คู่มือพัฒนาคุณภาพน้ำบริโภคในโรงพยาบาล

คมู่ อื แนวทางการพฒั นาคณุ ภาพน้�ำ บรโิ ภคในโรงพยาบาล สวนที่ 3 การบาํ รงุ รกั ษาระบบประปา ชดุ ที1่ (นํา้ ผวิ ดนิ ) 7.5 1. การลา งหนา ทราย 5 5 ( ) ไมไ ดลาง ( ) ลา ง 5 2.5 2. การลางถงั สรางตะกอน(คลองวนเวยี น) และถงั ตกตะกอน 5 5 ( ) ไมไดล าง ( ) ลาง 5 3. การลา งถังกรอง ( ) ไมไดลาง ( ) ลา ง 4. การลา งถังนํา้ ใส ( ) ไมไดลา ง ( ) ลาง 5. การลา งทาํ ความสะอาดหอถังสงู ( ) ไมไ ดล า ง ( ) ลา ง 6. การเติมสารสม ในการตกตะกอน ( ) ไมเติม ( ) เติม 7. การเตมิ ปูนขาวในการตกตะกอน ( ) ไมเ ตมิ ( ) เติม สวนท่ี 4 ระบบการฆา เชื้อโรค ( ) มี 1. เครอ่ื งจา ยสารละลายคลอรนี ( ) ใชง านได ( ) ไมม ี ( ) ใชงานไมได 2. การตรวจสอบคลอรีนอิสระคงเหลือ ( ) มีการตรวจสอบเปนประจาํ 5 ( ) ไมมีการตรวจสอบ 5 ( ) มีการตรวจสอบ รวม 100 3. เคยตรวจสอบคุณภาพน้าํ ในหองปฏบิ ัตกิ าร ( ) ไมม ีการตรวจสอบ ( ) ระดบั A ระบบประปาที่สามารถยกระดับคณุ ภาพมาตรฐานเปนนา้ํ ประปาดม่ื ได โดยมกี ารปรบั ปรงุ เพยี งเล็กนอ ย (คะแนน 80-100) ( ) ระดับ B ระบบประปาทตี่ องเพม่ิ ระบบปรบั ปรุงในสวนตางๆ (คะแนน 60-80) ( ) ระดับ C ระบบประปาทสี่ มควรปด กิจการ หรือจาํ เปน ตองมกี ารปรบั ปรงุ กรณพี ิเศษ (0-60) ขอ คดิ เห็นเพม่ิ เตมิ .................................................................................................................................................... ชือ่ ผูสาํ รวจ....................................................... . โทรศพั ท........................................................... วนั ที.่ .........เดือน.....................ป พ.ศ. .............. 50

