กลุ่มสาระสังคม ป.3 เรื่อง ลักษณะทางกายภาพชุมชนเรา 23 ธ.ค

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 13 แบ่งเป็ น 2 เร่ือง ลกั ษณะทางกายภาพของชุมชน ชุมชนของเรา ลกั ษณะของเมืองและชนบท 1

แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 13 ชุมชนของเรา 2

เลือกคาตอบทถี่ ูกต้องทส่ี ุดเพยี งคาตอบเดยี ว 1. ข้อใดไม่ใช่ ปัจจยั ทท่ี าให้คนในแต่ละชุมชนมีลกั ษณะการดาเนินชีวติ แตกต่างกนั ก ภูมิอากาศ ข ภูมิประเทศ ค สภาพทางเศรษฐกิจ ง ทรัพยากรธรรมชาติ 3

2. ข้อใดกล่าวถูกต้องทส่ี ุดเกย่ี วกบั ชุมชน ก เป็นที่อยอู่ าศยั ข เป็นท่ีใหค้ วามรู้ ค เป็นสถานท่ีท่องเที่ยว ง เป็นสถานที่แลกเปลี่ยนสินคา้ 4

3. บ้านของใครเหมาะกบั การทาประมงนา้ เค็ม ก บา้ นจุ๋มอยรู่ ิมทะเล ข บา้ นพลอยรู่ ิมเข่ือน ค บา้ นหนิงอยใู่ กลแ้ ม่น้า ง บา้ นแจนอยตู่ ิดกบั น้าตก 5

4. ชุมชนทต่ี ้งั อยู่บนทร่ี าบสูงมดี นิ เป็ นดนิ ทรายไม่อุ้มนา้ คนในชุมชนนีเ้ หมาะกบั การประกอบอาชีพอะไร ก ทาไร่ ข ทานา ค ทาประมง ง ทาเหมืองแร่ 6

5. ชุมชนใดมสี ภาพแวดล้อมเหมาะกบั การปลูกท้อมากทส่ี ุด ก ชุมชนที่มีฝนตกตลอดปี ข ชุมชนท่ีมีอากาศเยน็ ตลอดปี ค ชุมชนที่มีฤดูร้อนสลบั กบั ฤดูฝน ง ชุมชนท่ีมีอากาศร้อนและแหง้ แลง้ 7

8

6. ชุมชนอมั พวามลี กั ษณะภูมปิ ระเทศอย่างไร ก ภูเขา ข ที่ราบ ค เนินเขา ง ที่ราบสูง 9

7. อาชีพใดเหมาะกบั สภาพแวดล้อมของคนในชุมชนอมั พวา มากทสี่ ุด ก เล้ียงสตั ว์ ข ปลูกพชื ไร่ ค ทาประมงน้าเคม็ ง อาชีพเก่ียวกบั การท่องเท่ียว 10

8. หิ่งห้อยเป็ นองค์ประกอบใดในลกั ษณะทางกายภาพ ก ภูมิอากาศ ข ภูมิประเทศ ค ทรัพยากรธรรมชาติ ง ไม่ใช่ลกั ษณะใด ๆ ทางกายภาพ 11

9. ข้อใดเป็ นลกั ษณะของเมือง ก ชีวติ ความเป็นอยเู่ รียบง่าย ข คนในชุมชนเล้ียงสตั วเ์ ป็นอาชีพ ค คนในชุมชนใกลช้ ิดกบั ธรรมชาติ ง มีระบบสาธารณูปโภคสะดวกสบาย 12

10. ข้อใดแสดงถงึ การใช้ชีวติ ในชนบท ก บา้ นกอ้ งเล้ียงเป็ดในทุ่งหญา้ ข จูนกบั แม่นง่ั รถไฟฟ้าไปโรงเรียน ค กงุ้ เปิ ดร้านขายน้าท่ีหา้ งสรรพสินคา้ ง นกปลูกพชื สวนครัวบนดาดฟ้าตึกแถว 13

สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ป. 3 หน่วยการเรียนรู้ท่ี 13 ชุมชนของเรา องค์ประกอบของ ลกั ษณะทางกายภาพของชุมชน 14

ซักถามข้อสงสัย นักเรียนมขี ้อสงสัยอะไรบ้าง เกยี่ วกบั เร่ือง ลกั ษณะทางกายภาพของชุมชน 15

ชุมชนของนักเรียน ชุมชนของนักเรียนช่ืออะไร ชุมชนบ้านสองพน่ี ้อง 16

ชุมชนของนักเรียน ชุมชนของนักเรียนมสี ภาพแวดล้อม เป็ นอย่างไร ชุมชนของหนูมีลกั ษณะพ้ืนท่ีเป็นท่ีราบกวา้ งใหญ่ มีอากาศร้อนมากในช่วงฤดูร้อน แต่ในฤดูหนาว มีอากาศอบอุน่ มีฝนตกชุกมาก ทาใหด้ ินและน้า อุดมสมบูรณ์ คนในชุมชนของหนูจึงนิยม ประกอบอาชีพทานาและเล้ียงสัตวช์ นิดต่าง ๆ 17

ลองคดิ ลองตอบ ชุมชน 2 แห่งนีม้ คี วามแตกต่างกนั ในด้านใดบ้าง 18

ชุมชนคืออะไร 19

กลุ่มคนทอ่ี าศัยอยู่บริเวณเดยี วกนั ซ่ึงในแต่ละชุมชนมลี กั ษณะแตกต่างกนั ไป ตามลกั ษณะทางกายภาพของพืน้ ทบ่ี ริเวณน้ัน ลกั ษณะทางกายภาพทแ่ี ตกต่างกนั นีเ้ องเป็ น ปัจจยั สาคญั ทท่ี าให้การดาเนินชีวิตของคน ในชุมชนมคี วามแตกต่างกนั ไปในแต่ละชุมชน 20

1. ลกั ษณะทางกายภาพของชุมชน 1.1 องค์ประกอบของลกั ษณะทางกายภาพของชุมชน ลกั ษณะทางกายภาพของชุมชน คือ ลกั ษณะของสิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติ ทมี่ อี ยู่ในชุมชน มอี งค์ประกอบทสี่ าคญั คือ ลกั ษณะภูมปิ ระเทศ ภูมอิ ากาศ ทรัพยากรธรรมชาติ 21

1. ลกั ษณะทางกายภาพของชุมชน 1.1 องค์ประกอบของลกั ษณะทางกายภาพของชุมชน ลกั ษณะภูมปิ ระเทศ สภาพพืน้ ผวิ โลกตามธรรมชาติ ไดแ้ ก่ ลกั ษณะสูงต่าของแผน่ ดิน เช่น ท่ีราบ ท่ีราบสูง เนินเขา ภูเขา ในแตล่ ะชุมชนมีลกั ษณะภูมิประเทศท่ีแตกตา่ งกนั ไป ตวั อยา่ งเช่น ภูเมขพีาชสุมืน้ ูงชทแนเ่ีลปภะ็ นทาทคร่ี เรี่าหบานบเชืบอิงนเขา มีพืน้ ชทุม่ีเปช็ นทภี่ราาคบกลุ่มางแม่นา้ มีพชชุมืน้ าชยทฝน่เี ปั่งภ็ ทนาะคทเใร่ีลตา้บ 22

กจิ กรรม ลกั ษณะภูมปิ ระเทศของชุมชน ชุมชนนี้มีลกั ษณะ ชุมชนนี้มีลกั ษณะ ภูมปิ ระเทศเป็ นทร่ี าบ ภูมิประเทศเป็ นทร่ี าบ ล่มุ แม่น้า ชายฝ่ังทะเล มแี ม่น้าสายใหญ่ มพี น้ื ทีต่ ดิ กบั ทะเล ไหลผ่าน ชุมชนนี้มีลกั ษณะภูมปิ ระเทศเป็ นทรี่ าบสูง บนภูเขาหรือภูเขาสูง 23

