หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี

แผนการจดั การเรียนรู้ รายวิชาการออกแบบและเทคโนโลยี ชนั้ มัธยมศกึ ษาปีที่ 1 หนว่ ยการเรยี นรูท้ ่ี 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี เล่มท่ี 3 นายอิทธฤิ ทธิ์ มหิสยา ตาแหน่ง ครู วทิ ยฐานะ ครูชานาญการ โรงเรียนประชาสามคั คี สานักงานเขตพื้นทีก่ ารศึกษาประถมศึกษาสรุ นิ ทร์ เขต 3 สานกั งานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน กระทรวงศึกษาธิการ

แผนการจัดการเรยี นรู้ รายวิชาการออกแบบและเทคโนโลยี ชน้ั มัธยมศึกษาปีที่ 1 หนว่ ยการเรยี นรทู้ ี่ 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี นายอิทธิฤทธิ์ มหิสยา ตำแหน่ง ครู วทิ ยฐานะ ครชู ำนาญการ โรงเรยี นประชาสามคั คี สำนักงานเขตพื้นท่กี ารศกึ ษาประถมศกึ ษาสรุ ินทร์ เขต 3 สาํ นักงานคณะกรรมการการศกึ ษาขนั้ พืน้ ฐาน กระทรวงศึกษาธิการ

คำนำ แผนการจัดการเรียนรู้ รายวิชาการออกแบบและเทคโนโลยี ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ใช้เป็นแนวทาง วางแผนจัดการเรียนรู้แก่ผู้เรียน โดยจัดทำเป็นหน่วยการเรียนรู้อิงมาตรฐานและออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ ตามแนวคิดการออกแบบย้อนกลับ (Backward Design) ตลอดจนเน้นกิจกรรมแบบ Active Learning อันจะ ช่วยให้ผู้ปกครองและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการประเมินคุณภาพการศึกษา สามารถมั่นใจในผลการเรียนรู้ และคุณภาพของผู้เรียนทีม่ หี ลักฐานตรวจสอบผลการเรียนร้อู ย่างเป็นระบบ ผู้จัดทำขอขอบคุณท่านผู้มีส่วนเกี่ยวข้องที่ได้ให้คำปรึกษา แนะนำ แก้ไข ตรวจทาน และ ข้อเสนอแนะที่เป็นประโยชน์อย่างยิ่งในการจัดทำแผนการจัดการเรียนรู้ รายวิชาการออกแบบและเทคโนโลยี ช้นั มัธยมศกึ ษาปีท่ี 1 ให้สมบูรณ์ย่ิงขึ้น อิทธฤิ ทธ์ิ มหสิ ยา

สารบัญ หน้า 67 9 72 หน่วยการเรียนรทู้ ี่ 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี 81 90 แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 1 การเลือกใช้วสั ดุ อุปกรณ์ และเครือ่ งมือ แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 2 ศึกษากรณตี ัวอยา่ ง แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 3 พัฒนาโครงงาน

หน่วยการเรยี นรู้ท่ี 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี หน่วยการเรียนร้ทู ่ี 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี เวลา 11 ชั่วโมง 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตวั ชว้ี ดั ว 4.1 เข้าใจแนวคิดหลักของเทคโนโลยีเพื่อการดำรงชีวิตในสังคมที่มีการเปล่ียนแปลงอย่างรวดเร็ว ใช้ ความรู้และทักษะทางด้านวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และศาสตร์อื่นๆ เพื่อแก้ปัญหา หรือ พัฒนา งานอย่างมีความคิดสร้างสรรค์ด้วยกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรม เลือกใช้เทคโนโลยีอย่าง เหมาะสมโดยคำนึงผลกระทบต่อชีวติ สังคม และสิง่ แวดล้อม ว 4.1 ม.4/5 ใช้ความรู้ และทักษะที่เก่ียวกับวัสดุ อุปกรณ์ เครื่องมือ กลไก ไฟฟ้า และ อิเล็กทรอนิกส์ เพื่อแก้ปัญหาหรือพัฒนางานได้อย่างถูกต้อง เหมาะสม และ ปลอดภัย 2. สาระการเรียนรู้ 2.1 สาระการเรียนร้แู กนกลาง 1) วัสดุแต่ละประเภทมีสมบัติแตกต่างกัน เช่น ไม้ โลหะ พลาสติก จึงต้องมีการวิเคราะห์สมบัติ เพ่ือ เลอื กใช้ให้เหมาะสมกับลักษณะของงาน 2) การสร้างชิ้นงานอาจใช้ความรู้ เร่ือง กลไก ไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์ เช่น LED บัซเซอร์ มอเตอร์ วงจรไฟฟา้ 3) อุปกรณ์และเครื่องมือในการสรา้ งช้ินงาน หรอื พัฒนาวิธีการมหี ลายประเภท ต้องเลอื กใช้ให้ถูกต้อง เหมาะสม และปลอดภยั รวมท้ังรจู้ ักเกบ็ รักษา 2.2 สาระการเรียนร้ทู ้องถิน่ (พจิ ารณาตามหลกั สูตรสถานศกึ ษา) 3. สาระสำคัญ/ความคดิ รวบยอด การสร้างผลงานออกแบบและเทคโนโลยี ควรคำนึงถึงวัสดุแต่ละประเภทมีสมบัติแตกต่างกัน เช่น ไม้ โลหะ พลาสติก จงึ ต้องมีการวิเคราะห์สมบัติ เพ่ือเลอื กใชใ้ ห้เหมาะสมกับลักษณะของงาน และการสร้างชิ้นงาน อาจใช้ความรู้ เรื่อง กลไก ไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์ เช่น LED บัซเซอร์ มอเตอร์ วงจรไฟฟ้า ดังน้ัน อุปกรณ์และ เครื่องมอื ในการสร้างชน้ิ งาน หรือพฒั นาวิธีการมีหลายประเภท ต้องเลือกใช้ให้ถูกต้องเหมาะสม และปลอดภัย รวมทั้งรู้จักเก็บรักษา สามารถศึกษากรณีตัวอย่าง เพื่อพัฒนาโครงงาน ประดิษฐ์อุปกรณ์ท่ีช่วยอำนวยความ สะดวก แกไ้ ขปญั หาทีเ่ กิดขน้ึ ในการดำรงชวี ิต 61

หนว่ ยการเรยี นรทู้ ่ี 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี 4. สมรรถนะสำคัญของผ้เู รียนและคุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์ สมรรถนะสำคญั ของผเู้ รยี น คณุ ลักษณะอนั พงึ ประสงค์ 1. ความสามารถในการส่อื สาร 1. มีวินยั รบั ผิดชอบ 2. ความสามารถในการคดิ 2. ซื่อสตั ย์ สุจริต 3. ใฝเ่ รียนรู้ 1) ทักษะการคดิ วิเคราะห์ 4. มงุ่ ม่นั ในการทำงาน 2) ทักษะการคิดอย่างสรา้ งสรรค์ 3) ทักษะการคดิ อย่างเป็นระบบ 3. ความสามารถในการแก้ปัญหา 4. ความสามารถในการใช้ทักษะชวี ติ 5. ความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยี 5. ชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) 1. ใบงานท่ี 1.1 เรื่อง การเลอื กใชว้ ัสดุอปุ กรณ์ และเครือ่ งมือ 2. ใบงานท่ี 1.2 เรื่อง ศกึ ษากรณีตวั อย่าง หมวกจกั รยานอจั ฉริยะ และหุ่นยนตป์ ากกา 3. ใบงานท่ี 1.3 เรอื่ ง พฒั นาโครงงาน 4. ผงั มโนทศั น์ เรื่อง การเลือกใช้วสั ดอุ ุปกรณ์ และเคร่ืองมือ 5. ผงั ความคิด เร่ือง ศึกษากรณตี วั อย่าง หมวกจักรยานอัจฉรยิ ะ และหุ่นยนตป์ ากกา 6. รายงานโครงงานวิทยาศาสตร์ เรือ่ ง โครงงานสิ่งประดิษฐ์ 7. PowerPoint เรื่อง โครงงานส่ิงประดษิ ฐ์ 6. การวดั และการประเมินผล รายการวดั วิธวี ัด เครือ่ งมอื เกณฑ์การประเมนิ 6.1 การประเมินชนิ้ งาน/ - ตรวจผังมโนทศั น์ เรือ่ ง แบบประเมนิ ชิ้นงาน/ ระดับคุณภาพ 2 ภาระงาน (รวบยอด) การเลือกใช้วสั ดุ ภาระงาน ผ่านเกณฑ์ อปุ กรณ์และเครอ่ื งมอื - ตรวจผังความคดิ เรอื่ ง ศกึ ษากรณีตัวอย่าง หมวกจกั รยานอจั ฉรยิ ะ และห่นุ ยนตป์ ากกา - ตรวจ PowerPoint เร่ือง พัฒนาโครงงาน - รายงานโครงงาน วทิ ยาศาสตร์ 62

หนว่ ยการเรยี นรูท้ ่ี 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี รายการวดั วิธวี ดั เครอ่ื งมอื เกณฑก์ ารประเมิน 6.2 การประเมนิ ก่อนเรยี น ตรวจแบบทดสอบ แบบทดสอบกอ่ นเรยี น ประเมินตามสภาพ - แบบทดสอบกอ่ น กอ่ นเรียน จริง เรียนหน่วยการ เรยี นรูท้ ี่ 3 เร่อื ง ผลงาน ออกแบบและ เทคโนโลยี 6.3 การประเมินระหวา่ ง การจดั กจิ กรรม 1) การเลือกใช้วัสดุ - ตรวจใบงานท่ี 1.1 - ใบงานท่ี 1.1 ร้อยละ 60 ผา่ น - ใบงานท่ี 1.2 เกณฑ์ อปุ กรณ์และเครอ่ื งมอื รอ้ ยละ 60 ผา่ น เกณฑ์ 2) การศึกษากรณี - ตรวจใบงานท่ี 1.2 ตัวอยา่ ง หมวก จกั รยานอัจฉรยิ ะ และหุ่นยนต์ปากกา 3) การพฒั นาโครงงาน - ตรวจใบงานท่ี 1.3 - ใบงานท่ี 1.3 รอ้ ยละ 60 ผา่ น เกณฑ์ 3) การนำเสนอผลงาน - ประเมินการนำเสนอ - ผลงานท่นี ำเสนอ ระดับคุณภาพ 2 ผลงาน ผา่ นเกณฑ์ 4) พฤติกรรมการ - แบบสงั เกต ระดับคุณภาพ 2 ทำงานรายบคุ คล - สังเกตพฤติกรรม พฤติกรรม การ ผ่านเกณฑ์ การทำงานรายบคุ คล ทำงานรายบคุ คล 5) พฤติกรรมการ - สังเกตพฤตกิ รรมการ - แบบสังเกต ระดับคุณภาพ 2 ทำงานกลุม่ ผ่านเกณฑ์ ทำงานกลมุ่ พฤติกรรมการ 6) คุณลกั ษณะ ระดบั คุณภาพ 2 อันพึงประสงค์ ทำงานกลุ่ม ผา่ นเกณฑ์ - สงั เกตความมีวินัย - แบบประเมนิ รับผิดชอบ ใฝ่เรยี นรู้ คุณลักษณะ และมงุ่ มนั่ ในการทำงาน อนั พึงประสงค์ 63

หนว่ ยการเรยี นรทู้ ี่ 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี รายการวัด วิธวี ัด เคร่ืองมือ เกณฑก์ ารประเมนิ 6.4 การประเมินหลงั เรยี น ตรวจแบบทดสอบ แบบทดสอบหลังเรยี น ร้อยละ 60 ผา่ น - แบบทดสอบหลังเรียน หลังเรียน เกณฑ์ หน่วยการเรียนรู้ท่ี 3 เร่ือง ผลงานออกแบบ และเทคโนโลยี 7. กิจกรรมการเรยี นรู้ เวลา 2 ช่ัวโมง เวลา 4 ชั่วโมง  เรอ่ื งท่ี 1 : การเลอื กใช้วัสดุอุปกรณ์ และเคร่อื งมือ เวลา 5 ช่ัวโมง วธิ ีสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ 5Es (5Es Instructional Model)  เรื่องท่ี 2 : ศึกษากรณีตวั อย่าง หมวกจกั รยานอจั ฉรยิ ะ และห่นุ ยนตป์ ากกา วธิ ีสอนแบบใช้ปญั หาเปน็ ฐาน (Problem based Learning)  เร่ืองท่ี 3 : พัฒนาโครงงาน วธิ สี อนแบบใชโ้ ครงงานเป็นฐาน (Project based Learning) (รวมเวลา 11 ชว่ั โมง) 8. สื่อ/แหลง่ การเรยี นรู้ 8.1 สื่อการเรยี นรู้ 1) หนังสือเรียน รายวิชาพ้ืนฐานวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลยี) ม.1 หน่วย การเรียนรู้ท่ี 3 2) ใบงานที่ 1.1 เรอื่ ง การเลือกใช้วัสดอุ ุปกรณ์ และเครือ่ งมือ 3) ใบงานท่ี 1.2 เรือ่ ง ศกึ ษากรณีตวั อย่าง หมวกจักรยานอจั ฉริยะ และหุ่นยนต์ปากกา 4) ใบงานท่ี 1.3 เรื่อง พฒั นาโครงงาน 8.2 แหลง่ เรยี นรู้ 1) ห้องเรียน 2) ห้องสมดุ 3) แหล่งขอ้ มูลสารสนเทศ 64

