เตาเผ่าถ่านน้ำส้มควันไม้

เตาเผาถา่ นน้าส้มควนั ไม้ ขัน้ ตอนการเตรยี ม “เตาเผาถา่ นนา้ สม้ ควนั ไม”้ 1. เตรยี มถงั น้ามัน 200 ลิตร ตดั ฝำดำ้ นบนเพอื่ สำหรบั ใสฟ่ ืน ฝำเปิดดำ้ นบนเจำะเป็นรูสเี่ หลยี่ ม ดำ้ นกน้ ถงั เจำะรูเป็นวงกลม ลกั ษณะของถงั เตำเผำที่พรอ้ มใช้ สำหรบั จดุ เติมเชือ้ ไฟ เสน้ ผำ่ ศนู ยก์ ลำง 4 นิว้ สำหรบั ใสข่ อ้ งอ ตอ่ กบั ปลอ้ งควนั 2. การติดต้งั เตาเผาถา่ น -ตอกเหล็กหรือไมส้ ่มี มุ ใหแ้ นน่ -วำงแผ่นกระเบอื้ งหรอื สงั กะสี ไวท้ งั้ สองขำ้ ง -นำดินทรำยมำเติมระหวำ่ งถงั และสงั กะสใี หเ้ ต็มทง้ั สองขำ้ ง -นำอิฐบลอ็ ก 3 กอ้ น มำวำงไวห้ นำ้ ใหเ้ ป็น ลกั ษณะช่อง หนำ้ เตำ - นำดินเหนียวกบั ดินทรำยผสมนำ้ คลกุ เคลำ้ ใหเ้ หนียวแลว้ นำไปปิดบรเิ วณอิฐบล็อกหนำ้ เตำ 3. กำรต่อปลอ่ งควนั ดว้ ยทอ่ ใยหิน - นำท่อใยหินขนำดเสน้ ผ่ำศนู ยก์ ลำงประมำณ 4 นิว้ ตดั เฉียง 45 องศำ แลว้ นำไปตอ่ กบั รูดำ้ นหลงั ของถงั นำ้ มนั (เรยี กวำ่ ขอ้ งอ) จำกนน้ั ละลำยปนู ซเี มนตก์ บั นำ้ ในถงั เพอ่ื นำมำต่อกบั ทอ่ ปลอ่ งควนั ดำ้ นบน นำดินรองไวใ้ ตข้ อ้ งอแลว้ ใชไ้ มด้ ำม 2 อนั พรอ้ มทงั้ นำแผน่ กระเบอื้ งหรือสงั กะสีมำกน้ั ไวแ้ ลว้ นำดินมำเติมใหเ้ ต็ม 4. กำรวำงไมใ้ สใ่ นเตำเผ่ำถ่ำน - วดั ขนำดไมต้ ำมแนวขวำ้ งของถงั นำ้ มนั 2 อนั วำงไวก้ น้ ถงั โดยวำงไวค้ อ่ นไปดำ้ นหนำ้ ถงั และคอ่ นไปหลงั ถงั แลว้ ตดั ไมต้ ำมขนำดของควำมยำวของถงั นำ้ มนั 200 ลติ ร วำงเรยี งใหเ้ ป็นระเบียบจนเต็มถงั จำกนนั้ นำฝำมำปิดและโบกปิดดว้ ยดินเหนียวผสมนำ้ จนสนิทเพื่อเก็บควำมรอ้ น จดั ทำโดย ครูธีระนชุ คลำ้ ย ณ รงั ษี

ขัน้ ตอนการเผาถา่ น ช่วงท่ี 1 ไล่ความชน้ื หรอื คายความรอ้ น เรมิ่ จุดไฟเตา บริเวณทอ่ี ยู่หนา้ เตา ใส่เชอื้ เพลงิ ใหค้ วามร้อนกระจายเขา้ สู่เตาเพอ่ื ไล่อากาศเย็นและความชน้ื ท่ีอยูใ่ นเตาและในเนือ้ ไม้ ควนั ที่ออกมาจาก ปลอ่ งควันจะเป็นสขี าว ควนั จะมกี ล่นิ เหม็น ซึง่ เป็นกลิ่นของกรดประเภทเมธาทอลท่อี ยูใ่ นเน้ือไม้ อุณหภูมิบรเิ วณปากปลอ่ งควันประมาณ 70 - 75 องศา เซลเซียส อุณหภมู ภิ ายในเตาประมาณ 150 องศาเซลเซียส ใส่เช้ือเพลงิ ตอ่ ไป ควนั สีาวตรงปล่องควนั