Annual report 2021 rmsckk7

ANNUAL REPORT 2021 1

สารบญั คำนำ 03 สำรจำกผบู้ รหิ ำร 04 วิสยั ทัศน์ คำ่ นิยม พันธกจิ 05 ประวตั คิ วำมเป็นมำ 06 กำรพัฒนำองค์กร ปี 2564 10 รำงวัลแหง่ ควำมภำคภูมิใจ 13 โครงสร้ำงผบู้ รหิ ำร 17 กรรมกำรบรหิ ำร 18 โครงสรำ้ งหน่วยงำนและโครงสรำ้ งกำรบริหำร 19 โครงกำรสำคัญ 31 งบประมำณและรำยได้ 27 โครงกำรอน่ื ๆ 42 งำนบริกำร 55 กำรเผยแพร่ผลงำน 70 ขอ้ มลู บคุ ลำกร 72 กำรพัฒนำทรพั ยำกรบคุ คล 75 กำรประสำนควำมร่วมมือกบั หน่วยงำนอ่ืน 78 กิจกรรมภำยในหน่วยงำน 85 กจิ กรรมร่วมกับหนว่ ยงำนอื่น 96 คณะผจู้ ัดทำ 102 แผนทตี่ ั้งหนว่ ยงำน 103

คานา ศูนย์วิทยำศำสตร์กำรแพทย์ที่ 7 ขอนแก่น เป็นหน่วยงำนสังกัด กรมวิทยำศำสตร์กำรแพทย์ กระทรวงสำธำรณสุข ท่ีมีภำรกิจให้บริกำรตรวจ วิเครำะห์ทำงห้องปฏิบัติกำรด้ำนผลิตภัณฑ์สุขภำพ สมุนไพร กำรชันสูตรโรค วิจัยและพัฒนำองค์ควำมรู้และเทคโนโลยีทำงห้องปฏิบัติกำร เป็นห้องปฏิบัติกำร อ้ำงอิง สนับสนุนด้ำนวิชำกำรและถ่ำยทอดเทคโนโลยีกำรตรวจวิเครำะห์และ ชันสูตรโรคแก่ห้องปฏิบัติกำรเครือข่ำยภำครัฐและภำคเอกชนในพื้นท่ีจังหวัด กำฬสินธุ์ ขอนแก่น มหำสำรคำม และร้อยเอ็ด นอกจำกนี้ยังมีหน่วยงำนในพื้นท่ี จังหวัดใกล้เคียงท่ีมำใช้บริกำรท่ีเปิดเฉพำะศูนย์วิทยำศำสตร์กำรแพทย์ท่ี 7 ขอนแก่น เท่ำนนั้ กำรจัดทำรำยงำนประจำปี พ.ศ. 2564 ศูนย์วิทยำศำสตร์กำรแพทย์ที่ 7 ขอนแก่น ฉบับน้ีมีวัตถุประสงค์เพื่อแสดงผลสรุปกำรปฏิบัติงำนโครงกำร ด้ำนต่ำง ๆ ของศูนย์ฯ ที่เป็นไปตำมนโยบำยกรมวิทยำศำสตร์กำรแพทย์ และตอบสนองเขตสุขภำพที่ 7 แล้ว ยังได้แสดงสรุปผลกำรพัฒนำองค์กร รำงวัล แห่งควำมภำคภูมิใจ กำรบริหำรงบประมำณ โครงกำรสำคัญ งำนบริกำรทำง ห้องปฏิบัติกำร งำนด้ำนพัฒนำคุณภำพทั้งภำยในศูนย์ฯ และห้องปฏิบัติกำร เครือข่ำยในพื้นที่ กำรเผยแพร่ผ ลงำน กำรพัฒน ำทรัพยำกรบุคค ล กิจกรรมต่ำงๆ รวมท้ังกำรประสำนควำมร่วมมือกับหน่วยงำนเครือข่ำยใน เขตพ้ืนท่รี ับผดิ ชอบ ที่ดำเนนิ กำรตลอดชว่ งเวลำปีงบประมำณ 2564 หวังเป็นอย่ำงยิ่งว่ำ รำยงำนประจำปี พ.ศ. 2564 ฉบับนี้ จะเป็นประโยชน์ ในกำรพฒั นำงำนสำธำรณสุข แกผ่ ู้สนใจและหน่วยงำนท่ีเก่ียวข้อง 3 รายงานประจาปี 2564 ศูนยว์ ทิ ยาศาสตร์การแพทยท์ ่ี 7 ขอนแก่น

สารจากผ้บู ริหาร “เราม่งุ มนั่ ดำเนนิ กำรปรับปรงุ คุณภำพอยำ่ งต่อเนอ่ื ง โดยพัฒนำ บุคลำกรใหม้ คี วำมรคู้ วำมสำมำรถ ในกำรปฏิบัติงำนใหบ้ รกิ ำร กำรทดสอบอยำ่ งมืออำชีพและดว้ ย ควำมเป็นกลำง ตำมระบบคณุ ภำพ มำตรฐำนสำกล” นายวิชยั ปราสาททอง ผูอ้ านวยการ ศูนย์วิทยำศำสตร์กำรแพทย์ที่ 7 ขอนแก่น ให้บริกำรทดสอบและวิจัยทำง ห้องปฏิบัติกำรด้ำนวิทยำศำสตร์กำรแพทย์ แก่หน่วยงำนทั้งภำครัฐและเอกชนรวมทั้ง ประชำชน โดยนำระบบบริหำรคุณภำพ ISO 9001:2015 และระบบบริหำร PMQA มำประยุกต์ใช้ร่วมกับระบบบริหำรคุณภำพห้องปฏิบัติกำร ISO/IEC 17025:2017, ISO 15189:2012 และ ISO 15190:2003 เพื่อให้ผู้ใช้บริกำรได้รับองค์ควำมรู้ เทคโนโลยี บริกำรตรวจวิเครำะห์และข้อมูลสำรสนเทศที่ถูกต้อง มีคุณภำพและตอบสนองต่อ สถำนกำรณ์ตำ่ ง ๆ อยำ่ งทันเหตกุ ำรณ์ ด้วยระบบห้องปฏบิ ตั ิกำรเป็นทีย่ อมรบั ในระดับสำกล เป็นห้องปฏิบัติกำรอ้ำงอิง และเป็นศูนย์กลำงข้อมูลอ้ำงอิง สำรสนเทศด้ำนวิทยำศำสตร์ กำรแพทย์ ที่สนับสนุนกำรควบคุมป้องกันภัยต่อสุขภำพประชำชน ร่วมกับหน่วยงำน สำธำรณสุขและหน่วยงำนอ่ืนๆ เพ่ือให้เกิดควำมมั่นคง ด้ำนสุขภำพของประชำชนใน เขตสุขภำพท่ี 7 รายงานประจาปี 2564 4 ศนู ย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ที่ 7 ขอนแกน่

วิสยั ทศั น์ ค่านยิ ม พนั ธกิจ วิสัยทศั น์ “เปน็ หอ้ งปฏบิ ตั ิกำรอ้ำงองิ ด้ำนวทิ ยำศำสตรก์ ำรแพทย์ ที่มีควำมเป็นเลิศในภำคตะวันออกเฉยี งเหนือ” ค่านิยม “มุ่งมนั่ พัฒนำ คณุ ภำพบริกำร มำตรฐำนสำกล” พนั ธกิจ 1. ศึกษำวิจัยและพัฒนำเพ่ือให้ได้องค์ควำมรู้ เทคโนโลยีและ นวตั กรรมด้ำนวิทยำศำสตรก์ ำรแพทย์และสำธำรณสุข 2. เฝำ้ ระวงั ประเมิน ส่ือสำรแจง้ เตอื นภัย และกำหนดมำตรกำร กำรจัดกำรควำมเส่ยี งจำกโรคและภยั สขุ ภำพ 3. บริกำรตรวจวิเครำะห์ทำงห้องปฏิบัติกำรด้ำนวิทยำศำสตร์ กำรแพทย์และสำธำรณสขุ ในพ้นื ทรี่ บั ผิดชอบ 4. พัฒนำและกำหนดมำตรกำรสนับสนุนกำรป้องกันและแก้ไข ปญั หำยำเสพตดิ 5 รายงานประจาปี 2564 ศูนย์วทิ ยาศาสตรก์ ารแพทย์ที่ 7 ขอนแกน่

ประวตั ิความเปน็ มา พ.ศ. 2522 พ.ศ. 2556-2558 พ.ศ. 2562-2563 จดั ตง้ั ศนู ยฯ์ ภำค ก่อสรำ้ งอำคำรสำนกั งำนแห่งใหม่ ปรบั ปรุงอำคำร เพมิ่ บนั ไดหนี ตะวันออกเฉียงเหนอื ตอนบนท่ี เลขที่ 394 หมู่ 19 ถนนสีหรำช ไฟ ระบบระบำยอำกำศ ระบบ จังหวัดขอนแก่น โดยดดั แปลง เดโชไชย ตำบลศิลำ อำเภอเมือง ลดกำรใชพ้ ลงั งำน และ สำนักงำนเดมิ ชน้ั ลำ่ งของตกึ จังหวดั ขอนแกน่ พ้ืนที่ใชง้ ำน ปรบั ปรงุ ศนู ยร์ วมบรกิ ำรของ สำนกั งำนสำธำรณสุขจงั หวัด 4,317 ตำรำงเมตร โดยกำหนดให้ ศนู ย์ฯ เพ่ืออำนวยควำม ขอนแกน่ ถนนศรจี นั ทร์ อำเภอ ใชช้ ่อื ศูนย์วทิ ยำศำสตร์ สะดวกใหแ้ ก่ผู้ใช้บริกำร เมอื ง จงั หวดั ขอนแก่น กำรแพทย์ที่ 7 ขอนแก่น พ.ศ. 2530-2531 พ.ศ. 2561 พ.ศ. 2564 ได้รับงบประมำณก่อสร้ำงอำคำร ห้องปฏิบัติกำรทั้งหมดของ ปรบั ปรงุ ทพี่ กั ขยะติดเชื้อ ในที่ดินรำชพัสดุ จำนวน 1 ไร่ 77 ศนู ย์ฯ ได้ย้ำยมำ ณ อำคำรที่ ขยะทัว่ ไป เสน้ ทำงขนยำ้ ย ตำรำงวำ เลขท่ี 400/2 ถนนหน้ำ ทำกำรแห่งใหม่ทั้งหมด เพื่อ ขยะตดิ เช้ือ ศูนย์รำชกำร ตำบลในเมือง อำเภอ กำรบริหำรจัดกำรทรัพยำกร เมือง จังหวัดขอนแก่น พื้นท่ีใช้งำน และกำรทดสอบทำง 1,453.52 ตำรำงเมตร ห้ อ ง ป ฏิ บั ติ ก ำ ร ใ ห้ เ กิ ด ประโยชน์สงู สดุ แก่ผู้ใช้บริกำร รายงานประจาปี 2564 6 ศนู ย์วิทยาศาสตรก์ ารแพทยท์ ี่ 7 ขอนแก่น

7 รายงานประจาปี 2564 ศนู ยว์ ิทยาศาสตร์การแพทยท์ ่ี 7 ขอนแกน่

การพัฒนาองค์กร ปี 2564 รายงานประจาปี 2564 8 ศูนยว์ ิทยาศาสตรก์ ารแพทยท์ ี่ 7 ขอนแกน่

การประเมนิ ความคุ้มคา่ ของเคร่อื งมือ ในหอ้ งปฏิบัติการ บรรพต กล่ินประทมุ ศูนย์วิทยำศำสตร์กำรแพทย์ที่ 7 ขอนแก่น มีเครื่องมือวิเครำะห์หลำยประเภท และมีอัตรำกำรใช้ งำนที่สูง แต่ยังไม่มีข้อมูลกำรประเมินค่ำใช้จ่ำยต่อ หน่วยวิเครำะห์ (unit) ทำใหไ้ มท่ รำบว่ำเคร่ืองมือมีกำร ส่ ว น เ ค รื่ อ ง มื อ ท่ี ยั ง มี ค่ ำ ใ ช้ จ่ ำ ย สู ง ก ว่ ำ ค่ำใช้จ่ำยเฉล่ียเน่ืองจำกยังมีกำรใช้งำนต่ำ และมี ใช้งำนได้คุ้มค่ำหรือไม่ ผลสรุปจำกกำรประเมินควำม ค่ำใชจ้ ำ่ ยในกำรวิเครำะห์สูง ได้แก่ LC-MS LX500, UV-Vis spectrophotometer UV-2600, เคร่ือง คุ้มค่ำของเคร่ืองมือจะเป็นข้อมูลพ้ืนฐำนท่ีช่วยให้ กล่ันโปรตีน Kjeltec 8200, Incubator Friocell และ ICP-MS NexIon 300X สำมำรถจัดกำรทรัพยำกรทำงเครื่องมือวิเครำะห์และ ผลกำรประเมนิ ควำมคมุ้ คำ่ เครื่องมือทม่ี ี บริกำรต่ำง ๆ ของศูนย์ฯ ให้เกิดประโยชน์มำกย่ิงขึ้น กำรสอบเทียบท้ังหมด 31 เครือ่ ง สรุปดงั รูป ต่อไป กำรประเมินควำมคุ้มค่ำของเคร่ืองมือท่ี จำกรูป พบว่ำเคร่ืองมือวิเครำะห์ท่ีมีกำรสอบเทียบ ของศูนย์วิทยำศำสตร์กำรแพทย์ที่ 7 ขอนแก่น ดำเนินกำรในปีงบประมำณ 2564 ประกอบด้วย มีกำรใช้งำนได้อย่ำงคุ้มค่ำมี 26 เคร่ือง คิดเป็น ร้อยละ 83.87 เคร่ืองมือท่ีมีโอกำสขยำยกำรใช้งำน เคร่ืองมือท่ีมีกำรสอบเทียบและบำรุงรักษำจำนวน 31 บริกำรและวิชำกำรมี 5 เคร่ือง คิดเป็นร้อยละ 16.13 ซึง่ จะชว่ ยให้กำรพัฒนำปรับปรุงกระบวนกำร เคร่ือง แบ่งออกเป็น 11 กลุ่มเคร่ืองมือ โดยปัจจัยที่ ตรวจวิเครำะหใ์ ห้เกดิ ประสทิ ธภิ ำพเพิ่มข้ึนตอ่ ไป นำมำใช้ประเมินควำมคุ้มค่ำคือ สถิติจำกบันทึกกำร ใช้งำน ค่ำเสื่อมสภำพเครื่องมือ ค่ำบำรุงรักษำและ สอบเทียบ และค่ำวัสดุวิทยำศำสตร์ คำนวณเป็น ค่ำใช้จ่ำย/unit วิเครำะห์จำกกำรประเมินค่ำใช้จ่ำย เคร่ืองมือวิเครำะห์ท้ังหมดท่ีมีกำรสอบเทียบของ ศูนย์วิทยำศำสตร์กำรแพทย์ท่ี 7 ขอนแก่นพบว่ำมี ค่ำใช้จ่ำยเฉลยี่ /unit = 145.92 บำท เคร่ืองมือวิเครำะห์ที่มีอัตรำกำรใช้งำนสูงและ ค่ำใช้จ่ำยในกำรวิเครำะห์ต่ำกว่ำค่ำใช้จ่ำยเฉล่ีย ซึ่งสำมำรถใช้งำนได้อย่ำงคุ้มค่ำ 5 ลำดับแรก แสดง ดงั ตำรำง 1 Real Time PCR CPX 69 Real Time PCR ( )/unit 2 Incubator Memmert B80 Incubator 3.66/Rx 3 Real Time PCR Quantstudio5 Real Time PCR 4.79/ 4 HPLC Waters Acquity Chromatograph 30.50/Rx 5 IC Dionex Chromatograph 45.49/inject 90.22/inject 9 รายงานประจาปี 2564 ศูนยว์ ิทยาศาสตร์การแพทยท์ ่ี 7 ขอนแก่น

