หน่วยที่ 1

1 แผนการจัดการเรียนรูท้ ี่ 1 สอนครั้งท่ี 1-2 เรื่อง ความปลอดภยั ในงานเชอื่ มอาร์กด้วยลวดเช่ือมหุม้ ฟลกั ซ์ • งานประกอบและติดตัง้ เครอื่ งมอื อุปกรณง์ านเชื่อมอาร์กด้วยลวดเช่ือมหมุ้ ฟลกั ซ์ • งานเชื่อมอาร์กดว้ ยลวดเชือ่ มหมุ้ ฟลักซ์ ตอ่ ชนตาแหน่งท่า 1G (PA)

2 แผนการจัดการเรยี นรู้ท่ี 1 ช่ือวชิ าเชอื่ มอาร์กด้วยลวดเช่ือมหุ้มฟลกั ซ์ 2 เวลาเรยี นรวม 12 ชั่วโมง ชือ่ หนว่ ย ความปลอดภยั ในงานเชอื่ มอาร์กด้วยลวดเชอ่ื มห้มุ ฟลักซ์ สอนคร้ังที่ 1-2 ชอ่ื เรอื่ ง ความปลอดภยั ในงานเชือ่ มอาร์กด้วยลวดเช่อื มหุม้ ฟลักซ์ จานวน 12 ชว่ั โมง หวั ขอ้ เรอ่ื ง 1.1 ความปลอดภยั ในงานเชือ่ มอารก์ ดว้ ยลวดเชอ่ื มหุม้ ฟลักซ์ ตามหลกั อาชีวอนามัย 1.2 อนั ตรายจากความรอ้ น 1.3 อันตรายท่เี กิดขนึ้ เนือ่ งจากเรอื่ งของระบบไฟฟา้ 1.4 อนั ตรายท่เี กดิ จากแสงและรังสี 1.5 อันตรายจากสารเคมี 1.6 อันตรายทีเ่ กดิ จากการระเบิดของชิน้ งานทท่ี าการเชอื่ ม 1.7 การประกอบและตดิ ต้ังเคร่ืองมืออปุ กรณง์ านเชอ่ื มอาร์ก ดว้ ยลวดเชือ่ มหมุ้ ฟลกั ซ์ 1.8 การตดั ชิ้นงานด้วยเครือ่ งตดั แกส๊ สาระสาคัญ การปฏบิ ัตงิ านใด ๆ นั้นส่งิ ทต่ี อ้ งคานงึ ถึงและให้ความสาคญั เปน็ ลาดบั แรก คือ เร่ืองความ ปลอดภัยโดยเฉพาะงานอารก์ ดว้ ยลวดเชือ่ มหุม้ ฟลักซ์ มักจะมอี ันตรายหลายประเภทแอบแฝงอยแู่ ละมี ผ้ปู ฏิบตั งิ านถา้ ขาดความรู้หรือให้ความสาคญั ซงึ่ มคี วามเสีย่ งภยั อยูป่ ระจา โดยสามารถพบเหน็ การเกดิ อุบตั ิเหตุหรอื โรคท่เี กดิ จากการปฏิบัตงิ านทั้งจากตัวเองหรอื จากขา่ วสารตา่ ง ๆ อยู่เสมอ สมรรถนะหลัก (สมรรถนะประจาหนว่ ย) 1. แสดงความรเู้ ก่ียวกับความปลอดภยั ในงานเช่ือมอารก์ ด้วยลวดเชอ่ื มหมุ้ ฟลักซ์ 2. ปฏิบตั งิ านประกอบและติดตัง้ เครือ่ งมืออุปกรณ์งานเช่ือมอารก์ ดว้ ยลวดเชือ่ มหุ้มฟลักซ์ และการตัด ช้ินงานด้วยเครื่องตดั แก๊ส สมรรถนะย่อย (สมรรถนะการเรยี นรู)้ สมรรถนะทว่ั ไป (ทฤษฏ)ี 1. แสดงความรเู้ กย่ี วกบั ความปลอดภัยในงานเช่ือมอาร์กด้วยลวดเชอ่ื มหมุ้ ฟลกั ซ์ ตามหลักอาชวี อนามัย 2. แสดงความรู้เกีย่ วกับอันตรายจากความร้อน 3. แสดงความรเู้ กีย่ วกบั อันตรายทเ่ี กิดข้นึ เนือ่ งจากเร่อื งของระบบไฟฟ้า 4. แสดงความรู้เกี่ยวกับอันตรายท่ีเกิดจากแสงและรงั สี 5. แสดงความรู้เกยี่ วกับอนั ตรายจากสารเคมี 6. แสดงความรู้เก่ยี วกบั อันตรายที่เกิดจากการระเบิดของชิน้ งานทีท่ าการเชอ่ื ม 7. แสดงทักษะเกี่ยวกบั การประกอบและติดต้งั เคร่ืองมอื อปุ กรณ์งานเช่ือมอาร์ก ด้วยลวดเชอ่ื มหมุ้ ฟลักซ์

3 แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 1 ช่ือวชิ าเช่ือมอารก์ ด้วยลวดเช่ือมหุ้มฟลักซ์ 2 เวลาเรียนรวม 12 ช่ัวโมง ช่ือหนว่ ย ความปลอดภยั ในงานเชอื่ มอารก์ ดว้ ยลวดเชอื่ มห้มุ ฟลกั ซ์ สอนครงั้ ท่ี 1-2 ชอื่ เร่ือง ความปลอดภยั ในงานเชือ่ มอาร์กดว้ ยลวดเชือ่ มหมุ้ ฟลกั ซ์ จานวน 12 ชว่ั โมง สมรรถนะทีพ่ งึ ประสงค์ (ทฤษฏ)ี เมอื่ ผู้เรียนได้ศึกษาเน้อื หาในบทนแี้ ลว้ ผู้เรยี นสามารถ 1. บอกความปลอดภัยในงานเชอื่ มอารก์ ดว้ ยลวดเช่ือมห้มุ ฟลักซ์ ตามหลักอาชวี อนามัยได้ถกู ตอ้ ง 2. อธิบายถึงอนั ตรายจากความร้อน 3. อธิบายถึงอนั ตรายท่เี กิดขนึ้ เน่ืองจากเรื่องของระบบไฟฟ้าได้ถกู ต้อง 4. อธบิ ายอันตรายทีเ่ กิดจากแสงและรงั สีไดถ้ ูกตอ้ ง 5. อธบิ ายอันตรายจากสารเคมีได้ถกู ตอ้ ง 6. อธบิ ายอันตรายท่ีเกิดจากการระเบดิ ของชิ้นงานท่ีทาการเชื่อมไดถ้ กู ต้อง สมรรถนะทพี่ งึ ประสงค์ (ดา้ นทกั ษะ) เม่อื ผู้เรยี นได้ศึกษาเนื้อหาในบทน้แี ล้ว ผเู้ รยี นสามารถ 1. ปฏิบตั งิ านประกอบและตดิ ตัง้ เครือ่ งมืออุปกรณ์งานเชอื่ มอารก์ ดว้ ยลวดเช่อื มห้มุ ฟลกั ซ์ได้ 2. ปฏิบัติงานตดั ชิ้นงานดว้ ยเครอื่ งตดั แก๊สได้ ดา้ นเจตคติ 1. มีความตั้งใจในการเตรยี มชน้ิ งาน 2. มคี วามเช่ือมมั่นในการเชอื่ ม ดา้ นคุณธรรม จรยิ ธรรม ค่านิยม 12 ประการ 1. ซอ่ื สัตย์ เสียสละ อดทน มีอุดมการณใ์ นส่ิงที่ดีงามเพ่ือสว่ นรวม 2. ใฝห่ าความรู้ หมน่ั ศกึ ษาเลา่ เรียนทงั้ ทางตรง และทางออ้ ม 3. มศี ลี ธรรม รกั ษาความสตั ย์ หวังดตี อ่ ผอู้ นื่ เผ่ือแผ่และแบง่ ปนั 4. มีระเบียบวินยั เคารพกฎหมาย ผ้นู ้อยรจู้ ักการเคารพผใู้ หญ่ กจิ กรรมการเรยี นการสอน รปู แบบการจดั การเรียนรูแ้ บบ Active Learning และจดั การเรียนการสอนท่ีเนน้ ด้านสมรรถนะ ของผ้เู รยี น โดยมีองค์ประกอบทั้ง 4 ดา้ น ไดแ้ ก่ Motivation Information Application และ Progress การ จัดการเรยี นรูโ้ ดย ใช้กระบวนการ MIAP

4 แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 1 ชื่อวิชาเชื่อมอาร์กด้วยลวดเช่อื มหุ้มฟลักซ์ 2 เวลาเรียนรวม 12 ชั่วโมง ช่ือหน่วย ความปลอดภยั ในงานเช่ือมอารก์ ด้วยลวดเชื่อมห้มุ ฟลกั ซ์ สอนคร้ังที่ 1-2 ชื่อเร่ือง ความปลอดภัยในงานเช่ือมอารก์ ดว้ ยลวดเชอื่ มห้มุ ฟลักซ์ จานวน 12 ช่ัวโมง กิจกรรมการเรยี นการสอน (สอนครั้งท่ี 1-2 ) เวลา 12 ชว่ั โมง/สัปดาห์ การนาเข้าสบู่ ทเรยี น 1 ดา้ นภาคทฤษฎี 1.1 ขนั้ เตรียมการสอน 1. ครูผูส้ อนตรวจสอบรายชื่อผเู้ รียน แจ้งรายละเอียดของเนื้อหาสาระการเรียนร้หู น่วยที่ 1 เรอ่ื ง ความปลอดภัยในงานเชือ่ มอาร์กดว้ ยลวดเชื่อมห้มุ ฟลักซ์และการปฏิบัตติ นขณะเรยี น 2. ครใู ห้ผู้เรยี นทาแบบทดสอบกอ่ นเรยี นตามเวลากาหนดให้ผเู้ รียนสลับเอกสาร ประกอบการเรียนกับเพื่อนภายในห้องพร้อมฟงั ครเู ฉลยและแจ้งผลการประเมินแบบทดสอบกอ่ นเรียน 1.2 ขน้ั การสอน (ใช้ขั้นตอนการสอน MIAP) 1. ขนั้ นาเข้าสูบ่ ทเรียน (M)ครูต้ังคาถามสอบถามผู้เรียน โดยคาถามใหส้ อดคล้องกับเนื้อหา สาระการเรยี นรู้ 2. ข้นั ใหเ้ นอื้ หาความรู้ (I) ครผู สู้ อนดาเนินกจิ กรรมการเรียนการสอน ด้วยวิธที ่ี หลากหลาย เช่น การถามตอบ การอธิบายการตงั้ คาถามระหว่างผเู้ รียนกบั ผู้เรียน เปน็ ต้น 3. ขน้ั ให้แบบฝึกหัด (A) ครูผู้สอนให้ผู้เรียนทาแบบฝกึ หัดประจาหน่วยท่ี 1 เรอ่ื ง ความ ปลอดภัยในงานเชือ่ มอารก์ ด้วยลวดเช่อื มหมุ้ ฟลักซ์ จานวน 10 ข้อ ตามเวลาท่ีกาหนด และสลับเอกสาร ประกอบการเรียนการสอน ผูเ้ รยี นกับผู้เรียนตรวจ โดยครเู ฉลยแบบฝกึ หดั และให้ผูเ้ รยี นแจ้งผลการประเมิน เพือ่ ใหค้ รูผู้สอนบันทกึ คะแนน 4. ข้ันสาเร็จ (P) ครูผู้สอนแจ้งผ้เู รียนใหท้ าแบบทดสอบหลงั เรียนประจา หนว่ ยที่ 1 เรื่อง ความปลอดภยั ในงานเช่อื มอารก์ ดว้ ยลวดเชื่อมหุม้ ฟลักซ์ จานวน 10 ข้อ ตามเวลาที่กาหนด และสลับเอกสาร ประกอบการเรยี นการสอนผูเ้ รยี นกับผูเ้ รยี นตรวจ โดยครเู ฉลยแบบทดสอบหลังเรยี น และให้ผเู้ รยี นแจง้ ผลการ ประเมนิ เพอ่ื ให้ครผู สู้ อนบันทกึ คะแนน 1.3 ขนั้ สรปุ ครผู ู้สอนกับผู้เรียนร่วมกันสรปุ เนื้อหาภาคทฤษฎีเปน็ แนวคดิ สาคัญและสามารถให้ ผู้เรยี นได้ นาไปใช้งานในภาคปฏบิ ัตไิ ด้อยา่ งถูกต้อง การสรุป ครูผูส้ อนกับผู้เรียนรว่ มกันสรปุ เนอื้ หาภาคทฤษฎีเพอ่ื เป็นแนวคดิ สาคัญ เพื่อให้ ผู้เรยี นได้นาไปใช้งานใน ภาคปฏิบัตไิ ดอ้ ย่างถกู ต้องตอ่ ไป 2 ด้านภาคปฏิบตั ิ ใบงานท่ี 1 งานประกอบและติดตั้งเคร่อื งมืออุปกรณง์ านเชื่อมอารก์ ด้วยลวดเช่อื ม หมุ้ ฟลักซ์ ใบงานที่ 2 งานเชือ่ มอารก์ ด้วยลวดเช่อื มหมุ้ ฟลกั ซ์ ตอ่ ชนตาแหนง่ ท่า 1G (PA) 2.1 ขั้นเตรียมการสอน