1. ลกั ษณะทางกายภาพของชุมชน 1.1 องค์ประกอบของลกั ษณะทางกายภาพของชุมชน ภูมอิ ากาศ สภาพอากาศเฉลี่ยของพ้นื ท่ีใดพ้ืนท่ีหน่ึงติดตอ่ กนั เป็นเวลานาน ชุมชนส่วนใหญ่ในประเทศไทยจะมีอากาศร้อน ช่วงทมี่ อี ากาศร้อนทสี่ ุด คือ เดือนเมษายน ส่วนช่วงทม่ี อี ากาศหนาวทส่ี ุด คือ เดือนธันวาคมและมกราคม แต่ละชุมชนมีอากาศท่ีแตกต่างกนั ตวั อยา่ งเช่น ฤดู ชุมชนในภาคตะวนั ออกเฉียงเหนือและภาคเหนือ หนาว มีอากาศหนาวกว่าชุมชนในภาคกลางและภาคใต้ 24

เร่ืองน่ารู้: สถติ อิ ุณหภูมิสูงสุดและตา่ สุด จากสถติ ขิ องประเทศไทย พบว่ามสี ถิตอิ ณุ หภูมสิ ูงสุดวดั ได้ถงึ 44.5 องศาเซลเซียส ทอ่ี าเภอเมืองอตุ รดิตถ์ จงั หวดั อุตรดิตถ์ เมื่อวนั ท่ี 27 เมษายน พ.ศ. 2503 และมสี ถติ อิ ณุ หภูมติ ่าสุดวดั ได้ถึง –1.4 องศาเซลเซียส ที่อาเภอเมืองสกลนคร จงั หวดั สกลนคร และ –1.3 องศาเซลเซียส อาเภอเมืองเลย จังหวดั เลย เมื่อวันที่ 2 มกราคม พ.ศ. 2517 25

กจิ กรรม ภูมอิ ากาศกบั ชุมชน อากาศร้อนอบอ้าว อากาศหนาวเยน็ ในฤดูหนาว ชุมชนภาคเหนือ อากาศเยน็ สบาย มฝี นตกชุก ชุมชนภาคตะวนั ออกเฉียงเหนือ อากาศร้อนและแห้งแล้ง ชุมชนภาคกลาง 26 ชุมชนภาคใต้

1. ลกั ษณะทางกายภาพของชุมชน 1.1 องค์ประกอบของลกั ษณะทางกายภาพของชุมชน ทรัพยากรธรรมชาติ ส่ิงท่ีเกิดข้ึนหรือมีอยตู่ ามธรรมชาติและสามารถนามาใชป้ ระโยชน์ในการดาเนินชีวติ ได้ เช่น ดิน นา้ ป่ าไม้ แร่ ทุ่งหญ้า สัตว์ป่ า ในแตล่ ะชุมชนจะมีทรัพยากรธรรมชาติท่ีแตกต่างกนั ตวั อยา่ งเช่น ชุมชนในภาคกลาง ชุมชนในภาคเหนือ มีดนิ และนา้ มปี ่ าไม้อุดมสมบูรณ์ อุดมสมบูรณ์ 27

กจิ กรรม ทรัพยากรธรรมชาตใิ นแต่ละภาค ภาคกลาง มดี นิ และน้าอดุ มสมบูรณ์ มีดนิ ตะกอนทมี่ ธี าตุอาหารสูง และมีทางน้าไหลผ่านหลายสาย ภาคเหนือ มีป่ าไม้อดุ มสมบูรณ์ ตง้ั แต่ป่ าดบิ ชนิดต่าง ๆ จนถงึ ป่ าโปร่ง สลบั ท่งุ หญ้า และมีแร่หลายชนิด ภาคใต้ มดี นิ ร่วนปนทรายทดี่ ี และมนี ้ามาก เพราะฝนตกชุก รวมถงึ มีสัตว์ทะเลเป็ นจานวนมาก 28

