ความเป็นพลเมืองดิจิทัล นาย เบญจพล วังบู้ เลขที่12

ความเป็นพลเมืองดิจิทลั (Digital Citizenship) คืออะไร ความเป็นพลเมืองดจิ ทิ ลั คือ พลเมือง ผ้ใู ช้งานสื่อดิจทิ ลั และสอ่ื สงั คมออนไลน์ท่ีเข้าใจบรรทดั ฐานของ การปฏบิ ตั ิตวั ให้เหมาะสมและ มีความรบั ผดิ ชอบในการใช้เทคโนโลยี โดยเฉพาะอยา่ งยิง่ การสอ่ื สาร ในยคุ ดจิ ิทลั เป็นการ สือ่ สารท่ีไร้พรมแดน สมาชกิ ของโลกออนไลน์คือ ทกุ คนท่ีใช้เครือขา่ ยอนิ เทอร์เนต็ บนโลกใบนี ้ ผ้ใู ช้ส่ือสงั คมออนไลน์มีความหลากหลายทางเชือ้ ชาติ อายุ ภาษา และวฒั นธรรม พลเมือง ดิจทิ ลั จึงต้องเป็นพลเมืองที่มีความรับผดิ ชอบ มีจริยธรรม เห็นอกเหน็ ใจและเคารพผ้อู ่ืน มีสว่ น ร่วม และมงุ่ เน้นความเป็นธรรมในสงั คม การเป็นพลเมืองในยคุ ดจิ ิทลั นนั้ มีทกั ษะท่ีสาคญั 8 ประการ

1. ทกั ษะในการรักษาอตั ลกั ษณ์ทีด่ ีของตนเอง (Digital Citizen Identity) สามารถสร้างและ บริหารจดั การอตั ลกั ษณ์ที่ดีของตนเองไว้ได้อยา่ งดีทงั้ ในโลกออนไลน์และโลกความจริง อตั ลกั ษณ์ที่ดีคือ การที่ผ้ใู ช้สอ่ื ดจิ ทิ ลั สร้างภาพลกั ษณ์ในโลกออนไลน์ของตนเองในแงบ่ วก ทงั้ ความคิด ความรู้สกึ และการกระทามีวจิ ารณญานในการรบั สง่ ข่าวสารและแสดงความคดิ เห็น มีความเห็นอก เห็นใจผ้รู ่วมใช้งานในสงั คมออนไลน์ และรู้จกั รบั ผดิ ชอบต่อการกระท�ำา ไม่ กระท�ำาการท่ีผดิ กฎหมาย และจริยธรรมในโลกออนไลน์ เชน่ การละเมิดลขิ สทิ ธ์ิ การกลน่ั แกล้งหรือการใช้วาจาที่สร้างความ เกลยี ดชงั ผ้อู ื่นทางสอ่ื ออนไลน

2. ทกั ษะการคิดวเิ คราะห์มีวจิ ารณญาณท่ีดี (Critical Thinking) สามารถในการวเิ คราะห์ แยกแยะระหวา่ งข้อมลู ที่ถกู ต้องและข้อมลู ท่ีผดิ ข้อมลู ท่ีมีเนือ้ หาเป็นประโยชน์ และข้อมลู ท่ีเข้า ขา่ ยอนั ตราย ข้อมลู ตดิ ต่อทางออนไลน์ท่ีนา่ ตงั้ ข้อสงสยั และนา่ เช่ือถือได้ เม่ือใช้อนิ เทอร์เน็ต จะ รู้วา่ เนือ้ หาอะไร เป็นสาระ มีประโยชน์ รู้เทา่ ทนั ส่ือและสารสนเทศ สามารถวเิ คราะห์และ ประเมิน ข้อมลู จากแหลง่ ข้อมลู ที่หลากหลายได้ เข้าใจรูปแบบการหลอกลวงตา่ งๆ ในโลกไซ เบอร์ เชน่ ข่าวปลอม เวบ็ ปลอม ภาพตดั ตอ่ เป็นต้น การคิดวเิ คราะห์มีวจิ ารณญาณท่ีดีมีองค์ประกอบดงั นี ้

3. ทกั ษะในการรักษาความปลอดภยั ของตนเอง ในโลกไซเบอร์ (Cybersecurity Management) สามารถป้ องกนั ข้อมลู ด้วยการสร้างระบบความปลอดภยั ท่ีเข้มแขง็ และ ป้ องกนั การโจรกรรมข้อมลู หรือการโจมตีออนไลน์ได้ มีทกั ษะในการรักษาความปลอดภยั ของ ตนเองในโลกออนไลน์ การรักษา ความปลอดภยั ของตนเองในโลกไซเบอร์คือ การปกป้ อง อปุ กรณ์ดจิ ิทลั ข้อมลู ที่จดั เกบ็ และข้อมลู สว่ นตวั ไมใ่ ห้เสียหาย สญู หาย หรือถกู โจรกรรมจากผู้ ไม่หวงั ดีในโลกไซเบอร์