5 แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี 1 ชื่อวิชาเช่ือมอารก์ ด้วยลวดเชอ่ื มหมุ้ ฟลกั ซ์ 2 เวลาเรียนรวม 12 ช่ัวโมง ชือ่ หน่วย ความปลอดภยั ในงานเช่ือมอาร์กด้วยลวดเช่อื มหมุ้ ฟลักซ์ สอนครงั้ ที่ 1-2 ช่อื เรอื่ ง ความปลอดภยั ในงานเชอื่ มอารก์ ดว้ ยลวดเชอ่ื มหุม้ ฟลักซ์ จานวน 12 ชัว่ โมง ผู้เรยี นเข้าแถวครูผู้สอนตรวจสอบรายช่ือจัดกลุ่มผู้เรยี นเข้าสถานีปฏบิ ัติงานเชอื่ ม อบรม ผูเ้ รียนดา้ นความปลอดภัยในการปฏิบัติตามใบงานที่ 1 งานประกอบและติดตัง้ เครอ่ื งมอื อปุ กรณ์งานเชื่อมอาร์ กด้วยลวดเชือ่ มหมุ้ ฟลักซ์ ใบงานที่ 2 งานเชอื่ มอาร์กดว้ ยลวดเชอ่ื มหมุ้ ฟลักซ์ ต่อชนตาแหน่งท่า 1G (PA) อย่างเคร่งครดั 2.2 ขัน้ การสอน 1. ครูผสู้ อนช้ีแจงจดุ ประสงคก์ ารเรียนร้ขู องใบงานประกอบและตดิ ต้งั เครือ่ งมอื อุปกรณง์ านเชอ่ื มอารก์ ด้วยลวดเชือ่ มหมุ้ ฟลักซ์ ตาม เนื้อหาใบงานทลี่ งฝึกภาคปฏบิ ัติ 2. ครผู ู้สอนนาเข้าสบู่ ทเรียน โดยสอบถามจากผเู้ รียนให้ผู้เรียนตอบ เพอ่ื ได้นาเขา้ สู่ บทเรยี น ของชนดิ ใบงานท่ไี ด้ลงฝึกปฏบิ ัตโิ ดยหน่วยท่ี 1 ใบงานท่ี 1 งานประกอบและตดิ ต้ังเคร่ืองมืออปุ กรณ์งานเช่ือม อาร์กด้วยลวดเชือ่ มหมุ้ ฟลกั ซ์ ใบงานท่ี 2 งานเช่ือมอารก์ ด้วยลวดเช่ือมหุ้มฟลกั ซ์ ต่อชนตาแหนง่ ท่า 1G (PA) 2.3 ขน้ั สาธิต ครูผู้สอนแนะนาขั้นตอนการปฏบิ ัติงาน และทาการสาธติ การงานประกอบและติดต้ัง เคร่ืองมืออปุ กรณ์งานเชอื่ มอาร์กด้วยลวดเชือ่ มหมุ้ ฟลักซ์ ตามลาดบั ขน้ั ให้ผู้เรยี นไดส้ ังเกตดว้ ยความปลอดภัย (บันทกึ คลปิ วีดโี อไว้เพื่อให้ นร.สามารถได้กลบั มาดกู ารสาธติ ได้ซ้าๆหลายๆคร้ังตามเน้ือหาสาระการฝกึ ของ ใบ งาน) 2.4 ขั้นการปฏบิ ัตงิ าน ผเู้ รียนลงปฏบิ ัติ โดยครผู ู้สอนกาชบั และควบคุมในการปฏบิ ตั ิงานด้วยความปลอดภัย ให้สวมใส่ชดุ ป้องกันอันตรายขณะปฏิบตั ิงานทกุ คน ซงึ่ ใบงานควรปฏบิ ัตดิ ังน้ี (1) จัดกลุม่ ผู้เรียนตามจานวนเครอื่ งเช่อื มและแบ่งกลุม่ ผู้เรียนคละความสามารถ (เกง่ –ปานกลาง–อ่อน)เปน็ กล่มุ ๆ เนน้ รูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบร่วมมือเทคนิค STAD (เพื่อนช่วยเพ่อื น) ตามเหมาะสม (2) ครูผสู้ อนให้ นร.ตัดชิน้ งานคนละจานวน 2 ชิน้ และเตรียมชน้ิ งานตาม แบบที่ กาหนดไว้ (3) ผู้เรยี นปฏบิ ตั ิงานประกอบและติดต้งั เคร่อื งมืออปุ กรณง์ านเชื่อมอารก์ ด้วยลวด เชอื่ มหมุ้ ฟลกั ซ์ (4) ครผู ูส้ อนควบคมุ ดแู ลผูเ้ รียน และสงั เกตพฤตกิ รรมในการปฏิบัติงาน 2.5 ขั้นตรวจผลการปฏิบตั งิ าน เม่อื ผู้เรยี นไดล้ งปฏบิ ตั ใิ บแต่ละใบงานได้ครบทุกคน ครผู ู้สอนเรยี กตามเลขที่ หรือให้ ผู้เรียน จบั ฉลากเพือ่ ทาการสอบปฏิบตั ิ โดยครูผู้สอนใช้ใบประเมนิ ผลการปฏบิ ัติงานของใบงานที่ 1ถึงใบ งานท่ี 2 ตรวจประเมินพรอ้ มชแี้ จงใหผ้ ูเ้ รียนได้ทราบ และใหผ้ ู้เรียนปฏิบตั ิการสอบตามเวลากาหนด 2.6 ขนั้ สรปุ และประเมนิ ผล 1. ครูผ้สู อนแจง้ ผลการปฏบิ ัตงิ านของผู้เรยี นใบงานที่ 1- 2 ให้ผเู้ รยี นทกุ คนทราบ

6 แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 1 ชอื่ วิชาเชื่อมอาร์กดว้ ยลวดเช่อื มห้มุ ฟลกั ซ์ 2 เวลาเรียนรวม 12 ชั่วโมง ชือ่ หนว่ ย ความปลอดภัยในงานเชอื่ มอาร์กด้วยลวดเชอื่ มหุ้มฟลกั ซ์ สอนครัง้ ที่ 1-2 ชื่อเรื่อง ความปลอดภัยในงานเชื่อมอาร์กดว้ ยลวดเชอ่ื มหมุ้ ฟลักซ์ จานวน 12 ชวั่ โมง 2. ครปู ระเมนิ และแจง้ ผลด้านคุณธรรม จริยธรรม และคณุ ลักษณะอันพึงประสงคเ์ พอ่ื เปน็ แนวทางให้ผเุ้ รียนได้ปรบั ปรงุ ตนเองได้อยา่ งเหมาะสม งานทีม่ อบหมายหรือกจิ กรรม 1. ก่อนเรยี น เตรียมเอกสารประกอบการเรียนการสอนผู้เรยี น และทาแบบทดสอบกอ่ นเรียน จานวน 10 ข้อ 2. ขณะเรียน ผเู้ รยี นทาแบบฝึกหัดในเอกสารประกอบการเรยี นการสอน จานวน 10 ข้อ 3. หลงั เรียน ผู้เรียนทาแบบทดสอบหลงั เรียนเอกสารประกอบการเรียนการสอน จานวน 10 ขอ้ สอื่ การเรียนการสอน 1. เอกสารประกอบการสอน ใบงาน/ใบความรู้ 2. สอ่ื นาเสนอ Power Point หนว่ ยท1ี่ เรื่อง ความปลอดภัยในงานเช่ือมอารก์ ด้วยลวดเชอื่ มหุ้มฟลักซ์ 3. รปู ภาพเกี่ยวกับ เครอื่ งเชื่อม ไฟฟา้ MMA 4. หนงั สอื เรียน เชอ่ื มอารก์ ดว้ ยลวดเชือ่ มห้มุ ฟลักซ์ 2 รหัสวิชา 20103-2002 5. เครือ่ งคอมพวิ เตอร์พรอ้ มท้ังเครอื่ งฉายโปรเจคเตอร์ การวัดและประเมินผล 1 แบบทดสอบก่อนเรยี น (แบบปรนัย) 2 แบบฝกึ หัด (แบบอัตนยั ) 3 แบบทดสอบหลงั เรยี น (แบบปรนัย) 4 การวดั และประเมินผลพฤติกรรม คุณธรรม จริยธรรม และคุณลักษณะอันพงึ ประสงค์ เกณฑ์การประเมนิ ผล 1 ด้านทฤษฎี 1.1 แบบทดสอบกอ่ นเรียน มจี านวน 10 ขอ้ ไมน่ า ผลมาประเมนิ แต่นา มาเปรียบเทียบ ผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียนก่อนเรียนกับหลงั เรียนของเอกสารประกอบการเรยี นการสอนเทา่ น้นั 1.2 แบบฝึกหัด มีจานวน 10 ขอ้ ผู้เรียนตอ้ งผา่ นเกณฑไ์ มน่ ้อยกว่ารอ้ ยละ 70 1.3 แบบทดสอบหลังเรียน มจี านวน 10 ขอ้ ผู้เรียนตอ้ งผา่ นเกณฑ์ไม่น้อยกวา่ รอ้ ยละ 70 2 ด้านทักษะ หน่วยการเรยี นร้ทู ี่ 1 ใบงานที่ 1 งานประกอบและติดต้งั เคร่อื งมอื อปุ กรณง์ านเชื่อมอาร์กดว้ ยลวด เชื่อมหุ้มฟลกั ซ์ ใบงานท่ี 2งานตดั ช้ินงานดว้ ยเครือ่ งตัดแก๊ส 3 ด้านคณุ ธรรม จริยธรรม และคุณลักษณะอันพงึ ประสงค์ ผเู้ รียนทกุ คนต้องผา่ นเกณฑก์ ารประเมนิ จากตารางประเมินผลด้านคุณธรรม จรยิ ธรรม และ