จะเพิ่มข้นึ อุณหภมู บิ ริเวณปากปลอ่ งควันประมาณ 70- 75 องศาเซลเซียส อณุ หภมู ภิ ายในเตาประมาณ 200-250 องศาเซลเซยี ส ควนั มกี ลิ่นเหมน็ ฉุน ชว่ งท่ี 2 เม่ือไมก้ ลายเป็นถา่ น หรือ ปฏิกิริยาคลายความร้อน เม่อื เผาไปอกี ระยะหนง่ึ ควันสีขาวจะเริ่มบางลง และเปล่ยี นเปน็ สีเทา อณุ หภูมิบรเิ วณปากปลอ่ งควัน ประมาณ 80-85 องศาเซลเซยี ส อณุ หภมู ิภายในเตา ประมาณ 300-400 องศาเซลเซยี ส ไมท้ ี่อยู่ในเตาจะคายความรอ้ นท่ีสะสมเอาไวเ้ พยี งพอท่ีจะทาให้อุณหภมู ใิ นเตาจะเพม่ิ สูงขนึ้ ในช่วงนค้ี อ่ ยๆ ลดการปอ้ น เชือ้ เพลิงหนา้ เตาจนหยดุ การปอ้ นเชอ้ื เพลงิ และเรม่ิ เก็บนา้ ส้มควันไม้ หลังจากการหยดุ การป้อนเชอื้ เพลงิ หน้าเตา จะตอ้ งควบคมุ อากาศโดยการหรห่ี นา้ เตา หรอื ลดพ้นื ที่หน้าเตาลงให้เหลอื ชอ่ งพื้นทห่ี นา้ เตาประมาณ 20-30 ตารางเซนติเมตร สาหรับให้อากาศเข้า เพ่ือรกั ษาระดบั ของอณุ หภมู ิในเตาไวใ้ หน้ าน ทสี่ ดุ และยดื ระยะเวลาการเกบ็ นา้ สม้ ควนั ไม้ให้นานทีส่ ุด โดยชว่ งท่ีเหมาะสมกับการเก็บน้าส้มควันไมค้ วรมีอณุ หภมู ิ บริเวณปากปลอ่ งควนั ประมาณ 85-120 องศาเซลเซียส เน่ืองจากเปน็ ชว่ งท่สี ารในเนือ้ ไม้ถกู ขบั ออกมา จากนนั้ ควนั กเ็ ปลยี่ นจากควนั สีเทาเป็นสีนา้ เงิน จึงหยดุ เกบ็ น้าส้มควันไม้ อณุ หภมู บิ รเิ วณปาก ปล่องควัน ประมาณ 100-200 องศาเซลเซยี ส อณุ หภูมภิ ายในเตาประมาณ 400-450 องศาเซลเซียส ช่วงที่ 3 ชว่ งทาถา่ นให้บรสิ ทุ ธิ์ ข้นั ตอนนีเ้ ปน็ ชว่ งที่ไมจ้ ะเปลีย่ นเปน็ ถ่าน ต้องทาการเพม่ิ อุณหภมู ิอยา่ งรวดเร็ว โดยการเปิดหน้าเตา ประมาณ 1 ใน 3 ของหน้าเตาทิง้ ไวป้ ระมาณ 30 นาที เมือ่ ควันสีน้าเงนิ เป็นเสีฟา้ แสดงวา่ ไมเ้ รม่ิ เปน็ ถา่ นใกล้หมดจากนั้นควันสฟี า้ ออ่ นลงและจะกลายเปน็ ควันใสแทน เม่อื มีควันใส เรม่ิ ทาการ ปดิ หนา้ เตา โดยใช้ดนิ เหนยี วปิดรอยรว่ั และรอยตอ่ จากน้นั ทาการปดิ ปล่องควนั ใหส้ นิทและอดุ รรู ว่ั ทัง้ หมด ไม่ให้อากาศภายนอกผา่ นเขา้ ไปได้ ช่วงที่ 4 ชว่ งทาการใหถ้ า่ นในเตาเย็นลง เกลยี่ ดินบนเตาออกใหเ้ ห็นหลงั เตา เพอื่ ระบายความรอ้ นในเตา จากนนั้ ท้ิงไว้ประมาณ 1 คืน หรือประมาณ 8 ชว่ั โมงเปน็ อยา่ งนอ้ ย เพื่อให้ถ่านดบั สนทิ แล้วจึงเริม่ การเปิดเตาเพือ่ นาถา่ นออกจากเตา และนาไปใชป้ ระโยชนต์ ่อไป -เติมฟืนหนำ้ เตำ - ต่อปลอ่ งควนั อลมู เิ นียม โดยเจำะรูเป็นสำมเหลีย่ มเลก็ ๆ เพื่อรบั นำ้ สม้ ควนั ไม้ -ผำ้ ใสท่ รำยมดั ใหแ้ น่นสำหรบั ปิดปลอ่ งควนั ผลติ ภณั ฑจ์ ำกกำรเผำ่ ถ่ำน จดั ทำโดย ครูธีระนชุ คลำ้ ย ณ รงั ษี

นา้ ส้มควันไม้ นา้ สม้ ควนั ไม้ ควันท่เี กิดจากการเผาถา่ นในชว่ งที่ไม้กาลังเปลยี่ นเป็นถา่ นเมือ่ ทาใหเ้ ยน็ ลงจนควบแน่น แลว้ กลัน่ ตัวเป็นหยดน้า ของเหลวท่ีไดน้ เ้ี รียกวา่ น้าสม้ ควันไม้ มีกลน่ิ ไหม้ สว่ นประกอบสว่ นใหญเ่ ปน็ กรดอะซติ ิก มีความเปน็ กรดตา่ มสี นี า้ ตาลแกมแดง นานา้ สม้ ควนั ไม้ท่ไี ด้ท้ิงไวใ้ นภาชนะพลาสตกิ ประมาณ 3 เดอื นในทร่ี ่ม ไม่ สัน่ สะเทอื นเพอ่ื ให้น้าส้มควนั ไม้ท่ไี ดต้ กตะกอนและแยกตวั เปน็ 3 ชั้น คือ นา้ มันเบา (ลอยอยูผ่ วิ นา้ )นา้ สม้ ไม้ และนา้ มนั ทาร์ (ตกตะกอนอยดู่ า้ นล่าง) แยกนา้ ส้มควนั ไมม้ าใช้ประโยชน์ตอ่ ไป ประโยชน์และการนานา้ ส้มควันไมไ้ ปใชป้ ระโยชน์ น้าส้มควนั ไม้มสี ารประกอบตา่ งๆ มากมาย เม่ือนาไปใช้ประโยชน์ทางการเกษตรจะมคี ณุ สมบตั ิ เช่น เปน็ สารปรบั ปรงุ ดิน สารปอ้ งกนั กาจดั ศัตรูพชื และสารเรง่ การเติบโตของพชื นอกจากนี้ มกี ารนานา้ สม้ ควนั ไมไ้ ปใชป้ ระโยชนใ์ นอตุ สาหกรรม เชน่ ใชผ้ ลิตสารดับกลน่ิ ตวั ผลติ สารปรบั ผิวน่มุ ใช้ผลิตยารักษาโรคผวิ หนัง เป็นต้น เนอื่ งจากน้าสม้ ควันไมม้ คี วามเปน็ กรดสงู ดังน้นั กอ่ นทีจ่ ะนาไปใชค้ วรจะนามาเจอื จางให้เกิดสภาวะท่ีเหมาะสมกับวตั ถปุ ระสงค์ของการใช้งาน ดังน้ี อัตราส่วน 1: 20 (ผสมน้า 20 เท่า) พ่นลงดนิ เพอ่ื ฆา่ เชือ้ จุลินทรีย์ทีไ่ มเ่ ป็นประโยชนแ์ ละแมลงในดนิ ซงึ่ ควรทากอ่ นการเพาะปลกู 10 วัน อัตราส่วน 1: 50 (ผสมนา้ 50 เท่า) พน่ ลงดนิ เพ่อื ฆา่ เชอื้ จุลนิ ทรยี ์ทีท่ าลายพชื หากใช้ความเขม้ ข้นที่มากกว่าน้ี รากพชื อาจได้รบั อนั ตรายได้ อตั ราส่วน 1: 100 (ผสมนา้ 100 เทา่ ) ราดโคนตน้ ไม้รักษาโรครา และโรคเนา่ รวมทัง้ ปอ้ งกนั แมลงมาวางไข่ อตั ราสว่ น 1: 200 (ผสมนา้ 200 เทา่ ) พน่ ใบไมร้ วมท้ังพ้ืนดินรอบๆ ตน้ พชื ทกุ ๆ 7-15 วนั เพ่ือขบั ไลแ่ มลงและ ป้องกนั เชอ้ื รา และรดโคนต้นไม้เพอื่ เร่งการเจริญเติบโต อตั ราสว่ น 1: 500 (ผสมน้า 500 เทา่ ) พน่ ผลออ่ น หลงั จากตดิ ผลแลว้ 15 วนั ชว่ ยขยายผลให้โตขึ้นและพ่นอกี ครง้ั กอ่ นเก็บเกย่ี ว 20 วนั เพอื่ เพ่มิ น้าตาลในผลไม้ อัตราสว่ น 1: 1,000 (ผสมนา้ 1,000 เท่า) เปน็ สารจบั ใบ เนือ่ งจากสารเคมสี ามารถออกฤทธ์ไิ ดด้ ีในสารละลาย ที่เปน็ กรดอ่อนๆ ชว่ ยเสริมประสิทธภิ าพของสารเคมที าให้สามารถลดการใชส้ ารเคมมี ากกว่าครง่ึ ดว้ ย การนาน้าส้มควันไม้ ไปใช้ดา้ นอ่ืนๆ นอกจากการนาไปใช้ทางดา้ นเกษตรและปศสุ ัตว์แลว้ ยงั สามารถนาน้าส้มควนั ไม้ไปใชด้ า้ นอืน่ ๆ ได้อกี เชน่ 1.ความเข้มข้น 100 เปอร์เซ็นต์ ใชร้ ักษาแผลสด แผลถกู นา้ รอ้ น รักษาโรคนา้ กดั เทา้ และเชอ้ื ราท่ผี วิ หนัง 2.นา้ สม้ ควันไม้ผสมนา้ 20 เท่า ราดทาลายปลวดและมด 3.น้าส้มควนั ไมผ้ สมนา้ 50 เทา่ ใช้ป้องกนั ปลวก มด และสัตว์ตา่ งๆ เช่น ตะขาบ แมงป่อง 4.นา้ ส้มควันไมผ้ สมน้า 100 เทา่ ใช้ฉดี พ่นถังขยะเพือ่ ป้องกนั กล่นิ และแมลงวนั ใช้ดบั กลน่ิ ในหอ้ งน้า หอ้ งครัวและ บรเิ วณช้ืนแฉะ จดั ทำโดย ครูธีระนชุ คลำ้ ย ณ รงั ษี

ข้อควรระวงั ในการ ใชน้ ้าส้มควนั ไม้ 1.กอ่ นนาน้าสม้ ควนั ไม้ไปใชต้ อ้ งทิง้ ไวจ้ ากการกกั เกบ็ กอ่ นอยา่ งน้อย 3 เดือน 2.เนอ่ื งจากนา้ ส้มควันไมม้ คี วามเปน็ กรดสงู ควรระวงั อย่าให้เขา้ ตาอาจทาใหต้ าบอดได้ 3.น้าสม้ ควันไมไ้ ม่ใช่ปุย๋ แต่เป็นตวั เรง่ ปฎิกริ ยิ า ดงั นัน้ การนาไปใชท้ างการเกษตรจะเปน็ ตวั เสรมิ ประสทิ ธิภาพ ใหก้ บั พชื แตไ่ มส่ ามารถใชแ้ ทนปุ๋ยได้ 4.การใชเ้ พ่ือฆ่าเช้ือจุลินทรียแ์ ละแมลงในดิน ควรทากอ่ นเพาะปลกู อยา่ งนอ้ ย 10 วัน 5.การนาน้าส้มควันไม้ไปใชต้ ้องผสมนา้ ให้เจือจางตามความเหมาะสมทจ่ี ะนาไปใช้ 6.การฉีดพน่ น้าส้มควนั ไม้ เพ่ือให้ดอกตดิ ผล ควรพน่ ก่อนท่ีดอกจะบาน หากฉีดพ่นหลงั จากดอกบานแมลงจะไม่เข้า มาผสมเกสร เพราะกลน่ิ ฉุนของนา้ ส้มควนั ไมแ้ ละดอกจะรว่ งงา่ ย “ ขอ้ มูลเรอื่ งนา้ ส้มควนั ไม้ จาก ศนู ยศ์ กึ ษาการพัฒนาอา่ วคุง้ กระเบน อนั เน่อื งมาจากพระราชดาริ” จดั ทำโดย ครูธีระนชุ คลำ้ ย ณ รงั ษี