ทำเนียบแหล่งเรียนรู้ ๖๒

อตั ลกั ษณส์ ถานศกึ ษา: อยอู่ ยา่ งพอเพยี ง เคยี งคคู่ ณุ ธรรม ทำเนยี บแหล่งเรยี นรู้ กศน.ตำบลสวุ รรณคหู ำ ศนู ยก์ ำรศกึ ษำนอกระบบและกำรศกึ ษำตำมอธั ยำศยั อำเภอสวุ รรณคหู ำ สำนกั งำนสง่ เสรมิ กำรศกึ ษำนอกระบบ และกำรศกึ ษำตำมอธั ยำศยั จงั หวดั หนองบวั ลำภู สำนกั งำนสง่ เสรมิ กำรศกึ ษำนอกระบบ และกำรศกึ ษำตำมอธั ยำศยั สำนกั งำนปลดั กระทรวงศกึ ษำธกิ ำร กระทรวงศกึ ษำธกิ ำร

คำนำ ทำเนียบแหลง่ เรียนรภู้ มู ปิ ญั ญำทอ้ งถิ่นเล่มน้ี ได้จัดทำขึ้นเพื่อเปน็ กำรประชำสมั พนั ธ์และแนะนำให้กับ ผู้ทส่ี นใจ ไดศ้ ึกษำหำควำมรหู้ รือเดินทำงไปแสวงหำควำมรู้ ในรูปแบบตำ่ งๆ เชน่ กำรไปทศั นศึกษำ กำรไปรว่ ม ทำบญุ กำรไปกรำบไหวส้ กั กำระ เปน็ ต้น คณะผูจ้ ดั ทำหวงั เปน็ อยำ่ งยงิ่ ว่ำ เอกสำรเล่มนีจ้ ะสำมำรถนำไปใช้ใหเ้ กิดประโยชน์ ใหก้ ับผู้ทีส่ นใจ ไดด้ ี ในระดับหนึ่งต่อไป หำกมีขอ้ ผิดพลำดประกำรใด คณะผ้จู ดั ทำขอน้อมรบั เพื่อพฒั นำแกไ้ ขปรบั ปรุงตอ่ ไป กศน.อำเภอสุวรรณคูหำ คณะผจู้ ัดทำ ตุลำคม ๒๕๖๒

สำรบัญ หนำ้ เร่ือง ก ๑-๓ คำนำ ๔-๑๙ บทนำ/ควำมหมำย / ควำมเป็นมำ / ลักษณะทวั่ ไปของแหล่งเรยี นรู้ ภูมิปญั ญำท้องถนิ่ แหลง่ เรียนรู้ภูมิปญั ญำท้องถ่นิ คณะผ้จู ัดทำ

บทนำ ทำเนยี บแหลง่ เรยี นร้ภู ูมิปญั ญำทอ้ งถิน่ ศูนย์กำรศกึ ษำนอกระบบและกำรศึกษำตำมอัธยำศยั อำเภอสุวรรณคหู ำ สำนักงำนสง่ เสรมิ กำรศกึ ษำนอกระบบและกำรศึกษำตำมอธั ยำศยั จงั หวดั หนองบัวลำภู ควำมหมำย / ควำมเป็นมำ / ลักษณะท่ัวไปของแหล่งเรยี นรู้ ภมู ปิ ญั ญำท้องถ่ิน แหล่งเรียนรู้ หมำยถึง แหลง่ ขอ้ มูลข่ำวสำร สำรสนเทศ และประสบกำรณ์ ท่ีสนับสนนุ ส่งเสริมให้ ผ้เู รียนใฝเ่ รยี น ใฝร่ ู้ แสวงหำควำมรู้และเรียนรดู้ ว้ ยตนเองตำมอัธยำศยั เพอ่ื เสรมิ สรำ้ งให้ผเู้ รียนเกดิ กระบวนกำรเรียนรู้ “แหล่งเรียนรู้” คอื ถิน่ ทีอ่ ยู่ บริเวณ บอ่ เกดิ แหง่ ที่หรือศูนย์ควำมรทู้ ่ีใหเ้ ข้ำไปศกึ ษำหำควำมรู้ ควำมเขำ้ ใจ และควำมชำนำญ ซง่ึ แหล่งเรียนรจู้ ึงอำจเปน็ ไปได้ทัง้ สิ่งทเี่ ปน็ ธรรมชำติ หรือสิง่ ทีม่ นุษยส์ รำ้ งข้นึ เปน็ ได้ท้ังบุคคล สงิ่ มชี ีวิต และไม่มีชวี ติ และแหล่งเรียนรู้อำจจะอยใู่ นห้องเรียนในโรงเรียนหรือนอกโรงเรียนก็ ได้แหล่งเรยี นรตู้ ำมมำตรำ 25 ในพระรำชบัญญตั ิกำรศึกษำแห่งชำติ พ.