ชั่วโมงที่ 25 พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ (2)

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 5 แบ่งเป็ น 3 เร่ือง พ่อขุนศรีอนิ ทราทติ ย์ พระมหาธรรมราชา บุคคลสาคญั สมัยสุโขทยั พ่อขุนรามคาแหง ที่ 1 (ลไิ ทย) มหาราช 1

พระราชประวตั ิและพระราชกรณยี กจิ ของพ่อขุนศรีอนิ ทราทติ ย์ 2

แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 บุคคลสาคญั สุโขทยั 3

เลือกคาตอบทถ่ี ูกต้องทส่ี ุดเพยี งคาตอบเดยี ว 1. ศึกขนุ สามชนเกดิ ขนึ้ ในสมยั พระมหากษตั ริย์ พระองค์ใด ก พระยาเลอไทย ข พอ่ ขนุ ศรีอินทราทิตย์ ค พอ่ ขนุ รามคาแหงมหาราช ง พระมหาธรรมราชาท่ี 1 (ลิไทย) คาอธิบาย: ข ถูกตอ้ ง เพราะศึกขนุ สามชนเกิดข้ึนในสมยั ของพอ่ ขนุ ศรีอินทราทิตยโ์ ดยขนุ สามชน เจา้ เมืองฉอด ไดย้ กทพั มาตีเมืองตากของสุโขทยั พอ่ ขนุ ศรีอินทราทิตยแ์ ละพระราชโอรส คือ พระรามคาแหงยกทพั เขา้ สู้รบจนไดช้ ยั ชนะและยดึ เมืองตากคืนมาได้ 4

2. ขอมสบาดโขลญลาพงคือใคร ก เจา้ เมืองราด ข เขมรท่ียดึ เมืองสุโขทยั ค พระสหายของพอ่ ขนุ ศรีนาวนาถุม ง หวั หนา้ คนไทยที่ช่วยขบั ไล่เขมรออกจากเมืองสุโขทยั คาอธิบาย: ข ถูกตอ้ ง เพราะเขมรท่ียดึ เมืองสุโขทยั หลงั จากพอ่ ขนุ ศรีนาวนาถุมเสดจ็ สวรรคต คือ ขอมสบาดโขลญลาพง 5

3. พระมหากษตั ริย์พระองค์แรกของอาณาจักรสุโขทยั มพี ระนามว่าอะไร ก พอ่ ขนุ ผาเมือง ข พอ่ ขนุ บานเมือง ค พอ่ ขนุ รามคาแหง ง พอ่ ขนุ ศรีอินทราทิตย์ คาอธิบาย: ง ถูกตอ้ ง เพราะหลงั จากร่วมมือกบั พอ่ ขนุ ผาเมือง เจา้ เมืองราดขบั ไล่ขอมสบาดโขลญ ลาพงออกจากสุโขทยั แลว้ จากน้นั กท็ รงไดร้ ับการอภิเษกจากพอ่ ขนุ ผาเมืองใหข้ ้ึนครองราชย์ เมืองสุโขทยั เป็นพระมหากษตั ริยพ์ ระองคแ์ รกของอาณาจกั รสุโขทยั ทรงพระนามวา่ พอ่ ขนุ ศรี- อินทราทิตย์ 6

4. ข้อใดไม่ใช่พระราชกรณยี กจิ ของพ่อขนุ รามคาแหง มหาราช ก การประดิษฐอ์ กั ษรไทย ข การสร้างทานบเพือ่ กกั เกบ็ น้า ค ทรงพระราชนิพนธ์ไตรภูมิพระร่วง ง การสร้างกระดิ่งไวท้ ี่ประตูวงั เพื่อใหป้ ระชาชน มาสน่ั ร้องทุกข์ คาอธิบาย: ค ถูกตอ้ ง เพราะพอ่ ขนุ รามคาแหงมหาราชไม่ไดท้ รงพระราชนิพนธ์ไตรภูมิพระร่วง โดยไตรภูมิพระร่วงเป็นพระราชนิพนธ์ของพระมหาธรรมราชาที่ 1 (ลิไทย) 7

5. สมยั สุโขทยั ตอนปลายใช้ลกั ษณะการปกครองแบบใด ก ธรรมราชา ข สมมติเทพ ค ประชาธิปไตย ง พอ่ ปกครองลูก คาอธิบาย: ก ถูกตอ้ ง เพราะธรรมราชาเป็นการปกครองท่ีพระมหากษตั ริยท์ รงนาหลกั ธรรม ในพระพทุ ธศาสนามาช่วยในการปกครอง การปกครองแบบน้ีเร่ิมใชใ้ นสมยั สุโขทยั ตอนปลาย ต้งั แตส่ มยั พระมหาธรรมราชาที่ 1 (ลิไทย) 8