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี แบบทดสอบก่อนเรียน หนว่ ยการเรียนรทู้ ี่ 3 คำชี้แจง : ใหน้ กั เรียนเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว 1. ถ้าต้องการผลิตเก้าอี้ที่มีสมบัติแข็งแรง ทนทาน 6. ในการเลือกใชว้ สั ดุเซรามกิ ควรคำนงึ ถึงสมบตั ิต่าง ๆ ขอ้ ใดเปน็ ขอ้ จำกัดวสั ดุเซรามกิ ไม่นำไฟฟ้า เราควรเลือกใช้วัสดุใดจึงจะเหมาะสม 1. นำ้ หนักเบา , มคี วามแขง็ แรง ท่ีสดุ 1. ไม้ 2. เทอรม์ อพลาสติก 2. แขง็ แรงไมเ่ ปราะ , รับน้ำหนักได้มาก 3. โลหะ 4. พลาสติกเทอร์มอเซต 3. ทนความร้อน , ทนต่อการขดั สี 2. วสั ดใุ นข้อใด แตกต่างไปจากพวก 4. ลดแรงเสียดทาน , เปน็ ฉนวน 1. เหล็กกล้า 2. ทองแดง 7. การใชค้ วามรู้ ทักษะ การเลอื กวัสดุ อปุ กรณ์ กลไกใน 3. อะลูมิเนยี ม 4. สงั กะสี การสร้างต้นแบบให้เหมาะสม คอื ขน้ั ตอนใด 3. ขอ้ ใดเป็นการเลือกใช้วัสดทุ ี่ ไม่เหมาะสม 1. รวบรวมข้อมลู 2. เลือกวิธแี กป้ ญั หา 1. รถถัง : เหล็กกลา้ 3. ออกแบบวธิ กี ารแก้ปัญหา 4. ปรบั ปรุง แก้ไข 2. กระปอ๋ งน้ำอัดลม : อะลมู เิ นยี ม 8. การนำเสนอผลงาน “หมวกอัจฉรยิ ะ” เหมาะสมท่สี ดุ 3. สายไฟฟ้า : ทองแดง ทำให้เห็นลำดบั ข้นั ตอนการสรา้ งสรรค์ชนิ้ งานคืออะไร 4. สะพาน : สงั กะสี 1. ผังมโนทศั น์ 2. แผนผงั ความเขา้ ใจ 4. การผลติ ชิ้นส่วนรถแขง่ ใชเ้ ส้นใยแกว้ เสริมแรงมี 3. บรรยาย 4. เขียนสตอรบี่ อรด์ สมบตั ิ แขง็ แรง ทนแรงดงึ ได้สูง จดั เป็นวัสดปุ ระเภท ใด 2. วสั ดผุ สม 9. แนวทางการออกแบบ พัฒนาตอ่ ยอดชน้ิ งาน“หนุ่ ยนต์ 1. โลหะ ปากกา” ให้ใช้ประโยชนไ์ ด้มากยงิ่ ขน้ึ คือขั้นตอนใด 1. รวบรวมข้อมูล 2. เลอื กวธิ แี กป้ ัญหา 3. โลหะผสม 4. พอลิเมอร์ 5. การเลือกใชว้ สั ดทุ ีต่ อ้ งคำนงึ ถึง การยืดและหดตัว 3. ออกแบบวธิ ีการแก้ปัญหา 4. ปรับปรงุ แก้ไข ความแขง็ ความสามารถในการรับน้ำหนกั ความสึกหรอ ต้องพจิ ารณาจากสมบตั ิของวัสดใุ ด 10. จุดประสงค์หลกั ของการสรา้ ง “หนุ่ ยนตป์ ากกา”ทเ่ี น้น 1. สมบัตทิ างเคมี การแก้ปัญหา คอื ขอ้ ใด 1. ผูพ้ กิ ารทางสายตาสามารถเขยี นโดยฟังจากเสยี งพูด 2. สมบตั ทิ างกายภาพ 2. สรา้ งนวตั กรรมแทนปากกาลกู ลืน่ 3. สมบตั เิ ชิงกล 3. สร้างอปุ กรณช์ ่วยในการผอ่ นแรง 4. สมบตั เิ ชงิ มติ ิ 4. สรา้ งความสนใจในการเขียนหนงั สอื เฉลย 1. 1 2. 1 3. 4 4. 2 5. 3 6. 2 7. 3 8. 4 9. 4 10. 1 65

หนว่ ยการเรยี นรทู้ ่ี 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี แบบทดสอบหลังเรียน หน่วยการเรียนรทู้ ี่ 3 คำช้ีแจง : ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกต้องท่ีสุดเพียงข้อเดียว 1. ในการเลอื กใช้วสั ดเุ ซรามกิ ควรคำนงึ ถงึ สมบัตติ ่าง ๆ 6. จุดประสงค์หลักของการสร้าง “ห่นุ ยนต์ปากกา”ท่เี นน้ ข้อใดเป็นข้อจำกดั วสั ดุเซรามกิ การแกป้ ัญหา คอื ข้อใด 1. น้ำหนกั เบา , มีความแข็งแรง 1. ผูพ้ ิการทางสายตาสามารถเขียนโดยฟังจากเสียงพูด 2. แขง็ แรงไม่เปราะ , รับน้ำหนกั ได้มาก 2. สรา้ งนวัตกรรมแทนปากกาลูกล่นื 3. ทนความรอ้ น , ทนต่อการขัดสี 3. สร้างอุปกรณช์ ว่ ยในการผ่อนแรง 4. ลดแรงเสียดทาน , เป็นฉนวน 4. สร้างความสนใจในการเขยี นหนังสือ 2. การใชค้ วามรู้ ทักษะ การเลือกวสั ดุ อปุ กรณ์ กลไก 7. ถ้าต้องการผลิตเกา้ อี้ที่มีสมบตั ิแขง็ แรง ทนทาน ในการสรา้ งตน้ แบบใหเ้ หมาะสม คือขัน้ ตอนใด ไม่นำไฟฟ้า เราควรเลอื กใชว้ ัสดใุ ดจึงจะเหมาะสมทีส่ ดุ 1. รวบรวมข้อมูล 2. เลอื กวิธีแก้ปัญหา 1. ไม้ 2. เทอร์มอพลาสตกิ 3. ออกแบบวธิ กี ารแก้ปัญหา 4. ปรบั ปรงุ แก้ไข 3. โลหะ 4. พลาสติกเทอร์มอเซต 3. การผลติ ช้ินสว่ นรถแขง่ ใช้เส้นใยแก้วเสริมแรงมี 8. วัสดุในข้อใด แตกต่างไปจากพวก สมบตั ิ แขง็ แรง ทนแรงดึงไดส้ ูง จดั เปน็ วสั ดุประเภท 1. เหลก็ กลา้ 2. ทองแดง ใด 3. อะลมู เิ นยี ม 4. สงั กะสี 1. โลหะ 2. วสั ดผุ สม 9. การเลอื กใชว้ สั ดุท่ตี ้องคำนึงถึง การยดื และหดตัว 3. โลหะผสม 4. พอลเิ มอร์ ความแขง็ ความสามารถในการรบั นำ้ หนัก ความ 4. การนำเสนอผลงาน “หมวกอัจฉรยิ ะ” เหมาะสม สกึ หรอ ต้องพจิ ารณาจากสมบตั ขิ องวสั ดใุ ด 1. สมบัตทิ างเคมี ที่สุดทำใหเ้ ห็นลำดับขน้ั ตอนการสรา้ งสรรค์ชิน้ งาน 2. สมบตั ิทางกายภาพ คอื อะไร 1. ผังมโนทศั น์ 2. แผนผังความเขา้ ใจ 3. สมบตั เิ ชงิ กล 3. บรรยาย 4. เขียนสตอรบ่ี อร์ด 4. สมบัตเิ ชิงมิติ 10.ข้อใดเป็นการเลือกใชว้ ัสดทุ ่ี ไมเ่ หมาะสม 5.แนวทางการออกแบบ พัฒนาตอ่ ยอดชิน้ งาน“หนุ่ ยนต์ 1. รถถงั : เหลก็ กล้า ปากกา” ใหใ้ ช้ประโยชนไ์ ด้มากยง่ิ ขนึ้ คือข้นั ตอนใด 2. กระป๋องน้ำอัดลม : อะลมู ิเนยี ม 1. รวบรวมข้อมลู 2. เลือกวธิ ีแกป้ ญั หา 3. สายไฟฟา้ : ทองแดง 4. สะพาน : สังกะสี 3. ออกแบบวธิ กี ารแกป้ ัญหา 4. ปรับปรงุ แกไ้ ข เฉลย 1. 2 2. 3 3. 2 4. 4 5. 4 6. 1 7. 1 8. 1 9. 3 10. 4 66

หน่วยการเรยี นรู้ท่ี 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี แบบประเมนิ การนำเสนอผลงาน คำช้ีแจง : ให้ผู้สอนสงั เกตพฤตกิ รรมของนกั เรยี นในระหว่างเรยี นและนอกเวลาเรยี น แล้วขีด ✓ลงในช่องท่ี ตรงกับระดับคะแนน ลำดับที่ รายการประเมิน ระดบั คะแนน 1 32 1 ความถูกต้องของเนือ้ หา   2 ความคดิ สรา้ งสรรค์   3 วธิ กี ารนำเสนอผลงาน   4 การนำไปใชป้ ระโยชน์   5 การตรงต่อเวลา   รวม ลงชือ่ ................................................... ผปู้ ระเมิน ............/................./................... เกณฑ์การใหค้ ะแนน ให้ 3 คะแนน ผลงานหรอื พฤติกรรมสอดคล้องกบั รายการประเมินสมบรู ณ์ชัดเจน ให้ 2 คะแนน ผลงานหรอื พฤติกรรมสอดคล้องกับรายการประเมนิ เปน็ ส่วนใหญ่ ให้ 1 คะแนน ผลงานหรอื พฤตกิ รรมสอดคล้องกับรายการประเมินบางส่วน เกณฑก์ ารตดั สนิ คณุ ภาพ ชว่ งคะแนน ระดับคุณภาพ 14–15 ดีมาก 11–13 ดี 8–10 พอใช้ ต่ำกว่า 8 ปรับปรงุ 67

หนว่ ยการเรยี นรทู้ ี่ 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี แบบประเมินโครงงานประเภทส่ิงประดษิ ฐ์ คำชแ้ี จง : ใหผ้ ้สู อนสังเกตพฤตกิ รรมของนกั เรียนในระหว่างเรยี นและนอกเวลาเรยี น แล้วขีด ✓ลงในช่องท่ี ตรงกบั ระดับคะแนน ลำดบั รายการประเมนิ ระดบั คะแนน 321 1. การออกแบบส่งิ ประดิษฐ์ 2. คณุ ภาพการใช้งานได้จริง 3. มคี วามคิดรเิ ริ่มสร้างสรรค์ 4. ประหยดั และคมุ้ คา่ 5. การนำไปใชป้ ระโยชน์ไดจ้ ริง 6. การตอบขอ้ ซกั ถาม/การนำเสนอผลงาน 7. ความเป็นไปได้ในการต่อยอด 8. รูปแบบการเขยี นรายงาน ลงชอื่ .................................................. ผปู้ ระเมิน ............/.................../................ เกณฑก์ ารให้คะแนน ผลงานหรือพฤตกิ รรมสอดคล้องกับรายการประเมินสมบูรณ์ชดั เจน ให้ 3 คะแนน ผลงานหรือพฤติกรรมสอดคล้องกบั รายการประเมนิ เป็นส่วนใหญ่ ให้ 2 คะแนน ผลงานหรือพฤตกิ รรมสอดคล้องกับรายการประเมนิ บางสว่ น ให้ 1 คะแนน เกณฑก์ ารตดั สินคุณภาพ ชว่ งคะแนน ระดับคุณภาพ 21–24 ดมี าก 16–20 ดี 12–15 พอใช้ ตำ่ กว่า 12 ปรบั ปรงุ 68

หนว่ ยการเรยี นรทู้ ่ี 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี แบบสังเกตพฤตกิ รรมการทำงานรายบุคคล คำชแี้ จง : ให้ผสู้ อนสงั เกตพฤตกิ รรมของนักเรยี นในระหว่างเรียนและนอกเวลาเรียน แล้วขดี ✓ลงในช่องที่ ตรงกบั ระดับคะแนน ลำดับที่ รายการประเมนิ ระดบั คะแนน 1 32 1 การแสดงความคิดเห็น   2 การยอมรบั ฟงั ความคดิ เหน็ ของผู้อ่ืน   3 การทำงานตามหนา้ ที่ทีไ่ ดร้ บั มอบหมาย   4 ความมนี ้ำใจ   5 การตรงต่อเวลา   รวม เกณฑ์การให้คะแนน ลงชื่อ ................................................... ผปู้ ระเมิน ปฏบิ ัติหรอื แสดงพฤตกิ รรมอย่างสม่ำเสมอ ............/.................../................ ปฏบิ ตั หิ รอื แสดงพฤติกรรมบ่อยคร้ัง ปฏบิ ตั ิหรือแสดงพฤตกิ รรมบางครง้ั ให้ 3 คะแนน ให้ 2 คะแนน ให้ 1 คะแนน เกณฑก์ ารตัดสนิ คุณภาพ ชว่ งคะแนน ระดบั คุณภาพ 14–15 ดมี าก 11–13 ดี 8–10 พอใช้ ตำ่ กวา่ 8 ปรับปรงุ 69

หน่วยการเรยี นรู้ที่ 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี แบบสังเกตพฤตกิ รรมการทำงานกลุม่ คำช้แี จง : ใหผ้ ู้สอนสงั เกตพฤติกรรมของนกั เรียนในระหวา่ งเรยี นและนอกเวลาเรยี น แล้วขีด ✓ลงในชอ่ งที่ ตรงกบั ระดับคะแนน การมี ลำดับท่ี ชื่อ–สกลุ การแสดง การยอมรับ การทำงาน ความมี สว่ นรว่ มใน รวม ของนักเรียน ความ ฟังคนอื่น ตามที่ได้รบั นำ้ ใจ การ 15 คดิ เหน็ มอบหมาย คะแนน ปรับปรงุ ผลงานกลุ่ม 111 32132132 32 32 เกณฑ์การใหค้ ะแนน ลงชอื่ ................................................... ผปู้ ระเมนิ ปฏบิ ตั หิ รอื แสดงพฤติกรรมอย่างสม่ำเสมอ ............./.................../............... ปฏบิ ัติหรือแสดงพฤตกิ รรมบ่อยครั้ง ปฏบิ ตั หิ รือแสดงพฤตกิ รรมบางครง้ั ให้ 3 คะแนน ให้ 2 คะแนน ให้ 1 คะแนน เกณฑก์ ารตดั สนิ คุณภาพ ช่วงคะแนน ระดบั คณุ ภาพ 14–15 ดีมาก 11–13 ดี 8–10 พอใช้ ตำ่ กวา่ 8 ปรับปรงุ 70

