2. แรง

ช้นั ประถมศึกษาปท ่ี 5

แรงลพั ธ แรงลัพธ คือ ผลรวมของแรงต้งั แต 2 แรงข้ึนไปท่รี วมกนั กระทําตอ วตั ถุเดยี วกัน แลว มีผลทาํ ใหว ัตถุ เปลย่ี นแปลงการเคลื่อนทีไ่ ปตามผลของแรงลพั ธ

แรงลพั ธ การเขียนแผนภาพแสดงแรงท่กี ระทาํ ตอ วตั ถุ • เขียนหัวลกู ศรแสดงทศิ ทางของแรง • เขยี นความยาวของลูกศรแสดงคา หรอื ขนาดของแรงทก่ี ระทําตอ วัตถุ ออกแรงนอย ออกแรงมาก ลกู ศรสัน้ ลูกศรยาว

แรงลพั ธ 1 ผลของแรงลพั ธเ กดิ ขนึ้ 3 กรณี ดงั น้ี แรงสองแรงขึน้ ไป มีทศิ ทางเดียวกนั มากระทําตอ วตั ถุเดยี วกนั คาของแรงลพั ธจ ะเทากบั ผลรวม ของแรงท้ังหมด และแรงลพั ธจะมีทิศทางเดยี วกับแรงท่มี ากระทําตอวัตถุ

แรงลพั ธ 2 แรงสองแรง ท่มี ีขนาดไมเ ทากนั มที ศิ ทางตรงขา มกนั มากระทําตอ วัตถเุ ดยี วกนั แรงลพั ธจะไดจ าก การหักลางกันของแรงทง้ั สองบางสว น โดยแรงลัพธจ ะมีทศิ ทางเดียวกันกับทศิ ทางของแรงที่มมี ากกวา

แรงลพั ธ 3 แรงสองแรง ที่มขี นาดเทากนั มที ิศทางตรงขามกัน มากระทําตอวัตถเุ ดียวกัน แรงจะหกั ลา งกนั จนหมด และแรงลพั ธจ ะมีคา เปน ศนู ย วตั ถุจะหยุดน่งิ ไมม กี ารเคลอ่ื นที่

แรงลพั ธ การวัดแรงที่มากระทําตอวตั ถุ ใชเ คร่ืองช่ังสปริงวดั คา ของแรง โดยมหี นว ย เปนนิวตนั (N) ตามชอื่ ของเซอร ไอแซก นวิ ตนั ผทู ําการศึกษาเรือ่ งแรงและผคู น พบทฤษฎี แรงโนมถว งของโลก เคร่อื งช่งั สปรงิ แบบแขวน

แรงลพั ธ ประโยชนของแรงลพั ธ การคมนาคม กระถางแขวน ในสมยั กอน ใชว ัวออกแรงลากเกวยี น ใชลวด ท3ําเใสหน เกชิดวคยวยาึดมกสรมะดถุลางเอาไว

แรงเสียดทาน ลักษณะของแรงเสียดทาน แรงเสียดทาน คือ แรงท่เี กดิ ข้นึ ระหวา งผวิ สมั ผสั ของวัตถสุ องชนดิ โดยเปน แรงทผ่ี วิ ของวตั ถหุ นงึ่ ตา นการเคล่อื นทข่ี องผิววัตถอุ กี ผวิ หนึง่ และมีทิศทางของแรงตรงขาม กบั ทศิ ทางการเคลือ่ นท่ขี องวตั ถุ ทิศทางที่วัตถุเคลอ่ื นทไี่ ป แรงเสียดทาน

แรงเสียดทาน ลกั ษณะของแรงเสยี ดทาน ผลของแรงเสียดทานทม่ี ตี อ การเปลย่ี นแปลงการเคลอื่ นทข่ี องวัตถุทอี่ ยูน่งิ หรอื วตั ถทุ ่กี ําลงั เคลอ่ื นที่ 1 2 ถาออกแรงกระทาํ ตอ วตั ถใุ ดท่ีอยูน ิง่ บนพื้นผวิ ชนิดหน่ึง ถาออกแรงกระทําตอวัตถุใดท่ีกําลังเคล่ือนท่ี ใหมีการเคลอ่ื นท่ีไป แรงเสียดทานจะตา นการเคล่อื นท่ี แรงเสียดทานจะทําใหวัตถุนั้นเคลื่อนที่ไดชาลง ของวัตถนุ ้ัน จงึ มผี ลทําใหว ัตถนุ น้ั เคลอ่ื นทไ่ี ดยาก หรือหยุดเคล่ือนที่

