EL01_พระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลัง พศ 2561

EL01_001 วชิ า พระราชบญั ญตั ิวนิ ัยการเงนิ การคลังของรฐั พ.ศ. 2561 พระราชบญั ญตั วิ นิ ยั การเงนิ การคลังของรฐั พ.ศ. 2561 ชานิล กุรนิ ทร์ ทม่ี าของพระราชบญั ญัติวินัยการเงนิ การคลังของรฐั พ.ศ. 2561 1

EL01_001 วิชา พระราชบญั ญัติวินยั การเงินการคลงั ของรฐั พ.ศ. 2561 วตั ถุประสงค เพ่ือใหท ราบกรอบวนิ ัยทางการเงินการคลัง ซง่ึ รวมถึงหลักเกณฑเ ก่ยี วกบั การกรอบวินัย ทางการเงินการคลังตา ง ๆ และการอื่นทเ่ี กยี่ วขอ ง เพอ่ื ใหการบริหารการคลังของ ประเทศเปน ไปอยางมีประสิทธภิ าพ ยง่ั ยืน โปรง ใส และสามารถตรวจสอบได ท่ีมาของพระราชบญั ญัติวินยั การเงนิ การคลังของรฐั พ.ศ. 2561 2

EL01_001 วชิ า พระราชบญั ญัติวนิ ยั การเงนิ การคลังของรฐั พ.ศ. 2561 คาํ แนะนําในการอบรม 1. บทเรียนนีส้ ามารถใชง านกับ / Browser Application Support • Internet Explorer 9.0 or higher • Firefox (Version 30 or higher) • Google Chrome (Version 35 or higher) • Safari เวอรช ัน 8 ขน้ึ ไป 2. เง่อื นไขในการเรียนผเู รยี นจะตองเรยี นวชิ าตา ง ๆ ในหลกั สูตรใหครบถว น (ครบ 100 เปอรเ ซน็ ต) และทาํ ขอ สอบใหผา นเกณฑท ี่กาํ หนด เพ่อื สาํ เร็จในการเรยี นหลักสตู ร 3. บทเรียนอเิ ล็กทรอนกิ ส (e-learning) ในหลักสูตรน้ี มปี มุ ชว ยเหลือสําหรบั แนะนาํ การใชง านบทเรยี น ผเู รยี นสามารถคลกิ เพอื่ อานไดต ลอดเวลาการเขาเรียน 4. เม่ือเรยี นจบหลักสตู ร ผเู รียนจะตองทาํ แบบทดสอบเพื่อประเมนิ ผลการเรียนรู ที่มาของพระราชบัญญัติวนิ ยั การเงินการคลงั ของรฐั พ.ศ. 2561 3

EL01_001 วิชา พระราชบัญญตั ิวนิ ยั การเงนิ การคลงั ของรฐั พ.ศ. 2561 บทนํา • วิชานี้จะอธิบายถึงพระราชบัญญตั วิ ินยั การเงินการคลังของรฐั พ.ศ. 2561 • ผูเ รยี นจะไดศ กึ ษาจากกรณศี กึ ษาเพ่อื นําไปประยุกตใชใ นงานจดั ซอ้ื จดั จา งได ทีม่ าของพระราชบญั ญัตวิ นิ ัยการเงินการคลังของรฐั พ.ศ. 2561 4

EL01_001 วชิ า พระราชบญั ญัตวิ ินัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. 2561 พระราชบญั ญตั วิ นิ ยั การเงนิ การคลงั ของรัฐ พ.ศ. 2561 ประกาศในราชกิจจานเุ บกษา 19 เมษายน 2561 มีผลบงั คบั ใช 20 เมษายน 2561 ที่มาของพระราชบญั ญัตวิ นิ ยั การเงนิ การคลงั ของรฐั พ.ศ. 2561 5

EL01_001 วชิ า พระราชบัญญตั วิ นิ ัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. 2561 ความเปน มา รฐั ธรรมนูญแหงราชอาณาจักรไทย มาตรา 62 “รฐั ตอ งรกั ษาวินัยการเงินการคลังอยางเครงครัดเพ่ือใหฐานะทางการเงินการคลังของรัฐ มีเสถียรภาพและมั่นคงอยางยง่ั ยืนตามกฎหมายวาดวยวนิ ัยการเงินการคลังของรัฐ และจัดระบบ ภาษีใหเกิดความเปน ธรรมแกส งั คม” “กฎหมายวาดวยวินัยการเงินการคลังของรัฐอยางนอยตองมีบทบัญญัติเกี่ยวกับ กรอบการดาํ เนนิ การทางการคลังและงบประมาณของรัฐ การกาํ หนดวินัยทางการคลัง ดานรายได และรายจา ย ท้ังเงนิ งบประมาณและเงนิ นอกงบประมาณ การบริหารทรพั ยส นิ ของรัฐและเงินคงคลัง และการบริหารหน้สี าธารณะ” ที่มาของพระราชบญั ญัตวิ ินัยการเงนิ การคลงั ของรฐั พ.ศ. 2561 6

EL01_001 วิชา พระราชบญั ญัติวนิ ัยการเงนิ การคลงั ของรัฐ พ.ศ. 2561 รฐั ธรรมนูญแหงราชอาณาจกั รไทย มาตรา 278 “ใหคณะรัฐมนตรีดําเนินการใหหนวยงานของรัฐที่คณะรัฐมนตรีกําหนดดําเนินการให จัดทํารางกฎหมายท่ีจําเปนตามมาตรา 58 มาตรา 62 และมาตรา 63 ใหแ ลวเสร็จ และเสนอตอ สภานิติบัญญัตแิ หงชาติภายในสองรอ ยสีส่ ิบวนั นับแตว ันประกาศใชรัฐธรรมนูญน้ี และใหส ภานิติ บญั ญตั แิ หง ชาตพิ ิจารณาใหแ ลว เสร็จภายในหกสิบวันนบั แตว ันท่ีไดร ับรางพระราชบัญญัตนิ ้ัน ในกรณีทีม่ ีหนวยงานท่ีเก่ียวของหลายหนวยงาน ใหคณะรัฐมนตรกี าํ หนดระยะเวลาท่ีแต ละหนวยงานตองดําเนินการใหแลวเสร็จตามความจําเปนของแตละหนวยงาน แตท้ังน้ีเม่ือรวม แลว ตอ งไมเ กนิ สองรอ ยสสี่ ิบวนั ตามวรรคหนง่ึ ในกรณีท่ีหนวยงานของรัฐตามวรรคหน่ึงไมอาจดําเนินการไดภายในกําหนดเวลาตาม วรรคสอง ใหค ณะรัฐมนตรสี ่ังใหหวั หนาหนวยงานของรฐั นนั้ พนจากตาํ แหนง” 7

EL01_001 วิชา พระราชบัญญัติวนิ ยั การเงนิ การคลังของรัฐ พ.ศ. 2561 วัตถุประสงคของ พ.ร.บ. วนิ ยั การเงินการคลังของรฐั พ.ศ. 2561 • เพอ่ื ใหมกี ฎหมายหลกั เกยี่ วกบั วนิ ัยการเงนิ การคลงั ทีช่ ดั เจน • เพ่อื ใหรฐั ตอ งรักษาวินัยการเงินการคลังอยางเครง ครดั เพ่อื ใหเ กิดเสถียรภาพและความม่นั คงอยางยัง่ ยนื ตอฐานะ การเงนิ และการคลงั ของประเทศ • นาํ บทบัญญตั ิที่เก่ยี วกบั วินยั การเงินการคลงั ทก่ี าํ หนดไวใน กฎหมายตา ง ๆ มากําหนดไวใ นกฎหมายฉบับเดียว วตั ถปุ ระสงคข องกฎหมายฉบับน้ี 8

EL01_001 วชิ า พระราชบัญญตั วิ นิ ยั การเงนิ การคลงั ของรัฐ พ.ศ. 2561 โครงสรา งของ พ.ร.บ. วินัยการเงนิ การคลงั ของรฐั พ.ศ. 2561 คาํ นยิ าม และผูร กั ษาการตามกฎหมาย หมวด 1 บททวั่ ไป หมวด 2 นโยบายการเงินการคลงั สว นที่ 1 คณะกรรมการนโยบายการเงนิ การคลังของรัฐ สว นท่ี 2 การดาํ เนินการทางการคลงั และงบประมาณ หมวด 3 วินยั การเงนิ การคลงั สวนที่ 1 รายได สวนท่ี 2 รายจาย สว นที่ 3 การจัดใหไ ดม าซ่ึงทรพั ยส ินและการบรหิ ารทรัพยสนิ ของรัฐ สวนที่ 4 การกอ หนี้และการบรหิ ารหนี้ สว นท่ี 5 เงนิ นอกงบประมาณ สว นท่ี 6 การคลงั ทอ งถ่นิ หมวด 4 การบญั ชี การรายงานและการตรวจสอบ หมวด 5 การตรวจเงนิ แผนดิน บทเฉพาะกาล โครงสรา งของ พ.ร.บ. มี 87 มาตรา 1 บทเฉพาะกาล -หมวดท่ี 1 บทท่วั ไป ก็จะเปนคํานิยามมอี ะไรบาง.. ใครเปน ผูรักษาการตามกฎหมาย พ.ร.บ. ฉบบั นี้ รกั ษาการตาม พ.ร.บ. ฉบับนี้กค็ ือนายกรฐั มนตรี สาเหตกุ เ็ น่ืองจากเปน กฎหมายท่บี งั คบั ใชกบั ทกุ หนวยงาน ไมใชเ ฉพาะหนวยงานทีอ่ ยูใ นกระทรวงการคลงั อยา งเดยี ว -หมวดที่ 2 เปนเร่อื งนโยบายการเงินการคลัง ประกอบไปดว ย 2 สวน คือ สว นที่ 1 คณะกรรมการนโยบายการเงินการคลังของรฐั คณะกรรมการชุดนี้จะมีนายกรฐั มนตรีเปน ประธาน สวนที่ 2 การดําเนนิ การทางการคลัง จะเกีย่ วกบั ในเรอ่ื งของวนิ ัยการต้ังงบประมาณจะตองดําเนินการ อยางไรบาง การโอน การพิจารณาของสาํ นกั งบประมาณ ก็มวี นิ ัยกํากบั ไวตอ งคํานงึ ถึงอะไรบา ง -หมวดที่ 3 เปนเรอื่ งวนิ ัยการเงินการคลัง ก็คือ เปน วินยั ในแตล ะเรื่อง ประกอบไปดวย 6 สวน สวนท่ี 1 รายได ตอ งมีวนิ ยั อยา งไร การเกบ็ รายไดต อ งทาํ อยา งไร สว นที่ 2 รายจา ย กอหนผี้ ูกพนั ตองทําอยางไร สว นที่ 3 การจัดใหไดมาซึ่งทรัพยส ินและการบรกิ ารทรพั ยส ินของรัฐ ก็จะมีทรพั ยสนิ ท่เี ปน ของตวั รฐั เอง และตกเปนของแผน ดิน หลกั การบรหิ ารเงนิ คงคลงั ใหม สี ภาพคลอ งเพยี งพอ การจัดซ้ือจดั จา ง สวนท่ี 4 การกอหนี้และการบริหารหน้ี เปนทางสาํ นกั งานบริหารหน้สี าธารณะ และเกย่ี วของกับการดูแล เงินสดของกรมบัญชกี ลาง 9