ปรบั ปรุงกระบวนการตรวจสารเสพติดในปัสสาวะ วำทณิ ี ดรบุญลน้ ขั้นตอน ข้อเทจ็ จรงิ /ปญั หา การแก้ไข/ปรบั ปรงุ ผรู้ บั ปรับปรุง สาคญั (เร่มิ 9 มถิ นุ ายน 2564) ผิดชอบ แล้วเสร็จ กำรรบั 1.มกี ำรลงขอ้ มลู /รำยละเอียด 1.สุ่มตรวจสอบขอ้ มลู กอ่ นนำสง่ Lab นกั วชิ ำกำร 5-8 ตัวอย่ำง ตัวอย่ำง ผดิ บอ่ ย 2.แกะซองบรรจตุ ัวอยำ่ ง ติดรหัสตวั อยำ่ งข้ำง คอมพิว กค. 64 2.ขวดตวั อยำ่ งไม่แกะซอง และไมต่ ิด ขวด จัดเรียงตัวอยำ่ งเป็น batch และจัดหำ เตอร์/จนท. รหสั ตัวอย่ำงทข่ี ำ้ งขวด กลอ่ งบรรจตุ วั อยำ่ งทเ่ี หมำะสม งำนรบั 3.ขวดตวั อย่ำงนำสง่ มลี กั ษณะและ 3.แจ้งผ้นู ำสง่ ทรำบและสนบั สนนุ ขวดเก็บตวั อยำ่ ง ตัวอย่ำง รูปทรงแตกตำ่ งกัน 4.ทำแบบบันทกึ ขอ้ มูลเป็น batch จำกฐำนขอ้ มูล 4.กำรจดั เรยี งตวั อยำ่ งไมเ่ ปน็ ระบบ โดยแยกตำมวัตถปุ ระสงค์กำรทดสอบ รบั สง่ ตวั อย่ำง 2 รอบ/วนั 8.30-9.00 น. ของทุกวัน Lab รับตัวอยำ่ งเอง พนง.งำน 12 ตัวอยำ่ ง (9.30 น. และ 15.30 น.) กอ่ นกำรทดสอบ ตำมจำนวนทสี่ ำมำรถทดสอบ บรกิ ำร กค. 64 เขำ้ Lab Lab เกบ็ ในตู้เยน็ รอกำรทดสอบ ได้แล้วเสรจ็ โดย จนท.งำนรับตย.นำออกจำก ต้เู ยน็ ไวร้ อ นักวเิ ครำะห์ 1 เตรียม เตรยี มวัสดุและอปุ กรณส์ ำหรบั กำร กค. 64 ควำม ทดสอบ ได้แก่ test tube/micro ใช้เวลำนำน/ไม่ต้องใชท้ ักษะ จดั พนง. พรอ้ ม tube/แผ่น TLC และเขยี นรหัส หอ้ งปฏิบตั กิ ำรชว่ ย และเปลย่ี นกำรเขยี นรหสั Lab ตวั อย่ำง ตัวอยำ่ งมำใชเ้ ป็นลำดับตำม batch no. แทน ทดสอบ เบ้อื งต้น 1.เรยี งตัวอยำ่ งตำมลำดับ แกะซีลฝำ 1.จัดเรยี งตวั อยำ่ งเปน็ batch ตำมลำดับในแบบ นักวิเครำะห์ 9 2.แกะชดุ ทดสอบ ทดสอบเบื้องต้น บนั ทึกตัวอยำ่ งนำส่ง ตรวจสอบควำมถูกต้อง กค. 64 กำร บนั ทึกผลท่ีขวดและฝำ ถำ่ ยรปู ถ่ำยรปู นกั วเิ ครำะห์ เตรยี ม (รหสั ตย./ช่ือ-สกลุ /ผล) 2.ตรวจยนื ยนั ตำมวัตถุประสงค์กำรทดสอบท่ีระบุ นกั วิเครำะห์ 28-30 ตัวอยำ่ ง มำในแบบบันทึก มิย. 64 กำรสกัด ดดู ตัวอย่ำง 20 ตย./รอบกำร นกั วิเครำะห์ ตัวอย่ำง ทดสอบ เตรียม 2 หลอด/ตย. รวม ปรับลดจำนวนตวั อย่ำง/รอบกำรทดสอบ เพ่อื ให้ นกั วเิ ครำะห์ 1-30 46 หลอด/รอบกำรทดสอบ ได้ TLC band ท่ีขอบเพลททั้งสองดำ้ นไม่โค้งเว้ำ /ผู้ตรวจสอบ กค. 64 TLC ขึ้น Tech. CH2Cl2+Na2B4O7·10H2O 9 ออก 1. กำรเติม CH2Cl2 ปรบั นำ dispenser มำใชท้ ำ กค. 64 รำยงำน vortex ดดู ส่วนบนท้งิ ใหไ้ ดป้ รมิ ำตรทถี่ ูกตอ้ ง รวดเร็ว และเทำ่ กันทุก ผล คร้งั 9 Na2SO4 2. กำรดดู ส่วนบนท้ิง ปรับนำ suction pump กค. 64 ส่งมอบ รำยงำน centrifuge ดูดส่วนบนท้งิ มำใช้ทำให้รวดเร็วขึน้ เทใส่ micro tube ระเหย กรณจี ำนวนตัวอย่ำงมำกจะจัด จนท.ทป่ี ฏิบตั ิงำน ดว้ ยเทคนิค TLC ชว่ ยเพม่ิ กำร spot/spray จนท.ตอ้ งมีควำม ชำนำญและใชเ้ วลำมำก 1.นกั วิเครำะห์ scan แผน่ TLC บันทกึ ในระบบ ลง ขอ้ มูลผลทดสอบในแบบบนั ทกึ และระบบ 1.นักวเิ ครำะห์ scan แผน่ TLC iLabPlus พิมพ์ผลเบือ้ งต้น ตรวจสอบควำมถกู สรุปผลกำรทดสอบและลงขอ้ มูล ต้อง ลงลำยมือชอื่ 2.จนท.งำนรับตัวอยำ่ งลงผลกำร 2.ผ้ตู รวจสอบ ตรวจสอบควำมถกู ตอ้ งของผล ทดสอบใน iLabPlus พิมพ์ผล กำรทดสอบ รับรองผลในระบบ เสนอ ผอ.อนุมตั ิ เบือ้ งต้น 3. นกั วเิ ครำะห์ตรวจสอบควำม ถกู ต้อง ลงลำยมอื ชอ่ื 4.ผู้ตรวจสอบ ตรวจสอบควำมถูก ตอ้ ง รบั รองผลในระบบ เสนอ ผอ. อนุมัติ 1.ผอ.อนมุ ตั ริ ำยงำน 1. เปลยี่ นมำใช้ซองแบบมีหน้ำต่ำง ไม่ตอ้ งพมิ พ์ ธรุ กำร ก.พ. 64 2.จนท.พมิ พร์ ำยงำน พับใสซ่ อง 2. รำยงำนผ่ำนระบบ e-report ส.ค. 64 จดั ส่ง พบกำรสลับรำยงำนกบั ซอง รายงานประจาปี 2564 10 ศูนย์วทิ ยาศาสตร์การแพทยท์ ี่ 7 ขอนแก่น

ปรับปรุงระบบการจดั การ ระบบตดิ ตามการ ขยะตดิ เชอ้ื /ขยะท่วั ไป ดาเนนิ งานของศูนยฯ์ ทนงศักด์ิ เศษออ่ น (Dashboard) ดาเนนิ การแล้วเสร็จ กันยายน 2564 ตรวจสอบพัสดุ ศูนย์วิทยำศำสตร์กำรแพทย์ที่ 7 ขอนแก่น สถานะตัวอยา่ งรายวัน ได้ดำเนินกำรพัฒนำระบบกำรจัดกำรขยะติดเชื้อ ขยะท่ัวไป โดยใช้เงินบำรุงของศูนย์ฯ งบประมำณ 160,000 บำท ดำเนินกำรแล้วเสร็จเม่ือวันที่ 23 กรกฎำคม 2564 สถานะการเงนิ รายวัน 11 รายงานประจาปี 2564 ศูนย์วิทยาศาสตรก์ ารแพทยท์ ี่ 7 ขอนแก่น

ปรบั ปรงุ กระบวนการรบั ตวั อย่าง รายงานผลการทดสอบ E-report เครื่องอา่ นและเคร่อื งพมิ พ์บารโ์ ค้ด (เรม่ิ ใช้ ส.ค. 2564) (เริม่ ใช้ ก.พ. 2564) ชอ่ งทำงติดตอ่ ของผใู้ ชบ้ รกิ ำรผำ่ น Line Official account (ปี 2564 มจี ำนวน สมำชกิ 725 รำย) การใช้ซองจดหมายหนา้ ต่าง (เร่ิมใช้ ก.พ. 2564) รายงานประจาปี 2564 12 ศนู ยว์ ทิ ยาศาสตรก์ ารแพทย์ท่ี 7 ขอนแก่น

รางวัล แหง่ ความภาคภูมใิ จ 13 รายงานประจาปี 2564 ศูนย์วทิ ยาศาสตรก์ ารแพทยท์ ี่ 7 ขอนแกน่

นางสาวดาราวรรณ เวียงยศ นกั วิทยำศำสตร์กำรแพทยช์ ำนำญกำรพเิ ศษ รางวลั คนดศี รีกรม ประจาปี 2563 นายนิยม วงศา นกั วทิ ยำศำสตรก์ ำรแพทยช์ ำนำญกำร รางวัลรองชนะเลศิ นาเสนอในเวที R2R เรอ่ื ง กำรพัฒนำวธิ ตี รวจวิเครำะหป์ รมิ ำณแอลกอฮอล์สชี่ นดิ ในผลติ ภัณฑท์ มี่ แี อลกอฮอลเ์ ปน็ สว่ นประกอบเพอ่ื สุขอนำมัยสำหรบั มือ ด้วยวิธี Headspace Gas Chromatography วันที่ 29 มิถนุ ำยน 2564 รายงานประจาปี 2564 14 ศนู ย์วทิ ยาศาสตรก์ ารแพทยท์ ่ี 7 ขอนแกน่

บคุ ลำกรดีเด่นประจำปี 2563 นางวธิ ินา ชาวปทมุ เจ้ำพนักงำนวิทยำศำสตรก์ ำรแพทยช์ ำนำญงำน กลมุ่ งำนชนั สูตรสำธำรณสขุ นายบรรจง สาครเสถยี ร พนักงำนห้องปฏิบตั กิ ำร กลุ่มงำนคุ้มครองผู้บรโิ ภคด้ำนสำธำรณสุข 15 รายงานประจาปี 2564 ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทยท์ ่ี 7 ขอนแก่น

โครงสร้างผู้บรหิ าร และ คณะกรรมการบริหาร รายงานประจาปี 2564 16 ศูนยว์ ิทยาศาสตร์การแพทยท์ ่ี 7 ขอนแก่น

โครงสร้ำงผบู้ ริหำร นายวิชยั ปราสาททอง ผู้อำนวยกำรศนู ยว์ ิทยำศำสตรก์ ำรแพทย์ท่ี 7 ขอนแกน่ นางวาทณิ ี ดรบญุ ล้น นางเพียงใจ วงศส์ วุ รรณ นางสาวดาราวรรณ เวียงยศ รองผอู้ ำนวยกำรดำ้ นบรหิ ำร รองผอู้ ำนวยกำรดำ้ นวิชำกำร รองผู้อำนวยกำรดำ้ นบริกำร 17 รายงานประจาปี 2564 ศนู ยว์ ทิ ยาศาสตรก์ ารแพทยท์ ี่ 7 ขอนแกน่

คณะกรรมกำรบรหิ ำร นายวิชยั ปราสาททอง ผู้อำนวยกำรศูนย์วิทยำศำสตร์กำรแพทยท์ ่ี 7 ขอนแก่น นางวาทิณี ดรบญุ ลน้ นางเพยี งใจ วงศ์สวุ รรณ นางสาวดาราวรรณ เวยี งยศ หัวหน้ำหอ้ งปฏบิ ัติกำรเคมี หัวหน้ำหอ้ งปฏบิ ตั กิ ำรเคมี ดำ้ นอำหำร หัวหน้ำกลุม่ พฒั นำ ด้ำนพษิ วทิ ยำและยำเสพติด ยำ เคร่อื งสำอำง และสมนุ ไพร คุณภำพและวชิ ำกำร นางกมลทิพย์ จุตาทศิ นางวัจนา ช่างทอง นายธรี วัฒน์ สภุ าวฒั นพันธ์ นางเตยี งทอง วงษ์กาฬสินธุ์ หวั หน้ำหอ้ งปฏิบัตกิ ำร หวั หนำ้ หอ้ งปฏิบัตกิ ำร หัวหนำ้ ห้องปฏิบตั กิ ำร หวั หนำ้ ฝำ่ ยบรหิ ำรท่วั ไป จลุ ชวี วิทยำ พยำธิวิทยำคลินกิ รังสีและเครอื่ งมอื แพทย์ รายงานประจาปี 2564 18 ศูนยว์ ิทยาศาสตร์การแพทย์ท่ี 7 ขอนแก่น

โครงสร้างหน่วยงาน และ โครงสรา้ งการบรหิ าร 19 รายงานประจาปี 2564 ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทยท์ ่ี 7 ขอนแกน่

โครงสรำ้ งหนว่ ยงำน อธิบดี ผู้อำนวยกำรศูนย์ฯ รองผูอ้ ำนวยกำรด้ำนบริหำร รองผู้อำนวยกำรด้ำนวชิ ำกำร คณะบรหิ ำรจัดกำรดำ้ นวชิ ำกำร รองผู้อำนวยกำรด้ำนบริกำร คณะกรรมกำรระบบประกนั คุณภำพ QM DCO LSO TM กลุ่มชันสูตร กลมุ่ คุ้มครอง กลุม่ พฒั นำ ฝ่ำยบริหำร สำธำรณสขุ ผ้บู รโิ ภคด้ำน คณุ ภำพ ท่ัวไป สำธำรณสขุ และวชิ ำกำร รายงานประจาปี 2564 20 ศูนย์วทิ ยาศาสตรก์ ารแพทยท์ ่ี 7 ขอนแกน่

โครงสร้ำงกำรบริหำร 1. กลมุ่ ชันสตู รสาธารณสุข ตรวจชนั สูตรทำงหอ้ งปฏิบัตกิ ำรเพอ่ื สนบั สนุนกำรเฝ้ำระวัง ควบคมุ ปอ้ งกนั รักษำโรค และส่งเสรมิ สขุ ภำพทำงดำ้ นโรคติดเช้ือและโรคไมต่ ิดเชอ้ื ตรวจวเิ ครำะห์ตวั อยำ่ งทำงด้ำนคลนิ ิก นิติเวช สำรเสพตดิ เพ่อื สนบั สนนุ กำรตรวจวนิ ิจฉัยรกั ษำ กำรดำเนินคดีทำงกฎหมำย และกำรเฝ้ำระวังสุขภำพผู้ประกอบ อำชพี ทเี่ สีย่ งตอ่ สำรพิษ โดยแบง่ หนำ้ ที่ควำมรับผดิ ชอบเป็น 2 ด้ำน ดังน้ี 1.1 ดา้ นพยาธวิ ทิ ยาคลนิ ิก 1. ตรวจยนื ยนั ด้ำนโรคติดเช้ือ เชน่ โรคไขเ้ ลอื ดออก ไข้หวัดใหญ่ ไวรัสซกิ ำ (Zika virus) โรคตดิ เชอื้ ระบบทำงเดินหำยใจตะวันออกกลำง (MERS-CoV) โรคเอดส์ โรคอุจจำระรว่ ง เช้อื กอ่ โรค คอตบี โรคหัด โรคหดั เยอรมนั และกำรตรวจหำสำรพนั ธุกรรมไวรสั โคโรนำ 2019 (COVID-19) 2. ตรวจยนื ยนั ด้ำนไม่ตดิ เชือ้ เชน่ โรคธำลสั ซีเมีย HLA-B allele เป็นตน้ 3. ตรวจแยกสำยพนั ธุข์ องเชือ้ กอ่ โรคอุจจำระรว่ งเพื่อเฝำ้ ระวังทำงระบำดวทิ ยำและเฝำ้ ระวังกำรดือ้ ยำ 4. เป็นห้องปฏิบัติกำรอ้ำงอิง ด้ำนโรคอุบัติใหม่อุบัติซ้ำ โดยใช้เทคโนโลยี ด้ำนอณูวิทยำช้ันสูง (Advanced Molecular Detection Laboratory :AMD Lab.) 5. สนบั สนุนวสั ดอุ ุปกรณ์ชันสูตร ไดแ้ ก่ VTM เป็นต้น 6. ศึกษำวิจัยและสนับสนุนด้ำนวิชำกำรแก่หน่วยงำนเครือข่ำย เพื่อสนับสนุนกำรควบคุม ป้องกันโรค และแก้ไขปัญหำสำธำรณสขุ ในพ้ืนที่ 21 รายงานประจาปี 2564 ศูนยว์ ิทยาศาสตรก์ ารแพทยท์ ่ี 7 ขอนแกน่

โครงสร้ำงกำรบรหิ ำร 1.2 ด้านพิษวทิ ยาและยาเสพติด 1. ตรวจวิเครำะหเ์ พ่ือหำชนิดและปริมำณสำรพษิ ในตวั อยำ่ งจำกรำ่ งกำย เชน่ เลอื ด น้ำล้ำงกระเพำะ ปสั สำวะ และสิง่ ส่งตรวจอืน่ ๆ 2. ตรวจพิสูจน์หำสำรเสพติดและวัตถุออกฤทธ์ิต่อจิตและประสำทในปัสสำวะ เช่น ยำบ้ำ และ กัญชำ เพอ่ื ประกอบกำรดำเนนิ คดตี ำมกฎหมำย 3. ตรวจเอกลักษณ์หำยำรักษำโรคในตัวอย่ำงจำกร่ำงกำย เช่น Benzophenone,Barbiturates, Paracetamol 4. ตรวจหำระดับเอนไซมโ์ คลีนเอสเตอเรสในเลือดและอะซิตลิ โคลีนเอสเตอเรสในซีร่ัม 5. ตรวจวิเครำะห์ดำ้ นชวี อนำมยั เชน่ ระดบั ตะกัว่ ในเลอื ด 6. ตรวจวิเครำะห์หำปริมำณแอลกอฮอล์ในเลือดและซีร่ัม เพ่ือสนับสนุนกำรดำเนินงำนตำม พระรำชบญั ญัตจิ รำจรทำงบก และกำรเฝำ้ ระวังอุบัติเหตุทำงท้องถนนตำมนโยบำยของรัฐบำล 7. สนับสนุนชุดทดสอบสำรเสพติดในปัสสำวะและปัสสำวะควบคุมผลกำรทดสอบให้กับหน่วยงำนใน พน้ื ที่ 8. ศึกษำวิจัยและสนับสนุนด้ำนวิชำกำรแก่หน่วยงำนเครือข่ำย เพื่อสนับสนุนกำรแก้ไขปัญหำ สำธำรณสุขในพนื้ ท่ี รายงานประจาปี 2564 22 ศูนย์วทิ ยาศาสตรก์ ารแพทย์ที่ 7 ขอนแกน่