6. เมืองสระหลวงสองแควในสมยั สุโขทยั ปัจจุบัน อยู่ในจงั หวดั ใด ก สุโขทยั ข พษิ ณุโลก ค นครสวรรค์ ง กาแพงเพชร คาอธิบาย: ข ถูกตอ้ ง เพราะเมืองสระหลวงสองแควในสมยั สุโขทยั ปัจจุบนั อยใู่ นจงั หวดั พิษณุโลก 9

7. พระราชกรณยี กจิ ด้านเศรษฐกจิ ของพ่อขุนรามคาแหง มหาราชคือข้อใด ก เกบ็ ภาษีผา่ นด่าน ข ทาการคา้ กบั พม่า ค ยกเลิกตลาดปสาน ง ส่งเครื่องสงั คโลกไปขายญี่ป่ ุน คาอธิบาย: ง ถูกตอ้ ง เพราะในสมยั พอ่ ขนุ รามคาแหงมหาราชมีการส่งเคร่ืองสังคโลกของสุโขทยั ซ่ึงมีลวดลายสวยงาม มีคุณภาพดี เป็นสินคา้ ออก โดยส่งไปขายที่มลายู ชวา หมู่เกาะฟิ ลิปปิ น และญี่ป่ ุน 10

8. ในสมยั พ่อขนุ รามคาแหงมหาราช สุโขทยั ได้รับ พระพทุ ธศาสนาผ่านทางเมืองใด ก เมืองอโยธยา ข เมืองเชียงใหม่ ค เมืองเมาะตะมะ ง เมืองนครศรีธรรมราช คาอธิบาย: ง ถูกตอ้ ง เพราะในสมยั ที่อาณาจกั รสุโขทยั เจริญรุ่งเรืองพอ่ ขนุ รามคาแหงมหาราช ทรงนิมนตพ์ ระสงฆจ์ ากเมืองนครศรีธรรมราชมาเผยแผพ่ ระพทุ ธศาสนาในสุโขทยั 11

9. พระพทุ ธรูปองค์ใดไม่ได้สร้างในสมยั พระมหาธรรม- ราชาที่ 1 (ลไิ ทย) ก พระพทุ ธชินสีห์ ข พระพทุ ธชินราช ค พระศรีศากยมุนี ง พระศรีศากยะทศพลญาณ คาอธิบาย: ง ถูกตอ้ ง เพราะพระศรีศากยะทศพลญาณสร้างในสมยั พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั รัชกาลที่ 9 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ 12

10. พระมหากษตั ริย์พระองค์ใดทรงพระราชนิพนธ์ หนังสือเรื่องไตรภูมพิ ระร่วง ก พระยาเลอไทย ข พระมหาธรรมราชาท่ี 2 ค พอ่ ขนุ รามคาแหงมหาราช ง พระมหาธรรมราชาท่ี 1 (ลิไทย) คาอธิบาย: ง ถูกตอ้ ง เพราะพระมหาธรรมราชาท่ี 1 (ลิไทย) ทรงพระราชนิพนธ์หนงั สือเรื่อง ไตรภูมิพระร่วง ซ่ึงเป็นวรรณกรรมทางพระพทุ ธศาสนาเรื่องแรกของไทยท่ีมีเน้ือหาเกี่ยวกบั บาปบุญคุณโทษ 13

ประวตั ิศาสตร์ ป. 4 หน่วยการเรียนรู้ท่ี 5 บุคคลสาคญั สมัยสุโขทยั แผนการจดั การเรียนรู้ที่ 12 พ่อขุนศรีอนิ ทราทิตย์ เวลา 1 ช่ัวโมง 14

ดูภาพ แล้วช่วยกนั ตอบ 1. จากภาพเป็นใคร 2. มีความสาคญั อยา่ งไร 1. พอ่ ขนุ ศรีอินทราทิตย์ 2. เป็นพระมหากษตั ริยพ์ ระองคแ์ รกของ ราชวงศพ์ ระร่วงแห่งอาณาจกั รสุโขทยั 15

ดูภาพ แล้วช่วยกนั ตอบ 1 2 ภาพท่ี 1 พอ่ ขนุ ศรีอินทราทิตย์ พระมหากษตั ริยใ์ นภาพใด เป็นปฐมกษตั ริยแ์ ห่งสุโขทยั 16

 ในอดีตผทู้ ่ีมีความเก่งกลา้ สามารถมกั เป็นผนู้ าในการ... • สร้างชาติ • ป้องกนั ประเทศจากการรุกรานของขา้ ศึกศตั รู • สร้างความเจริญรุ่งเรืองเป็นปึ กแผน่ แก่ชาติบา้ นเมือง 17

สมยั สุโขทยั มีผนู้ าท่ีสาคญั คือ พอ่ ขนุ ศรีอินทราทิตย์ พอ่ ขนุ รามคาแหงมหาราช พระมหาธรรมราชาที่ 1 (ลิไทย) 18