สว นท่ี 5 เงินนอกงบประมาณ ใหม ีเทา ทจ่ี ําเปน และก็ใหฝ ากไวทกี่ ระทรวงการคลงั เวน แตมกี ฎหมาย กาํ หนดไวเปนอยางอืน่ หรือขอตกลงกับกระทรวงการคลงั และก็การจดั ตง้ั ทุนหมุนเวียน สวนท่ี 6 การคลงั ทองถิน่ -หมวดท่ี 4 การบัญชี การรายงานและการตรวจสอบ เปน เรือ่ งเกีย่ วกับการกําหนดวาหนว ยงานของรัฐ จะตองทํางบการเงนิ อยางไรบาง ภายในก่วี นั สง ใหใ คร ไดรบั มาแลว ตอ งทําอยางไร และกาํ หนดใหมีผจู ดั ทํา บญั ชีซง่ึ เปน ตามทีก่ ระทรวงการคลงั กําหนด -หมวดที่ 5 การตรวจเงินแผนดนิ เปน เร่ืองของการตรวจเงนิ แผน ดนิ เน่อื งจากรฐั ธรรมนญู ไดก าํ หนดใหถ า มี การกระทาํ ผดิ ตามวนิ ยั กใ็ หลงโทษตามกฎหมายประกอบรฐั ธรรมนญู วาดว ยการตรวจเงินแผน ดนิ ตอนเสนอ รา งไมม บี ทลงโทษนะครบั เมื่อรัฐธรรมนูญประกาศใชคณะกรรมการกฤษฎีกาก็เลยเพิ่มเขา มา -บทเฉพาะกาล 9

EL01_001 วชิ า พระราชบญั ญัตวิ นิ ยั การเงนิ การคลังของรฐั พ.ศ. 2561 สาระสาํ คัญของ พ.ร.บ. วนิ ยั การเงนิ การคลังของรัฐ พ.ศ. 2561 “หนว ยงานของรัฐ” หมายความวา (1) สว นราชการ (2) รฐั วสิ าหกิจ (3) หนว ยงานของรฐั สภา ศาลยุตธิ รรม ศาลปกครอง ศาลรัฐธรรมนูญ องคกรอสิ ระตามรฐั ธรรมนูญ และองคก รอยั การ (4) องคก ารมหาชน (5) ทุนหมุนเวยี นท่ีมฐี านะเปน นติ ิบุคคล (6) องคกรปกครองสวนทองถิ่น (7) หนวยงานอน่ื ของรฐั ตามทกี่ ฎหมายกาํ หนด ผรู กั ษาการตามกฎหมาย : นายกรฐั มนตรแี ละรัฐมนตรวี า การกระทรวงการคลัง เปนการกาํ หนดนิยามคาํ วา “หนวยงานของรฐั ” ใหครอบคลุมถงึ หนว ยงานของรฐั ทกุ ประเภทท่ตี อ งอยู ภายใตบงั คับของวินัยการเงินการคลงั ท่กี าํ หนดตามพระราชบญั ญตั นิ ้ี 10

EL01_001 วิชา พระราชบญั ญัติวนิ ยั การเงนิ การคลังของรฐั พ.ศ. 2561 หมวด 1 บททั่วไป (มาตรา 6 - 9) ความคมุ คา ตน ทุน และ ผลประโยชนเ สถียรภาพและความ มปี ระสิทธภิ าพ มน่ั คงทางเศรษฐกิจและสงั คม ความ โปรง ใส ยั่งยืนทางการคลัง ตรวจสอบได คณะรฐั มนตรี นโยบายการคลงั การจัดทํางบประมาณ การ การกเู งนิ การลงทนุ การตรากฎหมาย  ตอ งพจิ ารณา ประโยชนท รี่ ัฐหรือ จดั หารายได การใชจ า ย การบรหิ ารการเงนิ การออกกฎ หรือการดาํ เนินการใด ๆ ทม่ี ีผล ประชาชนจะไดรบั ความคุมคา และภาระ ผูกพนั ทรพั ยสินหรือกอ ใหเ กดิ ภาระทางการเงนิ การเงนิ การคลงั ทเ่ี กดิ ข้นึ แกรัฐ ความเสยี่ ง การคลัง และการกอ หนี้ และความเสียหายทอ่ี าจเกดิ ขึ้นแกก ารเงิน การคลัง การคลงั ของรฐั อยา งรอบคอบ รัฐ  ไมบ รหิ ารราชการแผน ดินโดยมงุ สรา ง ความนยิ มทางการเมอื ง เสรมิ สรางวนิ ยั ใหป ระชาชนเสยี ภาษอี ากรให ตอ งรกั ษาวินยั การเงินการคลงั ตามกฎหมายนี้  ตองรักษาวินัยในกิจการที่เกี่ยวกบั เงิน ครบถวน และกฎหมายอื่นทเี่ ก่ียวขอ งอยา งเครงครดั แผนดนิ ตามกฎหมายน้ีอยางเครง ครดั หมวด 1 บททวั่ ไป (มาตรา 6 - มาตรา 9) กาํ หนดใหร ัฐตอ งดําเนินนโยบายการคลงั การจดั ทํางบประมาณ การจัดหารายได การใชจาย การบริหาร การเงนิ การคลงั และการกอหนี้ อยางมปี ระสทิ ธิภาพ โปรง ใสและตรวจสอบได ทงั้ น้ี ตามหลกั การรักษา เสถยี รภาพและการพฒั นาทางเศรษฐกิจอยางย่ังยืน หลกั ความเปน ธรรมในสงั คม และตอ งรกั ษาวนิ ยั การเงนิ การคลงั ตามพระราชบัญญตั นิ ้ีและกฎหมายอื่นที่เกีย่ วขอ งอยางเครงครัด รวมถงึ การกูเงนิ การ ลงทนุ การตรากฎหมาย การออกกฎ หรอื การดําเนินการใด ๆ ของรฐั ทีม่ ผี ลผูกพนั ทรพั ยสนิ หรอื กอ ใหเกดิ ภาระทางการเงินการคลงั แกร ัฐ ตอ งพจิ ารณาความคุมคา ตน ทุน และผลประโยชนของรัฐดว ย พงึ เสรมิ สรางวินัยใหประชาชนเสียภาษอี ากรใหครบถว นตามกฎหมาย และกําหนดใหคณะรฐั มนตรีตอ งรักษา วินยั ในกจิ การท่ีเก่ยี วกับเงินแผนดินอยา งเครง ครดั ไมบ รหิ ารราชการแผนดนิ โดยมงุ สรา งความนิยมทาง การเมอื งท่ีอาจกอ ใหเกดิ ความเสยี หายตอ ระบบเศรษฐกจิ ของประเทศและประชาชนในระยะยาว 11

EL01_001 วชิ า พระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังของรฐั พ.ศ. 2561 หมวด 2 นโยบายการเงินการคลัง สว นท่ี 1 คณะกรรมการนโยบายการเงินการคลงั ของรัฐ (มาตรา 10 - 12) องคประกอบ นายกรฐั มนตรี ประธานกรรมการ รัฐมนตรีวาการกระทรวงการคลัง รองประธานกรรมการ ปลัดกระทรวงการคลงั กรรมการ เลขาธกิ ารคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแหง ชาติ กรรมการ ผูอ าํ นวยการสํานกั งบประมาณ กรรมการ ผูวาการธนาคารแหงประเทศไทย กรรมการ ผอู ํานวยการสาํ นกั งานเศรษฐกจิ การคลงั เลขานกุ าร และใหสํานกั งานเศรษฐกจิ การคลังปฏิบตั ิหนา ทเี่ ปน หนว ยงานธรุ การของคณะกรรมการ หมวด 2 นโยบายการเงนิ การคลัง สวนท่ี 1 คณะกรรมการนโยบายการเงนิ การคลงั (มาตรา 10 – มาตรา 12) กาํ หนดใหมี “คณะกรรมการนโยบายการเงินการคลังของรฐั ” ประกอบดว ย นายกรฐั มนตรี เปน ประธานกรรมการ รัฐมนตรีวา การกระทรวงการคลงั เปน รองประธานกรรมการ ปลัด กระทรวงการคลัง เลขาธกิ ารคณะกรรมการพฒั นาการเศรษฐกจิ และสังคมแหง ชาติ ผอู าํ นวยการสาํ นัก งบประมาณ และผวู า การธนาคารแหงประเทศไทย เปน กรรมการ ผูอํานวยการสํานกั งานเศรษฐกิจการ คลัง เปนเลขานุการ และใหส าํ นกั งานเศรษฐกจิ การคลังปฏบิ ัติหนาทีเ่ ปนหนวยงานธุรการของ คณะกรรมการ 12

