ลิขสิทธิ์และสัญลักษณ์ทางลิขสิทธิ์ Creative Commons

ลขิ สทิ ธ์ิและสญั ลกั ษณท์ างลขิ สิทธ์ิ Creative Commons

Creative Commons ลขิ สทิ ธทิ์ างผลงาน ใชแ้ บบไหนถงึ ถกู ตอ้ ง ผลงานทั้งหมดที่ถูกผลติ ขึ้นมาล้วนแต่มีการคมุ้ ครองลิขสทิ ธ์ิใหก้ ับเจ้าของผลงาน หรอื ที่เรา เรียกวา่ Copyright (สัญลักษณ์อักษรซีในวงกลม © ) ซ่ึงเจ้าของผลงานแต่เพียงผู้เดียวเท่านนั้ ที่ สามารถทาอะไรกไ็ ด้กับงานตัวเอง ไม่ว่าจะเปน็ การทาสาเนา ดัดแปลง แจกจ่าย หากผู้อื่นจะนาผลงาน นั้นไปใช้กต็ ้องมกี ารขออนุญาตจากเจ้าของก่อน ตรงนี้เองทาใหเ้ กดิ ข้อจากัดในการนาทรัพยากรมาใช้ ประโยชน์ร่วมกัน จึงได้เกิดแนวคิดที่เรียกวา่ Creative Commons

Creative Commons คืออะไร Creative Commons หรือ สัญญาอนุญาตแบบเปดิ เป็นลิขสิทธิ์ประเภทหนึ่งที่เปดิ โอกาสให้ สาธารณะได้ทาผลงานนนั้ ไปใช้ได้โดยไม่ต้องขออนญุ าต ไม่เป็นการละเมดิ ลขิ สิทธ์ิ แต่ผ้ทู ี่นาผลงานไป ใช้จะต้องทาตามเง่ือนไขที่กาหนดไวบ้ นผลงาน ผ่าน 4 สัญลักษณ์ที่แทนแตล่ ะเงื่อนไข ม่นั ใจวา่ หลาย คนเคยเหน็ ผ่านตา แต่รู้ไหมว่า สัญลักษณแ์ ต่ละอย่างหมายถึงอะไร

1. Attribution (BY) สัญลักษณท์ ี่แสดงว่า อนุญาตใหผ้ อู้ ื่นสามารถนาผลงานไปใช้ ทาซา้ แจกจ่าย หรอื ดัดแปลงงาน นัน้ ได้ แตต่ อ้ งใหเ้ ครดติ ทมี่ าของเจา้ ของผลงานนนั้ ซ่ึงถ้าเขาอยากจะใช้ผลงานนัน้ โดยไม่มีเครดติ ช่ือ เจ้าของผลงานกากับ จะต้องทาการขออนญุ าตเจ้าของผลงานก่อน 2. NonCommercial (NC) สัญลักษณ์ที่แสดงว่า อนญุ าตใหผ้ อู้ ่ืนสามารถนาผลงานไปใช้ ทาซ้า แจกจ่าย หรือดัดแปลงงาน นั้นได้ แตต่ อ้ งไมใ่ ชเ่ พอ่ื การคา้ เวน้ แต่ว่าจะไดร้ ับอนุญาตจากเจ้าของผลงานก่อน 3. NoDerivatives (ND) สัญลักษณ์ที่แสดงว่า อนุญาตใหผ้ อู้ ่ืนสามารถนาผลงานไปใช้ ทาซา้ แจกจ่าย ผลงานชิน้ นั้น ได้ แตห่ า้ มดดั แปลงงาน เวน้ แต่ว่าจะได้รับอนญุ าตจากเจ้าของผลงานก่อน

