เอกสารอ้างอิงเกณฑ์ 11

นวตั กรรมโครงงานคณุ ธรรม (Moral Project) “ หนูน้อยวัยใส ใส่ใจคุณธรรม ” (The younger pay attention to moral) “กลมุ่ เยาวชน เดก็ ดี ศรีบวั แดง” โรงเรียนอนบุ าลชมุ ชนหนองบวั แดง สานกั งานเขตพ้นื ทกี่ ารศกึ ษาประถมศึกษาชยั ภมู ิ เขต ๑ สานกั งานณะะกรรมการการศกึ ษาข้นั พ้นื าาน กระทร วงศึกษาธกิ าร

โครงงานคุณธรรม (Moral Project) เรื่อง “ หนนู ้อยวัยใส ใส่ใจคณุ ธรรม ” (The younger pay attention to moral) กลุ่มเยาวชนผู้รับผิดชอบโณรงงาน กลุม่ เยาวชนเด็กดี ศรีบวั แดง เด็กหญิงกชกร แกว้ เบา้ ช้นั ประถมศึกษาปี ที่ ๖/๑ ประธาน เด็กหญงิ ชลดา พงศ์สุวรระ ช้นั ประถมศึกษาปี ท่ี ๕/๑ รองประธาน เดก็ หญิงขวญั พิชชา นนั ทะปัตย์ ช้นั ประถมศึกษาปี ท่ี ๕/๑ กรรมการ เด็กหญงิ นชิ านนั ท์ วรสิงห์ ช้นั ประถมศึกษาปี ที่ ๕/๑ กรรมการ เดก็ หญงิ อักษราภณั ปราบพยณั ฆ์ ช้นั ประถมศึกษาปี ที่ ๕/๑ เลขานกุ าร โรงเรียนอนุบาลชุมชนหนองบวั แดง สานกั งานเขตพ้ืนทีก่ ารศกึ ษาประถมศกึ ษาชยั ภมู ิ เขต ๑ สานกั งานณะะกรรมการการศึกษาข้นั พ้ืนาาน กระทรวงศกึ ษาธิการ

โครงงานคุณธรรม (Moral Project) เรื่อง “ หนูน้อยวัยใส ใส่ใจคุณธรรม ” (The younger pay attention to moral) ระดบั ช้นั ประถมศึกษาปี ที่ ๔-๖ ช่ือกลุม่ เยาวชนผูร้ ับผิดชอบโณรงงาน กลุม่ เยาวชนเด็กดี ศรีบวั แดง เด็กหญิงกชกร แกว้ เบ้า ช้นั ประถมศึกษาปี ท่ี ๖/๑ ประธาน เด็กหญิงชลดา พงศส์ ุวรระ ช้นั ประถมศึกษาปี ที่ ๕/๑ รองประธาน เดก็ หญิงขวญั พิชชา นันทะปัตย์ ช้นั ประถมศกึ ษาปี ที่ ๕/๑ กรรมการ เดก็ หญิงนิชานันท์ วรสงิ ห์ ช้นั ประถมศกึ ษาปี ท่ี ๕/๑ กรรมการ เด็กหญิงอกั ษราภณั ปราบพยณั ฆ์ ช้นั ประถมศกึ ษาปี ที่ ๕/๑ เลขานุการ พระสงฆท์ ่ปี รกึ ษาโครงงาน พระครญู าณสารวิสุทธ์ิ (สุวทิ ย์ ญาณสัมปนั โน) เจา้ อาวาสวดั ศรีสมุ ังวราราม ตาบลหนองบวั แดง อาเภอหนองบวั แดง จงั หวดั ชัยภมู ิ ผู้บรหิ ารโรงเรียน นายขนั ทอง เด่นพันธ์ ผู้อานวยการโรงเรยี นอนุบาลชุมชนหนองบวั แดง เบอรโ์ ทรศัพท์ : ๐๘๑-๗๖๐๓๓๕๓ ครูทป่ี รึกษาโครงงาน นางจนั ทมิ า เจรญิ ขามป้อม ครู คศ.๓ วิทยฐานะครูชานาญการพเิ ศษ เบอร์โทรศพั ท์ : ๐๘๖-๙๙๑๖๔๒๖ นางสาวทวีนชุ แฝงฤทธ์ิ ครู คศ.๒ วิทยฐานะครชู านาญการ เบอร์โทรศัพท์ : ๐๙๑-๘๒๙๙๔๐ โรงเรียนอนุบาลชุมชนหนองบวั แดง สานกั งานเขตพื้นท่ีการศกึ ษาประถมศกึ ษาชยั ภมู ิ เขต ๑ สานกั งานณะะกรรมการการศึกษาข้นั พ้ืนาาน กระทรวงศกึ ษาธิการ

สารบัญ หนา้ เรือ่ ง ก สรุปย่อโครงงาน ข ค กิตติกรรมประกาศ ๑ บทคัดย่อ ๑ ผงั มโนทัศน์ ๑ บทที่ ๑ บทนา ๑ ๒ ทีม่ าและความสาคญั ๒ วัตถปุ ระสงค์ของโครงงาน ๓ ขอบเขตของการศกึ ษา ๓ แรงบนั ดาลใจ ๔ ประโยชน์ทีค่ าดว่าจะได้รับ ๔ ๕ บทที่ ๒ วธิ ีดาเนนิ การโครงงาน ๕ วิธีการดาเนนิ งาน ๕ งบประมาณในการดาเนนิ งาน ๙ อุปสรรคความผิดพลาดและการแก้ปัญหา ๙ ๙ บทที่ ๓ ผลการดาเนนิ งาน ๙ ผลทีเ่ กิดกับสมาชิก ๑๐ ผลจากการดาเนนิ งานโครงงานคุณธรรม ๑๕ ๑๕ บทที่ ๔ การศึกษาวเิ คราะห์ ๑๕ ปญั หา ๑๗ สาเหตขุ องปัญหา ๑๗ เป้าหมายและทางแก้ไข ๑๘ หลักการและหลกั ธรรมทีน่ ามาใช้ ๑๙ ประเมินผลการดาเนนิ งาน การประเมินตนเอง การประเมินและข้อเสนอแนะของที่ปรึกษา บทที่ ๕ บทสรปุ และขอ้ เสนอแนะ สรุปผลการดาเนนิ งานโครงงานคุณธรรม แผนการดาเนนิ งานในอนาคตและข้อเสนอแนะ บรรณานุกรม

ส ร ุป ย่อ โ ค ร งงานค ุณธ ร ร ม โคร งงานคุณธร ร ม กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม “ หนนู อ้ ยวยั ใส ใสใ่ จค ุณธ รรม ” (The younger pay attention to moral) ระดับช น้ั ประถมศ ึกษา โร งเร ียนอนบุ าลชุมชนหนองบัวแดง สงั กดั สานักงานเขตพนื้ ที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต ๑ หลกั ธรรมสาคญั : อิทธิบาท ๔ (คณุ ธรรมที่นาไปสคู่ วามสาเร็จแห่งผลทีม่ ุ่งหมาย มี ๔ ประการ ฉันทะ วริ ยิ ะ จติ ตะ วิมงั สา) พร ะราชดาร ิ : บวร (บา้ น วดั โรงเรียน) หลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง (๓ ห่วง ประกอบด้วย พอประมาณ มีเหตผุ ล มีภมู คิ มุ้ กนั ๒ เงื่อนไข ประกอบดว้ ย ความรู้ (รอบรู้ รอบคอบ ระมดั ระวงั ) คณุ ธรรม (ซ่อื สตั ยส์ ุจริต ขยันอดทน สติปัญญา แบ่งปัน) ประเด็นปัญหาหลกั : ปจั จบุ นั โรงเรียนมจี านวนนกั เรยี นค่อนข้างมาก ทาให้เกิดปัญหาในการบริหารจดั การโรงเรียน ใหม้ คี ุณภาพ โดยพบวา่ นกั เรียนขาดจติ สานกึ ในการรกั ษาความสะอาด ทง้ิ ขยะไม่ถกู ที่ นักเรยี นขาดความรับผดิ ชอบ ตอ่ ส่วนรวม ไมท่ าความสะอาดตามกลุ่มสที ่ีโรงเรยี นกาหนด จากปัญหาดังกล่าว จงึ ได้จัดทาโครงงานคุณธรรม เรือ่ ง “หนูนอ้ ยวยั ใส ใสใ่ จคุณธรรม” ข้นึ เพือ่ เปน็ แกนนาของนักเรียน ในการแกไ้ ขปัญหา และช่วยพฒั นาโรงเรียนใหม้ คี ณุ ภาพท่ีดี ซึ่งสอดคลอ้ งกบั แนวคดิ ขยะเหลือศนู ย์ (Zero Waste School) ทท่ี างโรงเรียนจดั ข้นึ โดยยึดหลกั ๓ Rs ( Reduce คอื ใช้ ของให้ประหยัดมากที่สดุ Reuse คอื นากลับมาใชซ้ ้า และ Recycle คือ นาของเสยี เปลีย่ นสภาพกลบั มาใชป้ ระโยชน์ใหม่) กลุ่มเปา้ หมาย : นักเรียนโรงเรียนอนุบาลชุมชนหนองบัวแดง จานวน ๘๖๔ คน ระยะเวลาดาเนนิ การ : ตลอดปกี ารศึกษา ๒๕๒๑ - ๒๕๖๓ กจิ กรรมเดน่ : โรงเรียนอนุบาลชุมชนหนองบัวแดง เป็นโรงเรยี นคุณธรรม สพฐ. ระดบั ๓ ดาว ได้กาหนดคณุ ธรรม/ อตั ลกั ษณข์ องโรงเรยี น คอื สะอาด รบั ผิดชอบ พอเพยี ง ซึ่งมีกจิ กรรมเด่น ๔ กจิ กรรม คอื กิจกรรมที่ ๑ กจิ กรรมสานึกดี มวี นิ ยั ใส่ใจหนา้ ท่ี นกั เรียนเขา้ กล่มุ สตี ามทไ่ี ดร้ บั มอบหมาย เพื่อช่วยกันทาความสะอาด กจิ กรรมท่ี ๒ กจิ กรรมกนิ ให้ครบ จบทโ่ี รงอาหาร รบั ประทานอาหารโดยไม่นาอาหารและภาชนะบรรจอุ อกมาข้างนอก กิจกรรมที่ ๓ กจิ กรรมจนิ ตะลา้ ค่า สรรหามาประดษิ ฐ์ การประดษิ ฐข์ องเล่น ของใช้ จากเศษวสั ดุ กิจกรรมที่ ๔ กจิ กรรมคดั แยก แลกเงนิ การคัดแยกขยะให้ถกู ประเภท และขายกับธนาคารขยะของโรงเรียน ผลทเ่ี กิดขึ้น : ๑. นักเรยี นมีความรู้และความเข้าใจเก่ียวกบั การรกั ษาความสะอาด การคดั แยกขยะ และการนาขยะมาใช้ใหเ้ กดิ ประโยชน์สูงสุด ๒. นกั เรยี นปฏบิ ัติตนเป็นแบบอยา่ งทดี่ ใี นด้านความสะอาด ความรบั ผิดชอบ และความพอเพียง ๓. นักเรียนได้นาหลักธรรมอิทธิบาท ๔ และนอ้ มนาหลกั ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพียง มาใช้ในการดารงชวี ิตในสังคม ผู้รบั ผดิ ชอบ : พระสงฆท์ ี่ปรกึ ษา : พระครญู าณสารวสิ ุทธ์ิ (สุวทิ ย์ ญาณสมั ปันโน) เจ้าอาวาสวดั ศรีสุมงั วราราม ตาบลหนองบวั แดง อาเภอหนองบวั แดง จงั หวัดชัยภมู ิ 1. ด.ญ. กชกร แกว้ เบา้ ผบู้ รหิ ารทปี่ รกึ ษา : นายขันทอง เด่นพนั ธ์ 2. ด.ญ. ชลดา พงศส์ วุ รระ ค รทู ปี่ รกึ ษา : นางจนั ทิมา เจรญิ ขามปอ้ ม ครู คศ.๓ วทิ ยฐานะครชู านาญการพิเศษ 3. ด.ญ. ขวญั พชิ ชา นนั ทะปตั ย์ 4. ด.ญ. นิชานนั ท์ วรสิงห์ นางสาวทวนี ชุ แฝงฤทธิ์ ครู คศ.๒ วิทยฐานะครูชานาญการ 5. ด.ญ. อกั ษราภณั ปราบพยณั ฆ์ สนับสนนุ โดย : นายขนั ทอง เด่นพันธ์ ผู้อานวยการโรงเรยี นอนบุ าลชุมชนหนองบัวแดง นายประภาส วงษ์โท , นางอารยา วสุธนรัตน์สกุล , นายบริบรู ณ์ ปัญญา และนางชลธิชา คงสมบรู ณ์ รองผู้อานวยการโรงเรียนอนุบาลชุมชนหนองบัวแดง