EL01_001 วชิ า พระราชบัญญตั ิวินยั การเงนิ การคลงั ของรัฐ พ.ศ. 2561 หนา ท่แี ละอาํ นาจ (1) กาํ หนดวินัยการเงนิ การคลังเพ่มิ เตมิ จากทบ่ี ญั ญตั ิไวแ ลว ในพระราชบัญญตั นิ ห้ี รือในกฎหมายอ่นื เพอ่ื ใหห นว ยงานของ รัฐถือปฏิบตั ิ โดยไมกระทบตอความเปนอสิ ระในการปฏิบตั ิหนาทข่ี องหนวยงานของรฐั (2) จดั ทําและทบทวนแผนการคลงั ระยะปานกลาง (3) เสนอแนะแนวทางการแกไขปญ หาทเี่ กี่ยวขอ งกับการงบประมาณ การจัดเก็บรายได การบรหิ ารหน้สี าธารณะ การ บริหารทรัพยสิน และปญหาอ่นื ท่เี กยี่ วของกบั การเงินการคลงั ของรัฐ (4) กาํ หนดสัดสว นงบประมาณรายจา ยงบกลาง รายการเงินสาํ รองจายเพอ่ื กรณีฉกุ เฉินหรอื จาํ เปน สดั สว นงบประมาณ เพอ่ื การชาํ ระหน้ีภาครัฐ สดั สว นการกอ หนผี้ ูกพนั งบประมาณรายจา ยขา มปงบประมาณ สัดสว นการกอ หน้ผี ูกพนั เกนิ กวา หรือ นอกเหนือไปจากทกี่ ําหนดไวในกฎหมายวา ดวยงบประมาณรายจาย และสดั สวนตามท่ีกาํ หนดไวใ นมาตรา 50 (5) กําหนดนโยบายและกํากับดแู ลการบริหารจัดการความเส่ียงทางการคลัง (6) กาํ หนดอตั ราการชดเชยคาใชจ ายหรือการสูญเสยี รายไดของหนวยงานของรฐั ในการดาํ เนินกิจกรรม มาตรการ หรือ โครงการตามทกี่ ําหนดไวในมาตรา 28 (7) ปฏิบตั ิการอืน่ ใดตามท่ีพระราชบญั ญัตินห้ี รอื กฎหมายอนื่ บัญญัตใิ หเ ปนอาํ นาจหนา ทขี่ องคณะกรรมการ หรือตามท่ี คณะรฐั มนตรีมอบหมาย โดยคณะกรรมการฯ มอี ํานาจหนาทด่ี ังตอไปน้ี กําหนดวินยั การเงินการคลงั เพม่ิ เติมทีบ่ ญั ญตั ไิ วแลว ใน พระราชบัญญตั นิ ีห้ รอื ในกฎหมายอ่นื เพอ่ื ใหห นว ยงานของรัฐถอื ปฏิบตั ิ จดั ทาํ และทบทวนแผนการคลงั ระยะปานกลาง เสนอแนะแนวทางการแกไขปญ หาทเี่ กยี่ วของกับการงบประมาณ การจดั เกบ็ รายได การ บริหารหนส้ี าธารณะ การบรหิ ารทรพั ยส ิน และปญหาอ่ืนท่เี กย่ี วของกบั การเงนิ การคลงั ของรฐั กําหนด สดั สวนงบประมาณรายจายงบกลาง รายการเงนิ สํารองจายเพ่อื กรณีฉุกเฉนิ หรือจําเปน สดั สว น งบประมาณเพอื่ การชําระหนีภ้ าครัฐ สดั สวนการกอหน้ีผกู พนั งบประมาณรายจา ยขามปง บประมาณ สัดสวนการกอหน้ผี กู พนั เกินกวา หรอื นอกเหนือไปจากท่ีกําหนดไวในกฎหมายวาดวยงบประมาณรายจาย และสัดสวนตามท่กี าํ หนดไวใ นมาตรา 50 กําหนดนโยบายและกาํ กับดูแลการบรหิ ารจดั การความเสย่ี ง ทางการคลัง กาํ หนดอตั ราการชดเชยคาใชจ า ยหรือการสูญเสียรายไดข องหนวยงานของรฐั ในการดาํ เนนิ กจิ กรรม มาตรการ หรือโครงการตามทีก่ าํ หนดไวใ นมาตรา 28 ปฏบิ ตั ิการอน่ื ใดตามท่พี ระราชบญั ญตั นิ ้ี หรือกฎหมายอ่ืนบัญญตั ิใหเ ปน อาํ นาจหนา ท่ขี องคณะกรรมการ หรอื ตามท่ีคณะรัฐมนตรมี อบหมาย โดย การประชมุ และการลงมติของคณะกรรมการใหเ ปนไปตามขอบงั คับการประชมุ ที่คณะกรรมการกาํ หนด 13

EL01_001 วชิ า พระราชบญั ญตั วิ นิ ัยการเงินการคลงั ของรัฐ พ.ศ. 2561 ประกาศคณะกรรมการนโยบายการเงินการคลงั ของรัฐ • ประกาศคณะกรรมการนโยบายการเงนิ การคลงั ของรฐั เรอ่ื ง กําหนดสัดสวนตา ง ๆ เพือ่ เปนกรอบวนิ ัยการเงนิ การคลงั ของรัฐ พ.ศ. 2561 • ประกาศคณะกรรมการนโยบายการเงนิ การคลังของรัฐ เรือ่ ง การดาํ เนินกจิ กรรม มาตรการ หรอื โครงการที่ กอ ใหเ กิดภาระตอ งบประมาณหรือภาระทางการคลงั ในอนาคต พ.ศ. 2561 • ประกาศคณะกรรมการนโยบายการเงนิ การคลังของรฐั เร่อื ง กาํ หนดอัตราชดเชยคา ใชจา ยหรอื การสญู เสยี รายได ของหนว ยงานของรฐั ในการดาํ เนนิ กิจกรรม มาตรการ หรือโครงการตามทก่ี ําหนดไวในมาตรา 28 พ.ศ. 2561 • ประกาศคณะกรรมการนโยบายการเงนิ การคลังของรฐั เรือ่ ง นโยบายการบริหารจัดการความเสี่ยงทางการคลงั พ.ศ. 2561 • ประกาศคณะกรรมการนโยบายการเงินการคลังของรัฐ เรอ่ื ง กําหนดกรอบในการบรหิ ารหนี้สาธารณะ พ.ศ. 2561 • ประกาศคณะกรรมการนโยบายการเงินการคลังของรัฐ เรื่อง หลักเกณฑก ารรายงานสถานะหนีส้ าธารณะ หนภ้ี าครฐั และความเสีย่ งทางการคลงั พ.ศ. 2561 ปจ จบุ ันมีประกาศของคณะกรรมการนโยบายการเงินการคลังออกมาแลว 6 ฉบับ โดยมีการประกาศใน ราชกิจจานุเบกษา 14

EL01_001 วชิ า พระราชบญั ญตั วิ นิ ัยการเงินการคลงั ของรัฐ พ.ศ. 2561 การกาํ หนดสดั สว นของคณะกรรมการนโยบายการเงนิ การคลงั ของรัฐ สัดสว นตัวเลขเกย่ี วกบั การตง้ั งบประมาณ สดั สว นทค่ี ณะกรรมการฯ กําหนด 1. สัดสว นงบประมาณรายจายงบกลาง รายการเงนิ สาํ รองจายเพ่อื กรณฉี ุกเฉนิ 2.0 - 3.5 2.5 - 3.5 2. สดั สว นงบประมาณเพอ่ื การชาํ ระคนื ตนเงนิ กขู องรฐั บาลและหนว ยงานของรัฐซึ่ง รัฐบาลรับภาระ 10 3. สดั สว นการกอ หนผ้ี กู พันงบประมาณรายจา ยขามปง บประมาณ 8 4. สัดสวนการกอหน้ผี ูกพันเกินกวาหรือนอกเหนอื ไปจากทีก่ ําหนดไวในกฎหมายวา ดว ยงบประมาณรายจา ย 30 5. อัตราชดเชยคาใชจ ายหรอื การสญู เสียรายไดข องหนวยงานของรัฐในการดําเนนิ กจิ กรรม มาตรการ หรือโครงการตามทก่ี ําหนดไวในมาตรา 28 สัดสว นตามทีค่ ณะกรรมการประกาศในราชกจิ จานเุ บกษา 15

EL01_001 วิชา พระราชบญั ญตั วิ นิ ยั การเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. 2561 การกาํ หนดสัดสวนของคณะกรรมการนโยบายการเงินการคลงั ของรฐั สดั สวนตวั เลขเกี่ยวกับกรอบในการบรหิ ารหนส้ี าธารณะ สดั สว นทค่ี ณะกรรมการฯ กาํ หนด 1. สัดสว นหน้สี าธารณะตอผลิตภณั ฑม วลรวมในประเทศ 60 2. สัดสว นภาระหนี้ของรัฐบาล ตอประมาณการรายไดประจําปงบประมาณ 35 3. สดั สว นหนส้ี าธารณะที่เปนเงนิ ตราตางประเทศ ตอหน้ีสาธารณะท้งั หมด 10 4. สัดสว นหน้สี าธารณะทเ่ี ปนเงนิ ตราตางประเทศ ตอ รายไดจ ากการสงออกสินคา 5 และบริการ 16

EL01_001 วิชา พระราชบญั ญตั ิวินัยการเงินการคลงั ของรัฐ พ.ศ. 2561 สวนท่ี 2 การดาํ เนินการทางการคลังและงบประมาณ (มาตรา 13 – 30) • แผนการคลังระยะปานกลาง (MEDIUM TERM FISCAL FRAMEWORK : MTFF) - ใชเ ปน แผนแมบ ทหลกั สําหรับการวางแผนการดําเนินการทางการเงนิ การคลงั และงบประมาณของรฐั แผนการจัดทาํ งบประมาณรายจา ยประจาํ ป และแผนการบรหิ ารหนี้สาธารณะ - ใหคณะกรรมการฯ จดั ทาํ แผนการคลงั ระยะปานกลางใหแลวเสร็จภายใน 3 เดอื นนับแตว นั สน้ิ ปง บประมาณทกุ ป โดยให เสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณาใหค วามเห็นชอบ - แผนการคลงั ระยะปานกลาง ใหมรี ะยะเวลาไมนอ ยกวา 3 ป และอยา งนอ ยตองประกอบดวย (1) เปาหมายและนโยบายทางการคลัง (2) สถานะและประมาณการเศรษฐกจิ (3) สถานะและประมาณการการคลัง ซึ่งรวมถึงประมาณการรายได ประมาณการรายจาย ดุลการคลัง และการจัดการ กับดลุ การคลงั นน้ั (4) สถานะหน้สี าธารณะของรฐั บาล (5) ภาระผูกพนั ทางการเงนิ การคลังของรฐั บาล สวนที่ 2 การดําเนนิ การทางการคลงั และงบประมาณ (มาตรา 13 – มาตรา 30) (1) กาํ หนดใหมแี ผนการคลังระยะปานกลาง ระยะเวลาไมนอ ยกวาสามป อยา งนอ ย ประกอบไปดว ย เปาหมายและนโยบายการคลงั สถานะและประมาณการเศรษฐกจิ การคลัง สถานะหนี้ ของรฐั บาลและภาระผกู พนั ทางการเงินการคลงั ของรฐั บาล 17

EL01_001 วชิ า พระราชบัญญัตวิ นิ ยั การเงนิ การคลงั ของรัฐ พ.ศ. 2561 • แผนการคลงั ระยะปานกลาง (MEDIUM TERM FISCAL FRAMEWORK : MTFF) คณะกรรมการนโยบายการเงนิ การคลังของรฐั คณะรัฐมนตรี เห็นชอบ ประกอบการพจิ ารณาจัดทาํ การนาํ แผนระยะ หนวยงานของรฐั กรอบวงเงนิ งบประมาณรายจายประจาํ ป ปานกลางไปใช - การจัดเกบ็ รายไดหรอื หารายได - การจดั ทํางบประมาณ - การกอหนี้ โดยเสนอใหค ณะรัฐมนตรีใหค วามเห็นชอบ ใหน าํ แผนการคลังระยะปานกลางมาประกอบการพจิ ารณา ใน การจัดทาํ กรอบวงเงินงบประมาณรายจา ยประจาํ ป รวมถึงใหหนว ยงานของรัฐนําแผนดังกลา ว มาใช ประกอบการพิจารณาในการจดั เกบ็ หรอื หารายได การจดั ทาํ งบประมาณและการกอ หนข้ี องหนวยงานของ รัฐดวย 18