ศ. 2542 ไดแ้ ก่ ห้องสมุดประชำชน พิพธิ ภณั ฑ์ หอศิลป์ สวนสตั ว์ สวนสำธำรณะ สวนพฤกษศำสตร์ อุทยำนวทิ ยำศำสตร์และเทคโนโลยี ศนู ยก์ ำร กฬี ำและนันทนำกำร แหล่งข้อมูลและแหลง่ กำรเรยี นรู้อืน่ ประเภทของแหล่งเรียนรู้ สำมำรถจำแนกเปน็ ประเภทตำ่ งๆ ได้ 4 ประเภท ดงั น้ี 1. แหลง่ เรยี นรู้ประเภทบุคคล ได้แก่ บุคคลทวั่ ไปที่อย่ใู นชุมชนซ่งึ สำมำรถถ่ำนทอดองค์ควำมรใู้ ห้กับ ผเู้ รยี นได้ เช่น ชำวนำ ชำวสวน ชำวไร่ ชำ่ งฝีมือ พอ่ คำ้ นกั ธุรกิจ พนักงำนบริษัท ขำ้ รำชกำร ภกิ ษุ สงฆ์ ศลิ ปนิ นักกีฬำ 2. แหล่งกำรเรียนรปู้ ระเภทสิ่งที่มนษุ ย์สรำ้ งข้ึน เชน่ สถำนท่สี ำคัญทำงด้ำนประวัติศำสตร์ โบรำณสถำน สถำนทีร่ ำชกำร สถำบนั ทำงศำสนำ พิพธิ ภัณฑ์ ตลอด รำ้ นคำ้ ห้ำงร้ำน บรษิ ัท ธนำคำร โรงมโหรสพ โรงงำนอุตสำหกรรม ห้องสมุด ถนน สะพำน เขื่อน ฝำยทดนำ้ สวนสำธำรณะ สนำมกฬี ำ สนำมบนิ 3. แหลง่ กำรเรียนร้ปู ระเภททรัพยำกรธรรมชำติ เช่น ภเู ขำ ป่ำไม้ พืช ดนิ หิน แร่ ทะเล เกำะ แม่น้ำ ห้วย หนอง คลอง บึง น้ำตก ท่งุ นำ สัตว์ปำ่ สัตว์นำ้ 4. แหลง่ กำรเรยี นรปู้ ระเภทกจิ กรรมทำงสงั คม ประเพณี และควำมเช่อื ได้แก่ ขนบธรรมเนียม ประเพณพี ้นื บำ้ น กำรละเล่นพน้ื บ้ำน กีฬำพื้นบ้ำน วรรณกรรมทอ้ งถิน่ ศลิ ปะพื้นบำ้ น ดนตรี พนื้ บำ้ น วถิ ชี ีวติ ควำมเปน็ อยู่ประจำวนั แหล่งเรยี นรู้ หำกแบ่งตำมสถำนท่ีตง้ั ยงั แบง่ ออกเปน็ 2 ประเภท ไดแ้ ก่ แหลง่ เรยี นรใู้ นสถำนศกึ ษำและแหล่ง กำรเรยี นรใู้ นชุมชน

ภมู ิปัญญำ (Wisdom) หมำยถึง ควำมรู้ ควำมสำมำรถ ควำมเช่ือ ควำมสำมำรถทำงพฤติกรรม และ ควำมสนใจในกำรแกป้ ญั หำของมนุษย์ ควำมหมำยของภูมิปัญญำไทย จำกกำรศึกษำควำมหมำยที่ผเู้ ชยี่ วชำญ นกั วิชำกำรต่ำงๆ ซ่งึ ครอบคลมุ คำว่ำ ภูมปิ ัญญำพื้นบ้ำน ภมู ิ ปญั ญำชำวบำ้ น ภมู ิปัญญำท้องถ่นิ ภูมิปญั ญำไทย ได้ให้ควำมหมำยพอสรุปได้ ดังนี้ ภูมปิ ญั ญำพืน้ บำ้ นหรือภูมิปัญญำชำวบ้ำน(Popular Wisdom) หมำยถึง องคค์ วำมรู้ ควำมสำมำรถและ ประสบกำรณ์ทสี่ ัง่ สมและสบื ทอดกันมำ อันเป็นควำมสำมำรถและศักยภำพในเชงิ แก้ปัญหำ กำรปรบั ตวั เรียนรู้ และสืบทอดไปส่คู นรุน่ ใหม่ เพื่อกำรดำรงอยู่รอดของเผำ่ พันธ์ุจงึ ตกทอดเป็นมรดก ทำงวฒั นธรรมของธรรมชำติ เผ่ำพนั ธ์ุ หรือเป็นวธิ ีของชำวบ้ำน ( ยงิ่ ยง เทำประเสริฐ) ภมู ิปัญญำท้องถ่นิ หมำยถึง กระบวนทัศน์ของบุคคลท่ีมีต่อตนเอง ต่อโลกและสิง่ แวดล้อม ซึง่ กระบวนกำรดังกลำ่ ว จะมีรำกฐำนคำสอนทำงศำสนำ คติ จำรตี ประเพณี ทีไ่ ด้รบั กำรถ่ำยทอดสั่งสอนและ ปฏิบตั สิ ืบเน่อื งกันมำ ปรับปรุงเขำ้ กับบริบททำงสงั คมที่เปลี่ยนแปลงไปแต่ละสมัย ทั้งนโี้ ดยมีเป้ำหมำยเพ่อื ควำมสงบสุขในส่วนทเี่ ป็นชุมชน และปจั เจกบคุ คล ซ่ึงกระบวนทศั น์ทเี่ ปน็ ภมู ปิ ญั ญำท้องถน่ิ จำแนกได้ 3 ลกั ษณะ คอื 1.