภ.ง.ด. 90 และ ภ.ง.ด. 91 ผู้มีเงินไดส้ ามารถยนื่ แบบฯ ณ สานักงานสรรพกรพื้นทส่ี าขาใดกไ็ ด้ ไม่ จาเปน็ ตอ้ งเป็นทอ้ งทมี่ ภี มู ิลาเนา (2) สาหรับท้องทก่ี รุงเทพมหานคร อาจยื่นแบบทางไปรษณยี ์โดยสง่ ไปยัง สานักงานกองคลงั กรมสรรพกรได้ โดยถอื วันลงทะเบียนเป็นวนั รับแบบและชาระ ภาษี (ไม่รวมกรณขี อผอ่ นชาระ)
(3) บนเวบ็ ไซด์ของกรมสรรพกร (www.rd.go.th) โดยชาระภาษผี า่ นระบบ อิเลก็ ทรอนิกสข์ องธนาคารพาณิชย์ หรือชาระผา่ น e - payment หรอื โดยวธิ อี ่นื ไดแ้ ก่ ชาระผา่ น ATM หรือชาระผ่านทางไปรษณีย์ (4) ธนาคารพาณิชย์ และสาขาทีต่ ้งั อย่ใู นกรงุ เทพมหานครหรอื ตา่ งจังหวดั แตต่ ้อง เปน็ กรณียนื่ แบบ และชาระภาษีภายในกาหนดเวลา มีภาษีท่ตี อ้ งชาระพรอ้ มกบั การยนื่ แบบฯ และตอ้ งยื่นแบบฯ ทแี่ สดงชอื่ ทอ่ี ยู่ เลขประจาตัวผเู้ สียภาษี ตามท่กี รมสรรพากร จัดทาและส่งให้ อตั ราภาษเี งินไดบ้ คุ คลธรรมดา เมื่อไดย้ อดเงินไดส้ ุทธแิ ล้ว นาไปคานวณภาษี ตามอัตราภาษดี งั นี้
หมายเหตุ การยกเว้นภาษีเงนิ ไดบ้ ุคคลธรรมดา เงนิ ไดส้ ุทธเิ ฉพาะ สว่ นไม่เกนิ 150,000 บาท มีผลบงั คับใชส้ าหรบั เงนิ ได้สุทธทิ เ่ี กดิ ขนึ้ ในปี พ.ศ. 2551 เปน็ ต้นไป (พระราชกฤษฎีกา (ฉบบั ท่ี 470) พ.ศ. 2551)
2.5.2 ภาษีเงนิ ไดน้ ติ บิ คุ คล ภาษีเงินได้นิติบคุ คล เปน็ ภาษอี ากรประเภทหนึ่งทบี่ ัญญัติไว้ในประมวลรษั ฏากร จดั เก็บจากฐานกาไรสทุ ธิของบริษทั หรอื ห้างหนุ้ ส่วนจดทะเบียน และห้างหนุ้ สว่ นจากัดท่ี จดทะเบียน ตามประมวลกฎหมายแพง่ และพาณิชย์จากกาไรสทุ ธิ โดยคานวณจากรายได้ เมื่อกิจการมรี ายไดจ้ ากการจาหน่ายสนิ ค้าหรือบรกิ ารในรอบระยะเวลาบัญชหี ักด้วย รายจ่ายตามเงอื่ นไขทร่ี ะบใุ นมาตรา 65 ทวแิ ละมาตรา 65 ตรี ภาษีเงินไดน้ ิติบคุ คล คานวณจากเงนิ ไดท้ ใ่ี ช้เป็นหลกั ฐานในการคานวณภาษี คูณด้วยอัตราภาษที ีก่ าหนดอัตรา ภาษเี งินได้นติ บิ คุ คล คือ ภาษจี ากกาไรสทุ ธขิ องห้างหุ้นส่วนนติ บิ คุ คลรอ้ ยละ 30
1. การยื่นแบบแสดงรายการและชาระภาษี การยืน่ แบบแสดงรายการและชาระภาษี ห้างห้นุ สว่ นนิติบุคคลทม่ี ีหนา้ ทีเ่ สียภาษี เงินไดน้ ติ บิ ุคคลจากกาไรสุทธิจะต้องคานวนภาษเี งนิ ไดน้ ติ ิบุคคล และย่นื แบบแสดง รายการและชาระภาษปี ลี ะ 2 ครั้งดงั นี้ (1) การเสยี ภาษเี งินไดน้ ติ ิบคุ คลครง่ึ ปี จะต้องยนื่ แบบรายการและชาระภาษี ตาม แบบ ภ.ง.ด. 51 ภายใน 2 เดือน นับจากวนั สดุ ท้ายของทกุ 6 เดือนแรกของรอบ ระยะเวลาบัญชี (2) การเสยี ภาษีเงนิ ได้จากกาไรสุทธเิ มือ่ ส้นิ ปี ระยะเวลาบญั ชีจะต้องยน่ื แบบ แสดงรายการพร้อมชาระภาษี ตามแบบ ภ.ง.ด. 50 ภายใน 150 วนั นับแตว่ นั สดุ ท้าย ของรอบระยะเวลาบัญชี
