ชุดวิชาการใช้พลังงานไฟฟ้าในชีวิตประจำวัน 2 พว22002 ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น

แหลง 92 ขอ จํากดั พลังงาน ขอ ดี และออสเตรเลีย และราคาไมผันแปรมาก เมอ่ื เทยี บกับเช้ือเพลิงฟอสซลิ กิจกรรมท่ี 1.2 ใหใสเคร่ืองหมายถูก (√) หนาขอท่ถี ูก และทาํ เครื่องหมายกากบาท (X) หนาขอที่ผดิ ____√___ 1. พลังงานทดแทน คือ พลงั งานที่นาํ มาใชแทนเชือ้ เพลงิ ฟอสซลิ ____√___ 2. การนําพลังงานทดแทนมาใชมีวัตถุประสงคเพื่อลดปญหาการขาดแคลนเชื้อเพลิง ฟอสซลิ และลดสภาวะโลกรอ น ____√___ 3. พลงั งานทดแทนแบง ออกเปน 2 ประเภท ไดแก พลังงานทดแทนประเภทสิ้นเปลือง และพลงั งานทดแทนประเภทหมนุ เวยี น ____X___ 4. พลงั งานนวิ เคลยี ร เปน พลังงานทดแทนประเภทหมนุ เวยี น ____X___ 5. ประเทศไทยไมมกี ารใชประโยชนจากพลังงานความรอนใตพ ิภพ ____√___ 6. เชื้อเพลิงฟอสซิลเกิดจากการทับถมของซากพืชซากสัตวใตพิภพเปนเวลานาน หลายรอยลา นป ____√___ 7. กระบวนการผลิตไฟฟาดวยถานหิน คือ เผาถานหินเพื่อใหเกิดความรอน แลวนํา ความรอนไปตมนํ้าใหเกิดเปนไอน้ํา และนําไอน้ําไปหมุนกังหันไอนํ้าท่ีตอกับ เครือ่ งกําเนดิ ไฟฟา จึงเกดิ เปน พลังงานไฟฟาออกมา ____X___ 8. พลังงานลม และพลงั งานแสงอาทิตย สามารถผลิตไฟฟา ไดตลอด 24 ชัว่ โมง ____√___ 9. แหลงถานหินของประเทศไทยที่ใชผลิตไฟฟาของโรงไฟฟาแมเมาะ จังหวัดลําปาง คอื ถานหินลกิ ไนต ____X___ 10. การผลิตไฟฟาจากพลังงานนิวเคลียร มีการเผาไหมเชื้อเพลิงทําใหเกิด กา ซเรือนกระจก

93 กิจกรรมที่ 1.3 วิเคราะหประเภทของเชื้อเพลิงท่ีควรนํามาใชในการผลิตไฟฟาของประเทศไทย เพ่ือใหมีไฟฟาใชอยางเพียงพอในอนาคต โดยเรียงตามความเหมาะสม 3 อันดับ ลงในตาราง ท่ีกาํ หนดให ในการตอบควรคํานึงส่งิ ตอไปน้ี 1. ปรมิ าณเช้ือเพลิงสํารองเพียงพอและแนนอนเพือ่ ความมัน่ คงในการจัดหา 2. การกระจายชนิดของเช้อื เพลิงใหห ลากหลาย เชน การใชถานหิน หรือพลังงาน ทางเลือก และกระจายแหลงที่มาของเช้ือเพลิงใหมากขึ้น เชน จากประเทศมาเลเซีย ประเทศ เมียนมารและประเทศลาว เปน ตน 3. เชือ้ เพลิงที่มรี าคาเหมาะสมและมเี สถยี รภาพ 4. เชื้อเพลิงท่ีเม่ือนํามาผลิตไฟฟาแลว สามารถควบคุมมลพิษใหอยูในระดับ มาตรฐานคุณภาพทสี่ ะอาดและยอมรับได 5. การใชทรพั ยากรพลังงานภายในประเทศทีม่ ีอยูอยางจาํ กัดใหเกดิ ประโยชนส งู สดุ กิจกรรมท่ี 1.4 ยกตัวอยางพลังงานทดแทนท่ีมีอยูในชุมชนของตนเอง 1 ชนิด พรอมท้ังอธิบาย กระบวนการผลิต ตวั อยางชมุ ชนคลองนํ้าไหล จากการสํารวจพบวาตําบลคลองนํ้าไหล ดําเนินกิจกรรมจนเกิดกลุมพลังงาน ชมุ ชนเมอื่ ป พ.ศ. 2554 จํานวน 6 กลุม ประกอบดวย 1. กลุมเตาเผาถาน 200 ลิตร บานบึงหลม 2. กลุมเตาเศรษฐกิจบา นบึงหลม ซึ่งตอมาไดขยายงาน ตอยอดงาน ปรับโครงสรางใหมเปล่ียนชื่อ กลมุ พลังงานทดแทนบานบึงหลม 3. กลุมเตาซุปเปอรอั้งโลบานคลองดวน 4. กลุมเตายางไรควัน บานมะปรางทอง 5. กลุม บอ หมกั กาซชวี ภาพจากมลู สตั ว 6. กลุม เตาแกส ชีวมวลใชแกลบบานคลองพลู ป พ.ศ. 2555 ต.คลองนํ้าไหลเปนแมขายตําบลนาอยูไดสํารวจขอมูลพบทุนและ ศักยภาพจึงไดพ ัฒนาวิทยากร แหลง เรียนรูเปนสถานท่แี ลกเปลย่ี นเรียนรูดานพลังงาน มีชุมชนจาก การนําของพลังงานจังหวัดหลายจังหวัดเขามาศึกษาเรียนรู ภายใตหลักคิดวาจะไปดูงานไกล ๆ ทําไม ของจังหวัดกําแพงเพชรก็จัดการพลงั งานไดป ระสบผลสาํ เรจ็