ภมู ิปัญญำเกยี่ วกบั กำรจดั กำรควำมสมั พันธร์ ะหว่ำงมนุษย์กบั ธรรมชำตแิ วดล้อม 2.ภมู ปิ ญั ญำเกย่ี วกบั สงั คมหรอื กำรจัดควำมสัมพันธ์ระหวำ่ งมนษุ ย์กับมนษุ ย์ 3.ภูมิปญั ญำเก่ยี วกับระบบกำรผลิตหรือประกอบอำชพี ที่มลี กั ษณะมุ่งเนน้ ระบบกำรผลิตเพื่อตนเอง ภมู ปิ ัญญำไทย หมำยถึง องค์ควำมรู้ในด้ำนตำ่ งๆ ของกำรดำรงชวี ิตของคนไทยที่เกิดจำก กำรสะสม ประสบกำรณ์ทงั้ ทำงตรงและทำงอ้อม ประกอบกับแนวควำมคดิ วิเครำะหใ์ นกำรแกป้ ัญหำตำ่ งๆ ของตนเอง จน เกดิ หลอมตัวเปน็ แนวคดิ ในกำรแกไ้ ขปัญหำทเ่ี ป็นลักษณะของตนเอง ท่สี ำมำรถพฒั นำควำมร้ดู ังกลำ่ วมำ ประยกุ ต์ใช้ให้เหมำะสมกบั กำลสมัย ในกำรแกป้ ัญหำของกำรดำรงชีวติ ลักษณะของแหล่งเรียนรู้ จัดได้ 3 ประเภท คอื 1. แหล่งเรยี นรทู้ เี่ กิดขน้ึ เองตำมธรรมชำติ เชน่ อทุ ยำนแหง่ ชำติ สวนพฤกษชำติ ภูเขำ แม่นำ้ ทะเล นำ้ พุรอน ปรำกฏกำรทำงธรรมชำติ เช่น ฝนตก แดดออก น้ำท่วม ควำมแหง้ แลง้ 2. แหลง่ เรียนรู้ท่ีจดั ขนึ้ หรือสร้ำงข้ึน ซงึ่ มีในสถำนศึกษำและนอกสถำนศึกษำ เพ่ือใช้เป็นแหลง่ ศกึ ษำ หำควำมร้ไู ดส้ ะดวกและรวดเรว็ 3. แหล่งเรียนรทู้ เ่ี ป็นทรัพยำกรบุคคล ได้แก่ ครู ผู้ปกครอง พ่อแม่ พระภกิ ษสุ งฆ์ ตลอดจนผรู้ ู้ ผู้เชยี่ วชำญในอำชีพแขนงต่ำงๆ ที่มีอยู่ในชุมชน รวมท้ังสถำนท่ปี ระกอบกำร รำ้ นค้ำ หน่วยงำน หรือองคก์ ร ต่ำงๆ ในท้องถ่ิน ควำมเป็นมำและควำมสำคัญของแหลง่ เรยี นรู้ และภูมิปัญญำทอ้ งถน่ิ โลกปจั จุบันเป็นโลกแหง่ ข้อมูลขำ่ วสำรทแ่ี พร่หลำยท่วั ถึงกันไดอ้ ย่ำงรวดเร็ว ไร้อำณำเขตขวำงกนั้ สภำพดังกล่ำวมสี ว่ นกระทบถึงวิถีชวี ติ ของผู้คนพลเมืองโดยทว่ั ไป เพรำะเปน็ สภำพที่เอื้ออำนวยในกำรรบั และ ถำ่ ยโยงเอำศำสตร์หรือภูมิปัญญำตะวันตกเขำ้ มำในกำรพัฒนำประเทศและพัฒนำผลผลิต ตลอดจนกำรดำเนิน ชวี ติ อย่ำงมิได้มกี ำรปรบั ปนกับภูมิปัญญำไทยทมี่ ีควำมเหมำะสมกับสภำพท้องถิ่นทเี่ ป็นทุนเดมิ อยู่แลว้ ทำให้ ชมุ ชนชนบทประสบปญั หำดงั ท่ีกล่ำวว่ำชุมชนล่มสลำย อนั มีผลรวมไปถึงควำมทรุดโทรมของส่งิ แวดล้อมอย่ำง กวำ้ งขวำง กำรพยำยำมใช้กลไกลทำงกำรศึกษำจำกเง่ือนไขทีเ่ ปิดโอกำสให้มกี ำรพฒั นำหลกั สตู ร ตำมควำม ตอ้ งกำร ของทอ้ งถิ่น เป็นช่องทำงในกำรประยุกต์เอำภูมิปญั ญำชำวบำ้ นทม่ี ีจดุ เด่น ที่สำมำรถพสิ ูจนต์ วั เองใน

