KM ดีเด่น ศพช.เพชรบุรี

KM การขบั เคลอ่ื นศูนยศ์ ึกษาและพฒั นาชุมชนเพชรบุรี ในการสรา้ งความมน่ั คงทางอาหารเพ่อื เตรียมพรอ้ มรองรบั ภยั พบิ ตั ิ ศูนยศ์ ึกษาและพฒั นาชมุ ชนเพชรบรุ ี 341 หมู่ 6 ต.เขาใหญ่ อ.ชะอา จ.เพชรบรุ ี โทรศัพท์ 0-3247-1833 : Facebook ศพช.เพชรบรุ ี

แบบบนั ทกึ ชดุ ความรรู้ ะดับหนว่ ยงาน 1. ชอื่ ชดุ ความรู้ การขับเคลือ่ นศนู ย์ศกึ ษาและพัฒนาชุมชนเพชรบุรีในการสรา้ งความมนั่ คงทางอาหารเพอ่ื เตรียมพรอ้ มรองรบั ภยั พิบัติ 2. สว่ นราชการ ศูนยศ์ กึ ษาและพฒั นาชุมชนเพชรบรุ ี สถาบันการพฒั นาชุมชน กรมการพฒั นาชุมชน 3. องคค์ วามรู้ทบี่ ง่ ชี้ หมวดท่ี 4 เสรมิ สรา้ งองค์กรใหม้ ขี ดี สมรรถนะสูง 4. ที่มาและความสาคัญในการจัดทาองคค์ วามรู้ จากสถานการณ์การแพร่ระบาดของเช้ือโรคโคโรนา-2519 หรอื Covid – 19 (โควิด-19) ไวรัสสายพันธ์ุใหม่ ท่มี ีการระบาดรนุ แรงทัว่ โลก ทกุ ประเทศมาผู้ติดเช้ือเปน็ จานวนมาก หลายประเทศมีการตดิ เช้ือและเสียชีวิตจานวนมาก เนื่องจากเชื้อโรคชนิดนี้สามารถแพร่เช้ือได้ง่าย รวดเร็ว จากการสัมผัสกับของผู้ป่วย และการสัมผัสเช้ือที่อยู่ในอากาศ หรือแพร่กระจายอยู่ท่ีวัตถุต่างๆ ซ่ึงเป็นผลกระทบที่รุนแรงมากในการใช้ชีวิตประจาวันของมนุษย์ จากการระบาดของ เชื้อโรคชนิดนี้ทาให้ทุกประเทศต้องกาหนดมาตรการต่างๆมาเพื่อให้ประชาชนของตนเองปฏิบัติมากมายเพ่ือลดความ เส่ียงในการแพร่ระบาดของเช้ือโรค เม่ือมีมาตรการเหล่านั้นออกมาทาให้การใช้ชีวิตประจาวันของเราต้องมีการ ปรับเปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง โดยเฉพาะการกาหนดให้ประชาชนอยู่บ้าน ไม่ออกไปทากิจกรรมทุกอย่างนอกบ้านถ้าไม่ จาเป็น มีการปิดกิจการต่างๆที่เปน็ สถานที่เส่ียง การกาหนดช่วงเวลา การกาหนดระยะห่าง เน่ืองจากทุกคนสามารถรับ และแพร่เช้ือได้ตลอดเวลา ทาให้ประชาชนส่วนใหญ่เดือดร้อน ขาดรายได้ ไม่สามารถทากิจกรรมต่างๆได้ สิ่งสาคัญใน การเกิดภาวะวิกฤตินี้ คือการขาดอาหารซ่งึ เป็นปัจจัย 4 ขอ้ แรกทส่ี าคัญของมนุษย์ เนอื่ งจากไม่สามารถออกไปซื้อหาได้ สะดวกนกั ทาให้เกดิ ความเดือดร้อนอย่างมากในการใชช้ ีวิตใหอ้ ยู่รอดในภาวะเชน่ น้ี กรมการพฒั นาชมุ ชน มบี ทบาทภารกจิ สาคัญในการพฒั นายกระดบั คุณภาพชีวติ ความเป็นอยู่ของประชาชน และไดน้ ้อมนาแนวพระราชดาริของพระบาทสมเดจ็ พระบรมชนกาธเิ บศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพติ ร ในเร่อื งปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงมาเป็นแนวทางการสร้างพ้นื ฐานความพอมี พอกิน พอใช้ ทา่ นสุทธิพงษ์ จุลเจริญ อธบิ ดกี รมการพัฒนาชมุ ชน ไดม้ องเห็นถึงสาเหตุความเดือดรอ้ นของประชาชนทเ่ี กิดขนึ้ ในสังคม และประเทศไทย จงึ มี นโยบายจดั ทาแผนปฏบิ ตั กิ าร 90วัน ปลกู ผักสวนครัว เพือ่ สร้างความมั่นคงทางอาหาร ในทกุ ระดับ โดยมกี ารรณรงคใ์ ห้ เจ้าหน้าทใี่ นสังกัดกรมการพัฒนาชมุ ชนทุกคนเรมิ่ ดาเนินการปลกู ในครวั เรอื นของตนเองก่อน และมีการเชิญชวนส่วน ราชการ หน่วยงาน ภาคีเครือขา่ ยการทางาน ร่วมกนั ดาเนินการในพนื้ ทตี่ ่างๆ และขยายผลไปสผู่ นู้ าชมุ ชน ครัวเรอื นทกุ ครวั เรอื น เพื่อสร้างความม่นั คงทางอาหารในชว่ งภาวะเหตุการณ์น้ี รวมท้งั กรณีการเกิดเหตุภัยพบิ ัติต่างๆทอี่ าจเกิดข้นึ ใน ภายหนา้ ประชาชนทุกครวั เรือนจะมีพืชผักสาหรบั เป็นอาหารของตนเอง รวมทั้งมีแบง่ ปันช่วยเหลือกนั ในชมุ ชน สังคม ได้โดยไม่เดือดร้อนเรอ่ื งอาหาร ศูนยศ์ กึ ษาและพัฒนาชุมชนเพชรบรุ ี (ศพช.เพชรบรุ )ี มีบทบาทภารกจิ ในการดาเนนิ งานดา้ นการวจิ ยั และพัฒนา ใหค้ าปรึกษาดา้ นการพัฒนาชุมชน งานฝึกอบรมและบริหารงานฝึกอบรมท่ีเหมาะสมเฉพาะพน้ื ท่ี งานสนบั สนุนด้านการ จัดการความรู้ งานพัฒนาความเปน็ เลิศด้านวชิ าการ เฉพาะด้านการพัฒนาชุมชน ภายใต้การกากับดูแลของสถาบันการ พัฒนาชุมชน ศพช.เพชรบุรี ได้มีการดาเนินงานในการให้บริการท้ังประชาชน หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชนท้ังที่เป็น หน่วยงานภายนอกและหน่วยงานภายในกรมการพัฒนาชุมชน ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ไม่ว่าจะเป็นการดาเนินงานด้าน วชิ าการ การฝกึ อบรมด้วยหลกั สตู รตา่ งๆมากมาย รวมทัง้ การให้บริการที่มคี วามประทบั ใจระดับมากทีส่ ดุ ตลอดช่วงเวลา ทผ่ี า่ นมา

-2- จากนโยบายท่านอธิบดีกรมการพัฒนาชุมชน กาหนดกิจกรรมปฏิบัติการ 90วัน ปลูกผักสวนครัว เพ่ือสร้าง ความม่ันคงทางอาหาร ศพช.เพชรบุรีได้มีการปฏิบัติการในการขับเคล่ือนนโยบายปฏิบัติการ 90วัน ปลูกผักสวนครัว เพ่ือสร้างความม่ันคงทางอาหาร โดยมีการดาเนินงานเพิ่มเติมข้ึนจากการมีฐานเรียนรู้ในพ้ืนที่ จานวน 19 ฐานเรียนรู้ ท้งั นม้ี ีการนาไปใช้ประโยชน์จากฐานการเรียนรทู้ ่ีมอี ยู่ในพน้ื ที่มาใชป้ ระโยชน์ในการดาเนินงานปฏบิ ตั กิ าร 90วัน ปลกู