94 กิจกรรมทา ยเรอ่ื งที่ 2 โรงไฟฟากับการจดั การดานสิ่งแวดลอ ม กจิ กรรมท่ี 2.1 นําตัวอักษรทอ่ี ยูหนาคาํ ตอบดานขวามอื เก่ยี วกบั ผลกระทบและการจดั การดา น ส่ิงแวดลอมของโรงไฟฟา เติมลงในชอ งวา งดานซา ยมือใหถูกตอง ก 1. ฝนุ ละอองจากการเผาไหมของเชอื้ เพลงิ ก. ผลกระทบส่ิงแวดลอ มดานอากาศ ค 2. นาํ้ มีอุณหภมู สิ ูงกวา 30 องศาเซลเซยี ส ข. ผลกระทบสิง่ แวดลอมดา นเสียง ข 3. เสียงจากการเครอื่ งผลิตไฟฟา ค. ผลกระทบสงิ่ แวดลอมดา นนํา้ ง 4. ตดิ ต้งั เครื่องดกั จบั ฝนุ ง. การจัดการสิ่งแวดลอมดานอากาศ ค 5. มีสารเคมีปนเปอนลงสแู มน าํ้ จ. การจัดการส่งิ แวดลอมดา นเสียง ฉ 6. ตรวจสอบคุณภาพนา้ํ ฉ. การจดั การส่งิ แวดลอมดานน้าํ ฉ 7. ปรบั อณุ หภมู นิ ้าํ ใหใ กลเ คยี งกับธรรมชาติ ข 8. การทาํ งานของกังหนั ลม จ 9. ปลกู ตน ไมเ ปนแนวกนั ง 10.ตดิ ตงั้ เคร่ืองกําจัดกาซซัลเฟอรไ ดออกไซด

95 กิจกรรมที่ 2.2 บอกแนวทางในการตรวจสอบคณุ ภาพอากาศในพืน้ ท่ชี มุ ชนรอบโรงไฟฟา สังเกตคาคุณภาพอากาศจากเร่ืองตรวจวัดที่ติดต้ังอยูในชุมชนรอบโรงไฟฟาวาคุณภาพ อากา ศอยู ในเ กณฑ มาต รฐาน ตาม ประ กาศ กระ ทรว งอุตส าหก รรม แล ะปร ะกา ศ กระทรวงวทิ ยาศาสตร เทคโนโลยีและสิง่ แวดลอ ม กิจกรรมที่ 2.3 แสดงความคิดเห็นโดยทาํ เครอื่ งหมายถูก (√) ลงในชองเห็นดวย หรือ ไมเห็นดวย ขอ ความคดิ เห็นตอ โรงไฟฟา เหน็ ไมเ หน็ ดว ย ดว ย 1 ไฟฟา มีความจาํ เปนตอ การพฒั นาชมุ ชน √ 2 ประเทศไทยมีโอกาสท่ีจะเกดิ วิกฤตพลังงานในอนาคต √ 3 ตอ งการใหม กี ารสรางโรงไฟฟา ใหมใ นชุมชนของทาน √ 4 การสรางโรงไฟฟามกี ารจัดการดา นสิ่งแวดลอมเปนอยางดี √ 5 โรงไฟฟาเทคโนโลยีถา นหนิ สะอาดสามารถลดมลภาวะได √ 6 พลังงานหมุนเวียน (ลม แสงอาทิตย นํ้า ชีวมวล) ไมสามารถนํามาใช √ เปนเช้อื เพลงิ หลักในการผลิตไฟฟา แทนกา ซธรรมชาตไิ ด 7 พลังงานนิวเคลียรสามารถนํามาใชเปนเชื้อเพลิงหลักในการผลิตไฟฟา √ แทนกา ซธรรมชาติได 8 การผลิตไฟฟาดวยพลังงานลมและพลังงานแสงอาทิตยทําใหราคา √ คาไฟฟาแพง 9 โรงไฟฟาถานหนิ มีความจาํ เปนตอประเทศไทย √ 10 ควรมีโรงไฟฟาหลายๆ ประเภท เพ่ือใหมไี ฟฟาเพียงพอตอความตองการ √ ใชไ ฟฟา รวม 10 คะแนน ขอ 1 – 10 ตอบเห็นดวย ขอ ละ 1 คะแนน ขอ 1 – 10 ตอบไมเหน็ ดวย ขอ ละ 0 คะแนน หากไดคะแนนมากกวา 8 คะแนน หมายถึงมีทศั นคติท่ีดีตอโรงไฟฟา

96 หนว ยการเรยี นรูท่ี 3 วงจรไฟฟา และอุปกรณไ ฟฟา กิจกรรมทายเรอ่ื งที่ 1 อปุ กรณไฟฟา กิจกรรมท่ี 1.1 บอกชอ่ื และหนาทีข่ องอปุ กรณไ ฟฟา อุปกรณไฟฟา ช่อื อปุ กรณไ ฟฟา หนา ท่ี สายไฟ สง พลงั งานไฟฟา จากที่หนงึ่ ไปอกี ทห่ี นึง่ ฟว ส ปองกนั กระแสไฟฟาไหลเกนิ จนเกิด อันตรายตอเครอ่ื งใชไ ฟฟา อปุ กรณต ดั ตอน ตดั วงจรอัตโนมัติเมือ่ กระแสไฟฟาเกนิ หรือ เบรกเกอร คา ทกี่ าํ หนด สวิตซ เปด หรือปด วงจรไฟฟา เคร่ืองตดั ไฟรวั่ ตดั วงจรไฟฟา เมอ่ื เกิดไฟฟา รัว่ เตา รบั หรอื เปนอุปกรณเชื่อมตอ วงจรไฟฟาใน ปลัก๊ ตวั เมีย ครัวเรอื น เตาเสียบ หรือ เปนอุปกรณท ตี่ ิดกับปลายสายไฟของ ปลั๊กตวั ผู เคร่ืองใชไฟฟาเพ่ือตอกระแสไฟฟา เขาเครอ่ื งใชไฟฟา

