เป้าหมายของการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21

เป้าหมายของการเรียนรู้ในศตวรรษท่ี 21 1. ทักษะ ความคดิ สร้างสรรค์และนวตั กรรม (Creatively and Innovation) ประกอบด้วย 1. การคิดสร้างสรรค์ (Think Creativity) โดยใชเ้ ทคนิคของการสร้างสรรคท์ างความคิดท่ีเปิ ดกวา้ ง เช่น การระดมสมอง สร้างสรรคส์ ่ิงแปลกใหม่และเสริมสร้างคุณค่าทางความคิดและสติปัญญา และมีความ ละเอยี ดรอบคอบต่อการคิดวิเคราะห์และประเมินแนวความคิด เพื่อนาไปสู่การปรับปรุงและพฒั นางานใน เชิงสร้างสรรค์ 2. การทางานร่วมกบั ผอู้ ื่นไดอ้ ยา่ งสร้างสรรค์ (Work Creativity with Others) โดยมุ่งพฒั นา เน้น ปฏบิ ตั ิและส่ือสารแนวคิดใหม่ๆไปสู่ผอู้ ่ืนไดอ้ ย่างมีประสิทธิภาพ เปิ ดใจกวา้ งและยอมรับในมุมมองหรือ โลกทศั น์ใหมๆ่ ท่ีส่งผลต่อระบบการทางาน เป็ นผูน้ าในการสร้างสรรค์งาน รวมท้งั มีความรู้และเขา้ ใจใน สภาพการณ์ซ่ึงอาจเป็นขอ้ เท็จจริงหรือเป็นขอ้ จากดั โดยพร้อมที่จะยอมรับความคิดหรือสภาพการณ์ใหม่ๆท่ี เกิดข้ึนน้ันได้ สามารถสร้างวิกฤติให้เป็ นโอกาสส่งผลต่อการเรี ยนรู้ และเข้าใจถึงวิธีการสร้างสรรค์ นวตั กรรมที่ตอ้ งใชเ้ วลาและสามารถนาเอาขอ้ ผดิ พลาดมาปรับปรุงแกไ้ ขและพฒั นางานไดอ้ ยา่ งต่อเนื่อง 3. การนาเอานวตั กรรมมาสู่การปฏิบตั ิ (Implement Innovations) โดยปฏิบตั ิเชิงสร้างสรรค์ใหเ้ กิด คุณประโยชนต์ ่อการปรับใชแ้ ละพฒั นาจากผลแห่งนวตั กรรมท่ีนามาใช้ การคดิ เชิงวพิ ากษ์และการแก้ไขปัญหา (Critical Thinking and Problem Solving) ประกอบด้วย 1. การใชเ้ หตุผลอย่างมีประสิทธิภาพ (Reason Effectively) เป็ นการใหเ้ หตุผลท่ีชดั เจนในเร่ืองใด เร่ื องหน่ึง ท้ังเหตุผลในเชิงนิรนัย (Inductive) และเหตุผลเชิงอุปนัย (Deductive) ไดเ้ หมาะสมตาม สถานการณ์ต่างๆที่เกิดข้ึน 2. การใชว้ ิธีคิดเชิงระบบ (Use Systems Thinking) สามารถคิดวิเคราะห์จากส่วนย่อยไปหาส่วน ใหญ่ไดอ้ ยา่ งเป็นองคร์ วมท้งั หมดและเป็นระบบครบวงจรในวิธีคิดหรือกระบวนการคิดน้นั 3. ประสิทธิภาพในการตดั สินใจ (Make Judgments and Decisions) โดย สร้างประสิทธิภาพในการ วเิ คราะหแ์ ละประเมนิ สถานการณ์ เพื่อสร้างการยอมรับและความน่าเช่ือถือ สามารถวิเคราะห์และประเมิน ในเชิงทศั นะไดอ้ ยา่ งต่อเน่ือง สงั เคราะห์และเช่ือมโยงระหว่างขอ้ มูลรวมท้งั บทสรุปที่เกิดข้ึน ตีความหมาย และให้ขอ้ สรุปที่ต้ังบนฐานแห่งการวิเคราะห์ที่มีความน่าเชื่อถือมากท่ีสุด และสะทอ้ นผลไดอ้ ย่างมีวิจาร ญาณ บนพ้นื ฐานแห่งประสบการและกระบวนการเรียนรู้