โครงสร้ำงกำรบรหิ ำร 2. กล่มุ คมุ้ ครองผู้บริโภคดา้ นสาธารณสขุ กำรตรวจวิเครำะห์คุณภำพและควำมปลอดภัยของผลิตภัณฑ์สุขภำพ ได้แก่ อำหำร น้ำ ยำ ผลิตภัณฑ์จำกสมุนไพร ยำเสพติด วัตถุออกฤทธิ์ต่อจิตและประสำท เครื่องสำอำง วัตถุอันตรำย เครื่องกำเนิดรังสีเอกซ์ และเครื่องมือแพทย์ เพ่ือควบคุมคุณภำพผลิตภัณฑ์ให้เป็นไปตำมมำตรฐำน กำหนด ประกอบกำรขึ้นทะเบียนผลิตภัณฑ์ กำรดำเนินคดีตำมกฎหมำย และสนับสนุนกำรคุ้มครอง ผบู้ รโิ ภค โดยแบง่ หน้ำทค่ี วำมรับผดิ ชอบเป็น 3 งำน ดงั นี้ 2.1 ดา้ นอาหาร 2.2 ด้านยา เครอื่ งสาอางและ 1. ตรวจวิเครำะห์คุณภำพของอำหำรและน้ำ สมนุ ไพร ทง้ั ทำงกำยภำพ เคมี และจุลชีววิทยำ 2. ตรวจวิเครำะห์สำรตกค้ำง สำรปนเปื้อน 1. ตรวจวิเครำะห์คุณภำพของยำสำเร็จรูป วัตถุเจือปนท่ีใช้ในอำหำร เช่น โลหะหนัก ยำฆ่ำ วัตถุดิบที่นำมำผลิตยำ ท้ังทำงกำยภำพและ แมลง วัตถุกันเสีย สำรให้ควำมหวำนแทน ทำงเคมี เช่นปริมำณตัวยำสำคัญ กำรละลำยของ นำ้ ตำล สีสงั เครำะห์ ตัวยำ ควำมสม่ำเสมอของน้ำหนัก ควำมเป็น 3. ตรวจวิเครำะห์ และหำสำเหตุของโรคอำหำร กรด-ดำ่ ง (pH) เปน็ พิษทำงจุลชีววิทยำ เช่น โรคอุจจำระร่วง 2. ตรวจวเิ ครำะห์ยำทำงจุลชีววิทยำ เช่น ปริมำณ 4. ศึกษำวิจัยและสนับสนุนด้ำนวิชำกำรแก่ เช้ือจุลินทรีย์ในยำแผนโบรำณ ยำสมุนไพร หน่วยงำนเครือข่ำย เพ่ือกำรคุ้มครองบริโภค วัตถดุ ิบสมุนไพร และแก้ไขปัญหำสำธำรณสุขในพ้ืนที่ 3 . ต ร ว จ เ อ ก ลั ก ษ ณ์ ตั ว ย ำ แ ผ น ปั จ จุ บั น ใ น ผลิตภัณฑ์ยำแผนปจั จุบนั และยำแผนโบรำณ 23 รายงานประจาปี 2564 4. ตรวจวิเครำะหส์ ำรห้ำมใช้ในเคร่ืองสำอำง 5. ตรวจพสิ ูจน์ยำเสพติดให้โทษและวัตถุออกฤทธ์ิ ศูนยว์ ทิ ยาศาสตรก์ ารแพทย์ที่ 7 ขอนแก่น ต่อจิตและประสำท เพ่ือประกอบกำรดำเนินคดี เช่น ยำบ้ำ เฮโรอีน ฝิ่น กัญชำ รวมท้ังน้ำยำเคมีท่ี ใช้ผลติ ยำเสพติด เป็นตน้ 6. ตรวจหำสำรระเหยในวัตถุของกลำง เช่น โทลอู นี ในกำว เปน็ ต้น 7. ศึกษำวิจัยและสนับสนุนด้ำนวิชำกำรแก่ หน่วยงำนเครือข่ำย เพื่อกำรคุ้มครองบริโภคและ แกไ้ ขปญั หำสำธำรณสขุ ในพืน้ ท่ี

โครงสรำ้ งกำรบรหิ ำร ห้องปฏบิ ตั ิการเคมี หอ้ งปฏบิ ตั ิการจลุ ชีววทิ ยา รายงานประจาปี 2564 24 ศูนย์วทิ ยาศาสตรก์ ารแพทย์ที่ 7 ขอนแก่น

โครงสรำ้ งกำรบริหำร 2.3 ด้านรงั สแี ละเคร่ืองมอื แพทย์ 1. ตรวจสอบคุณภำพและควำมปลอดภัยในกำรใช้ งำนของเคร่ืองเอกซเรย์ ห้องเอกซเรย์ และวัสดุ ปอ้ งกันรงั สี 2. ให้คำปรึกษำและควำมรู้เกี่ยวกับกำรปฏิบัติงำน และกำรปอ้ งกันอันตรำยจำกรังสี 3. สอบเทียบมำตรฐำนเครื่องวัดแอลกอฮอล์จำก ลมหำยใจ (Breath Analyzer) 4. ศึกษำวิจัยและสนับสนนุ ด้ำนวชิ ำกำรแก่หน่วยงำน เครือข่ำย เพื่อกำรคุ้มครองบริโภคและแก้ไขปัญหำ สำธำรณสุขในพื้นที่ 3. กลมุ่ พฒั นาคณุ ภาพและวิชาการ ดำเนินงำนด้ำนระบบคุณภำพห้องปฏิบัติกำรตำมระบบมำตรฐำน ISO/IEC 17025, ISO 15189, ISO 15190 และระบบบรหิ ำรคุณภำพ ISO 9001 ประสำนงำนจัดทำแผน/โครงกำรต่ำงๆ ด้ำนพัฒนำองค์กร และพัฒนำ ระบบเทคโนโลยีสำรสนเทศ ดงั นี้ 1. ประสำนงำนกำรจัดทำแผนงำน/ โครงกำรตำ่ ง ๆ ติดตำมควำมก้ำวหน้ำ สรปุ และประเมนิ ผลกำรปฏิบตั งิ ำน 2 . ด ำ เ นิ น ง ำ น ป ร ะ กั น คุ ณ ภ ำ พ ห้องปฏบิ ัตกิ ำร 3. ดำเนินกำรพัฒนำระบบเทคโนโลยี ส ำ ร ส น เ ท ศ แ ล ะ ข้ อ มู ล ข่ ำ ว ส ำ ร ด้ ำ น วทิ ยำศำสตรก์ ำรแพทย์ 4. ประสำนงำนกำรดำเนินงำนด้ำน พัฒนำองคก์ ร 5. สนับสนุนด้ำนวิชำกำรและด้ำน ป ร ะ กั น คุ ณ ภ ำ พ ห้ อ ง ป ฏิ บั ติ ก ำ ร แ ก่ หนว่ ยงำนเครือข่ำย 25 รายงานประจาปี 2564 ศนู ยว์ ทิ ยาศาสตร์การแพทย์ท่ี 7 ขอนแกน่

โครงสรำ้ งกำรบริหำร 4. ฝ่ายบรหิ ารทั่วไป มีหนำ้ ที่กำรปฏบิ ตั ิงำน ดงั น้ี - งำนกำรเจำ้ หนำ้ ท่ี - ศูนย์รวมบริกำร - งำนสำรบรรณ - บริหำรจัดกำรตวั อย่ำงทดสอบ รบั และลงทะเบยี นสง่ิ ส่งตรวจ - งำนพัสดุ - ใหบ้ ริกำรข้อมูลขำ่ วสำรวชิ ำกำรและงำนประชำสัมพันธ์ - งำนกำรเงินและบญั ชี - กำรเกบ็ รกั ษำและสบื ค้นข้อมลู หรือเอกสำรผลกำรทดสอบ - งำนอำคำรสถำนที่ - พมิ พร์ ำยงำนผลกำรทดสอบอิเล็กทรอนิกส์ - งำนบรกิ ำรยำนพำหนะ - กำรตดิ ต่อและประสำนงำนทั้งภำยในและภำยนอกหนว่ ยงำน รายงานประจาปี 2564 26 ศูนยว์ ิทยาศาสตร์การแพทยท์ ่ี 7 ขอนแก่น

งบประมาณและรายได้ 27 รายงานประจาปี 2564 ศูนย์วทิ ยาศาสตรก์ ารแพทย์ที่ 7 ขอนแก่น

งบประมำณที่ไดร้ บั จดั สรร 47.73 % ภาพรวม งบกลาง 26,216,345.32 45.56 % 12,513,352.22 งบดาเนินงาน 11,945,043.10 6.02 % 0.69 % งบลงทุน 1,577,950.00 งบประมาณ เบิกแทนกัน 180,000.00 เบกิ แทนสำนกั งำนคณะกรรมกำรอำหำรและยำ 28 (สนับสนุนกำรตรวจวิเครำะห์ผลติ ภณั ฑส์ ขุ ภำพ) รายงานประจาปี 2564 ศูนย์วทิ ยาศาสตร์การแพทย์ที่ 7 ขอนแก่น

เงนิ นอกงบประมำณ คงเหลือ ณ วันท่ี 30 กันยำยน 2564 56,589,185.27 16% 46% รายรับ 38% ยกยอดจำกปี 2563 31,411,650.04 รำยรับ รำยจำ่ ย รายจา่ ย 12,964,236.01 ยกยอดจาก 2563 38,141,771.24 รายงานการรบั – จา่ ย เงนิ นอกงบประมาณ รายการ ยอดรวม(บาท) คงเหลือ(บาท) เงินบารงุ (ยอดยกมา ปี 2563 เทา่ กับ 38,141,771.24 บาท) 31,411,650.04 56,589,185.27 1. รายรบั 30,753,260.00 -รำยได้จำกกำรให้บริกำร 6,590.04 -รำยได้ดอกเบย้ี เงินฝำกธนำคำร 651,800.00 -รำยไดอ้ ืน่ (รับเงนิ โอนจำกกรมวทิ ย์ฯ) 12,964,236.01 2. รายจา่ ย 1,868,615.00 -คำ่ จำ้ งพนักงำนกระทรวงสำธำรณสขุ /ลูกจำ้ งชัว่ ครำว 45,913.90 -ค่ำกองทุนสำรองเลี้ยงชพี กสจ. และคำ่ สมทบ 985,841.74 -คำ่ ประกันสังคมและค่ำสมทบ 314,400.00 -คำ่ ตอบแทน นวพ.และนกั ฟสิ ิกส์รงั สี 7,637,262.01 -ค่ำตอบแทนใช้สอยและวัสดุ 1,259,837.36 -ค่ำสำธำรณปู โภค 851,866.00 -คำ่ ครุภัณฑ์ -สง่ คนื คำ่ ตรวจวเิ ครำะหฯ์ 500.00 29 รายงานประจาปี 2564 ศูนยว์ ิทยาศาสตร์การแพทยท์ ี่ 7 ขอนแก่น

รำยได้จำกกำรให้บรกิ ำร รวม ปี 2564 พยำธิวทิ ยำคลนิ ิก 31,411,650.04 19,908,960 บำท อำหำร 6,247,030 บำท รงั สีและเครอื่ งมือแพทย์ 2,467,200 บำท พิษวทิ ยำ 1,308,070 บำท ยำ 805,400 บำท คำ่ บรกิ ำรคดั สำเนำ/ รำยได้อ่นื ๆ 674,990.04 บำท ปี 2562 - 2564 รายงานประจาปี 2564 30 ศูนยว์ ทิ ยาศาสตร์การแพทย์ที่ 7 ขอนแก่น

โครงการสาคญั 31 รายงานประจาปี 2564 ศนู ยว์ ิทยาศาสตรก์ ารแพทยท์ ี่ 7 ขอนแก่น

โครงการพัฒนาเครอื ข่ายวทิ ยาศาสตร์การแพทย์ชุมชน ประจาปี พ.ศ. 2564 ดา้ นศนู ย์แจ้งเตือนภัย เฝา้ ระวังและรับเรื่องร้องเรยี น ปญั หาผลติ ภัณฑส์ ุขภาพในชมุ ชน กลุม่ คมุ้ ครองผู้บรโิ ภคด้ำนสำธำรณสขุ ศูนย์วิทยำศำสตร์กำรแพทย์ท่ี 7 ขอนแก่น ได้ดำเนินกิจกรรมโครงกำรพัฒนำเครือข่ำย วิทยำศำสตร์กำรแพทย์ชุมชนฯ ด้ำนพัฒนำศูนย์แจ้งเตือนภัย เฝ้ำระวังและรับเรื่องร้องเรียนปัญหำ ผลิตภัณฑ์สุขภำพในชุมชนได้เห็นควำมสำคัญของกำรดำเนินงำนคุ้มครองผู้บริโภคในระดับตำบล โดย ถำ่ ยทอดองค์ควำมรู้และเทคโนโลยีด้ำนวิทยำศำสตร์กำรแพทย์เพื่อเพ่ิมศักยภำพและยกระดับศูนย์แจ้ง เตือนภยั ฯ ตน้ แบบด้ำนคุม้ ครองผู้บริโภค เน้นกำรดำเนินงำนแบบบูรณำกำรร่วมกับหน่วยงำนเครือข่ำย ท้ังภำครัฐเอกชน และผู้นำชุมชน ให้ประชำชนเข้ำมำมีส่วนร่วมดำเนินกำรเพื่อร่วมกันแก้ไขปัญหำตำม บริบทของพื้นที่ โดยในปี 2564 ศูนย์ฯ ได้ประเมินและพัฒนำศูนย์แจ้งเตือนภัยฯ จำนวน 70 แห่ง ครอบคลมุ 679 หมบู่ ำ้ น ใน 4 จังหวัด ไดแ้ ก่ จังหวัดขอนแก่น จำนวน 408 หมู่บ้ำนใน 14 อำเภอ ได้แก่ อำเภอหนองเรือ ภูเวียง สีชมพู หนองสองห้อง กระนวน แวงใหญ่ บ้ำนไผ่ บ้ำนแฮด พล พระยืน ภูผำม่ำน มัญจำคีรี หนองนำคำ และเวียงเก่ำ จังหวัดมหำสำรคำม จำนวน 29 หมู่บ้ำน 2 อำเภอ ได้แก่ อำเภอช่ืนชม และวำปีปทุม จังหวัดกำฬสินธุ์ 55 หมู่บ้ำน จำนวน 2 อำเภอ ได้แก่ อำเภอกมลำไสย และ อำเภอห้วยผ้ึง และจังหวัดร้อยเอ็ด จำนวน 177 หมู่บ้ำน 1 อำเภอ ได้แก่ อำเภอเมืองร้อยเอ็ด โดยผ่ำน กำรประเมินตำมเกณฑ์คุณภำพศูนย์แจ้งเตือนภัยฯ ของกรมวิทยำศำสตร์กำรแพทย์ มีศักยภำพในกำร ดำเนินงำนเฝ้ำระวังและรับเรื่องร้องเรียนปัญหำผลิตภัณฑ์สุขภำพในชุมชน นอกจำกนี้ศูนย์ ฯ ยังได้ จดั ทำฐำนขอ้ มลู ศนู ย์แจ้งเตอื นภัย ฯ โดยลงทะเบียนในระบบสำรสนเทศของกรมวิทยำศำสตร์กำรแพทย์ จำนวน 104 แห่ง เป็นศูนย์แจ้งเตือนภัย ฯ เดิม จำนวน 92 แห่ง จำก 29 อำเภอ ได้แก่ หนองเรือ ภูเวียง สีชมพู หนองสองห้อง กระนวน แวงใหญ่ บ้ำนไผ่ บ้ำนแฮด พล พระยืน ภูผำม่ำน มัญจำคีรี หนองนำคำ เวียงเก่ำ ชนบท อุบลรัตน์ เขำสวนกวำง ชุมแพ สูง บ้ำนฝำง โนนศิลำ เมืองขอนแก่น และ จังหวัดขอนแก่น อำเภอชื่นชม และ วำปีปทุมจังหวัดมหำสำรคำม อำเภอกมลำไสย และอำเภอห้วยผ้ึง จังหวัดกำฬสินธุ์ อำเภอเมืองร้อยเอ็ด และทุ่งเขำหลวง จังหวัดร้อยเอ็ด และพัฒนำศูนย์แจ้งเตือนภัยฯ ใหมใ่ นปี 2564 จำนวน 12 แหง่ ใน 2 อำเภอ ได้แก่ อำเภอโคกโพธิ์ไชย และมัญจำครี ี ปัญหำอุปสรรค เน่ืองจำกสถำนกำรณ์โควิด - 19 ส่งผลกระทบในกำรลงพื้นท่ี ประสำน เครือขำ่ ยเพ่อื สำรวจ รวบรวมขอ้ มูลและประเมินตนเองของศูนยแ์ จ้งเตอื นภัย ฯ รายงานประจาปี 2564 32 ศนู ยว์ ิทยาศาสตรก์ ารแพทยท์ ี่ 7 ขอนแกน่