คมู่ อื แนวทางการพฒั นาคณุ ภาพนำ้�บริโภคในโรงพยาบาล ชดุ ท่ี 2 (นา้ํ บาดาล) แบบสาํ รวจระบบประปา ( กรณีใชน ํ้าบาดาล ) ระบบประปาโรงพยาบาล............................................... หมูท .่ี ...... ตาํ บล.........................อาํ เภอ.......................จังหวดั …………… ผูใหขอมลู ชอ่ื ..........................................สกุล........................................................โทรศัพท. ......................................................... สวนที่ 1 ขอมลู ท่ัวไป 1. ระบบประปาสรา งป พ.ศ.............................โดยหนว ยงาน ( ) กรมอนามัย ( ) กรมโยธา ( ) กรมทรัพยากรธรณี ( ) อ่ืน ๆ ระบ.ุ .......................... 2. ระบบประปาเคยผา นการรบั รองเปนน้าํ ประปาดม่ื ได ( ) ไมผ า น ( ) ผานป พ.ศ................................. 3. ระบบประปาสามารถใหบริการน้ําไดค รอบคลุม จาํ นวน.........หมบู าน................หลงั คาเรอื น 4. ระบบประปามอี ัตราการผลติ ........................ ลูกบาศกเ มตร / วนั สวนท่ี 2 การบรหิ ารกิจการประปา 1. การบริหารกิจการประปาโดย ( ) บรหิ ารในรูปแบบเดมิ โดยคณะกรรมการบรหิ ารกจิ การประปาหมบู าน ( ) บรหิ ารในรบู แบบใหมตามประกาศระเบยี บกระทรวงมหาดไทย โดยองคการบริหารสว นตาํ บล / คณะกรรมการบรหิ ารกจิ การประปาหมูบาน ก. ผบู รหิ ารกิจการประปา และผดู แู ลระบบประปา 2.5 1.1 มผี ูบริหารกิจการประปาโดยตรง ( ) มี ( ) ไมม ี - เคยผา นการฝก อบรมหลักสตู รบรหิ ารกจิ การประปา ( ) เคย ( ) ไมเ คย 2.5 1.2 มผี ดู แู ลระบบประปาโดยตรง ( ) มี ( ) ไมมี - เคยผา นการฝก อบรมหลกั สตู รการดแู ลบาํ รงุ รกั ษาระบบประปา ( ) เคย ( ) ไมเ คย ข. ระบบการเงินและการบญั ชี 1.3 ขณะนี้การประปามีเงนิ กองทนุ 2.5 ( ) มี ( ) ไมม ี 2.5 1.4 มีระบบบัญชี รายรบั -รายจายที่ชดั เจนและเปด เผยได ( ) มี ( ) ไมมี 2. ความเพยี งพอของนาํ้ ดบิ ในการผลิตน้ําประปาตลอดป 5 ( ) เพยี งพอ ( ) ไมพอ 5 3. ชวงเวลาที่ใหบ รกิ ารนํา้ ( ) ตลอด 24 ช่ัวโมง ( ) ใหบ ริการนํา้ เปนเวลา 20 4. ปจ จุบนั มกี ารจา ยน้าํ ประปาอยางไร ( ) ผา นข้ันตอนการผลติ นำ้ ประปา เตมิ คลอรนี แลว จาย ( ) ผานข้นั ตอนการผลติ ประปา แลวจา ย ( ) สูบจา ยตรงจากแหลง นาํ ดิบ ( ) อ่นื ๆ ระบ.ุ ........................... 51

คู่มือแนวทางการพัฒนาคุณภาพน�ำ้ บริโภคในโรงพยาบาล ชุดที่ 2 (นาํ้ บาดาล) สว นที่ 3 การบํารงุ รกั ษาระบบประปา 1. ลักษณะสภาพแวดลอมบริเวณบอนํ้าบาดาล 5 1.1 มีชานบอ บาดาลหรอื ไม ( ) ไมมี ( ) มี ( ) ชานบอบาดาลขนาดไมนอยกวา 2.5 x 2.5 เมตร ( ) ชานบอบาดาลขนาดนอยกวา 2.5 x 2.5 เมตร 1.2 ลักษณะชานบอ ( ) แตกรา วจนนํา้ ซึมเขา สูบ อได 5 ( ) ไมแ ตกรา ว 5 1.3 มที รายเขาบอ หรือไม (สังเกตน้ําทสี่ บู ข้ึนมาจากบอ มีทรายคา งทแ่ี อรเรเตอร) ( )ไมม ี ( ) มี 5 2. เคร่อื งสูบนํ้าดิบใชงานได ( )ใชงานไดปกติ ( ) ใชง านไมไ ด 3. การลางหนา ทรายกรอง 7.5 ( ) ไมไ ดลา ง ( ) ลาง 4. การลา งถงั กรอง 5 ( ) ไมไดล า ง ( ) ลาง 5 5. การลา งถงั นา้ํ ใส ( ) ไมไดล าง ( ) ลาง 2.5 6. การลางทําความสะอาดหอถงั สงู ( ) ไมไ ดลา ง ( ) ลา ง สวนท่ี 4 ระบบการฆา เชอื้ โรค 15 1. เครือ่ งจา ยสารละลายคลอรีน 2.5 2.5 ( ) ไมม ี ( ) มี ( ) ใชง านได ( ) ใชงานไมไ ด 2. การตรวจสอบคลอรนี อิสระคงเหลือ ( ) ไมมีการตรวจสอบ ( ) มกี ารตรวจสอบเปนประจํา 3. เคยตรวจสอบคุณภาพนํา้ ในหองปฏิบัติการ ( ) ไมมีการตรวจสอบ ( ) มกี ารตรวจสอบ รวม 100 ( ) ระดบั A ระบบประปาที่สามารถยกระดบั คุณภาพมาตรฐานเปนนา้ํ ประปาดื่มได โดยมีการปรบั ปรงุ เพยี งเล็กนอย (คะแนน 80-100) ( ) ระดบั B ระบบประปาท่ตี อ งเพ่ิมระบบปรบั ปรงุ ในสวนตางๆ (คะแนน 60-80) ( ) ระดับ C ระบบประปาทส่ี มควรปดกจิ การ หรือจําเปน ตอ งมกี ารปรับปรุงกรณพี เิ ศษ (คะแนน 0-60) ขอคดิ เห็นเพ่มิ เตมิ ................................................................................................................................................... ชอ่ื ผูสาํ รวจ....................................................... . โทรศพั ท........................................................... วนั ท.ี่ .........เดือน.....................ป พ.ศ. .............. 52

