บทบาทของเภสชั กร 1 รว่ มกับสหวิชาชพี ในงานบรบิ าลทาง เภสัชกรรม ภญ. ผศ. ดร. กรณั ฑ์รตั น์ ทิวถนอม ภาควิชาเภสัชกรรม คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยศลิ ปากร
วัตถปุ ระสงค์ 2 ❑ อธิบายแนวคิดและระดับของการบรบิ าลทาง เภสชั กรรม ❑ อธบิ ายและยกตัวอยา่ งงานบรบิ าลทางเภสชั กรรม ❑ อธิบายและยกตัวอย่างบทบาทของเภสัชกรในงาน บริบาลทางเภสชั กรรม This Photo by Unknown author is licensed under CC BY-NC-ND.
หัวข้อทเ่ี รียน 3 นิยาม แนวคิดของการบริบาลทางเภสัชกรรม บทบาทของเภสัชกรในงานบริบาลทางเภสชั กรรม ระดบั ของการบริบาลทางเภสัชกรรม ตวั อยา่ งของงานบริบาลทางเภสชั กรรม
การบริบาลทางเภสัชกรรมคือ ???? 4 นิยามของการบริบาลทางเภสชั กรรมคือ “ ความรับผดิ ชอบของเภสชั กร โดยตรงที่มีต่อการ ใชย้ าของผปู้ ่ วย เพือ่ ใหไ้ ดผ้ ลการรักษาที่ถูกตอ้ ง ตามตอ้ งการและเพมิ่ คุณภาพชีวติ ของผปู้ ่ วย”
แนวคดิ ของการบริบาลทางเภสัชกรรม5 มีตน้ กาเนิดมาจากประเทศทางตะวนั ตก โดยมีแนวคิดวา่ เภสชั กรควรมีบทบาทในการดูแลการใชย้ าในลกั ษณะที่มีความ ใกลช้ ิดกบั ผปู้ ่ วยมากข้ึน (Patient Oriented) ซ่ึงเภสชั กรตอ้ งประกอบดว้ ยทกั ษะต่างๆ ดงั น้ี ❑ การคน้ หาปัญหาการใชย้ า ❑ การแกไ้ ขปัญหาจากการใชย้ า ❑ การป้องกนั ปัญหาที่เกิดจากการใชย้ า
การค้นหาปญั หาจากการใชย้ า 6
▪ การแก้ไขปัญหาจากการใช้ยา 7
8 ▪ การป้องกันปญั หาที่เกิดจากการ ใช้ยา
แนวคดิ ของการบริบาลทางเภสัชกรรม 9 ในประเทศตะวนั ตก Linda M Strand เป็นผมู้ ีบทบาท หลกั ในการสร้างแนวคิดดงั กล่าว ในประเทศไทย ผทู้ ่ีมีบทบาทในการสร้างใหเ้ กิดงานและการศึกษา ทางการบริบาลทางเภสชั กรรมคือ ภญ รศ ดร เฉลิมศรี ภุมมางกรู ปัจจุบนั เป็นคณบดี คณะเภสชั ศาสตร์ มหาวิทยาลยั สยาม Linda M Strand ภญ รศ ดร เฉลมิ ศรี ภมุ มางกรู
บทบาทของเภสัชกรในงานบริบาลทางเภสัช สภาวชิ าชีพไดม้ ีการกาหกนดรเรกมณฑม์ าตรฐานวชิ าชีพเภส10ชั กรรมดา้ นการบริบาลทางเภสชั กรรมดงั น้ี
บทบาทของเภสัชกรในงานบริบาลทาง 11 เภสัชกรรม
บทบาทของเภสัชกรในงานบริบาลทาง 12 เภสัชกรรม
บทบาทของเภสัชกรในงานบริบาลทางเภส13ัช กรรม
บทบาทของเภสัชกรในงานบริบาลทางเภส1ั4ช กรรม
บทบาทของเภสัชกกรใรนรงมานบริบาลทางเภส1ัช5
บทบาทของเภสัชกรในงานบริบาลทางเภส16ัช กรรม มีผเู้ สนอบทบาทสาคญั ในงานไว้ 5 งานที่เกี่ยวขอ้ งกบั การ บริบาลทางเภสัชกรรม คือ ❑ บทบาทเกยี่ วกบั ยา ❑ การบรบิ าล ❑ ผลการรกั ษา ❑ คณุ ภาพชวี ติ ❑ ความรบั ผดิ ชอบ