ก กิตตกิ รรมประกาศ โครงงาน “หนนู อ้ ยวยั ใส ใส่ใจคณุ ธรรม” สาเร็จลงได้ดว้ ยดี โดยได้รบั คาปรึกษา เรื่อง หลักธรรมทาง พระพทุ ธศาสนาที่สอดคล้องกับโครงงานคณุ ธรรมจากพระครูญาณสารวิสุทธิ์ (สวุ ิทย์ ญาณสัมปนั โน) เจ้าอาวาสวดั ศรีสมุ ังวราราม อาเภอหนองบัวแดง จังหวัดชยั ภูมิ ได้รบั การสนบั สนนุ อานวยความสะดวก ในการเก็บรวบรวมข้อมลู และให้ความอนุเคราะห์สถานที่ในการทาโครงงานจากผู้บริหารสถานศึกษา นายขันทองเด่นพนั ธ์ ผู้อานวยการโรงเรียนอนุบาลชมุ ชนหนองบวั แดง และขอขอบพระคณุ นายบริบรู ณ์ ปัญญา รองผู้อานวยการโรงเรียนอนุบาลชมุ ชนหนองบวั แดง นางชลธิชา คงสมบูรณ์ รองผู้อานวยการ โรงเรียนอนุบาลชุมชนหนองบวั แดง ที่ให้ความอนเุ คราะห์การตดิ ตาอประสานงานความสัมพันธ์ระหว่าง วดั กบั โรงเรียนและชมุ ชนด้วยดีตลอดมา การดาเนนิ งานการจัดทาโครงงานในครั้งน้ี ได้รบั คาปรึกษา คาแนะนาในการจัดทาโครงงาน คณุ ธรรมทกุ ขั้นตอนจาก นางชลธิชา คงสมบรู ณ์ และ นายจักรพนั ธ์ ศลิ าพันธ์ คณุ ครทู ีป่ รึกษาโครงงาน คณะนกั เรียนผู้จดั ทาขอขอบพระคณุ เป็นอย่างสงู ยิง่ ขอขอบคุณนักเรียนโรงเรียนอนุบาลชุมชนหนองบวั แดง ปีการศกึ ษา ๒๕๖๑ - ๒๕๖๑ ทีใ่ ห้ความ ร่วมมือและให้กาลังใจในการดาเนนิ งานการจดั ทาโครงงานคุณธรรมมาโดยตลอด จนทาให้การจดั ทา โครงงานคุณธรรมประสบความสาเร็จและผลงานโรงเรียนคุณธรรม ๓ ดาว โรงเรียนสุจริต เปน็ ตน้ ในโอกาสน้ี ขอขอบพระคณุ อย่างสงู ยิง่ แก่บคุ คลทกุ ฝ่ายทีเ่ กีย่ วข้อง คณะครอู าจารย์ ผู้ปกครอง คณะกรรมการสถานศึกษา ที่สนับสนุนและให้ขวัญกาลังใจทาให้การดาเนนิ งานมีประสิทธิภาพและ ประสบความสาเรจ็ ในทีส่ ุด คณะผ้จู ดั ทา

ชื่อโครงงานคณุ ธรรม ข กลุ่มเยาวชนผรู้ บั ผดิ ชอบโครงงาน ระดบั ชน้ั “หนูน้อยวัยใส ใสใ่ จคุณธรรม” คุณครทู ป่ี รกึ ษา โรงเรยี น กล่มุ เยาวชนเด็กดี ศรบี วั แดง ประถมศกึ ษาปที ี่ ๔-๖ ปกี ารศกึ ษา นางจนั ทิมา เจรญิ ขามปอ้ ม และนางสาวทวีนชุ แฝงฤทธ์ิ โรงเรียนอนุบาลชมุ ชนหนองบัวแดง สังกัดสานกั งานเขตพ้นื ท่กี ารศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต ๑ ๒๕๖๑ - ๒๕๖๓ บทคดั ย่อ โครงงาน “หนูน้อยวัยใส ใสใ่ จคุณธรรม” เกิดขน้ึ ดว้ ยความร่วมมอื ร่วมใจของนักเรยี น ผู้ปกครอง ครู และพระภกิ ษุสงฆ์ เพือ่ แกป้ ญั หาพฤตกิ รรมเส่ียงดา้ นคุณธรรม จริยธรรมและขาดจิตสานึกในการรักษาความ สะอาดของนกั เรียน โดยมีการจัดกิจกรรมในหลากหลายรูปแบบใหน้ กั เรียนได้ปฏบิ ตั ิ อันจะนาไปส่กู ารปลูกฝงั และสรา้ งเสรมิ คณุ ธรรม นักเรยี นมีประสบการณ์ และสามารถนาไปใช้ในการดาเนนิ ชีวติ ไดอ้ ยา่ งยั่งยืนและเปน็ ปกติสุขในสังคม วัตถุประสงค์ คือ นกั เรยี นมคี วามรแู้ ละความเข้าใจเกย่ี วกับ การรักษาความสะอาด การคัดแยกขยะ และการนาขยะมาใชใ้ หเ้ กิดประโยชน์สูงสดุ ปฏิบัตติ นเปน็ แบบอย่างที่ดีในด้านความสะอาด ความรบั ผดิ ชอบ และความพอเพียง รจู้ ักนาหลักธรรมอิทธบิ าท ๔ และน้อมนาหลักปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพียง มาใช้ในการดารงชวี ติ และการอยู่ร่วมกันในสงั คม ดาเนินการโดย นาคณุ ธรรมอิทธบิ าท ๔ และนอ้ มนาหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ ในการแกป้ ัญหา ใช้กจิ กรรมเป็นตัวขบั เคลอ่ื นการปลกู ฝังคณุ ธรรมจรยิ ธรรมให้กับนกั เรียน ซึง่ โรงเรยี นอนบุ าล ชมุ ชนหนองบัวแดง เป็นโรงเรยี นคุณธรรม สพฐ. ระดบั ๓ ดาว ได้กาหนดคุณธรรม/ อตั ลักษณ์ของโรงเรยี น คอื สะอาด รับผิดชอบ พอเพียง ซง่ึ มีกจิ กรรมเด่น ๔ กิจกรรม คือ กิจกรรมท่ี ๑ กจิ กรรมสานกึ ดี มวี ินยั ใส่ใจหนา้ ท่ี กิจกรรมเขา้ กลุม่ สีทุกวัน ทาดี รักความสะอาด กจิ กรรมที่ ๒ กจิ กรรมกินใหค้ รบ จบท่โี รงอาหาร ลดขยะใหเ้ หลอื ศนู ย์ (Zero Waste School) กิจกรรมท่ี ๓ กิจกรรมจินตะลา้ ค่า สรรหามาประดิษฐ์ การประดิษฐ์ของเล่น ของใช้ จากเศษวสั ดุ เชน่ ดอกไมจ้ ากหลอด กระเป๋าและเส่ือจากกล่องนม กล่องดินสอจากขวดน้าพลาสตกิ เป็นตน้ กจิ กรรมท่ี ๔ กจิ กรรมคดั แยก แลกเงิน การคัดแยกขยะให้ถกู ประเภท ขายกับธนาคารขยะ ผลการดาเนินงาน การนาหลกั ธรรมอิทธบิ าท ๔ และหลกั ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง มาใช้ใน การทากจิ กรรมท้ัง ๔ กิจกรรม ทาให้นักเรยี นในโรงเรยี นอนุบาลชุมชนหนองบวั แดงมีความรบั ผดิ ชอบตอ่ หน้าท่ี มจี ติ สาธารณะและชว่ ยกันรักษาส่งิ แวดลอ้ ม โดยนกั เรียนในโรงเรยี นให้ความรว่ มมือเปน็ อยา่ งดี

