ระบบย่อยอาหาร

ระบบย่อยอาหาร digestive system วิทยาศาสตร์ ช้นั ป.6 ครูแวไฮนี เจ๊ะเลา๊ ะ โรงเรียนบา้ นบาตู มิตรภาพท่ี 66

การย่อยอาหาร Digestion หมายถึง การทาใหส้ ารอาหารทมี่ โี มเลกลุ ขนาดใหญ่ กลายเป็นสารอาหารที่มโี มเลกลุ เล็กลงจนกระทั่งแพร่ผา่ นเยอ่ื หุ้มเซลลไ์ ด้ การย่อยอาหารในร่างกายมี 2 วิธี คือ 1. การย่อยเชิงกล คอื การบดเคย้ี วอาหารโดยฟัน เปน็ การเปล่ียนแปลงขนาดโมเลกลุ ทา ให้สารอาหารมขี นาดเลก็ ลง 2. การย่อยเชงิ เคมี คอื การเปล่ยี นแปลงขนาดโมเลกลุ ของสารอาหารโดยใช้เอนไซม์ที่ เกยี่ วข้องทาให้โมเลกลุ ของสารอาหารเกิดการเปลีย่ นแปลงทางเคมีได้โมเลกุลท่มี ขี นาดเล็กลง วทิ ยาศาสตร์ ชนั้ ป.6 ระบบย่อยอาหาร digestive system

อวัยวะทเี่ ก่ยี วขอ้ งกบั การยอ่ ยอาหาร ปาก คอหอย หลอดอาหาร กระเพาะอาหาร ลาไสเ้ ล็ก ลาไส้ใหญ่ อวยั วะทยี่ ่อยอาหารแตไ่ มใ่ ชท่ างเดนิ อาหาร ตบั ตับออ่ น ถงุ นา้ ดี อวยั วะทเ่ี ป็นทางเดินอาหารแตไ่ มย่ ่อยอาหาร คอหอย หลอดอาหาร ลาไส้ใหญ่ วทิ ยาศาสตร์ ช้ันป.6 ระบบย่อยอาหาร digestive system

เมื่อรบั ประทานอาหารอาหารจะเคล่ือนที่ผา่ นอวัยวะที่เก่ยี วข้องกบั ทางเดนิ อาหารเพ่ือเกิดการย่อยตามลาดับดังตอ่ ไปนี้ ปาก ( mouth) มีการย่อยเชงิ กล โดยการบดเคยี้ วของฟนั และมีการ ย่อยทางเคมโี ดยเอนไซมอ์ ะไมเลสหรอื ไทยาลนี ซึง่ ทางานได้ดใี นสภาพที่เป็นเบส เลก็ น้อย วิทยาศาสตร์ ชัน้ ป.6 ระบบย่อยอาหาร digestive system

ฟัน เปน็ อวยั วะส่วนหน่งึ ที่ยอ่ ยอาหาร หน้าท่ีของฟันยังช่วย ฉกี บด และ คลกุ เคลา้ อาหารกับน้าลาย ฟนั น้านมมี 20 ซี่ ฟันแทม้ ี 32 ซ่ี ลิน้ ช่วยคลุกเคลา้ อาหารกบั น้าลาย และกวาดอาหารสง่ ตอ่ ไปทหี่ ลอดอาหาร ต่อมนา้ ลาย ทาหน้าทีข่ ับน้าลายออกมาทาให้ปากชุม่ ช้นื ชว่ ยคลุกเคลา้ อาหาร ทาใหอ้ าหารออ่ นตวั ลงสะดวกแกก่ ารกลืน วิทยาศาสตร์ ชน้ั ป.6 ระบบยอ่ ยอาหาร digestive system

