2. รบั ร้หู น่วยเสีย (Accept Spoilage)
การจดั ทารายงานต้นทนุ การผลิต 5 กรณีที่มีหน่วยเสีย 1. เงอื่ นไขท่ี 1 ช่วงเวลาท่ีพบหน่วยเสียในแผนกผลิต 2. เงอ่ื นไขที่ 2 การใส่วตั ถดุ ิบในกระบวนการผลิต
การจดั ทารายงานต้นทนุ การผลิต 6 กรณีที่มีตาหนิ
1. ถา้ สินค้านัน้ เสียหายเลก็ น้อยและสามารถซ่อมแก้ไขได้ เรียกว่า สินค้ามีตาหนิ 2. ถา้ สินค้านัน้ เสียหายหรอื ชารดุ มากและไม่สามารถแก้ไขให้เป็นสินค้าดีตามมาตรฐานได้ ต้องทิ้ง หรือขายได้ในราคาตา่ เรียกวา่ ของเสีย 3. ถา้ สินค้านัน้ เสียมากซ่อมแซมไมไ่ ด้ อาจขายได้ในราคาตา่ หรือขายไม่ได้เลย เรียกวา่ เศษวสั ดุ
การจดั ทารายงานต้นทนุ การผลิต 7 กรณีมีหน่วยเพ่ิม
1. ไม่มีหน่วยผลิตเพ่ิมแต่มีผลทาให้ต้นทนุ ต่อหน่วยสงู ขึน้ เช่น โรงงานประกอบรถยนต์ การใส่ ชิ้นส่วน ตวั ถงั เบาะ ยางรถยนต์ เป็นต้น ไมไ่ ด้เพิ่มจานวนรถยนตแ์ ต่เป็นการเพิ่มต้นทนุ การผลิต 2. มีหน่วยผลติ เพม่ิ ข้นึ แต่ตน้ ทุนการผลติ ไม่เพมิ่ ข้นึ เช่น การเติมนา้ ในกระบวนการผลติ เป็ นการ เพมิ่ ตน้ ทุน การผลติ นอ้ ยมากแต่ตน้ ทุนต่อหน่วยตา่ ลง เช่น นา้ ผลไมเ้ ขม้ ขน้ 35% 3. มีหน่วยผลติ เพม่ิ ข้นึ และทาใหต้ น้ ทุนต่อหน่วยเปลยี่ นแปลงไป เช่น การเติมนา้ ตาลในนา้ อดั ลม ทาใหม้ ีหน่วยผลติ เพมิ่ ข้นึ ในแผนกที่ 2 หรอื แผนกถดั ไป และทาใหต้ น้ ทุนต่อหน่วยสงู กว่าแผนกแรกดว้ ย
สรปุ หน่วยเสีย หมายถึง สินค้าที่ผลิตไม่ได้รปู แบบ ไม่ได้คณุ ภาพมาตรฐาน มีผลมาจากกรรมวิธี การผลิต การวางแผนการผลิตบกพร่อง เครื่องจกั รไมม่ ีประสิทธิภาพ รวมถึงคนงานไมม่ ีความ เช่ียวชาญ หน่วยเสียไม่สามารถแก้ไขเป็นหน่วยดีได้ แต่สามารถขายได้ตามสภาพของสินค้าท่ีเสียนัน้ หน่วยเสียในกิจการอตุ สาหกรรม แบ่งออกเป็ น 2 ประเภท คือ หน่วยเสียปกติ และหน่วยเสีย เกินปกติ การคิดต้นทุนของหน่วยเสีย สามารถแบ่งสรรหน่วยเสียให้หน่วยดี ซึ่งกาหนดเง่ือนไขได้ 2 ประการ ได้แก่ เงื่อนไขท่ี 1 ช่วงเวลาที่พบหน่วยเสียในแผนกผลิต การตรวจพบหน่วยเสีย มี 3 กรณี คือ 1) พบหน่วยเสียเม่ือเริ่มกระบวนการผลิต 2) พบหน่วยเสียเมอ่ื อย่รู ะหว่างกระบวนการ ผลิต 3) พบหน่วย เสียเม่ือสิ้นสุดกระบวนการผลิต เง่ือนไขท่ี 2 การใส่วตั ถดุ ิบในกระบวนการผลิต จาแนกเป็ น 2 ลกั ษณะ คือ 1) ใส่ตอนต้นกระบวนการผลิตครบถ้วน 2) ใส่วตั ถดุ ิบ ค่าแรง และค่าใช้จ่ายการผลิตอย่างสมา่ เสมอ ตลอดช่วงการผลิต