ค ผงั มโนทัศน์ สาระสาคญั โครงงาน โครงงาน หนนู อ้ ยวยั ใส ใส่ใจคณุ ธรรม จัดทาข้ึนเพอื่ แก้ไขพฤตกิ รรมของนักเรยี นเก่ยี วกบั การ รักษาความสะอาด และการพฒั นาคุณธรรม เพื่อนานักเรยี นไปส่กู ารดาเนินชีวิตอยา่ งเปน็ ปกติสขุ ในสงั คม หนนู ้อยวัยใส ใสใ่ จคณุ ธรรม วตั ถุประสงค์ สถานท่ีดาเนนิ งาน ๑. นกั เรยี นมคี วามร้แู ละความเขา้ ใจเก่ยี วกับ ๑. โรงเรยี นอนุบาลชุมชนหนองบวั แดง การรักษาความสะอาด การคดั แยกขยะ และการนาขยะ ตาบลหนองบัวแดง อาเภอหนองบวั แดง มาใชใ้ ห้เกิดประโยชน์สูงสุด จังหวัดชยั ภูมิ ๒. นกั เรียนปฏิบัติตนเปน็ แบบอย่างที่ดีในด้านความสะอาด ความรบั ผดิ ชอบ และความพอเพียง หลกั ธรรมทนี่ ามาใช้ ๓. นักเรียนได้นาหลกั ธรรมอทิ ธิบาท ๔ และน้อมนาหลัก ปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียง มาใช้ในการดารงชีวิตในสังคม - หลักธรรม อทิ ธิบาท ๔ - ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง ๓ ห่วง ๒ เง่อื นไข การดาเนนิ งาน ผลทีค่ าดว่าจะได้รับ ๑เย.าตวชัง้ กนลไุ่มดเม้ยจีาิตวชสนานคึนกใดนี ศกราีบรวัปแฏดบิ งตั ติ น ๒. สารวจ สงั เกตพฤติกรรมนักเรยี น ๑. นักเรียนมคี วามรูแ้ ละความเข้าใจเก่ยี วกบั การรกั ษาความสะอาด การคัดแยกขยะ รวบรวมข้อมลู เก่ยี วกบั กิจกรรมตา่ งๆ และการนาขยะมาใช้ให้เกิดประโยชนส์ งู สดุ ๓. แบ่งนักเรยี นเปน็ ๕ กล่มุ สี ๔. ประชมุ เพ่ือกาหนดกิจกรรมทง้ั หมด ๔ กจิ กรรมให้ ๒. นกั เรยี นปฏิบตั ติ นเป็นแบบอย่างที่ดี สอดคล้องกับหลักธรรม ในดา้ นความสะอาด ความรับผดิ ชอบ ๕. นาเสนอโครงงานกับคณุ ครทู ี่ปรึกษา และความพอเพียง ๖. ดาเนินงานตามกจิ กรรมที่ได้วางแผนไว้ ๓. นักเรยี นไดน้ าหลักธรรมอทิ ธิบาท ๔ และ นอ้ มนาหลกั ปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียง มาใช้

บทที่ ๑ บทนา ที่มาและความสาคัญ ปัจจุบนั คณุ ธรรมและจริยธรรมนับเปน็ ปัจจัยพ้ืนฐานตอ่ การพฒั นาประเทศให้มีความสงบสุข เรยี บรอ้ ยยง่ิ ขึน้ และมน่ั คง ซ่ึงสภาพปญั หาของสังคมไทยในปจั จบุ นั ที่เจริญทางด้านวัตถุ แต่คุณธรรมและ จรยิ ธรรมของสังคมไทยเส่อื มถอยลงทกุ วัน เพราะยุวชนมีคา่ นิยมทีผ่ ดิ หลงใหลอบายมขุ ขาดความรับผิดชอบต่อ หน้าท่ี ไมเ่ ชือ่ ฟังคาส่งั สอนของบิดา มารดา ครอู าจารย์ ดว้ ยเหตผุ ลดงั กลา่ วโครงงาน “หนูนอ้ ยวยั ใส ใสใ่ จคุณธรรม” จึงเกิดขึ้นด้วยความร่วมมอื ร่วมใจระหวา่ ง คณะนักเรียน คณะครู ผปู้ กครอง คณะกรรมการสถานศกึ ษา และพระภิกษสุ งฆเ์ พื่อช่วยกันแก้ไขปญั หาดา้ นคุณธรรม จริยธรรมของนักเรียน ซง่ึ ปัญหาเหลา่ น้ี หากไมไ่ ด้รับการดูแลแกไ้ ข และพัฒนาให้ดขี ึ้น เมื่อเตบิ โตเปน็ ผใู้ หญ่ ก็จะเปน็ บุคคลที่ด้อยคณุ ภาพ ไม่มคี ุณธรรมจรยิ ธรรม นับเป็นอุปสรรคตอ่ การพัฒนา และขัดขวางความเจริญก้าวหน้าของประเทศชาติ ดงั นั้น การจดั กจิ กรรมในโครงงาน“หนูนอ้ ยวยั ใส ใสใ่ จคุณธรรม” จึงมีทั้งแก้ไขปัญหาพฤตกิ รรม และการพฒั นาคณุ ธรรม และสอดแทรกนสิ ยั รกั การอ่าน เพ่ือนานกั เรียนไปส่กู ารดาเนนิ ชีวิตอยา่ งเป็นปกตสิ ุขอย่างยั่งยนื ในสงั คมตอ่ ไป วัตถปุ ระสงค์ของโครงงาน ๑. เพอ่ื ให้นักเรยี นมคี วามร้แู ละความเข้าใจเกี่ยวกบั การรักษาความสะอาด การคดั แยกขยะ และการนาขยะมาใช้ใหเ้ กดิ ประโยชนส์ ูงสดุ ๒. เพ่ือให้นักเรยี นปฏบิ ตั ติ นเปน็ แบบอย่างที่ดใี นดา้ นความสะอาด ความรบั ผดิ ชอบ และความพอเพียง ๓. เพอ่ื ให้นักเรียนได้นาหลักธรรมอทิ ธบิ าท ๔ มนี ิสยั รกั การอา่ น และน้อมนาหลักปรัชญาเศรษฐกิจ พอเพียง มาใชใ้ นการดารงชีวิตในสงั คม ขอบเขตของการศกึ ษา ๑. กลมุ่ เป้าหมาย นักเรียนโรงเรียนอนบุ าลชุมชนหนองบวั แดง ต.หนองบวั แดง อ.หนองบวั แดง จ.ชัยภมู ิ ระดบั ช้ันประถมศกึ ษาปที ่ี ๑-๖ จานวน ๘๖๔ คน ๒. ระยะเวลาในการดาเนนิ การ ตลอดปกี ารศกึ ษา ๒๕๖๑ - ๒๕๖๓ ๓. สถานที่ โรงเรยี นอนบุ าลชุมชนหนองบวั แดง ๗๗ หมู่ ๙ ต.หนองบวั แดง อ.หนองบวั แดง จ.ชัยภูมิ

๒ แรงบนั ดาลใจ แรงบนั ดาลใจทไ่ี ดร้ ับในการทาโครงงานคณุ ธรรมครงั้ นี้ คือ การปฏบิ ตั ติ นตามแนวทางการดารงชวี ิต ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง ส่งเสริมนสิ ัยรักการอา่ น โดยใช้คณุ ธรรมอทิ ธิบาท ๔ สู่ โรงเรียนคณุ ธรรม ๓ ดาว ๔ ดาว และโรงเรียนสจุ ริต ประโยชนท์ ่ีคาดวา่ จะไดร้ บั ๑. นกั เรยี นมคี วามรู้และความเขา้ ใจเก่ียวกบั การรกั ษาความสะอาด การคัดแยกขยะ และการนาขยะ มาใชใ้ ห้เกิดประโยชน์สูงสดุ ๒. นักเรยี นปฏบิ ัติตนเปน็ แบบอย่างทด่ี ใี นดา้ นความสะอาด ความรบั ผดิ ชอบ และความพอเพยี ง ๓. นกั เรยี นได้นาหลกั ธรรมอทิ ธิบาท ๔ และนอ้ มนาหลกั ปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียง มาใชใ้ นการดารงชวี ิต นกั เรียนมนี สิ ัยรักการอ่าน และการอยูร่ ว่ มกันในสังคม