กำรยนื หยัดอยรู่ อดได้ ท่ำมกลำงกระแส กำรล่มสลำยของชุมชนและกำรทรุดโทรมของสิ่งแวดลอ้ ม ดังกล่ำว มำ สู่หลกั สตู รและกระบวนกำรเรียนร้ใู นแนวทำงของกำรคดิ ปฏิบัติจรงิ จำกกำรประยกุ ต์ปรับปน ภมู ิปญั ญำ ชำวบ้ำนหรอื ภมู ิปญั ญำไทยกับปัญญำสำกล เพื่อใหผ้ ู้เรยี นคน้ พบคุณคำ่ ภูมิปัญญำท่ีมีในท้องถนิ่ ทีเ่ หมำะสมกบั วถิ ชี ีวติ ของชุมชน และสำมำรถประยุกตใ์ ช้ได้อย่ำงไมม่ ีที่สิ้นสดุ นำมำซึง่ ดุลยภำพที่สงบสนั ติสขุ ของบคุ คล ชุมชนและชำติ ควำมสำคัญของแหล่งเรยี นรู้ 1.เปน็ แหล่งเสริมสร้ำงจินตนำกำรและควำมคิดรเิ ริ่มสร้ำงสรรค์ 2.เป็นแหล่งศึกษำตำมอธั ยำศัย 3.เป็นแหลง่ เรียนร้ตู ลอดชีวติ 4.เป็นแหลง่ สร้ำงควำมรู้ ควำมคดิ วิชำกำรและประสบกำรณ์ 5. เป็นแหล่งปลูกฝงั ค่ำนิยมรักกำรอำ่ นและแหลง่ ศึกษำค้นคว้ำแสวงหำควำมรดู้ ้วยตนเอง 6.เป็นแหล่งสรำ้ งควำมคดิ เกดิ อำชพี ใหมส่ คู่ วำมเปน็ สำกล 7.เป็นแหลง่ เสริมประสบกำรณต์ รง 8.เป็นแหลง่ ส่งเสริมมติ รภำพควำมสัมพันธร์ ะหว่ำคนในชมุ ชนหรือผู้เป็นภูมปิ ญั ญำท้องถิ่น กำรจัดกระบวนกำรเรยี นรูก้ บั ภูมิปญั ญำทอ้ งถิ่น แหล่งเรียนรู้ กำรเรยี นกำรสอนเป็นกระบวนกำรส่ือสำรควำมรู้ ประสบกำรณ์ ทกั ษะ ควำมคิดเหน็ ตลอดจนเจตคติ ซ่ึงอำจทำได้หลำยวธิ ี และอำจใชเ้ คร่อื งมือประกอบกำรสอนต่ำงๆ อีกมำกมำย โดยมีกำรจดั กำรเรียนร้ทู เี่ น้น ผ้เู รียนเป็นสำคญั ให้ผู้เรยี นมีทัง้ ควำมรู้ คุณธรรมจริยธรรม ค่ำนยิ มที่พึงประสงคแ์ ละสำมำรถดำเนินชีวิตอยู่ใน สังคม ไดโ้ ดยปกติสุข จึงจำเป็นตอ้ งพฒั นำศักยภำพ ควำมสำมำรถของ ผู้เรยี นอย่ำงเตม็ ท่ี เพ่ือให้มีนิสัยใฝ่รู้ ใฝ่ เรยี น แสวงหำควำมร้ไู ด้ด้วยตนเอง กำรนำแหลง่ เรยี นรู้ใน ชมุ ชน ทอ้ งถ่นิ ตลอดจนวทิ ยำกรท้องถ่นิ ภูมปิ ญั ญำ ทอ้ งถ่นิ มำใชป้ ระโยชน์ในกำรจดั กระบวน กำรเรียนกำรสอน จงึ เปน็ วถิ ที ำงหนงึ่ ทจ่ี ะช่วยใหก้ ำระบวนกำรเรยี น กำรสอนบรรลจุ ดุ มงุ่ หมำยได้ตำมทต่ี ้องกำร กำรนำภูมปิ ญั ญำชำวบำ้ น แหล่งเรียนรู้ มำใช้ในหลกั สูตรกำรเรยี น เป็นกจิ กรรมทีต่ ง้ั อยูบ่ นพืน้ ฐำนควำมเชอ่ื ที่ว่ำ ภูมปิ ญั ญำชำวบ้ำน ภูมปิ ญั ญำท้องถิ่น และแหล่งเรยี นรู้ เป็นชุด ควำมรูใ้ นชมุ ชนที่มีกำรใชเ้ พื่อกำรดำเนนิ วิถชี วี ติ ทไ่ี ด้ผลมำในอดตี สำมำรถดำรงควำมสันติสขุ แก่บุคคล ครอบครวั และชุมชน ตลอดจนควำมมดี ุลยภำพอยูร่ ว่ มกบั ธรรมชำตแิ ละสิง่ แวดลอ้ มได้อย่ำงผสมกลมกลนื เปน็ กระบวนกำรพฒั นำหลักสตู รท่ไี ด้เนน้ กำรมสี ่วนรว่ มของ ชุมชน โดยเฉพำะปรำชญช์ ำวบ้ำนทเ่ี ปน็ ผ้เู ช่อื มโยงชดุ ควำมรทู้ ่ีเปน็ ภูมิปญั ญำท้องถิ่น ร่วมกับสถำนศึกษำเขำ้ สู่หลักสตู ร และกระบวนกำรเรียนกำรสอนของ สถำนศึกษำ ในแตล่ ะท้องถน่ิ

