เส้นทางท่องเที่ยวเมืองมรดกโลกพระนครศรีอยุธยาเมืองมรดกโลกสุโขทัยและเมืองบริวาร

47 วดั พระศรีรัตนมหาธาตุ สุพรรณบรุ ี 10 นาที (8.2 กม.) - พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สุพรรณบุรี : แหล่งเรียนรู้ประวัติศาสตร์เมืองสุพรรณบุรี ชม โบราณวัตถุและนิทรรศการที่ทันสมัยเพ่ือความเข้าใจเรื่องราวของเมืองสุพรรณบุรีต้ังแต่ อดีตจนถึงปจั จบุ ัน 18.00 เดนิ ทางกลบั

48 เสน้ ทาง อยุธยา – อ่างทอง –สิงห์บุรี : นมัสการพระพุทธไสยาสนส์ าคัญ คติการสร้างพระพุทธไสยาสน์ปางต่างๆนั้น ได้กาหนดข้ึนตามพุทธประวัติ โดยเฉพาะในช่วงท่ี พระพุทธเจ้ากาลังจะเสด็จดับขันธปรินิพพาน ในสมัยกรุงศรีอยุธยามีการสร้างพระพุทธไสยยาสน์หรือ พระนอนตามคติความเชอื่ ดังกล่าวหลายวัดดว้ ยกัน ทง้ั ในเขตพ้ืนท่ีพระนครศรีอยุธยาเองและในเมืองบริวาร ใกล้เคียง โดยเฉพาะอย่างย่ิงในเขตพ้ืนท่ีจังหวัดอ่างทองและจังหวัดสิงห์บุรีในปัจจุบัน มีพระพุทธไสยาสน์ สาคัญ ที่มีประวัติความเป็นมาท่ีน่าสนใจ ปรากฏอยู่ในหลายวัดให้นักท่องเที่ยวได้สักการบูชาเพ่ือเป็น สริ ิมงคลแก่ตนเอง 09.00 - พระราชวังโบราณ : สถานท่ีประทับของพระมหากษัตริย์และพระบรมวงศานุวงศ์ ศูนยก์ ลางการปกครองของราชอาณาจักรอยุธยา เดิน 5 นาที (400 เมตร) - วัดพระศรีสรรเพชญ์ : - วัดพระศรีสรรเพชญ์ : พระราชวังแห่งแรกของกรุงศรีอยุธยา ก่อนเปล่ียนฐานะเป็นวัดประจาพระราชวัง เช่นเดียวกับวัดพระศรีรัตนศาสดารามของ กรงุ เทพฯ เดิน 4 นาที (300 เมตร) - วิหารพระมงคลบพิตร : สักการะ วหิ ารพระมงคลบพติ ร พระมงคลบพิตร พระพุทธรูปใหญ่หล่อ ดว้ ยทองสมั ฤทธ์ิขนาดใหญ่ 5 นาที (1.6 กม.) - พิพธิ ภณั ฑสถานแห่งชาติ เจ้าสามพระยา : สกั การะพระบรมสารีรกิ ธาตุ ประจาเมือง ซงึ่ ขดุ พบจากวัดมหาธาตุ 7 นาที (1.7 กม.) - วัดธรรมิกราช : สักการะพระนอนคติด้านเมตตามหานิยม สุขภาพแข็งแรง และชมโบราณสถานเจดยี ฐ์ านสิงห์ 6 นาที (1.7 กม.) - วัดโลกยสุธาราม : สกั การะพระพทุ ธไสยาสน์องค์ใหญ่ทีป่ ระดษิ ฐานอยู่กลางแจ้ง คติด้าน เมตตามหานยิ ม 27 นาที (24.6 กม.) 12.00  รบั ประทานอาหารกลางวัน

49 13.00 - วัดป่าโมก : นมัสการพระพุทธไสยาสน์ท่ีงดงามมากองค์หน่ึงของประเทศไทย มีความยาวจากพระเมาลี ถึงปลายพระบาท 22.58 เมตรก่ออิฐถือปูนปิดทอง สันนิษฐาน วา่ สรา้ งในสมัยสโุ ขทัยมปี ระวตั ิความเปน็ มานา่ อศั จรรย์ 35 นาที (31.7 กม.) - พระตาหนักคาหยาด : พระตาหนักของสมเด็จพระเจ้าอุทุมพร หรือ ขุนหลวงหาวัด ใช้เปน็ ท่ีประทับระยะหนงึ่ กอ่ นที่พระองคจ์ ะเสด็จกลับวัดประดทู่ รงธรรม พระตา่ หนักคา่ หยาด 19 นาที (12.9 กม.) - วัดขนุ อนิ ทประมลู : นมสั การพระศรีเมอื งทอง พระพุทธไสยาสน์องค์ใหญ่ พระพักตร์ยิ้ม ละไม สงบเยือกเย็นน่าเล่อื มใสศรัทธาวัดจากปลายพระเมาลถี งึ ปลายพระบาทได้ 50 เมตร (25 วา) ในวัดโบราณเกา่ แกท่ ส่ี รา้ งขน้ึ ในสมยั กรุงสโุ ขทยั มปี ระวตั พิ ิสดารนา่ สนใจ 36 นาที (35.7 กม.) - วัดพระนอนจักรสีห์วรวิหาร : นมัสการ พระพุทธไสยาสน์องค์ใหญ่ท่ีสุด สันนิษฐาน ว่าสร้างข้ึนในสมัยกรุงศรีอยุธยา และเม่ือปี พ.ศ. 2292 สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศได้ เสด็จมาทรงนมัสการและประทับแรมท่ีวัด แหง่ น้ีเปน็ เวลา 1 คนื 17 นาที (11.7 กม.) วดั พระนอนจักรสีหว์ รวหิ าร