การคานวณหน่วยเสียปกติ สามารถทาได้ 2 ลกั ษณะ คือ 1) คานวณหน่วยเสียปกติ จากหน่วยดี ท่ีผลิตเสรจ็ 2) คานวณหน่วยเสียปกติจากหน่วยนาเขา้ ปกติ การคานวณต้นทนุ ของหน่วยเสีย กาหนดเงอ่ื นไขการพิจารณาเป็น 2 กรณี คือ 1) ไม่รบั รู้ หน่วย เสีย 2) รบั ร้หู น่วยเสีย หน่วยเพิ่ม หมายถึง การเพ่ิมจานวนวตั ถดุ ิบเข้าไปในกระบวนการผลิตของการผลิตสินค้า บางชนิ ด ซ่ึงเป็ นไปตามกรรมวิ ธีการผลิตของสินค้าชนิ ดนัน้ ๆ การเติมวตั ถดุ ิบเข้าไปในกระบวนการ ผลิต มีผลทาให้จานวนหน่วยที่ต้องผลิตเพ่ิมขึน้ ซ่ึงผลจากการเพิ่มวตั ถดุ ิบอาจมีผลทาให้ 1) ไม่มีหน่วย ผลิตเพ่ิมแต่มีผลทาให้ต้นทุนต่อหน่ วยสูงขึ้น 2) มีหน่วยผลิตเพ่ิมขึ้นแต่ต้นทุนการผลิตไม่เพ่ิมขึ้น 3) มีหน่วยผลิตเพิ่มขึน้ และทาให้ต้นทนุ ต่อหน่วยเปลี่ยนแปลงไป
หน่วยท่ี 4 การบญั ชีต้นทุนมาตรฐาน
1 ความหมายและลกั ษณะสาคญั ของต้นทนุ มาตรฐาน ต้นทุนมาตรฐาน (Standard Cost) หมายถึง ต้นทุนการผลิตที่ กาหนดขึ้นล่วงหน้าอย่างมีหลกั เกณฑ์ ณ ระดบั กาลงั การผลิต ปกติ หนึ่ ง ภายใต้การผลิ ตที่มีประสิ ทธิ ภาพ ส่งผลให้การ ดาเนิ นงานของฝ่ ายบริหารบรรลุเป้าหมายทัง้ มีประสิทธิภาพ (Effective) และประสิทธิผล (Efficiency)
ประเภทของต้นทุนมาตรฐาน 1. มาตรฐานตามอดุ มคติ หรอื มาตรฐานตามทฤษฎี (Ideal Standard or Theoretical Standard) 2. มาตรฐานท่ีพอปฏิบตั ิได้ในปัจจบุ นั (Currently Attainable Standard) 3. มาตรฐานพนื้ ฐาน (Basic Standard)
2 ประโยชน์ของต้นทุนมาตรฐาน 1. เป็นเครือ่ งมือของฝ่ ายบริหารในการควบคมุ ต้นทนุ การผลิตให้เป็นไปตามมาตรฐานที่ตงั้ ไว้ เมอื่ นามาวิเคราะห์ แลว้ ิผลต่างเป็นที่ไม่น่าพอใจจะได้ทาการปรบั ปรงุ และแก้ไข 2. ใช้ในการวางแผนการจดั ทางบประมาณต่างๆ ท่ีเก่ียวข้องกบั การผลิต เนื่องจากต้นทนุ มาตรฐาน เป็นต้นทนุ ท่ี น่าเช่ือถือได้อย่างมีหลกั เกณฑ์ 3. ใช้ในการวดั ผลในการดาเนินงานและเป็นแนวทางในการปฏิบตั ิงานของพนักงาน กรณีผลการปฏิบตั ิงานออกมา เป็นที่น่าพอใจ จะเป็นแรงจงู ใจให้พนักงานได้ปฏิบตั ิงานอย่างมีประสิทธิภาพย่ิงขนึ้ 4. ใช้วิธีต้นทนุ มาตรฐานในการตา่ ราคาสินค้าคงเหลือของกิจการ ทาให้การคานวณหาวตั ถดุ ิบคงเหลือ งานระหว่าง ทาคงเหลอื และสินค้าสาเรจ็ รปู คงเหลอื สะดวกและรวดเรว็ ย่ิงขนึ้