97 กิจกรรมที่ 1.2 เลือกอุปกรณไฟฟาทีก่ าํ หนดให เติมลงในชอ งวางใหตรงกับลักษณะการใชงาน สายไฟ ฟวส เบรกเกอร สวิตช สะพานไฟ เครือ่ งตัดไฟฟารว่ั เตารับ เตา เสียบ 1) เม่อื ผูใ ชเ ครือ่ งใชไ ฟฟาถูกไฟฟา ช็อต เกดิ ไฟกระชาก จะทําให เคร่ืองตัดไฟรั่ว ตัดไฟ 2) เม่ือกระแสไฟฟา ไหลผา นเครื่องใชไฟฟาเกนิ ขนาด จะสงผลให ฟว ส ขาด 3) สวิตช ใชส าํ หรบั ควบคมุ การ เปด – ปด หลอดไฟ 4) กอนดําเนินการซอมระบบไฟฟา เพื่อความปลอดภัย จะตองทําการตัดไฟฟาท้ังหมด ภายในบา น โดยสับคนั โยก สะพานไฟ ลง 5) ตองนาํ เตาเสียบ ของเคร่อื งใชไ ฟฟา เสยี บกบั เตารับ ใหแ นนเม่ือตอ งการใชเ ครอื่ งใชไ ฟฟา 6) เมื่อมกี ารใชเครอื่ งใชไ ฟฟา หลายชนดิ พรอ มๆ กนั ทําใหก ระแสไฟฟา ไหลในวงจรเกินกําหนด จะทําให เบรกเกอร ตัดไฟฟาโดยอัตโนมตั ิ

98 กจิ กรรมทายเรอื่ งท่ี 2 วงจรไฟฟา กิจกรรมท่ี 2.1 เลอื กแบบการตอวงจรไฟฟา ทีก่ าํ หนดให ใสล งในชอ งวางดานซายมอื ใหต รงกบั ภาพ การตอวงจรไฟฟา ก. การตอ วงจรไฟฟาแบบอนกุ รม ข. การตอวงจรไฟฟาแบบขนาน ค. การตอ วงจรไฟฟาแบบผสม ____ข_.____ ขอ 1 ____ข_.____ ขอ 2 ____ค_.____ ขอ 3 ____ก_.____ ขอ 4

99 กิจกรรมที่ 2.2 ทําการทดลองการตอวงจรไฟฟาแบบอนกุ รม โดยใชแผงสาธิตการตอวงจรไฟฟา ปฏิบัติตามขนั้ ตอนทีก่ าํ หนดให แลวเขียนผลการทดลอง พรอมทงั้ สรปุ ผลการทดลอง ภาพแผงสาธติ การตอ วงจรไฟฟา (วงจรอนกุ รม) ข้ันตอนที่ 1 ประกอบวงจรอนุกรมตามภาพแผงสาธิตการตอวงจรไฟฟา (วงจรอนุกรม) โดยใสห ลอด LED ลงในฐานเสียบหลอด LED จาํ นวน 3 หลอด จากน้ันเปดเบรกเกอร และเปดไฟ โดยหลอด LED โดยทุกหลอดตอ งติด หมายเหตุ : หากใสห ลอด LED แลว ไฟไมตดิ ใหส ลบั ขว้ั หลอด LED ข้นั ตอนที่ 2 ทาํ การถอดหลอด LED ออก 1 หลอด สังเกตการเปลย่ี นแปลงและบนั ทึกผล ข้ันตอนท่ี 3 ปดเบรกเกอร และสรปุ ผลการทดลอง ผลการทดลอง เมอื่ ทําการถอดหลอด LED ออก 1 หลอด พบวา หลอด LED ที่เหลือจะดบั สรปุ ผลการทดลอง การตอวงจรแบบอนุกรม คือ การตอวงจรดวยอุปกรณไฟฟาต้ังแต 2 ตัวข้ึนไปเรียงตอกัน โดยกระแสไฟฟาจะไหลจากแหลงจายผานไปยังอุปกรณไฟฟาตัวที่ 1 ผานอุปกรณไฟฟาตัวท่ี 2 และผานตัวตอ ๆ ไป จนกลับมาครบวงจรที่แหลงจายไฟ เมื่ออุปกรณตัวใดตัวหน่ึงขาดหรือหลุด จากวงจร จึงเปรียบเสมือนวาวงจรขาด กระแสไฟฟาไมสามารถไหลไดครบวงจร ทําใหอุปกรณ ท่ีเหลือในวงจรไมสามารถทํางานไดเชนกัน จากการทดลองเมื่อทําการถอดหลอด LED ออก 1 หลอด จงึ เปนเหตุใหห ลอด LED ท่เี หลอื ดับ