โครงการพัฒนาเครอื ข่ายวิทยาศาสตรก์ ารแพทย์ชมุ ชน ประจาปี พ.ศ. 2564 ดา้ นการพฒั นายกระดับ ผลิตภัณฑ์ชมุ ชน OTOP ด้านอาหาร กลมุ่ คุม้ ครองผู้บรโิ ภคดำ้ นสำธำรณสุข ศูนย์วทิ ยำศำสตรก์ ำรแพทย์ท่ี 7 ขอนแก่น ได้คัดเลือกกลุ่มเป้ำหมำยท่ีจะพัฒนำและยกระดับคุณภำพ ผลิตภัณฑ์ สู่ Safety/Smart Product ในปีงบประมำณ พ.ศ. 2564 ได้ 3 ผลิตภัณฑ์ ได้แก่ ข้ำวแตนพันหน้ำ สมุนไพรน้ำแตงโมรสช็อคโกแลตของกลุ่มแม่บ้ำนโคกสว่ำง ต.คอนฉิม อ.แวงใหญ่ จ.ขอนแก่น และ ปลำส้ม แม่สำรำญ(ปลำสม้ ชิน้ กบั ปลำสม้ สำยเด่ียว) เลขท่ี 145 หมู่ 7 ต.เขอื่ นอุบลรัตน์ อ.อุบลรัตน์ จ.ขอนแก่น ซึ่งข้ำว แตนพันหน้ำสมุนไพรน้ำแตงโม รสช็อคโกแลต ได้รับผลฉลำกโภชนำกำรเรียบร้อยแล้ว ตำมหนังสือที่ สธ 0620/64042601937 ลงวันที่ 28 เม.ย. 64 ส่วนปลำส้มแม่สำรำญ ได้ทดสอบคุณภำพผลิตภัณฑ์พบ คุณภำพผ่ำนเกณฑ์มำตรฐำนตำมประกำศกระทรวงสำธำรณสุขท้ัง 2 ตัวอย่ำง และได้รับเลขสำรบบอำหำร ตำมแบบ สบ.7/1 (อิเล็กทรอนิกส์) ใบสำคัญกำรแจ้งรำยละเอียดอำหำร เลขสำรบบอำหำร คือ 40-2-02964-0002 ในปลำส้มชิ้น และ 40-2-02964-0003 ในปลำส้มสำยเด่ียว ดังน้ันศูนย์วิทยำศำสตร์ กำรแพทย์ที่ 7 ขอนแก่น สำมำรถพัฒนำและยกระดับผลิตภัณฑ์ OTOP ด้ำนอำหำร สู่ Smart Product ประจำปี พ.ศ. 2564 ไดส้ ำเรจ็ ท้ังส้นิ 3 ผลิตภณั ฑ์ ส่วนผลติ ภัณฑ์ที่จะดำเนินกำรเฝ้ำระวังคุณภำพในปี 2562- 2563 มี 4 ผลิตภัณฑ์ ได้แก่ 1. ข้ำวแตนพันหน้ำสมุนไพรน้ำแตงโมรสช็อคโกแลต ของกลุ่มแม่บ้ำนโคกสว่ำง ต.คอนฉิม อ.แวงใหญ่ จ.ขอนแก่น 2.เครื่องด่ืมน้ำข้ำวฮำงงอก100% สูตรแคนตำลูป, สูตรงำดำ และ สูตรธรรมชำติ อย่ำงละ 1 ผลิตภัณฑ์ รวม 3 ผลิตภัณฑ์ ของกลุ่มวิสำหกิจชุมชนกลุ่มข้ำวกล้องอินทรีย์ ต.หนองแซง อ.บ้ำนแฮด จ.ขอนแก่น ได้มีกำรทดสอบคุณภำพผลิตภัณฑ์ทั้ง 4 ผลิตภัณฑ์ ผลกำรตรวจ วิเครำะห์คุณภำพผลิตภัณฑ์ข้ำวแตนพันหน้ำสมุนไพรน้ำแตงโม รสช็อคโกแลต พบคุณภำพผ่ำนเกณฑ์ มำตรฐำนตำมประกำศกระทรวงสำธำรณสขุ สว่ นเครอ่ื งดื่มนำ้ ขำ้ วฮำงงอก 100% ทง้ั 3 สูตร คุณภำพไม่ผ่ำน เกณฑ์มำตรฐำนตำมประกำศกระทรวงสำธำรณสุข เนื่องจำกพบเชื้อ Bacillus cereus เกินมำตรฐำน ดังน้ัน ศูนย์ฯ ได้ร่วมกันวิเครำะห์อันตรำยและจุดวิกฤตในกระบวนกำรผลิตเคร่ืองดื่ม ร่วมกับผู้ประกอบกำร และ ลงพน้ื ท่ีตรวจเยี่ยมให้ควำมรู้อีกครั้ง เมื่อวันที่ 23 มิถุนำยน 2564 ซึ่งกำรลงพ้ืนท่ีในคร้ังนี้ก็ถือเป็นกำรเฝ้ำ ระวังคุณภำพและควำมปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ Safety/Smart Product ด้ำนอำหำร ในปี 2562-2563 ได้ สำเร็จเช่นกัน นอกจำกน้ีศูนย์ฯ ได้จัดทำเป็นองค์ควำมรู้จำนวน 2 เร่ือง ได้แก่ 1.องค์ควำมรู้กำรพัฒนำ คณุ ภำพเครื่องดื่มนำ้ ขำ้ วฮำงงอก และ 2.องค์ควำมร้วู ัตถเุ จอื ปนอำหำรและเช้อื โรคอำหำรเปน็ พษิ ในปลำสม้ 33 รายงานประจาปี 2564 ศนู ย์วทิ ยาศาสตรก์ ารแพทย์ที่ 7 ขอนแก่น

โครงการพฒั นาเครอื ขา่ ยวทิ ยาศาสตรก์ ารแพทย์ชุมชน ประจาปี พ.ศ. 2564 ดา้ นการพฒั นาคุณภาพผลติ ภณั ฑ์ เครือ่ งสาอางสมนุ ไพรของผปู้ ระกอบการ สู่ Smart Product กล่มุ คุ้มครองผ้บู ริโภคด้ำนสำธำรณสุข ศูนย์วิทยำศำสตร์กำรแพทย์ที่ 7 ขอนแก่น ได้ดำเนินกิจกรรมโครงกำรพัฒนำเครือข่ำย วิทยำศำสตร์กำรแพทย์ชุมชน ด้ำนเคร่ืองสำอำงสมุนไพร เพื่อพัฒนำองค์ควำมรู้ด้ำนเคร่ืองสำอำง สมุนไพรของผู้ประกอบกำร SMEs/OTOP ให้สำมำรถสร้ำงผลิตภัณฑ์ท่ีมีคุณภำพ ปลอดภัยได้ มำตรฐำน และสำมำรถยกระดบั คุณภำพผลิตภัณฑ์สู่ Smart product โดยองค์ควำมรู้หรือนวัตกรรมท่ี เกิดขึ้นจำกกำรพัฒนำเครือข่ำยวิทยำศำสตร์กำรแพทย์ชุมชนสำมำรถนำไปใช้เป็น แนวทำงปฏิบัติท่ีดี (Best practice) ในกำรดำเนินงำนร่วมกับภำคีเครือข่ำยอ่ืนๆ ได้อย่ำงมีประสิทธิภำพ จำกผลกำร ดำเนินงำนมีผู้ประกอบกำรที่เข้ำเกณฑ์เข้ำร่วมโครงกำรท้ังหมด 3 รำย และเป็นผู้ประกอบธุรกิจแบบ กจิ กำรเจ้ำของคนเดียว โดยได้คดั เลือกผลิตภัณฑเ์ คร่อื งสำอำงเพ่ือพัฒนำ จำนวน 3 ผลิตภัณฑ์ ซ่งึ เป็น ผลติ ภณั ฑ์สบู่ก้อน จำนวน 2 ผลิตภณั ฑ์ แป้งขำ้ วจำนวน 1 ผลติ ภัณฑ์ มสี มุนไพรท่ีเป็นส่วนผสมในผลติ ภัณฑค์ อื มงั คุด และขำ้ วญ่ปี นุ่ ตำมลำดับ ผลกำรลงพื้นท่ีประเมิน กระบวนกำรผลิตผู้ประกอบกำรก่อนกำรพัฒนำได้สุ่มเก็บตัวอย่ำง ผลิตภัณฑ์เครื่องสำอำงท้ัง 3 ผลิตภัณฑ์ เพ่ือทำกำรทดสอบคุณภำพควำมปลอดภัยในรำยกำร ปนเปอ้ื นจุลนิ ทรยี ์ โลหะหนัก เอกลักษณ์สมุนไพร พบว่ำผลิตสบู่ก้อน ผ่ำนเกณฑ์ Smart product ท้ัง 2 ผลิตภัณฑ์ โดยหัวข้อท่ีไม่ผ่ำนเกณฑ์คือ กำรปนเป้ือนโลหะหนัก ซึ่งได้แนะนำผู้ประกอบกำรให้ปรับลด สว่ นประกอบที่เปน็ แปง้ ขำ้ วญี่ปุ่นท่ีอำจมีกำรปนเป้ือนโลหะหนักลงในตำรับ และส่งตรวจวิเครำะห์อีกครั้ง โดยอยู่ระหว่ำง กำรตรวจวิเครำะห์ นอกจำกนี้ยังจัดทำฐำนข้อมูลผู้ประกอบกำรท่ีเข้ำร่วมโครงกำร ตั้งแต่ปีงบประมำณ 2561 - 2563 จำนวน 2 รำย มีผลิตภัณฑ์เข้ำร่วมโครงกำรจำนวน 6 ผลิตภัณฑ์ เ ป็ น Smart-product จ ำ น ว น 2 ผ ลิ ต ภั ณ ฑ์ โ ด ย ส ำ ม ำ ร ถ ดู ร ำ ย ล ะ เ อี ย ด ไ ด้ ที่ ลิ ง ค์ https://tinyurl.com/ybhdym มีกำรรวบรวมองค์ควำมรู้จำกกำรดำเนินโครงกำรและจัดทำในรูปแบบ Infographic ในหัวข้อ กำรเตรียมตำรับเคร่ืองสำอำงสมุนไพร จำนวน 3 ตำรับ ได้แก่ เอสเซ้นซ์บำรุง ผิวหนำ้ ผสมสำรสกดั ใบบวั บก, โทนเนอร์บำรงุ เสน้ ผมและหนังศีรษะผสมสำรสกัดขิง และสบู่เหลวล้ำงมือ ผสมสำรสกัดมังคุด ข้ำว และว่ำนหำงจระเข้ ณ ปัจจุบันผลกำรดำเนินกำรคิดเป็นร้อยละ 95.0 จำก สถำนกำรณ์กำรแพร่ระบำดของโรคโควิด-19 ทำให้ปรับเปลี่ยนกิจกรรมกำรพัฒนำศักยภำพ ห้องปฏิบัติกำร Challenge test เป็นกำรอบรมผ่ำนระบบออนไลน์ เมื่อวันท่ี 19 ส.ค. 2564 และ ห้องปฏบิ ัติกำรจะเข้ำรว่ มเปรยี บเทยี บผลวเิ ครำะหใ์ นลำดบั ถัดไป รายงานประจาปี 2564 34 ศนู ย์วิทยาศาสตรก์ ารแพทย์ที่ 7 ขอนแก่น

พัฒนา อสม. วิทยาศาสตร์ การแพทย์ชมุ ชน กล่มุ คุ้มครองผู้บริโภคด้ำนสำธำรณสขุ กรมวิทยำศำสตร์กำรแพทย์ โดยศูนย์วิทยำศำสตร์กำรแพทย์ทั้ง 15 แห่ง ได้ถ่ำยทอด องคค์ วำมร้แู ละเทคโนโลยีดำ้ นวทิ ยำศำสตร์กำรแพทย์สู่ชมชน ผ่ำนกำรดำเนินงำนตำมโครงกำรพัฒนำ เครือข่ำยวิทยำศำสตร์กำรแพทย์ชุมชน โดยจัดตั้ง “ศูนย์แจ้งเตือนภัย เฝ้ำระวังและรับเร่ืองร้องเรียน ปัญหำผลิตภัณฑ์สุขภำพในชุมชน” มี “อสม.วิทยำศำสตร์กำรแพทย์ชุมชน” ซ่ึงเป็น อำสำสมัคร สำธำรณสุขประจำหมู่บ้ำน (อสม.) ที่ผ่ำนกำรอบรมตำมหลักสูตรของกรมวิทยำศำสตร์กำรแพทย์เป็น กลไกหลักท่ีช่วยขับเคลื่อนกำรดำเนินงำนของศูนย์แจ้งเตือนภัยฯ ในกำรคัดกรองผลิตภัณฑ์สุขภำพ กลุ่มเส่ียง และสื่อสำรแจ้งเตือนภัยสุขภำพเพื่อคุ้มครองผู้บริโภคในชุมชน โดยใช้องค์ควำมรู้และ ฐำนข้อมลู จำก “กรมวทิ ย์ with you” ของกรมวิทยำศำสตร์กำรแพทย์ เป็นเคร่ืองมือในกำรดำเนินงำน คุ้มครองผบู้ ริโภค จำกนโยบำยของท่ำนรองนำยกรัฐมนตรีและรฐั มนตรีว่ำกำรกระทรวงสำธำรณสุข ในกำรพัฒนำ และยกระดับควำมรู้ อำสำสมัครสำธำรณสุขประจำหมู่บ้ำน (อสม.) ให้เป็น อสม.หมอประจำบ้ำน เพื่อ ดูแลใหป้ ระชำชนมสี ขุ ภำพแข็งแรง ท้ังทำงกำย ทำงใจ มีควำมมั่นคงทำงสุขภำพ ดังนั้นในปี 2564 กรม จงึ ไดบ้ ูรณำกำรหลักสูตรกำรพัฒนำ อสม.วิทยำศำสตร์กำรแพทย์ชุมชน ร่วมกับกรมสนับสนุนบริกำร สุขภำพ เพื่อใช้ในกำรสอน อสม.หมอประจำบ้ำน รวมถึงทบทวน/ปรับปรุงเนื้อหำหลักสูตร อสม.วิทย์ฯ ให้เหมำะสมกับสถำนกำรณ์ในปัจจุบัน จัดทำสื่อกำรสอนในรูปแบบวิดิโอ เพ่ือให้ อสม.วิทย์ฯ สำมำรถ นำไปใช้ในกำรพัฒนำดว้ ยตนเอง และในปี 2564 ศูนยฯ์ ไดค้ ดั เลือกกลุ่มเป้ำหมำยที่เป็น อสม.หมอประจำ บ้ำนเพ่ือพัฒนำองค์ควำมรู้และยกระดับเป็น อสม.วิทยำศำสตร์กำรแพทย์ชุมชน จำนวน 2,500 คน โดยดำเนินกำรพัฒนำได้ 3,295 คน คิดเป็นร้อยละ 131.8 ของค่ำเป้ำหมำย ดำเนินกิจกรรมกำรจัด อบรมและประเมินควำมรู้ทั้งในรูปแบบ onsite และออนไลน์ โดยมี อสม.หมอประจำบ้ำนท่ีได้รับกำร อบรม ท้งั หมด 3,840 คน ผำ่ นกำรประเมินควำมรู้เป็น อสม.วิทยำศำสตร์กำรกำรแพทย์ชุมชน จำนวน 3,295 คน และถูกบรรจใุ นฐำนขอ้ มลู กรม จำนวน 3,013 คน คิดเป็นร้อยละ 85.8 และ 78.5 ตำมลำดับ และในปีน้กี รมยงั ไดค้ ดั เลอื ก อสม.วิทยำศำสตร์กำรแพทยช์ ุมชนดเี ดน่ ในระดับภำค จำนวน 4 คน เข้ำรับ รำงวลั ในงำนวันอำสำสมคั รสำธำรณสุขแห่งชำติประจำปี 2564 ในวันที่ 17 มีนำคม 2564 อสม.วิทย์ฯ เป็นบุคลำกรทำงด้ำนสำธำรสุขท่ีใกล้ชิดกับประชำชนมำกท่ีสุด กำรพัฒนำองค์ ควำมรู้และศักยภำพอสม.วิทย์ฯในด้ำนต่ำงๆถือเป็นปัจจัยสำคัญที่ก่อให้เกิดกำรขับเคล่ือนกำรทำงำน ดำ้ นสำธำรณสขุ เชงิ พื้นทอ่ี ย่ำงเปน็ รูปธรรมและย่ังยืน รวมถึงกำรจัดทำข้อมูลองค์ควำมรู้/นวัตกรรมที่ พร้อมใช้งำนง่ำย สะดวก เข้ำถึงง่ำยและทันสมัย จะช่วยสนับสนุนกำรปฏิบัติงำนของอสม.วิทย์ฯให้ บรรลุผลสำเร็จ และกำรยกย่องเชิดชูเกียรติ อสม.วิทย์ฯ ที่มีผลงำนดีเด่น เป็นกำรสร้ำงขวัญกำลังใจ ใหก้ ับคนปฏบิ ตั ิงำนอีกทำงหน่ึง 35 รายงานประจาปี 2564 ศนู ย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ที่ 7 ขอนแก่น