50 - วัดประโชติการาม : สักการะหลวงพ่อทรัพย์ และหลวงพ่อสิน พระพุทธรูปยืนศิลปะ แบบสุโขทยั ปางห้ามญาติขนาดใหญย่ ืนซ้อนกนั หน้าหลัง 18.00 เดนิ ทางกลับ

51 เสน้ ทางทอ่ งเท่ียวเมืองมรดกโลกสุโขทยั และเมอื งบริวาร \"เม่ือช่ัวพ่อขุนรามคา้ แหง เมืองสโุ ขทัยน้ดี ี ในน้ามีปลาในนามขี ้าว เจ้าเมืองบเ่ อาจกอบใน ไพร่ลู่ทาง เพ่อื จูงววั ไปค้าขี่ม้าไปขาย ใครจักใคร่ค้าช้างคา้ ใครจักใครค่ า้ ม้าคา้ ใครจักใคร่คา้ เงินคา้ ทองค้า ไพรฟ่ ้าหน้าใส\" (ศิลาจารกึ หลกั ท่ี 1 ) สุโขทัยเป็นเมืองสำคัญของอำณำจักรสุโขทัย ท่ีคนส่วนใหญ่เชื่อกันว่ำเป็นอำณำจักรแห่งแรกของ คนไทย เปน็ แหลง่ มรดกทำงศิลปวฒั นธรรมที่นกั ท่องเทย่ี วต่ำงรจู้ ักกันดี ในปี พ.ศ.2534 ได้รับกำรยกย่องให้ เป็นมรดกโลกในชื่อ อุทยำนประวัติศำสตร์สุโขทัย ร่วมกับอุทยำนประวัติศำสตร์ศรีสัชนำลัยและอุทยำน ประวตั ศิ ำสตร์กำแพงเพชร ด้วยควำมรุ่งเรืองด้ำนศิลปวัฒนธรรม สุโขทัยมีควำมน่ำสนใจในประเด็นต่ำง ๆ มำกมำย โดยสำมำรถสำรวจควำมงดงำมของเมืองมรดกโลกสุโขทัยอย่ำงครบถ้วนได้ในวันเดียวโดยใช้ เสน้ ทำง 1. เสน้ ทำง ทัศนำเมืองมรดกโลกสุโขทยั นอกจำกเมืองมรดกโลกสุโขทัยท่ีน่ำสนใจแล้ว เมืองบริวำรต่ำง ๆ โดยรอบ ไม่ว่ำจะเป็นเมืองที่ได้ ขึ้นทะเบียนมรดกโลกร่วมกันอย่ำงกำแพงเพชรและศรีสัชนำลัย หรือเมืองที่เป่ียมไปด้วยศิลปวัฒนธรรม หลำกยุคหลำยสมัย อย่ำงเมืองพิษณุโลก ก็มีควำมลดงำมและน่ำสนใจชวนให้ไปเย่ียมชมอยู่ด้วยไม่น้อย เมืองเหล่ำนี้มีประวัติศำสตร์และพัฒนำกำรที่สัมพันธ์เชื่อมโยงกับสุโขทัยอย่ำงแนบแน่น กำรท่องเท่ียวเชิง วัฒนธรรมโดยเชื่อมโยงกำรท่องเท่ียวจำเมืองมรดกโลกสุโขทัยสู่เมืองบริวำร จึงเป็นทำงเลือกที่น่ำสนใจ สำหรับนักท่องเท่ียวที่รักในประวัติศำสตร์ ศิลปะ วัฒนธรรม โดยเฉพำะ ซ่ึงสำมำรถท่องเท่ียวตำมเส้นทำง ท่องเที่ยววันเดียว (One Day Trip) ในแต่ละเมืองบริวำรได้ครบถ้วนในทุกสถำนที่สำคัญที่ไม่ควรพลำด ไดแ้ ก่ 1. เสน้ ทำงเมืองบรวิ ำรท่ี 1 เมืองศรีสัชนำลยั : ชมเชลียง เวยี งคนดี ศรีสัชนำลัย 2. เส้นทำงเมืองบรวิ ำรที่ 2 เมืองกำแพงเพชร : ท่องเท่ียววัดวำ ชำกงั รำว นครชมุ 3. เสน้ ทำงเมอื งบรวิ ำรท่ี 3 เมืองพิษณโุ ลก : เย่ียมยลเมืองพระพิษณโุ ลกสองแคว และเสน้ ทำงเชื่อมโยงระหว่ำงเมืองมรดกโลกกับเมืองบริวำร 4 เส้นทำง ไดแ้ ก่ 1. เส้นทำงเชอ่ื มโยงที่ 1 กำแพงเพชร - สโุ ขทัย – ศรสี ัชนำลยั : พระรว่ งรำชมรรคำ 2. เสน้ ทำงเชอื่ มโยงที่ 2 สโุ ขทยั – ศรีสัชนำลยั : มนตข์ ลังสังคโลก 3. เสน้ ทำงเช่อื มโยงที่ 3 สุโขทยั – ศรีสชั นำลยั : ย้อนรอยสุโขทัย ศรสี ัชนำลัยรำลึก 4. เสน้ ทำงเชอ่ื มโยงที่ 4 สโุ ขทยั – กำแพงเพชร : ล่องสโุ ขทัย เพลินใจกำแพงเพชร 5. เสน้ ทำงเช่อื มโยงท่ี 5 สุโขทัย – พิษณโุ ลก : สโุ ขทัย – พษิ ณุโลก ดุลยภำพหวั เมืองเหนอื