คู่มอื แนวทางการพัฒนาคุณภาพนำ�้ บริโภคในโรงพยาบาล ภภาคาคผผนววกกที่ 3 จาํ นวนโรงพยาบาลในสังกดั กระทรวงสาธารณสขุ จํานวนโรงพยาบาล เขต รพศ. รพท. รพช. รพ.สงั กัดกรมวิชาการ รวม 109 1 3 8 91 7 48 2 2 5 40 1 56 3 1 4 49 2 79 4 3 9 59 8 68 5 4 11 51 2 79 6 6 8 59 6 81 7 2 4 71 4 92 8 2 7 79 4 91 9 3 5 81 2 74 10 1 7 63 3 84 11 3 8 69 4 83 12 3 7 68 5 14 13 0 0 0 14 958 รวม 33 83 780 62 ขอ้ มูล ณ วนั ท่ี 31 มกราคม 2562 53

ภาภคาผคผนนววกกที่ 4 แบบประเมินตามเกณฑ GREEN & CLEAN Hospital ขน้ั ตอนที่ 2 กจิ กรรม GREEN คาํ อธิบายเกณฑ ผา น กจิ กรรม เกณฑการ ไมผาน ขอ เสนอแนะตอ GREEN ประเมนิ การพัฒนา N: Nutrition 10. จดั ใหมี 1. จัดใหม ีจุดบรกิ ารนํา้ ด่มื (การจดั การ บรกิ ารนา้ํ ดื่ม อยา งเพยี งพอตอจาํ นวน สขุ าภิบาล สะอาดท่อี าคาร ผมู ารับบริการ อาหารและ ผูปว ยนอกและ 2. มีการเฝาระวังคุณภาพ การจัดการ ผปู ว ยใน นา้ํ ด่มื ดว ยชดุ ทดสอบการ น้าํ บรโิ ภคใน ปนเปอนโคลิฟอรม แบคทีเรยี โรงพยาบาล) (อ11) ณ จุดท่ีใหบรกิ ารน้ําดื่ม หลกั ของอาคารผูปว ยนอก (OPD) และอาคารผปู ว ยใน (IPD) กรณมี ีสถานทป่ี ระกอบ อาหารผปู ว ยในโรงพยาบาลให ตรวจนําทใี่ ชใ นการปรุง ประกอบอาหาร ความถ่ี 3 เดือน/ครัง้ 3. มีการเฝาระวังคณุ ภาพ นา้ํ ประปาดว ยชดุ ทดสอบการ ปนเปอ นโคลิฟอรม แบคทีเรยี (อ11) ณ หองน้ําหลกั ของ อาคารผปู ว ยนอก (OPD) จํานวน 1 จดุ ความถ่ี 3 เดอื น/ครงั้ 54