4. การแกไ้ ขปัญหา (Solve Problems) โดย แกไ้ ขปัญหาท่ีมีความแตกต่างไดท้ ้งั ปัญหาซ้าซากและ ปัญหาที่อบุ ตั ิข้ึนใหม่ในหลากหลายเทคนิควิธีการ สามารถกาหนดเป็นประเดน็ คาถามสาคญั ท่ีจะนาไปสร้าง เป็นจุดเนน้ ในการแกไ้ ขปัญหาตามสถานการณ์ที่เหมาะสมและดีท่ีสุด การส่ือสารและการมสี ่วนร่วม (Communication and Collaboration) ประกอบด้วย 1. การส่ือสารไดช้ ดั เจนมปี ระสิทธิภาพ (Communication Clearly) โดย สร้างความถูกตอ้ งชดั เจนใน การส่ือความหมายท้งั การพดู การเขียน หรือการใชท้ กั ษะอื่นๆในทางอวจั นภาษา (Non-verbal) ในรูปแบบ ต่างๆ มีประสิทธิภาพทางการรับฟังที่สามารถสร้างทกั ษะสาหรับการถอดรหัสความหมาย การสรุปเป็ น ความรู้ สร้างคุณค่า ทศั นคติ และเกิดความสนใจใฝ่ รู้ ใชก้ ารส่ือสารในการกาหนดจุดมุ่งหมายเฉพาะท้งั การ รายงาน การสอน การสร้างแรงจูงใจ ใชส้ ่ือเทคโนโลยหี ลากหลายและรู้วิธีการใชส้ ื่อไดอ้ ย่างมีประสิทธิภาพ และ สื่อสารไดอ้ ยา่ งมปี ระสิทธิภาพท่ามกลางสภาพแวดลอ้ มหรือบริบทที่ต่างกนั 2. การทางานร่วมกบั ผอู้ ื่น (Collaborate with Others) โดย มีความสามารถในการเป็ นผนู้ าในการ ทางานและเกิดการยอมรับในทีมงาน มีกิจกรรมการทางานที่สร้างความรับผดิ ชอบและก่อใหเ้ กิดความสุขใน การท างานเพื่อใหบ้ รรลผุ ลตามท่ีมุ่งหวงั สร้างการมีส่วนร่วมในความรับผิดชอบในภารกิจงาน และแต่ละ คนมองเห็นคุณค่าของการทางานเป็ นหมู่คณะ 2. คุณลกั ษณะ คณุ ลกั ษณะด้านการทางาน ทกั ษะชีวิตและอาชีพ ตอ้ งการมากไปกวา่ ทกั ษะการคิด และ ความรู้ดา้ นเน้ือหา ความสามารถท่ีจะ นาพาชีวติ และอาชีพท่ีสลบั ซบั ซอ้ น ในยคุ แห่งขอ้ มลู ข่าวสารที่มีการแข่งขนั ระดบั โลก ตอ้ งอาศยั ความต้งั ใจ ในการพฒั นาทกั ษะดา้ นชีวิตและอาชีพอยา่ งเพยี งพอ ประกอบดว้ ย ความยนื หยนุ่ และ การปรับตวั (Flexibility and Adaptability) การปรับตัว (Adapt to Change) ปรับไปตามบทบาทงาน ความรับผิดชอบ ตาราง และ สภาพแวดลอ้ ม ทางานอยา่ งมีประสิทธิภาพในสภาพที่คลมุ เครือ ลาดบั ความสาคญั เกิดการเปลยี่ นแปลง ความยดื หยนุ่ (Flexible) ใหข้ อ้ เสนอแนะอยา่ งมปี ระสิทธิภาพ ดูแลดว้ ยทศั นคติเชิงบวกต่อคายกยอ่ ง ความลม้ เหลว และ คาวิจารณ์ การริเร่ิม และ นาพาตนเอง (Initiative and Self-direction) บริหารจดั การเป้าหมาย และ เวลา (Manage Goals and Time) ต้งั เป้าเกณฑ์ความสาเร็จท้งั ที่จบั ตอ้ ง ได้ และ จบั ตอ้ งไมไ่ ด้ จดั สมดุลท้งั เป้าหมายระยะส้ัน (Tactical) และ ระยะยาว (Strategic) จดั สรรเวลาและ จดั การปริมาณงานอยา่ งมีประสิทธิภาพ