7 แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี 1 ชื่อวิชาเชอ่ื มอาร์กด้วยลวดเชื่อมหมุ้ ฟลักซ์ 2 เวลาเรียนรวม 12 ช่ัวโมง ชื่อหนว่ ย ความปลอดภัยในงานเช่อื มอาร์กด้วยลวดเช่อื มหุ้มฟลักซ์ สอนครง้ั ท่ี 1-2 ชือ่ เร่อื ง ความปลอดภยั ในงานเชอ่ื มอารก์ ด้วยลวดเช่อื มห้มุ ฟลักซ์ จานวน 12 ชวั่ โมง คุณลักษณะอันพงึ ประสงค์โดยเป็นการสังเกตพฤตกิ รรมของผเู้ รยี นเป็นรายบคุ คล ช่วงกอ่ นเรยี น ขณะเรียน และหลงั เรยี น ซึง่ เป็นตารางการประเมินแบบตรวจสอบรายการ จานวน 10 ข้อๆละ 1คะแนน ซงึ่ ใช้เกณฑ์ การประเมิน ดงั นี้ คะแนน 9 – 10 หมายถงึ ระดับการประเมินพฤติกรรม ดมี าก คะแนน 7 – 8 หมายถึง ระดับการประเมนิ พฤตกิ รรม ดี คะแนน 5 – 6 หมายถงึ ระดับการประเมินพฤติกรรม พอใช้ คะแนน 0 – 4 หมายถึง ระดับการประเมินพฤตกิ รรม ตอ้ งปรับปรุง

8 เน้อื หา รหสั วชิ า 20103-2002 ช่อื วิชาเชือ่ มอารก์ ด้วยลวดเชือ่ มหุ้มฟลกั ซ์ 2 หน่วยที่ 1 ช่ือหน่วย ความปลอดภยั ในงานเชื่อมอาร์กดว้ ยลวดเชอื่ มหมุ้ ฟลักซ์ ช่ือเรอ่ื ง ความปลอดภัยในงานเชื่อมอาร์กด้วยลวดเชื่อมห้มุ ฟลกั ซ์ จานวน 12 ชวั่ โมง เนื้อหาสาระ ความปลอดภัยในงานเช่ือมไฟฟ้ามีความจาเป็นที่สุดที่จะต้องเรียนรู้ก่อนลงมือทาการเชื่อมเน่ืองจาก อันตรายจากการเชื่อมเกิดได้หลายสาเหตุและอันตรายท่ีเกิดข้ึนอาจรุนแรงถึงกับทาลายทรัพย์สินหรือทาให้ เสียชวี ติ ได้ดังน้นั ผูท้ ี่จะทาการเชอื่ มจึงจาเปน็ ทีร่ สู้ าเหตแุ ละปอ้ งกันอันตรายที่จะไมใ่ ห้เกิดข้นึ ได้ ในการเชอื่ มไฟฟ้าผปู้ ฏิบตั งิ านจะตอ้ งตระหนกั ถงึ ความสาคญั ในเรื่องของความปลอดภยั ใหม้ าก ทสี่ ุดถึงแม้ผู้ปฏิบตั งิ านเชื่อมจะมีความสามารถความชานาญขนาดไหนให้ใส่ใจในเร่ืองของความปลอดภัยใน การเชือ่ มเปน็ อยา่ งมาก เพราะโอกาสท่จี ะเกิดอุบัติเหตุหรืออนั ตรายมีอยู่ตลอดเวลา ชนดิ และอันตรายท่ี อาจเกิดจากการเชื่อมไฟฟ้าไดแ้ ก่ อนั ตรายจากกระแสไฟฟ้า (Electric Shock) การเชอื่ มไฟฟ้า เครือ่ งเชือ่ มเปน็ อุปกรณ์ที่สาคญั ในกระบวนการเชื่อมท่ีจะต้องมกี ารป้อน กระแสไฟฟ้าผา่ นเข้าเครือ่ งเชอ่ื ม และเครือ่ งเชอ่ื มจะทาหนา้ ท่ีแปลงกระแสไฟฟา้ จากแรงเคลอ่ื นสูงให้เป็น ไฟฟ้าท่มี แี รงเคลอ่ื นตา่ เพอื่ ให้เหมาะสมกับการเชื่อมโลหะและไม่เป็นอนั ตรายต่อการปฏิบตั งิ านแต่กระนนั้ ใช่ วา่ อันตรายจากกระแสไฟฟา้ จะไม่เกิดขน้ึ ได้ ในการปฏบิ ตั ิงานเชื่อมทกุ คร้งั ผปู้ ฏบิ ัตงิ านจะตอ้ งตรวจสอบดู อุปกรณเ์ ก่ยี วกับระบบไฟฟา้ วา่ อย่ใู นสภาพเรียบรอ้ ยสมบูรณห์ รือเปล่ามกี ารแตกของฉนวนหุม้ สายหรอื ไม่ ข้อตอ่ สายไฟฟ้าต่างๆ ตง้ั แต่สายไฟเขา้ เครอ่ื งเชอ่ื ม สายเชอื่ ม ตลอดจนหวั จับลวดเช่อื มหวั จับสายดนิ เพราะ กระแสไฟฟ้าแมแ้ ตจ่ ะเข้าส่รู า่ งกายเพยี งเล็กนอ้ ยก็ ตามอาจทาใหก้ ลา้ มเน้ือกระตกุ ผดิ ปกติ ถ้าผปู้ ฏิบัตงิ าน ทางานในที่สูงๆอาจทาให้ตกลงมาเสียชวี ติ ได ตารางที่ 1.1 ลักษณะความรู้สกึ ของร่างกายเม่ือกระแสไฟฟ้าไหลผา่ น กระแสไฟฟา้ ความรสู้ กึ ของรา่ งกาย (มลิ ลแิ อมแปร์) 1 กลา้ มเนอ้ื กระตุกไม่เปน็ อันตรายใดๆ 5 กลา้ มเนือ้ กระตุกอยา่ งรุนแรงทาใหเ้ กดิ ความรู้สึกเจบ็ ปวดมาก 10 เกิดความเจ็บปวดมากจนทนไม่ไหว 20 กล้ามเนอ้ื หดตวั อย่างรุนแรง ผทู้ ไ่ี ดร้ บั อบุ ตั เิ หตจุ ะไมส่ ามารถชว่ ยตัวเองออก จาก กระแสไฟดดู ได้ มากกว่า 40 สลบ ไมร่ ูส้ กึ ตวั หวั ใจเตน้ ผิดปกตคิ วามต้านทานที่ผิวลดลง มากกวา่ 80 เสียชีวติ

9 เน้อื หา รหสั วิชา 20103-2002 ชอ่ื วชิ าเชือ่ มอาร์กดว้ ยลวดเชอ่ื มหุ้มฟลักซ์ 2 หน่วยท่ี 1 ชือ่ หนว่ ย ความปลอดภยั ในงานเชอื่ มอาร์กด้วยลวดเช่ือมหุ้มฟลักซ์ ชื่อเร่ือง ความปลอดภยั ในงานเช่อื มอารก์ ดว้ ยลวดเช่ือมหุ้มฟลกั ซ์ จานวน 12 ช่วั โมง วธิ ีป้องกนั อนั ตรายจากกระแสไฟฟ้า ควรปฏิบัติดังนี้ 1) ในขณะปฏบิ ตั ิงานเชื่อมควรสวมถุงมือและรองเทา้ ที่มีฉนวนห้มุ อยา่ งดี 2) สวมใส่ชุดปฏิบัตงิ านท่แี ห้งถ้ามีเหงื่อจะตอ้ งระวังมากขึน้ เพราะมโี อกาสเกิดไฟฟา้ ดูดไดง้ ่าย 3) สายไฟต่อเขา้ เครอื่ งเชือ่ มและสายเชือ่ มต้องมีฉนวนห้มุ อยู่ในสภาพดี ไม่ชารดุ 4) ควรวางท่จี บั ลวดเชอื่ มไวบ้ นฉนวนหรือแขวนไว้กบั ท่ีแขวน 5) เครื่องเชื่อมจะต้องตอ่ สายดนิ 6) เปล่ียนลวดเช่อื มดว้ ยความระมัดระวัง 7) ปิดสวติ ซ์เครื่องเชอื่ มทกุ ครัง้ เมื่อเลกิ ทาการเชื่อม อนั ตรายที่เกดิ จากพลังงานรังสี (Radiant Energy) การปฏิบัติงานเชือ่ มไฟฟา้ จะเกดิ พลงั งานรงั สีขึ้น รงั สที ี่สามารถมองเห็นด้วยตาเปล่าจะมีความถ่ี อยใู่ นชว่ ง 400 – 750 Hz เม่ือถกู รังสใี นช่วงน้ีจะทาใหต้ ามวั และมืดไปพักหนึ่ง เนื่องมาจากชา่ งเชอื่ มปิด หน้ากากเชือ่ มไม่ทนั หรอื ไม่มกี ระจกกรองแสงป้องกันท่เี หมาะสม หรือไปอยู่ใกล้เคยี งกบั บริเวณทีท่ าการเช่ือม ทาให้ประสาทตาระคายเคอื งและอาจทาใหต้ าบอดได้ ดังนนั้ ในการปฏบิ ัติการเชื่อมไฟฟ้าต้องวางมาตรการใน การป้องกนั และมอี ปุ กรณ์ป้องกันดวงตา โดยการเลอื กใชก้ ระจกกรองแสงท่ี เหมาะสมกับการเชอ่ื ม รังสีท่ี เกดิ ข้นึ จากการเชือ่ มไฟฟา้ มี 2 ชนดิ ดงั น้ี 1 รังสอี ัลตราไวโอเลต (Ultraviolet Rays) การเชือ่ มไฟฟา้ จะเกิดการอาร์กขึน้ ตลอดของการเชื่อม จะเป็นอันตรายตอ่ ผิวหนงั และดวงตาทไี่ ม่มสี ่งิ ป้องกนั จะทาให้ผิวหนงั ไหม้และเกดิ การระคายเคืองใน เบา้ ตาคล้ายกับมีเม็ดทรายเข้าไปอยู่ในตา ดงั น้ันชา่ งเช่ือมต้องสวมเคร่ืองป้องกันใบหนา้ แขน คอ และสว่ น ต่างๆ ของร่างกาย ไม่ให้สัมผสั กับรังสอี ลั ตราไวโอเลต ปัจจบุ นั ยังพบวา่ รังสีอัลตราไวโอเลตทาให้เกิดมะเร็ง ผวิ หนังอีกด้วย รงั สอี ัลตราไวโอเลต หรอื รงั สยี ูวี หรือในชื่อภาษาไทยว่า รงั สเี หนือม่วง เป็นชว่ งหน่ึง ของคลืน่ แมเ่ หลก็ ไฟฟ้าท่มี คี วามยาวคลืน่ ส้ันกวา่ แสงที่มองเหน็ แตย่ าวกว่ารงั สีเอกซ์อยา่ งออ่ น มคี วามยาว คล่นื ในชว่ ง 400-10 นาโนเมตร และมพี ลังงานในช่วง 3-124 eV 2 รังสอี นิ ฟราเรด (Infrared Rays) เป็นรงั สีท่ีมรี ะดับคล่นื ความถี่สงู 750 Hz ข้ึนไป ประสาทตา ไม่สามารถมองเหน็ ได้ รงั สีตวั นใ้ี ห้ความร้อนสงู และจะทาอนั ตรายต่อผิวหนงั ถา้ สะสมเอาไว้ ตาจะเปน็ ตอ้ กระจกอาจเปน็ อนั ตรายตอ่ เยื่อตาได้ ตอ้ กระจก คือ ภาวะทีเ่ ลนสแ์ กว้ ตาซ่งึ อยใู่ นตาของคนเราซ่งึ ปกตจิ ะมลี กั ษณะใสเหมอื นกระจกจะเรมิ่ ข่นุ มวั ขน้ึ เปน็ สาเหตทุ าให้ความสามารถในการมองเห็นลดลง อนั ตรายจากควัน ฝุน่ เชอ่ื มและแกส๊ (Welding Fumes ,Welding Dusts and Gases) อันตรายทแี่ ฝงอยใู่ นระบบของการเช่ือม คือควันเชอ่ื ม(WeldingFumes),ฝนุ่ เชือ่ ม(Welding Dusts) และแก๊ส (Gases) ท่ี เกิดจากการปฏบิ ัติการเช่ือมไฟฟา้ โดยทัว่ ๆ ไปอนั ตรายเหลา่ นี้ จะเกิด