ต่อมน้าลาย (Silvary Gland) เป็นต่อมมีท่อ ทาหน้าท่ผี ลติ นา้ ลาย (Saliva) ต่อมนา้ ลายจะ ผลติ นา้ ลายไดว้ นั ละ 1 – 1.5 ลิตร ตอ่ มนา้ ลายของคนมีอยู่ 3 คู่ คอื 1. ต่อมนา้ ลายใต้ลิน้ (Sublingual Gland) 1 คู่ 2. ต่อมนา้ ลายใต้ขากรรไกรล่าง (Submandibulary Gland) 1 คู่ 3. ตอ่ มนา้ ลายข้างกกหู (Parotid Gland) 1 คู่ วิทยาศาสตร์ ชัน้ ป.6 ระบบยอ่ ยอาหาร digestive system

ต่อมนา้ ลายท้งั 3 คนู่ ้ี ทาหนา้ ท่ีสร้างน้าลายที่มีเอนไซม์อะไมเลส ซึ่งเปน็ เอนไซม์ที่ ยอ่ ยสารอาหารจาพวกแป้งเท่านน้ั เอนไซมใ์ นนา้ ลาย คอื ไทยาลนิ หรืออะไมเลสจะย่อยแปง้ ในระยะเวลาส้นั ๆ ในขณะทีอ่ ยู่ ในช่องปากให้กลายเปน็ เดกซท์ ริน (Dextrin) ซ่งึ เปน็ คาร์โบไฮเดรตทมี่ ีโมเลกลุ เล็กกวา่ แปง้ แตใ่ หญ่กวา่ น้าตาล และถูกยอ่ ยต่อไปจนเป็นน้าตาลโมเลกลุ คู่ คือ มอลโตส วทิ ยาศาสตร์ ช้นั ป.6 ระบบยอ่ ยอาหาร digestive system

การย่อยภายในปาก แป้ง อะไมเลสหรือไทยาลนิ นา้ ตาลมอลโตส

คอหอย (pharynx) เป็นทางผา่ นของอาหาร ซึ่งไม่มกี ารยอ่ ยใดๆ ทง้ั สนิ้ วิทยาศาสตร์ ช้นั ป.6 ระบบยอ่ ยอาหาร digestive system

หลอดอาหาร(esophagus) มีลกั ษณะ เปน็ กลา้ มเนอ้ื เรียบมีการย่อยเชิงกลโดยการ บีบตวั ของกลา้ มเน้อื ทางเดินอาหาร เป็น ชว่ งๆ เรยี กว่า “ เพอริสตสั ซสิ (peristalsis)” เพ่อื ใหอ้ าหารเคล่ือนทลี่ ง สู่กระเพาะอาหาร วทิ ยาศาสตร์ ช้ันป.6 ระบบย่อยอาหาร digestive system

กระเพาะอาหาร(stomach) มกี ารย่อยเชิงกลโดยการ บีบตวั ของกลา้ มเนอ้ื ทางเดนิ อาหารและมกี ารย่อยทางเคมี โดยเอนไซมเ์ พปซิน (pepsin) ซ่งึ จะทางานได้ดีในสภาพท่ี เป็นกรด วทิ ยาศาสตร์ ช้ันป.6 ระบบย่อยอาหาร digestive system

โดยปกติอาหารจะอยใู่ นกระเพาะอาหาร นาน 30 นาทีถึง 3 ชั่วโมง ซง่ึ ขึน้ อยูก่ บั ชนดิ ของ อาหารนน้ั ๆ กระเพาะอาหารกม็ กี ารดดู ซมึ อาหารบาง ชนิดได้ แต่ปริมาณนอ้ ยมาก เช่น น้า แรธ่ าตุ น้าตาลโมเลกุลเด่ียว วทิ ยาศาสตร์ ช้ันป.6 ระบบยอ่ ยอาหาร digestive system

ลาไส้ เลก็ ลาไสเ้ ลก็ (small intestine) เปน็ บริเวณท่มี ีการยอ่ ยและการดูดซึมมากท่สี ุด โดยเอนไซมใ์ นลาไส้เล็กจะทางานไดด้ ใี นสภาพที่เปน็ เบส วทิ ยาศาสตร์ ชัน้ ป.6 ระบบยอ่ ยอาหาร digestive system