1. พ่อขนุ ศรีอนิ ทราทิตย์ พระราชประวตั ิ เป็นปฐมกษตั ริยร์ าชวงศพ์ ระร่วง แห่งอาณาจกั รสุโขทยั พ่อขุนศรีอนิ ทราทติ ย์ มีพระนามเดิมวา่ พอ่ ขนุ บางกลางหาว เป็นพระสหายกบั พอ่ ขนุ ผาเมือง 19 เจา้ เมืองราด ซ่ึงเป็นพระราชโอรส ของพอ่ ขนุ ศรีนาวนาถุม

1. พ่อขุนศรีอนิ ทราทิตย์ 20 พระราชประวตั ิ เมื่อพอ่ ขนุ ศรีนาวนาถุมเสดจ็ สวรรคต เมืองสุโขทยั ถูก ขอมสบาดโขลญลาพงซ่ึงเป็นเขมรยดึ ครอง พอ่ ขนุ บางกลางหาวไดร้ ่วมมือกบั พอ่ ขนุ ผาเมือง รวบรวมคนไทยขบั ไล่เขมรออกไปจากเมืองสุโขทยั ไดส้ าเร็จ พอ่ ขนุ ผาเมืองไดอ้ ภิเษกพอ่ ขนุ บางกลางหาว ใหป้ กครองเมืองสุโขทยั ราว พ.ศ. 1792 เสด็จกลบั ไปครองเมืองราดตามเดิม

1. พ่อขนุ ศรีอนิ ทราทิตย์ • พอ่ ขนุ บานเมือง • พอ่ ขนุ รามคาแหง พระราชประวตั ิ มหาราช พอ่ ขนุ ศรี 21 อินทราทิตย์ มีพระราชโอรส นางเสือง

1. พ่อขนุ ศรีอนิ ทราทติ ย์ พระราชกรณียกจิ ทรงต้งั ราชวงศพ์ ระร่วงแห่งอาณาจกั รสุโขทยั ทรงร่วมมือกบั พอ่ ขนุ ผาเมือง เจา้ เมืองราด ขบั ไล่เขมร ใหพ้ น้ จากเมืองสุโขทยั ทรงต้งั ราชวงศพ์ ระร่วงปกครองอาณาจกั รสุโขทยั โดยมีเมืองสุโขทยั เป็นราชธานี 22

1. พ่อขนุ ศรีอนิ ทราทติ ย์ พระราชกรณียกจิ ทรงรวบรวมอาณาจกั รเป็นปึ กแผน่ อาณาจกั รสุโขทยั ในระยะเริ่มแรกยงั มีอาณาเขตไม่กวา้ งขวางนกั และเมือง หลายเมืองยงั ต่อตา้ นสุโขทยั แต่ดว้ ยพระปรีชาสามารถของพอ่ ขนุ ศรีอินทราทิตย์ ทาใหเ้ มืองต่าง ๆ ยอมรับอานาจของอาณาจกั รสุโขทยั ต่อมาเกิดศึกขนุ สามชน เจา้ เมืองฉอดท่ียกทพั มาตีเมืองตากของสุโขทยั พอ่ ขนุ ศรีอินทราทิตยแ์ ละพระราชโอรส คือ พระรามคาแหงเขา้ สูร้ บ ไดช้ ยั ชนะและยดึ เมืองตากคืนมาได้ หลงั จากศึกคร้ังน้ีทาใหส้ ุโขทยั เป็นอาณาจกั รท่ีมนั่ คงและมีอานาจทางการเมืองเพ่ิมข้ึน 23

พ่อขุนศรีอนิ ทราทติ ย์มีบทบาทสาคญั ในเร่ืองอะไร • ทรงตงั้ ราชวงศ์สุโขทัย • ทรงรวบรวมอาณาจักรเป็นปึ กแผ่น 24

สรุปความรู้  พอ่ ขนุ ศรีอินทราทิตยเ์ ป็นกษตั ริยพ์ ระองคแ์ รกของราชวงศพ์ ระร่วง แห่งอาณาจกั รสุโขทยั  มีพระนามเดิมวา่ พอ่ ขนุ บางกลางหาว  พอ่ ขนุ บางกลางหาวร่วมมือกบั พอ่ ขนุ ผาเมือง เจา้ เมืองราดไดร้ วบรวม คนไทยขบั ไล่ขอมสบาดโขลญลาพงออกจากสุโขทยั สาเร็จ  ทรงไดร้ ับการอภิเษกจากพอ่ ขนุ ผาเมืองใหป้ กครองเมืองสุโขทยั ใน พ.ศ. 1792  ทรงขยายอาณาเขตแต่ยงั ไม่กวา้ งขวางนกั และทรงไดท้ าศึกกบั ขนุ สามชน เจา้ เมืองฉอดท่ียกมาตีเมืองตาก พระองคแ์ ละ พระราชโอรส คือ พระรามคาแหงเขา้ สูร้ บจนไดช้ ยั ชนะ 25

อ่านเนื้อหาเกย่ี วกบั พ่อขุนรามคาแหงมหาราช 26