บทบาทของเภสัชกรในงานบริบาลทางเภส17ัช กรรม ในบทบาทที่เกี่ยวขอ้ งกบั ยาจะมีงานที่เกี่ยวขอ้ งเพอื่ ป้องกนั ปัญหาที่ เกิดข้ึนจากยาดงั น้ี ❑ ใหค้ าแนะนาในการใชย้ า ❑ การติดตามอาการไม่พึงประสงคจ์ ากยา ❑ การประเมินการใชย้ า ❑ การใหบ้ ริการขอ้ มูลทางยา ❑ การตรวจวดั ระดบั ยาในเลือด ❑ การบริบาลผใู้ ชส้ ารอาหารทางหลอดเลือดดา
บทบาทของเภสชั กรในงา1น8 บริบาลทางเภสชั กรรม
บทบาทของเภสชั กรในงาน19 บริบาลทางเภสชั กรรม หนา้ ที่ของเภสชั กรดา้ นการบริบาลทางเภสชั กรรม ❑ จดั ทาแฟ้มประวตั ิผปู้ ่ วยเนน้ ดา้ นการใชย้ า ❑ สืบคน้ ปัญหาจากการใชย้ าของผปู้ ่ วยแต่ละราย ❑ การจดั ระบบส่งมอบยาไดอ้ ยา่ งมีประสิทธิภาพ ❑ ติดตามการใชย้ าของผปู้ ่ วย เพือ่ ใหผ้ ปู้ ่ วยไดย้ าที่มีประสิทธิภาพ ❑ คดั กรองผปู้ ่ วยที่มีปัญหาการใชย้ า ❑ ติดตามอาการไม่พงึ ประสงค์
บทบาทของเภสชั กรในงาน20 ❑หายาอ่ืนบที่เรหมิบาะสามลทดทแทนางเภสชั กรรม ❑ สามารถตอบคาถามหรือใหข้ อ้ มูลทางยา ❑ ใหค้ าแนะนาดา้ นสุขภาพ ❑ สมั ภาษณ์ประวตั ิ ❑ ช่วยแพทยใ์ นการเลือกชนิดของยา ❑ สามารถจดั ทาโปรแกรมประเมินการใชย้ า ❑ สามารถนาหลกั การทางเภสชั กรรมมาประยกุ ตใ์ ชใ้ นการคดั เลือก ยาสาหรับรักษาผปู้ ่ วย
ระดับของการบริบาลทางเภสัชกรรม 21 การบริบาลทางเภสชั กรรมแบ่งเป็น 3 ระดบั ไดแ้ ก่ ❑ ระดบั พ้ืนฐาน หรือ ระดบั ตน้ ❑ ระดบั กลาง ❑ ระดบั สูง
ระดบั ของการบริบาลทางเภสัชกรรม 22 ระดบั ต้น: ผู้ป่ วยมกั ไม่ต้องนอนโรงพยาบาล สามารถรับยา และกลบั มาดูแลตนเองทบ่ี ้านได้
ระดบั ของการบริบาลทางเภสัชกรรม 23 บทบาทของเภสชั กร ติดตามการใชย้ าและผลของยา จ่ายยาพร้อมมีฉลากและฉลากช่วยแนะนา ใหค้ าแนะนาการใชย้ ากรณีท่ีผปู้ ่ วยซ้ือใชเ้ อง ใหค้ าแนะนาวธิ ีการเกบ็ รักษายาท่ีเหมาะสม ช่วยแพทยใ์ นการเลือกชนิดของยา
ระดบั ของการบริบาลทางเภสัชกรรม 24 ระดบั กลาง: มีความซบั ซอ้ นกวา่ ระดบั ตน้ บา้ ง เน่ืองจากการใชย้ า ซบั ซอ้ นและยงุ่ ยากมากข้ึนกวา่ ระดบั ตน้
ระดับของการบริบาลทางเภสัชกรรม 25 บทบาทของเภสชั กร เลือกใชย้ าในการรักษา โดยจาเป็นตอ้ งทาหลกั เกณฑใ์ นการ เลือกใชไ้ วใ้ นหน่วยงาน จดั การหารูปแบบของยาหรือการใชย้ าอยา่ งเหมาะสม ใหบ้ ริการทางเภสัชจลนศาสตร์ และสามารถประเมินการใชย้ า โดยอาศยั หลกั การทางเภสชั จลนศาสตร์ได้ มีส่วนร่วมในการทา Cardiopulmonary resuscitation (CPR) ตอบปัญหาการใชย้ า ช่วยแพทยโ์ ดยการแนะนายาและขนาดท่ีเหมาะสม
ระดบั ของการบริบาลทางเภสัชกรรม 26 ระดบั สูง: มีความซบั ซอ้ นและจาเป็นตอ้ งอาศยั ความชานาญเป็นพิเศษในการ ดูแลผปู้ ่ วย เน่ืองจากการใชย้ าซบั ซอ้ นและยงุ่ ยากมากข้ึนกวา่ ระดบั ตน้ และ ระดบั กลาง ผปู้ ่ วยระดบั น้ีมกั เป็นผปู้ ่ วยข้นั วิกฤต