น้าดี (bile) ถุงนา้ ดี (Gall Bladder) เป็นสารท่ีผลิตมาจากตบั (liver) แล้ว ระบบยอ่ ยอาหาร digestive system ไปเก็บไวท้ ถี่ งุ นา้ ดี (gall bladder) นา้ ดีไมใ่ ชเ่ อนไซม์ เพราะไมใ่ ชส่ ารประกอบ ประเภทโปรตนี นา้ ดจี ะทาหนา้ ทีย่ ่อยโมเลกลุ ของโปรตนี ใหเ้ ลก็ ลงแลว้ น้ายอ่ ยจากตับอ่อน จะยอ่ ยตอ่ ทาใหไ้ ดอ้ นุภาคทเ่ี ลก็ ทีส่ ุด วทิ ยาศาสตร์ ชั้นป.6

นา้ ดี (bile) เปน็ สารทีผ่ ลิตมาจากตบั (liver) แลว้ ไปเก็บไว้ท่ถี งุ น้าดี (gall bladder) น้าดีไมใ่ ช่เอนไซม์ เพราะไม่ใชส่ ารประกอบ ประเภทโปรตนี น้าดจี ะทาหน้าท่ี ยอ่ ยโมเลกลุ ของโปรตนี ใหเ้ ลก็ ลงแลว้ น้าย่อยจากตบั ออ่ นจะย่อยต่อทาใหไ้ ด้ อนุภาคท่ีเล็กที่สดุ วทิ ยาศาสตร์ ชน้ั ป.6 ระบบย่อยอาหาร digestive system

ลาไสใ้ หญ่ (large intestine ) ทีล่ าไสใ้ หญ่ไมม่ กี ารย่อย แตท่ าหนา้ ทเี่ ก็บ กากอาหารและดดู ซมึ นา้ ออกจากกากอาหาร ดงั นน้ั ถ้าไม่ถา่ ยอุจจาระเป็น เวลาหลายวันตดิ ตอ่ กันจะทาใหเ้ กิดอาการทอ้ งผูก ถา้ เป็นบอ่ ยๆจะทาใหเ้ กดิ โรคริดสีดวงทวาร วิทยาศาสตร์ ชัน้ ป.6 ระบบยอ่ ยอาหาร digestive system

การดูดซึมในลาไส้ ใหญ่ การดูดซึมอาหารท่ียอ่ ยแลว้ ส่วนใหญ่เกิดข้ึนที่ผนงั ลาไสเ้ ลก็ ส่วนอาหารที่ไม่ถูกยอ่ ยหรือยอ่ ยไม่ได้ กจ็ ะถูกส่งไปยงั ลาไสใ้ หญ่ ส่วนตน้ ของลาไส้ใหญ่ มีไส้เลก็ ๆ ปลายตนั เรียกวา่ ไสต้ ิ่ง วทิ ยาศาสตร์ ช้ันป.6 ระบบย่อยอาหาร digestive system

อาหารท่เี หลอื จากการยอ่ ย ระบบยอ่ ยอาหาร digestive system และดูดซึมแล้ว จะผา่ นเข้าสู่ลาไส้ ใหญ่ ลาไสใ้ หญ่ มีแบคทีเรียอยู่จานวน มาก ซึ่งจะใช้ประโยชนจ์ ากกากอาหาร น้ี นอกจากนน้ั แบคทีเรยี บางชนิดยัง สงั เคราะห์วติ ามนิ บางชนดิ เชน่ วติ ามิน เค วิตามินบี 12 วทิ ยาศาสตร์ ชน้ั ป.6

ท้ายสุดของไสต้ รงเป็นกลา้ มเน้อื หรู ูดแข็งแรงมาก มีลกั ษณะเป็นวงรอบปาก ทวารหนกั ทาหนา้ ท่บี บี ตัวในการขบั ถา่ ย และผนังภายในลาไส้ใหญจ่ ะขับเมอื ก ออกมาหลอ่ ล่นื ก้อนอาหาร วทิ ยาศาสตร์ ช้ันป.6 ระบบย่อยอาหาร digestive system

จบการนาเสนอ วทิ ยาศาสตร์ ชั้นป.6 ระบบย่อยอาหาร digestive system