2-การนวดเพื่อสุขภาพ-50-ชั่วโมง

หลักสตู รการศึกษาต่อเนือ่ ง ช่อื หลักสตู ร วิชาการนวดเพอ่ื สขุ ภาพ จานวน 50 ชวั่ โมง ศูนยก์ ารศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศัยอาเภอศรีบุญเรอื ง ความเป็นมา การนวดเป็นศาสตร์แขนงหนึ่งท่ีสืบทอดภูมปิ ัญญาการแพทยแ์ ผนไทยในสมยั โบราณทสี่ าคญั ของชาวไทย ซง่ึ ครั้งหน่ึงเคยได้รับการดูแคลนว่าเป็นศาสตร์ทไ่ี ร้แก่นสาร และเป็นอันตราย ทาให้ผู้คนได้รับการบาดเจ็บจาก การนวด แตใ่ นปจั จุบันการนวดไดร้ ับการฟ้ืนฟแู ละสนับสนนุ ทั้งภาครฐั และภาคเอกชนอยา่ งกวา้ งขวาง การนวดธาราลัย หรือการนวดไทยประยุกต์ คือการนวดประยุกต์โยการนาเอาข้อดีของการนวดทั้ง แบบราชสานักและแบบเชลยศักดิ์มาผสมผสานกันและมกี ารปรับปรุงข้อด้อยทั้ง 2 แบบ ให้ร่วมสมัยเพื่อให้เกิด ประโยชน์แก่ผู้ถูกนวดมากท่ีสุดและยังมีการปรับปรุงท่าทางการนวดให้มีความสุภาพมากขึ้นและยังนาเอาข้อดี ของการนวดแบบสากลมาผสมด้วยเพื่อให้มคี วามเป็นสากล มีหลักวิชาการมารองรับ ทาให้ผู้นวดสามารถที่จะ อธิบายหลักการนวดและระบบรา่ งกายไดอ้ ย่างน่าเชอื่ ถอื และถูกตอ้ งมากยิ่งข้ึน หลกั การของหลกั สตู ร เนื่องจากการนวดแผนไทยเป็นแขนงหนึ่งของการแพทย์แผนไทย ซ่ึงปัจจุบันน้ีมีผู้นิยมและสนใจศึกษา กันอย่างแพร่หลาย เพราะการนวดช่วยผ่อนคลายและบรรเทาอาการเจ็บปวดเมื่อยล้าจากการทากิจกรรมใน ชวี ิตประจาวนั การทางาน ความเครียด ฯลฯ การนวดเป็นวธิ ีการที่สะดวกและเสียค่าใช้จ่ายน้อยมากสามารถทา ดว้ ยตนเองและผอู้ ื่นได้ การนวดนอกจากจะเปน็ การปฐมพยาบาล บรรเทาอาการเคล็ดขัดยอก ปวดบวมทว่ั ไปได้ แล้ว การนวดยังมปี ระโยชน์อย่างมากต่อผู้ป่วยที่เข้ารับการรักษาโดยวิธีกายภาพบาบัดในฐานะท่ีเราเป็นคนไทย เราจึงควรเล็งเห็นความสาคัญและตระหนักถึงประโยชน์ของการนวดน้ี ในอนาคตเม่ือได้เป็นจบหลักสูตรน้ี นักศึกษาจะสามารถนาความรู้และวิธีปฏิบัติไปใช้ร่วมในการประกอบวิชาชีพและสามารถเผยแพร่ความรู้น้ีสู่ ประชาชนได้อีกดว้ ย การจัดอบรมการนวดแผนไทย นอกจากจะเป็นการเผยแพรค่ วามรแู้ ละวิธีปฏิบัตทิ ่ีถูกต้อง แก่ผเู้ ขา้ รบั การอบรมด้วยวิทยาการผเู้ ชยี่ วชาญ ยงั เปน็ การช่วยอนรุ ักษแ์ ละส่งเสริมการแพทย์แผนไทย อันเป็นภูมิ ปญั ญาของบรรพบรุ ุษที่ส่ังสมมาแตโ่ บราณ ไม่ใหส้ ญู หายไปอย่างน่าเสยี ดาย หลกั สูตรน้จี ะเป็นการเรยี นรูศ้ าสตร์การนวดไทยแบบมืออาชพี