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี แบบประเมนิ คุณลกั ษณะอันพึงประสงค์ คำชแ้ี จง : ใหผ้ ู้สอนสังเกตพฤตกิ รรมของนกั เรียนในระหวา่ งเรยี นและนอกเวลาเรียน แล้วขีด ✓ลงในชอ่ งที่ ตรงกับระดับคะแนน คณุ ลักษณะ รายการประเมนิ ระดบั คะแนน อันพงึ ประสงค์ด้าน 32 1 1. รักชาติ ศาสน์ 1.1 ยนื ตรงเคารพธงชาติ และร้องเพลงชาติได้ กษตั ริย์ 1.2 เข้าร่วมกจิ กรรมทส่ี ร้างความสามัคคีปรองดอง และเป็นประโยชน์ ตอ่ โรงเรยี น 1.3 เข้าร่วมกจิ กรรมทางศาสนาท่ีตนนบั ถอื ปฏิบตั ิตามหลักศาสนา 1.4 เข้ารว่ มกจิ กรรมทเี่ กีย่ วกบั สถาบันพระมหากษตั ริย์ตามทีโ่ รงเรียนจดั ขนึ้ 2. ซ่ือสัตย์ สจุ ริต 2.1 ใหข้ ้อมูลทถ่ี ูกตอ้ งและเป็นจรงิ 2.2 ปฏบิ ัตใิ นสงิ่ ที่ถกู ต้อง 3. มีวนิ ยั รบั ผดิ ชอบ 3.1 ปฏิบัติตามข้อตกลง กฎเกณฑ์ ระเบียบ ขอ้ บงั คบั ของครอบครวั มคี วามตรงตอ่ เวลาในการปฏิบัตกิ ิจกรรมต่าง ๆ ในชีวติ ประจำวัน 4. ใฝเ่ รียนรู้ 4.1 รู้จกั ใช้เวลาว่างใหเ้ ป็นประโยชน์ และนำไปปฏิบัติได้ 4.2 รจู้ กั จัดสรรเวลาให้เหมาะสม 4.3 เช่อื ฟังคำสง่ั สอนของบิดา-มารดา โดยไม่โตแ้ ยง้ 4.4 ต้งั ใจเรียน 5. อยอู่ ยา่ งพอเพยี ง 5.1 ใชท้ รัพย์สินและสงิ่ ของของโรงเรียนอย่างประหยดั 5.2 ใช้อปุ กรณก์ ารเรยี นอยา่ งประหยัดและรคู้ ุณคา่ 5.3 ใชจ้ ่ายอย่างประหยดั และมีการเก็บออมเงิน 6. มงุ่ มนั่ ในการทำงาน 6.1 มีความต้ังใจและพยายามในการทำงานท่ีได้รับมอบหมาย 6.2 มคี วามอดทนและไมท่ อ้ แท้ต่ออปุ สรรคเพ่อื ให้งานสำเร็จ 7. รักความเป็นไทย 7.1 มีจติ สำนกึ ในการอนรุ กั ษว์ ฒั นธรรมและภูมปิ ัญญาไทย 7.2 เหน็ คุณค่าและปฏิบัตติ นตามวัฒนธรรมไทย 8. มีจิตสาธารณะ 8.1 รจู้ ักช่วยพ่อแม่ ผปู้ กครอง และครูทำงาน 8.2 รจู้ กั การดแู ลรักษาทรพั ยส์ มบัติและส่ิงแวดล้อมของหอ้ งเรยี นและโรงเรยี น ลงชอื่ .................................................. ผ้ปู ระเมนิ ............/.................../................ เกณฑ์การใหค้ ะแนน ให้ 3 คะแนน ช่วงคะแนน ระดบั คณุ ภาพ พฤตกิ รรมที่ปฏิบตั ิชดั เจนและสมำ่ เสมอ ให้ 2 คะแนน 51–60 ดีมาก พฤติกรรมท่ีปฏบิ ตั ิชัดเจนและบอ่ ยครัง้ ให้ 1 คะแนน 41–50 ดี พฤตกิ รรมทป่ี ฏิบตั ิบางคร้ัง 30–40 พอใช้ ตำ่ กว่า 30 ปรับปรุง 71

หน่วยการเรยี นรทู้ ี่ 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี แผนการจดั การเรียนรทู้ ี่ 1 การเลอื กใช้วสั ดุ อปุ กรณ์ และเคร่ืองมอื แผนการจัดการเรียนรทู้ ี่ 1 การเลอื กใช้วัสดุ อปุ กรณ์ และเครอื่ งมอื เวลา 2 ชั่วโมง 1. มาตรฐาน/ตวั ชวี้ ดั ว 4.1 ม.4/5 ใช้ความรู้ และทักษะท่ีเก่ียวกับวัสดุ อุปกรณ์ เครื่องมือ กลไก ไฟฟ้า และอิเล็กทรอนิกส์ เพือ่ แก้ปญั หาหรือพัฒนางานไดอ้ ยา่ งถูกต้อง เหมาะสม และปลอดภยั 2. จุดประสงคก์ ารเรียนรู้ 1. อธิบายและสรุปการเลอื กใช้วสั ดุ อปุ กรณ์ และเคร่ืองมือ และการประยุกต์ใชใ้ นชวี ติ ประจำวันได้ (K) 2. รวบรวม วเิ คราะหข์ ้อมลู การเลือกใชว้ ัสดุ อปุ กรณ์ และเครื่องมือ และการประยุกตใ์ ช้เทคโนโลยใี น ชีวิตประจำวันได้ (P) 3. เห็นประโยชน์ของการเรียนวิชาออกแบบและเทคโนโลยี และตระหนักในคุณคา่ ของความรวู้ วิ ัฒนาการ ของเทคโนโลยี (A) 3. สาระการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้แกนกลาง สาระการเรยี นรูท้ อ้ งถิ่น - วัสดุแต่ละประเภทมีสมบัติแตกต่างกัน เช่น ไม้ โลหะ พลาสติก จึงต้องมี พจิ ารณาตามหลกั สูตรของ การวเิ คราะห์สมบตั ิ เพ่ือเลอื กใช้ใหเ้ หมาะสมกับลักษณะของงาน สถานศกึ ษา - การสร้างชิ้นงานอาจใช้ความรู้ เรื่อง กลไก ไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์ เช่น LED บซั เซอร์ มอเตอร์ วงจรไฟฟ้า - อุปกรณ์และเครื่องมือในการสร้างชิ้นงาน หรือพัฒนาวิธีการมีหลาย ประเภท ต้องเลือกใช้ให้ถูกต้องเหมาะสม และปลอดภัย รวมทั้งรู้จักเก็บ รกั ษา 4. สาระสำคัญ/ความคดิ รวบยอด การสร้างผลงานออกแบบและเทคโนโลยี ควรคำนึงถึงวัสดุแต่ละประเภทมีสมบัติแตกต่างกัน เช่น ไม้ โลหะ พลาสตกิ จึงต้องมกี ารวเิ คราะห์สมบัติ เพื่อเลือกใช้ให้เหมาะสมกับลักษณะของงาน และการสร้างช้ินงาน อาจใช้ความรู้ เรื่อง กลไก ไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์ เช่น LED บัซเซอร์ มอเตอร์ วงจรไฟฟ้า ดังนั้น อุปกรณ์และ เคร่ืองมือในการสร้างช้ินงาน หรือพัฒนาวธิ ีการมีหลายประเภท ต้องเลือกใช้ให้ถกู ต้องเหมาะสม และปลอดภัย รวมทงั้ รจู้ กั การเก็บรกั ษาให้ถูกต้อง 72

หนว่ ยการเรยี นรทู้ ่ี 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี แผนการจัดการเรียนรทู้ ี่ 1 การเลือกใช้วสั ดุ อปุ กรณ์ และเครือ่ งมอื 5. สมรรถนะสำคญั ของผู้เรยี นและคุณลักษณะอนั พงึ ประสงค์ สมรรถนะสำคญั ของผูเ้ รยี น คุณลกั ษณะอันพงึ ประสงค์ 1. ความสามารถในการสื่อสาร 1. มวี นิ ัย รับผดิ ชอบ 2. ความสามารถในการคดิ 2. ซื่อสัตย์ สจุ รติ 3. ใฝเ่ รยี นรู้ 1) ทักษะการคดิ วเิ คราะห์ 4. มงุ่ มัน่ ในการทำงาน 2) ทักษะการคิดอย่างสรา้ งสรรค์ 3) ทักษะการคดิ อยา่ งเปน็ ระบบ 3. ความสามารถในการแกป้ ัญหา 4. ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 5. ความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยี 6. กจิ กรรมการเรยี นรู้  แนวคิด/รปู แบบการสอน/วิธีการสอน/เทคนิค : สบื เสาะหาความรู้ 5Es (5Es Instructional Model) ช่ัวโมงที่ 1 ขนั้ นำ กระตุ้นความสนใจ (Engage) 1. ครูเปิดคลิปวีดิโอ นวัตกรรม ส่ิงประดิษฐ์สมัยใหม่ เช่น รถยนต์ไฟฟ้า แล้วต้ังคำถามให้นักเรียน ชว่ ยกันตอบว่า “การสร้างสรรค์เทคโนโลยี รถยนตไ์ ฟฟา้ มีวิธีการเลือกใชว้ ัสดุ อุปกรณ์ อยา่ งไร” (แนวตอบ : การสร้างสรรค์เทคโนโลยี ควรมีการวิเคราะห์สมบัติของวัสดุท่ีเลือกใช้ เพื่อให้ เหมาะสมกับลักษณะชิ้นงาน เพ่ือให้ช้ินงานมีคุณภาพและเกิดประโยชน์กับผู้ใช้งาน รถยนต์ไฟฟ้า โครงสร้างควรเป็นโลหะเพราะมีความแข็งแรงทนทาน ส่วนเคร่ืองยนต์ทำจากเซรามิก เพราะ น้ำหนักเบา ทนความร้อน ทนต่อการขัดสี ลดการเสียดทาน) 2. ครูสุ่มนักเรียน 3-4 คน ยกตัวอย่าง การสร้างสรรค์นวัตกรรม สิ่งประดิษฐ์ พร้อมท้ังบอกการเลือก วัสดุ อปุ กรณ์ และเคร่อื งมอื และใชเ้ ทคโนโลยีมาชว่ ยอำนวยความสะดวกในการสร้างชิน้ งาน 3. ครูใหน้ ักเรยี นทำแบบทดสอบก่อนเรยี นหนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 3 เรอ่ื ง ผลงานการออกแบบและ เทคโนโลยี 73

หนว่ ยการเรยี นร้ทู ี่ 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี แผนการจัดการเรียนรทู้ ่ี 1 การเลือกใชว้ สั ดุ อปุ กรณ์ และเคร่อื งมอื 4. ครูถามคำถามสำคัญประจำหัวข้อกับนักเรียนจากหนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน เทคโนโลยี (การ ออกแบบและเทคโนโลยี) ม.1 หน้า 39 ว่า วัสดุ อุปกรณ์ และเคร่ืองมือมีความสำคัญในการสร้าง ช้ินงานอยา่ งไร (แนวตอบ : วสั ดุ อุปกรณ์ มีความสำคัญกบั ชนิ้ งานตรงที่ เม่ือเราเลือกใชง้ านของใหถ้ กู วิธี มคี วาม เหมาะสม กบั ชิน้ งานที่จะทำ ซ่งึ จะช่วยใหช้ ิน้ งานทีท่ ำออกมามีความคงทน และใชป้ ระโยชน์ได้อยา่ ง ถูกวิธี) 5. ครูเปิดคลิปวีดิโอ เกี่ยวกับสิ่งประดิษฐ์ “ปลั๊กไฟต่อได้แบบเลโก้ หมุนได้ 360 องศา” พร้อมท้ังถาม คำถามกระตุ้นความคิดให้นักเรียนว่า เคยเห็นสิ่งประดิษฐ์เหล่านี้หรือไม่ จากน้ันจึงนำภาพปล๊ักไฟ ตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบันมาให้นักเรียนดู แล้วบอกว่าส่ิงที่นักเรียนเห็นน้ีคือผลงานออกแบบและเทคโนโลยี ท่อี าศัยหลกั การในการเลือกวัสดุ อุปกรณ์ และเครือ่ งมือใหเ้ หมาะสม ข้นั สอน สำรวจค้นหา (Explore) 1. ครูจัดนักเรียนเข้ากลุ่มคละความสามารถ (เก่ง กลาง อ่อน) กลุ่มละ 4 คน พร้อมต้ังชื่อกลุ่ม โดยสมาชิก ภายในกลุม่ จะได้รับมอบหมายใหศ้ ึกษาเนื้อหาคนละ 1 ส่วน และหาคำตอบในประเดน็ การเลือกใช้วัสดุ อปุ กรณ์ และเคร่ืองมอื 2. ครูนำประเด็นที่ต้องการให้นักเรียนศึกษา เร่ือง ประเภทของวัสดุ ไปวางไว้เป็นฐานการเรียนรู้ 4 ฐาน ได้แก่ วัสดุประเภทโลหะ วัสดุพอลิเมอร์ วัสดุเซรามิก และวัสดุผสม โดยสมาชิกของแต่ละกลุ่ม แยก ย้ายไปรวมกับสมาชิกกลุ่มอ่ืนตามฐานต่าง ๆ ตั้งเป็นกลุ่มผู้เช่ียวชาญ (expert group) ข้ึนมา และ ร่วมกันทำความเข้าใจในเน้ือหาอย่างละเอียด และร่วมกันอภิปรายหาคำตอบประเด็นต่างๆ ท่ีได้รับ มอบหมาย 3. สมาชิกกลุ่มผู้เช่ียวชาญ กลับไปสู่กลุ่มของตนเอง จากน้ันอธิบายให้ความรู้ และช่วยสอนเพ่ือนสมาชิก ในกลุ่มให้เข้าใจสาระที่ตนได้ศึกษามา แล้วอภิปรายร่วมกัน พร้อมท้ังเปิดโอกาศให้ซักถามข้อสงสัย ตอบปญั หา ทบทวน ใหเ้ กิดความเข้าใจอย่างชัดเจน 4. สมาชิกทุกคนได้เรยี นร้ภู าพรวมของสาระทั้งหมด 74