10 เนือ้ หา รหสั วิชา 20103-2002 ชอื่ วิชาเช่อื มอาร์กดว้ ยลวดเชือ่ มห้มุ ฟลกั ซ์ 2 หน่วยท่ี 1 ชอ่ื หนว่ ย ความปลอดภยั ในงานเชอ่ื มอารก์ ด้วยลวดเช่อื มหุ้มฟลกั ซ์ ชอ่ื เรอื่ ง ความปลอดภยั ในงานเช่ือมอารก์ ดว้ ยลวดเชอ่ื มหุ้มฟลกั ซ์ จานวน 12 ชวั่ โมง ผลกระทบต่อผปู้ ฏิบตั ิงานเชื่อมและผทู้ ่ีเก่ียวข้องดังน้ี 1 ควนั เชอ่ื ม ฝุ่นเชื่อม (Welding Fumes & Welding Dusts) ควันและฝ่นุ เชือ่ มเป็นส่วนที่มี ขนาดเล็กในระดบั จลุ ภาคที่ติดเข้าไปกบั ลมหายใจ และสะสมอยู่ในช่องว่างของปอดจนกระท่ังปอดอักเสบ ได้จนถึงขั้นการเปน็ มะเรง็ ปอด อาการไขท้ ่ีเกดิ จากควันของการเช่ือมโลหะเป็นอันตรายสูงสุดอันดับหนึ่ง ของงานเชอื่ มเกิดจากการเปลี่ยนรูปฟอร์มออกไซด์โลหะประเภทต่างๆ เช่น สังกะสีออกไซด์สาหรับการเชื่อม เหล็กอาบสังกะสี แคลเซยี มฟลูออไรด์ (CaF2) เกดิ จากสารพอกหมุ้ แกนลวดเช่ือมที่ เป็นด่างท่ีไม่สลายตัว สภาวะปกติแต่มีปฏิกิริยาสูง เมื่อสัมผัสกับบรรยากาศท่ีมีความช้ืนจะทาให้เกิดกรดไฮโดรฟลูออริก (HF) สูง มาก หากเข้าสู่ระบบการหายใจและสะสมในรา่ งกายในปริมาณมากจะเกิดอาการเจ็บปว่ ยไดเ้ รว็ มาก 2 แก๊ส (Gases) อาจเกดิ ขึ้นได้ในระหวา่ งการปฏบิ ัติงานเชอ่ื ม โดยทว่ั ๆ ไปจะเกดิ แกส๊ คาร์บอนมอนอกไซด์ โอโซนและออกไซด์ของไนโตรเจน จะก่อใหเ้ กิดอนั ตรายดงั นี้ 1) กอ่ ให้เกดิ การอกั เสบท่ีปอด 2) นา้ ท่วมปอด ปอดบวมและมีนา้ สะสม 3) สญู เสยี การยดื หยนุ่ ของปอด 4) หลอดลมอกั เสบเรอ้ื รงั สาหรบั การปอ้ งกันอันตรายจากควนั เชอ่ื ม ฝ่นุ เช่ือมและแกส๊ มีวธิ กี ารปฏบิ ตั ดิ งั น 1) ผปู้ ฏบิ ัตงิ านเช่อื มควร อยู่เหนือลม 2) ผู้ปฏิบัติงานเช่อื มควรสวมหนา้ กากทุกครั้งที่ปฏบิ ัตงิ าน 3) ไม่ควรใหศ้ ีรษะของผูป้ ฏบิ ัตงิ านเช่ือมอยตู่ รงกับควันเชื่อมทล่ี อยข้ึนมา 4) ควรปฏิบตั งิ านในทโ่ี ลง่ แจง้ อากาศถ่ายเทไดส้ ะดวก 5) ใช้เครื่องดดู ควนั เชอ่ื ม ภาพที่_ควนั และแก๊สพิษท่ีเกดิ จากการเชื่อมไฟฟ้า

11 เนอื้ หา รหัสวิชา 20103-2002 ช่อื วชิ าเชอื่ มอาร์กดว้ ยลวดเช่อื มหุ้มฟลกั ซ์ 2 หนว่ ยท่ี 1 ช่อื หนว่ ย ความปลอดภัยในงานเชอื่ มอารก์ ด้วยลวดเชอื่ มหุ้มฟลกั ซ์ ช่อื เรอื่ ง ความปลอดภัยในงานเช่อื มอารก์ ด้วยลวดเชือ่ มหุ้มฟลักซ์ จานวน 12 ชั่วโมง ภาพท_ี่ การสวมหน้ากากสาหรับการเช่ือม ภาพท_่ี การเช่อื มโดยใชเ้ ครอื่ งดูดควันแบบเคลอื่ นที่ อนั ตรายจากไฟไหม้รา่ งกาย (Burns) อนั ตรายจากการถูกไฟไหม้ จะมสี าเหตุมาจากความผิดพลาดของผปู้ ฏิบัตงิ านโดยตรงอาจมาจาก เส้อื ผา้ ทสี่ วมใส่หรืออุปกรณป์ ้องกันตัว เช่น หนา้ กากเชื่อม ถงุ มือ เสือ้ เอ๊ียมหนงั สว่ นใหญแ่ ลว้ การถูกเผาไหม้ จะมาจากความรอ้ นท่ี เกิดจากสะเกด็ ไฟเกิดจากเปลวอาร์ก ขณะเช่อื มอาจสมั ผัสกับช้ินงานเชือ่ มที่ยงั รอ้ นอยู่ ทาใหบ้ าดเจ็บได้ ถ้าไม่มกี ารป้องกัน ต้องระมดั ระวงั ตนเองอยตู่ ลอดเวลาของการปฏบิ ตั งิ าน และหาทาง ป้องกันอนั ตรายด้วยการใช้อปุ กรณ์ป้องกันรา่ งกายที่เหมาะสม

12 เนื้อหา รหัสวชิ า 20103-2002 ชือ่ วชิ าเชอ่ื มอารก์ ดว้ ยลวดเชือ่ มหุ้มฟลกั ซ์ 2 หนว่ ยที่ 1 ชอ่ื หน่วย ความปลอดภยั ในงานเช่อื มอารก์ ดว้ ยลวดเชอ่ื มหุ้มฟลกั ซ์ ชอื่ เร่ือง ความปลอดภัยในงานเชื่อมอาร์กด้วยลวดเชอ่ื มหมุ้ ฟลกั ซ์ จานวน 12 ชั่วโมง ภาพท_่ี การแต่งกายของชา่ งเชอ่ื มดว้ ยอปุ กรณ์ ภาพท_่ี การปฏิบัติงานเชือ่ มโดยไมส่ วมถุงมอื ปอ้ งกนั อนั ตรายต่อร่างกาย ปอ้ งกันอันตราย 5.1 ระเบยี บปฏบิ ัตเิ พ่อื รักษาความปลอดภัยในการเช่อื มไฟฟ้า ในการเช่ือมไฟฟ้าช่างเช่ือมมีโอกาสได้รับอันตรายจากการเชื่อมไฟฟ้าได้ตลอดเวลาเพราะขณะท่ี เคร่ืองเช่ือมเปิดทางานมีกระแสไหลไฟฟ้าผ่านตลอดเวลาโอกาสท่ีจะถูกไฟฟ้าดูดหรือได้รับอันตรายจากรังสี รวมท้งั ควนั พษิ ท่ีเกิดขนึ้ ในขณะเชือ่ มการรักษาความปลอดภยั ในงานเช่อื มไฟฟา้ มีดงั นี้ 1.ความปลอดภัยในการเชื่อมโลหะดว้ ยไฟฟ้า 1.1 ข้อปฏบิ ัติและอันตรายในการเชอ่ื มโลหะด้วยไฟฟ้า 1.1.1 กอ่ นการเชอ่ื มผเู้ ชือ่ มตอ้ งเตรยี มเครื่องมือที่จาเป็นต้องใช้ในงานเชื่อม เช่น คีมจับงาน ร้อน ค้อนเคาะสแลก แปรงลวด และอุปกรณ์ป้องกันอันตรายจากกาเช่ือม เช่น ถุงมือ เสื้อหนัง สนับแข้ง ปลอกแขน หน้ากากพรอ้ มดว้ ยเลนส์ ป้องกันแสง และภายในห้องเชื่อมต้องมีท่านป้องกันแสง มีท่อดูดควันที่ ใชง้ านได้ ดังรปู ท่ี1.1 รูปที่ 1.1 เตรยี มอุปกรณก์ ารเชือ่ มและอปุ กรณค์ วามปลอดภยั ให้พร้อม