ทำเนยี บแหลง่ เรยี นรภู้ ูมปิ ญั ญำท้องถน่ิ ๑. ด้ำนศำสนำและวฒั นธรรม ๑.๑ ช่ือแหลง่ เรียนรู้ วัดถำสุวรรณคหู ำ ประเภทแหลง่ เรียนรู้ ศลิ ปะโบรำณวัตถุ องคค์ วำมรู้ของแหลง่ เรยี นรู้ “วดั ถำสุวรรณคหู ำ” เปน็ วดั ท่ีมโี บรำณสถำน และโบรำณวตั ถุ ท่กี รมศิลปำกรได้ขน้ึ ทะเบยี นไวเ้ รยี บรอ้ ยแล้ว ในสมยั กอ่ นเปน็ วัดอรัญวำสี (ธรรมยตุ ) ปจั จบุ ันเป็นวัดมหำนกิ ำย สร้ำงในภเู ขำหินปนู โดยพระ เถระในสมยั นน้ั ได้ดดั แปลงถ้ำ ให้เป็นทพี่ ักอำศัยจำวดั บำเพ็ญภำวนำ ภเู ขำลกู ดังกลำ่ วมีถำ้ อยู่กวำ่ ๔๐ ถำ้ มถี ำ้ ใหญ่เรียกว่ำถ้ำสวุ รรณคูหำ ใช้เปน็ สถำนที่ทำ สังฆกรรม (ลงอโุ บสถ) ภำยในถำมพี ระประธำนปำงมจุ ลนิ ทร์ ศลิ ปะสมยั ล้ำน ชำ้ ง มนี ำคปรก ๗ เศยี ร หนำ้ ตักกวำ้ ง ๔ เมตร สงู ๕ เมตร สร้ำงด้วยปนู ทรำย มีสว่ นผสมเป็นปนู ขำว ๒ สว่ น ทรำย ๕ สว่ น นำ้ มะขำม ๒ สว่ น กอ่ อิฐเป็นโครงสร้ำงภำยใน มชี ือ่ เรียกว่ำ“พระ ไชยเชษฐำ” สร้ำงในสมัยพระไชยเชษฐำธริ ำช เจ้ำผ้คู รองอำณำจกั รลำ้ นชำ้ ง ตำมศลิ ำจำรกึ ท่ีปรำกฏท่วี ัดถำ สวุ รรณคหู ำ ระบุเทียบเทำ่ ปีพทุ ธศักรำช ๒๐๑๖ หรอื กวำ่ ๔๘๔ ปลี ว่ งมำแล้ว จำรกึ ไว้วำ่ พระเจ้ำไชยเชษฐำธิ รำช ทรงทำนุบำรงุ วัดถ้ำสวุ รรณคหู ำ ถงึ แม้ไมไ่ ด้สร้ำงถำวรวัตถุ แตไ่ ด้พระรำชทำนวิสุงคำมสมี ำแก่วดั ดำ้ นละ ๑,๐๐๐ วำ (จำนวน ๒,๕๐๐ ไร)่ พระรำชทำนนำจงั หนั คือ พน้ื ท่ีในหมบู่ ้ำนเป็นสทิ ธิของวัดเม่อื มีผลติ ผลทำง กำรเกษตร เช่น ข้ำว มะพร้ำว ตำล หมำก พลู เปน็ ต้น ตอ้ งเปน็ สิทธขิ องวัดรอ้ ยละ ๑๐ หม่บู ำ้ นในเขตนำจังหนั ในปจั จุบนั นีม้ ี บ้ำนดงยำง บำ้ นนำตำแหลว บ้ำนนำสึกสำง (บำ้ นนำส)ี บำ้ นนำท่ำเป็ด (บ้ำนนำไร่เดยี ว) บำ้ นกุด ผง้ึ บ้ำนนำหัน บ้ำนโนนสง่ำ บำ้ นนำแพงเมอื ง บำ้ นคหู ำพัฒนำ ซ่ึงชำวบำ้ นท่อี ยใู่ นเขตนำจงั หันไมต่ ้องถูกเกณฑ์ ไปเปน็ ทหำร และไม่ตอ้ งเสียค่ำส่วยไร่ (ภำษ)ี แก่เจ้ำเมือง เป็นกำรแสดงถึงควำมเล่ือมใสศรทั ธำต่อ พระพุทธศำสนำ และควำมศักดิ์สทิ ธ์ขิ องพระไชยเชษฐำมำโดยตลอด สถำนที่ตงั บ้ำนคหู ำพฒั นำ หมูท่ ่ี ๗ ตำบลนำสี อำเภอสุวรรณคหู ำ จงั หวดั หนองบัวลำภู ผ้ปู ระสำนงำน นำยทววี ทิ ย์ ชำวดอน ครู กศน.ตำบล เบอรโ์ ทรศัพท์ ๐๙๘-๒๔๕๙๖๑๔ ๑.2.ชอื่ แหล่งเรยี นรู้ วดั สุวรรณำรำม ประเภทแหลง่ เรยี นรทู้ ำงพระพุทธศำสนำ องค์ควำมรู้ของแหล่งเรียนรู้ เพ่ือให้ประชำชนได้รู้จักประวัติศำสตร์ควำมเป็นมำของพระพุทธศำสนำ และ เรยี นรูห้ ลักเกษตรทฤษฎใี หม่ สถำนทต่ี ัง วดั สวุ รรณำรำม บ้ำนภูทอง ตำบลสุวรรณคูหำ อำเภอสุวรรณคูหำ จังหวดั หนองบัวลำภู ผูป้ ระสำนงำน นำงยพุ รตั น์ ทุมวนั ครู กศน.ตำบล เบอรโ์ ทรทพั ท์ 080–๕489956