กัญชา ทางการแพทยแ์ ละผลติ ภัณฑ์ สุขภาพจากพชื กัญชา เพียงใจ วงศ์สวุ รรณ, ภิทรำกรณ์ ศรมี งคล บรรพต กลิน่ ประทมุ , ภำคภมู ิ แสงดำรำ ศูนย์ฯ ได้พัฒนำศักยภำพห้องปฏิบัติกำรเพื่อวิเครำะห์หำสำรสำคัญและสำรปนเป้ือนใน ผลิตภัณฑ์กญั ชำทำงกำรแพทย์ จำนวน 4 รำยกำร มผี ลกำรดำเนนิ งำน ดังนี้ กำรตรวจเอกลักษณ์และ ปริมำณสำรกลุ่มแคนนำบินอยด์ ในตัวอย่ำงสำรสกัดและผลิตภัณฑ์กัญชำทำงกำรแพทย์ ด้วยเทคนิค HPLC ตำม SOP No. 2202231 ซึ่งจัดทำโดยสำนักยำและวัตถุเสพติด ศูนย์ฯอยู่ระหว่ำงกำร ประมวลผลกำรทวนสอบควำมใช้ได้ของวิธี 3 หัวข้อ ได้แก่ Linearity, Range และ Repeatability และอยู่ระหว่ำงทวนสอบหัวขอ้ LOD LOQ และ Intermediate precision ผลกำรทดสอบควำมชำนำญ (PT) ผ่ำนเกณฑ์ทุกรำยกำร (ตัวอย่ำงน้ำมันกัญชำ THC Z score = 0.74, CBD Z score = 0.16 ตัวอยำ่ งสำรสกดั กัญชำ THC Z score = 0.45, CBD Z score = 0.70) กำรตรวจเอกลักษณ์และปริมำณสำรกลุ่มแคนนำบินอยด์ ในตัวอย่ำงพืชกัญชำ ด้วยเทคนิค GC/FID ได้พัฒนำวิธีเพ่ือตรวจวิเครำะห์ปริมำณสำรสำคัญ (CBD) และ (THC) ในตัวอย่ำงพืชกัญชำ ซึ่งได้ทวนสอบควำมใช้ได้ของวิธีแล้วเสร็จ ผลประเมิน PT มีดังนี้ ตัวอย่ำงพืชกัญชำ (H-01) THC Z score = 0.89, CBD Z score = 1.06 ตัวอย่ำงพืชกัญชง (C-02) THC Z score = -2.34(<3), CBD Z score = 0.28 (<2) กำรพัฒนำวิธีทดสอบหำปริมำณโลหะหนัก 4 ชนิด ได้แก่ ตะกั่ว แคดเมียม สำรหนู และปรอท ในกัญชำ โดยกำรย่อยด้วยเครื่องไมโครเวฟและตรวจวัดด้วยเทคนิค ICP-OES โดย ตะกั่ว แคดเมียม และสำรหนู ทดสอบด้วยเทคนิค ICP-OES แบบวัดโดยตรง ส่วนปรอท (Hg) ทดสอบด้วยเทคนิค ICP- OES แบบ Hydride generation ซึ่งสำมำรถทวนสอบควำมใช้ได้ของวิธีแล้วเสร็จและผล PT ผ่ำน เกณฑท์ ุกรำยกำร (Z score <2) ส่วนกำรพัฒนำวิธีทดสอบหำปริมำณ แอฟลำทอกซิน (Aflatoxins) และ โอครำทอกซิน (Ochratoxin) ในตัวอย่ำงกัญชำด้วยเทคนิค LC-MS/MS ผลกำรดำเนินกำรในเบ้ืองต้นสำมำรถหำ สภำวะท่ีเหมำะสมในกำรแยกสำร Aflatoxin B1, B2, G1, G2 และ ochratoxin A ออกจำกกันได้ ในช่วง ควำมเข้มข้น 1 – 20 ng/ml ซ่ึงอยู่ระหว่ำงกำรทวนสอบควำมใช้ได้ของวิธี และกำรประเมินค่ำควำมไม่ แนน่ อนของวิธีวเิ ครำะหเ์ ปน็ ลำดับถัดไป ซ่งึ วำงแผนจะดำเนนิ กำรต่อในปีงบประมำณ 2565 ปัญหำและอุปสรรค สำรมำตรฐำน THC และ CBD มีปริมำณที่จำกัด และเม่ือเตรียมในตัวทำ ละลำยท่ีกำหนดแล้วมีอำยุกำรใช้งำนได้ส้ันลง ต้องมีกำรวำงแผนในกำรปฏิบัติงำนอย่ำงถี่ถ้วนและ ครอบคลุม และปัญหำขำดแคลนตัวอย่ำงในกำรทดสอบ ทำให้ขำดกำรฝึกควำมเชี่ยวชำญในกำร ทดสอบ ส่วนตัวอย่ำงพืชกัญชำท่ีมำจำกแหล่งปลูกต่ำงกันจะมีปริมำณสำรสำคัญต่ำงกัน เช่น มี CBD หรือ THC สูง/ต่ำเกินไป ทำให้หำตัวอย่ำงพืชกัญชำมำใช้ในกระบวนกำรทดสอบควำมใช้ได้ของวิธี คอ่ นขำ้ งลำบำก รายงานประจาปี 2564 36 ศูนยว์ ิทยาศาสตรก์ ารแพทย์ที่ 7 ขอนแกน่

สนับสนุนสง่ เสรมิ การใช้งานรับ-ส่งขอ้ มลู โรคตดิ ต่อในระบบห้องปฏบิ ตั ิการรว่ ม เขตสขุ ภาพที่ 7 กลุ่มพัฒนำคุณภำพและวิชำกำร Co-LAB กระทรวงสำธำรณสุข โดย สำนักงำนปลัดกระทรวงสำธำรณสุข และกรมวิทยำศำสตร์กำรแพทย์ ได้ร่วมกันพัฒนำ ระบบห้องปฏิบัติกำรร่วม(Co-LAB2) เพ่ือสนับสนุนให้ผู้ปฏิบัติงำนด้ำนกำรควบคุม ป้องกันและ ตรวจชันสูตรโรคติดต่อ COVID-19 นำเข้ำข้อมูล ตั้งแต่กำรลงทะเบียน กำรส่งตรวจ กำรรำยงำนผล ฯลฯ ผ่ำน ระบบ Co-LAB2 และใช้ขอ้ มูลสำรสนเทศจำก Co-LAB2 ติดตำมผลกำรตรวจชันสตู รโรคตดิ ต่อจำกห้องปฏิบัติกำร และประเมินสถำนกำรณ์เชิงพื้นท่ีแต่ละช่วงเวลำได้ ซ่ึงได้เริ่มพัฒนำใช้งำนต้ังแต่ปี 2563 และปรับปรุงแก้ไขจน สำมำรถใช้งำนได้ครบถ้วนทุกข้ันตอน สำมำรถจัดส่งรำยงำนผล e-report ให้กับหน่วยงำนนำส่งตรวจได้ เม่ือเดือน เมษำยน 2564 นอกจำกนี้ในช่วงเวลำเดียวกันยังได้พัฒนำระบบรำยงำนข้อมูลกำรตรวจวิเครำะห์ COVID-19 ระดับเขตสุขภำพ ( Report COVID-19 ) ซ่ึงเป็นระบบท่ีรวบรวมข้อมูลกำรตรวจท้ังหมดในเขตสุขภำพที่ หน่วยงำนท่ไี ดร้ ับมอบหมำยสำมำรถนำขอ้ มูลไปประมวลผลเพ่ือวิเครำะห์สถำนกำรณ์ได้ โดยในระยะแรกจะมี เฉพำะข้อมูลผลกำรตรวจยืนยันจำก RT-PCR และกำลังพัฒนำต่อเนื่องให้ครอบคลุมถึงกำรรับ-ส่งข้อมูล กำรตรวจด้วยชุด ATK แบบ Professional used และ Home used ผลกำรดำเนินงำนในเขตสุขภำพท่ี 7 ประจำปีงบประมำณ 2564 มีห้องปฏิบัติกำรเครือข่ำยตรวจ SARS-CoV-2 ด้วยเทคนิค RT-CPR จำนวน ท้ังหมด 18 แห่ง แยกตำมจังหวัด ดังน้ี ขอนแก่น 10 แห่ง ร้อยเอ็ด 4 แห่ง กำฬสินธ์ุ 2 แห่ง และ มหำสำรคำม 2 แห่ง ท้ังน้ีเป็นภำคเอกชนทั้งหมด 3 แห่ง มีศักยภำพในกำรตรวจรวมต่อวัน จำนวน 4,950 ตัวอยำ่ ง โดยทุกห้องปฏบิ ัติกำรเขำ้ ใช้งำน Co-LAB2 ครบทุกแห่ง สำมำรถรำยงำนผลกำรตรวจกรณีผลบวกได้ ภำยใน 24 ชั่วโมง และศูนย์ ฯ ได้ประมวลข้อมูลและจัดทำสื่อสำรสนเทศ ผลกำรปฏิบัติกำรตรวจ COVID-19 ของห้องปฏิบัติกำรในเขตสุขภำพท่ี 7 ในแต่ละวันเพ่ือใช้ประโยชน์ในกำรติดตำมสถำนกำรณ์กำรตรวจของ ห้องปฏบิ ัตกิ ำรในเขตสุขภำพท่ี 7 37 รายงานประจาปี 2564 ศนู ย์วิทยาศาสตรก์ ารแพทยท์ ่ี 7 ขอนแก่น

ธารงรักษาคุณภาพหอ้ งปฏบิ ตั ิการเครอื ขา่ ยตรวจ SARS-CoV-2 และยกระดบั ศกั ยภาพห้องปฏบิ ัติ การตรวจวิเคราะหด์ ้านอณูชวี โมเลกุลสู่มาตรฐานสากล เพอ่ื รองรบั การระบาดของโรคอบุ ัตใิ หม/่ อุบัตซิ ้า กล่มุ ชันสตู รสำธำรณสขุ ดำ้ นพยำธิวิทยำคลินิก เครือข่ำยห้องปฏิบัติกำรตรวจ SARS-CoV-2 ของกรมวิทยำศำสตร์กำรแพทย์ ในพ้ืนที่รับผิดชอบของ ศูนย์วิทยำศำสตร์กำรแพทย์ท่ี 7 ขอนแก่น ได้เปิดให้บริกำรตรวจผู้ป่วยท่ีเข้ำเกณฑ์สอบสวนโรคของ กรมควบคมุ โรค กระทรวงสำธำรณสุข ในปีงบประมำณ 2563 มีจำนวน 10 แห่ง โดยได้มีกำรดำเนินกำรอย่ำง ต่อเน่ืองจนถึงปัจจุบัน และมีกำรประสำนควำมร่วมมือกำรส่งต่อตัวอย่ำงระหว่ำงห้องปฏิบัติกำรในกำรตรวจ เฝ้ำระวังผู้ป่วย COVID-19 หำกมีปริมำณตัวอย่ำงเกินกว่ำศักยภำพท่ีตรวจได้ต่อวัน ทำให้กำรรำยงำนผลได้ ภำยในเวลำที่กำหนด ส่งผลให้กำรควบคุมโรคได้อย่ำงรวดเร็ว และอยู่ในวงจำกัด อย่ำงไรก็ตำม เพ่ือให้ ห้องปฏิบัติกำรเครือข่ำยฯ ยังคงเปิดบริกำรตรวจได้อย่ำงมีคุณภำพ และต่อเน่ืองท้ังในเหตุกำรณ์ปกติ และสถำนกำรณ์ฉุกเฉิน งำนพยำธิวิทยำคลินิก กลุ่มชันสูตรสำธำรณสุข ได้รับมอบหมำยจำกผู้อำนวยกำร ประสำนควำมร่วมมอื กบั หอ้ งปฏบิ ตั ิกำรทงั้ 9 แหง่ ขำ้ งต้น เพ่ือเข้ำตรวจเยี่ยมและตรวจประเมินห้องปฏิบัติกำร ตำมรำยกำรตรวจประเมินห้องปฏิบัติกำรเครือข่ำยตรวจ SARS-CoV-2 (Checklist) จัดทำโดยคณะทำงำน ตรวจติดตำมประเมินผลห้องปฏิบัติกำรเครือข่ำยตรวจ SARS-CoV-2 กรมวิทยำศำสตร์กำรแพทย์ ผลจำก กำรตรวจประเมินพบว่ำห้องปฏิบัติกำรทุกแห่งได้มีกำรดำเนินกำรตำมข้อกำหนด (The must) และได้มีกำร เตรยี มควำมพรอ้ ม เพ่อื รองรบั ปริมำณงำนเพิ่มขึน้ ในสถำนกำรณ์ฉุกเฉิน รวมทั้งได้มีกำรต่ออำยุกำรรับรองใน ปี 2564 จำกกำรระบำดของ COVID-19 ระลอกใหม่ในช่วงเดือนเมษำยน 2564 ได้มีห้องปฏิบัติกำรใน เขตสุขภำพที่ 7 ท่ีมีควำมพร้อมและประสงค์เปิดตรวจ SARS-CoV-2 เพิ่มเติม ได้ประสำนขอกำรสนับสนุน ข้อมูลทำงวิชำกำรและหลักเกณฑ์กำรข้ึนทะเบียนเป็นหน่วยตรวจกับศูนย์ฯ ทั้งนี้งำนพยำธิวิทยำคลินิก ได้รับ มอบหมำยจำกผู้อำนวยกำร ให้กำรสนับสนุนโดยกำรตรวจเย่ียมและเตรียมควำมพร้อมห้องปฏิบัติกำร เครือข่ำยตรวจ SARS-CoV-2 และผ่ำนกำรขึ้นทะเบียนเป็นหน่วยตรวจกับกรมวิทยำศำสตร์กำรแพทย์ จำนวน 7 แหง่ นอกจำกน้ี มหี ้องปฏบิ ัตกิ ำรอีก 1 แห่ง อยู่ระหว่ำงดำเนินกำรเตรียมควำมพร้อมและกำรย่ืนขอ ขึน้ ทะเบียนฯ คอื โรงพยำบำลพนมไพร จังหวดั ร้อยเอ็ด จำกจำนวนห้องปฏิบัติเครือข่ำย ตรวจ SARS-CoV-2 ที่เพ่ิมข้ึนทำให้ ขดี ควำมสำมำรถต่อวันโดยรวมของ เขตสุขภำพท่ี 7 เพิ่มมำกขึ้น และ รองรับกำรปริมำณตัวอย่ำงตรวจ ที่มำกขึ้นในสถำนกำรณ์ฉุกเฉินอีก ดว้ ย รายงานประจาปี 2564 38 ศูนยว์ ิทยาศาสตร์การแพทย์ท่ี 7 ขอนแก่น

การพฒั นา อสม.นักวิทย์ ฯ เพอ่ื สนับสนุนนโยบาย การเขา้ ถงึ การตรวจโควดิ -19 ดว้ ยตนเองของประชาชน ดว้ ยชดุ ตรวจแอนตเิ จน (Antigen Test Kit) ในเขตสขุ ภาพที่ 7 กมลทิพย์ จุตำทิศ, นภัสวรรณ บุญสำธร, ศภุ ลักษณ์ พริ้งเพรำะ, ทศพล นำปนสกั , ขจีวรรณ ทรัพย์สำรำญ ประภำพรรณ พมิ พ์แก้ว, อมรรตั น์ แดนศริ ิ, ธำรตะวนั ชมภูผวิ , ภิทรำกรณ์ ศรีมงคล และภวรัตน์ รศั มรี ตั น์ จำกสถำนกำรณ์กำรแพร่ระบำดของเชื้อโควิด-19 ส่งผลให้มีผู้ติดเชื้อกว้ำงขวำงกระจำยไปใน ทกุ จงั หวดั ทว่ั ประเทศ และพบในคลัสเตอร์ใหญ่ๆท่ีเป็นสถำนประกอบกำรมำกข้ึน ทำให้เช้ือแพร่กระจำย ไปสู่ชุมชนและครอบครัวอย่ำงอย่ำงรวดเร็ว มีผู้ติดเช้ือเพ่ิมสูงเกินกว่ำขีดควำมสำมำรถของสถำน บริกำรท่ใี ห้บริกำรตรวจวนิ ิจฉยั ชดุ ตรวจ ATK จึงเข้ำมำมีบทบำทสำคัญในกำรช่วยคัดกรองและค้นหำ ผู้ติดเชื้อ แต่กำรใช้ชุดตรวจก็มีข้อแนะนำท่ีพึงปฏิบัติตำมอย่ำงเคร่งครัดเพื่อให้ผลกำรตรวจที่ถูกต้อง ศูนย์วิทยำศำสตร์ศำสตร์กำรแพทย์ที่ 7 ขอนแก่น จึงได้จัดทำโครงกำร กำรพัฒนำศักยภำพอสม. นักวิทย์ฯเพื่อสนับสนุนนโนบำยกำรเข้ำถึงกำรตรวจโควิด-19 ด้วยตนเองของประชำชน ด้วยชุดตรวจ แอนติเจน (Antigen test kit) ในเขตสุขภำพที่ 7 ข้ึน เพ่ือเพ่ิมศักยภำพอสม.นักวิทย์ ฯ ให้มีควำมรู้ ในกำรใชช้ ดุ ตรวจ ATK และสำมำรถให้คำแนะนำกำรใช้ชุดตรวจ ATK แก่ประชำชนได้อย่ำงถูกต้อง โดย พัฒนำพ้ืนท่ีต้นแบบนำร่อง “อสม.นักวิทย์ฯตรวจ ATK” ใน 4 จังหวัด ๆ ละ 1 แห่ง ได้แก่ จ.ขอนแก่น (อ.เมือง) จ.มหำสำรคำม (อ.กันทรวชิ ัย) จ.ร้อยเอ็ด (อ.จังหำร) และ จ.กำฬสินธ์ุ (อ.กมลำไสย) จำกกำร ดำเนินงำนในช่วงเดือน ส.ค.-ก.ย.64 ศูนย์ฯ ได้อบรมอสม.นักวิทย์ฯ รวมท้ังสิ้น 248 คน เจ้ำหน้ำท่ี สำธำรณสุข 68 คน โดยท้ังหมดผ่ำนกำรอบรมท้ังภำคทฤษฎี ภำคปฏิบัติ และผ่ำนกำรประเมินผลกำร ฝกึ อบรม จำกผลกำรดำเนินกำรดังกล่ำว ทำให้เขตสุขภำพท่ี 7 ดำเนินกำรระหว่ำงวันท่ี 7 กันยำยน 2564 ถึงวันท่ี 29 กันยำยน 2564 มีกำรขยำยผลกำรจัดอบรมเพื่อให้ครอบคลุมพื้นที่ท่ัวเขตสุขภำพ ครอบคลุมรพ.สต. 266 แห่ง โดยควำมร่วมมือของศูนย์วิชำกำรในพ้ืนท่ี โดยมีกำรจัดอบรมทั้งใน รูปแบบออนไซด์และออนไลน์ มีผู้เข้ำร่วมอบรมจำกกำรกำรขยำยผลดังกล่ำว รวมท้ังสิ้น 1,025 คน เป็น อสม. 856 คน และเจ้ำหน้ำท่ีสำธำรณสุข 169 คน และศูนย์ฯได้จัดทำสื่อวิดิโอเกี่ยวกับกำรใช้ชุด ตรวจ ATK จำนวน 3 เรอ่ื ง เพอื่ ใหพ้ น้ื ทน่ี ำไปใชใ้ นกำรขยำยผลกำรฝึกอบรมตอ่ ไป เนื่องจำกมีข้อจำกัดเรื่องระยะเวลำเพรำะใกล้สิ้นปีงบประมำณ กำรมีคณะทำงำนท่ีเข้มแข็ง ร่วมคิด ร่วมทำ มีกำรปรับเปล่ียนรูปแบบกำรสอนตำมบริบทของพื้นท่ี รวมถึงกำรได้รับควำมร่วม ร่วมมืออย่ำงดีจำกเครือข่ำย และผู้บริหำรหน่วยงำนให้ควำมสำคัญและให้กำรสนับสนุน มีส่วนสำคัญ ทำใหก้ ำรดำเนนิ งำนตำมโครงกำรบรรลุผลสำเร็จ 39 รายงานประจาปี 2564 ศูนยว์ ทิ ยาศาสตรก์ ารแพทยท์ ่ี 7 ขอนแก่น