13 เน้ือหา รหัสวิชา 20103-2002 ชื่อวิชาเชื่อมอาร์กดว้ ยลวดเชอื่ มหมุ้ ฟลักซ์ 2 หนว่ ยท่ี 1 ชื่อหนว่ ย ความปลอดภยั ในงานเช่อื มอาร์กดว้ ยลวดเช่อื มหมุ้ ฟลกั ซ์ ชอื่ เรอื่ ง ความปลอดภยั ในงานเชื่อมอาร์กดว้ ยลวดเชือ่ มหมุ้ ฟลักซ์ จานวน 12 ช่วั โมง 1.1.2 ไม่ควรนาขากางเกงใส่ไว้ในรองเท้าหรือสวมนาฬิกาขณะเช่ือม เพราะสะเก็ดเชื่อม หรอื สแลกอาจกระเด็นเข้าไปในรองเทา้ หรอื ตดิ อยู่ท่ีนาฬิกาขอ้ มอื ได้ 1.1.3เมอื่ มีการเพ่มิ หรอื ลดกระแสไฟ ควรหยดุ เชอ่ื มกอ่ นเสมอ 1.1.4แคลมป์(Clamp) จับสายดินต้องแน่นและขนาดของสายเช่ือมต้องเหมาะสมกับ กระแสไฟ มิฉะนนั้ สายเชือ่ มจะร้อนและลกุ ติดไฟในท่สี ุด 1.1.5อย่าเช่ือมงานกลางสายฝนหรือพื้นท่ีนองไปด้วยน้าเพราะกระแสไฟฟ้าอาจลัดวงจรเป็น อนั ตรายกับผเู้ ชื่อมได้ ดังรูปที่ 1.2 รปู ที่ 1.2 อนั ตรายจากการเชือ่ มกลางสายฝนหรอื พน้ื เปียกนา้ 1.1.6เมื่อเกิดไฟลุกติดโดยที่ผู้เชื่อมไม่รู้ บุคคลท่ีพบเห็นไม่ควรดับไฟด้วยน้า เพราะไฟอาจ ลดั วงจรดดู ผู้เชือ่ มได้ ควรดับดว้ ยนา้ ยาดบั เพลงิ 1.1.7อย่ามองแสงท่ีเกิดจากการเชื่อมด้วยตาเปล่า เพราะแสงท่ีสว่างมากเกินไปจะทาให้ตารับ ไมไ่ ดม้ องไม่เห็นช่วั ขณะหนง่ึ แสงท่ีเกิดจากการเชอ่ื มสามารถมองดว้ ยตาเปลา่ ได้ต้องมรี ะยะ 40 ฟตุ ขึน้ ไป 1.1.8 ควรระมดั ระวงั เป็นพิเศษ ตรวจสอบอุปกรณด์ ดู ควนั ให้สามารถทางานได้ เมื่อทาการเช่ือม โลหะจาพวก ตะก่ัว แคดเนยี ม โครเมยี ม แมงกานีส ทองเหลือง และสังกะสี เพราะจะเกิดแก๊สพิษท่ีอันตราย มาก 1.1.9 อยา่ เชอื่ มชน้ิ งานท่ีอยู่ใกล้ถังน้ามันดับเพลิง เพราะสะเก็ดไฟอาจกระเด็นไปถูกถังและลุก ไหม้ได้ ดงั รูปท่ี 1.3

14 เนือ้ หา รหสั วิชา 20103-2002 ชอื่ วิชาเชื่อมอาร์กดว้ ยลวดเช่ือมหุ้มฟลกั ซ์ 2 หนว่ ยที่ 1 ชื่อหน่วย ความปลอดภยั ในงานเช่ือมอารก์ ดว้ ยลวดเช่อื มหุ้มฟลักซ์ ชือ่ เร่ือง ความปลอดภัยในงานเช่ือมอารก์ ดว้ ยลวดเชื่อมหุม้ ฟลกั ซ์ จานวน 12 ชวั่ โมง รปู ที่ 1.3 อยา่ เชือ่ มใกลถ้ ังน้ามันเช่อื เพลิง 1.1.10 ไม่ควรเชอื่ มในห้องท่ีถกู ปดิ หมดทุกดา้ น ควรเชื่อมบรเิ วณทม่ี อี ากาศถ่ายเทได้สะดวก และมที ่อดูดควันพิษ ดงั รูปที่ 1.4 รูปที่ 1.4 การเชอื่ มในหอ้ งทบึ จะทาใหเ้ กิดควนั เป็นอนั ตรายตอ่ ผ้เู ช่ือม 1.1.11 อย่าเช่ือมไฟฟ้าด้วยตาเปล่า ต้องใช้เลนส์กรองแสงทุกครั้ง และควรเชื่อมในห้องท่ีจัด โดยเฉพาะ ถ้าจาเป็นต้องเช่ือมนอกสถานที่ ควรมีฉากป้องกันแสงเพื่อไม่ให้เป็นอันตรายหรือรบกวนผู้อยู่ ขา้ งเคยี ง ดังรปู 1.5 รูปที่ 1.5 อย่าเชอ่ื มด้วยตาเปล่า

15 เนอ้ื หา รหัสวชิ า 20103-2002 ชอ่ื วิชาเชอ่ื มอารก์ ด้วยลวดเชื่อมหมุ้ ฟลกั ซ์ 2 หนว่ ยที่ 1 ชื่อหน่วย ความปลอดภยั ในงานเชอื่ มอาร์กด้วยลวดเชอ่ื มหมุ้ ฟลักซ์ ชอ่ื เรอ่ื ง ความปลอดภยั ในงานเชื่อมอาร์กด้วยลวดเชอ่ื มห้มุ ฟลักซ์ จานวน 12 ช่ัวโมง 1.1.12 อย่าจับชนิ้ งานดว้ ยมอื เปล่าหรอื ใส่ถงุ มือจบั เมอื่ เชื่อมเสรจ็ ใหมๆ่ ควรใช้คมี จับเพราะ ชิ้นงานยงั มคี วามร้อนอยู่ ดังรูปท่ี 1.6 รูปท่ี 1.6 ไมค่ วรจัดชน้ิ งานดว้ ยมือเปลา่ ควรใช้คีมจบั ชนิ้ งานเมอื่ เชื่อมเสรจ็ 1.1.13 การเชอ่ื มงานท่าเหนือศีรษะ ควรสวมหมวก ไม่เช่นนน่ั ความรอ้ นจากชิน้ งานอาจลกุ ไหม้ติดศีรษะได้ ดงั รูปท่ี 1.7 รปู ที่ 1.7 ควรสวมหมวก ขณะเชอ่ื มชิน้ งานท่าเหนือศรี ษะ 1.1.14ควรใส่แว่นตาใสปอ้ งกันเศษโลหะขณะทาการเคาะแลกและใหเ้ คาะออกจากตัวด้วยความ ระมัดระวงั ดังรูปที่ 1.8 รูปท่ี 1.8 ควรใสแ่ วน่ ตาและเคาะสแลกดว้ ยความระมดั ระวงั

16 เน้อื หา รหัสวชิ า 20103-2002 ชือ่ วชิ าเช่ือมอารก์ ดว้ ยลวดเชอ่ื มหุม้ ฟลักซ์ 2 หน่วยท่ี 1 ชื่อหน่วย ความปลอดภยั ในงานเชอื่ มอารก์ ดว้ ยลวดเช่ือมหุ้มฟลักซ์ ชื่อเรอ่ื ง ความปลอดภัยในงานเช่ือมอาร์กดว้ ยลวดเช่ือมหุ้มฟลกั ซ์ จานวน 12 ช่วั โมง 1.1.15หลังจากเช่ือมงานเสร็จใหม่ ๆ ต้องระมัดระวังไม่ให้ปลายของลวดเช่ือมไปถูกเพื่อน ขา้ งเคยี ง ดงั รูปที่ 1.9 รปู ท่ี 1.9 ควรถือหวั เชื่อมอยา่ งระมัดระวงั เพ่ือไมใ่ หถ้ ูกผู้ท่อี ยขู่ ้างเคยี ง 1.1.16อยา่ เช่อื มเคร่อื งเชื่อมไฟฟา้ ในขณะทาการซ่อม เพราะคณะท่ีเคร่ืองทางานอยู่ ไฟฟ้าอาจ ดดู ได้ขณะทาการซอ่ ม 1.1.17 ควรเลอื กกระจกกรองแสงท่เี หมาะสม เพราะถ้าแสงสวา่ งมากเกินไปจะเป็นอันตรายกับ สายตาได้ 1.1.18 การเช่อื มในสถานที่สูงๆ ควรใชเ้ ข็มขัดนิรภยั ชว่ ยทกุ ครงั้ 1.1.19การทางานเชอ่ื มในห้องเลก็ ๆ ในถา้ ในท่อ ในบ่อ หรอื ในถัง ต้องมีอากาศถ่ายเทเข้าออก ได้ตลอดเวลา และควรใช้อากาศในบรรยากาศ ห้ามใช้ออกซิเจนบริสุทธ์ิเติมเข้าไป เพราะออกซิเจนมาก เกินไปอาจทาให้เกดิ ประกายไฟและลุกไหมไ้ ดง้ า่ ย เปน็ เหตุให้ระเบดิ ได้ 1.1.20 ขณะทาการเชื่อมไฟฟา้ ไมค่ วรใส่เครอ่ื งประดับ เชน่ แหวน นาฬีกา สร้อยคอ หรือพก เครอ่ื งมอื ไวต้ ามส่วนต่างๆ ของรา่ งกาย เพราะอุปกรณพ์ วกนี้ถ้าไปกระทบกบั ช้นิ งานท่ีมกี ระแสไฟฟ้าไหลผ่าน กระแสไฟอาจดูดได้ ดงั รปู ที่ 1.10 รปู ท่ี 1.10 การสวมใสเ่ ครื่องประดับและพกเครื่องมือไว้ตามสว่ นต่างๆ ของร่างกาย เปน็ การ แต่งกายที่ไมถ่ กู ต้อง

17 เน้ือหา รหสั วิชา 20103-2002 ชอ่ื วิชาเช่อื มอาร์กดว้ ยลวดเชื่อมหมุ้ ฟลักซ์ 2 หน่วยที่ 1 ชอื่ หน่วย ความปลอดภยั ในงานเช่ือมอาร์กด้วยลวดเชอื่ มหุ้มฟลกั ซ์ ชอื่ เรื่อง ความปลอดภยั ในงานเชื่อมอารก์ ดว้ ยลวดเชือ่ มหมุ้ ฟลกั ซ์ จานวน 12 ช่ัวโมง 1.1.21 การเชือ่ มไฟฟา้ ภายในทอ่ โลหะ อาจเกดิ กระแสไฟลดั วงจรไดง้ า่ ย ดังนั้นเม่ือจาเป็นต้อง เช่ือมภายในถังขนาดใหญท่ ่ีเปน็ ตัวนากระแสไฟฟา้ ควรใชแ้ ผ่นไม้หรือฉนวนไฟฟ้ารองนั่ง ชุดที่สวมใส่ต้องไม่ เปียกช้ืน สายเช่ือมต้องไม่มีลวดทองแดงโผล่ออกมา และในขณะที่ทางานต้องมีช่างคู่หู (Partner) คอย ช่วยเหลอื เม่อื มปี ญั หา ดงั รูปที่ 1.11 รูปท่ี 1.11 แสดงการใช้ฉนวนรองน่งั ทางานเม่อื ทาการเช่ือมในถังเหล็ก 1.1.22 ในการเปลี่ยนลวดใหม่ หลงั จากทาการเชอื่ มลวดเก่าหมดแล้ว ไม่ควรใช้มือเปล่าจับลวด ใสห่ วั จับเพราะอาจถกู ไฟฟ้าดูดได้ ควรวางลวดเชอ่ื มในทใ่ี กล้เคยี งและสะดวกในการเช่ือมจับลวดเช่ือมหรือใช้ ถุงมอื ชว่ ยในการจบั ดงั รูปที่ 1.12 รูปที่ 1.12 แสดงการเปลย่ี นลวดเช่อื มทถ่ี กู ตอ้ ง 1.1.23 เคร่ืองเชื่อมที่ตอ่ สายไฟเมนเขา้ เคร่อื งตอ้ งตอ่ สายดินจากตวั เครือ่ งลงดนิ เพือ่ ปอ้ งกัน กระแสไฟรว่ั ซงึ่ อาจจะชอ็ ตผู้ท่ีสัมผัสเครื่องเชือ่ มได้ ดังรปู ท่ี 1.13