หนว่ ยการเรยี นรูท้ ี่ 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี แผนการจัดการเรยี นรทู้ ี่ 1 การเลอื กใชว้ สั ดุ อุปกรณ์ และเคร่อื งมอื ช่ัวโมงท่ี 2 ข้ันสอน สำรวจค้นหา (Explore) 1. ครูนำประเด็น เรื่อง สมบัติและการเลือกใช้วัสดุ ไปวางไว้เป็นฐานการเรียนรู้ 4 ฐาน คือ สมบัติทางเคมี สมบัติทางกายภาพ สมบัติเชิงกล และสมบัติเชิงมิติ โดยสมาชิกของแต่ละกลุ่ม แยกย้ายไปรวมกับ สมาชิกกลุ่มอื่นตามฐานต่าง ๆ ต้ังเป็นกลุ่มผู้เชี่ยวชาญ (expert group) เช่นเดิม ร่วมกันทำความเข้าใจ ในเน้อื หาอยา่ งละเอียด และร่วมกันอภิปรายหาคำตอบประเดน็ ต่าง ๆ ที่ได้รับมอบหมาย 2. สมาชิกกล่มุ ผู้เชีย่ วชาญ กลับไปสกู่ ลุ่มของตนเอง และอธิบายใหค้ วามรู้ รวมท้ังช่วยสอนเพื่อนสมาชิกใน กลุ่ม ให้เข้าใจสาระที่ตนได้ศึกษามา และร่วมกันอภิปราย ซักถามข้อสงสัย ตอบปัญหา ทบทวนให้เกิด ความเขา้ ใจอยา่ งชดั เจน 3. สมาชิกทุกคนไดเ้ รียนรูภ้ าพรวมของสาระทั้งหมด ข้นั สอน อธิบายความรู้ (Explain) 1. ครูอธิบายเพิ่มเติมว่า การเลือกวัสดุ อุปกรณ์ และเครื่องมือ มีความสำคัญในการสร้างชิ้นงาน ควร วิเคราะห์สมบัติของวัสดใุ หเ้ หมาะสมกบั ชน้ิ งาน 2. ครสู ุ่มนกั เรยี น 3-4 คน ให้ยกตัวอย่าง ส่ิงประดษิ ฐ์ การเลือกใช้วัสดุ อุปกรณ์และเครอื่ งมอื 3. นกั เรียนแต่ละกลุ่มรว่ มกันอภิปราย เร่ือง การเลือกวัสดุ อุปกรณ์ และเครื่องมือ เป็นผังมโนทัศน์ ลง ในกระดาษ A4 เสร็จแลว้ ใหแ้ ตล่ ะกลมุ่ ออกแบบวธิ กี ารนำเสนอผลงาน 4. ครูให้นกั เรียนแตล่ ะกลมุ่ ออกมานำเสนอผลงานหน้าช้นั เรียน โดยกำหนดเวลาในการนำเสนอ กลุ่มละ 3 นาที 5. นกั เรยี นทำใบงานท่ี 1.1 เรอ่ื ง การเลือกใช้วสั ดุ อุปกรณ์ และเคร่อื งมือ ข้นั สรุป ขยายความเข้าใจ (Elaborate) 1. นักเรยี นอภิปรายและสรุป การเลือกใชว้ ัสดุ อปุ กรณ์ และเครื่องมือ ตามประเด็น ดังน้ี  หลักการเลอื กใช้วสั ดุ อปุ กรณ์ และเคร่ืองมอื  ตวั อย่าง วัสดปุ ระเภทพลาสติกและไม้  ประเภทของวัสดุ  สมบตั แิ ละการเลือกใช้วสั ดุ 2. นักเรียนทำ Design Activity จากหนังสือเรียน รายวิชาพ้ืนฐาน เทคโนโลยี (การออกแบบและ เทคโนโลย)ี ม.1 หนา้ 43 แล้วสง่ ครตู รวจในช่วั โมงถัดไป 75

หน่วยการเรยี นรู้ท่ี 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี แผนการจัดการเรียนรทู้ ี่ 1 การเลือกใช้วสั ดุ อปุ กรณ์ และเครือ่ งมือ ตรวจสอบผล (Evaluate) 1. ครูตรวจแบบทดสอบกอ่ นเรยี น หน่วยการเรียนรู้ท่ี 3 เร่ือง ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี 2. ครตู รวจใบงานท่ี 1.1 เรอ่ื ง การเลือกใชว้ สั ดุ อปุ กรณ์ และเครอ่ื งมอื 3. ครตู รวจผงั มโนทศั น์ เรือ่ ง การเลือกใชว้ สั ดุ อุปกรณ์ และเคร่อื งมอื 4. ครปู ระเมนิ ผล โดยสังเกตการตอบคำถาม การร่วมกนั ทำผลงาน และการนำเสนอผลงาน 7. การวัดและประเมินผล รายการวดั วิธีวัด เครือ่ งมือ เกณฑก์ ารประเมนิ 7.1 การประเมินก่อนเรยี น ตรวจแบบทดสอบกอ่ น เรียน แบบทดสอบก่อนเรยี น ประเมินตามสภาพ - แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรยี นรูท้ ี่ 3 - ตรวจใบงานท่ี 1.1 จริง เร่อื ง ผลงานออกแบบ และเทคโนโลยี - ประเมินการนำเสนอ - ใบงานที่ 1.1 รอ้ ยละ 60 ผา่ น ผลงาน - ผลงานทน่ี ำเสนอ เกณฑ์ 7.2 การประเมินระหวา่ งการ ระดบั คุณภาพ 2 จดั กิจกรรม - สงั เกตพฤติกรรม ผา่ นเกณฑ์ 1) การเลือกวัสดุ อุปกรณ์ การทำงานรายบุคคล และเคร่ืองมือ - สังเกตพฤตกิ รรม - แบบสงั เกตพฤติกรรม ระดบั คุณภาพ 2 2) การนำเสนอผลงาน การทำงานกลุ่ม เกย่ี วกบั การเลือกวัสดุ - สังเกตความมวี นิ ัย การทำงานรายบคุ คล ผา่ นเกณฑ์ อปุ กรณ์ และเคร่ืองมอื รับผดิ ชอบ ใฝเ่ รียนรู้ 3) พฤติกรรมการทำงาน และมงุ่ มน่ั ในการ - แบบสงั เกตพฤติกรรม ระดบั คุณภาพ 2 รายบุคคล ทำงาน 4) พฤติกรรมการทำงาน การทำงานกลุม่ ผ่านเกณฑ์ กลมุ่ 5) คณุ ลักษณะ - แบบประเมนิ ระดบั คุณภาพ 2 อันพงึ ประสงค์ คณุ ลกั ษณะ ผ่านเกณฑ์ อนั พงึ ประสงค์ 76

หน่วยการเรยี นร้ทู ี่ 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี แผนการจัดการเรยี นรทู้ ่ี 1 การเลือกใช้วสั ดุ อุปกรณ์ และเคร่ืองมือ 8. สื่อ/แหลง่ การเรียนรู้ 8.1 สอ่ื การเรียนรู้ 1) หนังสือเรียน รายวิชาพ้ืนฐานวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลยี) ม.1 หน่วย การเรียนรูท้ ี่ 3 2) ใบงานที่ 1.1 เรอื่ ง การเลอื กใชว้ ัสดุ อุปกรณ์ และเครื่องมือ 8.2 แหล่งการเรยี นรู้ 1) ห้องเรยี น 2) หอ้ งสมุด 3) แหล่งขอ้ มลู สารสนเทศ 77

หนว่ ยการเรยี นรทู้ ่ี 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี แผนการจัดการเรียนรทู้ ่ี 1 การเลอื กใชว้ สั ดุ อปุ กรณ์ และเครอื่ งมือ ใบงานที่ 1.1 เรอื่ ง การเลือกใช้วัสดุ อุปกรณ์ และเครือ่ งมือ คำชีแ้ จง : เติมข้อความหรือความหมายของคำลงในช่องว่างให้ถูกต้อง 1. แนวคดิ หลักของการเลือกใช้วัสดุ อปุ กรณ์ และเครอ่ื งมือ คอื ....................................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................................... 2. วัสดุ จำแนกได้เป็น 4 ประเภท ดงั นี้ จงอธบิ ายความหมาย ลกั ษณะ พร้อมทั้งยกตัวอย่างการนำไปใช้ ……………………………………………………………………………………………………… การนำไปใช้ เชน่ ……………….…..…… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… การนำไปใช้ เช่น ……………….…..…… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… การนำไปใช้ เชน่ ……………….…..…… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… การนำไปใช้ เชน่ ……………….…..…… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………… 3. สมบตั ขิ องวสั ดุ แบ่งออกได้เป็น 4 ประเภท จงอธบิ ายลักษณะของแตล่ ะสมบัติ …………………………….……………………………………………. …………………………….……………………………………………. …………………………….……………………………………………. …………………………….……………………………………………. …………………………….……………………………………………. …………………………….……………………………………………. …………………………….……………………………………………. …………………………….……………………………………………. สมบตั ขิ องวสั ดุ …………………………….……………………………………………. …………………………….……………………………………………. …………………………….……………………………………………. …………………………….……………………………………………. …………………………….……………………………………………. …………………………….……………………………………………. …………………………….……………………………………………. …………………………….……………………………………………. 78

หนว่ ยการเรยี นรทู้ ่ี 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี เฉลย แผนการจัดการเรียนรทู้ ี่ 1 การเลือกใชว้ สั ดุ อุปกรณ์ และเคร่อื งมอื ใบงานท่ี 1.1 เรอื่ ง การเลอื กใช้วสั ดุ อุปกรณ์ และเคร่อื งมอื คำชีแ้ จง : เตมิ ขอ้ ความหรือความหมายของคำลงในช่องวา่ งใหถ้ ูกต้อง 1. แนวคิดหลักของการเลือกใช้วสั ดุ อุปกรณ์ และเครอื่ งมือ คอื การสรา้ งชิ้นงาน ควรมีการวิเคราะห์สมบัติ ของวัสดุทเ่ี ลือกใช้ เพ่อื ใหเ้ หมาะสม เชน่ ความแข็งแรง ทนความร้อน น้ำหนักเบา เป็นต้น…………..…………..…… 2. วัสดุ จำแนกได้เปน็ 4 ประเภท ดงั นี้ จงอธิบายความหมาย ลักษณะ พร้อมท้งั ยกตัวอย่างการนำไปใช้ โลหะ คือ สารอนินทรยี ์ที่ประกอบดว้ ยธาตทุ เี่ ป็นโลหะ มี การนำไปใช้ เชน่ ตวั ถงั รถ สะพาน โครงสรา้ งเป็นผลกึ นำความร้อนและไฟฟา้ ท่ีดี คอ่ นขา้ งแขง็ แรง กระปอ๋ งเครือ่ งดมื่ เคร่ืองประดับ วัสดุพอลิเมอร์ คือ สารอินทรียม์ คี ารบ์ อนเป็นองคป์ ระกอบ การนำไปใช้ เชน่ กลอ่ งพลาสตกิ ความแขง็ แรงหลากหลาย ความหนาแนน่ ตำ่ นำไฟฟ้าไม่ดี ขวดน้ำพลาสตกิ ซลิ โิ คน เมลามีน วัสดเุ ซรามกิ คอื สารอนินทรยี ์ มคี วามแข็งแรงสูง นำ้ หนกั เบา การนำไปใช้ เชน่ จาน ถว้ ย ทนความร้อน ทนตอ่ การเสยี ดสี ลดการเสียดทาน เป็นฉนวน กระเบ้ืองบุผนังกระสวยอวกาศ วัสดผุ สม คอื ของผสมทีไ่ ดจ้ ากวสั ดุ 2 ชนิด ส่วนมาก การนำไปใช้ เชน่ เสน้ ใยแก้ว ประกอบด้วยสารเติมหรือวสั ดุเสรมิ แรง มีสมบตั ิตามตอ้ งการ เสรมิ แรง เสน้ ใยคาร์บอนเสรมิ แรง 3. สมบัติของวัสดุ แบ่งออกได้เปน็ 4 ประเภท จงอธิบายลักษณะของแต่ละสมบัติ สมบตั ิทางเคมี เป็นสมบตั เิ ฉพาะตวั ที่เก่ียวกบั สมบตั ิทางกายภาพ เปน็ สมบตั ิทเี่ ก่ยี วกับอัตรา โครงสร้างและองคป์ ระกอบของธาตุ ที่เป็น การเกดิ ปฏิกริ ิยากับพลังงาน เชน่ สี ความ วัสดุนั้น ทราบไดจ้ ากการทดลอง วเิ คราะห์ หนาแนน่ การหลอมเหลว สนามไฟฟา้ สมบัติของวัสดุ สมบัตเิ ชงิ กล เปน็ สมบตั ิเฉพาะตัวของวัสดทุ ่ี สมบัตเิ ชงิ มติ ิ เป็นสมบตั ิทจ่ี ะตอ้ งพิจารณาใน ถูกกระทำดว้ ยแรง เช่น การยืดและหดตวั ของ การเลือกใชว้ ัสดุ เช่น ขนาด รปู รา่ ง ความ วัสดุ ความแขง็ การรับน้ำหนกั ความสกึ หรอ คงทน ลักษณะของผวิ หยาบ ละเอยี ด เรยี บ 79

หน่วยการเรยี นรู้ท่ี 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี แผนการจัดการเรียนรทู้ ี่ 1 การเลือกใชว้ สั ดุ อปุ กรณ์ และเครื่องมือ 9. ขอ้ เสนอแนะ/ความเห็นของผู้บรหิ ารสถานศกึ ษา ลงชอ่ื . (นางสาวสุพรรณิกา สุบรรณาจ) ตำแหน่ง ผ้อู ำนวยการโรงเรียนประชาสามคั คี วนั ท่ี............ เดือน............................ พ.ศ. .............. 10. บันทกึ ผลหลงั การสอน  ดา้ นความรู้  ดา้ นสมรรถนะสำคญั ของผเู้ รียน  ดา้ นคณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์  ปญั หา/อุปสรรค  แนวทางการแกไ้ ข ลงช่ือ (นายอทิ ธฤิ ทธิ์ มหสิ ยา) ตำแหนง่ ครู วิทยฐานะ ครูชำนาญการ วันท่.ี ......... เดอื น.......................... พ.ศ. ............ 80