EL01_001 วชิ า พระราชบัญญัตวิ ินยั การเงนิ การคลงั ของรัฐ พ.ศ. 2561 วินยั การเงินการคลงั ในการดาํ เนนิ การทางการคลงั และงบประมาณ การจดั ทํางบประมาณรายจาย การตง้ั งบประมาณรายจา ยงบ การจัดสรรงบประมาณให การโอนงบประมาณรายจา ย เพมิ่ เติม (มาตรา 21) กลาง (มาตรา 22) หนว ยงานของรฐั สภา ศาล (มาตรา 24) องคก รอสิ ระ อัยการ • ตอ งมเี หตผุ ลและความจาํ เปนที่ • ใหตง้ั ไดเฉพาะในกรณีทีม่ ีเหตุผล • การโอนงบประมาณรายจา ย ตอ งใชจ า ยเงินระหวา ง และความจาํ เปนทไ่ี มอ าจจดั สรร • เพยี งพอกับการปฏบิ ตั ิหนา ท่ีโดย ระหวางหนว ยงานของรัฐจะ ปง บประมาณ โดยไมสามารถรอ หรอื ไมส มควรจัดสรรงบประมาณ อิสระ กระทาํ ไมไ ด เวน แตจะมกี ฎหมาย งบประมาณรายจา ยประจําป รายจายใหแ กหนวยงานของรฐั ท่ี อนุญาตใหก ระทาํ ได งบประมาณถัดไปได รบั ผิดชอบไดโดยตรง • ยื่นคาํ ขอแปรญัตตติ อ คณะกรรมาธกิ าร • ใหร ะบทุ ่มี าของเงนิ ท่ีจะใชจา ย ตามงบประมาณรายจา ยเพมิ่ เตมิ • จดั ใหม ีระบบการจดั ทาํ การใช ดว ย จายเงนิ อยางมีประสิทธภิ าพและ สมั ฤทธผิ ล กาํ กบั ดแู ลการใช จายเงนิ และระบบการควบคุม ภายใน (2) กาํ หนดใหก ารจดั ทํางบประมาณรายจายเพิ่มเติม ใหก ระทาํ ไดเ มอื่ มเี หตผุ ลและความ จาํ เปนทตี่ อ งใชจา ยเงินระหวา งปงบประมาณ โดยไมสามารถรองบประมาณรายจา ยประจําปง บประมาณ ถัดไปได และใหร ะบทุ ่ีมาของเงนิ ทจี่ ะใชจ า ยตามงบประมาณรายจายเพม่ิ เตมิ ดวย (3) กาํ หนดใหง บประมาณรายจายงบกลาง ใหตัง้ ไดเ ฉพาะในกรณที ี่มเี หตุผลและความ จาํ เปนทีไ่ มอาจจดั สรรหรอื ไมสมควรจดั สรรงบประมาณรายจา ยใหแกหนว ยงานของรฐั ทรี่ ับผิดชอบได โดยตรง (4) กาํ หนดใหมีการจัดสรรงบประมาณรายจายแกห นวยงานรฐั สภา หนวยงานของศาล ยตุ ธิ รรม ศาลปกครอง ศาลรฐั ธรรมนูญ องคก รอิสระตามรฐั ธรรมนญู และองคกรอยั การใหเพยี งพอกับการ ปฏบิ ตั ิหนา ที่โดยอสิ ระ โดยตอ งคาํ นึงการดาํ เนนิ งาน รายได เงินนอกงบประมาณ และเงินอื่นใดที่ หนว ยงานน้นั มอี ยูด ว ย 19

EL01_001 วิชา พระราชบญั ญตั วิ ินยั การเงินการคลงั ของรฐั พ.ศ. 2561 การไมน ํารายได มาตรา 25 สง คลัง การเสนอกฎหมายทกี่ าํ หนดใหหนว ยงานของรฐั ไมต องนาํ เงินรายไดห รอื เงนิ อ่ืนใดสง คลงั ใหกระทําไดเ ฉพาะในกรณีท่มี ีความจําเปน และเกดิ ประโยชนใ นการทหี่ นว ยงาน ของรัฐนัน้ จะมีเงนิ เก็บไวเพอื่ การดาํ เนนิ งานตามอํานาจหนาทข่ี องตน โดยจะตอง ไดร ับความเห็นชอบจากกระทรวงการคลังกอนเสนอกฎหมายตอ คณะรัฐมนตรี การเกบ็ ภาษี มาตรา 26 อากรหรือ คา ธรรมเนยี ม เสนอกฎหมายทม่ี ีบทบัญญตั ิใหจ ัดเก็บภาษอี ากรหรอื คาธรรมเนยี มเพ่มิ ขน้ึ จากท่ี กาํ หนดไวใ นกฎหมาย เพ่ือใหหนวยงานของรฐั นาํ ไปใชจ า ยตามวัตถุประสงคข อง เพ่ิม หนว ยงานของรฐั นน้ั หรอื เพอ่ื การหนง่ึ การใดเปน การเฉพาะจะกระทาํ มิได เวน แต กรณกี ารจดั เก็บภาษีอากรหรอื คา ธรรมเนยี มเพม่ิ ขนึ้ เพ่อื เปน รายไดขององคก ร ปกครองสวนทองถิ่น (5) กาํ หนดบทบัญญตั ิการเสนอกฎหมายทก่ี าํ หนดใหหนวยงานของรัฐไมตอ งนําเงิน รายไดหรือเงินอ่ืนใดสงคลงั ใหก ระทาํ ไดเฉพาะในกรณีทม่ี คี วามจาํ เปน และเกดิ ประโยชนในการท่ี หนว ยงานของรัฐนั้นจะมเี งนิ เกบ็ ไวเพื่อการดําเนินงานตามอาํ นาจหนาทข่ี องตน โดยจะตองไดรบั ความ เห็นชอบจากกระทรวงการคลงั กอ นเสนอกฎหมายตอคณะรัฐมนตรี 20

EL01_001 วิชา พระราชบัญญัตวิ นิ ัยการเงินการคลังของรฐั พ.ศ. 2561 การดาํ เนนิ กจิ กรรม มาตรการ หรอื โครงการท่ีกอใหเกิดภาระตองบประมาณ การมอบหมายใหห นวยงานของรฐั ดําเนนิ กิจกรรม มาตรการ หรอื โครงการ หรือภาระทางการคลงั ในอนาคตตามที่คณะกรรมการกาํ หนด โดยรฐั บาลรบั ภาระจะชดเชยคาใชจ ายหรือการสญู เสียรายไดใ นการ (มาตรา 27) ดําเนินการนนั้ (มาตรา 28) • ใหหนว ยงานของรัฐ ซ่ึงเปน ผรู บั ผิดชอบการดําเนินการนน้ั จดั ทําแผน • ใหกระทาํ ไดเ ฉพาะกรณที อ่ี ยูในหนา ทแ่ี ละอํานาจตามกฎหมายและอยู บรหิ ารจัดการกจิ กรรม มาตรการ หรอื โครงการ ประมาณการรายจาย ภายในขอบแหงวัตถุประสงคของหนวยงานของรัฐน้ัน แหลงเงินท่ใี ชตลอดระยะเวลาดาํ เนินการ และประโยชนท ่จี ะไดร ับ โดยตอ งเสนอพรอมกับการขออนุมตั กิ จิ กรรม มาตรการ หรอื โครงการ • เพ่ือฟน ฟูหรือกระตนุ เศรษฐกจิ หรอื เพื่อเพ่ิมขีดความสามารถในการ ตอคณะรฐั มนตรี และในกรณที ่กี ารดาํ เนินการกอ ใหเ กดิ การสญู เสยี รายได ประกอบอาชีพหรือยกระดับคุณภาพชวี ิตของประชาชน หรอื เพ่อื ของรฐั หรือของหนว ยงานของรฐั ใหจดั ทาํ ประมาณการการสญู เสียรายได ชว ยเหลือฟน ฟูผไู ดร ับผลกระทบจากสาธารณภัยหรือการกอ วนิ าศกรรม และประโยชนท่ีจะไดร บั เสนอในการขออนุมตั ิตอ คณะรฐั มนตรีดว ย • ในการมอบหมาย คณะรฐั มนตรีตองพจิ ารณาภาระทางการคลังของรฐั ท่ี • ในการพิจารณาอนุมัติ ใหคณะรัฐมนตรีพจิ ารณาความจําเปน เรงดว น อาจเกดิ ขน้ึ ทั้งในปจจุบนั และในอนาคต ผลกระทบตอ การดาํ เนนิ งานของ ประโยชนที่ไดร บั และภาระทางการคลัง หรอื การสญู เสยี รายได หนว ยงานของรฐั ซึ่งไดร ับมอบหมายนัน้ และแนวทางการบรหิ ารจัดการ ทจี่ ะเกดิ ขน้ึ ในอนาคตดว ย ภาระทางการคลงั ของรฐั และผลกระทบจากการดําเนินการดงั กลา ว • ใหหนว ยงานของรฐั ซง่ึ เปนผรู ับผดิ ชอบจัดทาํ รายงานเปรียบเทียบ • ภาระท่ีรัฐตองรับชดเชยคาใชจายในการดําเนินการ ตองมียอดคงคาง ประโยชนท ่ีไดร ับกับการสญู เสยี รายไดท ี่เกิดขนึ้ จรงิ กบั ประมาณการ ทั้งหมดรวมกนั ไมเกนิ อตั ราที่คณะกรรมการกาํ หนด ท่ีไดจดั ทําเสนอคณะรัฐมนตรีเพอื่ ทราบเปนประจาํ ทกุ สน้ิ ปง บประมาณ จนกวาการดําเนนิ การดังกลา วจะแลวเสรจ็ • ใหห นว ยงานของรัฐซ่ึงไดรับมอบหมาย ไมวาการมอบหมายนั้นจะเกิดข้ึน กอนพระราชบัญญัตินี้ใชบังคับหรือไม จัดทําประมาณการตนทุน ทาง การเงนิ และการบริหารจดั การทร่ี ัฐจะตองรับภาระท้ังหมดสําหรับกิจกรรม มาตรการ หรือโครงการนั้น ๆ และแจงใหคณะกรรมการและ กระทรวงการคลงั ทราบ 21

EL01_001 วชิ า พระราชบัญญัตวิ นิ ยั การเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. 2561 • ใหหนวยงานของรัฐซ่ึงไดรับมอบหมายใหดําเนินกิจกรรม มาตรการ หรือโครงการท่ีกอใหเกิดภาระตอ งบประมาณหรือภาระทางการคลังจัดทําบัญชีสําหรับการดําเนินการดังกลาวแยกตางหากจากบัญชีการ ดําเนินงานทวั่ ไป พรอมทงั้ เสนอรายงานผลการดาํ เนนิ การตามทไี่ ดร ับมอบหมายและผลสัมฤทธิ์ตอรัฐมนตรี เพ่ือเสนอตอ คณะรัฐมนตรี และเปด เผยใหส าธารณชนทราบ รวมทง้ั เผยแพรผานทางสอ่ื อิเล็กทรอนิกสดว ย • ใหก ระทรวงการคลังและหนวยงานท่ีเกี่ยวของบริหารจัดการความเส่ียงทางการคลังใหเปนไปตามนโยบาย การบรหิ ารจัดการความเสยี่ งทางการคลังท่ีคณะกรรมการกาํ หนด (6) กาํ หนดใหกระทรวงการคลงั และหนว ยงานท่ีเกี่ยวขอ งบริหารจดั การความเสีย่ ง ทางการคลงั ใหเ ปนไปตามนโยบายการบริหารจดั การความเส่ยี งทางการคลงั ท่ีคณะกรรมการกาํ หนด 22