ทางานไดอ้ ยา่ งอิสระ (Work Independently) ตรวจสอบ กาหนด จดั ความสาคญั และ ความสมบูรณ์ ในงาน โดยปราศจากการควบคุมดูแลโดยตรง เป็ นผเู้ รียนที่นาพาตนเอง (Be Self-directed Learners) ขา้ มพน้ การเรียนรู้แบบพ้ืนฐานของทกั ษะ หรือหลกั สูตร เพื่อที่จะสารวจและขยายการเรียนรู้ของตนเอง และ สร้างโอกาสสู่การเป็ นผูเ้ ช่ียวชาญ ริเร่ิม ระดับทกั ษะข้นั สูงเพ่ือไปสู่ระดบั มืออาชีพ มีพนั ธสญั ญาในการเรียนด้วยกระบวนการเรียนรู้ตลอดชีวิต (Lifelong) สะทอ้ นเชิงวิพากษต์ ่อประสบการณ์ในอดีตเพ่อื เป็นขอ้ มูลใหก้ บั พฒั นาการในอนาคต คุณลกั ษณะด้านการเรียนรู้ ประกอบด้วย ทกั ษะพ้ืนฐานในการรู้หนงั สือ ไดแ้ ก่ สามารถคน้ ควา้ ใฝ่ หาความรู้จากทรัพยากรการเรียนรู้และ แหล่งเรียนรู้ท่ีหลากหลายผา่ นการอ่านออกเขียนได้ การคิดคานวณ การใชเ้ หตุผลทางวิทยาศาสตร์ การเงิน สงั คมและวฒั นธรรม เป็นตน้ ทกั ษะการคิด ไดแ้ ก่ สามารถใชเ้ หตุผลและความคิดในการวเิ คราะห์และสังเคราะห์ ประเมินค่า คิด สร้างสรรค์ ตดั สินใจและแกป้ ัญหาไดอ้ ยา่ งดี เป็นตน้ ทกั ษะการทางาน ไดแ้ ก่ สามารถประยกุ ตใ์ ชค้ วามรู้และทกั ษะในการทางาน การติดต่อสื่อสาร การ ทางานเป็ นทีม แสดงภาวะผูน้ าและความรับผิดชอบ มีความยืดหยนุ่ และปรับตวั ไดด้ ี ริเริ่มงานและดูแล ตนเองไดอ้ ดทนและขยนั ทางานหนกั สร้างหุน้ ส่วนธุรกิจ เป็นตน้ ทกั ษะการใชเ้ ทคโนโลยสี ารสนเทศ ไดแ้ ก่ สามารถรับรู้ เขา้ ใจการใชแ้ ละการจดั การสื่อสารสนเทศ เปิ ดใจรับสารและเทคโนโลยสี มยั ใหมอ่ ยา่ งเท่าทนั สามารถบริหารจดั การเทคโนโลยี เรียนรู้เทคนิควิทยาการ ต่างๆ อยา่ งมวี จิ ารณญาณ และสามรถนาขอ้ มูลเหล่าน้นั มาใชอ้ ย่างถูกตอ้ ง เหมาะสม และเป็ นประโยชน์ท้งั ต่อตนเองและผอู้ น่ื เป็นตน้ ทกั ษะการใชช้ ีวติ ไดแ้ ก่ สามารถแสวงหาความรู้ นาตนเองในการเรียนรู้ได้ มีความมนั่ ใจในตวั เอง กระตือรือร้นในความรู้ เป็ นผผู้ ลิต มุ่งความเป็ นเลิศ สามารถดารงชีวิตดว้ ยความรับผิดชอบต่อตนเองและ ผอู้ น่ื เป็นพลเมอื งท่ีดี รู้และเคารพกติกา มีระเบียบวนิ ยั คานึงถึงสงั คม คิดถงึ ภาพรวมโลก มีคุณธรรม ยึดมน่ั ในสนั ติธรรม มีความเป็นไทย เขา้ ใจความหลายหลายทางวฒั นธรรม และแบ่งปันประสบการณ์ เป็นตน้ การจดั ศึกษาและการเรียนรู้ควรมเี ป้าหมายสาคญั ในการพฒั นาคนในฐานะพลเมืองให้เป็ นมนุษยท์ ่ี สมบูรณ์ท้งั ร่างกายและจิตใจ สติปัญญา ความรู้และคุณธรรม มีจริยธรรมและวฒั นธรรมในการดารงชีวิต อยา่ งสมดุล มีทกั ษะจาเป็ นและสามารถอยรู่ ่วมกบั ผอู้ ่ืนอย่างมีความสุข มีภาวะผนู้ าการเรียนรู้ดว้ ยตนเอง อยา่ งต่อเนื่องตลอดชีวิต โดยเนน้ การเรียนรู้เพือ่ สร้างเสริมแรงบนั ดาลใจใหม้ ีชีวิตอยู่อยา่ งมีความหมาย การ เรียนรู้เพ่ือบ่มเพาะความคิดสร้างสรรค์ ความสามารถในการรังสรรคส์ ่ิงใหม่ๆ การเรียนรู้เพ่ือปลูกฝังจิต