หน่วยการเรยี นรทู้ ่ี 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี แผนการจดั การเรียนรทู้ ่ี 2 ศกึ ษากรณีตัวอย่าง แผนการจัดการเรยี นรทู้ ่ี 2 ศึกษากรณตี ัวอย่าง เวลา 4 ชั่วโมง 1. มาตรฐาน/ตวั ชวี้ ัด ว 4.1 ม.4/5 ใช้ความรู้ และทักษะท่ีเก่ียวกับวัสดุ อุปกรณ์ เครื่องมือ กลไก ไฟฟ้า และอิเล็กทรอนิกส์ เพ่อื แกป้ ัญหาหรอื พัฒนางานได้อย่างถกู ต้อง เหมาะสม และปลอดภัย 2. จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้ 1. อธบิ ายการประยุกต์ใช้กระบวนการเทคโนโลยจี ากกรณตี วั อย่าง (K) 3. อธบิ ายเก่ียวกับการแกป้ ญั หาจากกรณตี ัวอย่างผา่ นกระบวนการเทคโนโลยีได้ (P) 4. วิเคราะหส์ าเหตุ หรือปจั จยั ที่ส่งผลต่อการแกป้ ัญหาจากกรณตี วั อยา่ งโดยใช้กระบวนการ เทคโนโลยีได้ (P) 5. เหน็ คณุ ประโยชน์ของการเรยี นวิชาการออกแบบและเทคโนโลยี และตระหนกั ในคณุ ค่าของความรู้ไป แก้ปัญหาใชใ้ นชีวติ ประจำวนั (A) 3. สาระการเรยี นรู้ สาระการเรียนรแู้ กนกลาง สาระการเรียนร้ทู ้องถน่ิ - วัสดุแต่ละประเภทมีสมบัติแตกต่างกัน เช่น ไม้ โลหะ พลาสติก จึง พจิ ารณาตามหลักสตู รของ ตอ้ งมีการวิเคราะห์สมบตั ิ เพอ่ื เลอื กใชใ้ หเ้ หมาะสมกบั ลกั ษณะของงาน สถานศกึ ษา - การสร้างชิ้นงานอาจใช้ความรู้ เร่ือง กลไก ไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์ เช่น LED บซั เซอร์ มอเตอร์ วงจรไฟฟา้ - อุปกรณ์และเคร่ืองมือในการสร้างช้ินงาน หรือพัฒนาวิธีการมีหลาย ประเภท ต้องเลือกใช้ให้ถกู ต้องเหมาะสม และปลอดภัย รวมท้ังรู้จักเก็บ รักษา 4. สาระสำคัญ/ความคดิ รวบยอด เทคโนโลยีในปัจจุบันมีส่วนช่วยอำนวยประโยชน์ให้การดำเนินชีวิตประจำวันของมนุษย์มีความ สะดวกสบายมากย่ิงขึ้น และมีการพัฒนาผ่านกระบวนการเทคโนโลยีท่ีเป็นระบบมาอย่างต่อเน่ือง เพื่อให้ นำมาใชง้ านไดอ้ ยา่ งมีประสิทธภิ าพ โดยการนำกระบวนการเทคโนโลยีมาใช้ในการสรา้ งสรรค์ชน้ิ งาน การนำเทคโนโลยีมาแก้ปัญหาหรือความต้องการผ่านกระบวนการเทคโนโลยี เพื่อสร้างสรรค์ช้ินงาน สามารถศึกษากรณตี วั อยา่ ง หมวกจกั รยานอัจฉรยิ ะ และหุ่นยนตป์ ากกา 81

หนว่ ยการเรยี นร้ทู ี่ 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี แผนการจดั การเรียนรทู้ ี่ 2 ศึกษากรณตี ัวอย่าง 5. สมรรถนะสำคญั ของผู้เรียนและคุณลักษณะอนั พงึ ประสงค์ สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน คณุ ลักษณะอันพึงประสงค์ 1. ความสามารถในการสื่อสาร 1. มีวนิ ยั รับผิดชอบ 2. ความสามารถในการคิด 2. ใฝ่เรยี นรู้ 3. มุ่งม่นั ในการทำงาน 1) ทกั ษะการคิดวิเคราะห์ 2) ทกั ษะการคิดอย่างสร้างสรรค์ 3) ทักษะการคิดอย่างเปน็ ระบบ 3. ความสามารถในการแก้ปัญหา 4. ความสามารถในการใชท้ ักษะชวี ิต 5. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี 6. กจิ กรรมการเรียนรู้  แนวคิด/รูปแบบการสอน/วธิ กี ารสอน/เทคนคิ : ใชป้ ญั หาเปน็ ฐาน (Problem based Learning) ชั่วโมงที่ 1 ขน้ั นำ 1. ครถู ามคำถามสำคัญประจำหัวข้อกับนกั เรยี นจากหนงั สือเรยี น รายวชิ าพื้นฐาน เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลยี) ม.1 หน้า 44 ว่า การประยุกต์ใชก้ ระบวนการเทคโนโลยีสามารถทำได้ อย่างไรบา้ ง (แนวตอบ : การประยกุ ตใ์ ชก้ ระบวนการเทคโนโลยีสามารถดำเนินการได้ตามขน้ั ตอน ดงั น้ี ขนั้ ตอนที่ 1 ระบปุ ัญหา หรือความต้องการ ขั้นตอนที่ 2 รวบรวมข้อมูลท่เี กีย่ วข้องกับปญั หา ข้ันตอนที่ 3 เลอื กวธิ กี ารแกป้ ญั หา ขนั้ ตอนที่ 4 ออกแบบวธิ ีการแก้ปญั หา ขั้นตอนที่ 5 ทดสอบ ขั้นตอนที่ 6 ปรบั ปรุง แกไ้ ข และประเมนิ ผล ขน้ั ตอนที่ 7 นำเสนอผลงาน) 2. ครูยกตัวอย่างข่าวสถานการณ์ “รถกระบะชนนักป่ันจักรยานรอบโลกเสียชีวิต” แล้วกระตุ้นความ สนใจของนักเรียนโดยการต้ังคำถามว่า จากเหตกุ ารณ์ทเ่ี กดิ ข้ึนเกดิ ขึน้ เพราะเหตุใด อยา่ งไร 82

หนว่ ยการเรยี นรทู้ ่ี 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี แผนการจัดการเรียนรทู้ ี่ 2 ศกึ ษากรณีตัวอย่าง 3. ครูถามคำถามกระตุ้นความคิด จากข่าวสถานการณ์ตัวอย่าง ปัญหาที่จำเป็นต้องแก้คืออะไร มี วิธีการแก้ปัญหาน้นั อย่างไร และผลต่อการดำเนินชีวติ ประจำวันเป็นอย่างไร แล้วให้นักเรียนร่วมกัน แสดงความคิดเห็นและตอบคำถาม (แนวตอบ : ปัญหาการเกิดอุบัติเหตุจากการปั่นจักรยาน นอกจากความประมาทของผู้ขับข่ี รถยนต์แล้ว อีกเหตุผลหนงึ่ คอื จกั ยานไม่มสี ญั ญาณไฟท่ีชัดเจน ถ้าป่ันในเวลากลางคืน อาจจะทำให้ คนขับรถมองไม่เห็น และไม่มีสัญญาณไฟเล้ียวต้องใช้ภาษามือในการส่งสัญญาณ วิธีการในการ แก้ปัญหา จะต้องอุปกรณ์ท่ีให้ความสว่างติดกับตัวจักรยานและนักป่ันมากย่ิงข้ึน หรือประดิษฐ์ อุปกรณ์ที่ช่วยส่งสัญญาณแทนการใช้มือ ถ้าเราสามารถป้องกันอันตรายได้ จะทำให้นักป่ันมั่นใจใน การปน่ั จักรยานมากขนึ้ ) ข้นั สอน ขน้ั กำหนดปัญหา 1. ครกู ระตนุ้ ความสนใจโดยการพานักเรยี นไปสนามฟตุ บอล ใหน้ กั เรยี นแบง่ กลุ่ม กลุ่มละ 3 – 4 คน 2. ครูให้นักเรียนแข่งขันป่ันจักรยานรอบสนามฟุตบอล โดยสร้างด่านวิบาก 2 ด่าน ซ่ึงครูเป็นผู้เตรียม จักรยาน และอปุ กรณป์ ้องกันอนั ตรายให้นักเรียน 3. ครูบอกวัตถุประสงค์ พร้อมท้ังบอกกตกิ าการแข่งขันป่ันจักรยานให้นักเรียนเขา้ ใจตรงกันว่า ให้นักเรียน แสดงสัญญาณการเล้ียวประกอบด้วยทุกครั้ง ครูแนะนำการใส่อุปกรณ์ป้องกันการเกิดอุบัติเหตุ และให้ นักเรียนป่ันจักรยานด้วยความไม่ประมาท โดยแต่ละจุดจะมีกรรมการและผู้สังเกตการณ์อยู่เพื่อ ตรวจสอบความถูกต้อง 4. สมาชกิ ในแต่ละกลุ่มแบ่งหนา้ ท่ีกันรับผดิ ชอบ คือ ผเู้ ขา้ ร่วมแข่งขนั ผู้สงั เกตการณ์ กรรมการตัดสนิ 5. ครูผ้สู อนตดิ ตามการแข่งขัน สังเกตพฤตกิ รรมการเล่นของนักเรียน พร้อมทัง้ ให้คำปรึกษา 6. ครใู หร้ างวัลกบั กล่มุ ที่ชนะการแข่งขัน พร้อมทง้ั ชว่ ยนักเรียนเกบ็ อุปกรณแ์ ลว้ ข้ึนห้องเรียน ช่ัวโมงที่ 2 ขั้นสอน ข้ันทำความเข้าใจปญั หา 1. ครูตงั้ คำถามใหน้ ักเรยี นชว่ ยกนั ตอบ ดงั น้ี  ประโยชน์ของการแขง่ ขันป่นั จักรยาน (แนวตอบ : สนุกสนาน ออกกำลังกาย รา่ งกายแขง็ แรง) 83

หนว่ ยการเรยี นรูท้ ่ี 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี แผนการจดั การเรียนรทู้ ่ี 2 ศึกษากรณีตัวอยา่ ง  ปญั หาและอปุ สรรคที่เกิดข้ึนระหว่างการแข่งขนั ปน่ั จักรยาน (แนวตอบ : ตอนเล้ียวรถจกั รยานกติกาต้องใหใ้ ช้สัญญาณทุกครัง้ โดยผู้แข่งขันใช้สญั ญาณ มือในการส่งสญั ญาณเพ่ือขอทางก็ต้องปล่อยมือออกจากท่ีจับจักรยานซึ่งอาจจะทำให้เสียหลกั ใน การทรงตวั และล้มลงได้ ด่านวิบากก็เปน็ อปุ สรรคในการทรงตัวของผู้ปั่นจกั รยาน เป็นสาเหตุของ การเกดิ อบุ ตั เิ หตุได)้ 2. ครูนำป้ายคำว่า “หมวกจักรยานอัจฉรยิ ะแก้ปัญหาอบุ ัตเิ หตุในการป่ันจักรยาน” ไปติดไว้ดา้ นหน้า หอ้ ง ใหน้ ักเรียนแตล่ ะกลุม่ ช่วยกันศกึ ษาคน้ ควา้ โดยประยุกตใ์ ช้ผา่ นกระบวนการเทคโนโลยี 3. นักเรียนแต่ละกลุ่ม ระบุปัญหาหรอื ความต้องการที่จะสร้างช้ินงาน “หมวกจักรยานอัจฉรยิ ะ” พรอ้ ม ทั้งร่วมกันอภิปราย ต้ังคำถามในประเด็นที่อยากรู้ ระดมสมองอธิบายสถานการณ์ของปัญหา สรุป ลงในกระดาษ A4 ตามประเด็น ดังนี้  ปัญหาทจ่ี ำเป็นตอ้ งแกค้ อื อะไร  ใครคอื ผู้ท่ีเผชญิ ปัญหาทเ่ี ราจำเป็นต้องแก้  เหตใุ ดปญั หาน้ีจงึ จำเป็นต้องแก้ แล้วรว่ มกันออกแบบวิธกี ารนำเสนอผลงานทน่ี ่าสนใจ 4. ครูถามคำถามให้นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์ว่า จากการทดลองปั่นจักรยานด้วยตนเองแล้ว เรา สามารถเข้าใจถึงปัญหาของการส่งสัญญาณขณะปั่นจักรยาน ด้วยวิธีการใดบ้าง อย่างไร (แนวตอบ : 1. การสมั ภาษณ์จากนักป่ันจักรยานผูม้ ีประสบการณ์ในการปั่นจกั ยานสูง 2. สงั เกตวิธกี ารส่งสัญญาณ ประเมินความเหมาะสมและความปลอดภัย 3. ทดลองปน่ั จักรยานจะไดท้ ราบปญั หาจากประสบการณ์ตรง) ดำเนินการศกึ ษาคน้ ควา้ 1. นักเรียนศึกษา แผนผังความเข้าใจ ซึ่งเป็นการสรุปความเข้าใจของปัญหาและการเลือกวิธีการ แก้ปัญหา จากหนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลยี) ม.1 หน้า 45-46 2. ครูนำวัสดุ อุปกรณ์ และเครื่องมือวางไว้บนโต๊ะในแต่ละฐานของห้องเรียน ให้นักเรียนแต่ละ กลุ่มแยกย้ายไปศึกษาวัสดุ อุปกรณ์ต่างๆ เช่น หมวกจักรยาน ทรานซิสเตอร์ ตัวต้านทาน สายไฟ หลอดLED แผงวงจรไฟฟ้า ไม้ โลหะ พลาสติก เป็นต้น 3. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มศึกษากรณีตัวอย่าง จากหนังสือเรียน รายวิชาพ้ืนฐาน เทคโนโลยี (การ ออกแบบและเทคโนโลยี) ม.1 หน้า 47-48 แล้วสรุปลงในกระดาษ A4 4. นักเรียนแต่ละคนกลับเข้ากลุ่ม ระดมสมอง ประดิษฐ์หมวกจักรยานอัจฉริยะ ครูกระตุ้นให้ นักเรียนแต่ละกลุ่ม ใช้ทักษะการเลือกใช้วัสดุ อุปกรณ์ และเครื่องมือ ให้เกิดประโยชน์ 84