52 เสน้ ทางทอ่ งเท่ยี วเมืองมรดกโลกสโุ ขทยั ภายในวันเดียว One Day Trip เส้นทาง ทศั นาเมืองมรดกโลกสโุ ขทยั สุโขทัยเป็นดินแดนที่เคยเป็นรัฐโบรำณที่สำคัญแห่งหน่ึงในอดีต ตั้งอยู่บนที่รำบลุ่มแม่น้ำยม เป็นชมุ ชนโบรำณมำตงั้ แต่ยคุ เหล็กตอนปลำย ในพทุ ธศตวรรษที่ 18 สุโขทัยมีฐำนะสถำนีกำรค้ำของรัฐละโว้ จนเม่ือพ่อขุนบำงกลำงหำวและพ่อขุนผำเมือง ได้ร่วมกันกระทำกำรยึดอำนำจจำกขอมสบำดโขลญลำพง สถำปนำเอกรำชให้สุโขทัยเป็นรัฐอิสระ รำวปี 1800 มีพัฒนำกำรและรุ่งเรืองถึงขีดสุดในสมัย พ่อขุนรำมคำแหงมหำรำช ก่อนจะค่อย ๆ ตกต่ำ ประสบปัญหำทั้งจำกภำยนอกและภำยใน จนต่อมำถูก ผนวกเขำ้ สว่ นหนึ่งของอำณำจักรอยุธยำในสมัยสมเด็จพระบรมไตรโลกนำถ เมืองสุโขทัยได้รับกำรประกำศ ขึ้นทะเบียนเปน็ มรดกโลกในปี พ.ศ.2534 ในช่อื อทุ ยำนประวตั ศิ ำสตรส์ โุ ขทยั รว่ มกับอุทยำนประวัติศำสตร์ ศรีสัชนำลยั และอทุ ยำนประวตั ศิ ำสตรก์ ำแพงเพชร ซง่ึ แสดงให้เห็นถึงร่องรอยอำรยธรรมโบรำณท่ีเป็นเสน่ห์ อันงดงำมและทรงคุณค่ำของอำณำจกั รสุโขทยั ไทยในอดีต 08.00 - ศนู ย์บริกำรข้อมลู นักทอ่ งเท่ียว อทุ ยำนประวตั ศิ ำสตร์สุโขทยั : เรียนรู้ภำพรวมของแหล่ง โบรำณสถำนสำคัญในเมอื งสโุ ขทยั เดิน 1 นำที (88 เมตร) – หอพระพทุ ธสริ มิ ำรวชิ ัย : สกั กำระ “พระพุทธสริ มิ ำรวิชยั ” และชมรูปแบบ สถำปัตยกรรมอำคำรแบบสุโขทยั ประยุกต์ทีง่ ดงำม 1 นำที (900 เมตร) - แหลง่ เตำทุเรียง : เตำเผำเคร่ืองสงั คโลกในอดตี สินค้ำขึน้ ชอื่ ของสโุ ขทัย 1 นำที (900 เมตร) - วัดพระพำยหลวง : ชมปรำงค์สำมองค์ ก่อดว้ ยศิลำแลงและฉำบดว้ ยปนู ปน้ั รูปแบบ ศลิ ปะแบบบำยน 4 นำที (1 กม.) - วดั ศรีชมุ : สักกำระพระอจนะ พระพุทธรปู ปนู ปนั้ ปำงมำรวิชยั ขนำดใหญ่ ซงึ่ มเี ร่อื งรำวเล่ำขำน กันมำวำ่ เปน็ “พระพูดได้” พระอจนะ วัดศรชี ุม

53 3 นำที (1.8 กม.) - ศำลตำผำแดง : โบรำณสถำนหลงั เด่ียวแบบปรำสำทเขมร ร่องรอยชุมชนท่ีมวี ฒั นธรรม เขมรนับถือศำสนำฮินดูในอดีตกำล 3 นำที (850 เมตร) - พิพธิ ภัณฑสถำนแหง่ ชำติ รำมคำแหง : เรียนรู้เร่ืองรำวควำมเป็นมำของสโุ ขทัย และชม ศิลปวัตถุ โบรำณวตั ถทุ ีท่ รงคุณคำ่ มำกมำย 2 นำที (650 เมตร) 12.00  รับประทำนอำหำรกลำงวัน 13.00 - ชุมชนสังคโลก : เลือกชมชิ้นงำนสังคโลกท่ีมีเอกลักษณ์โดดเด่นเฉพำะแต่ละร้ำนภำยใน ชมุ ชนตระพังทอง อำทิ อุษำสังคโลก บวั สังคโลก คเณชำสงั คโลก และสุเทพสงั คโลก 5 นำที (2.3 กม.) - วัดเชตพุ น : วัดทีม่ ีควำมสำคัญและเจริญรุ่งเรอื งในชว่ งสุโขทัยตอนปลำย ชม พระพทุ ธรปู ส่อี ิริยำบท (นัง่ นอน ยนื เดนิ ) ขนำดใหญ่ และสถำปัตยกรรมทเี่ ป็นเอกลกั ษณ์ เดิน 1 นำที (120 เมตร) - วดั เจดียส์ ่ีหอ้ ง : ชมภำพปนู ปั้นบุรษุ และสตรที ่ีงดงำมเปน็ เอกลกั ษณป์ ระดับโดยรอบฐำนเจดีย์ 13 นำที (6.9 กม.) - วัดสะพำนหิน : สักกำระพระอัฏฐำรศ พระพุทธรปู ปำงประทำนอภัย ท่ีต้ังอยู่บนเนนิ เขำ สำมำรถชมทัศนียภำพได้โดยรอบ 8 นำที (3.2 กม.) - สรดี ภงค์ : อำ่ งเก็บนำ้ ขนำดใหญ่ ตน้ ทำงของระบบชลประทำนท่ีไหลมำหล่อเล้ยี งเมือง โบรำณสโุ ขทยั 13 นำที (4.3 กม.) - วดั มหำธำตุ : ชมพระเจดีย์มหำธำตทุ รงพุ่ม ข้ำวบิณฑ์ หรอื ทรงดอกบัวตูม ศลิ ปะแบบ สุโขทยั แท้ ใจกลำงอทุ ยำนประวตั ิศำสตร์ สุโขทยั 6 นำที (1.1 กม.) วัดมหาธาตุ สโุ ขทยั