สาธารณะ ยดึ ประโยชน์ส่วนรวม และการเรียนรู้เพือ่ การนาไปปฏิบตั ิ มุ่งสร้างการทางานให้เกิดผลสมั ฤทธ์ิ เป็ นพลเมืองที่มีคุณภาพ พ่ึงพาตนเองได้ และดาเนินชีวิตอย่างมีความสุข ท้ังน้ี หลกั สูตรและวิธีการจดั การศึกษาและการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ควรจดั ใหผ้ เู้ รียนไดเ้ รียนรู้และพฒั นาตนเองอยา่ งต่อเนื่อง มิใช่การ จดจาเน้ือหาวชิ า เนน้ การเรียนรู้ท่ีเกิดจากความตอ้ งการของผเู้ รียนอย่างแทจ้ ริงและลงมือปฏิบตั ิเพื่อให้เกิด ประสบการณ์ตรงและต่อยอดความรู้น้นั ไดด้ ว้ ยตนเอง ผสู้ อนตอ้ งสามารถสร้างและออกแบบสภาพแวดลอ้ ม ในการเรี ยนรู้ที่มีบรรยากาศเก้ือหนุนและเอ้ือต่อการเรียนรู้อย่างมีเป้าหมาย การเช่ือมโยงความรู้หรื อ แลกเปลีย่ นความรู้กบั ชุมชนและสงั คมโดยรวม จดั การเรียนรู้ผา่ นบริบทความเป็ นจริง และการสร้างโอกาส ใหผ้ เู้ รียนไดเ้ ขา้ ถงึ ส่ือเทคโนโลยี เคร่ืองมอื และแหลง่ เรียนรู้ที่มีคุณภาพ คุณลกั ษณะด้านคณุ ธรรม เป็นการกาหนดคุณธรรมและจริยธรรมหลกั เพื่อใหส้ มาชิกขององคก์ รใชใ้ นการดาเนินชีวิต ในยคุ เศรษฐกิจดิจิทลั ท่ีมกี ารเปลี่ยนแปลงทางดา้ นเทคโนโลยที ี่รวดเร็ว และส่งผลกระทบต่อวฒั นธรรมในทุก ๆ ระดบั ไมว่ า่ จะเป็นวฒั นธรรมระดบั บุคคล วฒั นธรรมระดบั กลุ่ม และวฒั นธรรมระดบั องคก์ ร ดงั ปรากฏชดั ที่ แสดงออกมาในลกั ษณะพฤติกรรมที่แตกต่างกนั ดงั น้นั แนวทางปฏบิ ตั ิตนที่ถูกตอ้ ง เหมาะสมเป็นส่ิงสาคญั ที่ ตอ้ งคานึงถึง คือการยดึ มน่ั ในคุณธรรมจริยธรรมของการเป็ นพลเมืองท่ีดีของ ประเทศไทย และหลกั การ ดาเนินชีวิตที่ควรเร่งปลกู ฝ่ังใหม้ าก มีดงั น้ี 1.1 การเห็นแก่ประโยชนส์ ่วนรวมมากกว่าประโยชน์ส่วนตวั โดยเฉพาะผลประโยชน์ของชาติ 1.2 มคี วามซื่อสตั ยท์ าทุกอยา่ งดว้ ยความโปร่งใส ถกู ตอ้ งตามกฎหมาย และตรวจสอบได้ 1.3 การปฏิบตั ิหนา้ ที่ดว้ ยการอุทิศตนดว้ ยความรู้และความมีวินยั การฝึ กปฏิบตั ิตาม กฎระเบียบที่ ส่วนรวมไดก้ าหนดไวใ้ หเ้ ป็นกิจวตั ร 1.4 การมีความรับผดิ ชอบแลผกู พนั ในหนา้ ที่ของตน การแสดงออกซ่ึงความมนี ้าใจต่อผอู้ ่นื 1.5 การกระทาตนใหเ้ ป็นบุคคลท่ีน่าเคารพยกยอ่ ง มคี วามกลา้ หาญ 1.6 ความออ่ นนอ้ มถอ่ มตน เป็นการแสดงมารยาทของผอู้ อ่ นอาวโุ สกวา่ การขบั เคล่อื นองคก์ รในยคุ น้ี ทรัพยากรในองคก์ รนับว่ามีความสาคญั มากกบั การพฒั นา คุณธรรม และจริยธรรม โดยเฉพาะอย่างยง่ิ ทรัพยากรมนุษย์ เพราะมนุษยม์ ีคาว่า “ความผูกพนั ” ที่กล่าวเช่นน้นั คือ ความพยายามในการกระทากิจการงานใด ๆ บางคร้ังไม่อาจทาสาเร็จไดใ้ นคร้ังเดียว ตอ้ งอาศยั ความพยาม และความผกู พนั อยา่ งมาก ซ่ึงความผกู พนั ท่ีดียอ่ มใหเ้ กิดความสาเร็จในงานได้