เบ้ืองต้น ผู้เรียนจะได้เรยี นความรู้พืน้ ฐาน ทจี่ าเป็นของการนวดไทย อาทเิ ชน่ ความรเู้ บ้ืองต้นทั้งภาคทฤษฎี และภาคปฏิบตั ิ ได้แกค่ วามร้เู กย่ี วกับกายวภิ าค ศาสตร์ และสรีรวิทยาของมนุษย์ ทฤษฎีการแพทย์แผนไทย และการนวดไทยตาม แนวเส้นพ้ืนฐานทั่วร่างกาย เป็นตน้ จบหลกั สตู รน้ผี ้เู รียนสามารถนาความรทู้ ี่ได้รับไปผสมผสานหรือตอ่ ยอดการนวดแบบมอื อาชีพได้ เพ่ือให้การขับเคลื่อนทางเศรษฐกิจเป็นไปตามนโยบาย และวัตถุประสงค์ของ สานักงานส่งเสริม การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอ ศรีบุญเรือง จงึ จดั ทาหลักสูตร “การนวดแผนเพอ่ื สขุ ภาพ” เพอื่ ใชจ้ ัดอบรมให้แกป่ ระชาชนทว่ั ไป

จุดมงุ่ หมาย เพ่ือให้กลุ่มเป้าหมายที่ผ่านการฝึกอบรมมีความรู้ และมีความเข้าใจท่ีถูกต้องเก่ียวกับวิชาการนวดเพื่อ สุขภาพ ผู้เรียนสามารถนาเอาความรู้ ความชานาญท่ีได้รับจากการฝึกอบรมไปประกอบอาชีพได้และสามารถ ดารงตนอยใู่ นสงั คมอย่างมคี วามสขุ กลุม่ เป้าหมาย ประชาชนทั่วไปท่สี นใจในการนวดเพอื่ สขุ ภาพ ระยะเวลา ทฤษฎี จานวน 16 ชวั่ โมง ปฏบิ ัติ จานวน 34 ชั่วโมง รวมจานวน 50 ชว่ั โมง โครงสร้างหลักสูตร ที่ เร่ือง จุดประสงคก์ ารเรยี นรู้ เนือ้ หา การจัดกระบวน จานวนช่วั โมง การเรียนรู้ ทฤษฎี ปฏิบตั ิ 1 - ประวัตแิ ละความ หลักสูตรการประกอบ 1. ประวัติและความ - วธิ ีสอนแบบ 5- เป็นมาของการนวด อาชพี การนวดแผนไทย เป็นมาของการนวดแผน บรรยาย แผนไทย สานกั งานสง่ เสรมิ ไทย - การจดั การ 1.1 ความสาคัญในการ การศึกษานอกระบบ 1.1 ความสาคัญในการ เรียนรูแ้ บบใช้ ประกอบอาชพี และการศึกษาตาม ประกอบอาชีพ คาถาม 1.2 แหลง่ เรยี นรู้ อธั ยาศยั มีจดุ หมาย 1.2 แหลง่ เรยี นรเู้ ก่ยี วกบั - วิธีสอนแบบ เกยี่ วกบั การประกอบ เพ่อื ให้ การประกอบอาชีพ การ ศึกษาดว้ ยตนเอง อาชีพ การนวดแผน 1.ผเู้ รียนวเิ คราะหแ์ นว นวดแผนไทยแบบต่างๆ - วิธสี อนแบบ ไทยแบบต่างๆ ทางการประกอบอาชพี 1.3 การสารวจ แบง่ กลมุ่ ทางาน การนวดแผนไทยและ ทรัพยากรในการนามา การนวดไทยตามแนว ประยกุ ตใ์ ชค้ ู่กับการนวด เสน้ พื้นฐานทัว่ ร่างกาย แผนไทยท่ีมีในชุมชน เปน็ ต้น 1.4 ทศิ ทางในการ 2. ผเู้ รียนมีความรู้ ประกอบอาชีพ ความสามารถเกิด ทกั ษะในการประกอบ อาชีพ