๒. ดำ้ นประวัติศำสตร์ ๒.๑ ช่ือแหล่งเรยี นรู้ แหล่งเรียนรู้ทำงประวัตศิ ำสตร์ ทศปช. ประเภทแหล่งเรียนรดู้ ำ้ นประวตั ิศำสตร์ องคค์ วำมรู้ของแหล่งเรียนรู้ เพ่ือให้ประชำชนไดร้ ้จู ักต้ังอยู่ หนำ้ ทว่ี ่ำกำรอำเภอ สุวรรณคูหำประวัติศำสตร์ควำมเป็นมำของวีระชนผกู้ ล้ำของอำเภอสุวรรณคูหำ สร้ำงในปี ๒๕๔๖ สมัย นำยจำรึก ปริญญำพล เป็นผู้ว่ำรำชกำรจังหวัด หนองบัวลำภู ไทยอำสำป้องกันชำติ (ทสปช.) ได้ก่อกำเนิดข้ึนคร้ังแรกท่ีบ้ำนนำ ดี และบ้ำนโคก อำเภอสุวรรณคูหำ เมื่อปี ๒๕๑๗ โดยได้รวมกันเรียกตัวเองว่ำ “ทสป”(ไทยอำสำป้องกนั ตนเอง) จบั อำวุธขนึ้ ตอ่ สกู้ บั ผกค. จนได้รับกำรยกย่อง สรรเสริญและถือเอำเป็นแบบอย่ำงนำไปขยำยผลท่ัวท้ังประเทศ โดยเรียกรำษฎรอำสำสมัครว่ำ ไทยอำสำ ปอ้ งกันชำติ (ทสปช.) อนสุ ำวรยี ์แหง่ นจ้ี งึ สร้ำงข้ึนเพื่อเชดิ ชูวีรกรรมของรำษฎร ทสปช. และเพ่ือให้คนรุ่นหลังได้ รำลกึ ถึงบรรพบรุ ุษ สถำนทตี่ ัง หน้ำทว่ี ่ำกำรอำเภอสุวรรณคหู ำ ตำบลสุวรรณคูหำ อำเภอสุวรรณคหู ำ จงั หวดั หนองบวั ลำภู ผู้ประสำนงำน ชอื่ นำงยพุ รัตน์ ทมุ วนั ครู กศน.ตำบล เบอรโ์ ทรศัพท์ 080 – 5489956 3. ด้ำนเศรษฐกิจพอเพียงและเกษตรทฤษฎใี หม่ 3.๑ ชื่อแหลง่ เรียนรู้ แหล่งเรยี นรเู้ ศรษฐกิจพอเพียงและเกษตรทฤษฎใี หม่ ประเภทกำรเรยี นรดู้ ้ำนกำร เกษตรกรรม องค์ควำมรู้ของแหลง่ เรียนรู้ ศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง และเกษตรทฤษฎใี หม่ บ้ำนพนมพฒั นำ หมู่ ๕ ตำบลสุวรรณคหู ำ อำเภอ สุวรรณคหู ำ จังหวดั หนองบัวลำภู มีนำยอุไร อุปแกว้ ซง่ึ เปน็ วิทยำกรหลกั รวมทง้ั ผนู้ ำและชำวบำ้ นบำ้ นพนมพัฒนำที่พร้อมในกำรให้ ควำมรใู้ นเรื่องเศรษฐกจิ พอเพียง และเกษตรทฤษฎใี หม่ ภำยศนู ย์เรียนรเู้ ศรษฐกจิ พอเพยี ง และเกษตรทฤษฎใี หม่ จะประกอบไปดว้ ยหลำยฐำนกำรเรยี นรู้ ได้แก่ ฐำนกำรเรยี นรู้เศรษฐกิจพอเพยี งกบั เกษตรทฤษฎีใหม่ตำมแนวพระรำชดำริ ฐำน กำรทำนำบวั ฐำนกำรทำปยุ๋ อนิ ทรีย์และนำ้ หมักชีวภำพ ฐำนกำรเลย้ี งววั กำร เลีย้ งปลำหมอเทศ ฐำนกำรเรียนรกู้ ำรปลกู ตน้ ไม้ 3 อย่ำงประโยชน์ 4 อยำ่ ง ฐำนกำรเรยี นรู้ บัญชีครวั เรอื น วิถี กำรเรียนรูเ้ พื่อพัฒนำชวี ิต ซง่ึ จำกสภำวะสังคมปจั จบุ นั ที่เต็มไปดว้ ยกระแสวัตถุนยิ ม และควำมฟุ่มเฟือยฟุ้งเฟ้อ จนทำใหค้ นไทยหลงเดินทำงผิดไปตำมกระแสนยิ มจนกลำยเปน็ ปญั หำ โดยเฉพำะปญั หำหนีส้ ินท่ไี ม่มวี นั จบสน้ิ อย่ำงไรก็ตำมคนไทยยงั มีทำงออก ซึง่ กำรจะดำรงชีวติ ให้อยู่รอดภำยใต้สงั คมในปจั จบุ นั แนวทำงหนงึ่ ที่ ประชำชนไทยควรยดึ ถือคือกำรพึ่งตนเอง รูจ้ กั ควำมพอประมำณ และไมป่ ระมำท