หน่วยการเรยี นรูท้ ี่ 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี แผนการจัดการเรียนรทู้ ี่ 2 ศึกษากรณตี ัวอยา่ ง ช่ัวโมงท่ี 3 ข้นั สอน ขั้นสงั เคราะห์ความรู้ 1. ครูแบ่งนกั เรียนเปน็ กลุ่ม กลุม่ ละ 3-4 คน อภิปรายร่วมกนั พรอ้ มทั้งตงั้ คำถามเพื่อสร้างความคิดรวบ ยอดในการศึกษากรณีตัวอย่างการออกแบบสร้างชิ้นงาน “หุ่นยนต์ปากกา” จากหนังสือเรียน รายวิชาพ้ืนฐาน เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลยี) ม.1 หน้า 49-56 2. นักเรียนแต่ละกล่มุ แยกย้ายไปแลกเปลี่ยนข้อมูล ความคิดเห็นกับกลุ่มอ่ืน ๆ โดยแต่ละคนนำความรู้ ท่ีได้จากการอภิปรายกับกลุ่มอ่ืน ๆ มานำเสนอภายในกลุ่มตนเอง พร้อมท้ังช่วยกันตรวจสอบ ความถูกตอ้ ง เหมาะสม และหาความรู้เพิม่ เติม 3. นกั เรียนแต่ละกลมุ่ อภิปรายร่วมกัน หาวิธีการพัฒนาออกแบบการสรา้ งชิ้นงาน หุ่นยนตป์ ากกา จาก กรณีศึกษาตัวอย่าง ให้เพิ่มประโยชน์มากยิ่งข้ึน และลดข้อจำกัดให้น้อยลง พร้อมท้ังสรุปลงใน กระดาษ A4 แล้วรว่ มกนั ออกแบบวธิ กี ารนำเสนอทน่ี า่ สนใจ 4. ครูสุ่มนักเรียนแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอผลงานตามท่ีได้ออกแบบไว้ ช่ัวโมงท่ี 4 ข้ันสรปุ ขน้ั สรุปและประเมนิ คา่ ของคำตอบ 1. นักเรียนแต่ละกลุ่ม อภิปรายร่วมกันเพื่อหาข้อสรุปองค์ความรู้ที่ได้ จากการศึกษากรณีตัวอย่าง “หมวกจักรยานอัจฉริยะ” และ “หุ่นยนต์ปากกา” แล้วจัดทำเป็นแผนผังความคิด แล้วร่วมกัน ออกแบบวิธกี ารนำเสนอทน่ี า่ สนใจ 2. ครูสุ่มนักเรียนแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอผลงานตามที่ได้ออกแบบเอาไว้ทีละกลุ่ม จนครบทุก กลุ่ม ขณะที่นกั เรยี นแต่ละกลมุ่ นำเสนอให้ครคู อยแนะนำและเสรมิ ข้อมูลท่ีถกู ต้องใหน้ ักเรียน เมื่อแต่ ละกลมุ่ เสนอผลงานแล้วให้นำผลงานไปติดไว้บริเวณรอบ ๆ ห้องเรียน 3. ครใู ห้เวลานักเรียน 3 นาที ในการเดินชมผลงานของกลุ่มอ่ืน ๆ เพ่ือเปรียบเทียบกับผลงานของกลุ่ม ตนเอง 4. ครูให้นกั เรียนทำใบงานที่ 1.2 เรื่อง ศึกษากรณตี ัวอย่าง หมวกจักรยานอัจฉริยะ และหุ่นยนตป์ ากกา จากนน้ั ครแู ละนักเรยี นรว่ มกันเฉลยคำตอบ ขน้ั นำเสนอและประเมนิ ผลงาน 1. ครูตรวจใบงานท่ี 1.2 เรือ่ ง ศึกษากรณตี ัวอย่าง หมวกจักรยานอจั ฉริยะ และหุ่นยนต์ปากกา 2. ครตู รวจแผนผังความคดิ เรอ่ื ง ศึกษากรณีตัวอย่าง หมวกจกั รยานอัจฉริยะ และหุ่นยนตป์ ากกา 3. ครปู ระเมนิ ผล โดยสงั เกตการตอบคำถาม การร่วมกันทำผลงาน และการนำเสนอผลงาน 85

หนว่ ยการเรยี นร้ทู ่ี 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี แผนการจดั การเรียนรทู้ ี่ 2 ศึกษากรณตี วั อย่าง 7. การวัดและประเมินผล รายการวดั วิธวี ดั เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 7.1 การประเมนิ ระหวา่ งการ จัดกจิ กรรม 1) ศึกษากรณีตัวอยา่ ง - ตรวจใบงานที่ 1.2 - ใบงานที่ 1.2 ร้อยละ 60 ผา่ น หมวกจักรยาน เกณฑ์ อัจฉรยิ ะ และ หนุ่ ยนตป์ ากกา 2) การนำเสนอผลงาน - ประเมนิ การนำเสนอ - ผลงานทน่ี ำเสนอ ระดบั คุณภาพ 2 ผลงาน ผ่านเกณฑ์ 3) พฤติกรรมการทำงาน - สังเกตพฤติกรรม - แบบสังเกต ระดับคุณภาพ 2 รายบุคคล การทำงาน พฤติกรรม ผ่านเกณฑ์ รายบุคคล การทำงาน รายบคุ คล 4) พฤติกรรมการทำงาน - สังเกตพฤตกิ รรม - แบบสังเกต ระดบั คุณภาพ 2 กลมุ่ การทำงานกลุ่ม พฤติกรรม ผ่านเกณฑ์ การทำงานกลุ่ม 5) คุณลกั ษณะ - สงั เกตความมวี นิ ยั - แบบประเมิน ระดบั คุณภาพ 2 อันพึงประสงค์ รบั ผิดชอบ ใฝเ่ รียนรู้ คุณลกั ษณะ ผา่ นเกณฑ์ และมุง่ มั่นในการ อนั พึงประสงค์ ทำงาน 8. สอ่ื /แหลง่ การเรียนรู้ 8.1 สื่อการเรยี นรู้ 1) หนังสือเรียน รายวิชาพ้ืนฐานวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี (การออกแบบและเทคโนโลยี) ม.1 หน่วย การเรยี นร้ทู ี่ 3 2) ใบงานที่ 1.2 เรือ่ ง ศกึ ษากรณตี วั อย่าง หมวกจักรยานอัจฉริยะ และห่นุ ยนต์ปากกา 8.1 แหล่งการเรยี นรู้ 1) ห้องเรยี น 2) หอ้ งสมดุ 3) แหล่งขอ้ มลู สารสนเทศ 86

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี แผนการจดั การเรียนรทู้ ี่ 2 ศึกษากรณีตัวอยา่ ง ใบงานที่ 1.2 เรือ่ ง ศกึ ษากรณตี ัวอย่าง หมวกจักรยานอจั ฉรยิ ะ และหนุ่ ยนต์ปากกา คำชีแ้ จง : เตมิ ขอ้ ความหรือความหมายของคำลงในช่องวา่ งให้ถกู ต้อง 1. เทคโนโลยีในปัจจบุ ันมีความสำคญั อย่างไรในการออกแบบผลงาน ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 2. จากศกึ ษากรณตี ัวอยา่ ง หมวกจกั รยานอัจฉริยะ และหุ่นยนตป์ ากกา ให้นักเรยี นออกแบบพัฒนา ตอ่ ยอด ช้ินงานใหม้ ปี ระโยชน์มากขึ้น ศกึ ษากรณตี วั อยา่ ง การพัฒนาต่อยอดสง่ิ ประดษิ ฐ์ การออกแบบแนวทางการพัฒนาตอ่ ยอดส่ิงประดษิ ฐ์ …………………………………………………………………………………………………………………………….. หมวกจักรยานอัจฉริยะ ……………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………. หุ่นยนต์ปากกา การออกแบบแนวทางการพัฒนาต่อยอดสิง่ ประดษิ ฐ์ …………………………………………………………………………………………………………………………….. ……………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………. 87

หน่วยการเรยี นรทู้ ่ี 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี เฉลย แผนการจดั การเรยี นรทู้ ่ี 2 ศึกษากรณตี ัวอย่าง ใบงานที่ 1.2 เรือ่ ง ศกึ ษากรณีตัวอย่าง หมวกจักรยานอจั ฉริยะ และหุน่ ยนต์ปากกา คำชแ้ี จง : เติมขอ้ ความหรือความหมายของคำลงในช่องวา่ งให้ถกู ต้อง 1. เทคโนโลยีในปัจจบุ นั มคี วามสำคัญอย่างไรในการออกแบบผลงาน เทคโนโลยีมีส่วนสำคัญท่ีช่วยอำนวยประโยชนใ์ หก้ ารดำเนินชวี ิตประจำวนั ของมนุษย์มีความสะดวกสบาย มากยิ่งข้นึ และมีการพฒั นาผ่านกระบวนการเทคโนโลยที ี่เปน็ ระบบมาอย่างต่อเน่ืองเพื่อให้นำมาใช้งานได้ อย่างมีประสิทธิภาพ โดยการนำกระบวนการเทคโนโลยีมาใช้ในการสร้างสรรค์ชน้ิ งาน 2. จากศึกษากรณตี ัวอย่าง หมวกจกั รยานอัจฉริยะ และหุ่นยนตป์ ากกา ใหน้ ักเรยี นออกแบบพัฒนา ต่อยอด ชน้ิ งานให้มีประโยชน์มากขนึ้ ศึกษากรณตี ัวอยา่ ง การพฒั นาตอ่ ยอดสิ่งประดิษฐ์ หมวกจกั รยานอจั ฉริยะ การออกแบบแนวทางการพัฒนาตอ่ ยอดส่ิงประดษิ ฐ์ 1. หมวกจักรยานทีส่ ามารถส่งสัญญาณไฟเลย้ี วได้ จะตดิ ต้ังอุปกรณ์ที่ เปลย่ี นจากพลงั งานกลจากการป่ันจกั รยานเปน็ พลังงานไฟฟา้ ทีส่ ามารถ ชารต์ แบตเตอรี่ไปในตวั ในขณะท่ีเราขจ่ี ักรยาน 2. หมวกจกั รยานทส่ี ามารถส่งสัญญาณไฟเลยี้ วได้ จะตดิ ตัง้ อุปกรณ์สายไฟ ตอ่ กบั หูฟัง เวลาปน่ั จกั รยานเราสามารถฟังเพลงไปในตัวได้อกี ด้วย หนุ่ ยนต์ปากกา การออกแบบแนวทางการพัฒนาตอ่ ยอดสงิ่ ประดิษฐ์ 1. ปากกาทส่ี ามารถเขยี นไดเ้ องตามคำสัง่ เสยี ง จะปรับปรงุ พัฒนาซอฟแวร์ ให้สามารถเขยี นตวั อักษรได้หลากหลายภาษามากยิ่งขึ้น 2 ปากกาทสี่ ามารถเขียนได้เองตามคำสัง่ เสียง จะปรบั ปรุงใหม้ ขี นาดเล็กลง เพือ่ การพกพาที่ง่ายข้ึน 3. ปากกาที่สามารถเขยี นไดเ้ องตามคำส่ังเสียง จะพฒั นาซอฟแวรใ์ ห้มีการ ติดต้ังที่ลบคำผดิ ไว้ในตัวดว้ ย 88

หน่วยการเรยี นรทู้ ี่ 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี แผนการจัดการเรียนรทู้ ี่ 2 ศึกษากรณีตัวอยา่ ง 9. ขอ้ เสนอแนะ/ความเห็นของผู้บรหิ ารสถานศึกษา ลงชอ่ื . (นางสาวสพุ รรณกิ า สุบรรณาจ) ตำแหน่ง ผอู้ ำนวยการโรงเรยี นประชาสามัคคี วนั ท.ี่ ........... เดอื น............................ พ.ศ. .............. 10. บันทกึ ผลหลงั การสอน  ด้านความรู้  ดา้ นสมรรถนะสำคญั ของผู้เรยี น  ดา้ นคณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์  ปญั หา/อุปสรรค  แนวทางการแกไ้ ข ลงช่อื (นายอิทธฤิ ทธิ์ มหสิ ยา) ตำแหน่ง ครู วทิ ยฐานะ ครูชำนาญการ วันที.่ ......... เดือน.......................... พ.ศ. ............ 89