3. ผเู้ รยี นมอี าชีพเสรมิ เกิดรายได้ 4. ผู้เรยี นใชเ้ วลาว่างให้ เกิดประโยชน์ 5. ผเู้ รยี นรูจ้ ักนา ความรูท้ ่มี ีอยูแ่ ลว้ มา พฒั นาฝมี อื ตนเอง เพอ่ื ใหไ้ ด้งานทีด่ ที ี่สุด 6. ผเู้ รยี นสามารถคดิ ตน้ ทนุ กาหนดราคาคา่ ให้บรกิ ารและจดั การ บรหิ ารเองได้ 7.รแู้ ละเข้าใจ ใน ศาสตร์การนวดไทย แบบมอื อาชพี เบือ้ งต้น ทั้งภาคทฤษฎแี ละ ภาคปฏบิ ัติไดแ้ ก่ ความร้ทู ีเ่ กี่ยวกับกาย วภิ าคศาสตรแ์ ละสรรี ะ วทิ ยาของมนุษย์ 8. ทาให้ผู้นวดสามารถ อธิบายหลกั การนวด และระบบร่างกายได้ อย่างน่าเชอื่ ถอื และ ถูกตอ้ งมากยง่ิ ขน้ึ 2 2. ทกั ษะการประกอบ 1.รู้และเขา้ ใจ ใน 2. ทกั ษะการประกอบ - วธิ สี อนแบบ 5 10 อาชีพการนวดแผนไทย ศาสตรก์ ารนวดไทย อาชีพการนวดแผนไทย บรรยาย ในรปู แบบต่างๆ แบบมืออาชีพเบือ้ งต้น ในรูปแบบต่างๆ - การจดั การ - ประเภทของการนวด ทง้ั ภาคทฤษฎแี ละ 2.1 ประเภทของการ เรียนรูแ้ บบใช้ แผนไทยโดยการ ภาคปฏิบัติได้แก่ นวดแผนไทยโดยการ คาถาม ประยกุ ตเ์ อาขอ้ ดีของ ความรทู้ เ่ี กยี่ วกบั กาย ประยกุ ตเ์ อาข้อดีของการ - วิธสี อนแบบ การนวดแบบต่างๆมา วิภาคศาสตรแ์ ละสรีระ นวดแบบต่างๆมา ศกึ ษาดว้ ยตนเอง ผสมผสานกัน วิทยาของมนษุ ย์ ผสมผสานกนั - วิธีสอนแบบ - ขัน้ ตอนและวธิ ีการ 2. ทาให้ผนู้ วดสามารถ แบง่ กลมุ่ ทางาน นวดเพ่ือสุขภาพ อธิบายหลกั การนวด

และระบบรา่ งกายได้ 2.2 วัสดุ อุปกรณ์ ใช้ - เอกสาร/ อยา่ งนา่ เชื่อถอื และ ประกอบในการนวดเพ่อื สิ่งพมิ พ์ทเ่ี กี่ยวกบั ถกู ต้องมากยง่ิ ข้ึน สขุ ภาพ การนวดแผนไทย 2.3 ขนั้ ตอนการนวด - ของจรงิ และฝกึ ปฏิบตั กิ ารนวด - ส่ือบุคคล เช่น แบบตา่ ง ๆเช่น การฝึก วิทยากร ผู้รใู้ น กาลงั นวิ้ มอื การรกั ษา ชมุ ชน สขุ ภาพทวั่ ไปของผนู้ วด -เตรยี มวสั ดุ และ และศลี ของผู้นวด อุปกรณ์ 2.4 การนาสมนุ ไพรไทย -ศาลาที่ฝึกการ มาใชป้ ระโยชนใ์ นการ เรยี นรู้ นวดเพอ่ื สขุ ภาพ 2.5 วิธีการแตง่ รสมอื และการลงจังหวะนว้ิ มือ ในการนวด 3 - การวเิ คราะหล์ ักษณะ -ผูเ้ รยี นรูแ้ ละเข้าใจ ใน 3. การกาหนดลมหายใจ - วธิ ีสอนแบบ 2 8 และคณุ ลกั ษณะของ ศาสตร์การนวดเพือ่ และมารยาทในขณะทา บรรยาย เส้นประธานสบิ แนว สขุ ภาพแบบมอื อาชีพ การนวด - การจดั การ - เสน้ อิทา เบอื้ งต้นทง้ั ภาคทฤษฎี 3.1 ขอ้ ห้ามและขอ้ ควร เรียนรู้แบบใช้ - เส้นปิงคลา และภาคปฏิบัติไดแ้ ก่ ระวงั ในการนวดแผนไทย คาถาม - เส้นสมุ นา ความร้ทู ่เี ก่ียวกับกาย - ข้อปฏบิ ัติหลังการนวด - วธิ สี อนแบบ - เสน้ กาลธารี วิภาคศาสตร์และสรรี ะ สาหรบั ผู้นวดและผถู้ กู ศึกษาด้วยตนเอง - ลกั ษณะของอาการท่ี วิทยาของมนษุ ย์ นวด - วธิ ีสอนแบบ เกดิ จากเสน้ ประธาน -ทาให้ผู้นวดสามารถ 3.2 โรคที่สามารถนวดได้ แบง่ กล่มุ ทางาน สบิ ผดิ ปกติ อธิบายหลกั การนวด และโรคทหี่ ้ามนวด - เอกสาร/ - การนวดเพอ่ื แก้ไข และระบบรา่ งกายได้ 3.3 การวิเคราะห์ สิง่ พิมพท์ เ่ี ก่ยี วกับ อาการทเี่ กดิ จากเสน้ อยา่ งนา่ เชอ่ื ถือและ ลักษณะและคณุ ลกั ษณะ การนวดแผนไทย ประธานสบิ ผิดปกติ ถูกต้องมากย่งิ ขนึ้ ของเสน้ ประธานสิบแนว - ของจริง - เสน้ อิทา - สอ่ื บุคคล เช่น - เส้นปงิ คลา วทิ ยากร ผรู้ ูใ้ น - เสน้ สุมนา ชุมชน - เสน้ กาลธารี

3.4 ลกั ษณะของ -เตรียมวัสดุ และ อาการท่เี กิดจาก อุปกรณ์ เสน้ ประสาทผิดปกติ -ศาลาที่ฝกึ การ เรียนรู้ 4 -แนวการนวดพน้ื ฐาน เพอื่ ประโยชน์ที่ได้รับ 4. แนวการนวด - วธิ ีสอนแบบ 2 8 และขอ้ ควรระวังในการ จากการนวดแผนไทย พนื้ ฐานและข้อควร บรรยาย นวด ขา , หลัง ,แขน , 1.ชว่ ยปรับสภาพความ ระวงั ในการนวด ขา , - การจัดการเรยี นรู้ ไหล่ ,บา่ , และศีรษะ เปน็ อย่ขู องคนในชุมชน หลงั ,แขน ,ไหล่ ,บ่า แบบใช้คาถาม ใหด้ ีขนึ้ และช่วยเสริม , และศรี ษะ - วิธสี อนแบบศึกษา เสรมิ อาชพี ใหม่ให้แก่ 4.1 การนวดพนื้ ฐาน ดว้ ยตนเอง ชมุ ชน ขา - วธิ ีสอนแบบ 2.ชว่ ยแก้ปัญหาจากการ - การนวดพ้ืนฐานขา แบง่ กลุ่มทางาน ว่างงานของสมาชกิ ใน ด้านนอก - เอกสาร/ส่งิ พิมพ์ ชุมชนและใช้เวลาว่างให้ - การนวดพน้ื ฐานขา ทเี่ ก่ียวกับการนวด เกดิ ประโยชน์ ดา้ นใน แผนไทย 3. ผเู้ รยี นจะได้เรียน 4.2 การนวดพื้นฐาน - ของจรงิ ความรพู้ นื้ ฐานท่ีจาเป็น หลงั - ส่ือบุคคล เชน่ ของการนวดไทย อาทิ วทิ ยากร ผรู้ ู้ใน เชน่ ความรู้เบ้อื งตน้ ทง้ั ชมุ ชน ภาคทฤษฎี และ -เตรยี มวัสดุ และ ภาคปฏบิ ตั ิ อปุ กรณ์ 4.ความรเู้ กย่ี วกบั กาย -ศาลาท่ีฝึกการ วภิ าคศาสตร์ และ เรียนรู้ สรรี วทิ ยาของมนษุ ย์ ทฤษฎกี ารแพทย์แผน ไทย และการนวดไทย ตาม แนว เสน้ พ้นื ฐานทวั่ ร่างกาย 5.ช่วยเพ่มิ รายได้ลด รายจา่ ยแก่สมาชกิ ใน ชมุ ชน