พฒั นาศักยภาพเครอื ข่ายห้องปฏิบตั ิการ ตรวจวัณโรค เขตสขุ ภาพที่ 7 ด้วยวธิ ี TB-LAMP อธิชำ มหำโยธำ กำรพฒั นำศกั ยภำพเครอื ข่ำยห้องปฏิบัติกำรตรวจวัณโรค เขตสุขภำพท่ี 7 เพ่ือกำรตรวจค้นหำ วัณโรครำยใหม่ด้วยวิธี TB-LAMP (TB-loop-mediated isothermal amplification) ภำยใต้บันทึก ควำมร่วมมือ (MOU) ว่ำด้วยเร่ืองวิชำกำร งำนวิจัย เทคโนโลยี นวัตกรรม และกำรบริกำรทำง กำรแพทย์ระหว่ำง เขตสุขภำพท่ี 7 สำนักงำนปลัดกระทรวงสำธำรณสุข ซ่ึงได้มีกำรประสำนแผนงำน ร่วมกับกำรพัฒนำกำรตรวจคัดกรองและวินิจฉัยวัณโรค เขตสุขภำพท่ี 7 โดยควำมเห็นชอบจำก คณะกรรมกำรและผู้เข้ำร่วมกำรประชุม และกำหนดเป้ำหมำยของกำรพัฒนำห้องปฏิบัติกำรตรวจ วัณโรคด้วยวิธี TB-LAMP ให้ครบทุกจังหวัด ๆ ละ 9 แห่ง ประกอบด้วย โรงพยำบำลสมเด็จ พระยุพรำชกระนวน จังหวัดขอนแก่น, โรงพยำบำลสมเด็จพระยุพรำชกุฉินำรำยณ์ จังหวัดกำฬสินธ์ุ, โรงพยำบำลพนมไพร จังหวัดร้อยเอ็ด และ โรงพยำบำลโกสุมพิสัย จังหวัดมหำสำรคำม ท้ังนี้ข้ันตอน ในกำรดำเนินกำรประกอบด้วยกำรประสำนงำนกับห้องปฏิบัติกำรเพ่ือเตรียมควำมพร้อมทั้งด้ำน บุคลำกรและสถำนท่ี กำรขอสนับสนุนตัวอย่ำงทดสอบควำมชำนำญ (PT) และชุดตรวจ DMSc TB FastAmp kit (TB-LAMP method) จำกฝ่ำยมัยโคแบคทีเรีย สถำบันวิจัยวิทยำศำสตร์สำธำรณสุข และจัดส่งให้กับห้องปฏิบัติกำรทั้ง 4 แห่ง เพ่ือให้มีกำรทดสอบคุณภำพกำรตรวจก่อนกำรตรวจ ตัวอย่ำงเสมหะ หลังจำกห้องปฏิบัติกำรได้ผ่ำนกำรทดสอบควำมชำนำญแล้ว ได้มีกำรตรวจตัวอย่ำง เสมหะท่สี ่งตรวจในงำนประจำด้วยชดุ ตรวจ DMSc TB FastAmp kit ควบคู่กับกำรตรวจด้วยวิธี AFB เพื่อประเมินผลกำรตรวจเบ้ืองต้นกับวิธีที่ใช้ในงำนประจำ ซ่ึงห้องปฏิบัติกำรท้ังสี่แห่งมีควำมพร้อมทั้ง ด้ำนบุคลำกรและสถำนที่ และมีทักษะกำรตรวจวัณโรคด้วยวิธี TB-LAMP และผ่ำนกำรทดสอบควำม ชำนำญกำรตรวจร้อยละ 100 รวมท้ังมีศักยภำพในกำรตรวจวัณโรคจำกตัวอย่ำงเสมหะในงำนประจำ ด้วยวิธี TB-LAMP รายงานประจาปี 2564 40 ศนู ยว์ ทิ ยาศาสตรก์ ารแพทย์ที่ 7 ขอนแกน่

เฝ้าระวงั คณุ ภาพและความปลอดภยั ของ นา้ บริโภคในภาชนะบรรจุท่ีปิดสนทิ เขตสุขภาพที่ 5 , 7 และ 11 บรรพต กล่ินประทมุ , ประภำพรรณ พิมพแ์ กว้ , มณีรัตน์ นำทันคดิ , นฤมล สพี ัว่ , ภัทรภรณ์ ชยั ชนะ และอมรรัตน์ แดนศริ ิ โครงกำรน้ีมีวัตถุประสงค์เพ่ือเฝ้ำระวังคุณภำพของน้ำบริโภคในภำชนะบรรจุท่ีปิดสนิทในพ้ืนท่ี เขตรับผิดชอบของศูนย์วิทยำศำสตร์กำรแพทย์ที่ 7 ขอนแก่น โดยบูรณำกำรร่วมกับศูนย์วิทยำศำสตร์ กำรแพทย์ที่ 5 สมุทรสงครำมและศูนย์วิทยำศำสตร์กำรแพทย์ท่ี 11/1 ภูเก็ต เพ่ือเป็นข้อมูลในกำร ส่อื สำรให้กบั หน่วยงำนท่เี กี่ยวขอ้ งนำไปใช้ประโยชน์ในกำรคุ้มครองผู้บริโภค ดำเนินกำรตรวจวิเครำะห์คุณภำพทำงเคมีและจุลชีววิทยำตัวอย่ำงน้ำในภำชนะบรรจุปิดสนิทเสร็จ ส้ินตำมค่ำเป้ำหมำย แล้ว จำนวน 120 ตัวอย่ำง คิดเป็นร้อยละ 100 ผลกำรตรวจคุณภำพน้ำทำงเคมี พบว่ำรำยกำรทดสอบควำมเป็นกรด-ด่ำง ผ่ำนเกณฑ์มำตรฐำนจำนวน 114 ตัวอย่ำง คิดเป็นร้อยละ 95 ไม่ผ่ำนเกณฑ์จำนวน 6 ตัวอย่ำง คิดเป็นร้อยละ 5 ปริมำณสำรทั้งหมด ผ่ำนเกณฑ์ 117 ตัวอย่ำง คิดเป็นร้อยละ 97.50 ไม่ผ่ำนเกณฑ์จำนวน 3 ตัวอย่ำง คิดเป็นร้อยละ 2.50 ควำมกระด้ำง ผ่ำนเกณฑ์ จำนวน 116 ตัวอย่ำง คิดเป็นร้อยละ 96.67 ไม่ผ่ำนเกณฑ์ 4 ตัวอย่ำง คิดเป็นร้อยละ 3.33 ไนเตรท ผ่ำนเกณฑ์จำนวน 117 ตัวอย่ำง คิดเป็นร้อยละ 97.50 ไม่ผ่ำนเกณฑ์จำนวน 3 ตัวอย่ำง คิดเป็น รอ้ ยละ 2.50 ส่วนรำยกำรอื่นๆ ประกอบด้วย ฟลอู อไรด์, คลอไรด์, ซลั เฟต , ปริมำณโลหะเหล็ก, ตะก่ัว, แคดเมียม, แมงกำนีส, ทองแดง, สังกะสี, สำรหนู, ปรอท ผ่ำนเกณฑ์มำตรฐำนทุกตัวอย่ำง คิดเป็น ร้อยละ 100 ผลกำรตรวจคุณภำพน้ำทำงจุลชีววิทยำ พบว่ำ รำยกำรทดสอบ Coliforms ผ่ำนเกณฑ์ จำนวน 109 ตัวอย่ำง คิดเป็นร้อยละ 90.83 ไม่ผ่ำนเกณฑ์จำนวน 11 ตัวอย่ำง คิดเป็นร้อยละ 9.17 Escherichia coli ผ่ำนเกณฑ์จำนวน 119 ตัวอย่ำง คิดเป็นร้อยละ 99.17 ไม่ผ่ำนเกณฑ์ 1 ตัวอย่ำงคิด เป็นร้อยละ 0.93 ส่วนรำยกำรทดสอบ Staphylococcus aureus และ Salmonella spp. ผ่ำนเกณฑ์ มำตรฐำนทกุ ตัวอยำ่ ง กำรตรวจวิเครำะห์ยำฆ่ำแมลงและสำรกำจัดศัตรูพืช เป้ำหมำย คือ ปริมำณยำฆ่ำแมลงและ สำรกำจัดศัตรูพืชกลุ่มออร์กำโนคลอรีน (Organochlorines) ในตัวอย่ำงน้ำบริโภคในภำชนะบรรจุปิด สนิท จำนวน 120 ตัวอย่ำง ดำเนินกำรสกัดตัวอย่ำงน้ำด้วยเทคนิค Liquid Liquid Extraction (LLE) และ ตรวจวิเครำะห์ยำฆ่ำแมลงและสำรกำจัดศัตรูพืช ด้วยเทคนิค GC-MS-MS (ดำเนินกำรตรวจ วิเครำะห์โดยผู้ร่วมโครงกำร น.ส.ประภำพรรณ พิมพ์แก้ว) ผลกำรตรวจวิเครำะห์ไม่พบยำฆ่ำแมลง กลุ่ม Organochlorines ทุกตัวอย่ำง ดังน้ันสรุปได้ว่ำน้ำในภำชนะบรรจุที่ปิดสนิทที่ส่งตรวจจำกเขต สขุ ภำพที่ 7 ไม่มีกำรปนเปือ้ นยำฆ่ำแมลงและสำรกำจัดศัตรูพชื ในกลุ่ม Organochlorines 41 รายงานประจาปี 2564 ศนู ยว์ ิทยาศาสตรก์ ารแพทย์ท่ี 7 ขอนแก่น

โครงการอืน่ ๆ รายงานประจาปี 2564 42 ศูนยว์ ทิ ยาศาสตรก์ ารแพทยท์ ่ี 7 ขอนแก่น

การตรวจเฝ้าระวงั และยืนยันการติดเชื้อ ไวรัสโคโรนา่ 2019 (COVID-19) เพอ่ื การป้องกันควบคมุ การระบาด ในเขตสขุ ภาพที่ 7 กลุม่ ชนั สูตรสำธำรณสุข ด้ำนพยำธวิ ิทยำคลนิ ิก ด้วยสถำนกำรณก์ ำรระบำดระลอกใหม่ของไวรัสโคโรน่ำ 2019 มีอย่ำงต่อเน่ืองจำกต้นเดือนเมษำยน 2564 จนถึง ปั จ จุ บั น แ ล ะ มี ก ำ ร ต ร ว จ เ ฝ้ ำ ร ะ วั ง เ ชิ ง รุ ก ข อ ง ห น่ ว ย ง ำ น สำธำรณสุขในพ้ืนท่ีเขตสุขภำพท่ี 7 เพ่ือกำรควบคุมป้องกัน กำรระบำดดังกล่ำวให้อยู่ในวงจำกัด ส่งผลให้ปริมำณตัวอย่ำง ส่ ง ต ร ว จ มี เ พ่ิ ม ขึ้ น ทั้ ง ใ น ก ลุ่ ม เ ส่ี ย ง สั ม ผั ส ผู้ ป่ ว ย ยื น ยั น กลุ่มตัวอย่ำงจำกกำรตรวจเฝ้ำระวังเชิงรุก และตัวอย่ำงตรวจ ยืนยนั ผลจำกหอ้ งปฏิบตั ิกำรเครือขำ่ ยตรวจ SARS-CoV-2 ในเดือนเมษำยน 2564 ศูนย์วิทยำศำสตร์กำรแพทย์ที่ 7 มียอดตรวจสะสมจำนวน 5,299 ตัวอย่ำง และมีจำนวนตัวอย่ำงที่ส่งตรวจอย่ำงต่อเนื่องถึงเดือนสิงหำคม 2564 เพ่ิมขึ้นจำนวน 10,793 ตัวอย่ำง รวมเป็นยอดตรวจสะสมจำนวน 16,092 ตัวอย่ำง ทั้งน้ีข้อมูลกำรส่งตรวจ ผลกำรตรวจของตัวอย่ำง ท้งั หมดที่ตรวจ ณ ศนู ยว์ ิทยำศำสตร์กำรแพทย์ที่ 7 ขอนแก่น ได้ดำเนินกำรผ่ำนระบบรำยงำนของโปรแกรม CO-LAB2 (ร้อยละ 100) โดยกลุ่มตัวอย่ำงข้ำงต้นส่งตรวจจำกหน่วยงำนภำครัฐและเอกชน ในพ้ืนท่ีเขต สุขภำพท่ี 7 ขอนแก่น จำนวน 15,880 ตัวอย่ำง ตรวจพบผลบวกจำนวน 2,727 ตัวอย่ำง (ร้อยละ 17.17) และจำกพ้ืนท่ีใกล้เคียงคือ รพ.แก้งค้อ และ รพ.เกษตรสมบูรณ์ จังหวัดชัยภูมิ จำนวน 212 ตัวอย่ำง ผลตรวจเป็นลบท้ังหมด โดยกลุ่มตัวอย่ำงท่ีส่งตรวจจำกหน่วยงำนในเขตสุขภำพท่ี 7 จำนวน 15,880 ตัวอย่ำงดังกลำ่ ว จำแนกเป็นตวั อยำ่ งจำกหนว่ ยงำนในจังหวดั ขอนแก่น กำฬสินธ์ุ มหำสำรคำม และร้อยเอ็ด จำนวน 12,601, 742, 673 และ 543 ตัวอย่ำง ตำมลำดับ และตรวจพบผลบวก จำนวน 2,212, 157, 353 และ 119 ตำมลำดับ นอกจำกนี้ ศูนย์วิทยำศำสตร์กำรแพทย์ที่ 7 ขอนแก่น ได้ให้กำรสนับสนุนและอำนวย ควำมสะดวกใหห้ ้องปฏบิ ัติกำรตรวจ SARS-CoV-2 และสำนกั งำนสำธำรณสขุ จังหวดั ในเขตสขุ ภำพที่ 7 เพ่ือกำรรับตัวอย่ำงและรำยงำนกำรตรวจผ่ำนระบบ โปรแกรม CO-LAB2 ได้อย่ำงต่อเน่ือง รวมทั้งให้กำร สนับสนุนวัสดุอุปกรณ์สำหรับกำรเก็บตัวอย่ำง ได้แก่ VTM,Throat swab, Nasal/Nasopharyngeal swab ให้กับหน่วยงำนท่ีเก่ียวข้องปี 2564 จำนวน 123,990 ชดุ เพื่อกำรป้องกันและควบคุมโรค COVID-19 ในพื้นท่ี รับผิดชอบ 43 รายงานประจาปี 2564 ศูนยว์ ิทยาศาสตรก์ ารแพทยท์ ี่ 7 ขอนแกน่