หนว่ ยการเรยี นรู้ที่ 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี แผนการจัดการเรยี นรทู้ ่ี 3 พฒั นาโครงงาน แผนการจัดการเรยี นรู้ที่ 3 พัฒนาโครงงาน เวลา 5 ชั่วโมง 1. มาตรฐาน/ตวั ชีว้ ดั ว 4.1 ม.4/5 ใชค้ วามรู้ และทักษะท่เี ก่ยี วกับวัสดุ อุปกรณ์ เคร่ืองมอื กลไก ไฟฟ้า และอิเล็กทรอนกิ ส์ เพอ่ื แกป้ ญั หาหรอื พฒั นางานไดอ้ ย่างถกู ต้อง เหมาะสม และปลอดภัย 2. จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้ 1. อธิบายการออกแบบพัฒนาโครงงาน ระบุปญั หาท่ตี อ้ งการแก้หรอื ตอบสนองความต้องการได้ (K) 3. วเิ คราะหป์ ญั หา ออกแบบการแกป้ ัญหาผา่ นการพฒั นาโครงงานได้ (P) 4. ลงมอื ปฏิบตั ิพัฒนาโครงงานแกป้ ญั หาโดยใช้กระบวนการเทคโนโลยไี ด้ (P) 5. เหน็ ประโยชน์ของการเรียนวิชาการออกแบบและเทคโนโลยี และตระหนักในคุณค่าของความรู้ไปใช้แกป้ ญั หา ในชีวติ ประจำวัน (A) 3. สาระการเรียนรู้ สาระการเรยี นร้แู กนกลาง สาระการเรยี นรทู้ ้องถนิ่ - วัสดุแต่ละประเภทมีสมบัติแตกต่างกัน เช่น ไม้ โลหะ พลาสติก จึง พิจารณาตามหลักสูตรของ ตอ้ งมีการวิเคราะห์สมบัติ เพ่อื เลอื กใชใ้ ห้เหมาะสมกับลกั ษณะของงาน สถานศกึ ษา - การสร้างช้ินงานอาจใช้ความรู้ เรื่อง กลไก ไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์ เช่น LED บัซเซอร์ มอเตอร์ วงจรไฟฟ้า - อุปกรณ์และเครื่องมือในการสร้างช้ินงาน หรือพัฒนาวิธีการมีหลาย ประเภท ต้องเลือกใช้ให้ถูกต้องเหมาะสม และปลอดภัย รวมท้ังรูจ้ ักเก็บ รักษา 4. สาระสำคัญ/ความคดิ รวบยอด การใช้เทคโนโลยีมาแก้ปัญหาหรอื ความต้องการผ่านการพัฒนาโครงงาน ทำให้เกิดทักษะสู่การปฏิบัติ ซ่ึงเป็น การศกึ ษาเรอ่ื งราวดา้ นวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ผ่านทางโครงงานประเภทประดิษฐ์ เป็นการประยุกต์ทฤษฎี หรือ หลักการทางวิทยาศาสตร์หรือด้านอ่ืน ๆ มาประดิษฐ์ของเล่น เครื่องมือ เครื่องใช้หรืออุปกรณ์ เพื่อประโยชน์ใช้สอย ต่าง ๆ ซ่ึงอาจจะเป็นสิ่งประดิษฐ์ใหม่ หรือปรับปรุงเปลี่ยนแปลงของเดิมให้มีประสิทธิภาพมากย่ิงขึ้น หรือการสร้าง แบบจำลองเพอ่ื อธิบายแนวคิดต่าง ๆ 90

หนว่ ยการเรยี นรทู้ ่ี 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี แผนการจดั การเรียนรทู้ ่ี 3 พัฒนาโครงงาน 5. สมรรถนะสำคัญของผู้เรยี นและคณุ ลักษณะอันพึงประสงค์ สมรรถนะสำคญั ของผ้เู รยี น คุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์ 1. ความสามารถในการส่อื สาร 1. มวี นิ ัย รบั ผดิ ชอบ 2. ความสามารถในการคดิ 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุง่ ม่นั ในการทำงาน 1) ทักษะการคดิ วิเคราะห์ 2) ทักษะการคิดอยา่ งสร้างสรรค์ 3) ทักษะการคดิ อย่างเปน็ ระบบ 3. ความสามารถในการแก้ปัญหา 4. ความสามารถในการใช้ทกั ษะชีวิต 5. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี 6. กิจกรรมการเรียนรู้  แนวคิด/รูปแบบการสอน/วิธีการสอน/เทคนคิ : ใชโ้ ครงงานเป็นฐาน (Project based Learning) ช่วั โมงท่ี 1 ขัน้ นำ ข้นั ให้ความรูพ้ ้ืนฐาน 1. ครูเปิดคลิปวิดีโอท่ีนำเสนอสิ่งประดิษฐ์หรือนวัตกรรม เช่น รายการสมรภูมิไอเดีย ตอน ไอเดียไฟฟ้าท่ีช่วย ให้ชีวิตคุณง่ายข้ึน เสนอสิ่งประดิษฐ์ท่ีมีช่ือว่า “อุปกรณ์เตือนกระแสไฟฟ้าเกินสำหรับปล๊ักพ่วง” แล้ว กระตุ้นความสนใจของนักเรียนโดยการต้ังคำถามว่า เมื่อได้รับชมแล้ว นักเรียนมีความคิดอย่างไรบ้างกับ สิง่ ประดิษฐช์ ้นิ นี้ 2. ครถู ามคำถามกระตนุ้ ความคดิ จากคลิปวิดีโอ นักเรียนสามารถนำเอาหลักการโครงงานวทิ ยาศาสตร์ มาใช้ ในการสร้างพฒั นาสง่ิ ประดิษฐไ์ ดอ้ ยา่ งไร แลว้ ให้นักเรยี นร่วมกนั แสดงความคิดเหน็ และตอบคำถาม (แนวตอบ : เทคโนโลยีปัจจุบันก้าวไกลไปมาก การสร้างส่ิงประดิษฐ์ นวัตกรรมต่าง ๆ สามารถ เรียนรู้ได้จากโครงงานวิทยาศาสตร์ ซ่ึงเป็นการศึกษาเร่ืองราวด้านวิทยาศาสตร์ โดยใช้วิธีการทาง วิทยาศาสตร์เป็นแนวทางในการแก้ปัญหา เพ่ือให้ได้ผลงานท่ีมีความสมบูรณ์ โดยโครงงานประเภท ประดิษฐ์ เป็นโครงงานท่ีเกี่ยวกับการประยุกต์ทฤษฎี หรือหลักการทางวิทยาศาสตร์หรือด้านอื่น ๆ มา ประดิษฐ์ของเล่น เคร่ืองมือ เคร่ืองใช้ หรืออุปกรณ์ เพ่ือประโยชน์ใช้สอยต่าง ๆ ซึ่งอาจจะเป็นสิ่งประดิษฐ์ ใหม่ หรือปรับปรุงเปล่ียนแปลงของเดิมให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น หรือการสร้างแบบจำลองเพ่ืออธิบาย แนวคดิ ต่าง ๆ) 91

หนว่ ยการเรยี นร้ทู ี่ 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี แผนการจัดการเรยี นรทู้ ่ี 3 พัฒนาโครงงาน 3. ครูให้ความรู้เพ่ิมเติม เกี่ยวกับ จุดมุ่งหมายของการทำโครงงานวิทยาศาสตร์ กล่าวคือ ในการทำโครงงาน วิทยาศาสตรม์ จี ุดมงุ่ หมาย ดังน้ี • เพื่อฝึกให้นักเรียนสามารถนำเอาวิธีการทางวิทยาศาสตร์มาใช้ในการแก้ปัญหา ศึกษาค้นคว้า หรือ ประดิษฐค์ ิดค้น • เพื่อให้นักเรียนใช้ความรู้และประสบการณ์เลือกทำโครงงานตามท่ีสนใจ โดยการประยุกต์ใช้ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยใี นแตล่ ะท้องถิน่ • เพ่ือให้นกั เรียนไดศ้ ึกษาคน้ คว้าหาความรู้ หาข้อมลู จากแหล่งความรตู้ า่ ง ๆ ดว้ ยตนเอง • เพ่ือใหน้ ักเรยี นได้แสดงออกซึง่ ความคดิ ริเริ่มสร้างสรรค์ • เพ่ือให้นักเรียนมีเจตคติทางวิทยาศาสตร์ เห็นคุณค่าของการใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ในการ แกป้ ญั หา 4. ครูนำโปสเตอร์ ตัวอยา่ งโครงงานวทิ ยาศาสตร์ประเภทต่าง ๆ ไปติดไว้ตามฐาน ครใู หน้ กั เรยี น แบ่งกลุ่ม กล่มุ ละ 4-5 คน โดยสมาชกิ ในกลุ่มแยกยา้ ยไปศึกษาฐานต่าง ๆ 5. นักเรียนรวมกลุ่มเดิม อภิปรายร่วมกันแล้วสรุปเกี่ยวกับรูปแบบและขั้นตอนการทำโครงงานวิทยาศาสตร์ พร้อมทั้งศึกษา สืบค้นข้อมูลเพิ่มเติม เรื่อง การจัดทำโครงงานประเภทส่ิงประดิษฐ์ ตามประเด็นท่ี กำหนดให้ ดังน้ี • ความหมายและความสำคญั ของโครงงานประเภทสิง่ ประดษิ ฐ์ • หลักการออกแบบท่ีดีควรคำนึงถึงสิ่งใด • ขนั้ ตอนการทำโครงงานประเภทสงิ่ ประดษิ ฐ์ • การประเมนิ ผลงานโครงงานประเภทส่งิ ประดษิ ฐ์ ขั้นสอน ขนั้ กระตุน้ ความสนใจ 1. ครูให้นักเรียนค้นหาคลิปวิดีโอ เกี่ยวกับ การแข่งขันโครงงานวิทยาศาสตร์ประเภทส่ิงประดิษฐ์ ระดับประเทศ หรือการแข่งขันการประดิษฐ์หุ่นยนต์ จากนั้นครูถามกระตุ้นความสนใจนักเรียนว่า จาก คลิปวดิ ีโอ นกั เรยี นมคี วามคดิ สร้างสรรค์อยากจะสร้างสิ่งประดิษฐ์ใดบ้าง เพราะเหตใุ ด 2. ครูจัดเตรียมช้ินงานโครงงานประเภทส่ิงประดิษฐ์ของนักเรียนท่ีเคยได้รับรางวัลออกมาให้นักเรียนศึกษา จากผลงานสิ่งประดิษฐ์จริง พร้อมท้ังเตรียมวัสดุ อุปกรณ์ และเคร่ืองมือต่าง ๆ เช่น ไม้ โลหะ พลาสติก เทอร์โมมิเตอร์ ไฮกรอมิเตอร์ รอก เชือก สปริง เซนเซอร์วัดค่าความช้ืน ตัวต้านทาน สายไฟ มอเตอร์ วงจรไฟฟา้ เป็นต้น 92

หนว่ ยการเรยี นรทู้ ี่ 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี แผนการจัดการเรยี นรทู้ ี่ 3 พัฒนาโครงงาน 3. ครถู ามคำถามนักเรียนวา่ “ ทำไมก่อนฝนตกอากาศจึงร้อนอบอ้าว ” แล้วส่มุ ให้นักเรยี นตอบ 3-4 คน (แนวตอบ : อากาศร้อนกอ่ นฝนตกเน่อื งจาก ความชน้ื สงู และลักษณะอากาศร้อนจัด ความช้ืน ทำให้เราไม่สามารถระบายความร้อนผ่านเหงื่อทางรูขุมขน ทำให้เรารู้สึกร้อนอบอ้าว ถ้าความช้ืนใน อากาศมีมาก การระเหยของน้ำจากแหล่งต่าง ๆ จะน้อย เสื้อผ้าที่ตากจะแห้งช้า หรือรู้สึกเหนียวตัว และอึดอดั แต่ถา้ ความชนื้ ในอากาศมนี อ้ ยหรอื อากาศแหง้ จะรสู้ กึ เยน็ สบาย เส้อื ผ้าแหง้ งา่ ย) 4. ครูเตรียมอุปกรณ์ไฮกรอมิเตอร์ ให้แต่ละกลุ่ม ได้ทำการทดลองหา ความชื้นในอากาศ โดยครูเป็นผู้ให้ คำปรึกษาและตรวจสอบความถกู ตอ้ งของการใช้อปุ กรณ์ ชว่ั โมงท่ี 2 ขั้นสอน ขน้ั จัดกลุ่มร่วมมือ 1. นักเรียนแต่ละกลุ่มค้นหาคลิปวิดีโอ เก่ียวกับ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของประเทศไทยและ ต่างประเทศ หรืออากาศโลกแปรปรวน แล้วพลัดกันนำเสนอคลิปของกลุ่มตนเอง พร้อมทั้งอภิปราย ร่วมกัน 2. ครูเป็นผู้กำหนดปัญหา “เน่ืองจากอากาศเปล่ียนแปลงบ่อย เราสามารถเก็บผ้าตอนฝนตกในเวลาที่เราไม่ อยบู่ า้ นได้อยา่ งไร” ให้นกั เรยี นแต่ละกลุ่มอภปิ รายรว่ มกนั หาแนวทางในการแกป้ ญั หา 3. ครูนำข้อความ “ราวตากผ้าอัจฉริยะ” ติดไว้หน้าห้องเรียน พร้อมท้ังรูป ราวตากผ้าแบบดั้งเดิม สุ่มถาม นกั เรยี น 3-4 คน ใหแ้ สดงคดิ เห็น “นกั เรียนมวี ธิ ีการพฒั นาราวตากผ้าที่แกป้ ัญหาน้ีอย่างไร” 4. นกั เรยี นแต่ละกลุม่ ศกึ ษาหาขอ้ มูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับ โครงงานประเภทส่งิ ประดษิ ฐใ์ นครั้งนี้ ตามหลกั ขนั้ ตอน ของกระบวนการเทคโนโลยี 5. ครใู ห้ความรู้เพ่มิ เติม ในการออกแบบส่งิ ประดิษฐ์ครั้งน้ี พร้อมท้ังให้คำปรึกษา และตรวจสอบความถูกต้อง ของเน้อื หาของแตล่ ะกลมุ่ 6. นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมานำเสนอผลงานการออกแบบสงิ่ ประดิษฐ์ ในรูปแบบของ Storyboard แสดง ขั้นตอนของกระบวนการเทคโนโลยี ตามที่ได้ออกแบบเอาไว้ หลังจากท่ีนักเรียนแต่ละกลุ่มนำเสนอ ผลงานแล้ว ครูเปิดโอกาสให้นักเรียนกลุ่มอ่ืนร่วมกันอภิปราย ซักถามข้อสงสัยและข้อเสนอแนะร่วมกัน เมอ่ื แตล่ ะกลมุ่ เสนอผลงานแลว้ ใหน้ ำผลงานไปติดไวร้ อบ ๆ หอ้ งเรยี น 7. ครูให้เวลานักเรียน 5 นาที ในการเดินชมผลงานของกลุ่มอ่นื ๆ เพ่ือเปรียบเทียบกับผลงานของกลุ่มตนเอง 93