ตำมแนวปรชั ญำ “เศรษฐกจิ พอเพยี ง” ของพระบำทสมเด็จพระเจำ้ อยหู่ วั ท่ที รง มองเหน็ ถงึ ควำมสำคญั ของการสร้างภมู ิคุม้ กนั ให้กบั ตัวเอง รจู้ กั ความพอมีพอกิน พอมี พอใช้ คานึงถงึ หลักเหตุผลและการประมาณตนเอง พร้อมกับทรงเตอื นสติประชาชน คนไทยไมใ่ หป้ ระมาท โดยเฉพาะการใชจ้ ่ายเงนิ อนั เปน็ ปัจจัยสาคญั ในการดาเนนิ ชวี ติ สถำนทตี่ ัง ศนู ย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพยี ง และเกษตรทฤษฎีใหม่ บำ้ นพนมพัฒนำ หมู่ ๕ ตำบลสุวรรณคูหำ อำเภอสวุ รรณคหู ำ จงั หวดั หนองบัวลำภู ประธำนกลุม่ นำยอุไร อปุ แกว้ เบอรโ์ ทรศพั ฺท์ 098-1468441 ผู้ประสำนงำน นำงยพุ รัตน์ ทมุ วัน เบอร์โทรศัพฺท์ 080-5489956

3.2 ชือ่ แหล่งเรียนรู้ ศนู ย์เรียนร้เู ศรษฐกจิ พอเพียงประจำตำบลสวุ รรณคูหำ (ศูนย์กสกิ รรมธรรมชำตศิ รไี ทยใหม่) ประเภทแหล่งเรียนรู้ด้ำนเกษตรกรรม องค์ควำมรู้ของแหล่งเรียนรู้ เพ่ือให้ประชำชนได้รู้จักเศรษฐกิจพอเพียงและ เกษตรทฤษฎีใหม่ ได้ฝึกปฏิบัติจริง และนำไปใช้ในชีวิตประจำวัน กำรปลูกพืช ปลอดสำรพษิ กำรทำเกษตรผสมผสำน สถำนที่ตัง บำ้ น พนมพฒั นำ หมูท่ี ๕ ตำบลสวุ รรณคูหำ อำเภอสุวรรณคูหำ จงั หวัดหนองบัวลำภู ประธำนกลุ่ม นำยชมุ พล คำมี เบอร์โทรศัพท์ 062-1394845 ผู้ประสำนงำน นำงยพุ รัตน์ ทมุ วนั ครู กศน.ตำบล เบอร์โทรศพั ท์ 080–5489956 4. ด้ำนศิลปหัตถกรรม กสกิ รรม งำนฝีมือ เกษตรกรรม 4.1 ช่อื แหลง่ เรียนรู้ กลุม่ ผลิตภณั ฑ์จำกเชือกมัดฟำง ประเภทแหล่ง เรียนรูด้ ้ำนหัตถกรรม องค์ควำมรู้ของแหลง่ เรยี นรู้ แหลง่ เรยี นรู้ดำ้ นพำณชิ ยกรรม ประดิษฐ์สมำชกิ กลมุ่ จะแยกกันทำผลติ ภณั ฑ์ที่บ้ำนของตวั เอง เสรจ็ แล้วจะนำผลิตภณั ฑ์มำ รวมตัวกนั เพอ่ื จำหน่ำย มีลกู ค้ำจำกต่ำงอำเภอและต่ำงจังหวดั สถำนทีต่ ัง บำ้ นพนมพฒั นำ หม่ทู ี่ ๕ ตำบลสวุ รรณคหู ำ อำเภอสวุ รรณคหู ำ จังหวดั หนองบวั ลำภู ประธำนกลุ่ม นำงดวงจันทร์ อปุ แกว้ เบอรโ์ ทรศัพท์ 094-3708941 ผู้ประสำนงำน นำงยุพรัตน์ ทุมวนั ครู กศน.ตำบล เบอรโ์ ทรศัพท์ ๐๘0- 5489956 4.2 ชอ่ื แหลง่ เรียนรู้ กลุ่มทอผ้ำพืนเมือง ประเภทแหลง่ เรียนร้ดู ้ำนหัตถกรรม องคค์ วำมรู้ของแหลง่ เรยี นรู้ แหล่งเรียนรู้ด้ำน หตั ถกรรม งำนฝีมอื สมำชกิ กลุม่ จะแยกกนั ทำผลิตภณั ฑ์ทบ่ี ำ้ นของตวั เอง เสร็จแลว้ จะนำผลติ ภัณฑ์มำ รวมตัวกันเพือ่ จำหนำ่ ย มลี กู ค้ำจำกต่ำงอำเภอและต่ำงจังหวดั ท่สี ง่ ประจำคือบำ้ น นำข่ำ จ.อดุ รธำนี สถำนท่ีตงั บำ้ นภูวงศ์ หมู่ที่ 2 ตำบลสวุ รรณคหู ำ อำเภอสวุ รรณคหู ำ จงั หวัด หนองบวั ลำภู ประธำนกลุม่ นำงสำว อ่อน สุพรมวรรณ ผู้ประสำนงำน นำงยุพรัตน์ ทุมวนั ครู กศน.ตำบล เบอร์โทรศัพท์ ๐๘0-5489956