5. ใชเ้ ป็ นแนวทางในการกาหนดราคาขาย เนื่องจากตน้ ทุนมาตรฐานทาใหก้ ารคานวณตน้ ทุนการผลติ และตน้ ทุนสนิ คา้ สาเร็จรปู ทาได้ อยา่ งรวดเรว็ และมีหลกั เกณฑ์ 6. สามารถประหยดั เวลาและค่าใชจ้ า่ ยในการบนั ทึกบญั ชวี ิธีตน้ ทุนมาตรฐานจะมีบตั รตน้ ทุนมาตรฐานเป็ นตวั กาหนดตน้ ทุนมาตรฐานของ วตั ถดุ ิบทางตรง ค่าแรงงานทางตรง และค่าใชจ้ า่ ยการผลติ เพอ่ื ใชใ้ นการคานวณตน้ ทุนการผลติ และตน้ ทุนสนิ คา้ สาเร็จรปู ไดโ้ ดยใช้ ตน้ ทุนมาตรฐานต่อหน่วย คณู จานวนหน่วยที่ผลติ ่ได้
3 การกาหนดต้นทุนมาตรฐาน ต้นทุนมาตรฐาน เป็ นเคร่ืองมือในการ วดั ผลการปฏิบตั ิงานของพนักงาน กิจการ จะต้องกาหนดมาตรฐานไว้อย่างถกู ต้อง โดยกาหนดตามส่วนประกอบของต้นทุน ก า ร ผ ลิ ต ไ ด้ แ ก่ วั ต ถุดิ บ ท า ง ต ร ง ค่าแรงงานทางตรง และค่าใช้จา่ ยการผลิต
1. การกาหนดต้นทนุ มาตรฐานวตั ถดุ ิบทางตรง (Direct Material Standard) มาตรฐานปริมาณวตั ถดุ ิบ (Material Quantity Standard) มาตรฐานราคาวตั ถดุ ิบ (Material Price Standard) 2. การกาหนดต้นทนุ มาตรฐานค่าแรงงาน (Labor Standard) มาตรฐานอตั ราค่าแรงงาน (Labor Rate Standard) มาตรฐานประสิทธิภาพแรงงาน (Labor Efficiency Standard) 3. การกาหนดต้นทนุ มาตรฐานค่าใช้จา่ ยการผลิต (Factory Overhead Standard)
04 การวิเคราะหผ์ ลต่างต้นทนุ มาตรฐาน ผลต่างท่ีน่าพอใจ (Favorable Variance : F) เป็นผลต่าง ที่ เกิ ดจากต้ นทุนการผลิ ตที่ เกิ ดขึ้นจริ งต่ากว่าต้นทุน การผลิตมาตรฐานที่กาหนดไว้
การวิเคราะหผ์ ลต่างต้นทุนมาตรฐาน 1. ผลต่างต้นทนุ มาตรฐานวตั ถดุ ิบทางตรง (Direct Material Variance) ผลต่างราคาวตั ถดุ ิบ (Price Variance) ผลต่างปริมาณวตั ถดุ ิบ (Quantity Variance) 2. ผลต่างมาตรฐานค่าแรงงานทางตรง (Direct Labor Variance) ผลต่างอตั ราค่าแรงงาน (Labor Rate Variance) ผลต่างประสิทธิภาพแรงงาน (Efficiency Variance) 3. ผลต่างต้นทนุ มาตรฐานค่าใช้จา่ ยการผลิต (Factory Overhead Cost Standards)