บทที่ ๒ วิธกี ารจัดทาโครงงาน วิธีการดาเนนิ งาน โครงงาน“หนนู อ้ ยวยั ใส ใส่ใจคุณธรรม” มีข้ันตอนการดาเนินงานดังนี้ ๑. รวบรวมกล่มุ สนใจและต้ังชือ่ กลมุ่ เยาวชนคนดี ศรบี ัวแดง ๒. สารวจ สงั เกตพฤตกิ รรมของนักเรยี นโรงเรยี นอนบุ าลชมุ ชนหนองบวั แดง ๓. ประชุมกลุม่ เพอ่ื ช่วยกันมองปญั หาหรือส่งิ ที่ควรได้รับการปรบั ปรุงแก้ไขภายในโรงเรยี น โดยเปน็ ปัญหาที่สามารถแก้ไขไดโ้ ดยใชโ้ ครงงานคณุ ธรรมและไม่ยากเกินความสามารถ ของสมาชิกในกลุ่ม ๔. วางแผนการจดั ทาโครงงาน ทาความเขา้ ใจเก่ียวกบั ท่มี าของโครงงานใหก้ บั คณะครู นกั เรียน ผบู้ ริหาร ผูป้ กครอง ผู้นาชุมชน กรรมการสถานศกึ ษา และพระสงฆ์คอยให้คาแนะนา ๕. เสนอโครงงานกบั ครทู ปี่ รกึ ษา ๖. กิจกรรมทใ่ี ชด้ าเนนิ งาน โครงงาน“หนูน้อยวัยใส ใส่ใจคุณธรรม” ในการดาเนินงานโครงการ“หนูน้อยวยั ใส ใส่ใจคุณธรรม” ไดส้ ารวจ สงั เกตพฤติกรรม ของนักเรียนโรงเรยี นอนบุ าลชุมชนหนองบัวแดง จากน้นั แบ่งนักเรยี นออกเป็น ๕ กลมุ่ สี คือ สแี ดง สีเหลือง สีชมพู สเี ขยี ว สฟี ้า ต่อจากน้นั ไดน้ าข้อมลู มาวเิ คราะหถ์ งึ หลกั ธรรม และคณุ ธรรมอทิ ธิบาท ๔ เพอื่ นาไปสู่แนวปฏบิ ตั ิกิจกรรมของโครงงานโดยระดมความคิดจากหวั หนา้ กลมุ่ สี เพ่ือกาหนดกจิ กรรมโครงงานให้ สอดคลอ้ งกบั คุณธรรมและหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ไดก้ จิ กรรมท้ังหมด ๔ กิจกรรม เป็นกจิ กรรมเพ่อื ทา ความดสี ชู่ มุ ชนและเกิดสง่ิ ท่ดี ตี อ่ ตนเอง ดงั น้ีโรงเรยี นอนบุ าลชุมชนหนองบัวแดง เป็นโรงเรยี นคุณธรรม สพฐ. ระดับ ๓ ดาว ไดก้ าหนดคุณธรรม/อตั ลักษณข์ องโรงเรยี น คือ สะอาด รบั ผดิ ชอบ พอเพยี ง ซ่ึงมกี ิจกรรมเด่น ๔ กจิ กรรม คือ กจิ กรรมที่ ๑ กจิ กรรมสานึกดี มีวินยั ใสใ่ จหน้าที่ นักเรียนเขา้ กลุ่มสีตามที่ไดร้ บั มอบหมาย เพือ่ ช่วยกนั ทาความสะอาดบริเวณอาคารตา่ งๆ ของโรงเรียน กจิ กรรมกลุ่มสีทาดีทกุ คน เปน็ กจิ กรรมชว่ ยกนั รักษาความสะอาดภายในบริเวณโรงเรยี นโดยอาศยั ความร่วมมือของสมาชกิ ในกลุ่มคือ เวลา ๐๗.๓๐ น. ของวนั จนั ทร์ – วันศุกร์ นักเรียนจะมารวมกลมุ่ สที บ่ี รเิ วณหนา้ เสาธง ต่อจากนน้ั จะแยกย้ายกนั ไปทา ความสะอาดบริเวณทกี่ ล่มุ สที ร่ี บั ผิดชอบโดยผลดั เปลยี่ นหมนุ เวยี นบริเวณทรี่ ับผิดชอบทุกวัน ทาให้นกั เรยี นมีความรบั ผดิ ชอบต่อหนา้ ที่อย่างย่ังยนื และคงทน กิจกรรมท่ี ๒ กจิ กรรมกนิ ใหค้ รบ จบท่ีโรงอาหาร นกั เรียนทุกระดับช้ันต้งั แต่ชน้ั ประถมศกึ ษาปีท่ี ๑-๖ มารบั ประทานอาหารทโี่ รงอาหารโดยไมน่ าอาหารและภาชนะบรรจอุ อกมาข้างนอก เพื่อลดปรมิ าณขยะใหเ้ หลอื ศนู ย์ภายในโรงเรยี น (Zero Waste School) ซ่งึ ทางโรงเรยี นไดม้ กี ารรณรงคเ์ กยี่ วกับการลดปรมิ าณขยะ คอื ใหน้ กั เรียนนาแกว้ นา้ ส่วนตวั มาใชเ้ อง กล่องพลาสตกิ มาใส่อาหาร และมีการประชาสมั พันธ์ของครเู วรประจาวนั รณรงคเ์ กย่ี วกบั ความสะอาด การคดั แยกขยะ และนากลบั มาใช้ใหม่

๔ กจิ กรรมที่ ๓ กิจกรรมจนิ ตะลา้ คา่ สรรหามาประดษิ ฐ์ ต้ังกลุ่มนกั เรียนประดิษฐ์ของเล่น ของใช้ จากเศษวัสดุ เชน่ ทาตะกร้า เส่ือ จากกลอ่ งนมโรงเรยี น ดอกไม้และสานปลาจากหลอดน้าไมใ่ ชแ้ ล้ว กลอ่ งดินสอ จากขวดพลาสติก ไม้ไอศกรีมของเล่น เปน็ ตน้ กจิ กรรมที่ ๔ กิจกรรมคดั แยก แลกเงิน ทุกหอ้ งเรยี นจะมคี รปู ระจาชน้ั ใหค้ วามรว่ มมือชแ้ี จงใหก้ บั นกั เรยี นเกี่ยวกบั หลัก ๓Rs ( Reduce คือ ใชข้ องใหป้ ระหยัดมากท่สี ดุ Reuse คอื นากลับมาใช้ซ้า และ Recycle คอื นาของเสียเปล่ียนสภาพกลบั มาใช้ประโยชน์ใหม่) การคัดแยกขยะใหถ้ กู ประเภท และขาย กบั ธนาคารขยะของโรงเรียน และจะมอบเงินและเกยี รติบตั รใหท้ ุกภาคเรยี น งบประมาณในการดาเนินงาน ในการจดั ทาโครงงานเด็กดมี ีคุณธรรมในครั้งน้ี กลมุ่ ยวุ ชนคนดศี รีบัวแดง ไมไ่ ดใ้ ช้งบประมาณ ในการดาเนนิ งานแต่อย่างใด โดยอาศัยความรว่ มมือรว่ มใจของทุกคนในโรงเรียน อุปสรรคความผิดพลาดและการแกป้ ัญหา การดาเนินงานตามโครงงานคุณธรรม “หนนู อ้ ยวยั ใส ใส่ใจคณุ ธรรม” ทางคณะผ้จู ดั ทาโครงงานฯ พบอปุ สรรคความผิดพลาดและการแกป้ ญั หา คือ ดา้ นเวลา ทางผ้จู ดั ทาโครงงานและกลมุ่ เป้าหมาย มีภาระหนา้ ท่ดี ้านการสอน และด้านการเรยี น ดังนนั้ ผ้จู ดั ทาโครงงาน ต้องวางแผนเป็ฯอย่างดมี ขี ้นึ ตอนและ มีปฏิทินการดาเนินงานอย่างชดั เจน การดาเนนิ งานใด ๆ ย่อมพบอปุ สรรค การศึกษาหลกั ธรรมสามารถนามาชว่ ยแก้ไขปัญหาและอปุ สรรค เพื่อใหด้ าเนินการต่อไปได้ คณะกรรมการโครงงานคณุ ธรรม“หนูน้อยวัยใส ใส่ใจคุณธรรม” จงึ ยดึ หลักธรรมคาสอนทางพระพทุ ธศาสนาเป็นแนวทางการแกป้ ัญหา คือ อทิ ธิบาท ๔ (คณุ ธรรมทน่ี าไปสู่ ความสาเร็จแหง่ ผลท่มี ุ่งหมาย มี ๔ ประการ ฉันทะ วริ ิยะ จติ ตะ วิมังสา) และพระราชดาริของในหลวง รัชกาลที่ ๙ ตามหลักปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง ๓ หว่ ง ๒ เงอ่ื นไข ประกอบดว้ ยความพอประมาณ, มีเหตผุ ล, มภี ูมิคุม้ กัน โดยมเี ง่ือนไข ความรแู้ ละคุณธรรม จงึ ทาให้งานสาเรจ็ ลุลว่ งไปด้วยดี

บทท่ี ๓ ผลการดาเนินงาน การจัดทาโครงงาน “หนูน้อยวยั ใส ใส่ใจคณุ ธรรม” มผี ลการดาเนนิ งานดังน้ี จากการนาเอาหลกั ธรรม อทิ ธิบาท ๔ และพระราชดาริของในหลวงรชั กาลท่ี ๙ ตามหลักปรชั ญา เศรษฐกจิ พอเพยี ง ๓ หว่ ง ๒ เง่อื นไข มาใชใ้ นการทากจิ กรรมท้ัง ๔ กจิ กรรม ทาใหน้ กั เรียน มีคุณธรรมจริยธรรม รกั ความสะอาด มคี วามรบั ผิดชอบตอ่ หนา้ ท่ี มีจติ สาธารณะและชว่ ยกันรกั ษา สงิ่ แวดล้อม โดยสมาชิกกลมุ่ สใี ห้ความรว่ มมอื ในการปฏิบัติกิจกรรมเป็นอย่างดี กจิ กรรมท่ี ๑ กิจกรรมสานึกดี มีวินยั ใส่ใจหน้าที่ นักเรียนเขา้ กลมุ่ สีตามทไี่ ดร้ บั มอบหมาย เพ่ือชว่ ยกนั ทาความสะอาดบรเิ วณอาคารตา่ งๆ ของโรงเรียน กิจกรรมกลมุ่ สีทาดีทุกคน เป็นกิจกรรมชว่ ยกนั รักษาความสะอาดภายในบริเวณโรงเรยี นโดยอาศัยความรว่ มมือของสมาชิกในกลุ่มคือ เวลา ๐๗.๓๐ น. ของวันจนั ทร์ – วันศุกร์ นกั เรยี นจะมารวมกลุ่มสที ่ีบรเิ วณหนา้ เสาธง ตอ่ จากนนั้ จะแยกยา้ ยกันไปทา ความสะอาดบริเวณทกี่ ลุ่มสีที่รบั ผิดชอบโดยผลดั เปลย่ี นหมนุ เวยี นบรเิ วณทร่ี บั ผิดชอบทุกวัน ทาใหน้ ักเรียนมคี วามรับผดิ ชอบตอ่ หน้าท่ีอยา่ งยง่ั ยนื และคงทน

๖ กจิ กรรมท่ี ๒ กจิ กรรมกนิ ใหค้ รบ จบทีโ่ รงอาหาร นกั เรยี นทกุ ระดบั ชนั้ ตั้งแตช่ ั้นประถมศึกษาปที ี่ ๑-๖ มารับประทานอาหารทโี่ รงอาหารโดยไมน่ าอาหารและภาชนะบรรจอุ อกมาข้างนอก เพ่ือลดปรมิ าณขยะให้เหลือ ศนู ยภ์ ายในโรงเรียน (Zero Waste School) ซง่ึ ทางโรงเรียนไดม้ กี ารรณรงค์เกย่ี วกบั การลดปริมาณขยะ คือ ใหน้ กั เรยี นนาแกว้ นา้ ส่วนตวั มาใชเ้ อง กลอ่ งพลาสตกิ มาใสอ่ าหาร และมีการประชาสัมพนั ธ์ของครเู วรประจาวนั รณรงคเ์ ก่ยี วกบั ความสะอาด การคดั แยกขยะ และนากลบั มาใชใ้ หม่

๗ กิจกรรมที่ ๓ กจิ กรรมจินตะลา้ คา่ สรรหามาประดิษฐ์ ต้งั กลมุ่ นักเรยี นประดษิ ฐข์ องเล่น ของใช้ จาก เศษวสั ดุ เช่น ทาตะกร้า เสอื่ จากกล่องนมโรงเรียน ดอกไม้และสานปลาจากหลอดนา้ ไมใ่ ช้แล้ว กล่องดนิ สอจาก ขวดพลาสตกิ ไม้ไอศกรมี ของเลน่ เป็นตน้

๘ กจิ กรรมที่ ๔ กิจกรรมคดั แยก แลกเงนิ ทุกห้องเรยี นจะมีครูประจาชน้ั ให้ความรว่ มมอื ชี้แจงให้กบั นกั เรยี นเกย่ี วกับหลกั ๓Rs ( Reduce คือ ใชข้ องใหป้ ระหยดั มากทีส่ ุด Reuse คือ นากลบั มาใช้ซา้ และ Recycle คือ นาของเสียเปล่ยี นสภาพกลบั มาใชป้ ระโยชนใ์ หม่) การคดั แยกขยะให้ถูกประเภท และขาย กับธนาคารขยะของโรงเรยี น และจะมอบเงนิ และเกียรติบัตรใหท้ ุกภาคเรยี น

บทที่ ๔ การศกึ ษาวิเคราะห์ ปญั หาและสาเหตุ ปัญหาและสาเหตุ ในสภาพปัจจบุ นั เดก็ มักจะถกู ปลอ่ ยปละละเลยจากทางบ้าน โดยการมองขา้ มการ ปลูกฝงั นสิ ัยพ้ืนฐาน ขาดการ ฝกึ ฝน ว่ากลา่ วตักเตอื น ด้านความมวี ินัย ด้านความสะอาด การรกั ษาความสะอาด ของตนเองและท่ีอยอู่ าศัย ด้านความมี นา้ ใจ การมีจติ อาสา การช่วยเหลอื ทางานบา้ น จนเป็นเร่ืองปกตธิ รรมดาที่ ไม่มกี ารปฏิบัตกิ ็ไม่ใช่เรื่องแปลก สิ่งเหลา่ นี้ถูกมองขา้ มจากทางบา้ น และมาแสดงให้เห็น เม่อื มาอยรู่ ่วมกนั ในสงั คม คือ โรงเรยี น การมาอยู่ร่วมกนั ทาใหเ้ กดิ ปัญหาต่างๆ อยา่ งมากมาย เพราะเด็กแต่ ละคนมาจากสภาพครอบครวั ที่ แตกตา่ งกนั ปญั หาเหลา่ น้ีมสี าเหตุมาจากการขาดคุณธรรม จริยธรรม ซง่ึ ปัญหาเหล่าน้ี หากไม่ไดร้ ับการแกไ้ ข และ พัฒนาให้ดีขึ้น เมือ่ เติบโตเป็นผใู้ หญ่ก็จะเปน็ บคุ คลท่ีดอ้ ย คุณภาพไมม่ คี ุณธรรม จรยิ ธรรม นับเป็นอปุ สรรคตอ่ การ พัฒนา และขดั ขวางความเจริญกา้ วหนา้ ของประเทศชาติ ปัจจุบัน โรงเรียนมจี านวนนักเรยี นค่อนข้างมาก ทาให้เกิดปัญหาในการบรหิ ารจดั การโรงเรยี น ให้มีคุณภาพ โดยพบวา่ นักเรยี นขาดจิตสานกึ ในการรกั ษาความสะอาด ท้ิงขยะไมถ่ ูกท่ี นกั เรยี นขาด ความรบั ผิดชอบต่อส่วนรวม ไม่ทาความสะอาดตามกลุ่มสีท่ีโรงเรียนกาหนด และนักเรียนขาดความรู้ และความใสใ่ จ ในการจัดการกบั ขยะทเ่ี กดิ ขนึ้ ในโรงเรยี น จากปญั หาดังกลา่ ว จงึ ไดจ้ ัดทาโครงงานคุณธรรม เร่อื ง “ หนูน้อยวยั ใส ใสใ่ จคุณธรรม ” ขึน้ เพอื่ เปน็ แกนนาของนกั เรยี นระดบั ชั้นประถมศึกษาตอนตน้ ในการแก้ไขปัญหา และชว่ ยพฒั นาโรงเรยี นให้มีคุณภาพทดี่ ซี ึง่ สอดคลอ้ งกับแนวคิดขยะเหลือศูนย์ (Zero Waste School) ท่ีทางโรงเรยี นจัดขนึ้ โดยยดึ หลัก ๓Rs ( Reduce คอื ใชข้ องใหป้ ระหยดั มากที่สุด Reuse คือ นากลับมาใชซ้ ้า และ Recycle คือ นาของเสยี เปล่ียนสภาพกลับมาใช้ประโยชนใ์ หม)่ เป้าหมายและการแกไ้ ข เป้าหมาย โครงงาน “หนูนอ้ ยวัยใส ใส่ใจคุณธรรม” เกิดขึน้ ด้วยความร่วมมือร่วมใจของนกั เรยี น ครู ผู้ปกครอง-กรรมการสถานศึกษา พระภกิ ษุสงฆ์ ชว่ ยกนั ระดมสมองจัดกิจกรรมในหลากหลายรปู แบบ เพ่ือแก้ไข ปัญหาดา้ นพฤตกิ รรมการขาดระเบียบวินัย และขาดคณุ ธรรม จรยิ ธรรม ของนักเรียนโดย มเี ปา้ หมายในการดาเนนิ งานดังนี้ - เป้าหมายเชงิ ปริมาณ นกั เรยี นโรงเรียนชมุ ชนบ้านหนองบวั แดงจานวน ๘๖๔ คน - เป้าหมายด้านคณุ ภาพ นักเรียนโรงเรยี นอนบุ าลชุมชนหนองบัวแดงเป็นคนดี ปฏบิ ัตนเปน็ แบบอย่างท่ีดใี นด้านความสะอาด ความรบั ผดิ ชอบ และความพอเพยี ง นกั เรยี นไดน้ าหลกั ธรรมอทิ ธิบาท ๔ และ นอ้ มนาหลกั ปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพยี ง นักเรยี นมนี ิสัยรกั การอ่าน มาใชใ้ นการดารงชวี ติ ในสงั คม

๑๐ แนวทางแกไ้ ข โครงงาน“หนูน้อยวยั ใส ใส่ใจคณุ ธรรม” มเี ปา้ หมายในการดาเนินเพือ่ แก้ไขปญั หาดา้ น พฤติกรรมการขาดระเบียบวินยั และขาดคุณธรรม จรยิ ธรรมของนักเรียน จึงจัดกจิ กรรมเปน็ ๔ กิจกรรมที่ นักเรียนไดป้ ฏิบัตอิ ยูเ่ ปน็ ประจาแลว้ ฝกึ ต่อให้นักเรียนเกดิ จติ สานึก โดยใชห้ ลกั ธรรมคือ หลักธรรมอิทธิบาท ๔ และหลกั ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี ง ชว่ ยแก้ไขปญั หาใหก้ ับเพื่อนโดยใชน้ วตั กรรมจากสง่ิ ทีน่ ักเรียนทาอยแู่ ลว้ มาฝึก ตอ่ ให้นักเรยี นยา้ คดิ ย้าทาจนเป็นนสิ ัย ทาให้กระบวนการแก้ไขปัญหาพฤติกรรมของนักเรียนชดั เจน เป็นรปู ธรรม มากย่ิงขน้ึ การแกไ้ ขปญั หาด้านคณุ ธรรมในโรงเรียนอนบุ าลชุมชนหนองบัวแดง โดยคณะผู้จดั ทาโครงงาน ไดส้ รา้ งกจิ กรรมยอ่ ย ๔ กิจกรรม เพื่อแกป้ ัญหาเรื่องของความสะอาด ความสามคั คี การทาผิดระเบียบ วินยั ของโรงเรยี น ซึง่ การทางานตามระบบโครงงาน คือการทางานกลุม่ มกี ารระดมความคดิ ค้นหาสาเหตุของ ปัญหาและหาวิธีการแก้ไข โดยจัดกิจกรรมและกาหนดเปา้ หมายของการแก้ปัญหานน้ั ใหห้ มดไป เปา้ หมายเชงิ ปรมิ าณ นกั เรียนโรงเรียนอนบุ าลชมุ ชนหนองบัวแดงจานวน ๘๖๔ คน เปา้ หมายดา้ นคณุ ภาพ ๑ นักเรียนมีความรู้และความเขา้ ใจเกยี่ วกบั การรักษาความสะอาด การคดั แยกขยะ และการนาขยะมา ใช้ให้เกดิ ประโยชน์สงู สดุ ๒ นักเรียนปฏิบตั ติ นเป็นแบบอยา่ งท่ีดใี นดา้ นความสะอาด ความรบั ผิดชอบ และความพอเพยี ง ๓ นกั เรยี นได้นาหลักธรรมอทิ ธบิ าท ๔ และนอ้ มนาหลักปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียง มาใช้ ในการดารงชีวติ อย่รู ่วมกนั ในสงั คม หลักการและหลกั ธรรมทนี่ ามาใช้ พระราชดารเิ กยี่ วกบั เศรษฐกจิ พอเพยี ง “...การพัฒนาประเทศจาเปน็ ตอ้ งทาตามลาดับขัน้ ต้องสรา้ งพ้ืนฐาน คอื ความพอมี พอกนิ พอใช้ของ ประชาชนส่วนใหญเ่ บือ้ งตน้ ก่อน โดยใชว้ ิธีการและอุปกรณ์ที่ประหยัดแตถ่ ูกตอ้ งตามหลกั วิชาการ เมอื่ ได้พืน้ ฐาน ความมัน่ คงพรอ้ มพอสมควรและปฏิบัตไิ ด้แลว้ จึงคอ่ ยสรา้ งคอ่ ยเสรมิ ความเจริญและฐานะทางเศรษฐกิจขนั้ ทีส่ งู ขึ้น โดยลาดับต่อไป.....” (๑๘ กรกฎาคม ๒๕๑๗) “เศรษฐกจิ พอเพยี ง” เปน็ แนวพระราชดาริ ทีพ่ ระราชทานมานานกวา่ ๔๐ ปี เป็นแนวคดิ ทตี่ ง้ั อย่บู น รากฐานของวฒั นธรรมไทย เปน็ แนวทางการพฒั นาทต่ี ัง้ บนพ้ืนฐานของทางสายกลางและความไม่ประมาท คานงึ ถึงความพอประมาณ ความมเี หตผุ ล การสรา้ งภูมิคุ้มกันในตัวท่ีดี มีความรู้ (รอบรู้ รอบคอบ ระมดั ระวงั ) คูก่ ับ คณุ ธรรม (ซอ่ื สัตย์สจุ ริต ขยนั อดทน สติปัญญา แบง่ ปนั ) เปน็ พื้นฐานในการดารงชีวิต ทส่ี าคญั จะตอ้ งมี “สติ ปัญญา ความเพียร” ซ่ึงจะนาไปสู่ “ความสขุ ” อยา่ งแท้จริง