EL01_001 วชิ า พระราชบัญญัติวนิ ยั การเงินการคลงั ของรฐั พ.ศ. 2561 หมวด 3 วนิ ยั การเงนิ การคลงั รายได การคลงั ทองถ่นิ รายจาย เงินนอกงบประมาณและ ทรัพยส ินและการ ทนุ หมุนเวยี น บริหารทรัพยสินของรฐั การกอหนแ้ี ละการ บริหารหนี้ หมวด 3 วินยั การเงนิ การคลงั สวนที่ 1 รายได (มาตรา 31 – มาตรา 36) 23

EL01_001 วิชา พระราชบญั ญตั วิ นิ ัยการเงนิ การคลังของรฐั พ.ศ. 2561 รายไดหมวด 3 วินัยการเงนิ การคลัง สวนที่ 1 รายได (มาตรา 31 – 36) ภาษอี ากร คา ธรรมเนยี ม รายไดร ฐั วิสาหกจิ การกนั เงินรายได (Earmarked Tax) • จัดเกบ็ อาศัยอํานาจตามกฎหมาย • จดั เกบ็ ลด ยกเวน อาศัยอาํ นาจ • จัดสรรเงนิ กาํ ไรสุทธิเพอื่ นาํ สง คลัง • ยกเวน/ลด อาศัยอํานาจตาม ตามกฎหมาย ตามกฎหมายจดั ต้ังรัฐวิสาหกิจ • เพ่อื ใหห นวยงานของรัฐนาํ ไปใช จา ยตามวัตถปุ ระสงคของ กฎหมาย โดยจัดทาํ ประมาณการ • ใหร ัฐวสิ าหกจิ ทีไ่ มตองเสยี ภาษีเงนิ หนวยงานนั้น หรอื เพ่ือการหน่ึงการ การสูญเสยี รายไดแ ละประโยชนท่ี ไดนิติบคุ คล จัดสรรกาํ ไรสทุ ธิ ใดเปน การเฉพาะจะกระทาํ มิได จะไดร บั ประจาํ ปนาํ สง คลงั ไมน อ ยกวา เวนแตจะอาศยั อาํ นาจตาม • พจิ ารณาถึงความเปน ธรรม เสมอ อตั ราภาษเี งนิ ไดน ติ บิ คุ คล กฎหมาย ภาค ไมเลือกปฏบิ ัติ การพัฒนา และสนับสนุนเสถยี รภาพและความ • กระทรวงการคลงั กําหนดใหน ําสง มั่นคงทางเศรษฐกิจและสังคม คลงั เพม่ิ เตมิ ตามสมควร (1) กาํ หนดใหบรรดาเงนิ ทีห่ นว ยงานของรัฐจัดเก็บหรอื ไดร บั ไวเ ปนกรรมสิทธิ์ ไมวา จะ ไดร บั ตามกฎหมาย ระเบยี บ หรอื ขอ บงั คบั หรือไดรับชาํ ระตามอาํ นาจหนาทห่ี รอื สัญญา หรือไดรับจาก การใหใ ชท รัพยสินหรือเก็บดอกผลจากทรพั ยสนิ ของราชการ ใหน าํ สง คลงั ตามระเบียบทรี่ ฐั มนตรกี ําหนด เวนแตจะมกี ฎหมายกาํ หนดเปนอยา งอื่น (2) การกันเงินรายไดเพอื่ ใหห นว ยงานของรฐั นาํ ไปใชจ ายตามวัตถปุ ระสงคของหนวยงาน นนั้ หรือเพ่ือการหนงึ่ การใดเปน การเฉพาะจะกระทาํ มิได เวน แตจ ะอาศัยอํานาจตามกฎหมาย 24

EL01_001 วิชา พระราชบญั ญตั ิวนิ ัยการเงินการคลังของรฐั พ.ศ. 2561 วินัยการเงนิ การคลงั ดา นรายได คาธรรมเนยี ม ภาษีอากร หลักการ : รายไดแผนดนิ ตอง นําสง คลัง เงินกาํ ไร สุทธิของ รฐั วสิ าหกจิ สง คลงั เปนรายไดแผนดนิ หลักการ รายไดแผนดนิ ตองนําสง คลัง 25

EL01_001 วชิ า พระราชบัญญัตวิ นิ ัยการเงินการคลังของรฐั พ.ศ. 2561 รายไดวินยั การเงินการคลัง ขอยกเวนไมต อ งนําเงนิ สง คลัง  มกี ฎหมายกาํ หนดเปน อยางอ่นื  เงินทม่ี ีผมู อบใหโดยมีวัตถปุ ระสงคเ พ่ือใหใ ชจ ายในกิจการของหนวยงานของรฐั  เงินที่ไดรับตามโครงการชว ยเหลอื หรือรวมมอื กับองคก ารระหวา งประเทศ : รมว.กค. จะกําหนดเปนอยา งอน่ื โดยไมตองนาํ สง คลังกไ็ ด กรณมี ีเหตุผลอันสมควร รมว.กค. อนญุ าตใหน ําเงนิ ท่ไี ดร ับไปใชจ ายได - เงินทไ่ี ดร ับในลกั ษณะคาชดใชค วามเสยี หายหรอื สน้ิ เปลืองแหงทรัพยสนิ - เงินรายรับของหนว ยงานของรฐั ที่เปน สถานพยาบาล สถานศกึ ษา หรือสถานอ่ืนใดท่ีเปนสาธารณประโยชน - เงนิ ทีไ่ ดรบั ในลักษณะผลพลอยไดจ ากการปฏบิ ัติงานตามอํานาจหนาท่ี - เงินทีไ่ ดร ับจากการจาํ หนา ยหุนในนติ ิบุคคลเพ่อื นําไปซื้อหุนในนิตบิ ุคคลอ่ืน ขอยกเวน ไมต อ งนําเงินสงคลงั 26

EL01_001 วชิ า พระราชบัญญตั วิ นิ ัยการเงนิ การคลังของรัฐ พ.ศ. 2561 เงินทม่ี ีผูม อบใหโดยมีวตั ถุประสงคเพ่ือใหใ ชจ ายในกจิ การของหนวยงานของรัฐ กค. ดว นท่ีสดุ ท่ี กค 0402.3/ว10 ลว. 18 ก.พ. 62  เงินทไ่ี ดรับตามโครงการชว ยเหลอื หรือรว มมือกับองคการระหวา งประเทศ กค. ดว นทีส่ ดุ ที่ กค 0402.3/ว34 ลว. 23 เม.ย. 62  เงินทีไ่ ดร ับในลกั ษณะคา ชดใชค วามเสียหายหรือสนิ้ เปลืองแหงทรพั ยสนิ กค. ดวนท่ีสุด ท่ี กค 0402.3/ว18 ลว. 4 ม.ี ค. 62 27

EL01_001 วิชา พระราชบัญญัตวิ ินยั การเงินการคลงั ของรฐั พ.ศ. 2561 วนิ ัยการเงินการคลัง รายจา ย สวนท่ี 2 รายจาย (มาตรา 37 – 43) • หลักการ การกอ หน้ผี ูกพันหรอื จา ยเงินโดยอาศยั อํานาจท่มี อี ยตู ามกฎหมาย โดยตอ งเปน ไปอยา งโปรงใส คมุ คา และประหยัด โดยพจิ ารณาเปาหมาย ประโยชนทไี่ ดรบั ผลสัมฤทธิ์ และประสิทธภิ าพของหนว ยงาน ของรัฐ และตองเปนไปตามรายการและวงเงนิ งบประมาณรายจา ยของหนวยงานของรฐั น้ันดวย • ใหผ ูม ีอํานาจอนมุ ตั กิ ารจายเงนิ มหี นา ทีใ่ นการตรวจสอบการใชจา ยเงนิ ของหนวยงานของรฐั ใหเ ปน ไปตามที่ กาํ หนดไวในกฎหมายหรอื กฎ หรือตามท่ไี ดร ับอนุญาตใหจาย สวนที่ 2 รายจา ย (มาตรา 37 – มาตรา 43) -หลักการ การกอ หนีผ้ กู พนั หรอื จายเงนิ โดยอาศัยอํานาจท่มี อี ยูต ามกฎหมาย โดยตอ งเปน ไปอยางโปรงใส คมุ คา และประหยัด โดยพจิ ารณาเปา หมาย ประโยชนท ่ไี ดรับ ผลสัมฤทธ์ิ และประสทิ ธภิ าพของหนว ยงาน ของรัฐ และตองเปนไปตามรายการและวงเงนิ งบประมาณรายจา ยของหนวยงานของรัฐนั้นดว ย -ใหผ มู ีอาํ นาจอนุมัตกิ ารจา ยเงนิ มหี นา ท่ใี นการตรวจสอบการใชจ ายเงนิ ของหนวยงานของรัฐใหเปนไป ตามท่ีกําหนดไวในกฎหมายหรือกฎ หรอื ตามที่ไดร บั อนุญาตใหจ า ย 28

EL01_001 วชิ า พระราชบญั ญตั วิ นิ ยั การเงินการคลังของรฐั พ.ศ. 2561 สว นราชการ หนว ยงานอ่นื ของรฐั ซ่ึงมใิ ชส ว นราชการ ระเบยี บการใชจ ายเงินทดรองราชการ ของสว นราชการ • การเบกิ เงินจากคลงั • การรบั เงนิ • การเบิกเงนิ • เปน คาใชจายปลีกยอย • การจายเงนิ • การรบั เงนิ • เปน คาใชจายในการปฏิบัตริ าชการ • การเก็บรักษาเงิน • การจายเงิน • การนําเงนิ สงคลัง • การเกบ็ รักษาเงนิ ในตา งประเทศ • เปน คา ใชจายตามขอ ผูกพนั ในการกู ระเบียบที รมว.กค. กาํ หนดโดย ตองวางหลกั เกณฑและวิธกี าร ความเหน็ ชอบ ครม. ตามกฎหมายเพ่ือการน้นั ๆ เงนิ จากตา งประเทศ • เปนกรณีจําเปนเรงดวนทไ่ี มส ามารถ บก. ดว นทส่ี ดุ ที่ กค 0402.2/ว248 ลว. 24 พ.ค. 62 รอการเบกิ เงนิ จากงบประมาณได ตามหลักธรรมาภบิ าล โปรงใส & ตรวจสอบได - กําหนดใหหนว ยงานของรฐั จะกอ หนผ้ี กู พันหรอื จา ยเงินไดกแ็ ตโ ดยอาศยั อํานาจทม่ี อี ยู ตามกฎหมาย การเบกิ เงินจากคลงั การรับเงนิ การจา ยเงิน การเกบ็ รักษาเงนิ และการนาํ เงินสงคลัง ให เปนไปตามระเบียบที่รัฐมนตรีกําหนดโดยความเห็นชอบของคณะรฐั มนตรี - กําหนดใหร ัฐมนตรมี ีอาํ นาจสั่งจา ยเงินจากคลังเปนเงินทดรองราชการ เพื่อใหส ว น ราชการใชท ดรองจายเปนคาใชจ ายปลีกยอ ย หรอื เปนคาใชจ า ยในการปฏบิ ัติราชการในตางประเทศ หรอื เปน กรณจี ําเปนเรงดว นทไี่ มส ามารถรอการเบิกจากงบประมาณได ตามระเบยี บทีร่ ฐั มนตรกี าํ หนดโดย ความเห็นชอบของคณะรฐั มนตรี และเมื่อสวนราชการไดจายเงนิ ทดรองราชการแลว ใหเ บกิ เงินชดใชเงิน ทดรองราชการที่ไดจายไปน้ันในโอกาสแรกทีก่ ระทาํ ได 29

