บทที่ 4

ประเภทเครือข่าย1.แบ่งตามลกั ษณะทางกายภาพ คอื1. เครือข่ายส่วนบุคคล หรือแพน ( Personal Area Network: PAN ) เป็ นเครือข่ายท่ีใชส้ ่วนบคุ คล เชน่ การเชื่อมตอ่ คอมพิวเตอร์กบั โทรศพั ทม์ ือถือ การเชื่อมต่อพดี ีเอกบั เคร่ืองคอมพวิ เตอร์ซ่ึงการเชื่อมตอ่ แบบน้ีจะอยใู่ นระยะใกล้ และมีการเชื่อมต่อแบบไร้สาย2. เครือข่ายเฉพาะท่ี หรือแลน ( Local Area Network: LAN ) เป็ นเครือขา่ ยท่ีใชใ้ นการเช่ือมโยงคอมพิวเตอร์และอปุ กรณ์ตา่ ง ๆ ท่ีอยใู่ นพ้นื ที่เดียวกนั หรือใกลเ้ คียงกนั เช่นภายในบา้ น ภายในสานกั งาน และภายในอาคาร สาหรับการใชง้ านภายในบา้ นน้นั อาจเรียกเครือข่ายประเภทน้ีวา่ เครือข่ายท่ีพกั อาศยั ( home network ) โดยอาจเป็นการเช่ือมต่อเคร่ืองคอมพิวเตอร์ต้งั แต่ 2 เคร่ือง หรือมากกวา่ เครือขา่ ยแลนจดั ไดว้ า่เป็ นเครือขา่ ยเฉพาะองคก์ ร การเช่ือมตอ่ เครือข่ายแลนสามารถสื่อสารขอ้ มูลไดอ้ ยา่ งรวดเร็วและเกิดประสิทธิภาพกบั องคก์ รมากที่สุด เนื่องจากเครือขา่ ยแลนน้ีจะทาหนา้ ท่ีเช่ือมประสานงานการทางาน บริหารการจดั การทรัพยากรต่าง ๆ ไดด้ ีท่ีสุดเช่น การติดต้งั เครื่องพมิ พส์ ่วนกลาง การจดั การฐานขอ้ มลู การจดั การแฟ้ ม การรับ-ส่งเอกสาร รายงานตา่ ง ๆ เพ่ือใช้ตดั สินใจในองคก์ ร เน่ืองจากอุปกรณ์แตล่ ะชิ้นจะอยใู่ นตาแหน่งท่ีไมห่ ่างไกลมากนกั จึงสามารถทาความเร็วในการส่ือสารและมีอตั ราการถูกรบกวนของสญั ญาณนอ้ ย ซ่ึงอาจใชก้ ารเช่ือมต่อแบบใชส้ ายหรือไร้สายก็ได้

3. เครือข่ายนครหลวง หรือแมน (Metropolitan Area Network: MAN) เป็ นเครือขา่ ยที่ใชเ้ ช่ือมโยงแลนที่อยหู่ ่างไกลออกไป เช่น การเชื่อมต่อเครือข่ายระหวา่ งสานกั งานท่ีอาจอยคู่ นละอาคารและมีระยะทางไกลกนั การเชื่อมตอ่ เครือขา่ ยชนิดน้ีอาจใชส้ ายไฟเบอร์ออพติก หรือบางคร้ังอาจใชไ้ มโครเวฟเช่ือมต่อ เครือขา่ ยแบบน้ีใชใ้ นสถานศึกษามีชื่อเรียกอีกอยา่ งหน่ึงวา่ เครือขา่ ยแคมปัส ( Campus Area Network: CAN ) ซ่ึงถือวา่ เป็ นระบบเครือข่ายที่มีการเช่ือมต่อกนั ในระหวา่ งที่กวา้ งใหญ่ ครอบคลมุ ระยะทางเป็น 100 กิโลเมตร ที่มีการติดตอ่ กนัในระยะท่ีไกลกวา่ ระบบแลนและใกลก้ วา่ ระบบแวน เป็นการติดตอ่ ระหวา่ งเมือง เช่น กรุงเทพฯ กบั เชียงใหม่ เชียงใหม่กบัยะลาหรือเป็นการติดต่อระหวา่ งรฐั โดยมีรูปแบบการเชื่อมตอ่ แบบ Ring ตวั อยา่ งเช่น ระบบ FDDI (Fibre Data DistributedInterface) ท่ีมีรัศมีหรือระยะทางการเชื่อมตอ่ อยทู่ ี่ 100 กิโลเมตร อตั ราความเร็วอยทู่ ่ี 100 Mbps มีรูปแบบการเช่ือมต่อที่ประกอบดว้ ยวงแหวนสองช้นั ๆ แรกเป็ น Primary Ring ส่วนช้นั ท่ี 2 เป็ น Secondary Ring หรือ Backup Ring โดยช้นัSecondary Ring จะทางานแทนกนั ทนั ทีที่สายสญั ญาณใน Primary Ring ขาด FDDI เป็ นโปรโตคอลของเครือขา่ ยท่ีเนน้ การจดั ส่งขอ้ มลู ที่ความท่ีความเร็วสูง ส่งไดใ้ นระยะทางท่ีไกลและมีความน่าเช่ือถือสูง เนื่องจากใชส้ ายใยแกว้ นาแสง จึงมีผนู้ าFDDI สูง มาใชเ้ ป็ นแบ็กโบนเพือ่ การขนส่งขอ้ มูล อยา่ งไรก็ดีคา่ ใชจ้ ่ายในการติดต้งั ระบบ FDDI สูง ประกอบกบั การที่ระบบGigabit Ethernet ถกู ออกแบบมาใหแ้ ทนที่ FDDI ดงั น้นั โครงข่ายน้ีกาลงั ถูกกลืนดว้ ยววิ ฒั นาการทางเทคโนโลยใี นท่ีสุด4. เครือข่ายวงกว้าง หรือแวน (Wide Area Network: WAN) เป็ นการเชื่อมตอ่ เครือข่ายคอมพวิ เตอร์ระยะไกล ซ่ึงมีอยทู่ วั่ โลกเขา้ ดว้ ยกนั โดยอุปกรณ์แปลงสญั ญาณ เช่น โมเดม็ ช่วยในการติดตอ่ ส่ือสารหรือสามารถนาเครือข่ายทอ้ งถิน่ มาเช่ือมต่อกนั เป็นเครือขา่ ยระยะไกล เช่น เครือขา่ ยอินเทอร์เน็ตเครือขา่ ยระบบธนาคารทว่ั โลก หรือเครือข่ายของสายการบิน เป็ นตน้

เครือข่าย WAN สามารถแบ่งเป็ นประเภทใหญ่ๆ คือ 1 . เครือข่ายส่วนตวั (private network) เป็ นการจดั ต้งั ระบบเครือข่ายซ่ึงมีการใชง้ านเฉพาะองคก์ ร เช่น องคก์ รที่มีสาขาอาจทาการสร้างระบบเครือข่าย เพื่อเช่ือมต่อระหวา่ งสานกั งานใหญ่กบั สาขาท่ีมีอยู่ เป็นตน้ การจดั ต้งั ระบบเครือข่ายส่วนตวั มีจุดเดน่ ในเร่ืองของการรักษาความลบั ของ ขอ้ มลู สามารถควบคุมดูแลเครือข่ายและขยายเครือขา่ ยไปยงั จุดที่ตอ้ งการ ส่วนขอ้ เสียคือในกรณีท่ีไมไ่ ดม้ ีการส่งขอ้ มูลต่อเนื่องตลอดเวลา จะเสียคา่ ใชจ้ ่ายสูงมากเมื่อเทียบกบั การส่งขอ้ มูลผา่ นเครือขา่ ยสาธารณะ และหากมีการส่งขอ้ มลู ระหวา่ งสาขาตา่ งๆ จะตอ้ งมีการจดั หาช่องทางสื่อสารเชื่อมโยงระหวา่ งแต่ละสาขาดว้ ย ซ่ึงอาจจะไมส่ ามารถจดั ช่องทางการส่ือสารไปยงั พ้นื ท่ีที่ตอ้ งการได้ 2. เครือข่ายสาธารณะ (PDN: public data network) หรือบางคร้ังเรียกวา่ เครือข่ายมลู ค่าเพ่มิ (VAN: Value AddedNetwork) เป็ นเครือข่าย WAN ท่ีจะมีองคก์ รหน่ึง (third party) เป็นผทู้ าหนา้ ที่ในการเดินระบบเครือขา่ ย และใหเ้ ช่าช่องทางการส่ือสารใหก้ บั บริษทั ตา่ งๆ ท่ีตอ้ งการสร้างระบบเครือขา่ ย ซ่ึงบริษทั จะลดคา่ ใชจ้ ่ายของตนลงได้ เน่ืองจากมีบุคคลอ่ืนมาช่วยแบ่งปันคา่ ใชจ้ ่ายไป ซ่ึงจะนิยมใชก้ นั มาก เน่ืองจากมีคา่ ใชจ้ ่ายต่ากวา่ การจดั ต้งั เครือข่ายส่วนตวั สามารถใชง้ านได้ทนั ทีโดยไม่ตอ้ งเสียเวลาในการจดั ต้งั เครือขา่ ยใหม่ รวมท้งั มีบริการใหเ้ ลือกอยา่ ง หลากหลาย ซ่ึงแตกตา่ งกนั ไปท้งั ในส่วนของราคา ความเร็ว ขอบเขตพ้ืนที่บริการ และความเหมาะสมกบั งานแบบตา่ ง ๆ2. แบ่งตามหนา้ ท่ีของคอมพวิ เตอร์Peer-to-Peerเครือข่ายระดบั เดียวกนั Peer- to-Peer network: P2P network ) เคร่ืองคอมพวิ เตอร์สามารถเป็ นไดท้ ้งั เคร่ืองใหบ้ ริการและเครื่องรับบริการในขณะเดียวกนั การใชง้ านส่วนใหญ่มกั ใชใ้ นการแบ่งปันขอ้ มลู เช่น เพลง ภาพยนตร์โปรแกรม และเกม เครือข่ายแบบน้ีเริ่มแพร่หลายมากข้ึนในผใู้ ชง้ านอินเทอร์เนต็ การใชง้ านจะมีซอฟตแ์ วร์เฉพาะ เช่นโปรแกรม eDonkey, BitTorrent และ Lime Wire ขอ้ ดีของระบบแบบน้ีคือง่ายต่อการใชง้ าน และราคาไมแ่ พง ขอ้ ดอ้ ยคือไม่มีการควบคุมเร่ืองความปลอดภยั จึงอาจพบวา่ ถูกนาไปใชป้ ระโยชน์ในทางไม่ถกู ตอ้ ง เช่น การแบ่งปันเพลง ภาพยนตร์ และโปรแกรมที่มีลิขสิทธ์ ิซ่ึงเป็ นการกระทาผิดกฎหมาย

Client-Serverเครือข่ายแบบรับ-ใหบ้ ริการ หรือไคลเอนท/์ เซิร์ฟเวอร์ (client-server network) จะมีเครื่องคอมพวิ เตอร์ท่ีเป็นเคร่ืองใหบ้ ริการตา่ งๆ เช่น บริการเวบ็ และบริการฐานขอ้ มูล การใหบ้ ริการข้นึ กบั การร้องขอบริการจากเคร่ืองรับบริการเช่น การเปิ ดเวบ็ เพจ เครื่องรับบริการจะร้องขอบริการไปท่ีเคร่ืองบริการเวบ็ จากน้นั เคร่ืองใหบ้ ริการเวบ็ จะตอบรับและส่งขอ้ มลู กลบั มาใหเ้ ครื่องรับบริการ ขอ้ ดีของระบบน้ีคือสามารถใหบ้ ริการแก่เครื่องรับบริการไดเ้ ป็ นจานวนมาก ขอ้ ดอ้ ยคือระบบน้ีมีค่าใชจ้ ่ายในการติดต้งั และการบารุงรักษาค่อนขา้ งสูง3. แบ่งตามระดบั ความปลอดภยั ของขอ้ มลู เป็ นเกณฑ์ อนิ ทราเนต็ (Intranet) คือ ระบบเครือข่ายภายในองคก์ ร เป็นบริการ และการเช่ือมตอ่ คอมพวิ เตอร์เหมือนกนั อินเทอร์เน็ตแตจ่ ะเปิ ดใหใ้ ชเ้ ฉพาะสมาชิกในองคก์ รเท่าน้นั เช่น อินทราเน็ตของธนาคารแตล่ ะแห่ง หรือระบบเครือขา่ ยมหาดไทย ท่ีเชื่อมศาลากลางทวั่ ประเทศ เป็ นตน้ เป็ นการสร้างระบบบริการขอ้ มลู ขา่ วสาร ซ่ึงเปิ ดบริการคลา้ ยกบั อินเทอร์เน็ตเกือบทุกอยา่ ง แต่ยอมใหเ้ ขา้ ถึงไดเ้ ฉพาะคนในองคก์ รเท่าน้นั เป็ นการจากดั ขอบเขตการใชง้ าน ดงั น้นั ระบบอินเทอร์เน็ตในองคก์ ร ก็คือ \"อินทราเนต็ \" นนั่ เอง แตใ่ นช่วงที่ช่ือน้ียงั ไมเ่ ป็ นท่ีนิยม ระบบอนิ ทราเน็ต ถกู เรียกในหลายช่ือ เช่น Campus network,Local internet, Enterprise network เป็ นตน้อนิ เทอร์เนต็ ( Internet ) คือ เครือข่ายของคอมพิวเตอร์ขนาดใหญท่ ่ีเชื่อมโยงเครือขา่ ยคอมพวิ เตอร์ทวั่ โลกเขา้ ดว้ ยกนั โดยอาศยั เครือข่ายโทรคมนาคมเป็นตวั เช่ือมเครือขา่ ย ภายใตม้ าตรฐานการเช่ือมโยงดว้ ยโปรโตคอลเดียวกนั คือ TCP/IP(Transmission Control Protocol / Internet Protocol) เพ่ือใหค้ อมพวิ เตอร์ทุกเคร่ืองในอินเทอร์เน็ตสามารถสื่อสารระหวา่ งกนั ได้ นบั วา่ เป็นเครือขา่ ยท่ีกวา้ งขวางที่สุดในปัจจบุ นั เนื่องจากมผี นู้ ิยมใช้ โปรโตคอลอินเทอร์เนต็ จากทวั่ โลกมากที่สุดเอก็ ซ์ทราเนต็ (Extranet) คือ ระบบเครือข่ายซ่ึงเช่ือมเครือข่ายภายในองคก์ ร หรือ อินทราเน็ต (Intranet) เขา้ กบั ระบบคอมพิวเตอร์ที่อยภู่ ายนอกองคก์ ร เช่น ระบบคอมพวิ เตอร์ของสาขาของผจู้ ดั จาหน่าย หรือของลูกคา้ เป็ นตน้ โดยการเชื่อมตอ่ เครือข่ายอาจเป็ นไดท้ ้งั การเช่ือมตอ่ โดยตรงระหวา่ ง 2 จุด หรือการเช่ือมตอ่ แบบเครือข่ายเสมือน (Virtual Network)ระหวา่ งระบบอินทราเนต็ หลาย ๆ เครือข่ายผา่ นอินเทอร์เน็ตกไ็ ด้