การเฝ้าระวงั ประเมนิ ความเส่ียงดา้ นโรคติดเชื้อ โรคไม่ตดิ เชอ้ื และดา้ นพิษวทิ ยา ทางห้องปฏิบตั กิ าร ชนั สตู รสาธารณสขุ กลุม่ ชนั สูตรสำธำรณสขุ กำรตรวจวินิจฉัย ตรวจยืนยันโรคติดเช้ือ และโรคไม่ติดเช้ือ ทำงห้องปฏิบัติกำรด้ำนพยำธิวิทยำ คลินิก เป็นกำรนำข้อมูลทำงห้องปฏิบัติกำรมำวิเครำะห์ เพื่อวินิจฉัยโรค ประเมินควำมเสี่ยงแจ้งเตือนภัย และแก้ไขปัญหำสำธำรณสุขของพื้นท่ี ศูนย์วิทยำศำสตร์กำรแพทย์ท่ี 7 ขอนแก่น ได้ดำเนินกำรตรวจ วินิจฉัยโรคติดเช้ือทำงไวรัส เช่น HIV ,MERS-CoV, ไวรัสซิกำ, ไข้หวัดใหญ่, ไข้หวัดนก, ไข้เลือดออก, ชิกุนคุนยำ, หัด และหัดเยอรมัน นอกจำกน้ีตรวจวินิจฉัยโรคติดเช้ือทำงแบคทีเรีย เช่น เช้ือก่อโรคคอตีบ เชื้อก่อโรคอุจจำระร่วง ริกเก็ตเซีย เลปโตสไปโรซิส เมลิออยโดซิส เป็นต้น นอกจำกนี้ยังตรว จ วนิ จิ ฉัยโรคไม่ตดิ เชือ้ เช่น กำรตรวจวินจิ ฉัยโรคธำลสั ซีเมีย โดยมีเป้ำหมำยเพื่อลดจำนวนผู้ป่วย และพำหะ กำรประเมนิ ควำมเสีย่ งต่อกำรมบี ุตรเป็นโรคธำลสั ซีเมยี ชนดิ รุนแรง นับว่ำมีควำมสำคัญต่อกำรควบคุมและ ป้องกันโรคธำลัสซีเมีย เพื่อลดจำนวนผู้ป่วยชนิดรุนแรง และรักษำผู้ป่วยให้ดีท่ีสุด กำรตรวจยีนแพ้ยำ เพ่ือลดควำมเสย่ี งต่อกำรแพ้ยำอยำ่ งรนุ แรง ดังนนั้ ผลกำรตรวจวินิจฉัยโรคติดเชื้อ และโรคไม่ติดเชื้อ จึงมี ควำมสำคญั อย่ำงย่ิง ในกำรดำเนินกำรเฝ้ำระวัง ป้องกัน และควบคุมโรค ผลกำรดำเนินงำนปีงบประมำณ 2564 ไดจ้ ดั ทำโครงกำรเฝ้ำระวัง และประเมินควำมเสี่ยงทำงห้องปฏิบัติกำรด้ำนพยำธิวิทยำคลินิก พัฒนำ บุคลำกร และจัดซื้อวัสดุวิทยำศำสตร์สำหรับกำรทดสอบทำงห้องปฏิบัติกำร สำหรับปี 2564 มีกำรแพร่ ระบำดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนำ 2019 (COVID-19) ซ่ึงเป็นโรคติดต่ออันตรำยท่ีสำมำรถติดเชื้อได้ง่ำย โดยกำรแพร่ระบำดหลำยระลอก หลำยสำยพันธ์ุ ทำให้มีผู้ติดเช้ือเป็นจำนวนมำกท้ังในประเทศไทย และ ทั่วโลก นอกจำกน้ียังมีผู้เสียชีวิตจำกกำรติดเชื้อดังกล่ำว ศูนย์วิทยำศำสตร์กำรแพทย์ท่ี 7 ขอนแก่น ดำเนนิ กำรตรวจโรคติดเช้ือไวรัสโคโรนำ 2019 (COVID-19) จำนวน 15,757 ตัวอย่ำง โรคหัด และโรคหัด เยอรมันโดยวิธี ELISA จำนวน 18 ตัวอย่ำง กำรตรวจวินิจฉัยโรคอ่ืนๆ เช่น HIV PCR จำนวน 207 ตัวอย่ำง Leptospirosis จำนวน 16 ตัวอย่ำง สำหรับกำรตรวจวินิจฉัยโรคไม่ติดเช้ือที่เป็นปัญหำ สำธำรณสุขของพื้นที่ คือกำรตรวจ Hb typing จำนวน 612 ตัวอย่ำง ประเมินคู่เส่ียง 2,133 คู่ กำรตรวจอัลฟำธำลัสซีเมีย จำนวน 75 ตัวอย่ำง กำรตรวจยีนแพ้ยำ จำนวน 83 ตัวอย่ำง พร้อมท้ังมี กำรเข้ำร่วมกำรทดสอบควำมชำนำญ (PT) ทุกรำยกำรทดสอบ และผลกำรประเมินผ่ำนเกณฑ์มำตรฐำน ทุกรำยกำรทดสอบ โดยงำนด้ำนพยำธิวิทยำคลินิก มีรอบระยะเวลำทันตำมกำหนดเฉลี่ยร้อยละ 99.27 และด้ำนพิษวิทยำ เฉลี่ยร้อยละ 98.43 รวมเฉล่ียร้อยละ 98.85 นอกจำกน้ีจัดทำรำยงำนสรุปผลกำร ดำเนินงำน เพือ่ เผยแพรใ่ นรำยงำนประจำปี และจดั ทำแผนเพ่ือพฒั นำกำรดำเนนิ งำนในปีตอ่ ไป รายงานประจาปี 2564 44 ศนู ยว์ ทิ ยาศาสตรก์ ารแพทย์ท่ี 7 ขอนแกน่

สมรรถนะห้องปฏบิ ตั ิการเครอื ขา่ ย และเฝ้าระวังเช้อื ดอื้ ยาต้านจุลชพี วจั นำ ช่ำงทอง และ ทนงศกั ด์ิ เศษอ่อน กำรพัฒนำสมรรถนะห้องปฏิบัติกำรเครือข่ำย และเฝ้ำระวัง เช้ือด้ือยำต้ำนจุลชีพ เพื่อให้เกิดกำรใช้ยำอย่ำงมีประสิทธิภำพ ปลอดภัย ลดค่ำใช้จ่ำยด้ำนยำ รวมทั้งลดปัญหำกำรติดเช้ือดื้อยำ กำรด้ือยำต้ำนจุลชีพเป็นปัญหำสำคัญทำงกำรแพทย์ และ สำธำรณสุขทั่วโลก กำรเกิดภำวะดื้อยำมีสำเหตุจำกพฤติกรรมกำร ใช้ยำปฏิชีวนะอย่ำงไม่เหมำะสม ศูนย์วิทยำศำสตร์กำรแพทย์ที่ 7 ขอนแก่น ดำเนินงำนโดยจัดทำแผนปฏิบัติกำรพัฒนำศักยภำพ ห้องปฏิบัติกำรเครือข่ำย และเฝ้ำระวังเช้ือด้ือยำต้ำนจุลชีพ ประสำน โรงพยำบำลเครือข่ำยเขตสุขภำพที่ 7 เพ่ือเข้ำร่วมโครงกำรฯ จำนวน 7 แห่ง ได้แก่ โรงพยำบำลขอนแก่น โรงพยำบำล ศรีนครินทร์ โรงพยำบำลสิรินธร โรงพยำบำลชุมแพ โรงพยำบำล ร้อยเอ็ด โรงพยำบำลกำฬสินธุ์ และโรงพยำบำลมหำสำรคำม ติดตำมกำรส่งข้อมูล และรวบรวมผลกำรทดสอบควำมไวของเช้ือ ต่อยำต้ำนจลุ ชีพของโรงพยำบำลเครือข่ำย วิเครำะห์ผลกำรทดสอบ ควำมไวของเชื้อต่อยำต้ำนจุลชีพของโรงพยำบำลเครือข่ำยเพื่อ จั ด ท ำ Antibiogram ร ะ ดั บ เ ข ต สุ ข ภ ำ พ ท่ี 7 ป ร ะ จ ำ ปี 2563 ( มกรำคม – ธันวำคม 2562 ) และประชำสัมพันธ์ผ่ำนเว็บไซต์ของ ศูนย์วิทยำศำสตร์กำรแพทย์ที่ 7 ขอนแก่น พร้อมท้ังนิเทศติดตำม กำรพัฒนำศักยภำพห้องปฏิบัติกำรโรงพยำบำลในเครือข่ำย เพื่อกำรเฝ้ำระวังเช้ือดื้อยำต้ำนจุลชีพ (AMR) ร่วมกับกำรตรวจ รำชกำรกระทรวงสำธำรณสุขกรณีปกติ ดังน้ันระบบกำรเฝ้ำระวัง เชอื้ ดอ้ื ยำตำ้ นจลุ ชีพแบบบูรณำกำร จึงมีควำมสำคัญในกำรควบคุม กำรแพร่กระจำยของเช้ือดื้อยำ ได้อย่ำงมีประสิทธิภำพ เพ่ือลดกำร ป่วย กำรเสียชีวิตจำกเชื้อด้ือยำ และลดกำรสูญเสียทำงเศรษฐกิจ ของประเทศ 45 รายงานประจาปี 2564 ศูนยว์ ทิ ยาศาสตรก์ ารแพทยท์ ่ี 7 ขอนแก่น

แผนทดสอบความชานาญ การตรวจหาภาวะการต้งั ครรภ์ การตรวจหาโปรตนี และนา้ ตาลในปสั สาวะ กลุ่มชันสตู รสำธำรณสุข ดำ้ นพยำธวิ ิทยำคลนิ กิ งำนพยำธิวิทยำคลินิก ศูนย์วิทยำศำสตร์กำรแพทย์ท่ี 7 ขอนแก่น เริ่มเปิดให้บริกำรทดสอบ ควำมชำนำญกำรตรวจหำภำวะกำรตั้งครรภ์ กำรตรวจหำโปรตีนและน้ำตำลในปัสสำวะ ต้ังแต่ ปีงบประมำณ 2563 เพ่ือเป็นหน่วยงำนกลำงในกำรประเมินควำมสำมำรถห้องปฏิบัติกำรทำง กำรแพทย์ของหนว่ ยบริกำรปฐมภมู ิ เช่น โรงพยำบำลสง่ เสริมสขุ ภำพตำบล (รพ.สต.) และโรงพยำบำล (รพ.) ในเขตสุขภำพท่ี 7 และหน่วยงำนอ่ืนๆ ที่สนใจ อีกทั้งเพื่อสนับสนุนให้ห้องปฏิบัติกำรสมำชิกได้มี กำรพัฒนำดำเนินกำรตำมระบบคุณภำพให้เป็นมำตรฐำน โดยเปิดรับสมัครต้ังแต่เดือนตุลำคม - ธันวำคม 2563 มีหน่วยงำนในเขตสุขภำพที่ 7สมัคร ท้ังหมด 159 แห่ง เป็นห้องปฏิบัติกำรใน รพ.สต. จำนวน 132 แห่ง ในรพ. จำนวน 25 แห่ง ในศูนย์สุขภำพชุมชน 1 แห่ง และห้องปฏิบัติกำรนอกเขต สุขภำพท่ี 7 จำนวน 1 แห่ง (รพ.วชิระภูเก็ต จังหวัดภูเก็ต) ได้ดำเนินกำรจัดส่งตัวอย่ำงทดสอบควำม ชำนำญ ครัง้ ท่ี 1/2564 จำนวน 3 ตวั อย่ำง ในวนั ที่ 2 กุมภำพันธ์ 2564 ปิดรับกำรรำยงำนผล ในวันท่ี 20 มีนำคม 2564 มีหนว่ ยงำนรำยงำนผล 158 แห่ง คิดเป็นรอ้ ยละ 99.4 จัดทำรำยงำนผลกำรประเมิน ในวันที่ 27 พฤษภำคม 2564 ผลกำรประเมินมีสมำชิกได้คะแนนระดับดีมำก จำนวน 23 แห่ง คิดเป็น ร้อยละ 15 ได้คะแนนระดับดี จำนวน 80 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 51 ได้คะแนนระดับพอใช้ จำนวน 30 แห่ง คิดเปน็ ร้อยละ 19 และไดค้ ะแนนระดบั ควรปรับปรงุ จำนวน 24 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 15 ดำเนินกำรจัดส่ง ตัวอย่ำงทดสอบควำมชำนำญคร้ังท่ี 2/2564 จำนวน 3 ตัวอย่ำง ในวันที่ 9 มิถุนำยน 2564 ปิดรับ กำรรำยงำนผลวันท่ี 6 สิงหำคม 2564 มีหน่วยงำนรำยงำนผล 140 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 88 ผลกำร ประเมินสมำชิกได้คะแนนระดับดีมำก จำนวน 39 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 28 ได้คะแนน ระดับดี จำนวน 54 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 38 ได้คะแนนระดับพอใช้ จำนวน 22 แห่งคิดเป็นร้อยละ 16 และได้คะแนนระดับ ควรปรบั ปรงุ จำนวน 25 แหง่ คิดเป็นร้อยละ 18 จำกกำรประเมินผลพบว่ำจำนวนสมำชิกที่ส่งรำยงำนผลกำรทดสอบลดลงจำกร้อยละ 99.4 ใน คร้ังท่ี 1 เป็นร้อยละ 88 ในคร้ังท่ี 2 เนื่องจำกสถำนกำรณ์โควิด-19 ทำให้เจ้ำหน้ำท่ีต้องไปปฏิบัติงำน ด้ำนอื่นแทนจึงไม่ได้ดำเนินกำรทดสอบตัวอย่ำงตำมเวลำท่ีกำหนด กำรรำยงำนผลกำรตรวจหำ ภำวะกำรตั้งครรภ์ และกำรตรวจหำโปรตีนและน้ำตำลในปัสสำวะ ในกรณีท่ีผลกำรทดสอบไม่ตรงกับค่ำ เป้ำหมำยพบว่ำ เกิดจำกมีกำรลงผลสลับตัวอย่ำง ลงผลสลับช่องกันระหว่ำงโปรตีน และน้ำตำล และมี กำรใช้แถบทดสอบทห่ี มดอำยหุ รอื ใช้แถบทดสอบที่จัดเก็บไวใ้ นอุณหภมู ทิ ่ีไมเ่ หมำะสม รายงานประจาปี 2564 46 ศนู ย์วทิ ยาศาสตร์การแพทย์ท่ี 7 ขอนแก่น

พฒั นาเครือข่ายห้องปฏบิ ตั กิ ารดา้ นการแพทย์ และห้องปฏิบัตกิ ารรังสีวินจิ ฉยั เขตสุขภาพท่ี 7 วัจนำ ช่ำงทอง และ ธีรวฒั น์ สภุ ำวฒั นพนั ธ์ กำรพัฒนำห้องปฏิบตั ิกำรทำงกำรแพทย์ และหอ้ งปฏิบัติกำรรังสีวินิจฉัย มีกำรนำระบบคุณภำพมำดำเนินกำรอย่ำงสม่ำเสมอต่อเนื่อง กำรส่งเสริม สนบั สนุนกำรพัฒนำระบบคุณภำพห้องปฏิบัติกำรกำรแพทย์ และห้องปฏิบัติกำร รังสีวินิจฉยั เปน็ ภำรกิจหนง่ึ ของกรมวทิ ยำศำสตรก์ ำรแพทย์ โดยสำนกั มำตรฐำน ห้องปฏิบัติกำร และศูนย์วิทยำศำสตร์กำรแพทย์ เพ่ือส่งเสริมให้มีกำรนำระบบ คณุ ภำพไปดำเนินกำร และพัฒนำคณุ ภำพมุ่งสูก่ ำรรบั รองตำมมำตรฐำน ในปีงบประมำณ 2564 ศูนย์วิทยำศำสตร์กำรแพทย์ที่ 7 ขอนแก่น ไ ด้ เ ล็ ง เ ห็ น ค ว ำ ม ส ำ คั ญ ดั ง ก ล่ ำ ว จึ ง ไ ด้ จั ด ท ำ โ ค ร ง ก ำ ร พั ฒ น ำ เ ค รื อ ข่ ำ ย ห้องปฏิบัติกำรด้ำนกำรแพทย์ และห้องปฏิบัติกำรรังสีวินิจฉัยเขตสุขภำพที่ 7 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนำเครือข่ำยห้องปฏิบัติกำรทำงกำรแพทย์ และ ห้องปฏิบัติกำรรังสีวินิจฉัย สนับสนุนและส่งเสริมให้เจ้ำหน้ำที่ห้องปฏิบัติกำรทำง กำรแพทยแ์ ละรังสีวินจิ ฉยั มีกำรพฒั นำงำนประจำสู่งำนวิจยั หรอื สรำ้ งนวัตกรรม โดยมีตัวชี้วัด 3 ตัวช้ีวัดคือ ตัวชี้วัดที่ 1 ถ่ำยทอดองค์ควำมรู้กำรพัฒนำระบบ คุณภำพห้องปฏิบัติกำรทำงกำรแพทย์ และรังสีวินิจฉัย ตัวชี้วัดที่ 2 นิเทศงำน หรือตรวจเยี่ยมเพ่ือพัฒนำห้องปฏิบัติกำรทำงกำรแพทย์ และรังสีวินิจฉัยและ ตัวชี้วัดท่ี 3 ได้งำนวิจัย R2R หรือนวัตกรรม หรือต่อยอดนวัตกรรมด้ำน ห้องปฏิบัตกิ ำรทำงกำรแพทย์หรอื ด้ำนห้องปฏบิ ตั กิ ำรรงั สวี ินจิ ฉัย ผลกำรดำเนินงำนของศูนย์วิทยำศำสตร์กำรแพทย์ท่ี 7 ขอนแก่น ผ่ำนทั้ง 3 ตัวช้ีวัด โดยจัดทำแผนงำนปฏิบัติกำร สำรวจ และรวบรวมข้อมลู กำรได้รบั รองมำตรฐำนห้องปฏบิ ัติกำรทำงกำรแพทย์ และห้องปฏิบัติกำรรังสวี ินจิ ฉยั เพือ่ เป็นข้อมูล ในกำรวำงแผนกำรพัฒนำ กำรพัฒนำเครือข่ำยห้องปฏิบัติกำรด้ำนกำรแพทย์ได้จัดประชุมวิชำกำรในกำรถ่ำยทอดองค์ ควำมรู้เครือข่ำยพัฒนำคุณภำพมำตรฐำนห้องปฏิบัติกำรทำงกำรแพทย์เขตสุขภำพที่ 7 ผ่ำนระบบ Application Zoom เกย่ี วกบั กำรใชง้ ำนโปรแกรม CO-LAB Version 2 สำหรบั ห้องปฏิบัติกำรรังสีวนิ จิ ฉยั ได้จัดประชุมวิชำกำรเกย่ี วกบั กำรพฒั นำ เครือข่ำยห้องปฏิบัติกำรรังสีวินิจฉัย สู่งำนวิจัย และสร้ำงนวัตกรรม นอกจำกน้ีได้ดำเนินกำรตรวจเย่ียมตรวจประเมินระบบ คุณภำพภำยใน (Internal audit) ห้องปฏิบัตกิ ำรทำงกำรแพทย์และตรวจเย่ยี ม นิเทศ ติดตำมประเมินผลกิจกรรมกำรพัฒนำ หอ้ งปฏบิ ัติกำรรังสีวินิจฉัยของโรงพยำบำล จำนวน 38 แหง่ คดิ เปน็ ร้อยละ 47.50 พรอ้ มทงั้ มกี ำรนำเสนอผลงำนวจิ ยั นวตั กรรมในกำรประชมุ วิชำกำรเครือข่ำยหอ้ งปฏบิ ตั กิ ำรทำงกำรแพทย์ และ รงั สีวนิ จิ ฉัย เรื่องกำรสง่ ต่อภำพทำงรงั สีดว้ ยระบบ Online และ Import ภำพ โดยระบบอัตโนมตั ภิ ำยในจังหวดั มหำสำรคำม และเขตสุขภำพท่ี 7 พรอ้ มทั้ง จัดทำสรปุ ประเมนิ ผลกำรดำเนนิ งำนกำรสง่ เสรมิ สนับสนุนกำรพฒั นำระบบ คุณภำพห้องปฏบิ ตั กิ ำรทำงกำรแพทย์ และหอ้ งปฏบิ ตั กิ ำรรงั สีวินจิ ฉยั ดังนัน้ จงึ มีควำมจำเป็นอยำ่ งยงิ่ ท่ีต้องมกี ำรพัฒนำคุณภำพมำตรฐำนอย่ำงทัว่ ถงึ เท่ำเทียม เสมอภำค มคี วำมตอ่ เน่ือง และยัง่ ยืนควรมกี ำรสนับสนุนดำ้ น นโยบำยกำรพัฒนำ และงบประมำณ เพ่ือกำรดำเนนิ กำรพฒั นำคุณภำพตอ่ ไป 47 รายงานประจาปี 2564 ศูนย์วทิ ยาศาสตรก์ ารแพทย์ที่ 7 ขอนแก่น