๑๑ “...คนอนื่ จะวา่ อยา่ งไรก็ช่างเขา จะวา่ เมืองไทยลา้ สมยั วา่ เมอื งไทยเชย วา่ เมืองไทยไม่มีสิง่ ท่ีทันสมยั ใหม่ แตเ่ ราอยู่ พอมี พอกิน และขอใหท้ ุกคนมคี วามปรารถนาท่ีจะให้เมืองไทย พออยู่ พอกินมีความสงบ และทางานตงั้ จติ อธษิ ฐานต้งั ปณิธาน ในทางนี้ทจี่ ะใหเ้ มืองไทยอยูแ่ บบพออยู่ พอกิน ไมใ่ ชว่ ่าจะรุ่งเรอื งอย่างยอด แตว่ า่ มีความพอ อยู่ พอกิน มคี วามสงบ เปรยี บเทียบกับประเทศอนื่ ๆ ถ้าเรารักษาความพออยพู่ อกนิ นไ้ี ด้ เราก็จะยอดยง่ิ ยวดได.้ ..” (๔ ธนั วาคม ๒๕๑๗) พระราชดารสั ทเ่ี กยี่ วกับเศรษฐกจิ พอเพยี ง “...เศรษฐศาสตรเ์ ปน็ วชิ าของเศรษฐกิจ การทตี่ อ้ งใชร้ ถไถตอ้ งไปซอ้ื เราต้องใชต้ อ้ งหาเงนิ สาหรับซอ้ื นา้ มนั สาหรบั รถไถเวลารถไถเก่าเราตอ้ งย่งิ ซ่อมแซม แต่เวลาใช้น้นั เรากต็ อ้ งปอ้ นนา้ มันให้เปน็ อาหาร เสรจ็ แลว้ มันคาย ควนั ควนั เราสูดเขา้ ไปกป็ วดหวั ส่วนควายเวลาเราใช้เราต้องปอ้ นอาหาร ตอ้ งให้หญา้ ให้อาหารมนั กิน แต่วา่ คาย ออกมา ทมี่ ันคายออกมากเ็ ป็นปุ๋ย แลว้ กใ็ ช้ไดส้ าหรบั ใหท้ ่ีดินของเราไม่เสีย...” (พระราชดารัส เนือ่ งในพระราชพธิ พี ืชมงคลจรดพระนงั คลั แรกนาขวัญ ณ ศาลาดสุ ิดาลยั วนั ท่ี ๙ พฤษภาคม ๒๕๒๙) ๑.หลักแนวคดิ ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง การพัฒนาตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง คอื การพฒั นาทีอ่ ยู่บนรากฐานของทางสายกลางและ ความไมป่ ระมาท โดยคานงึ ถงึ ความพอประมาณ ความมเี หตผุ ล การสร้างภมู คิ มุ้ กันทีด่ ีในตัว โดยใช้ความรู้ ความรอบคอบ และคุณธรรม ประกอบการวางแผน การตัดสินใจและการกระทา มหี ลักพจิ ารณาดงั น้ี กรอบแนวคดิ เป็นปรชั ญาที่ช้แี นะแนวทางการดารงอยแู่ ละปฏบิ ตั ิตนในทางท่ี ควรจะเปน็ โดยมี พน้ื ฐานมาจากวิถชี วี ติ ดง้ั เดมิ ของสงั คมไทย สามารถนามาประยกุ ตใ์ ชไ้ ด้ตลอดเวลาและเป็นการมองโลก เชิงระบบท่มี ีการเปลยี่ นแปลงอยู่ตลอดเวลา มุ่งเน้นการรอดพน้ จากภยั และวิกฤต เพอ่ื ความมนั่ คงและ ความยัง่ ยนื ของการพัฒนา คณุ ลักษณะ เศรษฐกจิ พอเพยี ง สามารถนามาประยุกตใ์ ช้กับการปฏบิ ัติไดใ้ นทุกระดับ โดยเนน้ การปฏิบตั บิ นทางสายกลางและการพฒั นาอย่างเปน็ ข้นั ตอน คานิยาม ความพอเพยี งจะตอ้ งประกอบดว้ ย ๓ หลกั การ ดงั นี้ ๑.ความพอประมาณ หมายถึง ความพอดี ที่ไม่น้อยเกินไปและไมม่ ากเกินไปโดยไมเ่ บียดเบยี น ตนเองและผู้อน่ื เช่น การผลติ และการบริโภคท่อี ยู่ในระดับพอประมาณ ๒.ความมีเหตผุ ล หมายถึง การตดั สนิ ใจเกี่ยวกับระดับของความพอเพียงน้ัน จะต้องเปน็ ไปอยา่ ง มีเหตผุ ล โดยพจิ ารณาจากเหตุปจั จัยท่เี กีย่ วข้องตลอดจนคานึงถึงผลท่ีคาดว่าจะเกิดข้นึ จากการกระทานน้ั ๆ อย่างรอบคอบ ๓.การมภี มู ิคุ้มกนั ทีด่ ีในตัว หมายถงึ การเตรียมตัวให้พรอ้ มรบั ผลกระทบและการเปลย่ี นแปลง ดา้ นตา่ งๆ ทจี่ ะเกิดขึ้นโดยคานึงถึงความเปน็ ไปไดข้ องสถานการณต์ า่ งๆ ที่คาดวา่ จะเกิดขึน้ ในอนาคตทัง้ ใกล้ และไกล

๑๒ โดยมี “เงือ่ นไข” ของการตดั สนิ ใจและการดาเนนิ กจิ กรรมตา่ งๆ ใหอ้ ยใู่ นระดบั พอเพียงน้ันต้องอาศยั ทั้งความรูแ้ ละคุณธรรมเปน็ พื้นฐาน ๒ ประการ ดงั นี้ ๑.เงอื่ นไขความรู้ ประกอบดว้ ย ความรอบรเู้ กยี่ วกับวชิ าการต่างๆ ทเี่ กี่ยวข้องอย่างรอบดา้ น ความรอบคอบท่จี ะนาความรู้เหล่านนั้ มาพิจารณาใหเ้ ชื่อมโยงกนั เพื่อประกอบการวางแผนและความระมดั ระวังใน ข้นั ปฏบิ ตั ิ ๒.เงื่อนไขคณุ ธรรม ทีจ่ ะต้องเสรมิ สรา้ ง ประกอบด้วย มีความตระหนักในคณุ ธรรม มคี วามซ่ือสตั ย์ สจุ รติ และมีความอดทน มคี วามเพยี ร ใชส้ ตปิ ญั ญาในการดาเนินชวี ติ แนวทางปฏิบตั ิ/ผลทคี่ าดวา่ จะไดร้ บั จากการนาปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งมาประยุกตใ์ ช้ คือ การพัฒนาทสี่ มดลุ และย่งั ยนื พร้อมรับต่อการเปล่ียนแปลงในทกุ ดา้ น ท้ังดา้ นเศรษฐกจิ สงั คม สิ่งแวดล้อม ความร้แู ละเทคโนโลยี ปรชั ญาของ ความหมายของขอ้ ความหลักธรรม ผลการ ปฏ ิบัติงาน เศรษฐกิจพอเพยี ง เง่ือนไขความรู้ มีความรอบรเู้ กี่ยวกับวชิ าการต่างๆ มคี วามร้เู กีย่ วกบั อิทธิบาท ๔ หลกั ท่เี ก่ยี วขอ้ งอยา่ งรอบด้าน ความรอบคอบ ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง นามาวางแผนในข้นั ปฏิบตั ิงาน การทาโครงงาน เงอ่ื นไขคุณธรรม มคี วามตระหนักในคณุ ธรรม มีความซอ่ื สตั ย์ มีความรับผดิ ชอบ มีระเบียบวนิ ยั สุจรติ และมีความอดทน มีความเพยี ร มคี วามสามัคคี การทางานเป็นกลุ่ม ใชส้ ตปิ ัญญาในการดาเนนิ ชวี ติ มีน้าใจ เอื้อเฟ้ือเผื่อแผ่ ตรงตอ่ เวลา พอประมาณ ความพอดี ท่ไี ม่นอ้ ยเกนิ ไปและไม่มากเกินไป วางแผนการทาโครงงาน ตามศักยภาพ มีเหตุผล โดยไม่เบยี ดเบียนตนเองและผอู้ ืน่ ของแต่ละบุคคล ร่วมมือในการทา โครงงาน และนาเสนอกิจกรรม มภี ูมิคุ้มกันทด่ี ี การตดั สินใจเกย่ี วกับระดับของความพอเพียง มีหลักธรรมเป็นพืน้ ฐานในการทางาน จะตอ้ งเปน็ ไปอย่างมเี หตุผล และรอบคอบ มภี าวการณเ์ ปน็ ผู้นาและผตู้ ามท่ีดี มวี นิ ัย ในตนเอง รบั ฟงั ความคิดเห็นของผู้อื่น การเตรยี มตวั ให้พร้อมรับผลกระทบและ รบั ผิดชอบกับงานท่ีไดร้ บั มอบหมาย การเปล่ยี นแปลงด้านต่างๆ ทจี่ ะเกิดข้ึนโดย ตดั สนิ ปัญหาด้วยเหตผุ ล คานงึ ถงึ ความเปน็ ไปไดข้ องสถานการณ์ต่างๆ มีการวางแผนในการทางาน ใช้หลกั ธรรม ทีค่ าดวา่ จะเกดิ ขน้ึ ในอนาคตทง้ั ใกล้และไกล พจิ ารณาอย่างรอบคอบ มีสติ มีสมาธิ ใช้ปญั ญา ดารงตนตามหลกั ปรัชญา ของเศรษฐกิจพอเพียง ปฏบิ ัติตน เป็นแบบอย่างที่ดี