แรงเสยี ดทาน ลกั ษณะของแรงเสยี ดทาน ปจจยั ทม่ี ผี ลตอ แรงเสียดทาน 1 นา้ํ หนักและแรงกดของวตั ถุ แรงกดนอย ทิศทางทวี่ ตั ถุเคล่อื นทไ่ี ป แรงกดมาก แรงเสทียิศดททาางนทน่วี อ ตั ยถเุ คล่ือนที่ไป แรงเสียดทานมาก

แรงเสยี ดทาน ลักษณะของแรงเสยี ดทาน ปจจยั ทม่ี ผี ลตอแรงเสยี ดทาน 2 ชนดิ ของพืน้ ผวิ สัมผสั วัตถุเคลอ่ื นที่ไดง าย พน้ื ผิวเรียบ พื้นผวิ ไมเ รยี บ แรงเสียดทานนอย วัตถเุ คลื่อนที่ไดย าก แรงเสียดทานมาก

แรงเสียดทาน ผลของแรงเสียดทาน ผลดขี องแรงเสยี ดทาน ผลเสยี ของแรงเสยี ดทาน แรงเสยี ดทานทเ่ี กิดขึ้นระหวา ง แรงเสียดทานทาํ ใหพ ้นื รองเทา พ้นื รองเทา กับพืน้ ถนนขณะท่ี สกึ กรอ นได เมื่อใชไปนานๆ เราเดนิ ทาํ ใหเ ราไมลืน่ หกลม แรงเสยี ดทานทเ่ี กดิ ขน้ึ ระหวาง แรงเสียดทานอาจทําใหเ ราเคลอื่ นยา ย มือของเรากบั วัตถุท่เี ราถือ ทําให วัตถุหรือส่ิงของบางอยางไดย ากข้ึน วตั ถไุ มล่นื และหลน จากมือของเรา เพราะตองออกแรงมากขึน้ แรงเสยี ดทานทเ่ี กดิ ข้นึ ระหวาง แรงเสยี ดทานทําใหเ กิดการสกึ ลอรถตา งๆ กับพืน้ ผิวถนน ทาํ ให ของดอกยางลอ รถตา งๆ ลอ รถตา งๆ เกาะตดิ พ้ืนผวิ ถนนไดด ี เมอ่ื ใชไ ปนานๆ

แรงเสียดทาน การใชป ระโยชนจากแรงเสยี ดทาน ตวั อยา ง การลดแรงเสยี ดทาน 1. การสรางถนน ตอ งออกแบบและเลอื กใชว ัสดทุ ่ีนาํ มาสรางถนนใหเ หมาะสม 2. การเคล่ือนยายวตั ถุทีม่ ีขนาดใหญ หรือวตั ถมุ นี ํ้าหนกั มาก อาจใชร ถเข็นมาชว ยในการเคล่อื นยา ยวตั ถุ 3. การใชน าํ้ มันหลอ ลน่ื หยอดทเ่ี คร่อื งจักรและอุปกรณต างๆ เพือ่ ชว ยใหเครอ่ื งจกั รหรืออปุ กรณต าง ๆ ทํางานไดสะดวก

แรงเสียดทาน การใชป ระโยชนจากแรงเสยี ดทาน ตัวอยาง การเพมิ่ แรงเสยี ดทาน 1. การออกแบบดอกยางและลวดลายท่ีลอ รถตา งๆ ชว ยใหล อยดึ เกาะถนนไดด ี 2. การออกแบบรองเทากีฬา ชว ยปอ งกันการลืน่ หกลมขณะวิ่ง 3. การใชเบรกรถจักรยาน ชว ยชะลอความเร็ว หรอื หยดุ เคลือ่ นทีไ่ ด

ทีมา : บรษิ ัท อกั ษร เอด็ ดเู คชนั จาํ กดั (มหาชน)