EL01_001 วชิ า พระราชบัญญัติวนิ ยั การเงินการคลังของรฐั พ.ศ. 2561 • เงนิ ทขี่ อเบกิ จากคลัง ถาไมไ ดจ า ยหรอื จายไมหมด ใหหนว ยงานของรฐั ผเู บิกนาํ สง คืนโดยไมช กั ชา • การกอ หน้ีทผ่ี ูกพนั การใชจ ายเงินงบประมาณหรือเงินอน่ื ของหนวยงานของรัฐ ตอ งพจิ ารณาภาระทาง การเงินทเ่ี กิดขนึ้ และขอ ผกู พันในการชาํ ระเงนิ ตามสัญญา และประโยชนท ่รี ฐั จะไดร บั ดวย - เงนิ ที่ขอเบกิ จากคลัง ถาไมไ ดจ ายหรือจา ยไมหมด ใหห นว ยงานของรฐั ผูเ บิกนําสง คืนโดยไมช กั ชา - การกอ หนท้ี ี่ผูกพนั การใชจา ยเงินงบประมาณหรอื เงนิ อ่ืนของหนว ยงานของรฐั ตองพิจารณาภาระทาง การเงนิ ทเ่ี กดิ ขน้ึ และขอผกู พนั ในการชําระเงนิ ตามสญั ญา และประโยชนท ร่ี ัฐจะไดรับดว ย 30

EL01_001 วชิ า พระราชบญั ญัตวิ นิ ยั การเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. 2561 วนิ ัยการเงนิ การคลงั การจดั ใหไดม าซ่งึ ทรัพยส นิ และการบรหิ ารทรพั ยส ินของรฐั สว นที่ 3 (มาตรา 44 – 48) หลกั การ : ตองเปนไปตามกฎหมาย โดยตองพิจารณาประโยชนของรัฐและประชาชน ความคุม คา และประหยัด เงินหรอื ทรพั ยส ินท่อี ยูในความ ทรัพยส ินของแผน ดินและ การบริหารเงนิ คงคลัง การจดั ซ้ือจัดจาง ครอบครองของหนว ยงานของรฐั ทรัพยสนิ ท่ีตกเปน ของแผน ดิน • ตามกฎหมายเงินคงคลงั • ตามกฎหมายวา ดวยการจัดซ้ือจัด • หนว ยงานของรัฐรับผดิ ชอบดูแล • กค. รบั ผดิ ชอบดแู ลรกั ษาและ • รกั ษาไวใ นระดบั ทีจ่ าํ เปน ใหมี จา งและการบรหิ ารพสั ดภุ าครัฐ รกั ษาและบริหารทรพั ยส นิ บรหิ ารทรัพยส นิ ทีต่ กเปนของ แผนดิน และจัดทาํ บญั ชที รพั ยสิน สภาพคลอ งเพยี งพอ • ดําเนนิ การดว ยความสจุ ริต คมุ คา • ตามกฎหมาย/กฎ ที่เกีย่ วขอ ง ของแผน ดนิ • คํานึงถงึ คาใชจ า ยและตน ทนุ ใน โปรง ใส มีประสทิ ธภิ าพ • พจิ ารณาประโยชนของรัฐ ความ ประสิทธผิ ล และตรวจสอบได • กรณมี ีกฎหมายกาํ หนดให การบริหารสภาพคลอง คมุ คา ประหยดั หนวยงานอืน่ ของรัฐรบั ผดิ ชอบ • รอบคอบ ระมดั ระวงั บริหาร ดแู ลรักษาและบริหารทรพั ยสนิ ของแผน ดนิ ใหจ ดั ทําบัญชี ความเสย่ี งอยางเหมาะสม ทรัพยสินและรายงาน กค. ทราบ ตามหลักเกณฑของ กค. สวนท่ี 3 การจดั ใหไดมาซ่ึงทรพั ยสนิ และการบริหารทรพั ยสนิ ของรฐั (มาตรา 44 – มาตรา 48) กาํ หนดใหกระทรวงการคลังมีหนา ที่รับผดิ ชอบเกยี่ วกับการดูแลรกั ษาและบริหาร ทรพั ยส นิ ของแผนดิน และทรัพยสินทตี่ กเปนของแผน ดิน รวมท้ังจดั ทาํ บญั ชที รพั ยสินของแผนดนิ ตาม ประเภทและลักษณะของทรัพยสนิ ในกรณีทมี่ กี ฎหมายกําหนดใหห นวยงานอ่ืนของรฐั มีหนาท่รี ับผดิ ชอบ ใหหนวยงานดงั กลา วจัดทําบญั ชีทรพั ยส นิ ดังกลา วและรายงานใหก ระทรวงการคลังทราบ ทง้ั นี้ ตาม หลักเกณฑท ี่กระทรวงการคลงั กาํ หนด และอาจมอบหมายใหห นว ยงานอ่ืนของรัฐดําเนินการแทนกไ็ ด 31

EL01_001 วิชา พระราชบัญญัตวิ ินยั การเงนิ การคลงั ของรัฐ พ.ศ. 2561 วนิ ยั การเงนิ การคลัง การกอ หน้ีและการบรหิ ารหนี้ สว นท่ี 4 (มาตรา 49 – 60) • หลักการ เปน ไปตามกฎหมายและอยภู ายใตข อบวตั ถุประสงคแ ละอํานาจหนาที่ของหนวยงานของรฐั ผกู ู เพือ่ ประโยชนข องประเทศและของหนว ยงานของรฐั โดยกระทําดวยความรอบคอบ • การกอ หนีแ้ ละการบริหารหน้ี ตอ งคาํ นงึ ถงึ - ความคุมคา - ความสามารถในการชาํ ระหนี้ - การกระจายภาระการชาํ ระหนี้ - เสถียรภาพและความย่งั ยืนทางการเงนิ การคลงั - ความนาเช่ือถือของประเทศและของหนว ยงานของรฐั ผกู ู สว นท่ี 4 การกอหนแี้ ละการบริหารหน้ี (มาตรา 49 – มาตรา 60) (1) กาํ หนดใหการกอหนแ้ี ละการบริหารหนีส้ าธารณะของหนวยงานของรฐั ตองเปนไป ตามกฎหมายและอยูภ ายใตข อบวตั ถุประสงคแ ละอํานาจหนา ท่ขี องหนวยงานของรัฐผกู ู เพ่ือประโยชนข อง ประเทศและหนว ยงานของรฐั ตองกระทาํ ดว ยความรอบคอบ คาํ นึงถึงความคุม คา ความสามารถในการ ชาํ ระหนี้ การกระจายภาระการชําระหน้ี เสถยี รภาพและความย่ังยนื ทางการเงนิ การคลงั 32

EL01_001 วิชา พระราชบัญญตั ิวนิ ยั การเงินการคลังของรฐั พ.ศ. 2561 วินยั การเงนิ การคลงั การกอหน้แี ละการบรหิ ารหนี้ คณะกรรมการนโยบายการเงนิ การคลัง คณะกรรมการฯ รายงานสดั สว นตา ง ๆ ทบทวนสดั สว นทก่ี าํ หนดอยางนอย ของรฐั กําหนดสดั สว นตาง ๆ เพ่อื ใช ท่กี าํ หนดให ครม. ทราบ และเปด เผย ทุก 3 ป และรายงานให ครม. ทราบ เปน กรอบในการบริหารหน้ีสาธารณะ ตอ สาธารณชน 33

EL01_001 วิชา พระราชบัญญตั ิวนิ ยั การเงนิ การคลงั ของรฐั พ.ศ. 2561 วินัยการเงินการคลัง การกอหนแ้ี ละการบรหิ ารหน้ี • คณะกรรมการฯ กาํ หนดสดั สว นตา ง ๆ ดังตอไปนี้ สดั สวนหน้สี าธารณะตอ ผลิตภณั ฑม วลรวมในประเทศ สัดสว นภาระหนี้ของรัฐบาลตอ ประมาณการรายไดป ระจําปง บประมาณ สัดสว นหน้ีสาธารณะทเี่ ปน เงินตราตา งประเทศตอหนสี้ าธารณะทง้ั หมด สดั สว นภาระหนสี้ าธารณะทเ่ี ปนเงินตราตา งประเทศตอ รายไดจ ากการสงออกสินคา และบริการ สดั สว นอ่ืน ๆ ทคี่ ณะกรรมการเหน็ สมควร • ใหก ระทรวงการคลังรายงานสดั สว นหน้ที ี่เกิดข้นึ จรงิ ตอ ครม. และคณะกรรมการฯ ทุก 6 เดอื น • กรณีทไี่ มสามารถดาํ เนินการไดต ามสดั สว นที่กาํ หนดไว ให รมว.กค. รายงานเหตุผล วิธีการ และระยะเวลาในการ ทําใหส ัดสวนดังกลา วอยูภายในสัดสว นท่กี ําหนดเสนอ ครม. และเปด เผยใหสาธารณชนทราบ (2) กาํ หนดใหค ณะกรรมการมอี าํ นาจประกาศกําหนดสดั สวนหน้ีสาธารณะตอผลิตภณั ฑ มวลรวมประเทศ สดั สว นภาระหน้ขี องรฐั บาลตอ ประมาณการรายไดป ระจาํ ปงบประมาณ สัดสวนหน้ี สาธารณะที่เปนเงินตราตางประเทศตอหนส้ี าธารณะทัง้ หมด สดั สวนหนสี้ าธารณะท่เี ปนเงนิ ตรา ตางประเทศตอ รายไดจากการสงออกสนิ คาและบริการ หรือสัดสว นอ่นื ๆ ท่ีคณะกรรมการเหน็ สมควร และใหรายงานคณะรัฐมนตรีทราบและเปด เผยตอสาธารณชน รวมทงั้ มกี ารทบทวนสัดสว นทกี่ ําหนดอยาง นอยทกุ สามปแ ละรายงานคณะรัฐมนตรที ราบดว ย และใหก ระทรวงการคลงั รายงานสัดสวนหนีด้ ังกลา วท่ี เกดิ ขึ้นจริงตอคณะรฐั มนตรีและคณะกรรมการทกุ หกเดอื น 34