100 กิจกรรมที่ 2.3 ทําการทดลองการตอวงจรไฟฟาแบบขนาน โดยใชแผงสาธิตการตอวงจรไฟฟา ปฏิบัตติ ามขน้ั ตอนท่กี ําหนดให แลวเขยี นผลการทดลอง พรอ มทัง้ สรปุ ผลการทดลอง ภาพแผงสาธติ การตอ วงจรไฟฟา (วงจรขนาน) ขัน้ ตอนที่ 1 ตอวงจรโดยใชส ายไฟตามภาพแผงสาธติ การตอวงจรไฟฟา (วงจรขนาน) โดย นําหลอดไฟท้ังสามประเภท (หลอดไส หลอดตะเกียบ และหลอด LED) มาติดต้ังกับข้ัวหลอด จากน้นั เปดเบรกเกอร และเปด สวติ ชไ ฟ โดยทกุ หลอดตอ งติด หมายเหตุ : หากใสห ลอดไฟแลวไฟไมต ดิ ใหขยับข้วั หลอด ขั้นตอนที่ 2 ทําการถอดหลอดไฟ ออก 1 หลอด หรือทดลองปดสวิตชบางตัวบนแผงสาธิต สังเกตการเปลีย่ นแปลงของวงจรไฟฟา และบนั ทกึ ผลการทดลอง ขัน้ ตอนที่ 3 ปด เบรกเกอร และสรปุ ผลการทดลอง ผลการทดลอง เมอื่ ถอดหลอดไฟออกหน่ึงหลอด หรือปดสวิทชบางตัวบนแผงสาธิต หลอดไฟท่ีเหลือยังคง ติดอยู สรปุ ผลการทดลอง การตอ วงจรแบบขนาน เมือ่ อปุ กรณไ ฟฟา ตัวใดชํารดุ หรือหลดุ ออกจากวงจร อุปกรณไฟฟา ที่เหลือยังสามารถทํางานได เน่ืองจากกระแสในวงจรขนานไหลแยกกนั แตล ะวงจร

101 กิจกรรมท่ี 2.4 ทําการทดลองการตอวงจรไฟฟาแบบผสม โดยใชแผงสาธิตการตอวงจรไฟฟา ปฏบิ ัติตามขั้นตอนทีก่ าํ หนดให แลว เขยี นผลการทดลอง พรอ มทงั้ สรปุ ผลการทดลอง ภาพแผงวงจรการตอวงจรไฟฟา (วงจรผสม) ข้ันตอนท่ี 1 ประกอบวงจรผสมตามภาพแผงวงจรการตอวงจรไฟฟา (วงจรผสม) โดยใสหลอด LED ลงในฐานเสียบหลอด LED จํานวน 3 หลอด และปรับตัวตานทานท่ีคาตํ่าสุด โดยหมุนไปซายสุด (ทวนเข็มนาฬิกา) จากนั้นทําการเปดเบรกเกอร และเปดสวิตชไฟ โดย หลอด LED ทุกหลอดตองติด ทําการปลดหลอด LED หลอดที่ 1 หรือ 2 ออก สังเกตการ เปลีย่ นแปลง หมายเหตุ : หากใสห ลอด LED แลวหลอดไมติดใหส ลับขั้วหลอด LED ขั้นตอนท่ี 2 ประกอบวงจรไฟฟาตามภาพแผงวงจรการตอวงจรไฟฟาแบบผสม ใหครบถว นตามเดิม ข้ันตอนท่ี 3 ทําการปลดหลอด LED หลอดท่ี 3 ออก สงั เกตการเปล่ียนแปลง ขัน้ ตอนท่ี 4 บันทกึ ผลการทดลองและสรุปผลการทดลอง ผลการทดลอง - เมอ่ื ทาํ การถอดหลอด LED หลอดท่ี 1 หรือ 2 ออก พบวา หลอด LED ท่เี หลือยงั คงติดอยู - เมื่อทําการปลดหลอด LED หลอดท่ี 3 ออก หลอด LED ทเ่ี หลอื ดบั สรปุ ผลการทดลอง วงจรไฟฟาแบบผสม คือ การตอวงจรไฟฟารวมกันระหวางวงจรไฟฟาแบบอนุกรมและ วงจรไฟฟา แบบขนาน

102 จากการทดลอง เม่ือปลดหลอด LED หลอดท่ี 1 หรือ 2 ออกพบวา หลอด LED ที่เหลือ ยงั คงสวา งอยู เนอ่ื งจากเปนสวนของวงจรขนาน ซ่ึงกระแสไฟฟาสามารถไหลครบวงจรได แตเม่ือ ทาํ การปลดหลอด LED หลอดที่ 3 ออก พบวาหลอด LED ท่ีเหลือดับทุกหลอด เน่ืองจากเปนสวน ของวงจรอนกุ รม ทาํ ใหกระแสไฟไมส ามารถไหลไดครบวงจร กิจกรรมทายเรอ่ื งที่ 3 สายดนิ และหลกั ดนิ กิจกรรมที่ 3.1 บอกถึงความสาํ คญั ของสายดนิ และหลักดิน สายดินและหลกั ดนิ ท่ตี อ เขากับเครอ่ื งใชไฟฟา โดยการตอ ลงดินนั้น มีไวเพ่ือปองกัน อันตรายที่เกิดจากไฟช็อตหรือไฟร่ัว หากเกิดไฟช็อตหรือไฟร่ัวกระแสไฟเหลานั้นก็จะไหล ผา นเขา ไปท่ีสายดินแทน แตถาไมมีการติดตั้งสายดิน กระแสไฟท้ังหมดก็จะไหลเขาสูตัวเราทําให ไดรบั อันตรายและเสียชวี ิตได กิจกรรมที่ 3.2 บอกเครอ่ื งใชไฟฟาในครัวเรือนทต่ี อ งติดตง้ั สายดิน มาอยา งนอย 3 ชนิด 1. เครอ่ื งทําน้ําอุนไฟฟา 2. เครอ่ื งซักผา 3. เคร่ืองปรบั อากาศ 4. ตูเ ย็น