ผกั สวนครวั เพ่อื สร้างความมั่นคงทางอาหาร เชน่ การทานา้ หมกั ชวี ภาพ ฐานชวี ภณั ฑก์ ารเกษตรปลอดสารพิษ สารไล่แมลง จากฐานการทาสารไลแ่ มลงจากสมุนไพรมาใช้ มีการให้ความรูแ้ ก่บุคลากรในการเรยี นรูใ้ นฐานคนรักแม่ธรณี การปลูกผัก ไฮโดรโปรนิกส์การฐานการปลูกผักไฮโดรโปรนิกส์ ซ่ึงล้วนแต่นาความรู้ท่ีมีอยู่ในพ้ืนที่ศพช.เพชรบุรี ที่บุคลากรสามารถ เรียนรู้กันเองได้ และนาข้อมูลความรู้ต่างๆและส่ิงท่ีเป็นผลผลิตจากฐานเรียนรู้ท่ีมีมาแลกเปลี่ยนกันและใช้ประโยชน์ร่วมกัน เพื่อดาเนินการปลูกพืชผักในแปลงส่วนรวมของพื้นท่ี ศพช.เพชรบุรี รวมท้ังการการใช้ความรู้ในการเพาะปลูกผัก สวน ครัวและพืชผักต่างๆในครัวเรือน/บ้านพักของตนเอง ซึ่งบุคลากรทุกคนได้ดาเนินการครบทุกครัวเรือน นอกจากน้ี ยังมี การแบ่งปันพืชผกั ที่ไดจ้ ากการเพาะปลูกให้แก่กนั .รวมทั้งยงั มีการแจกจา่ ยไปยังครวั เรือนที่อย่บู ริเวณรอบพ้ืนท่ีของ ศพช. เพชรบรุ อี กี ด้วย สร้างความสขุ จากการแบง่ ปันกนั ในชว่ งภาวะวกิ ฤตทเ่ี กิดจากโรคระบาดในครง้ั นี้ไดเ้ ป็นอยา่ งดี 5. รูปแบบ กระบวนการ หรือลาดบั ขนั้ ตอน ศพช.เพชรบรุ ี มรี ูปแบบกระบวนการแนวทางการดาเนินการขับเคล่ือนงาน ดังนี้

-3- ศพช.เพชรบุรีมีฐานเรียนรู้เดิมจากโครงการฝึกอบรมเสริมสร้างศักยภาพบุคลากร พช.รุ่นใหม่ : CD Talent กจิ กรรมที่ 2 กระบวนการบ่มเพาะบุคลากร พช.รุ่นใหม่ : CD Talent จานวน 5 ฐานเรียนรู้ คอื 1) ฐานปลูกมะนาวเพชรบรุ ใี นรองบ่อซเี มนต์ 2) ฐานเพาะเหด็ เศรษฐกจิ ครบวงจร 3) ฐานชวี ภัณฑก์ ารเกษตรปลอดสารพิษ 4) ฐานปลกู ผักไฮโดรโปรนิกส์ 5) ฐานการเลย้ี งปลาดุก ซึ่งแต่ละฐานมีการดาเนินการอย่างต่อเนอ่ื งด้วยความรับผดิ ชอบของเจา้ หนา้ ที่ประจาฐานที่ได้รับมอบหมาย นอกจากน้ี มีการเพ่ิมเติมฐานการเรียนรู้จากโครงการศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชมตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง หลักสูตรการ พฒั นากสกิ รรมธรรมชาตสิ ูร่ ะบบเศรษฐกจิ พอเพยี ง จานวน 8 ฐานเรยี นรู้ คอื 1) ฐานคนรักแมธ่ รณี 2) ฐานคนรกั สุขภาพ 3) ฐานคนรกั ปา่ (การปลกู ปา่ 3 อยา่ ง ประโยชน์ 4 อยา่ ง) 4) ฐานคนรกั นา้ 5) ฐานคนมนี ้ายา 6) ฐานพบั ดอกกุหลาบจากใบเตย 7) ฐานการทายาหม่องสมนุ ไพร 8) ฐานการทาสารไล่แมลงจากสมนุ ไพร และมฐี านการเรยี นรู้เพ่ิมเตมิ จากกิจกรรม พฒั นาฐานการเรียนรู้อกี จานวน 6 ฐาน คือ 1) ฐานการแปรรูปเหด็ 2) ฐานการเลี้ยงปลากนิ พชื