เอกสารอ้างองิ โกมล ศิวะบวร และเลิศ ไชยณรงค์ “น้�ำสะอาค” ในเอกสารการสอนชุดวิชาอนามัย ส่งิ แวดล้อม หน่วยท่ี 1-7, หนา้ 43-89 กรุงเทพฯ: โรงพมิ พส์ หมิตร จำ� กดั , 2539. Wagner EG and Lanoix JN Water supply for rural areas and small communities, World Health Organization Monograph; no. 42, 337 p. 1959. กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการควบคุมประกอบกิจการตู้น�้ำหยอดเหรียญ พ.ศ. 2553. กระทรวงสาธารณสุข, 2553. กองสุขาภิบาลอาหารและน้�ำ. ข้อก�ำหนดการรับรองการตรวจสอบคุณภาพน้�ำประปาด่ืมได้ และเกณฑ์มาตรฐานคุณภาพน้�ำบริโภค. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. 20 หนา้ , 2551. คู่มือการด�ำเนินงานโครงการพัฒนาศักยภาพเครือข่าย และอาสาสมัครเฝ้าระวังคุณภาพ น้�ำบริโภคในชุมชน และครัวเรือน. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. 30 หน้า, 2552. กรมอนามัย. คู่มือการเฝ้าระวังคุณภาพน้�ำดื่มในโรงเรียน. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. 36 หนา้ , 2552. สำ� นกั อนามยั กรงุ เทพมหานคร. คมู่ อื การปฏบิ ตั งิ านการประกอบกจิ การทเ่ี ปน็ อนั ตรายตอ่ สขุ ภาพ ต้นู �้ำด่มื หยอดเหรียญ. รนั ทู วิชัน่ ส์ จ�ำกดั . 57 หน้า, 2553. Richard Ainsworth. World Health Organization. Safe Piped Water [Internet]. 2001 [cited 2014 Jan 31]. Available from: https://apps.who.int/iris/ bitstream/handle/10665/42785/ 924156251X.pdf;jsessionid=495DBBC D5A4EEB0E3206B87C28305D80?sequence=1 กรมสง่ เสรมิ การปกครองทอ้ งถนิ่ . ระบบนำ้� สะอาด [อนิ เตอรเ์ นต]. 2547 [เขา้ ถงึ เมอ่ื 2557 มกราคม 31]. เข้าถึงได้จาก: http://www.dla.go.th/work/e_book/eb1/ stan11/stan11.htm

คณะผู้จดั ท�ำ ท่ีปรึกษา ผอู้ �ำนวยการสำ� นกั สุขาภบิ าลอาหารและน�้ำ 1. ดร.อัมพร จันทวิบูลย ์ รองผู้อำ� นวยการสำ� นักสุขาภบิ าลอาหารและนำ้� 2. นางนภพรรณ นนั ทพงษ ์ คณะผจู้ ดั ทำ� 1. นายวิโรจน์ วัชระเกียรติศักด ์ิ สำ� นักสุขาภิบาลอาหารและน�้ำ 2. นางสาวนัยนา หาญวโรดม สำ� นักสุขาภบิ าลอาหารและน้�ำ 3. นางสาวพรเพชร ศักด์ิศริ ิชัยศิลป์ ส�ำนกั สขุ าภิบาลอาหารและนำ้� 4. นายศรายทุ ธ อุน่ แก้ว ส�ำนกั สุขาภิบาลอาหารและน�้ำ 5. นางสาวปิยภรณ์ เวียงแก้ว สำ� นกั สุขาภิบาลอาหารและนำ�้ บรรณาธิการ นายวโิ รจน์ วชั ระเกียรติศกั ด์ิ จัดพิมพโ์ ดย สำ� นักสุขาภบิ าลอาหารและน�้ำ กรมอนามยั 88/22 ถนนตวิ านนท์ ต.ตลาดขวญั อ.เมือง จ.นนทบรุ ี 11000 พมิ พ์คร้ังที่ 2 มีนาคม 2562 จำ� นวน 5,000 เล่ม พมิ พ์ที่ ศูนยส์ ่ือและส่ิงพิมพแ์ กว้ เจา้ จอม มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั สวนสนุ ันทา Keawjawjom Printing & Publishing Suan Sunandha University เลขที่ 1 ถนนอทู่ องนอก แขวงดุสิต เขตดสุ ติ กรงุ เทพมหานคร 10300 โทร. 0 2160 1263-4 โทรสาร. 0 2160 1309 ISBN 978-616-11-3945-2

สำนักสุขาภบิ าลอาหารและนำ้ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสขุ อาคาร 3 ชน้ั 3 เลขท่ี 88/22 ถนนติวานนท ต.ตลาดขวัญ อ.เมอื ง จ.นนทบุร� 11000 โทรศพั ท : 0-2590-4606, 0-2590-4607 โทรสาร : 0-2590-4186, 0-2590-4188 ดาวนโหลดคมู อื