2. สถานท่ียนื่ แบบแสดงรายการภาษี (1) ในเขตกรุงเทพมหานครใหย้ น่ื ณ (ก) สานกั งานสรรพกรพ้นื ท่ีสาขาในทอ้ งที่ที่สานกั งานใหญ่ต้งั อยู่ (ข) ธนาคารพาณิชยไ์ ทยและสาขาในเขตกรุงเทพมหานคร (2) ในเขตจงั หวดั อื่นใหย้ น่ื ณ ท่ีวา่ การอาเภอหรือกิ่งอาเภอทอ้ งท่ี ที่ สานกั งานใหญ่ต้งั อยใู่ นกรณีสานกั งานสรรพากรอาเภอมิไดต้ ้งั อยู่ ณ ที่วา่ การ อาเภอ ใหย้ น่ื ณ สานกั งานสรรพากรอาเภอหรือสานกั งานสาขาของธนาคาร พาณิชยไ์ ทย ในเขตอาเภอหรือก่ิงอาเภอทอ้ งที่ท่ีสานกั งานใหญ่ต้งั อยู่ หมายเหตุ การยน่ื แบบแสดงรายการภาษี ภ.ง.ด. 50, ภ.ง.ด. 51, ภ.ง.ด. 53 และ ภ.ง.ด. 54 สามารถยนื่ ผา่ นเวบ็ ไซดข์ องกรมสรรพากร
2.5.3 ภาษมี ลู คา่ เพ่มิ ภาษีมลู ค่าเพ่ิม คอื ภาษที เ่ี กบ็ จากมูลค่าของสนิ คา้ หรอื บรกิ ารท่เี พ่ิมขึ้น ในแตล่ ะ ขนั้ ตอนของการผลติ และการจาหนา่ ยสินค้าหรอื บริการชนดิ ตา่ งๆ ภาษมี ลู คา่ เพ่มิ กจิ การหา้ งหุน้ ส่วนไมว่ า่ จะประกอบกจิ การในรปู ของห้างหนุ้ ส่วน สามัญ ห้างหนุ้ สว่ นสามญั จดทะเบยี น หรอื ห้างหนุ้ สว่ นจากัด ท่ปี ระกอบกจิ การขายสินคา้ ให้บรกิ ารในทางธรุ กจิ หรือวิชาชพี เป็นปกตธิ รุ ะ หากมรี ายรับจากการขายสนิ คา้ หรือ ให้บริการเกนิ กว่า 1.8 ล้านบาทต่อปี มีหน้าทต่ี อ้ งยน่ื คาขอจดทะเบียนภาษีมลู ค่าเพิ่ม เพอื่ เป็นผู้ประกอบการจดทะเบยี น โดยคานวณภาษีทีต่ อ้ งเสียจากภาษขี ายหักด้วยภาษี ซ้อื การบนั ทกึ รายการทเ่ี กีย่ วกับภาษีมูลคา่ เพมิ่ ในบญั ชภี าษีซอื้ และภาษขี าย และตอ้ งมี เอกสารประกอบการบนั ทกึ บญั ชี ได้แก่ เอกสารที่ได้รับจากบคุ คลภายนอก เอกสารที่ ผปู้ ระกอบการจดทะเบียนจดั ทาขึ้นเพ่ือให้บุคคลภายนอก และเอกสารภายในทจ่ี ดั ทาขึน้ กรณเี กดิ ความรบั ผดิ ในภาษีมูลคา่ เพ่ิม เพอ่ื ประกอบการบนั ทกึ บัญชี เชน่ ใบกากบั สนิ ค้า ใบเพิ่มหนี้ ใบลดหนี้ ใบสง่ ของ ใบส่งคืนสินคา้ ใบเสร็จรบั เงนิ ของทางการราชการทมี่ ี รายการภาษีมูลคา่ เพ่มิ
1. หน้าทข่ี องผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลคา่ เพ่มิ (1) เรียกเกบ็ ภาษมี ูลคา่ เพิม่ จากผ้ซู ื้อหรอื ผู้รบั บริการ และออกใบกากบั ภาษี เพอ่ื เป็นหลักฐานในการเรยี กเก็บภาษีมูลคา่ เพม่ิ (2) จดั ทารายงานตามทก่ี ฎหมายกาหนด ไดแ้ ก่ (ก) รายงานภาษซี ้อื (ข) รายงานภาษีขาย (ค) รายงานสนิ ค้าและวตั ถดุ ิบ (3) ยืน่ แบบแสดงรายการเพอ่ื เสียภาษตี ามแบบ ภ.พ. 30 2. กาหนดเวลา สถานทย่ี นื่ แบบเพอื่ ชาระภาษี (1) กาหนดเวลาย่ืนแบบฯ