18 เนื้อหา รหัสวชิ า 20103-2002 ชื่อวชิ าเช่อื มอารก์ ดว้ ยลวดเชือ่ มหุม้ ฟลกั ซ์ 2 หนว่ ยที่ 1 ชื่อหนว่ ย ความปลอดภยั ในงานเช่ือมอาร์กดว้ ยลวดเชื่อมหมุ้ ฟลกั ซ์ ชอ่ื เร่อื ง ความปลอดภยั ในงานเช่อื มอาร์กด้วยลวดเชอ่ื มหมุ้ ฟลกั ซ์ จานวน 12 ช่ัวโมง รปู ท่ี 1.13 เครื่องเชื่อมต้องมกี ารตอ่ สายดินเพอื่ ป้องกนั กระแสไฟฟ้าร่ัว 1.1.24 ถึงมอื ไม่วา่ งกไ็ ม่ควรพกั หวั เช่ือมไวด้ ้วยรกั แร้ เพราะรกั แร้เปน็ สว่ นทอ่ี บั ชืน้ มีโอกาสถูก ดูดได้งา่ ย ดังรปู ท่ี 1.14 รูปที่ 1.14 ไม่ควรใช้รกั แรห้ นีบหัวเชือ่ ม

19 แบบฝึกเสรมิ ทกั ษะหนว่ ยการเรยี นท่ี 1 รหัสวชิ า 20103-2002 ชื่อวชิ าเชอื่ มอารก์ ด้วยลวดเชื่อมห้มุ ฟลักซ์ 2 หนว่ ยท่ี 1 ช่อื หน่วย ความปลอดภัยในงานเช่ือมอาร์กด้วยลวดเช่ือมหมุ้ ฟลกั ซ์ ช่ือเรอื่ ง ความปลอดภยั ในงานเชื่อมอารก์ ดว้ ยลวดเชอื่ มหุ้มฟลกั ซ์ จานวน 12 ช่ัวโมง คาส่งั จงตอบคาถามตอ่ ไปนี้ 1. จงบอกความหมายของความปลอดภัยในงานเช่ือมอาร์กด้วยลวดเชื่อมหุ้มฟลกั ซ์ตามหลกั อาชีวอนามยั ตอบ ความปลอดภัยในงานเชื่อมอาร์กด้วยลวดเชื่อมหุ้มฟลักซ์ตามหลักอาชีวอนามัย เป็นการจัด สภาพแวดล้อมในการปฏิบัติงานเช่ือม ไม่ให้เกิดมลพิษที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพร่างกายของผู้ปฏิบัติงานเชื่อม และบคุ คลโดยรอบข้าง เชน่ มลพิษท่ีเกิดจากเสยี ง ควันเช่อื ม แสงสว่างและแสงจากการเช่ือม เคร่ืองมือ อุปกรณ์ เครอื่ งเชือ่ ม ซง่ึ จะตอ้ งจัดการให้ไดต้ ามาตรฐานทก่ี าหนด 2. จงบอกวิธกี ารปอ้ งกันอนั ตรายจากสารเคมี ตอบ ใชอ้ ปุ กรณป์ อ้ งกนั อันตรายสว่ นบุคคล เชน่ ทีป่ ิดปาก ปดิ จมูก 3. จงบอกวธิ กี ารป้องกันอนั ตรายทเ่ี กิดจากแสงและรงั สี ตอบ 1) สวมชดุ ป้องกนั ทีม่ ีสเี ขม้ ไม่สะทอ้ นแสง 2) สวมหนา้ กากเช่ือมพร้อมเลือกเลนส์ท่มี คี วามเข้มเหมาะสม และควรใชผ้ า้ ปกปดิ ส่วนลาคอ 3) ควรใหบ้ คุ คลโดยรอบ อยูห่ ่างจากบริเวณจุดที่เชอ่ื มประมาณ 15 เมตร 4) ควรมีม่านบังแสงจากการเชอื่ ม 4. จงบอกวิธีการปฏิบัติงานเช่ือมอาร์กด้วยลวดเช่ือมหุ้มฟลักซ์ภาคสนามท่ีใช้เครื่องเช่ือมพร้อมกันหลาย เครอ่ื ง ตอบ 1) ต่อสายดิน 2) ยกพน้ื เพอ่ื วางเคร่ืองเชื่อม 3) มงุ หลงั คากนั แดดและฝน 4) มคี นควบคุมดแู ล 5. จงบอกชนิดของเครอื่ งดับเพลิงทีใ่ ช้ดับไฟท่ไี หมจ้ ากผ้า กระดาษ พลาสตกิ ตอบ

20 แบบฝกึ เสรมิ ทกั ษะหน่วยการเรยี นที่ 1 รหัสวชิ า 20103-2002 ชื่อวชิ าเชอื่ มอาร์กด้วยลวดเชือ่ มหุ้มฟลักซ์ 2 หนว่ ยท่ี 1 ชื่อหนว่ ย ความปลอดภัยในงานเช่ือมอาร์กดว้ ยลวดเชื่อมหุม้ ฟลกั ซ์ ชื่อเร่ือง ความปลอดภยั ในงานเชื่อมอาร์กดว้ ยลวดเชือ่ มหุ้มฟลักซ์ จานวน 12 ชว่ั โมง คาสัง่ จงทาเครื่องหมายกากบาท () หน้าขอ้ ที่ถกู ทีส่ ดุ เพียงขอ้ เดียว 1. ข้อใดกล่าวถกู ตอ้ งในการเตรยี มสถานทีป่ ฏบิ ัตงิ านเชอื่ มอาร์กดว้ ยลวดเชอ่ื มห้มุ ฟลักซ์ ก. วัสดทุ ่ตี ิดไฟงา่ ยควรห่างบรเิ วณเชื่อมงาน 10 ฟตุ ขน้ึ ไป ข. วสั ดทุ ่ีติดไฟงา่ ยควรหา่ งบรเิ วณเช่ือมงานน้อยกวา่ 10 ฟตุ ค. ไมค่ วรมผี ู้ช่วยขณะปฏิบตั ิงานเชอ่ื ม ง. ไม่ควรมอี ปุ กรณด์ บั เพลิงเตรียมพร้อมขณะปฏิบัตงิ าน 2. ขอ้ ใดกล่าวถูกต้องในขณะท่ีปฏิบตั ิงานเชื่อมอารก์ ดว้ ยลวดเชอื่ มหุ้มฟลักซ์ ก. สวมชดุ ปอ้ งกนั สะเก็ดไฟ ข. ไมค่ วรใชห้ นา้ กากต้ังแตเ่ ริม่ ตน้ อารก์ จนสิน้ สดุ การเช่อื ม ค. การเคาะสแลกงานควรเคาะขณะท่ีชิ้นงานรอ้ นอยู่ ง. การเคาะสแลกงานไม่ควรสวมแวน่ ตานริ ภัย 3. การป้องกันรังสีจากการเช่ือมอาร์กด้วยลวดเช่ือมหุ้มฟลักซ์ บริเวณท่ีเส้ือผ้าปิดไม่มิดชิดผู้เชื่อมควร แกป้ ญั หาอยา่ งไร ก. หนา้ กากเชอ่ื มแบบมอื ถอื ข. ทาครมี กันแดด ค. หนา้ กากเชือ่ มและเลนส์เชอื่ มทเ่ี หมาะสม ง. หน้ากากแบบสวมหัว 4. แรงดันไฟฟ้าปรมิ าณเท่าไรทจี่ ะทาใหเ้ สียชีวติ ก. 5 มิลลแิ อมแปร์ (mA) ข. 20 มิลลแิ อมแปร์ (mA) ค. 50 มิลลิแอมแปร์ (mA) ง. 100 มิลลแิ อมแปร์ (mA) 5. ขอ้ ใดกล่าวไมถ่ กู ตอ้ งในการปรบั แต่งชิน้ งานเช่ือม ก. ปิดสวิตชเ์ ครื่องเชอื่ มอาร์กดว้ ยลวดเช่ือมหุ้มฟลกั ซ์ ข. ใส่ถุงมอื ขณะปฏบิ ัติงาน ค. เคาะสแลกงานควรเคาะขณะทช่ี ้ินงานรอ้ นอยู่ ง. สวมแว่นตานริ ภยั 6. ข้อใดคอื สาเหตุการเกิดไฟไหม้ในงานเช่อื มต่อเติมบา้ น ก. การเตรยี มงานท่ดี ี ข. สายไฟเชื่อมมสี ภาพที่ดี ค. ผปู้ ฏิบตั ิงานไม่มีความประมาท ง. การเตรยี มสถานท่ีงานเชอื่ มไม่ดี 7. ข้อใดกล่าวไม่ถกู ต้องสาหรบั งานเชอ่ื มภาคสนาม ก. เครอ่ื งเชอื่ มต้องยกพืน้ สูงให้พน้ พ้นื ดิน ข. บริเวณเชือ่ มตอ้ งปราศจากวัสดุท่ตี ดิ ไฟได้ง่าย ค. เครอื่ งเช่ือมต้องอย่ใู นสภาพทใ่ี ช้งานไดด้ ี

21 แบบฝึกเสรมิ ทกั ษะหนว่ ยการเรียนที่ 1 รหัสวชิ า 20103-2002 ชื่อวิชาเช่อื มอาร์กด้วยลวดเชอ่ื มหมุ้ ฟลักซ์ 2 หนว่ ยที่ 1 ชอ่ื หนว่ ย ความปลอดภยั ในงานเช่อื มอาร์กดว้ ยลวดเช่ือมหุ้มฟลกั ซ์ ชอ่ื เร่อื ง ความปลอดภัยในงานเช่ือมอาร์กดว้ ยลวดเชือ่ มหุ้มฟลกั ซ์ จานวน 12 ชวั่ โมง ง. บริเวณทจี่ ะเชอ่ื มอากาศถ่ายเทไดไ้ มส่ ะดวก 8. ขอ้ ใดไม่ใช่โรคอนั ตรายที่เกดิ จากสารเคมขี ณะทีท่ าการเชอ่ื มถ้ารบั เข้าสรู่ ่างกายปริมาณมาก ก. โรคหมนั ชาย ข. โรคแมงกานสี พษิ เร้ือรงั ค. โรคพาร์กินสนั ง. โรคเบาหวาน 9. ข้อใดคอื ปริมาณของควันเชอ่ื มโลหะที่ปลอดภัยตอ่ ร่างกายคนเราโดยเฉลีย่ จะแลว้ จะมคี า่ ความหนาแน่นใน แตล่ ะชวั่ โมงต่อวัน ข. 7 มลิ ลกิ รัม / ม3 ก. 5 มิลลกิ รัม / ม3 ง. 9 มิลลกิ รัม / ม3 ค. 8 มลิ ลิกรัม / ม3 10. ข้อใดไมใ่ ช่วธิ กี ารปฏิบตั เิ พื่อให้เกดิ ความปลอดภัยในการตดั ถงั สารเคมีขนาด 200 ลติ ร ก. เปิดฝาถังออก ข. ใชน้ ้าลา้ งออกให้หมด ค. ใชน้ าใส่แทนท่ี ง. ขณะทาการตดั ควรปดิ ฝาถัง