EL01_001 วิชา พระราชบญั ญัติวินัยการเงนิ การคลังของรัฐ พ.ศ. 2561 วินัยการเงนิ การคลงั เงินนอกงบประมาณและทนุ หมุนเวียน สว นท่ี 5 (มาตรา 61 – 63) เงนิ นอก นาํ หลกั การใชจายเงนิ ทุน จดั ต้งั ตาม - วัตถุประสงคช ัดเจน งบประมาณ งบประมาณมาใชโ ดย หมนุ เวียน กฎหมายเฉพาะ -กิจกรรมทห่ี นวยงานของรฐั ตองปฏิบตั ิ อนโุ ลม ตามหนาท่ีเพือ่ สาธารณประโยชน/ มเี ทา ทจี่ าํ เปน ประโยชนท างเศรษฐกิจและสงั คม -เหมาะสม ไมซ ้าํ ซอน ฝากไวท่ี กค. เวน แตม ี การขอจดั ตง้ั การ กฎหมายวา ดวยการ กฎหมายกาํ หนดเปนอยา ง บรหิ าร การ บรหิ ารทนุ หมุนเวียน อ่ืน/ขอตกลงกับ กค. ประเมินผล การรวม ยุบเลกิ เงนิ คงเหลอื ใหน าํ สง คลังโดยไมชักชา กค. เรยี กใหห นว ยงานของรัฐทไ่ี มใชร ฐั วสิ าหกจิ /อปท. นาํ เงนิ นอกงบประมาณเกนิ สมควรสง คลงั ตามหลักเกณฑ วิธีการ และเง่อื นไข ท่ี รมว.กค. กาํ หนดโดย ความเหน็ ชอบ ครม. สวนที่ 5 เงินนอกงบประมาณและทนุ หมุนเวียน (มาตรา 61 – มาตรา 63) กําหนดใหเ งินนอกงบประมาณของหนว ยงานของรัฐ ใหนํามาฝากคลังไวที่ กระทรวงการคลงั เวนแตจ ะมกี ฎหมายกําหนดไวเ ปน อยา งอืน่ หรือไดต กลงกับกระทรวงการคลงั เปน อยา ง อนื่ การจัดตง้ั กองทนุ หมุนเวียนใหก ระทาํ ไดแตโ ดยบทบญั ญตั แิ หงกฎหมายเฉพาะเทา นน้ั รวมถงึ ไมซ ้ําซอ น กบั ทนุ หมนุ เวยี นทจี่ ดั ต้งั ไวแ ลว การขอจัดตัง้ การบริหาร การประเมนิ ผล การรวมหรอื ยบุ เลกิ ทนุ หมนุ เวยี นใหเ ปนไปตามกฎหมายวา ดว ยการบรหิ ารทุนหมนุ เวยี น เวนแตจะมกี ฎหมายกาํ หนดไวเ ปนอยาง อน่ื 35

EL01_001 วิชา พระราชบญั ญัตวิ นิ ยั การเงินการคลังของรฐั พ.ศ. 2561 สว นท่ี 6 การคลงั ทอ งถนิ่ (มาตรา 64 – 67) หลักการ : อปท. ตองจัดเกบ็ รายไดใหเพียงพอในการจดั ทาํ บรกิ ารสาธารณะและกิจกรรมสาธารณะ วินยั การคลงั การกอหนข้ี อง อปท. - การจัดทํางบประมาณ หลกั การ : การกอหนี้ ของ อปท. ตามอํานาจท่มี อี ยูตามกฎหมาย - การใชจา ย - การกอหน้ีผูกพนั จัดตงั้ นนั้ ถา เปนการกเู งินหรือการออกพันธบตั รหรอื การค้ําประกัน - การบรกิ ารทรพั ยสนิ ของ อปท. ใหอ ยูภ ายใตบทบญั ญตั แิ หง กฎหมายน้ี และหลักเกณฑทเ่ี กยี่ วขอ ง ตามกฎหมายวาดวยการบริหารหนส้ี าธารณะดว ย ตอ งโปรงใส ตรวจสอบไดโ ดย พจิ ารณาผลสัมฤทธิ์ ความ การกเู งนิ เปน เงนิ ตราตางประเทศตองไดรบั ความเห็นชอบ คมุ คา ความประหยัด และ จากรัฐมนตรแี ละ ครม. ดว ย ภาระทางการคลงั ในอนาคต สว นท่ี 6 การคลังทอ งถิ่น (มาตรา 64 – มาตรา 67) (1) กาํ หนดใหรฐั จดั สรรงบประมาณเพ่อื สนบั สนุนองคกรปกครองสวนทองถ่นิ เทา ท่ี จําเปน และเหมาะสมไปพลางกอน หากองคกรปกครองสวนทองถน่ิ จัดเก็บรายไดไ มเพียงพอในการจัดทํา บริการสาธารณะและกจิ กรรมสาธารณะ การจัดทาํ งบประมาณ การใชจ าย การกอ หนีผ้ ูกพนั และการ บริหารทรัพยสินตองพจิ ารณาผลสมั ฤทธิ์ ความคุมคา ประหยดั และภาระทางการคลงั ท่ีจะเกดิ ข้ึนใน อนาคตดว ย (2) กาํ หนดใหการกอ หนข้ี ององคก รปกครองสวนทอ งถิน่ เปนไปตามอํานาจท่ีมอี ยตู าม กฎหมายจดั ต้งั การกเู งินหรือการออกพันธบตั ร ใหอ ยภู ายใตบ ทบัญญัตแิ หง พระราชบัญญัติน้ี และ หลักเกณฑทีเ่ ก่ยี วของทีไ่ ดกาํ หนดขึ้นตามกฎหมายวา ดว ยการบรหิ ารหน้ีสาธารณะ แตถาเปนการกูเงนิ จาก ตางประเทศหรอื กูเปนเงินตราตางประเทศตอ งไดรับความเหน็ ชอบจากรฐั มนตรีและคณะรฐั มนตรีกอ น 36

EL01_001 วชิ า พระราชบัญญัตวิ ินัยการเงินการคลังของรฐั พ.ศ. 2561 หมวด 4 การบัญชี รายงาน และการตรวจสอบ • กระทรวงการคลงั กําหนดมาตรฐานการบญั ชภี าครัฐและนโยบายการบัญชีภาครัฐ บก.ท่ี กค 0410.2/ว431 ลว. 24 ก.ย. 61 หนว ยงานของรฐั • จดั ทาํ บญั ชีและรายงานการเงินตามมาตรฐานการบญั ชภี าครฐั และนโยบายบญั ชีภาครัฐ รฐั วิสาหกจิ • จดั ทําบัญชแี ละรายงานการเงนิ ตามมาตรฐานการบัญชีรบั รองทว่ั ไป ทนุ หมุนเวยี น • จัดทําบญั ชแี ละรายงานการเงนิ ตามท่กี ฎหมายวา ดว ยทนุ หมนุ เวยี นกาํ หนด • กระทรวงการคลัง กําหนดหลักเกณฑและคณุ สมบตั ิผทู ําบญั ชี เพ่อื จดั ทาํ บญั ชีและรายงานการเงิน กค. ที่ กค 0410.2/ว29 ลว. 5 เม.ย. 62 หมวด 4 การบญั ชี การรายงาน และการตรวจสอบ (มาตรา 68 – มาตรา 79) (1) กาํ หนดใหหนว ยงานของรัฐจดั ใหมผี ูทําบัญชตี ามหลกั เกณฑแ ละคณุ สมบตั ิทก่ี ระทรวงการคลังกาํ หนด และใหจัดทํารายงานการเงินประจําปงบประมาณอยา งนอ ยตองประกอบไปดว ยงบแสดงฐานะการเงนิ และ งบแสดงผลการดําเนินงานทางการเงิน ทง้ั เงินงบประมาณ เงนิ นอกงบประมาณ และเงินอื่นใด ตาม หลักเกณฑแ ละวธิ ีการท่ีกระทรวงการคลังกาํ หนด 37

EL01_001 วิชา พระราชบัญญัติวินยั การเงนิ การคลงั ของรฐั พ.ศ. 2561 รายงานการเงินประจําปงบประมาณ งบแสดงฐานะการเงิน และ งบแสดงผลการดําเนินงานทางการเงิน • จดั ทาํ รายงานการเงนิ ประจําปงบประมาณ สง สตง. ภายใน 90 วนั นับแตวันสน้ิ ปงบประมาณ/ตามที่ตกลงกบั กค. หนวยงานของรัฐ (สง กค.ดวย) • ตรวจสอบรายงานการเงินทห่ี นว ยงานของรฐั สง ภายใน 180 วนั นบั แตว ันสน้ิ ปง บประมาณ/ตามทต่ี กลงกับ กค. สตง. • ตรวจสอบและรายงานผลตามนโยบาย หลักเกณฑและมาตรฐานท่คี ณะกรรมการตรวจเงินแผน ดนิ กาํ หนด • สงรายงานการเงินประจําป และรายงานผลการตรวจสอบของ สตง. ภายใน 30 วัน นบั แตว นั ทไ่ี ดรับรายงานผล การตรวจสอบจาก สตง. ใหกระทรวงการคลัง สํานกั งบประมาณ และกระทรวงเจา สังกัด (กรณีหนว ยงานของ หนว ยงานของรฐั รัฐสภา ศาล องคก รอิสระตามรัฐธรรมนญู องคก รอยั การ ใหสง คณะรฐั มนตรี กระทรวงการคลงั และสํานกั งบประมาณ) • เปดเผยตอ สาธารณชน/เผยแพรผ านทางส่อื อเิ ล็กทรอนิกส โดยหนว ยงานของรัฐตอ งจดั ทาํ รายงานการเงินประจาํ ปงบประมาณ สง สตง. ภายใน 90 วัน นับแตว ันส้ิน ปง บประมาณ/ตามที่ตกลงกบั กค. (สง กค.ดว ย) และกําหนดให สตง. ตรวจสอบตรวจสอบรายงาน การเงนิ ที่หนว ยงานของรฐั สง ภายใน 180 วนั นบั แตว ันส้นิ ปงบประมาณ/ตามทต่ี กลงกบั กค. นอกจากนีย้ งั กาํ หนดใหห นวยงานของรัฐสงรายงานการเงินประจาํ ป และรายงานผลการตรวจสอบของ สตง. ภายใน 30 วัน นบั แตวันทไ่ี ดรับรายงานผลการตรวจสอบจาก สตง. ใหก ระทรวงการคลงั สํานกั งบประมาณ และกระทรวงเจา สงั กัด (กรณหี นว ยงานของรฐั สภา ศาล องคก รอสิ ระตามรฐั ธรรมนญู องคก รอัยการ ใหส ง คณะรัฐมนตรี กระทรวงการคลงั และสาํ นกั งบประมาณ) รวมท้ังเปด เผยตอสาธารณชน/เผยแพรผ า นทางสื่ออิเลก็ ทรอนกิ ส 38