การธารงรักษา พฒั นา เสรมิ สร้างความเขม้ แขง็ ของ ระบบคณุ ภาพมาตรฐาน ห้องปฏบิ ัติการทางการแพทย์ และห้องปฏิบตั กิ ารรงั สวี นิ ิจฉยั โรงพยาบาลสมเด็จพระยพุ ราช ธีรวัฒน์ สภุ ำวฒั นพันธ์ และ วจั นำ ช่ำงทอง กำรดำเนินงำนโครงกำรบูรณำกำรธำรงรักษำ พัฒนำ เสริมสร้ำงควำมเข้มแข็งของระบบคุณภำพ มำตรฐำนห้องปฏิบัติกำรทำงกำรแพทย์ และห้องปฏิบัติกำรรังสีวินิจฉัย โรงพยำบำลสมเด็จพระยุพรำชเพื่อ ส่งเสริมสนับสนุนกำรพัฒนำระบบคุณภำพห้องปฏิบัติกำรทำงกำรแพทย์ และห้องปฏิบัติกำรรังสีวินิจฉัย ให้มีระบบคุณภำพ ตำมมำตรฐำนอย่ำงต่อเน่ือง และยั่งยืน เพ่ือสนับสนุนนโยบำยรัฐบำล ด้ำนสำธำรณสุข ในกำรสรำ้ งหลักประกันสขุ ภำพใหแ้ กป่ ระชำชน อยำ่ งทัว่ ถงึ เสมอภำค และเท่ำเทียมกนั ศูนย์วิทยำศำสตร์กำรแพทย์ท่ี 7 ขอนแก่น มีโรงพยำบำลสมเด็จพระยุพรำชในเขตรับผิดชอบ จำนวน 2 แห่ง คือ โรงพยำบำลสมเด็จพระยุพรำชกระนวน จังหวัดขอนแก่น และโรงพยำบำลสมเด็จ พระยุพรำชกุฉินำรำยณ์ จังหวัดกำฬสินธุ์ ซ่ึงกำรดำเนินงำนในปีงบประมำณ 2564 ดำเนินงำนโดยจัดทำ แผนปฏิบัติกำร เพ่ือเสนอผู้บริหำรอนุมัติ เข้ำร่วมอบรมสัมมนำเพ่ือเพิ่มส่งเสริมสนับสนุนกำรพัฒนำระบบ คุณภำพตำมมำตรฐำนอย่ำงต่อเนื่องและยั่งยืน มีบุคลำกรโรงพยำบำลสมเด็จพระยุพรำชและบุคลำกร ศูนย์วิทยำศำสตร์กำรแพทย์เข้ำร่วม โดยศูนย์วิทยำศำสตร์กำรแพทย์ที่ 8 อุดรธำนี เป็นเจ้ำภำพในกำร ดำเนินงำน เพื่อพัฒนำควำมรู้ ควำมเข้ำใจ ระหว่ำงวันที่ 17-18 ธันวำคม 2564 ณ โรงแรมริชมอนด์ จังหวัด นนทบุรี สำรวจข้อมูลสถำนกำรณ์รับรอง ตำมมำตรฐำนกระทรวงสำธำรณสุขห้องปฎิบัติกำรทำงกำรแพทย์ และห้องปฎิบัติกำรรังสีวินิจฉัย ของโรงพยำบำลสมำเด็จพระยุพรำชกระนวน และกุฉินำรำยณ์ พบอยู่ในกำร ต่ออำยุ ตรวจติดตำมภำยใน (Internal Audit) ระบบคุณภำพห้องปฏิบัติกำรชันสูตรสำธำรณสุข และ ห้องปฏิบัติกำรรังสีวินิจฉัยของโรงพยำบำลสมเด็จพระยุพรำชกระนวน จังหวัดขอนแก่น และโรงพยำบำล สมเด็จพระยุพรำชกุฉินำรำยณ์ จังหวัดกำฬสินธ์ุ ผ่ำนระบบ Application Zoom เนื่องจำกปัญหำกำรระบำด โควิค-19 ในประเทศไทย ในวันท่ี 28 พฤษภำคม 2564 ซ่ึงห้องปฏิบัติกำรโรงพยำบำลสมเด็จพระยุพรำชทั้ง สองแห่งดำเนินกำรแก้ไขข้อบกพร่องตำมระยะเวลำที่กำหนด นอกจำกน้ีศูนย์วิทยำศำสตร์กำรแพทย์ที่ 7 ขอนแกน่ ได้ดำเนินกำรถำ่ ยทอดเทคโนโลยกี ำรตรวจทำงรังสวี ินิจฉัยและทำงกำรแพทย์ผ่ำนระบบ Zoom ให้แก่ หอ้ งปฏิบตั ิกำรฯของโรงพยำบำลสมเด็จพระยุพรำชกระนวน , กุฉินำรำยณ์ ดังน้ันกำรดำเนินงำนบูรณำกำร ธำรงรักษำ พัฒนำ เสริมสร้ำงควำมเข้มแข็งของระบบคุณภำพมำตรฐำนห้องปฏิบัติกำรทำงกำรแพทย์ และ ห้องปฏิบัติกำรรังสีวินิจฉัยโรงพยำบำลสมเด็จพระยุพรำช จึงส่งเสริมกำรดำเนินงำนระบบคุณภำพ เสริมสร้ำงคุณภำพมำตรฐำน และธำรงรักษำระบบคุณภำพของห้องปฏิบัติกำร พร้อมทั้งเป็นหลักประกันให้ ผรู้ บั บรกิ ำรเข้ำถงึ กำรบรกิ ำรท่ีดีมคี ุณภำพมำตรฐำน รายงานประจาปี 2564 48 ศนู ย์วทิ ยาศาสตร์การแพทยท์ ่ี 7 ขอนแกน่

จัดทาคา่ ปริมาณรังสีอา้ งอิงจาก การถา่ ยภาพเอกซเรย์ระบบดจิ ทิ ลั (DR) เขตสุขภาพท่ี 7 ธีรวฒั น์ สุภำวัฒนพันธ์ กำรดำเนนิ งำนโครงกำรบูรณำกำร โครงกำรกำรจัดทำค่ำปริมำณรังสีอ้ำงอิงจำกกำรถ่ำยภำพ เอกซเรย์ระบบดิจิทัล(DR) เขตสุขภำพที่ 7 มีวัตถุประสงค์ เพ่ือจัดทำค่ำปริมำณรังสีอ้ำงอิง(DRL) จำก เครื่องเอกซเรย์ระบบดิจิทัล ให้โรงพยำบำลในเขตสุขภำพท่ี 7 ใช้เป็นค่ำอ้ำงอิงในกำรถ่ำยภำพเอกซเรย์ ช่วยควบคุมไม่ให้มีกำรให้ปริมำณรังสีกับผู้ป่วยสูงเกินควำมจำเป็น เป็นกำรช่วยลดปัจจัยเสี่ยงท่ีเป็น อนั ตรำยต่อสขุ ภำพ ศูนย์วิทยำศำสตร์กำรแพทย์ที่ 7 ขอนแก่น มีโรงพยำบำลสังกัดสำนักงำนปลัดกระทรวง สำธำรณสุขในเขตรับผิดชอบ จำนวน 70 โรงพยำบำล มีโรงพยำบำลที่ใช้ระบบภำพเอกซเรย์ดิจิทัล (DR) จำนวน 32 โรงพยำบำล (45.7%) เปน็ ระบบภำพเอกซเรย์ดิจิทัลแบบ CR จำนวน 38 โรงพยำบำล (54.3%) ประเมินปริมำณรังสีฯจำนวน 17 โรงพยำบำล (53.1% จำกโรงพยำบำลที่ใช้ระบบDR) เพื่อ จั ด ท ำ ค่ ำ ป ริ ม ำ ณ รั ง สี อ้ ำ ง อิ ง (diagnostic reference level, DRL) ดั ง น้ี จั ง ห วั ด ข อ น แ ก่ น (รพ.หนองสองห้อง, รพ.พล, รพ.บ้ำนไผ่, รพ.ชุมแพ, รพ.ภูผำม่ำน, รพ.น้ำพอง, รพ.สิรินธร), จังหวัด ร้อยเอ็ด (รพ.ร้อยเอ็ด, รพ.เสลภูมิ, รพ.โพนทอง, รพ.ทุ่งเขำหลวง, รพ.สุวรรณภูมิ, รพ.เกษตรวิสัย), จงั หวัดมหำสำรคำม (รพ.บรบอื , รพ.วำปีปทมุ ) จังหวดั กำฬสนิ ธุ์ (รพ.คำมว่ ง, รพ.ทำ่ คันโท) กำรศึกษำครั้งน้ี ครอบคลุมเพียงพอสำหรับกำรนำไปเปรียบเทียบปริมำณรังสีอ้ำงอิง(DRL) เขตสุขภำพท่ี 7 โดยประเมินปริมำณรังสีท่ีผิวผู้ป่วยได้รับ (ESAK)และปริมำณรังสีเชิงพื้นที่ (KAP Meter)แสดงเป็นค่ำค่ำควอร์ไทล์ 3 (3rd quartile) เพื่อกำหนดเป็นปริมำณรังสีอ้ำงอิง DRL ทำให้ โรงพยำบำลกลับไปทบทวนหรือตรวจสอบโปรแกรมกำรประกันคุณภำพ และประสิทธิภำพของ เคร่ืองเอกซเรย์และปริมำณรังสีท่ีออกมำจำกเครื่องเอกซเรย์ รวมไปถึงโปรโตคอลและวิธีกำรถ่ำยภำพ รังสีดิจิทัล เพื่อนำไปสู่แนวทำงกำร optimization และกำรปรับลดปริมำณรังสี ลงให้เหมำะสมสำหรับ ผู้ปว่ ยในอนำคต ตำรำงแสดงค่ำ DRL ของกำรถ่ำยภำพ ESAK (mGy) KAP meter (mGy x cm2) รังสีดิจิทัลส่วนต่ำง ๆ ของโรงพยำบำลใน mean 3rd quartile เขตสขุ ภำพท่ี 7 0.106 0.153 mean 3rd quartile 0.297 0.342 49 รายงานประจาปี 2564 Chest AP 1.451 1.591 311.5 368.5 ศนู ย์วทิ ยาศาสตรก์ ารแพทย์ที่ 7 ขอนแก่น Chest Lat 1.485 1.672 Abdomen Supine 1.289 1.647 864.2 1065 Abdomen KUB 1.055 0.978 Pelvis 0.907 1.152 1433.4 1525 Skull AP 1.548 1.751 Skull Lat 2.870 3.446 1437.0 1556.5 L-S AP 1.335 1.645 L-S Lat 2.467 2.674 1230.0 1504.5 T-S AP 0.597 0.802 T-S Lat 0.281 0.300 1027.2 1064.5 C-S AP C-S Lat 861.4 1126 1472.3 1736 2653.1 3047 1249.1 1526 2308.7 2452 567.0 780 666.1 796

ตรวจวเิ คราะหค์ ุณภาพผลติ ภัณฑ์ แอลกอฮอล์เพ่อื สุขอนามยั สาหรบั มือที่ ผลิตและวางจาหนา่ ย ในเขตสขุ ภาพที่ 7 นยิ ม วงศำ โครงกำรตรวจวิเครำะห์คุณภำพผลิตภัณฑ์แอลกอฮอล์เพื่อสุขอนำมัยสำหรับมือท่ีผลิตและ วำงจำหน่ำยในเขตสุขภำพท่ี 7 เป็นโครงกำรท่ีศูนย์ฯทำร่วมกับสำนักเคร่ืองสำอำงและวัตถุอันตรำย เพ่ือสำรวจคุณภำพของผลิตภัณฑ์ที่ผลิตและวำงจำหน่ำยในพื้นที่เขตสุขภำพท่ี 7 ตำมประกำศ กระทรวงสำธำรณสุข เร่ือง กำหนดลักษณะของเครื่องสำอำงที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์เพื่อ สุขอนำมัยสำหรับมือ ที่ห้ำมผลิต นำเข้ำ หรือขำย พ.ศ. 2563 ผลกำรศึกษำ กำรพัฒนำวิธีกำรกำร ตรวจวิเครำะห์ปริมำณแอลกอฮอล์ส่ีชนิดในผลิตภัณฑ์ที่มีแอลกอฮอล์เป็นส่วนประกอบเพื่อสุขอนำมัย สำหรับมือ ได้แก่ Methyl alcohol , Ethyl alcohol, Isopropyl alcohol, และ n-Propyl alcohol โดยใช้ n-Butyl alcohol เป็น internal standard ด้วยวิธี Headspace Gas Chromatography ตรวจวัดด้วย Flame ionization detector (FID) ใช้คอลัมน์ DB-ALC1 (Capillary column 30 m, ID 0.53 mm, film thickness 3.0 mm.) วิธีน้ีมีค่ำ LOD และ LOQ เท่ำกับ 0.0001 และ 0.1 โดย ปริมำตร (%v/v) ตำมลำดับ Linear range อยู่ในช่วง 0.1–0.5 %v/v โดยมีค่ำสัมประสิทธิ์กำรตัดสินใจ (R2) มำกกว่ำ 0.995 ค่ำควำมแม่นแสดงด้วยค่ำเฉล่ีย % recovery ของกำรทดสอบวันเดียวกัน (Intra-day) และ ระหว่ำงวัน (Inter-day) ที่ควำมเข้มข้น 0.1, 0.3, 0.5 %v/v (n=7) อยู่ในช่วง 92 - 105 % และ 91 – 106 % ตำมลำดับ ค่ำควำมเท่ียงแสดงด้วยค่ำร้อยละส่วนเบ่ียงเบนมำตรฐำนสัมพัทธ์ (%RSD) ของกำรทดสอบวันเดียวกันและระหว่ำงวันมีค่ำน้อยกว่ำ 6 % ของแอลกอฮอล์ท้ัง 4 ชนิด จำกกำรทดสอบควำมถูกต้องของวิธีวิเครำะห์ และเปรียบเทียบผลระหว่ำงห้องปฏิบัติกำรได้ค่ำ Z-score เท่ำกับ 0.80 และ 1.27 ตำมลำดับ ผ่ำนเกณฑ์ที่กำหนด Z-score < 2 วิธีน้ีจึงเหมำะสมที่จะใช้ ในกำรตรวจวิเครำะห์ปริมำณแอลกอฮอล์ทั้งส่ีชนิดในผลิตภัณฑ์ท่ีมีแอลกอฮอล์เป็นส่วนประกอบเพื่อ สุขอนำมยั สำหรบั มอื จำนวนตัวอย่ำงที่ต้องตรวจตำมแผน ทั้งหมด 36 ตัวอย่ำง สำนักงำนสำธำรณสุขจังหวัดเก็บ ส่งตรวจ แยกเป็น ร้อยเอ็ด 10 ตัวอย่ำง ผ่ำนเกณฑ์ 5 ตัวอย่ำง (ร้อยละ 50) กำฬสินธ์ุ 8 ตัวอย่ำง ผำ่ นเกณฑ์ 5 ตวั อย่ำง (รอ้ ยละ 62.5) ขอนแก่น 8 ตัวอย่ำง ผ่ำนเกณฑ์ 3 ตัวอย่ำง (ร้อยละ 37.5) และ มหำสำรคำม 10 ตัวอย่ำง ผ่ำนเกณฑ์ 5 ตัวอย่ำง (ร้อยละ 50) ตัวอย่ำงที่ไม่ผ่ำนเกณฑ์มีปริมำณ แอลกอฮอล์ในช่วง 56 –69 %v/v จำนวน 13 ตัวอย่ำง และต่ำกว่ำ 56 %v/v จำนวน 5 ตัวอย่ำง สำหรับตัวอย่ำงท่ีไม่ผ่ำนเกณฑ์ได้ส่งให้สำนักเครื่องสำอำงและวัตถุอันตรำยเพ่ือทดสอบประสิทธิภำพ กำรฆำ่ เชอื้ ต่อไป ปัญหำอุปสรรค เน่ืองจำกสถำนกำรณ์กำรระบำดของโรค โควิด-19 ทำให้กำรติดต่อประสำนงำน กับทำงสำนกั งำนสำธำรณสขุ จังหวัดและผู้ประกอบกำร ในกำรดำเนนิ กำรเกบ็ ตวั อย่ำงได้ลำ่ ชำ้ รายงานประจาปี 2564 50 ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ท่ี 7 ขอนแก่น