4. ShareAlike (SA) สัญลักษณท์ ี่แสดงว่า อนญุ าตใหผ้ อู้ ื่นสามารถนาผลงานไปใช้ ทาซ้า แจกจ่าย หรือดัดแปลงงาน นั้นได้ แตผ่ ลงานทดี่ ดั แปลงนนั้ จะตอ้ งกากบั ดว้ ยสญั ญาอนญุ าตเงอื่ นไขเดยี วกนั กบั ตน้ ฉบบั เวน้ แต่ว่า จะได้รับอนุญาตจากเจ้าของผลงานก่อน เพอ่ื ใหเ้ หน็ ภาพเรามตี วั อยา่ งมาใหด้ กู นั นดิ หนอ่ ย ตวั อยา่ ง Creative Commons License และการนาไปใชง้ าน หมายถึง อนญุ าตใหน้ าผลงานไปใช้ ทาซา้ แจกจ่าย โดยตอ้ งระบทุ มี่ า และหา้ มดดั แปลง หมายถงึ อนุญาตใหน้ าผลงานไปใช้ ทาซา้ แจกจ่าย หรือดัดแปลงงานนัน้ ได้ โดยตอ้ งระบทุ มี่ าและตอ้ ง ไมใ่ ช่เพอื่ การคา้

หมายถึง อนญุ าตใหน้ าผลงานไปใช้ ทาซ้า แจกจ่าย หรือดัดแปลงงานนัน้ ได้ โดยตอ้ งระบทุ มี่ า หา้ มใช้ เพอ่ื การคา้ และหากเป็นงานทดี่ ดั แปลงจะตอ้ งใชส้ ญั ญาอนญุ าตเดยี วกนั กบั ตน้ ฉบบั ดังนั้น ก่อนนาผลงานไปใช้ อยากใหเ้ ราตรวจสอบเร่ืองลิขสทิ ธิ์ในผลงานก่อนสักนิด ถึงแม้วา่ จะเปน็ Creative Commons เองก็ตาม ก็ยังคงมีเง่ือนไขบางอย่างที่คนนาผลงานไปใช้ตอ้ งระวัง และปฏบิ ัติตามเช่นกัน



สัญลักษณเ์ กยี่ วกบั ลขิ สทิ ธ์ 1.© ตัวซีในวงกลม ย่อมาจากคาว่า Copyright แสดงว่างานชิ้นนั้นมีลขิ สทิ ธ์ิ ซ่ึงหมายถึงงานที่เรา สร้างสรรคข์ น้ึ มาเอง หรอื ถา้ นางานของคนอน่ื มากต็ ้องนามาใช้ โดยได้รับอนญุ าตอย่างถูกตอ้ ง

2.® ตัวอาร์ในวงกลม ย่อมาจากคาว่า Registered Trademark หมายถึง เครื่องหมายการค้าจด ทะเบียน อย่างถูกต้องแล้ว 3.™ ตัวทีเอ็ม ย่อมาจากคาว่า Trade Mark หมายถึง เครื่องหมายการคา้ ที่ไม่ได้จดทะเบียน

ตัวอย่างการใช้ สัญญาอนญุ าตครีเอทีฟ คอมมอนส์ (CC) เช่น กรณีที่มีหน่วยงาน ด้านการวจิ ัยแห่ง หนึ่ง ได้เผยแพร่งานวิจัย บนเว็บไซต์และประกาศใช้สัญญาแบบ CC-BY-NC-SA กับผลงานที่เผยแพร่ ผทู้ ี่ นา ข้อมูลไปใช้ได้เลยไม่ต้องทา หนังสอื ขอ อนุญาตหรอื ทา สัญญาข้อตกลงกบั หน่วย งานแห่งนี้ ปรากฎวา่ มหาวิทยาลัยแห่งหน่ึง นาข้อมูลไปทา วิจัยต่อยอดต้องเผยแพร่งาน วจิ ัยนั้นสู่สาธารณะ แต่ ถ้ามหาวทิ ยาลัยนั้น นาข้อมูลไปตพี มิ พ์เป็นหนงั สอื แล้วจา หน่าย หน่วยงานแห่งนีส้ ามารถฟอ้ งร้องการ ละเมดิ สัญญาได้ ดังนัน้ ผใู้ ช้งานทนี่ า เอาผลงานของ ผอู้ ่ืนที่มีสัญลักษณ์ดังกล่าวโดยเฉพาะบน อินเทอร์เนต็ ต้องปฏบิ ัติตามสัญญาดงั กล่าว โดยเคร่งครัดด้วย

แหล่งข้อมูล http://creativecommons.org/about/downloads http://wowboom.blogspot.com/2010/02/blog-post.html น.ส. ปรารถนา นันตาวงค์ ช้นั มัธยมศกึ ษาปที ี่ 6/7 เลขที่ 31