54 - วดั ศรสี วำย : ชมควำมเก่ำเเกเ่ เละงดงำมของพระปรำงคส์ ำมยอดศิลปกรรมขอม ในเทวสถำนโบรำณก่อนเปลี่ยนเปน็ วัดในพระพทุ ธศำสนำ 5 นำที (950 เมตร) - พระบรมรำชำนสุ ำวรยี ์ พ่อขุนรำมคำแหงมหำรำช : สักกำระพระบรมรำชำนุสำวรีย์ พอ่ ขนุ รำมคำแหงมหำรำช ทำ่ มกลำงควำมสวยงำมของบรรยำกำศยำมพระอำทิตยต์ ก 17.00 เดินทำงกลับท่ีพัก เช้า บา่ ย

55 เส้นทางท่องเทีย่ วเมืองบริวารสุโขทยั One Day Trip เส้นทาง เมืองศรีสชั นาลยั : ชมเชลียง เวียงคนดี ศรีสัชนาลยั เมืองศรีสัชนำลัย มีควำมหมำยว่ำ \"ถิ่นท่ีอยู่ของผู้มีวงศ์สกุลอันดี\" เป็นเมืองเก่ำ แต่เดิมมี นำมว่ำ \"เชลยี ง\" เมอื งน้ีมีควำมเก่ำแก่ก่อนทจ่ี ะสถำปนำเมอื งสุโขทัยเป็นศูนย์กลำงรัฐ เชลียง เป็น คำสมำส ระหวำ่ งคำไทยและสันสกฤต ชล + เวียง = ชะ - เลยี ง ชล แปลวำ่ น้ำ , เวียง แปลว่ำ เมอื ง รวมควำมหมำย กค็ ือ เมืองน้ำ สอดคล้องต้องรับกับสภำพทำงภมู ศิ ำสตรท์ ี่ตงั้ จริงของเมอื ง ซึ่งมีแม่น้ำยมไหลโอบล้อมรอบจบ เกือบจะเป็นเกำะ โดยมีวัดพระศรีรัตนมหำธำตุเชลียงรำชวรวิหำร (พระปรำงค์) เป็นศูนย์กลำงเมือง เอกสำรพงศำวดำรจนี เรียกเมืองเชลียงว่ำ \"เฉิงเหลียง\" คู่กับเมือง \"หลอหู\" หรือ ละโว้ หรือลพบุรีในปัจจุบัน เมืองเชลียงและเมืองละโว้ เป็นเมืองร่วมสมัยในยุคที่ขอมเรืองอำนำจในเขตแดนไทย ผ่ำนประสบกำรณ์ ติดต่อสัมพันธ์กัน มีหลักฐำนทำงโบรำณคดียุคน้ันยืนยันหลำยประกำร ปัจจุบันเมืองศรีสัชนำลัยมีสถำนะ เป็นอทุ ยำนประวัติศำสตร์ บริเวณท่ีเคยเป็นเมืองเก่ำมำก่อนครอบคลุมพื้นที่ตำบลศรีสัชนำลัย ตำบลท่ำชัย ตำบลหนองอ้อ และบำงส่วนของตำบลสำรจติ ร ในพ้นื ที่เขตอำเภอศรสี ชั นำลัย จงั หวดั สโุ ขทัย 08.00 - พิพิธภัณฑสถำนแห่งชำติ สวรรควรนำยก : โบรำณวัตถุช้ินสำคัญท่ีจัดแสดง เช่น เครื่องสังคโลกจำกเมืองโบรำณศรีสัชนำลัย พระพุทธรูป และพระพิมพ์ ท่ีได้รับมอบจำก พระสวรรควรนำยก (ทองคำ โสโณ) อดีตเจ้ำคณะจังหวัดสุโขทัย เจ้ำคณะจังหวัด สวรรคโลก และเจำ้ อำวำสวดั สวรรคำรำม 11 นำที (9.7 กม.) - เครือ่ งเงนิ เครอ่ื งทอง ท่ีทำ่ ชัย : แวะชมเครอ่ื งเงนิ เครื่องทองโบรำณหรือทองศรีสัชนำลัย ง ำ น ศิ ล ป หั ต ถ ก ร ร ม ที่ มี ชื่ อ เ สี ย ง ข อ ง ช ำ ว บ้ ำ น ต ำ บ ล ท่ ำ ชั ย แ ล ะ ต ำ บ ล ศ รี สั ช น ำ ลั ย อำเภอศรสี ัชนำลยั บรรจงทำทองรูปพรรณเลียนแบบอย่ำงเคร่ืองทองสมัยโบรำณได้อย่ำง สวยงำม จนมชี ่ือเสียงเป็นที่ยอมรับของชำวไทยและชำวตำ่ งชำติ 10 นำที (6.6 กม.) - วัดพระศรรี ัตนมหำธำตเุ ชลียง : โบรำณสถำนสำคัญตง้ั แต่พุทธศตวรรษท่ี ๑๘ ศูนย์กลำง ของเมอื งเชลยี ง ต้ังแตส่ มัยพ่อขุนศรนี ำวนำถม วัดพระศรีรตั นมหาธาตเุ ชลยี ง