ระดบั ของการบริบาลทางเภสัชกรรม 27 บทบาทของเภสชั กรในการใหบ้ ริบาลทางเภสชั กรรมในระดบั น้ีจะ เหมือนกบั ในระดบั กลางแต่ตอ้ งมีความรู้ลึกและแม่นยามากข้ึน มี ความพร้อมที่จะสามารถตดั สินใจร่วมกบั แพทยใ์ นการเลือกใชย้ า หรือเปลี่ยนวธิ ีการใชย้ า เช่น เปล่ียนยาลดความดนั โลหิตใหเ้ หมาะกบั สภาวะไตของผปู้ ่ วย เปลี่ยนยาปฏิชีวนะจากรูปแบบฉีดเป็นรูปแบบการรับประทาน ปรับขนาดยาใหเ้ หมาะสมตามระดบั ยาที่วดั ไดใ้ นกระแสเลือด
ระดบั ของการบริบาลทางเภสัชกรรม 28 ประเทศไทยเร่ิมมีหลกั สูตรท่ีสนบั สนุนใหเ้ ภสชั กรมีความรู้ความ ชานาญดา้ นการบริบาลทางเภสชั กรรมหรือท่ีเรียกวา่ หลกั สูตรเภสชั กรประจาบา้ น (Residency) ซ่ึงเป้นหลกั สูตรที่อยใู่ น ความรับผดิ ชอบของ วิทยาลยั เภสชั บาบดั แห่งประเทศไทย (The college of Pharmacotherapy of Thailand)
29
30
31
32 ภก. รศ. ดร. วชิ ยั สนั ตมิ าลวี รกลุ
33 ภญ. รศ. ดร. พรวลยั บุญเมอื ง
34 ภญ. ผศ. ดร. ดาราพร รุง้ พราย
35 ภก ผศ. ดร. ปิ ยะรตั น์ ภญ ผศ. ดร. จฑุ าทพิ ย ์ พมิ พส์ ี สุพรรณกลาง ภก ผศ. ดร. วรี ยุทธ แซล่ มิ้ ภก. อ. ดร. กวนิ ดว้ งมี
Activities of ACCP 36 Organization
ACTIVITIES OF FAPA ORGANIZATIO37 N https://sites.google.com/view/fapa- foundation/?fbclid=IwAR10Z_lb0ejQiXelNeixVxuBXTh0Vgu8cV4uQnwZ l58T2hJbVvyQxco1Hso
38
39
40 เภสัชกรรมทางไกลและเภสัชศาสตรแ์ มน่ ยา
ตวั อย่างของงานบริบาลทางเภสัชกรรม 41
ตัวอย่างของงานบริบาลทางเภสัชกรรมในประเทศไทย 42 งานบริบาลทางเภสัชกรรมของ โรงพยาบาลยะหริ่ง งานบริบาลทางเภสัชกรรมในผปู้ ่ วยเฉพาะรายเช่น ผปู้ ่ วยเอดส์ ผปู้ ่ วยโรค ไต ผปู้ ่ วยเบาหวาน การสร้างการประสานรายการยา การจดั ต้งั คลินิก Warfarin เภสชั กรรมปฐมภูมิ
ตัวอย่างของงานบริบาลทางเภสัชกรรมใน 43 ประเทศไทย โครงการลดความแออดั ในโรงพยาบาล https://www.bangkokbiznews.com/news/detail/8861 64
ตวั อย่างของงานบริบาลทางเภสัชกรรมในประเทศไทย 44 โครงการดูแลผปู้ ่ วย ช่วง COVID 19 ดว้ ยบริการเภสชั กรรมทางไกล (Telepharmacy) • https://pharmacycouncil.org/index.php?option=content_detail&vie w=detail&itemid=1817&catid=1
45
46
47
48
https://www.bumrungrad.com/th/health49- blog/july-2019/vdo-pharmacist-specialties
https://www.youtube.com/watch?v=Hil-Y4KuOs050&hd=1 Bridgeport Hospital - Clinical Pharmacist.mp4
Search