22 ใบงานท่ี 1 สอนครัง้ ท่ี 1 ชอ่ื รายวิชา เชื่อมอาร์กด้วยลวดเช่ือมหมุ้ ฟลักซ์ 2 รหัส 20103-2002 เวลา 6 ช่วั โมง ชือ่ งาน : งานประกอบและติดตัง้ เคร่ืองมอื อปุ กรณ์งานเช่ือม ไฟฟา้ แบบงาน วัสดุ ขนาด จานวน / ชนิ้ จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม เครื่องมือและอปุ กรณ์ 1. เตรียมเครอื่ มมอื และอุปกรณ์การเชอื่ มไฟฟา้ ได้ 1. เคร่อื งเช่ือมไฟฟ้า 2. ตรวจระบบไฟฟา้ พืน้ ฐานได้ 3. ปฏิบัตงิ านประกอบและติดตั้งเครอื่ งมอื และ อุปกรณ์การเชือ่ มไฟฟา้ 4. ตอ่ ข้วั ไฟฟา้ ให้เหมาะกบั งานเช่อื มได้ 5. ทางานดว้ ยความมีวนิ ัย รอบคอบ อดทน รกั ษาความปลอดภัยและสง่ิ แวดล้อม

ใบงานท่ี 2 23 ชอ่ื รายวิชา เชื่อมอาร์กด้วยลวดเช่อื มหุ้มฟลักซ์ 2 สอนครง้ั ที่ 2 ช่อื งาน : งานเช่อื มอาร์กดว้ ยลวดเชอ่ื มหุ้มฟลกั ซ์ ต่อชนตาแหนง่ ทา่ 1G (PA) รหัส 20103-2002 เวลา 6 ช่ัวโมง แบบงาน วัสดุ ขนาด จานวน / ช้ิน เหลก็ St 37 200 X 10 X 10 มม. 2 ช้ิน ลวดเชอ่ื มไฟฟา้ Ø 2.6 มม. จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม เครือ่ งมอื และอุปกรณ์ 1 เตรยี มเคร่อื งมอื และอปุ กรณ์เชื่อมไฟฟ้าไดถ้ กู ตอ้ ง 1. เคร่ืองเชอ่ื มไฟฟา้ AC หรอื DC 2 ปรบั กระแสเชื่อมไฟเชอื่ มไดถ้ กู ตอ้ ง 3 ควบคุมความเร็วและขนาดแนวเชื่อมได้ถกู ต้อง 2. หน้ากากเช่อื มชนดิ สวมหัว 4 เคาะสแลกและทาความสะอาดชิ้นงานได้ถูกตอ้ ง 5 ตรวจสอบความถูกตอ้ งได้ 3. ค้อนเคาะสแลก 6 เก็บเครื่องมือได้ 7 ทาความสะอาดได้ 4. คีมจับช้นิ งานรอ้ น 8 นาประโยชนจ์ ากการศึกษาไปประยกุ ตใ์ ชใ้ นงาน อาชพี ได้ 5. แปรงลวด 6. ตะไบแบน 7. บรรทัดเหล็ก 8. ถุงมอื หนงั 9. เสอื้ หนัง 10. แว่นตานริ ภยั 11. เหลก็ ขีด 12.เครอ่ื งเจยี ระไนมอื

24 ใบงาน (Job Sheet) หนว่ ยท่ี 2 ชือ่ หน่วย สอนครั้งท่ี 2 งานเช่อื มอาร์กด้วยลวดเชอื่ มหุ้มฟลกั ซ์ ต่อชนตาแหน่งทา่ 1G (PA) ชวั่ โมงรวม 6 ลาดับข้นั การทางาน จานวนช่วั โมง 6 1. เบกิ เคร่อื งมอื และชุดอุปกรณป์ อ้ งกนั อนั ตราย ไดแ้ ก่ เครื่องมอื วสั ดุ และอุปกรณ์ การเชอ่ื ม 2. สวมชุดป้องกนั อนั ตราย ขอ้ ควรระวัง ขณะปฏบิ ตั ิงานเชือ่ มต้องสวมอุปกรณ์ปอ้ งกนั อนั ตรายส่วนบคุ คล และใช้เครอ่ื งมือและอปุ กรณ์ ใหถ้ ูกตอ้ ง จะทาใหก้ ารปฏิบัติงานเกิดความ ปลอดภยั 3. การเตรยี มข้นึ งาน 3.1 ตัดชิ้นงาน แผ่นเหล็กกลา้ คาร์บอน ST 34 ขนาด 50 x 100 X 10 มม. จานวน 2 ชิน้ ตัดด้วย เครอ่ื งตัดแก๊ส 3.2 ตบแต่งลบคมทุกด้าน ขอ้ ควรระวัง ใช้เคร่อื งมอื ดว้ ยความระมดั ระวงั 4. การเตรยี มช้นื งานก่อนเช่ือมยึด (Tack) 4.1 เจยี ระไนปรับผิวหนา้ ชิ้นงานบริเวณผวิ รอยต่อ ดา้ นท่จี ะทาการเชือ่ ม

25 ใบงาน (Job Sheet) หนว่ ยท่ี 2 ชอ่ื หนว่ ย สอนครัง้ ท่ี 2 งานเชื่อมอารก์ ด้วยลวดเช่อื มหุ้มฟลักซ์ ต่อชนตาแหนง่ ท่า 1G (PA) ช่ัวโมงรวม 6 ลาดับข้นั การทางาน จานวนชว่ั โมง 6 ข้อควรระวงั ใช้หินเจียระไนด้วยความระมัดระวงั 5. เตรียมเครื่องเชอ่ื ม 5.1 เปดิ สวติ ซ์เครือ่ งเชอื่ มใหพ้ รอ้ ม ใชง้ าน 5.2 ปรบั กระแสไฟเชอ่ื มเหมาะสมกบั ความหนา ของขน้ึ งาน และความโตของ Փลวดเชอ่ื ม 6. การจับยดึ ช้นิ งาน 6.1 นาชิ้นงานที่เตรียมไว้พรอ้ มการเชอ่ื ม จานวน 2 ชิ้น วางลงบนเหลก็ รองตามแนวขวาง 6.2 ทาการเช่อื มยึด (Tack) โดยเว้นระยะห่าง ระหวา่ งชิน้ งานที่ 1 และ 2 ใหม้ ีความห่าง 3 มม. ทาการเชอื่ มยดึ จานวน 2 จุดบรเิ วณปลายชน้ิ งาน ทง้ั 2 ดา้ น

26 ใบงาน (Job Sheet) หนว่ ยที่ 2 ชอ่ื หน่วย สอนคร้งั ที่ 2 งานเชอ่ื มอาร์กดว้ ยลวดเชื่อมห้มุ ฟลกั ซ์ ต่อชนตาแหน่งทา่ 1G (PA) ช่ัวโมงรวม 6 จานวนชั่วโมง 6 ลาดับข้นั การทางาน 6.3 สรา้ งระยะเผื่อของข้ึนงาน เม่ือเชื่อมยึดเสรจ็ นาชิ้นงานทาระยะเผื่อประมาณ 2-3 องศา เพือ่ ปอ้ งกันการบิด งอเชิงมุม (Distortion) ของช้นิ งาน 7. ตดิ ตั้งขน้ึ งาน 7.1 วางชนิ้ งานลงบนเหลก็ รางตัววีทีเ่ ตรียมไวต้ าม แนวขวาง ทาการตรวจสอบชิ้นงานวา่ ม่ันคงหรือไม่ 8. เชือ่ มแนวปกคลมุ (Cover Pass) 8.1 เร่ิมต้นอาร์กจากขอบชิน้ งาน โดยเทคนคิ การสายลวดเช่อื ม 8.2 ทาการเชือ่ ม โดยลวดเชอ่ื มทามมุ กับแนวเชือ่ ม 80-85 องศา (ดูจากต้านข้าง)

27 ใบงาน (Job Sheet) หน่วยที่ 2 ช่อื หนว่ ย สอนครัง้ ที่ 2 งานเชอ่ื มอาร์กดว้ ยลวดเช่ือมห้มุ ฟลักซ์ ต่อชนตาแหน่งท่า 1G (PA) ชวั่ โมงรวม 6 จานวนชวั่ โมง 6 ลาดับข้นั การทางาน 8.3 ทาการเช่ือมโดยทามมุ ลวดเชอื่ มกับช้นิ งาน 90 องศา (ดจู ากต้านหนา้ ) 8.4 ควบคมุ การเคลอ่ื นลวดไปช้าๆ ส่ายลวดเชอ่ื ม เล็กน้อย รักษาความกวา้ งของแนวเชอื่ มให้เท่ากนั ต้ังแตเ่ ร่มิ ตน้ จนสดุ แนวเชือ่ ม และรกั ษาระยะอารก์ ให้คงที่ ขอ้ ควรระวงั รกั ษาขนาดความโตแนวเช่ือมให้เท่ากันตลอดแนว เช่ือม 9.4 เชื่อมแนวเติมท่ราบ 1 G ทามมุ ลวดเชอ่ื มกบั ช้นิ งาน 90 องศา (ดจู ากดา้ นหนา้ ) 10. การปฏิบตั ิงานหลงั ทาการเชือ่ มเสรจ็ 10.1 น้าขึ้นงานทาการเชื่อมเสรจ็ มาทาความ สะอาดด้วยแปรงลวดและรอให้ข้นึ งานเย็นตวั ประมาณ 10 นาที นาช้ินงานไปทาการตรวจสอบ งานเช่ือมดว้ ยการพินจิ (Visual Testing) เบ้อื งตน้ กอ่ นนาช้นิ งานเชือ่ มสง่ ให้แก่ครูผ้ตู รวจต่อไป

28 ใบงาน (Job Sheet) หน่วยที่ 2 ชอ่ื หน่วย สอนคร้ังท่ี 2 งานเชือ่ มอารก์ ดว้ ยลวดเช่ือมห้มุ ฟลกั ซ์ ตอ่ ชนตาแหนง่ ทา่ 1G (PA) ช่ัวโมงรวม 6 ลาดบั ข้นั การทางาน จานวนชั่วโมง 6 10.2 ทาการ ปิดสวติ ช์เครือ่ ง เกบ็ ชุดป้องกัน อนั ตรายในการปฏบิ ตั งิ านเชอ่ื ม เครอื่ งมือ วัสดุ อุปกรณ์ ท่ีใชใ้ นการปฏบิ ัตงิ าน ส่งคนื ท่หี อ้ ง เครอื่ งมือ และทาความสะอาดบริเวณพ้นื ที่ ปฏิบัติงานเช่อื ม ข้อควรระวงั 1. จุดสิน้ สุดแนวเช่อื มบรเิ วณขอบชิ้นงานและบรเิ วณขอบแนวเชื่อมจะเกิดการกดั แหว่ง 2. ขณะปฏบิ ัตงิ านเช่ือมตอ้ งสวมอุปกรณ์ปอ้ งกนั อันตรายส่วนบคุ คล และใชเ้ ครอื่ งมือและอปุ กรณใ์ ห้ถูกต้อง จะทาให้การปฏิบัติงานเกิดความปลอดภัย ข้อเสนอแนะ 1. ควรรกั ษาความโตแนวเช่อื มที่ถูกต้องเหมาะสมกับความหนาของชนิ้ งาน 2. ปรบั กระแลไฟฟ้าใหถ้ กู ต้อง ใหเ้ หมะสม