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี แผนการจดั การเรยี นรทู้ ่ี 3 พัฒนาโครงงาน ชัว่ โมงท่ี 3 ข้ันสอน ขน้ั แสวงหาความรู้ 1. นักเรยี นแต่ละกลุ่ม ลงมอื ปฏิบัติจัดทำโครงงานประเภทสง่ิ ประดษิ ฐ์ “ราวตากผ้าอัจฉริยะ” โดยมคี รเู ปน็ ท่ี ปรกึ ษา ให้คำแนะนำในการใช้อุปกรณ์ และเครื่องมือ 2. นักเรียนปฏิบัติหน้าที่ของตนตามข้อตกลงของกลุ่ม พร้อมทั้งร่วมมือกันปฏิบัติกิจกรรม โดยขอคำปรึกษา จากครูเป็นระยะเมอ่ื มีขอ้ สงสยั หรือปญั หาเกิดขนึ้ 3. ครูเป็นผสู้ ังเกตการณ์ ระหว่างทนี่ ักเรยี นลงมือปฏิบตั โิ ครงงาน ดกู ารเลอื กใช้วสั ดุ อุปกรณ์ และเคร่อื งมอื ชว่ั โมงท่ี 4 ข้นั สรุป ขัน้ สรปุ ส่งิ ทเ่ี รียนรู้ 1. นักเรียนแต่ละกลุ่ม อภิปรายร่วมกันเพื่อจัดทำรายงานโครงงานของกลุ่มตนเอง ตามหัวข้อ การเขียน รายงานโครงงานวิทยาศาสตร์ ประเภทโครงงานประดิษฐ์ ที่มีรายละเอียด ดังนี้ • บทท่ี 1 บทนำ - ท่ีมาและความสำคัญ - วัตถุประสงค์ - สมมติฐาน - ตัวแปรท่ีศึกษา - ขอบเขตการทดลอง - ประโยชน์ท่ีได้รับ • บทที่ 2 เอกสารที่เก่ียวข้อง • บทท่ี 3 วิธีการดำเนินการ • บทท่ี 4 ผลการทดลอง • บทที่ 5 สรุปผลและอภิปราย 2. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันออกแบบวิธีการนำเสนอผลงานให้น่าสนใจ เช่น นำเสนอโดยใช้ power point เป็นต้น หลังจากท่ีนกั เรียนแต่ละกลุ่มนำเสนอผลงานแล้ว ครูเปิดโอกาสให้นักเรยี นกลุ่มอืน่ ร่วมกัน อภปิ ราย ซักถามข้อสงสยั และขอ้ เสนอแนะรว่ มกนั 94

หนว่ ยการเรยี นร้ทู ่ี 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี แผนการจดั การเรยี นรทู้ ่ี 3 พฒั นาโครงงาน ชว่ั โมงท่ี 5 ขั้นสรปุ ขนั้ สรปุ ส่งิ ท่ีเรียนรู้ 1. ครูสรปุ เกยี่ วกับการพัฒนาโครงงานประเภทสงิ่ ประดิษฐ์วา่ ปัจจุบันความก้าวหนา้ ทางเทคโนโลยีสามารถ ชว่ ยในการแกป้ ัญหา อำนวยความสะดวก และตอบสนองความต้องการของมนุษย์ โดยผ่านการเลอื กใช้ วสั ดุ อปุ กรณแ์ ละเครอ่ื งมือทีเ่ หมาะสม เชน่ การสร้างตกึ สูง 40 ช้ัน มกี ารใชเ้ ครนซงึ่ เป็นเครอื่ งมือทีใ่ ช้ เทคโนโลยีช่วยในการกอ่ สรา้ ง 2. นักเรียนแต่ละกลุ่มทำ Unit Activity จากหนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน เทคโนโลยี (การออกแบบและ เทคโนโลยี) ม. 1 หนา้ 59 ให้นักเรยี นแบง่ กลุ่ม กลุม่ ละเท่า ๆ กัน นักเรียนแตล่ ะกลุ่มสรา้ งเครนจำลองจาก วสั ดอุ ุปกรณท์ ีค่ รจู ัดเตรยี มไว้ให้ โดยมคี รเู ปน็ ท่ปี รึกษาและใหค้ ำแนะนำในการใชอ้ ุปกรณ์ เครือ่ งมือ 3. นกั เรียนแต่ละกลุ่มเขียนรายงานลงสมุดรายงาน และสง่ ครูเพื่อตรวจสอบความถกู ตอ้ ง 4. ครูให้นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียน เพื่อวัดความรู้ของนักเรียนหลังการเรียนรูห้ น่วยที่ 3 เร่ือง ผลงาน ออกแบบและเทคโนโลยี ขนั้ นำเสนอและประเมนิ ผลงาน 1. ครตู รวจแบบทดสอบหลังเรยี นหน่วยที่ 3 เรื่อง ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี 2. ครูตรวจใบงานท่ี 1.3 เร่อื ง พัฒนาโครงงาน 3. ครตู รวจและประเมนิ ผลการนำเสนอช้นิ งาน เรื่อง รายงานโครงงานวิทยาศาสตร์ 4. ครตู รวจและประเมนิ ผลการเขียนรายงาน เร่ือง รายงานโครงงานวิทยาศาสตร์ 5. ครูประเมนิ ผล โดยสงั เกตการตอบคำถาม การร่วมกนั ทำผลงาน และการนำเสนอผลงาน 7. การวดั และประเมินผล รายการวัด วิธีวดั เครือ่ งมือ เกณฑ์การประเมนิ 7.1 การประเมินหลังเรียน ตรวจแบบทดสอบหลงั แบบทดสอบหลังเรียน ประเมินตามสภาพจรงิ - แบบทดสอบหลังเรียน เรียน หน่วยการเรยี นรทู้ ี่ 3 เรอ่ื ง ผลงานออกแบบและ เทคโนโลยี 7.2 การประเมนิ ระหวา่ งการ จัดกจิ กรรม 1) พัฒนาโครงงาน - ตรวจใบงานท่ี 1.3 - ใบงานที่ 1.3 รอ้ ยละ 60 ผ่านเกณฑ์ 2) การนำเสนอผลงาน - ประเมนิ การนำเสนอ - ผลงานทน่ี ำเสนอ ระดับคุณภาพ 2 เกย่ี วกบั โครงงาน ผลงาน ผา่ นเกณฑ์ 95

หนว่ ยการเรยี นรู้ที่ 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี แผนการจัดการเรียนรทู้ ี่ 3 พฒั นาโครงงาน รายการวัด วิธวี ัด เคร่ืองมอื เกณฑก์ ารประเมิน 7.1 การประเมินหลงั เรียน ตรวจแบบทดสอบหลัง แบบทดสอบหลังเรยี น ประเมนิ ตามสภาพจรงิ - แบบทดสอบหลังเรยี น เรยี น หนว่ ยการเรยี นรู้ที่ 3 เร่ือง ผลงานออกแบบและ เทคโนโลยี ส่ิงประดิษฐ์ 3) พฤติกรรมการทำงาน - สงั เกตพฤตกิ รรม - แบบสงั เกตพฤติกรรม ระดับคุณภาพ 2 รายบุคคล การทำงานรายบุคคล การทำงานรายบุคคล ผ่านเกณฑ์ 4) พฤติกรรมการทำงานกลุ่ม - สงั เกตพฤตกิ รรม - แบบสังเกตพฤติกรรม ระดับคุณภาพ 2 การทำงานกลุ่ม การทำงานกลุ่ม ผ่านเกณฑ์ 5) คณุ ลกั ษณะ - สงั เกตความมีวินัย - แบบประเมนิ ระดับคุณภาพ 2 อันพงึ ประสงค์ รบั ผดิ ชอบ ใฝเ่ รยี นรู้ คณุ ลกั ษณะ ผา่ นเกณฑ์ และมุ่งมั่นในการ อนั พงึ ประสงค์ ทำงาน 8. ส่ือ/แหล่งการเรยี นรู้ 8.1 สือ่ การเรียนรู้ 1) หนังสอื เรยี น รายวชิ าพ้ืนฐาน การออกแบบและเทคโนโลยี ม.1 2) ใบงานที่ 1.3 พัฒนาโครงงาน 8.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) หอ้ งเรียน 2) หอ้ งสมุด 3) แหล่งข้อมูลสารสนเทศ 96

หน่วยการเรยี นรู้ท่ี 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี แผนการจดั การเรยี นรทู้ ี่ 3 พัฒนาโครงงาน ใบงานที่ 1.3 เร่ือง พัฒนาโครงงาน คำชแี้ จง : เตมิ ขอ้ ความหรือความหมายของคำลงในช่องวา่ งให้ถูกต้อง 1. โครงงานวทิ ยาศาสตร์ แบ่งออกไดเ้ ปน็ 4 ประเภท จงอธิบาย โครงงานประเภทสำรวจ โครงงานประเภทการทดลอง ………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………. โครงงานประเภทสิ่งประดษิ ฐ์ โครงงานประเภททฤษฎี ………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………. 2. ขนั้ ตอนการดำเนินงานของโครงงานวทิ ยาศาสตร์ ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… ……………………… 3. จงยกตัวอยา่ งโครงงานประเภทสง่ิ ประดิษฐ์ 1) ช่ือเร่อื ง ……………………………………………………………………………….………………………………………………………………………………. 2) บทคัดย่อ ………………………………………………………………………….……………….……………………………………………………………………….………. ………………………………………………………………………….……………….……………………………………………………………………….………. 3) ประโยชนใ์ นการนำไปใช้ ………………………………………………………………………….……………….……………………………………………………………………….………. ………………………………………………………………………….……………….……………………………………………………………………….………. 97

หน่วยการเรยี นรู้ท่ี 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี แผนการจัดการเรียนรทู้ ี่ 3 พฒั นาโครงงาน ใบงานท่ี 1.3 เฉลย เรื่อง พฒั นาโครงงาน คำชแี้ จง : เติมขอ้ ความหรือความหมายของคำลงในช่องวา่ งให้ถูกต้อง 1. โครงงานวิทยาศาสตร์ แบ่งออกไดเ้ ป็น 4 ประเภท จงอธบิ าย โครงงานประเภทสำรวจ โครงงานประเภทการทดลอง โครงงานประเภทตอ้ งการสำรวจและรวบรวมข้อมลู แล้ว โครงงานประเภทนี้เป็นโครงงานทม่ี กี ารออกแบบการ นำข้อมูลเหล่านัน้ มาจำแนกเป็นหมวดหมู่ และนำเสนอใน ทดลองเพือ่ ศึกษาผลของตัวแปรหนง่ึ ท่มี ผี ลต่อตัวแปรอกี รปู แบบต่างๆ เพือ่ ให้เห็นลักษณะหรือความสมั พันธใ์ น ตวั หนึง่ ทต่ี อ้ งการศกึ ษา โดยควบคมุ ตัวแปรอน่ื ๆ ที่อาจมี เรอ่ื งทต่ี ้องการศกึ ษาไดช้ ัดเจนยง่ิ ขน้ึ ผลตอ่ ตัวแปรทตี่ ้องการศึกษาไว้ โครงงานประเภทสง่ิ ประดิษฐ์ โครงงานประเภททฤษฎี โครงงานน้เี ปน็ การประยกุ ต์หลกั การทางวทิ ยาศาสตร์ มา โครงงานนเ้ี ป็นการนำเสนอทฤษฎี หลักการหรือแนวคิด ประดษิ ฐ์ของเลน่ เครอื่ งมือ อาจเป็นสงิ่ ประดิษฐ์ใหม่ หรือ ใหมๆ่ อาจจะอยู่ในรปู ของสตู รสมการ หรือคำอธิบายกไ็ ด้ ปรบั ปรุงเปล่ียนแปลงของเดิมท่ีมอี ยู่ หรือ การสร้าง โดยผูเ้ สนอไดต้ ้ังกติกาขน้ึ มาเอง แล้วนำเสนอทฤษฎี ผล แบบจำลองเพื่ออธบิ ายแนวคิดตา่ ง ๆ การอธบิ ายอาจจะใหม่ยังไม่มีใครคดิ มาก่อน 2. ข้นั ตอนการดำเนินงานของโครงงานวิทยาศาสตร์ กำหนดปัญหำ กำหนด ตัง้ สมมตฐิ าน ออกแบบกำร วัตถปุ ระสงค์ ทดลอง สรุปและ วิเครำะห์ รวบรวมข้อมลู ดำเนินกำร อภิปรำย ทดลอง 3. จงยกตวั อย่างโครงงานประเภทส่งิ ประดิษฐ์ 1) ช่อื เร่อื ง ส้อมตะเกยี บ 2in1 2) บทคัดยอ่ ส้อม ตะเกยี บ 2in1 เป็นส่ิงประดิษฐท์ ่ีตอบสนองความต้องการในการใช้ตะเกยี บ และส้อมในเวลาเดยี วกัน โดยปลายด้านหนงึ่ เป็นส้อมปลายอกี ดา้ นหนึ่งเป็นตะเกยี บ มกี ารออกแบบด้วยความคดิ สรา้ งสรรค์ 3) ประโยชน์ในการนำไปใช้ ช่วยอำนวยความสะดวก , เหมาะสมในการพกพา , ประหยัดคา่ ใช้จ่าย , สามารถต่อยอดจัดจำหน่าย 98

หน่วยการเรยี นร้ทู ่ี 3 ผลงานออกแบบและเทคโนโลยี แผนการจดั การเรยี นรทู้ ี่ 3 พฒั นาโครงงาน 9. ขอ้ เสนอแนะ/ความเห็นของผู้บริหารสถานศกึ ษา ลงชอื่ . (นางสาวสุพรรณกิ า สบุ รรณาจ) ตำแหน่ง ผอู้ ำนวยการโรงเรยี นประชาสามัคคี วนั ท่.ี ........... เดือน............................ พ.ศ. .............. 10. บนั ทกึ ผลหลงั การสอน  ด้านความรู้  ดา้ นสมรรถนะสำคญั ของผูเ้ รียน  ด้านคุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์  ปญั หา/อปุ สรรค  แนวทางการแกไ้ ข ลงชื่อ (นายอิทธฤิ ทธ์ิ มหสิ ยา) ตำแหน่ง ครู วิทยฐานะ ครูชำนาญการ วนั ท.ี่ ......... เดือน.......................... พ.ศ. ............ 99

แผนการจดั การเรียนรู้ รายวชิ าการออกแบบและเทคโนโลยี ชัน้ มัธยมศกึ ษาปีท่ี 1 หน่วยการเรยี นรู้ท่ี 1 เทคโนโลยกี บั มนษุ ย์