ตวั อยา่ ง บริษทั สขุ สราญการผลิต จากดั กาหนดมาตรฐานวตั ถดุ ิบสาหรบั การผลิตสินค้าสาเรจ็ รปู 1 หน่วย ดงั นี้ สินค้าสาเรจ็ รปู 1 หน่วยใช้วตั ถดุ ิบ 3ลิตรราคาลิตรละ15 บาท ในระหว่าง งวดกิจการซื้อวตั ถดุ ิบ 18,000 ลิตร ราคาลิตรละ14 บาท ผลิตสินค้าได้ทงั้ สิ้น 7,500 หน่วย โดยเบิกวตั ถดุ ิบไปใช้ในการผลิต 15,150 ลิตร
ผงั แสดงการวิเคราะหผ์ ลต่างต้นทนุ วตั ถดุ ิบทางตรง
5 การบนั ทึกบญั ชีของระบบต้นทนุ มาตรฐาน
วิธีการบนั ทึกบญั ชีตามระบบต้นทนุ มาตรฐาน (Standard Costing Method) มี 2 วิธี 1. วิธี Single Plan 2. วิธี Partial Plan
ตวั อย่าง การบนั ทึกบญั ชีวิธี Single Plan
ตวั อย่าง การบนั ทึกบญั ชีวิธี Single Plan
ตวั อย่าง การบนั ทึกบญั ชีวิธี Single Plan
การปิ ดบัญชีผลต่างของระบบ 6 ต้นทนุ มาตรฐาน 1. การตงั้ มาตรฐานแบบคงท่ี 2. การตงั้ มาตรฐานแบบยืดหย่นุ
การปิ ดผลต่างของระบบต้นทนุ มาตรฐาน มี 2วิธี 1. ปิ ดผลต่างสทุ ธิท่ีเกิดขนึ้ เฉล่ียโอนเขา้ บญั ชีสินค้าคงคลงั ในวนั สิ้นงวดบญั ชี ได้แก่ บญั ชีงานระหวา่ งทา บญั ชีสินค้าสาเรจ็ รปู และบญั ชีต้นทนุ ขาย สมมตุ วา่ บริษทั ทาดีการผลิต จากดั มีบญั ชีสินค้าคงคลงั ประกอบด้วย บญั ชีงานระหวา่ งทา 20,000 บาท บญั ชีสินค้าสาเรจ็ รปู 50,000 บาท บญั ชีต้นทนุ ขาย 30,000 บาท รวม 100,000 บาท
2. ปิ ดผลต่างสทุ ธิเขา้ บญั ชีกาไรขาดทนุ วิธีนี้ถือว่าผลต่างที่เกิดขึน้ มีมลู ค่าไม่ มากนัก อาจเน่ืองจากกิจการตงั้ มาตรฐานแบบยืดหย่นุ ได้ สมมตุ วา่ บริษทั ทาดีการผลิต จากดั แสดงการปิ ดบญั ชีผลต่าง ดงั นี้
การแสดงผลต่างของต้นทนุ มาตรฐานในงบกาไรขาดทนุ
สรปุ ต้นทนุ มาตรฐาน หมายถึง ต้นทนุ การผลิตท่ีกาหนดขึน้ ล่วงหน้าอย่างมีหลกั เกณฑ์ ณ ระดบั กาลงั การผลิต ปกติหนึ่งภายใต้การผลิตท่ีมีประสิทธิภาพ ส่งผลให้การดาเนินงานของฝ่ ายบริหาร บรรลุเป้าหมายทงั้ มีประสิทธิภาพ (Effective) และประสิทธิผล (Efficiency) กิจการจะมีการ วดั ผลการดาเนิ นงานจริงเป็ นไปตามมาตรฐานท่ีตงั้ ไว้ หรือไม่ ถ้ามีความแตกต่างกนั ในทาง ที่ไม่น่าพอใจ ฝ่ ายบริหารจะต้องวิเคราะห์ถึงปัญหา สาเหตุ หาแนวทางแก้ไข และควบคมุ ให้เป็น ไปตามมาตรฐานที่กาหนดขนึ้ การกาหนดมาตรฐาน จะกาหนดสาหรบั การผลิตสินค้า 1 หน่วย ประกอบด้วยมาตรฐาน 2 ส่วน คือ มาตรฐานด้านปริมาณ และมาตรฐานด้านราคาหรอื อตั รา ต้นทุนมาตรฐาน แบ่ งได้เป็น 3 ประเภท คือ 1) มาตรฐานอดุ มคติ หรอื มาตรฐานตามทฤษฎี 2) มาตรฐานท่ี พอปฏิบตั ิได้ในปัจจบุ นั และ 3) มาตรฐานพืน้ ฐาน ประโยชน์ของต้นทุนมาตรฐาน 1) เป็นเคร่อื งมือของฝ่ ายบริหารในการควบคมุ ต้นทุน การผลิต 2) ใช้ในการ วางแผนการจดั ทางบประมาณต่าง ๆ ที่เก่ียวขอ้ งกบั การผลิต 3) ใช้ในการวดั ผล การดาเนินงานและเป็นแนวทางใน การปฏิบตั ิงานของพนักงาน 4) ใช้ในการตีราคาสินคา้ คงเหลือ ของกิจการ 5) เป็นแนวทางในการกาหนดราคาขาย และ 6) ประหยดั เวลาและค่าใช้จา่ ย ในการบนั ทึกบญั ชี
การกาหนดมาตรฐาน มีดงั นี้ 1) มาตรฐานวตั ถดุ ิบทางตรง 2) มาตรฐานค่าแรงงานทางตรง 3) มาตรฐาน ค่าใช้จา่ ยการผลิต การวิเคราะหผ์ ลต่างต้นทนุ มาตรฐานวตั ถดุ ิบทางตรง ประกอบด้วย ผลต่างราคาวตั ถดุ ิบ และผลต่างปริมาณ วตั ถดุ ิบ การวิเคราะหผ์ ลต่างต้นทนุ มาตรฐานค่าแรงงานทางตรง ประกอบด้วย ผลต่างอตั รา ค่าแรงงาน และผลต่าง ประสิทธิภาพแรงงาน การวิเคราะหผ์ ลต่างต้นทนุ ค่าใช้จา่ ยการผลิต แบง่ ออกเป็น - ผลต่างรวม หรอื ผลต่าง 1 อยา่ ง - ผลต่าง 2 อยา่ ง ประกอบด้วย ผลต่างที่ควบคมุ ได้ และผลต่างเน่ืองจากกาลงั การผลิต - ผลต่าง 3 อย่าง ประกอบด้วย ผลต่างเน่ืองจากการจ่ายเงิน ผลต่างเนื่องจากประสิทธิภาพ และผลต่างเน่ืองจาก กาลงั การผลิต - ผลต่าง 4 อย่าง แบ่งออกเป็ น ค่าใช้จ่ายการผลิตคงที่ ประกอบด้วย ผลต่างเนื่องจากงบ ประมาณ และผลต่าง กาลงั การผลิต ค่าใช้จ่ายการผลิตผนั แปร ประกอบด้วย ผลต่างเนื่องจากการ จ่ายเงิน และผลต่างเนื่องจากประสิทธิภาพ การปิ ดบญั ชีผลต่างของระบบต้นทนุ มาตรฐาน ขึน้ อยกู่ บั ลกั ษณะของมาตรฐานท่ีกิจการ เลอื กใช้ มี 2 ลกั ษณะ คือ การตงั้ มาตรฐานแบบคงที่ และการตงั้ มาตรฐานแบบยืดหย่นุ การปิ ดผลต่างของระบบต้นทนุ มาตรฐาน มี 2 วิธี คือ ปิ ดผลต่างสทุ ธิที่เกิดขนึ้ เฉล่ียโอน เข้าบญั ชีสินค้างคงคลงั ในวนั สิ้นงวดบญั ชี และปิ ดผลต่างสทุ ธิเขา้ บญั ชีกาไรขาดทนุ
Search