3. เนื้อหา สาระวชิ าหลกั ในประเทศสหรัฐอเมริกาแนวคิดเร่ือง \"ทกั ษะแห่งอนาคตใหม่: การเรียนรู้ในศตวรรษท่ี 21\" ไดถ้ ูก พฒั นาข้ึน โดยภาคส่วนที่เกิดจากวงการนอกการศกึ ษา ประกอบดว้ ย บริษทั เอกชนช้นั นาขนาดใหญ่ องคก์ ร วิชาชีพระดบั ประเทศ และสานักงานดา้ นการศึกษาของรัฐ รวมตวั และก่อต้งั เป็ นเครือข่ายองคก์ รความ ร่วมมือเพ่ือทกั ษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 (Partnership for 21st Century Skills) หรือเรียกย่อๆว่า เครือข่าย P21 หน่วยงานเหล่าน้ีมีความกงั วลและเห็นความจาเป็นท่ีเยาวชนจะตอ้ งมที กั ษะสาหรับการออกไปดารงชีวติ ในโลกแห่งศตวรรษท่ี 21 ที่เปลี่ยนไปจากศตวรรษที่ 20 และ 19 จึงไดพ้ ฒั นาวิสยั ทศั น์และกรอบความคิด เพ่อื การเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21ข้ึน สามารถสรุปทกั ษะสาคญั อยา่ งยอ่ ๆ ท่ีเด็กและเยาวชนควรมีไดว้ ่า ทกั ษะ การเรียนรู้และนวตั กรรม หรือ 3R และ 4Cซ่ึงมีองคป์ ระกอบ ดงั น้ี 3 R ไดแ้ ก่ Reading (การอ่าน), การเขียน(Writing) และ คณิตศาสตร์ (Arithmetic) และ 4 C (Critical Thinking - การคิดวิเคราะห์, Communication- การสื่อสาร Collaboration-การร่วมมือ และ Creativity-ความคิดสร้างสรรค์ รวมถึงทกั ษะชีวิตและอาชีพ และทักษะดา้ นสารสนเทศสื่อและ เทคโนโลยี และการบริหารจดั การดา้ นการศกึ ษาแบบใหม่ ความรู้เชิงบูรณาการ สภาพแวดลอ้ มทางการเรียนรู้ 1. สร้างสรรคแ์ นวปฏบิ ตั ิทางการเรียน การรับการสนบั สนุน จากบุคลากรและสภาพ แวดลอ้ มทาง กายภาพที่เก้ือหนุน เพือ่ ช่วยใหก้ ารเรียนการสอนบรรลุผล 2. สนบั สนุนทางวชิ าชีพแก่ชุมชนท้งั ในดา้ นการใหก้ ารศึกษาการมีส่วนร่วม การแบ่งปันส่ิงปฏิบตั ิที่ เป็นเลิศระหวา่ งกนั รวมท้งั การบูรณาการหลอมรวมทกั ษะหลากหลายสู่การปฏิบตั ิในช้นั เรียน 3. สร้างผเู้ รียนเกิดการเรียนรู้จากส่ิงที่ปฏิบตั ิจริงตามบริษทั โดยเฉพาะการเรียนแบบโครงงาน 4. สร้างโอกาสในการเขา้ ถึงส่ือเทคโนโลยเี คร่ืองมอื หรือแหลง่ การเรียนรู้ท่ีมคี ุณภาพ 5. ออกแบบระบบการเรียนรู้ที่เหมาะสมท้งั การเรียนเป็นกลุ่มหรือการเรียนรายบุคคล 6. นาไปสู่การพฒั นาและขยายผลสู่ชุมชนท้งั ในรูปแบบการเผชิญหนา้ หรือระบบออนไลน์