56 2 นำที (700 เมตร) - วัดชมชื่น : โบรำณสถำนเก่ำแก่ริมแม่น้ำยม ชมโบรำณสถำน และหลุมขุดค้น โครงกระดูกมนุษย์และเครื่องถว้ ยเชลียง เดิน 2 นำที (230 เมตร) - วัดเจ้ำจันทร์ : กลุ่มโบรำณสถำนสมัยสุโขทัยยุคต้น โดดเด่นด้วยปรำงค์ประธำนศิลำแลง ศิลปะเขมร 10 นำที (8.0 กม.) 12.00  รบั ประทำนอำหำรกลำงวนั 13.00 - แหล่งเตำสังคโลกบ้ำนเกำะน้อย : แหล่งเตำเผำโบรำณเมืองศรีสัชนำลัย เรียนรู้กำรขุดค้น รูปแบบเตำโบรำณ พฒั นำกำรเตำเผำและสง่ิ ผลติ จำกเตำที่คอ่ นข้ำงสมบูรณ์ 9 นำที (8.0 กม.) - ศนู ย์ข้อมูลกำรท่องเท่ยี วอทุ ยำนประวตั ศิ ำสตร์ศรีสชั นำลัย : เรยี นรู้ภำพรวมของแหลง่ โบรำณสถำนสำคญั ในเมืองศรีสชั นำลัย 4 นำที (1.4 กม.) - วดั นำงพญำ : ชมควำมงดงำมวจิ ติ รของลำยปูนปัน้ ทง้ั ทเี่ จดีย์และวหิ ำร โดดเดน่ เปน็ เอกลกั ษณ์ เดิน 2 นำที (260 เมตร) - วดั เจดีย์เจด็ แถว : ตระกำรตำด้วยหมูม่ วลเจดยี ์ ท้งั เจดยี ์ศิลปะสโุ ขทยั แท้ และเป็นศลิ ปะ แบบศรวี ิชัยผสมสโุ ขทยั วดั เจดียเ์ จด็ แถว

57 เดนิ 1 นำที (150 เมตร) - วดั ชำ้ งล้อม : ชมบรรยำกำศยำมพระอำทิตยต์ กจำกเจดยี ์ทรงลังกำที่ตั้งอย่บู นฐำน ประทกั ษณิ รูปส่ีเหล่ยี มจัตุรสั รำยรอบดว้ ยชำ้ งปนู ป้ัน 39 เชือก 18.00 เดินทำงกลับ แหลง่ เตาเผาบา้ นเกาะนอ้ ย ย่านเคร่อื งเงิน เครอ่ื งทอง ต.ทา่ ชยั

58 เส้นทาง เมอื งกาแพงเพชร : ทอ่ งเที่ยววัดวา ชากังราว นครชมุ เมืองกำแพงเพชร เป็นเมืองเก่ำแก่อีกเมืองหน่ึง มีอำยุไม่ต่ำกว่ำ 700 ปีมำแล้ว มีศักดิ์เป็นเมือง ลกู หลวงและเมอื งพญำมหำนคร ของอำณำจักรสุโขทัยมำตำมลำดับ ก่อนท่ีจะมีชื่อว่ำกำแพงเพชร เมืองน้ีมี ชื่อเดิมอยู่ 2 ช่ือ คือ เมืองชำกังรำว และเมืองนครชุม ท้ังสองชื่อน้ีมีปรำกฏอยู่ใน ศิลำจำรึกหลักที่ 2 และ ศิลำจำรึกเขำสุมนกูฎ เมืองท้ังสองน้ีตั้งอยู่ใกล้กัน คืออยู่ทำงฝั่งตะวันตกหรือฝ่ังขวำของแม่น้ำปิง คนละฝ่ัง กับเมืองปัจจุบัน ในสมัยพญำเลอไทยแห่งกรุงสุโขทัยได้มำบูรณะเมืองชำกังรำวเมื่อประมำณปี พ.ศ. 1800 และยกฐำนะขึ้นเป็นเมืองลูกหลวง เช่นเดียวกับเมืองศรีสัชนำลัยและได้โปรดเกล้ำ ฯ ให้พระรำชโอรส พระองค์หนึ่งมำครองเมืองน้ี ต่อมำแม่น้ำปิงได้เปล่ียนทำงเดิน เป็นผลให้ซำกเมืองเก่ำพังทลำยหมดไปจำก กำรกัดเซำะของกระแสนำ้ 08.00 - วัดพระแก้ว : วัดท่ีสำคัญในบริเวณวังเช่นเดียวกับวัดพระศรีสรรเพชญ์ที่อยุธยำ หรือวดั มหำธำตุ กลำงเมืองสโุ ขทัย 2 นำที (950 เมตร) - วัดพระธำตุ : ตั้งอยู่ด้ำนทิศตะวันออกของวัดพระแก้ว มีพระเจดีย์ฐำนสี่เหลี่ยมเป็น ประธำน ลอ้ มรอบดว้ ยระเบียบคด ที่เชื่อมตอ่ กับวิหำรดำ้ นทิศตะวันออก 3 นำที (1.2 กม.) - พิพิธภัณฑสถำนแห่งชำติ กำแพงเพชร : เรียนรู้เร่ืองรำวของเมืองกำแพงเพชรตั้งแต่ยุค กอ่ นประวัติศำสตร์เร่ือยมำจนถงึ ยุคประวตั ิศำสตร์ เดิน 3 นำที (270 เมตร) - พิพิธภัณฑสถำนจังหวัดกำแพงเพชรเฉลิมพระเกียรติ (พิพิธภัณฑ์เรือนไทย) : ชมสถำปตั ยกรรมเรือนไทยที่สวยงำมและเรือ่ งรำวชำติพันธุ์วิทยำของเมอื งกำแพงเพชร 6 นำที (3.3 กม.) - ป้อมทุ่งเศรษฐี : ป้อมโบรำณสมัยอยุธยำตอนกลำงและเป็นลักษณะป้อมท่ีได้รับอิทธิพล จำกชำวตะวันตก แหล่งขุดค้นทพ่ี บพระเคร่ืองช่ือดงั ของกำแพงเพชรมำกท่สี ุดแหง่ หนึ่ง 5 นำที (1.3 กม.) - วัดพระบรมธำตุนครชุม : สักกำระ พระบรมสำรีริกธำตุ จำนวน 9 พระองค์ ภำยในพระบรมธำตุเจดีย์ เป็นทรงไทยประยกุ ตผ์ สมมอญ 12 นำที (7.3 กม.) วดั พระบรมธาตนุ ครชมุ