4. ทกั ษะในการรักษาข้อมลู สว่ นตวั (Privacy Management) มีดลุ พนิ ิจในการบริหารจดั การ ข้อมลู สว่ นตวั รู้จกั ปกป้ องข้อมลู ความสว่ นตวั ในโลกออนไลน์โดยเฉพาะ การแชร์ข้อมลู ออนไลน์ เพ่ือป้ องกนั ความเป็นสว่ นตวั ทงั้ ของตนเองและผ้อู ื่น รู้เท่าทนั ภยั คกุ คามทาง อนิ เทอร์เนต็ เชน่ มลั แวร์ ไวรสั คอมพวิ เตอร์ และกลลวงทางไซเบอร์

5. ทกั ษะในการจดั สรรเวลาหน้าจอ (Screen Time Management) สามารถในการบริหารเวลา ท่ีใช้อปุ กรณ์ยคุ ดจิ ิทลั รวมไปถึงการควบคมุ เพื่อให้เกดิ สมดลุ ระหวา่ ง โลกออนไลน์ และโลก ภายนอก ตระหนกั ถงึ อนั ตรายจากการใช้เวลาหน้าจอนานเกินไป การทางาน หลายอยา่ งใน เวลาเดียวกนั และผลเสียของการเสพติดส่ือดิจทิ ลั สานกั วจิ ยั สยามเทคโนโลยีอนิ เทอร์เนต็ โพลล์ระบวุ า่ วยั รุ่นไทยเกือบ 40 % อยากใช้เวลา หน้าจอ มากกวา่ ออกกาลงั กาย และผลกาสารวจจาก We are social พบวา่ ในแต่ละวนั คน ไทยใช้เวลา หน้าจอ ดงั นี

6. ทกั ษะในการบริหารจดั การข้อมลู ท่ีผ้ใู ช้งาน มีการทงิ ้ ไว้บนโลกออนไลน์ (Digital Footprints) สามารถเข้าใจธรรมชาติของการใช้ชีวติ ในโลกดจิ ิทลั วา่ จะหลงเหลือร่อยรอยข้อมลู ทงิ ้ ไว้เสมอ รวมไปถงึ เข้าใจผลลพั ธ์ท่ีอาจเกิดขึน้ เพ่ือการดแู ลสงิ่ เหลา่ นีอ้ ยา่ งมีความรบั ผดิ ชอบ 7. ทกั ษะในการรับมือกบั การกลน่ั แกล้งบนโลกไซเบอร์ (Cyberbullying Management) การ กลน่ั แกล้งบนโลกไซเบอร์คือ การใช้อนิ เทอร์เน็ตเป็นเครื่องมือหรือชอ่ งทางเพื่อกอ่ ให้เกิดการ คกุ คาม ลอ่ ลวงและการกลน่ั แกล้งบนโลกอนิ เทอร์เนต็ และสือ่ สงั คมออนไลน์ โดยกลมุ่ เป้ าหมาย มกั จะเป็น กลมุ่ เด็กจนถึงเดก็ วยั รุ่น การกลนั่ แกล้งบนโลกไซเบอร์คล้ายกนั กบั การกลนั่ แกล้งใน รูปแบบอ่ืน หากแตก่ ารกลนั่ แกล้งประเภทนจี ้ ะกระทาผ่านสื่อออนไลน์หรือส่อื ดจิ ิทลั เช่น การสง่ ข้อความทาง โทรศพั ท์ ผ้กู ลน่ั แกล้งอาจจะเป็นเพ่ือนร่วมชนั้ คนรู้จกั ในสื่อสงั คมออนไลน์ หรือ อาจจะเป็นคน แปลกหน้ากไ็ ด้ แตส่ ว่ นใหญผ่ ้ทู ่ีกระทารู้จกั ผ้ทู ่ีถกู กลน่ั แกล้ง รูปแบบของการกลนั่ แกล้งมกั จะเป็น

8. ทกั ษะการใช้เทคโนโลยีอย่างมีจริยธรรม (Digital Empathy) มีความเห็นอกเห็นใจ และสร้าง ความสมั พนั ธ์ท่ีดีกบั ผ้อู ่ืนบนโลกออนไลน์ แม้จะเป็นการสื่อสารที่ ไม่ได้เหน็ หน้ากนั มี ปฏสิ มั พนั ธ์อนั ดีตอ่ คนรอบข้าง ไม่วา่ พอ่ แม่ ครู เพื่อนทงั้ ในโลกออนไลน์และใน ชีวติ จริง ไม่ด่วน ตดั สนิ ผ้อู ืน่ จากข้อมลู ออนไลน์แต่เพียงอยา่ งเดียว และจะเป็นกระบอกเสียงให้ผ้ทู ่ี ต้องการ ความช่วยเหลือ แหล่งท่มี า วิทยา ดารงเกียรตศิ ักด์.ิ พลเมืองดจิ ทิ ลั [Online]. แหล่งท่มี า http://www.infocommmju.com/ icarticle/images/stories/icarticles/ajwittaya/digital/Digital_Citizenship.pdf [1 กุมภาพันธ์ 2561] วิวรรณ ธาราหริ ัญโชต.ิ ทกั ษะทางดจิ ิตอลท่ีจาเป็ นสาหรับเดก็ ในอนาคต

[Online]. แหล่งท่มี า http://www.bangkokbiznews.com/blog/detail/642553 [3 มกราคม 2561]