-4– 3) ฐานการสร้างความมัน่ คงทางอาหาร 4) ฐานการเพาะชากลา้ ไม้ 5) ฐานเพาะรักผกั ต้นออ่ น 6) ฐานการทาซมุ้ ผัก ในส่วนการดาเนินงานตามกิจกรรมการขับเคล่ือนนโยบายปฏิบัติการ 90วัน ปลูกผักสวนครัว เพ่ือสร้างความ มน่ั คงทางอาหาร ศพช.เพชรบุรีมีการกาหนดแผนการปฏิบัติการขับเคล่ือนงาน ดังนี้ 1) ดาเนินการประชุมชี้แจงสร้างความรู้ความเข้าใจแนวทางการดาเนินงานตามนโยบาย ให้แก่เจ้าหน้าท่ี ศพช.เพชรบุรี ทกุ คนรับทราบเพอ่ื รว่ มกนั ดาเนินการขบั เคลื่อนงานใหส้ าเรจ็ อยา่ งมีประสิทธิภาพ 2) มีการจัดทาคาสัง่ แต่งตั้งทมี งานในการขับเคลอ่ื นงาน พรอ้ มมอบหมายภารกิจงานอยา่ งชดั เจน 3) ดาเนินการจัดทาฐานเรียนรู้เพิ่มเติมจากเดิม 5 ฐานเรียนรู้ เป็น 8 ฐานเรียนรู้ และมีการพัฒนาเพิ่มเติมอีก 6 ฐานการเรียนรู้ รวมท้งั สน้ิ 16 ฐานการเรยี นรู้ 4) ดาเนินการจัดทาแผนการขับเคลื่อนกิจกรรมปฏิบัติการ 90 วัน ปลูกผักสวนครัว เพื่อสร้างความม่ันคงทาง อาหาร โดยกาหนดวนั Kick Off ปฏบิ ัติการ 90 วนั ฯ เม่ือวันท่ี 2 เมษายน 2563 5) เจ้าหน้าท่ีซ่ึงเป็นบุคลากรศพช.เพชรบุรี มีการดาเนินการปลูกผักสวนครัวในท่ีพักอาศัยของตนเองทุกคน รวมทงั้ มกี ารกาหนดให้ขา้ ราชการและผปู้ ฏิบตั ิงานพื้นท่ี (มดงาน)จับคู่ แบบ “เพอื่ นคคู่ ิด มติ รคงู่ าน ตา้ นภัย โควดิ -19” ในการจดั ทาแปลงผักในพืน้ ที่ส่วนตา่ งๆของศพช.เพชรบรุ ี จานวน 12 แปลง 6) มกี ารรายงาน ติดตามผลการดาเนินงานแตล่ ะครัวเรือน และกจิ กรรมท่ดี าเนินการเป็นระยะ 7) คดั เลอื กครวั เรอื นต้นแบบ เพ่อื ประกาศเชิดชเู กยี รติ 8) มีแผนปฏิบัติการดาเนินงานอ่ืนๆเพ่ิมเติม ตามโครงการพัฒนาพื้นท่ีต้นแบบ ซึ่งมีการออกแบบการพัฒนา พื้นท่ีโดย ผศ.พเิ ชฐ โสวิทยสกุล (อาจารย์โก้) อาจารยจ์ ากสถาบนั เทคโนโลยเี จ้าคุณทหารลาดกระบงั

-5 - ท่ี กจิ กรรม มี.ค. เม.ย. พ.ค. มิ.ย. ก.ค. 1 ประชมุ ชแี้ จงสร้างความรู้ความเขา้ ใจ 2 จัดทาคาสั่งแต่งตั้งทีมงานในการขับเคลื่อนงาน ปฏิบตั กิ าร 3 ดาเนินการจัดทารวบรวมฐานเรียนรเู้ พิ่มเตมิ 4 ขบั เคลอื่ นกิจกรรมปฏิบัตกิ าร 90 วัน ปลูกผักสวนครวั 5 บคุ ลากรปลูกผกั สวนครวั ในครวั เรือน/แปลงรวม 6 บคุ ลากรรายงาน / ติดตามผลการดาเนินงาน 7 คดั เลอื กครวั เรอื นต้นแบบ เพอื่ ประกาศเชดิ ชูเกยี รติ 8 เพ่มิ เติมฐานฯจากการออกแบบการพฒั นาพน้ื ทฯี่ 