103 หนวยการเรียนรูท่ี 4 การใชแ ละการประหยดั พลังงานไฟฟา กจิ กรรมทายเรอื่ งท่ี 1 กลยทุ ธก ารประหยดั พลงั งานไฟฟา 3 อ. กิจกรรมท่ี 1.1 เลือกกลยุทธการประหยัดพลังงานไฟฟา 3 อ. ใสลงในชองวางใหตรงกับ แนวทางการประหยัดไฟฟาของแตล ะกลยทุ ธ ก. กลยทุ ธ อ. 1 อุปกรณป ระหยดั ไฟฟา ข. กลยุทธ อ. 2 อาคารประหยัดไฟฟา ค. กลยุทธ อ. 3 อุปนสิ ัยประหยัดไฟฟา ____ค.___ 1) หม่ันทาํ ความสะอาดเครือ่ งใชไฟฟา อยางสมาํ่ เสมอ ____ข.___ 2) ปลกู ไมยนื ตน ใหร ม เงาแกอาคาร ____ก.___ 3) เลอื กใชต เู ยน็ ที่ติดฉลากประหยัดไฟเบอร 5 ____ข.___ 4) ใชระบบปรับอากาศท่ีแยกสวิตช เปด – ปด เฉพาะเครื่อง เพ่ือใหควบคุม การเปด – ปด ตามความตองการใชงานในแตละบริเวณ ____ค.___ 5) เลือกขนาดของเครอื่ งใชไ ฟฟาใหเหมาะสมกับการใชงาน ____ค.___ 6) รีดผาครง้ั ละมาก ๆ และไมพ รมนํา้ จนชมุ เกนิ ไป ____ข.___ 7) ใชท่ีครอบโลหะสะทอนแสงเพื่อชวยเพิ่มความสวางแกหลอดไฟได 2 – 3 เทา โดยใชจ ํานวนหลอดไฟเทาเดมิ ____ก.___ 8) เปล่ยี นหลอดไฟจากหลอดไสเปน หลอด LED ____ค.___ 9) ปดสวติ ชแ ละถอดปลก๊ั เคร่อื งใชไฟฟา ทกุ ครง้ั หลังเลิกใชง าน ____ข.___ 10) ใชว สั ดุท่ีมคี ณุ สมบตั ิเปนฉนวนความรอ น สะทอนหรือปองกันความรอน เชน ผนัง หลงั คา และฝา เพดานของอาคาร

104 กิจกรรมที่ 1.2 บอกวธิ กี ารประหยดั ไฟฟาในการใชเครือ่ งใชไฟฟาในบา นมาอยา งนอ ย 5 ชนดิ เคร่ืองใชไ ฟฟา วิธีการประหยดั ไฟฟา โทรทศั น 1. ไมป ดโทรทัศนด ว ยรโี มทคอนโทรลอยา งเดียว ตองปดดวยตัวเครื่องและ ไฟฟาแสงสวาง ถอดปล๊ักเม่อื เลกิ ใชงาน พัดลม 2. ตงั้ โทรทัศนห า งจากฝาผนงั อยางนอย 10 ซม.และอยูในที่อากาศถายเท ไดส ะดวก กระตกิ นํา้ รอ น 1. เลอื กใชหลอดผอมหรือฟลอู อเรสเซนต หรอื หลอด LED คอมพวิ เตอร 2. หมน่ั ทาํ ความสะอาดหลอดไฟ และโคมไฟ 1. หมนั่ ทําความสะอาดเปน ประจาํ ตเู ยน็ 2. เลอื กใชขนาดท่ีเหมาะสม เตารดี 1. ใสนา้ํ เฉพาะปริมาณท่ตี อ งการใช เคร่ืองปรบั อากาศ 2. ถอดปล๊ักเม่อื น้ําเดอื ด แลว กรอกใสก ระติก 1. ปดจอเมอื่ ไมใชง านนานกวา 10 นาที หมอหุงขาวไฟฟา 2. เลอื กซ้อื เครือ่ งทมี่ ีระบบประหยัดไฟโดยมองหาสญั ลักษณ Energy Star เครอ่ื งซักผา 1. ต้ังหา งจากฝาผนังอยางนอย 15 ซม. 2. เลือกขนาดความจุทีเ่ หมาะสมและแชเ ฉพาะของจําเปน 1. รีดผาครัง้ ละมาก ๆ ไมพรมนาํ้ จนชุม 2. ตากผา ใหเรยี บรอ ย ลดการยบั ประหยดั เวลารดี 1. ทําความสะอาดเคร่ืองทกุ ครึ่งป ไมนาํ ของรอ นเขาหองแอร 2. เปดเคร่ืองปรับอากาศที่ 26 องศาเซลเซียส ปรับอุณหภูมิขึ้น 1 องศา เซลเซยี ส ประหยัดไฟได รอ ยละ 10 1. เลือกขนาดความจทุ ่ีเหมาะสม 2. ไมเ ปดฝาหมอ หุงขา วขณะที่ขา วยังไมส ุก 1. ซกั ผา ครัง้ ละมาก ๆ ตามปรมิ าณทเี่ ครื่องกาํ หนดสูงสุด 2. แชผ า กอนเขาเครอื่ ง ชว ยใหกาํ จดั ส่งิ สกปรกไดดขี ้ึน

105 กจิ กรรมที่ 1.3 เลือกฉลากประหยัดไฟฟาเบอร 5 ของแทจากรปู ที่กําหนดให พรอมอธิบาย ลักษณะของฉลากประหยดั ไฟฟา เบอร 5 ของแท รปู ท่ี 1 รูปท่ี 2 รปู เลือกฉลากประหยัดไฟเบอร 5 ของแท คอื รปู ที่ 1 โดยสามารถสังเกตุรายละเอียดได ดงั นี้

