มงคลชีวิต

สถาบนั พัฒนาคณุ ภาพวชิ าการ (พว.) พระพทุ ธศาสนา ม.๔-๖ มงคลชีวิต

หลกั ธรรมทางพระพทุ ธศาสนา มงคล ๓๘ มงคล คือ ส่ิงทที่ าใหโ้ ชคดี ธรรมอันนามาซึง่ ความสุขความเจริญ มี ๓๘ ประการ แต่ในหนว่ ยการเรียนร้นู ี้ กาหนดให้ศึกษาเพียง ๖ เร่อื ง ไดแ้ ก่

หลกั ธรรมทางพระพทุ ธศาสนา สนฺตุฏฺฐี : สนั โดษ สนั โดษ หมายถึง ความพอใจ ความยนิ ดตี ามมีตาม สนั โดษ มี ๓ ประเภท ได้แก่ ยถาลาภสันโดษ ยนิ ดตี ามทีไ่ ด้ สนั โดษ ยถาสารปู สนั โดษ ยนิ ดตี ามสมควร ยถาพลสนั โดษ ยนิ ดีตามกาลงั

หลกั ธรรมทางพระพทุ ธศาสนา เขม : จิตเกษม จิตเกษม หมายถงึ สภาพจติ ท่หี มดกเิ ลสแลว้ เป็นอสิ ระเสรี ไม่อดึ อัดบีบคั้นจากภยั ใด ๆ ไดอ้ กี จงึ เป็นความสขุ อย่างแทจ้ รงิ พน้ จากการเวียนวา่ ยตายเกิด ผทู้ ีจ่ ะมีจติ เกษมได้ คือ ผทู้ ี่มีใจจรดนิง่ อย่ใู นนพิ พานตลอดเวลา ซึ่งได้แก่ พระอรหนั ตน์ ัน่ เอง

หลกั ธรรมทางพระพุทธศาสนา ตโป : ความเพียรเผากิเลส คาว่า ตโป หมายถงึ ตปะหรอื ตบะ แปลว่า เผาหรือทาให้รอ้ น ความเพียรเผากเิ ลส คอื การบาเพญ็ ตบะ หมายถึง การเพียรเผากเิ ลสทม่ี อี ย่ใู นตนให้ ลดนอ้ ยเบาบาง หรอื หมดสน้ิ ไป หรอื การทาความเพยี รพยายามเพือ่ เผาผลาญ เพอื่ ทาลาย เพือ่ กาจัดกิเลสเครอ่ื งเศรา้ หมองใจใหห้ มดสิน้ ไป ไมใ่ ห้เกดิ ข้นึ อกี ไมใ่ หม้ อี ยใู่ นร่างกายและจิตใจ

หลักธรรมทางพระพทุ ธศาสนา พรฺ หมจฺ ริย : ประพฤตพิ รหมจรรย์ พรหมจรรย์ หมายถงึ การครองชีวิตท่ปี ราศจากเมถุน ไมม่ คี คู่ รอง ไม่มี เพศสมั พันธ์ การประพฤติธรรมอนั ประเสริฐ ลักษณะธรรมที่ถอื ว่าเปน็ การประพฤติพรหมจรรย์ มี ๑๐ ประการได้แก่ ๑) ทาน คอื การให้ ๒) เวยยาวจั จะ คือ การชว่ ยเหลอื ผู้อนื่ ในกจิ การงานท่ีชอบ ๓) เบญจศลี คือ การรกั ษาศลี ๕ ๔) อปั ปมัญญา คือ มเี มตตา กรุณา มุทิตา อุบกขา ๕) เมถนุ วิรัติ คอื งดเวน้ จากการเสพกาม

หลักธรรมทางพระพทุ ธศาสนา ๖) สทารสนั โดษ คือ พอใจในคู่ครองของตน ไม่นอกใจคู่ครองของตน ๗) วริ ยิ ะ คอื ความเพยี รพยายาม ๘) อุโบสถ คอื การรักษาศลี ๘ ๙) อรยิ มรรค คอื บาเพ็ญมรรคมีองค์ ๘ ๑๐) ศาสนาหรือสกิ ขา คอื ศึกษาปฏิบัตธิ รรมในศาสนา

หลกั ธรรมทางพระพทุ ธศาสนา อรยิ สจจฺ าน ทสสฺ น : เห็นอรยิ สจั อรยิ สัจ หมายถึง ความจริงอันประเสริฐ ซง่ึ เปน็ ความจรงิ ที่พระพุทธเจา้ ทรงค้นพบ ในขณะทจี่ ิตเปน็ สมาธิ จิตมคี วามบรสิ ุทธ์ิ ทาใหเ้ กดิ ปัญญารูแ้ จ้งเห็นจรงิ ของสงิ่ ทง้ั หลาย แล้วนามาเผยแผ่แกค่ นทวั่ ไป มี ๔ ประการ ดงั นี้ ๑) ทุกข์ ๒) สมุทัย ๓) นโิ รธ ๔) มรรค

หลักธรรมทางพระพทุ ธศาสนา นพิ พฺ านสจฺฉิกริ ยิ า : บรรลุนพิ พาน บรรลนุ พิ พาน หมายถึง สภาวะท่ีปราศจากโลภ โกรธ หลง จิตใจสงบ ไม่ยดึ ม่ัน ถือมน่ั กับส่ิงใดอกี ต่อไป เป็นความสุขขัน้ สูงสดุ ในพระพทุ ธศาสนา