6. เทคนิคในการปฏบิ ตั งิ าน 1) ในการดาเนินการใช้วิธีการจับคู่ระหว่างข้าราชการ และเจ้าหน้าท่ีปฏิบัติงานพื้นท่ี (มดงาน) โดยการจับคู่นี้ จะสามารถทาใหส้ ามารถชว่ ยเหลอื กันในการทางานได้ มีการปรึกษาหารอื ขอ้ มลู การทางาน การแลกเปล่ียนความคิดเห็น การเสนอแนะแนวทางการทางานที่ต่างฝ่ายต่างก็มีความรู้ความสามารถในช่วยเหลือกันและกัน สร้างความสุขใน ความสาเร็จของงานร่วมกัน ทาให้การขับเคลื่อนงานสามารถดาเนินการไปได้อย่างมีประสิทธิภาพ ด้วยความรักสามัคคี ของทกุ คนในองค์กร พี่ตา + ออ้ ย กงุ้ + ปา้ เร เหมยี ว + เจน จ่าเจ๊ียบ + พบ่ี ุญ ประสงค์ + พห่ี ลิ่ว หนเู กด + แหม่ ป้าเรอื น + ฤทธิ์ หนิง + เกง่ กอ้ ย + ลุงอ๊อด วิ + พนี่ ้อย หนงึ่ + ปา้ น้อง วเิ ชษฐ์ + พจ่ี รลั 2) ผู้บริหารให้คาปรึกษาแนะนา แก้ปัญหาในการทางาน รวมทั้งมีกิจกรรมเสริมแรงจูงใจการสนับสนุนให้ บุคลากรทุกคนรว่ มกนั ขับเคลอื่ นงานดว้ ยความสุข จนสามารถสรา้ งความสาเร็จของงานไดอ้ ยา่ งเป็นรปู ธรรม 7. ปัญหาทพี่ บและแนวทางการแก้ไขปัญหา สภาพดินของ ศพช.เพชรบุรี บางส่วนเป็นสภาพดินที่ไม่เหมาะต่อการเพาะปลูกเท่าใดนัก บางส่วนเป็นดินเค็ม เป็นดนิ เหนยี วปนหินทราย บางส่วนมหี ินจานวนมาก ไม่สามารถขดุ ได้ดว้ ยจอบ หรอื เคร่ืองมือทาการเกษตรโดยท่ัวไป มีการขอรับการสนับสนุนภาคีการทางานในส่วนของเครื่องจักร ในการขุดและปรับพ้ืนท่ี รวมทั้งมีการใช้วัสดุ ตา่ งๆมาใช้ในการปรับสภาพพ้ืนทีเ่ พือ่ ให้สามารถดาเนินการได้สาเรจ็ ตามเป้าหมาย 8. ประโยชน์ขององค์ความรู้ 1) ต่อบุคลากร ข้าราชการและลูกจ้างของ ศพช.เพชรบุรี มีความรู้ความเข้าใจแนวทางการดาเนินงานการ ขับเคล่ือนงานศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนเพชรบุรีในการสร้างความมั่นคงทางอาหารเพื่อ เตรียมพร้อมรองรับภัยพิบัติ มคี วามรกั สามคั คใี นการดาเนนิ กิจกรรมร่วมกัน 2) ต่องาน มคี วามรู้ความสามารถในการบรหิ ารจัดการจากทรัพยากรในพ้นื ที่ได้เกิดประโยชน์สงู สุด 3) ต่อองค์กร เกิดการขับเคล่ือนงานตามนโยบายและภารกิจของ ศพช.เพชรบุรีเห็นเป็นรูปธรรมและสามารถ บรหิ ารจัดการทรพั ยากรในพ้นื ทใ่ี ห้เกดิ ประโยชนส์ งู สุด 4) ต่อประชาชน สามารถให้บริการด้านศูนย์การเรียนรู้การสร้างความมั่นคงทางอาหารเพ่ือ เตรียมพร้อม รองรบั ภัยพบิ ตั ิ โดยการฝึกอบรม เรียนรู้ข้อมลู ฯพร้อมทั้งการลงมือปฏบิ ตั จิ ริง ***********************