106 กิจกรรมที่ 1.4 นําบิลคาไฟฟาจํานวน 3 เดือน ท่ีไดปฏิบัติวิธีการประหยัดไฟฟา มาบันทึกผล การใชไฟฟาในครัวเรือนลงในตารางท่ีกําหนดให และสังเกตการเปลี่ยนแปลงวาการใชไฟฟา ในแตละเดือนประหยัดไฟฟาไดเปนจํานวนเทาไหร พรอมอธิบายวิธีการประหยัดไฟฟาของ แตละเดอื นลงในตารางทก่ี าํ หนด เดือน คาไฟฟา ใน วธิ ีการประหยดั ไฟฟา มีนาคม ครวั เรอื น เมษายน (บาท) 1. ยายตเู ย็นออกหา งจากฝาผนงั อยางนอ ย 15 ซม. พฤษภาคม 520 บาท 2. ทําความสะอาดเครือ่ งปรบั อากาศ ไมนาํ ของรอนเขาหอ งแอร เปด แอรท่ี 26 องศาเซลเซียส 480 บาท 1. รีดผาอาทิตยล ะ 1 ครั้ง ทงั้ ครอบครวั 2. เวลาตมน้ํารอนใสน้ําเฉพาะปริมาณที่ตองการใชเมื่อใชเสร็จ 450 บาท ถอดปลก๊ั แลว กรอกใสกระติกเกบ็ ความรอ น 1. ปด หนา จอคอมพวิ เตอรเ มอ่ื ไมใชง านนานกวา 10 นาที 2. ถอดปลก๊ั โทรทัศนออกทุกครัง้ เม่ือเลกิ ใช กิจกรรมทา ยเรอื่ งท่ี 2 การเลอื กซอ้ื เลือกใช และดแู ลรกั ษาเครอ่ื งใชไ ฟฟา ในครวั เรือน กจิ กรรมท่ี 2.1 ใหใ สเครื่องหมายถูก (√) หนาขอทถี่ ูก และใสเครื่องหมายกากบาท (X) หนา ขอท่ีผิด ____√___ 1) ถาตอ งการลดคา ไฟฟา ควรเปลย่ี นหลอดตะเกยี บเปนหลอด LED ____X___ 2) บา นอยรู มิ คลองมตี าและยายอาศยั อยู จาํ เปน ตอ งซ้อื ตูเ ย็นขนาดใหญ ____X___ 3) สมศรีมีรานซัก อบ รีด จึงเลือกซ้ือเตารีดไฟฟาขนาดเล็กเพ่ือการเคลื่อนยาย ไดส ะดวก ____X___ 4) เมอ่ื เลกิ ดโู ทรทศั นแ ลว จงึ ปด ดวยรีโมทคอนโทรลอยา งเดียวแลว จึงเขานอน ____√___ 5) เพอื่ การประหยดั ไฟ ควรลางเครอ่ื งปรับอากาศทุก ๆ 6 เดือน ____√___ 6) การหมั่นทําความสะอาดฝาครอบและใบพัดของพัดลม รวมถึงมอเตอรของพัดลม จะชวยประหยดั ไฟฟา ได ____√___ 7) ควรตรวจสอบความพรอมของเครอ่ื งใชไ ฟฟา กอนการใชงาน

107 ____X___ 8) ระหวางพักกลางวันควรเปดคอมพิวเตอรไวตลอด เพราะหากทําการ เปด – ปด บอ ย ๆ จะทาํ ใหเปลืองไฟ ____√___ 9) ควรถอดปล๊ักกระติกน้ํารอนไฟฟากอนเลิกงานประมาณ 1 ชั่วโมง เพราะหลังจาก ถอดปลั๊กออกแลวนํ้ายงั คงรอนอยา งตอ เน่ืองจนกวา จะเลิกงาน ____X___ 10) ควรตง้ั ตูเย็นชดิ ผนงั เพอื่ ปอ งกันอันตราย กจิ กรรมทายเรอ่ื งท่ี 3 การคํานวณคา ไฟฟาในครัวเรือน กิจกรรมท่ี 3.1 บันทึกขอ มลู จากใบแจง คาไฟฟาที่นํามา ลงในแบบบนั ทกึ ที่กําหนดให ตวั อยา งใบแจงคา ไฟฟา ใบแจงคาไฟฟา ของการไฟฟา สว นภูมิภาค ใบแจง คา ไฟฟาของการไฟฟา นครหลวง

108 ตวั อยา งจากใบแจง คาไฟฟาของการไฟฟา สวนภูมภิ าค 1. ชื่อผใู ชไฟฟา ....................นายประหยดั ไฟฟา............................................................................. 2. ท่อี ย.ู .........61/3 ม.7 ต.ทอนหงส อ.พรหมครี ี จ.นครศรีธรรมราช 8032.................................. 3. คาไฟฟาประจําเดอื น.........................พฤษภาคม..........................พ.ศ...............2557................. 4. พลังงานไฟฟา ท่ใี ชค ร้ังกอ น...............3972.000................หนวย 5. พลงั งานไฟฟา ทอ่ี านครั้งหลงั .............4046.000................หนว ย 6. พลงั งานไฟฟาท่ีใชไป................74.00................................หนวย 7. คา ไฟฟา ฐาน = คาพลังงานไฟฟา + คา บริการรายเดือน = ..................211.11....................บาท 8. คา Ft หนวยละ = .............0.6900................ บาท รวมคา Ft = ...............51.06.............. บาท 9. คาภาษีมลู คาเพมิ่ รอ ยละ 7 = .............18.35..............บาท 10. คาไฟฟาท้ังหมด = ...............280.52..........................บาท 11. ผูเรียนสรปุ การคิดคาไฟฟาของการไฟฟา คิดจากคา ใดบา ง .............คา พลังงานไฟฟา, คาบริการรายเดือน, คา Ft และคา ภาษมี ูลคา เพม่ิ รอยละ 7.............. กจิ กรรมท่ี 3.2 แสดงวิธคี าํ นวณคา ไฟฟา ตามใบแจงคา ไฟฟาท่ีนาํ มา โดยคาไฟฟา ทง้ั หมด ประกอบดวย 4 สวน คือ คา พลังงานไฟฟา + คา Ft + คา บรกิ ารรายเดอื น + คาภาษีมลู คาเพมิ่ ตัวอยางจากใบแจง คาไฟฟา ของการไฟฟานครหลวง 1. คาพลงั งานไฟฟา ใชไ ฟฟา 241 หนวยเทากับ 754.41 บาท 2. คา Ft เทากบั (241 x 0.59) = 142.19 บาท 3. คาบรกิ ารรายเดือน เทากับ 38.22 บาท [(754.41 + 142.19 + 38.22) x 7] 4. คาภาษี = 100 = 65.44 บาท 5. รวมคา ไฟฟาที่ตองจา ยทั้งส้ินเทากบั 754.41 + 142.19 + 38.22 + 65.44 = 1,000.26 บาท