EL01_001 วชิ า พระราชบญั ญัตวิ นิ ัยการเงนิ การคลงั ของรฐั พ.ศ. 2561 กระทรวงการคลัง รายงานสถานะหนส้ี าธารณะ/หนภี้ าครฐั ความเสีย่ งทางการคลัง เสนอ ครม. และคณะกรรมการนโยบาย ฯ ภายใน 60 วัน นับแตวนั สนิ้ ปงบประมาณ บญั ชกี ารเงนิ แผนดิน รายงานการรบั จายเงนิ งบประมาณประจาํ ป รายงานการเงนิ แผนดนิ ประจําปง บประมาณ • ตามมาตรฐานการบัญชภี าครัฐและนโยบายการ งบประมาณทสี่ ิ้นสดุ • งบแสดงฐานะการเงิน บญั ชีภาครฐั • เสนอ รมว.กค. ภายใน 45 วนั • งบแสดงผลการดาํ เนนิ งานทางการเงิน • งบแสดงการเปล่ยี นแปลงสินทรัพยสทุ ธิ • เสนอ ครม. ภายใน 60 วนั • งบกระแสเงินสด • เสนอรฐั สภา ภายใน 90 วัน • รายงานการบั จายเงินประจําปงบประมาณ สง สตง. ตรวจสอบ ภายใน 90 วัน นบั แตว นั สิ้นปงบประมาณ สตง. จดั ทํารายงานผลการตรวจสอบรายงานการเงินแผนดนิ ประจาํ ปง บประมาณ ใหแ ลว เสรจ็ ภายใน 180 วัน นับแตวนั ส้นิ ปง บประมาณ กค. เสนอรายงานการเงนิ แผนดนิ ประจําปง บประมาณ และรายงานผลการตรวจสอบของ สตง. ตอ ครม. เพอื่ เสนอรฐั สภา ภายใน 210 วัน นบั แตวนั สน้ิ ปง บประมาณ (2) กาํ หนดใหก ระทรวงการคลงั จัดทํารายงานการเงินแผนดินประจาํ ปง บประมาณ ซง่ึ อยางนอ ยตองประกอบดวย งบแสดงฐานะทางการเงิน งบแสดงผลการดําเนนิ งานทางการเงนิ งบแสดง การเปล่ียนแปลงสินทรัพยส ุทธิ งบกระแสเงนิ สด และจัดทํารายงานสถานะหนี้สาธารณะ หน้ีภาครฐั และ ความเส่ยี งทางการคลัง ในวันสนิ้ ปง บประมาณ 39

EL01_001 วิชา พระราชบญั ญัตวิ ินยั การเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. 2561 รายงานการเงนิ รวมภาครฐั รายงานการเงินรวมของรัฐบาลและหนวยงานของรัฐ แนวปฏิบตั ใิ นการจัดทาํ รายงานการเงนิ - รายงานการเงนิ แผนดินประจําปง บประมาณ ภาพรวมสาํ หรบั หนว ยงานของรฐั - รายงานการเงนิ ของหนว ยงานของรฐั ท่ี กค 0410.2/ว2 ลว. 28 ม.ค. 62 (ยกเวน รายงานการเงินของรฐั วิสาหกิจ และ อปท.) รายงานการเงินรวมของรฐั วสิ าหกิจ รายงานการเงินรวมของ อปท. - เสนอ ครม. ภายใน 210 วัน นับแตวนั สน้ิ ปง บประมาณ - หนวยงานของรฐั ใดไมสง รายงานการเงินภายในระยะเวลาท่กี าํ หนด ให กค. เปด เผยไวใ นรายงาน และแจงไวใน รายงานทีเ่ สนอ ครม. - เปดเผยตอสาธารณชน และเผยแพรทางส่อื อเิ ล็กทรอนกิ ส กระทรวงการคลัง จัดทาํ รายงานความเส่ยี งทางการคลังประจาํ ป ภายในเดอื นมนี าคมของทุกป เสนอคณะกรรมการนโยบายฯ เพ่อื ประกอบการจดั ทําแผนการคลังระยะปานกลาง และเสนอ ครม. เพือ่ ทราบ หากหนว ยงานของรัฐใดไมสงรายงานการเงนิ ภายในระยะเวลาทกี่ าํ หนด ให กค. เปด เผยไวในรายงาน และ แจง ไวใ นรายงานท่เี สนอ ครม. 40

EL01_001 วชิ า พระราชบัญญตั ิวินัยการเงินการคลงั ของรัฐ พ.ศ. 2561 ตรวจสอบภายใน ควบคุมภายใน การบริหารความเส่ียง หนว ยงานของรัฐ จดั ใหม ี การตรวจสอบภายใน กค. ดวนมาก ที่ กค 0409.2/ว123 ลว. 14 พ.ย. 61 การควบคุมภายใน กค. ดวนมาก ท่ี กค 0409.3/ว105 ลว. 5 ต.ค. 61 การบริหารจดั การความเสย่ี ง กค. ที่ กค 0409.4/ว23 ลว. 19 มี.ค. 62 ตามมาตรฐานและหลกั เกณฑท่กี ระทรวงการคลงั กําหนด (3) กาํ หนดใหหนว ยงานของรัฐจดั ใหมกี ารตรวจสอบภายใน การควบคุมภายใน และการ บรหิ ารความเส่ยี ง โดยถือใหป ฏบิ ตั ติ ามมาตรฐานและหลักเกณฑท ่กี ระทรวงการคลงั กําหนด 41

EL01_001 วิชา พระราชบัญญัตวิ นิ ัยการเงนิ การคลังของรฐั พ.ศ. 2561 หมวด 5 การตรวจเงินแผนดนิ หลักการ - กระทาํ โดยความสจุ ริต รอบคอบ โปรง ใส เทยี่ งธรรม กลาหาญ ปราศจากอคติ และเปน ไปตามหลักธรรมาภิบาล - เปน ไปตามกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญวาดวยการตรวจเงนิ แผนดนิ กรณกี ระทาํ ความผดิ วนิ ยั การเงินการคลังของรัฐ การสั่งลงโทษทางปกครองใหเปนไปตามกฎหมายประกอบรฐั ธรรมนูญ วา ดวยการตรวจเงินแผน ดิน หมวด 5 การตรวจเงินแผน ดิน (มาตรา 80) กาํ หนดใหการส่งั ลงโทษทางปกครองในกรณที ่มี กี ารกระทําความผิดวนิ ยั การเงินการคลงั ใหเปน ไปตามกฎหมายประกอบรัฐธรรมนญู วาดว ยการตรวจเงนิ แผนดนิ 42

EL01_001 วิชา พระราชบญั ญัติวนิ ยั การเงนิ การคลังของรฐั พ.ศ. 2561 การลงโทษทางปกครอง • มาตรา 80 วรรคสอง ในกรณมี กี ารกระทาํ ผิดวนิ ัยการเงนิ การคลงั ของรัฐตามทก่ี ําหนดไวใ นพระราชบญั ญัติน้ี การส่งั ลงโทษ ทางปกครองใหเ ปน ไปตามกฎหมายประกอบรฐั ธรรมนูญวาดวยการตรวจเงนิ แผน ดิน - กรณไี มเ กดิ ความเสียหายแกร ฐั สตง. แจง ใหห นว ยงานทราบเพือ่ กํากบั ดแู ลไมใหเกิดขอ บกพรอ งอีก - กรณเี กดิ ความเสยี หายแกรฐั หรือจงใจไมปฏิบัตติ ามกฎหมายวินยั การเงนิ การคลังของรฐั สตง. แจงใหห นวยงานดาํ เนินการเพ่ือใหม กี ารชดใชคาเสยี หาย หรอื ดาํ เนนิ การทางวนิ ัย แลวแตก รณี • กรณที ่หี นว ยงานของรฐั ไมด ําเนินการตามทสี่ ํานกั งานการตรวจเงินแผน ดินแจง ใหผวู าการตรวจเงนิ แผน ดินเสนอคณะกรรมการ การตรวจเงนิ แผนดนิ เพอ่ื สงั่ ลงโทษทางปกครอง • โทษทางปกครอง - ภาคทณั ฑ - ตาํ หนโิ ดยเปด เผยตอสาธารณชน - ปรบั ทางปกครอง ทงั้ นี้ จะลงโทษปรบั เปน เงินเกินเงินเดือนสิบสองเดือนของผูถูกลงโทษมไิ ด 43

EL01_001 วิชา พระราชบัญญตั วิ ินัยการเงนิ การคลังของรัฐ พ.ศ. 2561 บทเฉพาะกาล (มาตรา 81 – 87) คณะกรรมการ แผนการคลังระยะปานกลาง ภายใน 90 วนั นับแต หนวยงานของรัฐ ยกเวน วนั ที่กฎหมายใชบ งั คบั กระทรวงการคลงั รฐั วิสาหกจิ และทนุ จดั ทาํ บัญชแี ละรายงานการเงนิ ตามมาตรฐานการบัญชภี าครฐั หมุนเวียน และนโยบายการบัญชภี าครัฐภายในระยะเวลา 3 ป นบั แต จัดทาํ หลกั เกณฑแ ละ วันท่ีกฎหมายใชบังคบั คณุ สมบตั ิของผูทาํ บญั ชีใหแ ลว บทบญั ญตั ใิ นกฎหมายน้ีไมใชบงั คบั กับ เสรจ็ ภายใน 1 ป นบั แตว ันที่ - การจัดเกบ็ ภาษีอากรหรอื คาธรรมเนียม การกนั เงนิ รายไดท ม่ี ผี ลบงั คับใช กฎหมายใชบ ังคบั กอ นวนั ทก่ี ฎหมายนใ้ี ชบงั คับ - การตัง้ งบประมาณรายจายสําหรับภาระทางการเงินทก่ี ฎหมายกําหนดไว กอ นวันท่กี ฎหมายนใ้ี ชบ งั คับ บทเฉพาะกาล (1) กาํ หนดใหคณะกรรมการจดั ทาํ แผนการคลงั ระยะปานกลางตามมาตรา 13 ใหแลว เสรจ็ ภายในเกาสิบวนั นบั แตพระราชบัญญัติน้ีใชบังคับ (2) กาํ หนดใหห นวยงานของรฐั ที่มิใชรัฐวสิ าหกจิ และทุนหมนุ เวยี นจัดทาํ บญั ชแี ละ รายงานการเงนิ ตามมาตรฐานการบญั ชภี าครัฐและนโยบายการบญั ชภี าครัฐทกี่ าํ หนดไวใ นมาตรา 68 ภายในระยะเวลาสามปน ับแตว นั ที่พระราชบญั ญตั ินใ้ี ชบังคบั (3) กาํ หนดใหกระทรวงการคลังดาํ เนนิ การจดั ใหม รี ายงานการเงนิ ตามมาตรา 77 (3) และ (4) ภายในระยะเวลาสามปน ับแตว นั ที่พระราชบญั ญตั ินี้ใชบ งั คับ (4) กาํ หนดใหก ระทรวงการคลังจดั ทําหลักเกณฑและคณุ สมบัติของผูทาํ บัญชใี หแ ลว เสรจ็ ภายในหนึ่งปนับแตว นั ทพ่ี ระราชบญั ญตั ินใ้ี ชบังคับ 44

EL01_001 วิชา พระราชบัญญัติวินยั การเงินการคลังของรฐั พ.ศ. 2561 บทสรปุ • จากเนื้อหาที่อธิบายมาขางตน ผูเรียนสามารถนําพระราชบัญญัติวินัยการเงิน การคลังของรัฐ พ.ศ. 2561 ไปใชเปนแนวทางในการทํางานได • ผเู รยี นจะไดศึกษาจากกรณีศึกษาเพ่อื นาํ ไปประยกุ ตใชในงานจดั ซ้อื จดั จางได 45