29 แบบประเมินผลการปฏิบตั ิงาน ใบงานที่ 2 งานเชอื่ มอาร์กดว้ ยลวดเชอ่ื มหุ้มฟลกั ซ์ ตอ่ ชนตาแหน่งท่า 1G (PA) ชื่อผปู้ ฏิบัตงิ าน.............................. ..........................สกลุ .....................................................เลขที่....................... ระดบั ช้ัน ชช.2 . รายการ ผลการประเมนิ 1 4 32 ดา้ นความพรอ้ มการเตรียมชน้ิ งาน 1. ลบคมขอบชนิ้ งานด้วยตะไบ 2. การเช่ือมยึด (Tack) ชิ้นงาน ดา้ นทกั ษะงานเชอ่ื มตรวจสอบด้วยการพนิ ิจ 2. แนวเชอ่ื มด้านหนา้ (Groove Face) 2.1 ความสมบรู ณ์ของจุดเรม่ิ ตน้ และจุดสน้ิ สุด 2.2 ความกว้างของแนวเชื่อมสมา่ เสมอ 2.3 ความสูงของแนวเชอ่ื ม 2.4 รอยกัดแหว่ง (Undercut) 2.5 รูพรนุ (Porosity) s=ความหนาชิ้นงาน 10 มม. 2.6 รอยตอ่ แนวเชอ่ื ม 2.7 การหดตัวเชงิ มมุ (Distortion) กิจนสิ ยั 1. ความปลอดภัยในการปฏิบัติงาน 2. การใชแ้ ละการเกบ็ เคร่อื งมืออปุ กรณ์ อยา่ งถกู วธิ ี 3. ความสะอาดของช้ินงานทพ่ี ร้อมส่ง เวลาท่ีใช้ปฏบิ ัติงาน 1. ปฏิบตั งิ านได้ตามเวลาทีก่ าหนด รวม การคดิ คะแนนเต็ม 10 คะแนน คะแนนที่ได้ = คะแนน สรปุ คะแนนรวมทีไ่ ด้ ..............คะแนน * จะผา่ นเกณฑ์ตอ้ งปรบั ปรงุ งานหรอื ทาใบ  ดมี าก (10 คะแนน)  ดี (9 คะแนน)  พอใช้ (8 คะแนน)  ปรับปรุง* (7)

30 งานซ้า เกณฑ์การผา่ นการประเมนิ จะต้องได้คะแนนมากกว่า 7 คะแนน ผลการตัดสิน  ผ่านการประเมนิ  ไม่ผ่านการประเมนิ บนั ทึกเพิม่ เตมิ ............................................................................................................................. .......................................................................... ........................................................................................... ลงช่อื ..................................................ผปู้ ระเมนิ (...............................................)

31 เกณฑ์การใหค้ ะแนนจากการตรวจสอบด้วยการพินจิ (Visual Testing) รหสั วชิ า 20103-2002 ชื่อวิชาเชื่อมอารก์ ดว้ ยลวดเชื่อมหุม้ ฟลกั ซ์ 2 หน่วยท่ี 2 ชอ่ื หน่วย สมบตั ิและความสามารถในการเช่ือมของเหลก็ กลา้ ใบงานท่ี 2 งานเชอ่ื มอารก์ ดว้ ยลวดเชอ่ื มห้มุ ฟลกั ซ์ ตอ่ ชนตาแหนง่ ท่า 1G (PA) 1. ด้านความพรอ้ มการเตรียมข้นึ งาน 1.1. ลบู คมขอบชิ้นงานดว้ ยตะไบ 1) ลบคมขอบช้ินงานได้อยา่ งสมบรู ณใ์ ห้ 4 คะแนน 2) ลบคมชอบชน้ิ งานไม่สมบรู ณ์มีรอยตาหนไิ มเ่ กนิ 2 จดุ ให้ 3 คะแนน 3) ลบคมชอบชน้ิ งานไมส่ มบูรณม์ รี อยตาหนมิ ากกวา่ 2 จดุ ไมเ่ กิน 4 จุดให้ 2 คะแนน 4) ลบคมขอบชนิ้ งานไมส่ มบรู ณม์ ตี าหนมิ ากกวา่ 5 จุดข้นึ ไปให้ 1 คะแนน 1.2 การเชอ่ื มยดึ (Tack) ชิน้ งาน 1) เชื่อมยึดชน้ิ งานไดอ้ ยา่ งสมบรู ณใ์ ห้ 4 คะแนน 2) เชอ่ื มยดึ ชน้ิ งานสั้นกวา่ 10 มม.และยาวกวา่ 15 มม. ให้ 3 คะแนน 3) เช่อื มยดึ ขน้ึ งาน ไม่สมบูรณ์ ให้ 2 คะแนน 4) เชือ่ มยึดชิน้ งานไม่สมบูรณ์ ไม่เว้นชอ่ งรอยตอ่ ชน้ิ งานเช่อื ม 1 คะแนน 2. ดา้ นทกั ษะงานเช่ือมตรวจสอบดว้ ยการพินจิ 2.1 แนวเช่อื มต้านหน้า (Groove Face) 2.1.1 ความสมบูรณข์ องจุดเร่มิ ต้นและจุดส้ินสุด 1) ไมม่ ขี ้อบกพรอ่ ง ให้ 4 คะแนน 2) พบจุดบกพรอ่ ง 1 จดุ ให้ 3 คะแนน 3) พบจดุ บกพร่อง 2 จุต ให้ 2 คะแนน 4) พบจุดบกพร่องมากกวา่ 2 จดุ ให้ 1 คะแนน 2.1.2 ความกวา้ งของแนวเชอ่ื มสมา่ เสมอ 1) ขนาดของแนวเชื่อมกว้าง 11,12,13 มม. ให้ 4 คะแนน 2) ขนาดของแนวเชื่อมกว้าง 10,14 มม. ให้ 3 คะแนน 3) ขนาดของแนวเชอ่ื มกวา้ ง 9,15 มม. ให้ 2 คะแนน 4) ขนาดของแนวเชอื่ มกว้าง 8,16 มม. ให้ 1 คะแนน 2.1.3 ความสูงของแนวเชื่อม 1) ความสูงของแนวเชอ่ื ม 1.0 มม. แตไ่ มเ่ กนิ 2.5 มม. ให้ 4 คะแนน 2) ความสูงของแนวเชื่อมมากกวา่ 2.5 มม. แต่ไมเ่ กนิ 3.5 มม. ให้ 3 คะแนน 3) ความสูงของแนวเชือ่ มมากกว่า 3.5 มม. แต่ไม่เกนิ 9.5 มม. ให้ 2 คะแนน 4) ความสูงของแนวเชือ่ มต่ากวา่ 1.0 มม. หรือมากกวา่ 4.5 มม. ให้ 1 คะแนน 2.1.4 รอยกดั แหว่ง (Undercut) 1) ไมม่ รี อยกัดขอบแนวเช่ือม ให้ 4 คะแนน 2) มีรอยกตั ขอบแนวเชือ่ มลึกเกิน 0.5 มม. แต่ไมเ่ กิน 1.0 มม. ให้ 3 คะแนน 3) มีรอยกัดขอบแนวเช่ือมลกึ เกนิ 1.0 มม. แต่ไมเ่ กนิ 1.5 มม. ให้ 2 คะแนน

32 เกณฑ์การใหค้ ะแนนจากการตรวจสอบดว้ ยการพินจิ (Visual Testing) รหัสวชิ า 20103-2002 ชื่อวิชาเชือ่ มอารก์ ด้วยลวดเชอ่ื มหุ้มฟลกั ซ์ 2 หน่วยท่ี 2 ชือ่ หน่วย สมบตั ิและความสามารถในการเชอ่ื มของเหล็กกลา้ ใบงานที่ 2 งานเช่ือมอารก์ ด้วยลวดเชื่อมห้มุ ฟลักซ์ ตอ่ ชนตาแหน่งทา่ 1G (PA) 4) มีรอยกัดขอบแนวเชอ่ื มลึกเกิน 1.5 มม. ขน้ึ ไป ให้ 1 คะแนน 2.1.5 รพู รุน (Porosity) s = ความหนาชนิ้ งาน 5 มม. 1) ไมม่ ขี อ้ บกพร่องของรพู รุน ให้ 4 คะแนน 2) มีขนาดไมเ่ กนิ 0.2 s. ให้ 3 คะแนน (ขนาด 1.0 มม) 3) มขี นาดมากกว่า 0.2 ร. แต่ไมเ่ กิน 0.3 s. ให้ 2 คะแนน (ขนาดมากกว่า 1.0 มม. แตไ่ ม่เกนิ 1.5 มม.) 4) มีขนาดมากกวา่ 0.3 ร. ให้ 1 คะแนน (ขนาดมากกวา่ 1.5 มม.) 2.1.6 รอยต่อแนวเชอื่ ม 1) รอยต่อแนวเช่อื มสมบูรณ์ ให้ 4 คะแนน 2) มขี นาดนนู จุดรอยตอ่ มากกวา่ 2.0 มม. แต่ไม่เกิน 3.0 มม. ให้ 3 คะแนน 3) มีขนาตนูนจุตรอยตอ่ มากกวา่ 3.0 มม. แตไ่ ม่เกิน 4.0 มม. ให้ 2 คะแนน 4) มขี นาดนนู จดุ รอยต่อมากกว่า 9.0 มม. ให้ 1 คะแนน 2.1.7 การหดตวั เชงิ มมุ (Distortion) 1) ไมม่ กี ารหดตวั เชิงมุม ให้ 4 คะแนน 2) มีการหตตัวเชิงมมุ มากกว่า 5 องศา ไมเ่ กนิ 6 องศา ให้ 3 คะแนน 3) มกี ารหตตัวเชงิ มุมมากกวา่ 7 องศา ไม่เกนิ 8 องศา ให้ 2 คะแนน 4) มกี ารหตตัวเชงิ มมุ มากกว่า 8 องศา ให้ 1 คะแนน 3. ดา้ นความพร้อมของการส่งชิ้นงาน 3.1. ความสะอาดของชิ้นงานทีพ่ ร้อมสง่ 1) ช้ินงานสมบรู ณ์ไม่มีรอยขดี อารก์ สะเก็ดเชือ่ ม รอยหนิ เจียระไนผวิ หนา้ งานเชอื่ ม 2) ช้นิ งานมรี อยตาหนิอยา่ งใดอย่างหนงึ่ 1 จุด ให้ 3 คะแนน 3) ชิ้นงานมรี อยตาหนอิ ย่างใดอยา่ งหนึง่ มากกวา่ 2 จดุ ไมเ่ กนิ 3 จุด ให้ 2 คะแนน 4) ชน้ิ งานมีรอยตาหนิมากกว่า 3 จดุ ขึ้นไป ให้ 1 คะแนนให้ 4 คะแนน