คาถามทบทวน ปัจจยั ทางภูมิศาสตร์มผี ลอย่างไรต่อการดารงชีวติ ปัจจยั ทางภูมิศาสตร์ท้งั ลกั ษณะภูมิประเทศ ภูมิอากาศ และทรัพยากร ธรรมชาติส่งผลต่อการดารงชีวิต ท้งั การประกอบอาชีพ การแต่งกาย การต้งั ถ่ินฐานและสร้างท่ีอยอู่ าศยั 29

สรุปความรู้  ชุมชน คือ กลุ่มคนที่อาศยั อยบู่ ริเวณเดียวกนั ในแต่ละชุมชนมีลกั ษณะ ทางกายภาพที่แตกต่างกนั ข้ึนอยกู่ บั องคป์ ระกอบท่ีสาคญั ไดแ้ ก่ ลกั ษณะ ภูมิประเทศ ภูมิอากาศ และทรัพยากรธรรมชาติ  ลกั ษณะภูมิประเทศ สภาพพ้นื ผวิ โลกตามธรรมชาติ ที่สาคญั ไดแ้ ก่ ท่ีราบ ที่ราบสูง เนินเขา และภูเขา  ภูมิอากาศ คือ สภาพอากาศเฉล่ียของพ้นื ท่ีใดพ้ืนที่หน่ึงท่ีเกิดข้ึนติดต่อกนั เป็นเวลานาน ชุมชนส่วนใหญ่ในประเทศไทยจะมีอากาศร้อน โดยจะร้อน ท่ีสุดในเดือนเมษายน และมีอากาศหนาวท่ีสุดในเดือนธนั วาคมหรือมกราคม  ทรัพยากรธรรมชาติ คือ ส่ิงที่เกิดข้ึนหรือมีอยเู่ องตามธรรมชาติ และสามารถ นามาใชป้ ระโยชนใ์ นการดาเนินชีวิตของมนุษยไ์ ด้ 30

การมอบหมายงาน อา่ นเน้ือหาเกี่ยวกบั ลกั ษณะทางกายภาพของชุมชน เรื่อง ความสมั พนั ธข์ องลกั ษณะทางกายภาพ ต่อการดาเนินชีวติ ของคนในชุมชน 31

สรุปความรู้  การดาเนินชีวติ ของคนในชุมชนน้นั มีความสมั พนั ธ์กบั ลกั ษณะทาง กายภาพ ซ่ึงคอยกาหนดใหค้ นในชุมชนเลือกทากิจกรรมให้ เหมาะสมต่อสภาพน้นั ๆ  ตวั อยา่ งเช่น ในชุมชนที่อยใู่ นเขตท่ีราบลุ่มแม่น้า มีดินและน้าอดุ ม สมบูรณ์ คนกจ็ ะนิยมเพาะปลูกขา้ วเป็นหลกั และจะนาขา้ วที่ไดม้ า รับประทานเป็นอาหาร ส่วนในชุมชนท่ีอยใู่ นเขตท่ีมีดินและน้าไม่ คอ่ ยอดุ มสมบูรณ์ คนกม็ กั จะเพาะปลูกพชื ที่ทนแลง้ ไดด้ ี เช่น ขา้ วโพด มนั สาปะหลงั หรือเล้ียงสตั วช์ นิดต่าง ๆ เช่น แพะ แกะ โค 32

การมอบหมายงาน อ่านทบทวนความรู้เรื่อง ลกั ษณะทางกายภาพ ของชุมชน แลว้ บนั ทึกความรู้ท่ีไดล้ งในสมุด 33