109 กิจกรรมที่ 3.3 ทําการทดลองการตอวงจรไฟฟาแบบขนาน โดยใชแผงสาธิตการตอวงจรไฟฟา ปฏบิ ตั ติ ามขน้ั ตอนทก่ี ําหนดให แลวเขยี นผลการทดลอง พรอมทัง้ สรปุ ผลการทดลอง ภาพแผงสาธติ การตอ วงจรไฟฟา (วงจรขนาน) ขั้นตอนท่ี 1 ตอวงจรโดยใชสายไฟตามภาพแผงสาธิตการตอวงจรไฟฟา (วงจรขนาน) โดย นาํ หลอดไฟทงั้ สามประเภท (หลอดไส หลอดตะเกียบ และหลอด LED) มาตดิ ตั้งกับขวั้ หลอด ขนั้ ตอนท่ี 2 จากน้นั เปด เบรกเกอร แลว อา นคาแรงดนั ไฟฟาและบันทึกผลการทดลอง ขนั้ ตอนท่ี 3 เปดสวิตชท ุกตัว แลวสังเกตความแตกตางของระดับความสวางของหลอดไฟ แตละชนิด แลวปดสวิตชไ ฟทกุ ตัว ขั้นตอนที่ 4 เปด สวิตชไ ฟหลอดที่ 1 หลอดไส แลวอานคากระแสไฟฟาจากมิเตอร บันทึก ผลการทดลองลงในตารางบนั ทึกผลการทดลอง แลวปด สวติ ชไ ฟหลอดท่ี 1 ขั้นตอนที่ 5 เปดสวิตชไฟหลอดที่ 2 หลอดตะเกียบ แลวอานคากระแสไฟฟาจากมิเตอร บันทกึ ผลการทดลองลงในตารางบนั ทกึ ผลการทดลอง แลว ปดสวติ ชไฟหลอดที่ 2 ขั้นตอนท่ี 6 เปดสวิตชไฟหลอดที่ 3 หลอด LED แลวอานคากระแสไฟฟาจากมิเตอร บนั ทกึ ผลการทดลองลงในตารางบนั ทึกผลการทดลอง แลวปดสวิตชไ ฟหลอดที่ 3 ขนั้ ตอนท่ี 7 คาํ นวณคา กาํ ลังไฟฟา (วัตต) คาพลังงานไฟฟา (หนวย) คาไฟฟา (บาท) ของ หลอดไฟแตละชนิดจากสูตรที่กําหนดใหในตารางบันทึกผลการทดลอง และบันทึกคาท่ีไดลงใน ตารางบันทึกผลการทดลอง และสรปุ ผลการทดลอง

110 ผลการทดลอง 1. คา แรงดนั ไฟฟา (V) 220 โวลต (ใหใ ชค าจรงิ ท่ีอา นไดจากมเิ ตอร) 2. สมมุตใิ หใชง านอุปกรณไ ฟฟาเปน เวลา 240 ชัว่ โมง (คา สมมตุ ิตามความเหมาะสม) 3. สมมตุ ิใหค า ไฟฟา 4 บาท ตอ หนวย (คา สมมุตติ ามความเหมาะสม) ตารางบนั ทกึ ผลการทดลอง ลําดบั อปุ กรณ คากระแสไฟฟา คากําลังไฟฟา คาพลงั งานไฟฟา คา ไฟฟา ไฟฟา (แอมป) (วัตต) (หนว ย) (บาท) (คาสมมตุ )ิ P=VxI ยูนติ =(Pxชัว่ โมง)/1,000 คาไฟฟา=ยูนติ xราคา 1 หลอดไส 0.283 ตอหนว ย 0.078 0.283x220 (62.26x240)/1000 2 หลอด 0.061 = 62.26 = 14.94 14.94x4 ตะเกียบ 0.422 0.078x220 = 59.76 = 17.16 (17.16x240)/1000 4.12x4 3 หลอด LED 0.061x220 = 4.12 = 16.48 = 13.42 3.22x4 รวม 92.84 (13.42x240)/1000 = 12.88 = 3.22 89.12 22.28 สรุปผลการทดลอง หลอดไฟทั้ง 3 ชนิด ใหความสวางแตกตางกัน และหลอดไฟท่ีกินไฟมากไปนอย ไดแก หลอดไส » หลอดตะเกียบ » หลอด LED สงผลใหคาไฟฟา จากการใชหลอดไส มีคามากท่ีสุด และ คา ไฟฟาจากหลอด LED มีคานอยท่ีสุด ดังนั้นในการเลือกใชหลอดไฟ เราควรเลือกใชหลอด LED เพราะเปนหลอดที่ชวยประหยัดไฟฟา นอกจากน้ียังมีอายุการใชงานที่นานกวาหลอดทุกชนิดอีก ดว ย