5 (ต่อ) 1.ชว่ ยปรบั สภาพความ 5. แนวการนวด - วิธีสอนแบบ 28 -แนวการนวด พนื้ ฐานและข้อ เปน็ อยู่ของคนในชุมชนให้ดี พน้ื ฐานและขอ้ ควร บรรยาย 16 34 ควรระวงั ในการ 50 นวด ขา , หลัง , ขน้ึ และช่วยเสริมเสริมอาชีพ ระวงั ในการนวด ขา , - การจดั การเรยี นรู้ แขน ,ไหล่ ,บ่า , และศรี ษะ ใหม่ให้แกช่ มุ ชน หลัง ,แขน ,ไหล่ ,บ่า , แบบใช้คาถาม 2.ชว่ ยแกป้ ญั หาจากการ และศรี ษะ - วธิ ีสอนแบบศกึ ษา วา่ งงานของสมาชกิ ในชมุ ชน 5.1 การนวดพน้ื ฐาน ด้วยตนเอง และใชเ้ วลาวา่ งให้เกดิ แขน - วิธีสอนแบบ ประโยชน์ 5.2 การนวดพื้นฐาน แบง่ กล่มุ ทางาน 3. ผเู้ รียนจะไดเ้ รียนความรู้ ไหล่ - เอกสาร/ส่ิงพมิ พ์ พนื้ ฐานทจี่ าเปน็ ของการ 5.3 การนวดพื้นฐานบ่า ทีเ่ กี่ยวกบั การนวด นวดไทย อาทเิ ช่น ความรู้ 5.4 การนวดพ้ืนฐาน แผนไทย เบือ้ งตน้ ท้งั ภาคทฤษฎี และ ศีรษะ - ของจริง ภาคปฏบิ ตั ิ - สื่อบุคคล เชน่ 4.ความรู้เก่ยี วกับกายวภิ าค วทิ ยากร ผู้รู้ใน ศาสตร์ และสรีรวทิ ยาของ ชุมชน มนุษย์ ทฤษฎกี ารแพทย์ -เตรียมวสั ดุ และ แผนไทย และการนวดไทย อุปกรณ์ ตาม แนว -ศาลาที่ฝึกการ เส้นพน้ื ฐานทั่วร่างกาย เรียนรู้ 5.ช่วยเพม่ิ รายไดล้ ดรายจ่าย แกส่ มาชกิ ในชมุ ชน รวม (ชว่ั โมง) รวมทงั้ ส้ิน (ชัว่ โมง) ส่อื การเรียนรู้ 1. เอกสาร/ส่ิงพิมพท์ ีเ่ ก่ยี วกับการนวดแผนไทย 2. ทน่ี อน , ผา้ ห่มผนื เลก็ 3. ชดุ สาหรับใส่นวด ของผ้นู วดและลกู ค้า 4. สอ่ื จรงิ ไดแ้ ก่ - สอื่ บุคคล เช่น วิทยากร ผูร้ ู้ในชุมชน - สื่อวสั ดุ และอุปกรณ์ CD,DVD - ศาลาที่ฝกึ การเรยี นรู้

การวดั และประเมนิ ผล 1. สงั เกตจากความสนใจและทศั นคตขิ องผู้เข้ารับการอบรม 2. ทดสอบความรดู้ ว้ ยแบบทดสอบ กอ่ นและหลงั เขา้ รับการอบรม 3. ประเมนิ ผลจากแบบทดสอบ เงอ่ื นไขการจบหลกั สตู ร ผา่ นเกณฑ์ 80 % ของชว่ งเวลาการอบรม เอกสารหลกั ฐานการศกึ ษาที่จะได้รับหลงั จากจบหลกั สตู ร เกยี รติบตั รผู้ผ่านเกณฑ์ “หลักสูตรการนวดเพอ่ื สุขภาพ” จานวน 50 ชั่วโมง การเทียบโอน เทียบโอนประสบการณ์ ผ่านการประกอบอาชีพด้านการนวด 3 ปี ขึน้ ไป ลงช่อื ....................................................ผู้เสนอหลักสตู ร (นางสาวนงลักษณ์ พมิ โกทา) หัวหน้า กศน.ตาบลกุดสะเทยี น ลงชอ่ื ...................................................ผู้เหน็ ชอบโครงการ (นายธนากร ไชยโภคา) หัวหน้ากลุม่ งานการศกึ ษาต่อเน่ือง ลงชื่อ................................................ผ้อู นมุ ัตโิ ครงการ (นายประมวล ไชยศร)ี ผู้อานวยการศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศยั อาเภอศรบี ุญเรอื ง