(ก) ผ้ปู ระกอบการจดทะเบียนต้องยืน่ แบบ ภ.พ. 30 พรอ้ มชาระภาษีมูลค่าเพ่ิม (ถ้ามี) เป็นประจาทุกเดือนภาษี ไม่วา่ จะมีการขายสนิ คา้ หรือหรอื ให้บรกิ ารในเดือนภาษี หรอื ไม่ก็ตาม โดยใหย้ ื่นแบบฯ ภายในวันที่ 15 ของเดอื นถัดไป (ข) การนาเข้าสนิ ค้า ผปู้ ระกอบการจดทะเบียนหรอื ผ้นู าเขา้ ตอ้ งย่ืนแบบขนสง่ ของสินค้าขาเขา้ และชาระภาษีมูลคา่ เพ่ิม พรอ้ มกับการชาระอากรเข้าตามกฎหมาย ว่า ดว้ ยศุลกากร ณ ดา่ นศุลกากรท่มี ีการนาเข้าสนิ คา้
(ค) ผูม้ ีหน้าท่นี าส่งภาษมี ลู ค่าเพ่มิ กรณีผ้ปู ระกอบการท่ีใหบ้ ริการใน ต่างประเทศและได้มกี ารใช้บริการนัน้ ในราชอาณาจักรหรือผทู้ อดตลาด ซ่ึงขาย ทอดตลาดทรัพยส์ ินของผู้ประกอบการจดทะเบยี น ตอ้ งยน่ื แบบนาสง่ ภาษีมลู คา่ เพิ่ม ภายใน 7 วนั นบั แต่วนั ท่ีจา่ ยเงนิ หรอื วนั รบั เงินจากการขายทอดตลาดซงึ่ แล้วแต่กรณี ปัจจุบันไดไ้ ด้มปี ระกาศกระทรวงการคลงั ขยายกาหนดเวลาการนาสง่ ภาษมี ลู ค่าเพ่มิ โดย ให้นาส่งภายใน 7 วัน นับแตว่ ันส้ินเดือนของเดอื นทจ่ี า่ ยเงิน ให้แก่ผู้ประกอบการจด ทะเบียนแล้วแตก่ รณี (ง) กรณผี ู้รับโอนสินคา้ หรือผู้รบั โอนสิทธใิ นบริการท่ไี ด้เสียภาษมี ลู ค่าเพิม่ ในอตั รร้อยละ 0 ให้นาส่งภาษมี ลู ค่าเพม่ิ ภายใน 30 วนั นับแต่วันท่ไี ด้รับโอน
(2) สถานที่ยน่ื แบบ (ก) ในกรณีท่ีสถานประกอบการต้งั ในเขตกรุงเทพมหานคร ใหย้ นื่ ณ สานกั งานสรรพากรพ้นื ท่ีสาขา (เขต / อาเภอ) ในทอ้ งที่ท่ีสถานประกอบการ ต้งั อยู่ (ข) ในกรณีท่ีสถานประกอบการต้งั นอกเขตกรุงเทพมหานคร ใหย้ นื่ คา ขอจดทะเบียนท่ีสานกั งานสรรพากรพ้นื ที่สาขา (อาเภอ) ในทอ้ งที่ท่ีสถาน ประกอบการต้งั อยู่
3. การออกใบกากบั ภาษี ใบกากบั ภาษี คอื เอกสารหลักฐานสาคัญ ซงึ่ ผปู้ ระกอบการจดทะเบยี น ภาษีมลู ค่าเพ่มิ จะต้องจดั ทา และออกให้ผู้ซ้ือสนิ คา้ หรือผรู้ บั บรกิ ารทุกครั้ง ทมี่ กี ารขาย สนิ ค้าหรอื ใหบ้ รกิ าร เพ่ือแสดงมลู คา่ ของสนิ คา้ หรือบรกิ ารและจานวนภาษีมูลค่าเพม่ิ ที่ ผปู้ ระกอบการจดทะเบียนเรยี กเก็บหรือพงึ เรยี กเกบ็ จากผู้ซ้ือหรือผ้รู ับบรกิ ารในแตล่ ะคร้ัง (1) ในกรณีที่ขายสินค้า ผ้ปู ระกอบการจดทะเบียนมีหนา้ ทตี่ อ้ งออกใบกากับภาษี พร้อมส่งมอบใหแ้ กผ่ ู้ซื้อ ในทันทีทม่ี กี ารสง่ มอบสนิ คา้ ใหก้ ับผซู้ ื้อ (2) ในกรณกี ารใหบ้ ริการ ผู้ประกอบการจดทะเบียนมหี น้าท่ตี ้องออกใบกากับ ภาษีพร้อมสง่ มอบใหแ้ ก่ผรู้ ับบริการ ในทันทที ่ไี ดร้ ับชาระคา่ บริการ
Search