111 คณะผูจดั ทาํ คณะทป่ี รกึ ษา เลขาธกิ าร กศน. สํานกั งาน กศน. นายสุรพงษ จําจด รองเลขาธิการ กศน. สํานกั งาน กศน. นายประเสริฐ หอมดี รองผวู าการพัฒนาโรงไฟฟา นายรตั นชัย นามวงศ ผชู วยผูวาการวศิ วกรรมโรงไฟฟา นายทนงรกั ษ แสงวฒั นะชัย ผอู ํานวยการสาํ นกั งาน กศน.จังหวดั พิษณโุ ลก นายนรา เหลา วิชยา ผอู ํานวยการกลุมพฒั นาการศกึ ษานอกระบบและการศึกษา นางตรีนุช สุขสเุ ดช ตามอธั ยาศัย ผอู ํานวยการฝา ยบริหารงานวศิ วกรรมโรงไฟฟา และพลงั งาน นายสรุ พงษ คลอวฒุ ิเสถียร นิวเคลยี ร ผูชวยผูอาํ นวยการฝา ยบรหิ ารงานวศิ วกรรมโรงไฟฟา นายศุภผล รตั นากร และพลงั งานนวิ เคลียร การไฟฟา ฝา ยผลิตแหงประเทศไทย หัวหนาแผนกปฏกิ รณน ิวเคลยี ร การไฟฟา ฝา ยผลิต นางสาวนทีกูล เกรยี งชยั พร แหง ประเทศไทย คณะทํางาน ผูเชี่ยวชาญเฉพาะดานเผยแพรท างการศกึ ษา สํานักงาน กศน. นางจารพุ ร พุทธวริ ยิ ากร นางสาวจรรยา สงิ หทอง ศึกษานเิ ทศน สํานกั งาน กศน. นางญาณิศา สขุ อดุ ม นายศุภโชค ศรีรัตนศลิ ป นักวิชาการศกึ ษาชาํ นาญการพเิ ศษ สํานกั งาน กศน. นางสาวพจนยี  สวสั ด์ิรตั น นกั วชิ าการศกึ ษาชํานาญการพเิ ศษ สาํ นกั งาน กศน. นางสาวจีราภา เจยี มศักด์ิ นายจักรกรชิ แกลว กลา ครูชาํ นาญการพเิ ศษ กศน. อําเภอเมอื งกาํ แพงเพชร นายพิชัย ชกู าญจนพทิ ักษ นางสาวกาญจนา กิตดิ ี จังหวัดกาํ แพงเพชร นางสาวจริ ดา วิทยพิบลู ย นกั วชิ าการศึกษาชาํ นาญการ สํานกั งาน กศน. นักวชิ าการศกึ ษาปฏบิ ัติการ สาํ นักงาน กศน. วิศวกร ระดับ 9 การไฟฟา ฝายผลติ แหงประเทศไทย นักวิทยาศาสตร ระดบั 6 การไฟฟา ฝา ยผลติ แหง ประเทศไทย วิศวกร ระดับ 6 การไฟฟา ฝา ยผลติ แหง ประเทศไทย

112 นางสาวกิตยิ ากรณ เหมิ รกั ษพ งศ ครู กศน. จังหวัดนครสวรรค คณะบรรณาธกิ าร นางสาววิมลรตั น ภูรคิ ปุ ต ผอู าํ นวยการ กศน. เขตบางเขน สํานกั งาน กศน. กรงุ เทพฯ นางสาวอนงค ชูชยั มงคล ครูเชีย่ วชาญ กศน. อาํ เภอเมอื งอุทัยธานี จงั หวดั อุทัยธานี นายสุพจน เช่ยี วชลวทิ ย ครเู ชยี่ วชาญ กศน. เขตประเวศ กรงุ เทพฯ นางสาวพจนยี  สวสั ด์ริ ัตน ครชู าํ นาญการพเิ ศษ กศน. อําเภอเมอื งกาํ แพงเพชร จงั หวดั กาํ แพงเพชร นายเชาวลิต ธาดาสิทธเิ วท ครชู ํานาญการพิเศษ สถาบันการศึกษาทางไกล นางกมลวรรณ มโนวงศ ครชู าํ นาญการพเิ ศษ กศน. อาํ เภอหางดง จงั หวดั เชยี งใหม นางญาณศิ า สุขอดุ ม นกั วิชาการศึกษาชาํ นาญการพิเศษ สาํ นกั งาน กศน. นายศภุ โชค ศรรี ัตนศลิ ป นกั วิชาการศึกษาชํานาญการพิเศษ สํานกั งาน กศน. นางสาวนิธมิ า ศรีพานิช วศิ วกร ระดบั 6 การไฟฟาฝา ยผลิตแหง ประเทศไทย นางสาวกาญจนา กติ ดิ ี นักวทิ ยาศาสตร ระดับ 6 การไฟฟาฝายผลิตแหงประเทศไทย นางสาวนภากาญจน สุวรรณคช นกั วิทยาศาสตร ระดบั 6 การไฟฟา ฝายผลติ แหงประเทศไทย นางสาวจริ ดา วทิ ยพบิ ูลย วิศวกร ระดับ 6 การไฟฟา ฝา ยผลิตแหง ประเทศไทย นางสาวศริ กลุ กาญจนปฐมพร นักวทิ ยาศาสตร ระดบั 5 การไฟฟา ฝา ยผลิตแหงประเทศไทย นายบญุ ชนะ ลอ มสริ อิ ุดม ครู คศ. 1 กศน. เขตหนองแขม กรุงเทพฯ นายธณัลฐิวรรธน ภคพฑั วัฒนฐากูร ครูศูนยการเรยี นชมุ ชน กศน. เขตหนองแขม กรุงเทพฯ

113