59 12.00  รบั ประทำนอำหำรกลำงวนั 13.00 - ศูนย์ข้อมูลกำรท่องเที่ยวอุทยำนประวัติศำสตร์กำแพงเพชร : เรียนรู้ภำพรวมของแหล่ง โบรำณสถำนสำคญั ในอุทยำนประวตั ศิ ำสตร์กำแพงเพชร 5 นำที (1.4 กม.) - วัดช้ำงรอบ : วดั ทส่ี รำ้ งบนยอดเนนิ ชมทัศนยี ภำพโดยรอบจำกพระเจดีย์ทรงลังกำขนำด ใหญ่ ซ่ึงปัจจุบันยอดหักทำลำยลงแล้ว มีช้ำงปูนป้ันทรงเคร่ือง คร่ึงตัว จำนวน 68 เชือก รำยรอบฐำนพระเจดีย์ วัดชา้ งรอบ 4 นำที (1.0 กม.) - วัดพระนอน : สักกำระพระนอนโบรำณ และชมซำกโบสถ์ขนำดมหึมำที่สร้ำงด้วยศิลำแลง และเสำศลิ ำแลงขนำดใหญ่ เดนิ 5 นำที (450 เมตร) - วดั พระสี่อริ ิยำบถ : ชมมณฑปจตุรมุข แต่ละทิศประดิษฐำนพระพุทธรูป 4 ปำง คือ เดิน น่ัง ยืน นอน อยู่โดยรอบท้ัง 4 ทิศตำมลำดับ เป็นพระพุทธศิลปะแบบสุโขทัย สกุลช่ำง กำแพงเพชร ซ่ึงหำดไู ดย้ ำก 14 นำที (7.1 กม.) - ตลำดย้อนยุคนครชุม : แวะซื้อของฝำกและของที่ระลึก ณ ย่ำนกำรค้ำเก่ำแก่ที่เคย รุ่งเรืองในอดีต ชมกำรสำธิตกำรทำอำหำรพ้ืนบ้ำน และผลิตภัณฑ์ของชุมชนอื่นๆ อีก มำกมำย ในบรรยำกำศยอ้ นยุคแบบเมืองนครชุม 18.00 เดนิ ทำงกลับ