๕. ดำ้ นปรำชญแ์ ละภูมปิ ญั ญำทอ้ งถนิ่ 5.1 ปรำชญช์ ำวบำ้ น ดำ้ นชำ่ งไม้ ชื่อปรำชญ์ชำวบำ้ น นำยสมศักดิ์ กองพล องค์ควำมรู้ของแหล่งเรียนรู้ มีควำมร้คู วำมสำมำรถด้ำนกำรแปรรไู้ ม้ ทุกชนดิ เช่น กำรสร้ำงบ้ำนเรอื นไทย งำนเฟอร์นิเจอร์ เกำ่ อี้ โต๊ะ ตู้ เตยี ง สถำนทต่ี งั บำ้ น หนองกงุ เหนอื หมู่ท่ี 7 ตำบลสุวรรณคูหำ อำเภอสวุ รรณคูหำ จงั หวัดหนองบัวลำภู เบอร์โทรศัพท์ 0645327537 ผปู้ ระสำนงำน นำงยุพรัตน์ ทุมวนั ครู กศน.ตำบล เบอร์โทรศัพท์ 080 – 5489956 5.2 ปรำชญช์ ำวบ้ำน ด้ำนงำนหตั ถกรรม ชอ่ื ปรำชญช์ ำวบำ้ น นำงฐติ ญิ ำพร คงศลิ ำ องคค์ วำมรู้ของแหลง่ เรียนรู้ มีควำมรู้ควำมสำมำรถดำ้ นกำรพำนบำนศรีตำ่ งๆ กำร ทอผ้ำพน้ื เมอื ง กำรทำดอกไม้จันทน์ กำรถกั ด้ำยไหมพรม สถำนทีต่ งั บำ้ นศรีสุวรรณ หมทู่ ี่ 4 ตำบลสุวรรณคูหำ อำเภอสวุ รรณคหู ำ จังหวดั หนองบัวลำภู เบอรโ์ ทรศัพท์ 0963699579 ผู้ประสำนงำน นำงยุพรัตน์ ทุมวนั ครู กศน.ตำบล เบอร์โทรศพั ท์ 080 – 5489956 5.3 ปรำชญช์ ำวบ้ำน ด้ำนหมอดิน ชอ่ื ปรำชญช์ ำวบำ้ น นำยเทอด สีลำนำ้ เที่ยง องค์ควำมรขู้ องแหล่งเรียนรู้ มีควำมรู้ควำมสำมำรถด้ำนดนิ กำรเพรำะปลูกพืช เกษตร ทฤษฎีใหม่ สถำนที่ตงั บำ้ นหนองกงุ เหนือ หมู่ที่ 8 ตำบลสวุ รรณคหู ำ อำเภอสุวรรณคูหำ จังหวดั หนองบัวลำภู เบอรโ์ ทรศัพท์ 085-9240545 ผู้ประสำนงำน นำงยุพรตั น์ ทุมวัน ครู กศน.ตำบล เบอร์โทรศัพท์ 080 – 5489956 5.4 ปรำชญช์ ำวบำ้ น ด้ำนชำ่ งไม้ ช่อื ปรำชญ์ชำวบำ้ น นำยปรีชำ นำทำ องค์ควำมรู้ของแหล่งเรยี นรู้ มีควำมร้คู วำมสำมำรถดำ้ นกำรแปรร้ไู ม้ ทุกชนิด เชน่ กำรสร้ำงบ้ำนเรอื นไทย งำนเฟอรน์ ิเจอร์ เกำ่ อ้ี โต๊ะ ตู้ เตียง สถำนทต่ี ้ัง บำ้ นสุวรรณคหู ำ หมู่ที่ 6 ตำบลสวุ รรณคหู ำ อำเภอสุวรรณคหู ำ จงั หวัดหนองบวั ลำภู เบอรโ์ ทรศัพท์ 087-854579 ผปู้ ระสำนงำน นำงยพุ รัตน์ ทมุ วนั ครู กศน.ตำบล เบอร์โทรศพั ท์ 080 – 5489956

คณะผู้จดั ทำ ทป่ี รึกษำ วงษำทองอนันต์ ตำแหน่ง ผอู้ ำนวยกำร กศน.อำเภอสุวรรณคูหำ นำงนยั นป์ พร เพียเทพ ตำแหนง่ ครอู ำสำสมัครกำรศึกษำนอกโรงเรียน นำยวชรพล สุทธโิ สม ตำแหนง่ ครูอำสำสมคั รกำรศึกษำนอกโรงเรยี น นำยอภิชำต สุทธโิ สม ตำแหน่ง ครูอำสำสมคั รกำรศึกษำนอกโรงเรียน นำงสวุ รรณำ ทุมวนั ตำแหนง่ ครู กศน.ตำบล คณะทำงำน ใหมว่ งษ์ ตำแหนง่ ครู กศน.ตำบล นำงยพุ รัตน์ นำงฐติ พิ รรณ ผ้รู วบรวม/เรียบเรียง/จัดทำรปู เล่ม ตำแหนง่ ครู กศน.ตำบล นำนำงยพุ รัตน์ ทมุ วนั