๑๓ จากตารางแสดงผลที่เกดิ จากการนอ้ มนาหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งส่กู ระบวนการ ทาโ คร งงาน โครงงานคุณธรรม เร่ือง หนนู ้อยวยั ใส ใสใ่ จคณุ ธรรม กล่มุ เยาวชนเด็กดี ศรีบัวแดง ไดน้ ้อมนาหลกั ปรัชญา ของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการดาเนนิ โครงงาน ปร ัช ญ าของ ค วามหมายของข้อค วามหลักธ ร ร ม ผลการปฏบิ ัติงาน เศรษฐกิจพอเพยี ง เลอื กใช้ วัสดุ อปุ กรณใ์ นการทาโครงงาน อยา่ งประหยดั คุม้ คา่ วัตถุ การใชว้ ตั ถุอยา่ งประหยดั และคุ้มค่า รจู้ ักการทางานเปน็ ทีม เออื้ เฟอ้ื เผือ่ แผ่ แบง่ ปนั มีความสามคั คี อยูร่ ่วมกัน สงั คม การอยู่ร่วมกันในสังคมความเป็นสากล อยา่ งมคี วามสุข มจี ติ สานึกในการรกั ษาส่งิ แวดล้อม สิ่งแวดลอ้ ม การดูแลรกั ษาสิง่ แวดลอ้ มให้ดี นา่ อยู่ ดแู ลรกั ษาความสะอาด เตรียมอปุ กรณ์ ใหพ้ ร้อมใช้งาน วฒั นธรรม การตระหนกั และเห็นคุณคา่ ของวัฒนธรรม มีความรู้เก่ียวกบั วัฒนธรรมการดาเนินชวี ิต แบบพอเพียง ตระหนักเหน็ คณุ ค่าของคณู ธรรมจรยิ ธรรม และอนุรกั ษ์สบื ไป

๑๔ ๒. หลักอทิ ธบิ าท ๔ อิทธิบาท ๔ แปลว่า บาทฐานแห่งควา มสาเร็จ สิ่งซึ่งมีคุณธรรม เครื่องให้ลุถึงความสาเร็ จตา ม ท่ตี นประสงค์ ผูห้ วงั ความสาเร็จในสงิ่ ใด ตอ้ งทาตนใหส้ มบูรณ์ ประกอบดว้ ย ๒.๑ ฉันทะ คอื การมีใจรักในส่งิ ทีท่ า ๒.๒ วริ ยิ ะ คือ ความม่งุ ม่นั ทุ่มเท ๒.๓ จติ ตะ คอื ใจท่ีจดจอ่ และรบั ผดิ ชอบ ๒.๔ วมิ ังสา คอื การทบทวนในสิ่งทไี่ ด้คิดไดท้ ามา ธรรม ๔ อยา่ งนี้ ยอ่ มเน่ืองกัน แตล่ ะอย่าง มีหนา้ ทเี่ ฉพาะของตน ฉนั ทะ คือ ความพอใจ ในฐานะเป็นสิ่งทตี่ นถอื ว่าดีทส่ี ุด ที่มนุษย์เรา ควรจะได้ ขอ้ น้ี เป็นกาลังใจ อนั แรก ท่ีทาใหเ้ กิด คุณธรรม ขอ้ ตอ่ ไป ทกุ ข้อ วิรยิ ะ คอื ความพากเพยี ร หมายถงึ การการะทาท่ีติดตอ่ ไม่ขาดตอน เป็นระยะยาว จนประสบ ความสาเรจ็ คานี้ มีความหมายของ ความกล้าหาญ เจืออยดู่ ้วย ส่วนหน่ึง จิตตะ หมายถงึ ความไม่ทอดทงิ้ สง่ิ นนั้ ไปจากความร้สู ึก ของตวั ทาสิ่งซ่ึงเปน็ วตั ถุประสงค์นนั้ ให้เดน่ ชดั อยใู่ นใจเสมอ คาน้ี รวมความหมาย ของคาวา่ สมาธิ อย่ดู ้วยอย่างเตม็ ท่ี วิมงั สา หมายถึง ความสอดส่องใน เหตแุ ละผล แห่งความสาเรจ็ เกีย่ วกับเรื่องนัน้ ๆ ใหล้ กึ ซง้ึ ยิ่งๆ ขนึ้ ไปตลอดเวลา คานี้ รวมความหมาย ของคาว่า ปัญญา ไว้อย่างเตม็ ท่ี หลกั อทิ ธิบาท ๔ ความหมายของขอ้ ความหลักธรรม ผลการปฏบิ ตั ิงาน ฉนั ทะ การมีใจรักในสงิ่ ทีท่ า นักเรียนมคี วามพงึ พอใจในผลงานและรกั วิรยิ ะ ความมุ่งมั่นท่มุ เท ในการทางาน นกั เรยี นมีความเพยี รพยายาม อดทนมุง่ ม่นั จิตตะ ใจท่ีจดจอ่ และรับผิดชอบ ทางานจนสาเรจ็ นกั เรียนเอาใจใส่งานที่ได้รบั มอบหมาย ตง้ั ใจ วิมังสา การทบทวนในสิ่งท่ีได้คดิ ไดท้ ามา ใสใ่ จ รบั ผิดชอบ มุง่ มนั่ จนงานสาเร็จ หมนั่ ศึกษาความรู้เพมิ่ เติม พฒั นาขดี ความสามารถของตนเองให้มีคุณภาพ มีศักยภาพจนเกดิ ความชานาญ เช่ียวชาญ ถ่ายทอดสผู่ อู้ ่ืนได้

๑๕ ประเมินผลการดาเนินงาน การดาเนินงานของโครงงาน “หนนู อ้ ยวัยใส ใสใ่ จคุณธรรม” กล่มุ เยาวชนเด็กดี ศรบี ัวแดง ทจี่ ดั ทา โครงงานได้ดาเนินการ ศึกษาหาความรู้ วางแผน ดาเนินงาน ประเมินผล นาเสนองาน ปรับปรุงงาน เพอื่ เปน็ การส่งเสริมใหน้ าปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ๓ ห่วง ๒ เงอ่ื นไข ดประกอบด้วยความพอประมาณ, มีเหตผุ ล, มีภูมคิ ุม้ กนั โดยมเี ง่ือนไข ความร้แู ละคณุ ธรรม มาแก้ปัญหา เปน็ หลกั ปฏิบตั งิ าน หลกั ธรรมอิทธบิ าท ๔ เปน็ กาลงั ใจในการดาเนนิ งาน และเห็นคณุ ค่าและภาคภูมใิ จในการดาเนินงานโครงงาน “หนูน้อยวยั ใส ใส่ใจคณุ ธรรม” ตามวัตถุประสงค์ดงั กล่าว สมาชกิ ในกลมุ่ ไดป้ ฏิบตั ิตนในการทางานอยู่ในเกณฑ์ ระดบั ดีมาก การประเมินตนเอง กล่มุ เยาวชนเด็กดี ศรีบวั แดง มคี วามร้สู ึกว่า การทาโครงงานน้เี ป็นเรอ่ื งทท่ี ้าทายความสามารถ ในการทางาน ต้องมคี วามรับผดิ ชอบ อดทน ขยนั สามคั คี และความเพยี รพยายามอยา่ งมาก เกดิ ความ เห็นใจคณุ ครทู ที่ า่ นต้องเหนอื่ ย อบรมส่ังสอนเรา กลุ่มเยาวชนเดก็ ดี ศรีบัวแดง มีความภาคภมู ใิ จและดีใจ ทโี่ ครงงาน “หนูนอ้ ยวัยใส ใสใ่ จคุณธรรม” น้สี ามารถปลกู ฝงั ให้เพ่อื นๆ นอ้ งๆ ในโรงเรยี นสามารถดารงตน เป็นผูม้ ีคณุ ธรรมจริยธรรม มีจติ อาสา รักความสะอาด นักเรยี นมีนิสัยรักการอา่ น และสามารถนาไปใช้ใหเ้ ปน็ ประโยชน์ในชมุ ชนของเราได้เป็นอย่างดี ความคดิ เหน็ และขอ้ เสนอแนะของทีป่ รึกษา พระสงฆท์ ี่ปรึกษา : พระครูญาณสารวิสุทธ์ิ (สวุ ิทย์ ญาณสมั ปนั โน) เจา้ อาวาสวัด ศรีสมุ ังวราราม ตาบลหนองบวั แดง อาเภอหนองบัวแดง จงั หวดั ชัยภูมิ “ตามที่นกั เรยี นโรงเรียนอนุบาลชุมชนหนองบัวแดง ได้นาเสนอโครงงานน้นี ับว่า เป็นโครงงาน ทดี่ ีมาก จึงขออนโุ มทนากับทกุ ๆ ฝ่ายทเี่ ก่ียวข้อง และหวังเปน็ อย่างย่ิงว่าโครงงานน้ีจะเป็นประโยชน์ ต่อโรงเรียน นักเรยี น ชุมชน และจะเปน็ พลังให้กับนักเรยี น ชว่ ยกนั กลา้ คิดกลา้ ทาแตส่ ิ่งดี ๆ ใหก้ บั สงั คมและประเทศชาตติ ่อไป .............................................. (พระครูญาณสารวิสทุ ธ์ิ (สวุ ิทย์ ญาณสมั ปนั โน) เจา้ อาวาสวดั ศรีสุมงั วราราม

ผูบ้ รหิ ารทปี่ รกึ ษา : นายขันทอง เด่นพนั ธ์ ผู้อานวยการโรงเรียนอนุบาลชมุ ชนหนองบวั แดง “ขอชืน่ ชมกบั ความตัง้ ใจของนกั เรียนทกุ คนที่ไดจ้ ัดทากิจกรรมโครงงานคุณธรรม ซง่ึ เป็นผลดี ตอ่ ตนเอง ต่อเพ่อื น ตอ่ ครอบครวั ชมุ ชนและประเทศชาตใิ นอนาคต และเป็นคนดใี นสงั คมตอ่ ไปได้” .................................... (นายขันทอง เด่นพนั ธ์) ผ้อู านวยการโรงเรียนอนบุ าลชมุ ชนหนองบัวแดง ๑๖ ครูท่ปี รกึ ษา : นางจนั ทมิ า เจริญขามปอ้ ม ตาแหน่ง ครู คศ.๓ นางสาวทวนี ุช แฝงฤทธ์ิ ตาแหน่ง ครู คศ.๒ ครผู ูร้ ับผดิ ชอบโครงงานคุณธรรม “จากท่นี ักเรยี นได้รวมกลมุ่ กันทาโครงงานคุณธรรม กระตนุ้ ชุมชนรักความสะอาด เพมิ่ จติ อาสา เป็นโครงงานทดี่ ี สอดคลอ้ งกบั ปญั หาของสงั คมไทยปัจจุบัน คอื ปญั หาครอบครวั ในเร่ืองการดูแลเอาใจใสบ่ ตุ ร หลาน เป็นการกระตุ้นเตอื นทุกภาคส่วนใหช้ ว่ ยกันดแู ลเอาใจใส่เยาวชนทีจ่ ะเตบิ โตขึ้นเปน็ ผู้ใหญ่ที่ดี ของสงั คมในวนั ขา้ งหนา้ ” .................................... ……………………………………. (นางจันทิมา เจริญขามปอ้ ม) (นางสาวทวนี ชุ แฝงฤทธิ์) ตาแหน่ง ครู คศ.๓ ตาแหน่ง ครู คศ.๒ ความคดิ เห็นและความรู้สึกของประธานกลุ่มเยาวชนคนดี ศรบี วั แดง ผ้รู ับผิดชอบโครงงาน “ขา้ พเจ้ารูส้ กึ ภมู ิใจในเพอ่ื นๆ น้องๆ มีจติ อาสา รักความสะอาด สามารถเปล่ียนแปลงพฤตกิ รรมของ เพ่อื น ๆ และนอ้ งให้ดขี ึ้นได้ และต้ังใจจะดาเนนิ งานโครงงานนี้ตอ่ ไปเร่ือยๆ อยา่ งดีที่สุด” .................................... (เดก็ หญิงพิชามญชุ์ บุญหนา) ประธานนักเรยี น