60 พพิ ิธภัณฑสถานแหง่ ชาติ กาแพงเพชร

61 เสน้ ทาง เมืองพษิ ณุโลก : เยย่ี มยลเมืองพระพษิ ณโุ ลกสองแคว เดิมเมืองพิษณุโลกเป็นเมืองเก่ำสมัยขอมอยู่ห่ำงจำกที่ตั้งเมืองปัจจุบัน ลงไปทำงทิศใต้ ประมำณ 5 กิโลเมตร เรียกว่ำเมืองสองแคว เพรำะตั้งอยู่ระหว่ำงแม่น้ำสองสำยคือแม่น้ำน่ำนกับแม่น้ำแควน้อย เม่ือประมำณพุทธศกั รำช 1900 สมัยสมเดจ็ พระมหำธรรมรำชำ (ลิไท) ไดโ้ ปรดให้ย้ำยเมืองสองแควมำต้ังอยู่ ณ บริเวณตัวเมืองในปัจจุบัน และยังคงเรียกกันติดปำกว่ำเมืองสองแควเรื่อยมำ เมืองพิษณุโลกทวี ควำมสำคัญมำกขึ้นเม่ือสมัยอยุธยำ ท้ังทำงด้ำนกำรเมือง กำรปกครองยุทธศำสตร์ เศรษฐกิจ ศำสนำและ ศลิ ปวัฒนธรรม พิษณโุ ลกเป็นรำชธำนใี นรชั สมยั สมเด็จพระบรมไตรโลกนำถเพื่อภำรกิจในกำรผนวกสุโขทัย และทำศึกกับล้ำนนำ ต้ังแต่ พ.ศ.200-2031 รวม 25 ปี นับว่ำระยะนี้เป็นยุคทองของพิษณุโลก ท้ังยังเป็น เมืองที่ประสูติและที่ประทับของสมเด็จพระนเรศวรมหำรำชเม่ือครั้งดำรงพระยศเป็นพระมหำอุปรำช และยังคงควำมสำคัญในฐำนะเมอื งสำคัญของหัวเมอื งฝำ่ ยเหนอื มำจนถงึ สมยั รัตนโกสนิ ทร์ 08.00 - พระรำชวังจันทน์ : แหล่งประสูติสมเด็จพระนเรศวร สักกำระพระรำชำนุสำวรีย์สมเด็จ พระนเรศวรมหำรำช เรยี นรูพ้ ระรำชประวัติจำกศูนย์ประวัติศำสตร์พระรำชวังจันทน์ และชมวัด สำคญั ในบริเวณใกล้เคียง ไดแ้ ก่ วัดวิหำรทอง วัดศรีสุคต วดั โพธทิ์ อง พระราชวังจนั ทน์ 4 นำที (1.3 กม.) - วัดพระศรีรัตนมหำธำตุวรมหำวิหำร : สถำนที่ประดิษฐำนพระพุทธชินรำช พระพุทธรูป ที่ได้รับกำรยกย่องว่ำสวยงำมท่ีสุดในประเทศไทยวัดพระศรีรัตนมหำธำตุวรมหำวิหำร เป็นวัดท่ีมีประวัติยำวนำนมำต้ังแต่สมัยกรุงสุโขทัย มีสถำปัตยกรรม ศิลปกรรม และประติมำกรรมท่ีงดงำมยงิ่ - พิพิธภัณฑสถำนแห่งชำติ พระพุทธชินรำช : จัดแสดงโบรำณวัตถุ ศิลปวัตถุ ท่ีขุดค้นขุด แต่งจำกพ้ืนท่ีเมืองพิษณุโลก และเรื่องรำวของเมืองพิษณุโลกตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศำสตร์ เร่อื ยมำจนถงึ ยุคประวตั ศิ ำสตร์ ต้งั อย่ภู ำยในเขตวัดวดั พระศรีรัตนมหำธำตุวรมหำวิหำร 5 นำที (1.4 กม.)

62 - วัดรำชบูรณะ : วัดโบรำณในกลำงเมืองพิษณุโลกก่อสร้ำงมำนำน 1,000 ปีเศษ ก่อนที่ พระยำลไิ ทไดท้ รงบูรณปฏิสังขรณ์ 17 นำที (7.4 กม.) 12.00  รบั ประทำนอำหำรกลำงวัน 13.00 - วัดจุฬำมณี : สถำนที่ผนวชของสมเด็จพระบรมไตรโลกนำถ สักกำระรอยพระพุทธบำท โบรำณ และชมศลิ ำจำรึกของสมเด็จพระนำรำยณ์มหำรำช 15 นำที (6.9 กม.) - เยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์พ้ืนบ้ำนจ่ำทวี : ขุมทรัพย์ทำงประวัติศำสตร์และภูมิปัญญำไทย จัดแสดงเคร่ืองมอื เคร่ืองใช้พ้ืนบ้ำนที่บรรพชนไทยในอดีตใช้ในกำรดำรงชีพที่จ่ำสิบเอกทวี บูรณเขตต์ ใชเ้ วลำสะสมนำนถงึ 30 ปี พพิ ิธภณั ฑ์พนื้ บา้ นจา่ ทวี เดิน 1 นำที (80 เมตร) - โรงหล่อพระบูรณะไทย : ชมกรรมวิธีกำรผลติ พระพุทธรูปอยำ่ งใกลช้ ดิ 8 นำที (2.7 กม.) - วัดเจดีย์ยอดทอง : เจดีย์ทรงดอกบัวตูม (เจดีย์ทรงพุ่มข้ำวบิณฑ์) ที่เป็นศิลปะสุโขทัย เพียงองค์เดียวที่พบในพิษณุโลก สันนิษฐำนว่ำ สร้ำงในรัชสมัยพระมหำธรรมรำชำที่1 (พระยำลิไท) ครำวเสดจ็ มำครองเมอื งพิษณโุ ลก 6 นำที (2.4 กม.) - กำแพงเมืองพิษณุโลก บริเวณวัดโพธิญำณ : ร่องรอยของเมืองท่ีสันนิษฐำนได้ว่ำเมือง พษิ ณโุ ลกในปัจจุบันเป็นมืองโบรำณท่ีมีมำนำนแล้วต้ังแต่สมัยสุโขทัย โดยสมเด็จพระมหำ ธรรมรำชำลไิ ท โปรดฯ ให้สรำ้ งข้นึ

63 6 นำที (1.8 กม.) - แหล่งเตำตำปะขำวหำย : บริเวณริมฝ่ังแม่น้ำน่ำน หลังวัดตำปะขำวหำย พบเตำเผำ โบรำณอยใู่ ต้ดนิ ประมำณ 100 เตำ 17.00 เดนิ ทำงกลับ วัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวหิ าร พพิ ิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระพทุ ธชินราช