บทท่ี 5 บทสรุปและข้อเสนอแนะ วัตถุประสงค์ของโครงงาน ๑. นักเรยี นมีความรู้และความเขา้ ใจเกย่ี วกับ การรักษาความสะอาด การคดั แยกขยะ และ การนาขยะมาใช้ใหเ้ กดิ ประโยชนส์ ูงสดุ ๒. นกั เรยี นปฏิบัตติ นเปน็ แบบอย่างทดี่ ใี นด้านความสะอาด ความรบั ผิดชอบ และความพอเพียง ๓. นกั เรยี นได้นาหลกั ธรรมอทิ ธิบาท ๔ มนี ิสัยรักการอา่ น และน้อมนาหลักปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี งมา ใช้ในการดารงชีวิตในสังคม ขอบเขตของการศึกษา ๑. กลุ่มเปา้ หมาย นักเรียนโรงเรียนอนุบาลชุมชนหนองบวั แดง ระดับชัน้ ประถมศกึ ษาปีท่ี ๑-๖ จานวน ๘๖๔ คน ๒. ระยะเวลาในการดาเนินการ ตลอดปกี ารศกึ ษา ๓. สถานท่ี โรงเรียนอนุบาลชุมชนหนองบวั แดง สรุปผลการศกึ ษา โครงงาน“หนนู ้อยวัยใส ใสใ่ จคณุ ธรรม” มเี ปา้ หมายในการดาเนินเพ่อื แกไ้ ขปัญหาดา้ นพฤตกิ รรม การขาดระเบียบวนิ ยั และขาดคณุ ธรรม จรยิ ธรรมของนกั เรยี น จึงจดั กิจกรรมเป็น ๔ กิจกรรมทีน่ ักเรยี นได้ ปฏิบตั ิอยูเ่ ป็นประจาแล้ว ฝึกตอ่ ให้นักเรยี นเกดิ จิตสานึก โดยใช้หลักธรรมคือ หลกั ธรรมอิทธบิ าท ๔ และ ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพียง ๓ หว่ ง ๒ เงอ่ื นไข ช่วยแกไ้ ขปญั หาใหก้ บั เพอ่ื นโดยใชน้ วตั กรรมจากสิ่งท่ีนกั เรยี น ทาอยู่แลว้ มาฝกึ ตอ่ ใหน้ ักเรยี นย้าคดิ ย้าทาจนเปน็ นสิ ยั ทาให้กระบวนการแกไ้ ขปญั หาพฤตกิ รรมของนักเรยี น ชดั เจน เป็นรปู ธรรมมากย่งิ ขนึ้ การแก้ไขปัญหาด้านคุณธรรม ในโรงเรยี นอนุบาลชมุ ชนหนองบวั แดง โดยคณะผูจ้ ดั ทาโครงงานได้สรา้ งกิจกรรมย่อย ๔ กิจกรรม เพ่อื แก้ปญั หาเร่ืองของความสะอาด ความสามคั คี การทาผดิ ระเบียบวนิ ยั ของโรงเรียน ซึง่ การทางานตาม ระบบโครงงาน คอื การทางานกล่มุ มีการระดมความคดิ คน้ หาสาเหตุ ชว่ ยพฒั นาโรงเรียนใหม้ คี ุณภาพท่ีดี ซ่งึ สอดคล้องกับแนวคิดขยะเหลือศูนย์ (Zero Waste School) ทที่ างโรงเรยี นจดั ขึน้ โดยยึดหลัก ๓Rs ( Reduce คือ ใช้ของให้ประหยัดมากทส่ี ุด Reuse คือ นากลับมาใชซ้ ้า และ Recycle คือ นาของเสยี เปล่ยี น สภาพกลบั มาใช้ประโยชนใ์ หม)่ อภิปรายผล อิทธบิ าท ๔ (คุณธรรมทีน่ าไปสคู่ วามสาเรจ็ แหง่ ผลที่มงุ่ หมาย มี ๔ ประการ ฉันทะ วริ ิยะ จิตตะ วิมังสา) เป็นคุณธรรมท่เี ด็กเยาวชน และบคุ คลทั่วไปพงึ มี เพอ่ื ท่ีจะใหส้ งั คมมคี วามสุข และโครงงาน “หนูน้อยวยั ใส ใส่ใจคณุ ธรรม” เป็นโครงงานท่ีแสดงออกให้เห็นว่าการทาความดีไมต่ อ้ งรอ และในสงั คมของเราความดี ที่รอให้คนทายงั มีอีกมาก สิง่ ทีต่ ้องทาคือความดี สิง่ ทตี่ อ้ งมคี อื คณุ ธรรม ส่ิงท่ีควรจาคือผู้มีพระคณุ

๑๘ การเผยแพรผ่ ลงาน เผยแพรก่ บั ผู้ปกครองนักเรียนโดยการนาเสนอโครงงานตอ่ ทป่ี ระชมุ ผู้ปกครองนกั เรียน ขอ้ เสนอแนะ การวางแผนในการดาเนนิ งานคือปจั จยั สู่ความสาเรจ็ หลกั ธรรมช่วยแก้ปญั หาและกาลงั ใจ ในการปฏบิ ัตงิ าน แผนการดาเนนิ งานในอนาคต - ในภาคเรยี นที่ ๒ ขยายผลการดาเนนิ งานเพ่ือปลกู ฝงั คุณธรรม จรยิ ธรรมให้กบั น้องๆ อนุบาล จานวน ๑๘๗ คน ใหม้ ีความรู้ ความเขา้ ใจ เก่ียวกับคุณธรรมและรับผิดชอบมากข้นึ - ประชาสมั พนั ธ์ให้กับโรงเรียนรอบข้าง ชุมชน ให้มีจติ สานึกเกย่ี วกบั ความสะอาดท่ีแท้จรงิ - เผยแพรผ่ ลงานในเวปไซต์ เน้นความรู้ คูค่ ณุ ธรรม เดก็ ดี มจี ติ อาสา สู่สงั คมตอ่ ไป

บรรณานกุ รม กนก จนั ทร์ขจร. คู่มอื ธรรมเพอื่ ชวี ติ . กรุงเทพมหานคร : จิรการพมิ พ์, 2549. กนิษฐา พวงไพบลู ย์. (2541). การพัฒนาความสามารถในการคดิ ของนกั เรยี นชนั้ ประถมศกึ ษาปที ่ี 6 โดยการสอน ตามแนวคดิ ของสเตริ น์ เบอรก์ .วิทยานพิ นธ์ปริญญามหาบณั ฑติ กรอบศกั ด ์ิ ภูตระกูล. 2551. เศรษฐกจิ พอเพยี งตามแนวพระราชดาร.ิ เชยี งใหม มหาวิทยาลยั แมโจ้. คณะอนกรรมการขับเคลื่อนเศรษฐกิจพอเพยี ง. 2549. นานาคาถามเกี่ยวกบั ปรชั ญาของเศรษฐกิจ พอเพยี ง. พิมพครั้ง่ที่ 3. กรุงเทพฯ: สานักงานคณะกรรมการการพัฒนาการเศรษฐกิจและสงั คมแหงชาติ. จรัส พยัคฆราชศักดิ์. 2546. หนังสอื เรียนสาระการเรยี นรพู้ ื้นฐานพระพุทธศาสนา กลุ่มสาระ การเรียนรสู้ งั คมศกึ ษาศาสนาและวัฒนธรรม ช้นั มธั ยมศึกษาปีที่ 4. กรุงเทพ : วฒั นาพานิช บญุ มี บุญเอ่ียม.ศึกษาการนาอิทธิบาท 4 ไปใช้ในการทางาน,วทิ ยานิพนธ์ปรญิ ญาการศึกษามหาบณั ฑิต (บณั ฑิตศกึ ษามหาวทิ ยาลยั ทักษิณ,2544) หน้า 14 พุทธทาสภกิ ขุ.การงานท่เี ป็นสุข.(กรุงเทพฯ : ธรรมสภา,2537) หน้า 26. พระมหาอานาจ ปวฑฺฒโน.การบรหิ ารการศึกษาตามหลักอิทธบิ าท 4 .(กรงุ เทพมหานคร :โรงพมิ พ์ มหาจุฬาลงกรณร์ าชวทิ ยาลยั ,2556), หนา้ 597-9 สานกั งานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกจิ และสงั คมแห่งชาติ. 2550. เศรษฐกจิ พอเพียงคอื อะไร กรุงเทพ : ธนาคารไทยพาณิชย์ จากดั . สานักงานเลขาธกิ ารสภาการศึกษากระทรวงศกึ ษาธิการ. 2550. คู่มอื คา่ ยคุณธรรมนาความรู้ สูส่ งั คมสมานฉันท์. กรงุ เทพ : กระทรวงศึกษาธิการ. อิทธิบาท 4. ค้นเมื่อ 10 กรกฎาคม 2561 http://www.learntripitaka.com/scruple/Itibaht4.html องค์ประกอบหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง.ค้นเมื่อ 10 กรกฎาคม 2561 http://www.dol.go.th/ethics/Pages Nutcharin วชิ าการ.คอม ( www.vcharkam.com)