64 เสน้ ทางทอ่ งเท่ียวเชอื่ มโยงสุโขทัย – เมืองบริวาร เสน้ ทางเชือ่ มโยงที่ 1 กาแพงเพชร – สโุ ขทยั – ศรสี ชั นาลัย : พระรว่ งราชมรรคา ตำนำนเรื่องพระร่วง เป็นตำนำนพื้นถิ่นท่ีชำวสุโขทัยเล่ำขำนสืบต่อกันมำช้ำนำน กระท่ังกลำยเป็น แรงบันดำลพระรำชหฤทัยให้พระบำทสมเด็จพระมงกุฎเกล้ำเจ้ำอยู่หัว ทรงพระรำชนิพนธ์เป็นบทละคร ทำให้ช่ือของพระร่วงเป็นที่รู้จักในวงกว้ำงเพิ่มมำกขึ้น กระท่ังกลำยเป็นหน่ึงในเอกลักษณ์ของสุโขทัยไปใน ทีส่ ดุ ถนนพระร่วงท่ีทอดผ่ำนเมอื งกำแพงเพชร สุโขทยั และศรีสัชนำลัย นับได้ว่ำเป็นทำงหลวงแผ่นดินสำย แรกของไทย ทเ่ี ป็นแหลง่ เช่ือมโยงเมืองโบรำณต่ำง ๆ ในเส้นทำงเพื่อควำมสะดวกในกำรคมนำคม ในแต่ละ พ้ืนท่ีท่ีถนนพระร่วงตัดผ่ำนปรำกฏตำนำนเร่ืองเล่ำท่ีเก่ียวข้องกับพระร่วงจนเป็นท่ีมำของชื่อบ้ำนนำมเมือง ต่ำง ๆ หลำยแห่ง แท้ท่ีจริงแล้วในตำนำนเรื่องพระร่วง มีท้ังนัยทำงประวัติศำสตร์ ภูมิศำสตร์ ภูมิปัญญำ ธรณีวิทยำ ขนบธรรมเนยี ม ประเพณี ทีจ่ ะทำใหน้ กั ท่องเทีย่ วเขำ้ ถงึ ควำมเปน็ สโุ ขทัยไดใ้ นทสี่ ุด วันท่ี 1 08.00 เย่ียมชมแหล่งประวัตศิ ำสตรต์ ำมเสน้ ทำงถนนพระรว่ ง จำกเมืองกำแพงเพชร – เมืองสโุ ขทัย - พิพิธภัณฑสถำนแหง่ ชำติ กำแพงเพชร : เรียนรู้เร่ืองรำวของเมืองกำแพงเพชรต้ังแต่ยุคก่อน ประวตั ศิ ำสตร์เรื่อยมำจนถึงยุคประวตั ศิ ำสตร์ พพิ ธิ ภณั ฑสถานแห่งชาติ กาแพงเพชร 3 นำที (900 เมตร) - วังโบรำณหรือสระมน: จุดเร่ิมต้นของกำรตำมรอยถนนพระร่วง เดินทำงผ่ำนประตูพำน โคมออกถนนพระรว่ งชว่ งที่ 1 (หมำยเลข 101 ผ่ำนวัดดงหวำย แวะอุทยำนประวัติศำสตร์ กำแพงเพชร ออกทำงวดั อำวำสใหญ่ เล้ียวไปทำงถนนโครงกำรบ้ำนบ่อสำมแสน และผ่ำน วัดอำวำสนอ้ ย) 3 นำที (2.1 กม.)

65 - ศูนย์ขอ้ มลู กำรท่องเที่ยวอุทยำนประวตั ิศำสตร์กำแพงเพชร : เรียนรู้ภำพรวมของแหล่ง โบรำณสถำนสำคญั ในอุทยำนประวตั ศิ ำสตรก์ ำแพงเพชร 5 นำที (1.4 กม.) - วัดช้ำงรอบ : วดั ที่สร้ำงบนยอดเนนิ มี ชมทัศนียภำพโดยรอบจำกพระเจดยี ์ทรงลังกำ ขนำดใหญ่ ซึง่ ปจั จบุ นั ยอดหักทำลำยลงแล้ว มีช้ำงปนู ปั้นทรงเครือ่ ง ครง่ึ ตัว จำนวน 68 เชอื กรำยรอบฐำนพระเจดยี ์ 3 นำที (650 เมตร) - วัดพระนอน : สักกำระพระนอนโบรำณ และชมซำกโบสถ์ขนำดมหึมำที่สร้ำงด้วย ศิลำแลง และเสำศิลำแลงขนำดใหญ่ เดนิ 2 นำที (450 เมตร) - วัดพระสี่อริ ิยำบถ : ชมมณฑปจตุรมุข แต่ละทิศประดิษฐำนพระพุทธรูป 4 ปำง คือ เดิน นั่ง ยืน นอน อยู่โดยรอบท้ัง 4 ทิศตำมลำดับ เป็นพระพุทธศิลปะแบบสุโขทัย สกุลช่ำง กำแพงเพชร ซ่งึ หำดไู ด้ยำก 30 นำที (28.1 กม.) - โบรำณสถำนเขำนำงทอง : ผ่ำนถนนพระร่วงช่วงท่ี 2 เข้ำสู่โบรำณสถำนเขำนำงทอง ส่วนหนงึ่ ของ เมอื งโบรำณบำงพำน และตำนำนทีเ่ กย่ี วข้องกับนำงทอง มเหสีพระร่วง 18 นำที (9.4 กม.) - ศำลถ้ำกระต่ำยทอง : ออกจำกถนนพระร่วงใช้เส้นทำงถนนหมำยเลข 101 เข้ำสู่อำเภอ พรำนกระตำ่ ย แวะถ้ำกระตำ่ ย ตำนำนภูมสิ ถำนพรำนกระต่ำย 12.00  รบั ประทำนอำหำรกลำงวัน - เมอื งเพชร : เข้ำสเู่ มืองเพชร เมืองโบรำณในเส้นทำงถนนพระร่วง โดยผ่ำนถนนพระร่วง ช่วงที่ 3 (ออกจำกเมืองพำน โดยใช้ถนนหมำยเลข 101 และใช้ถนนเลียบคลอง ชลประทำน ซึ่งสว่ นใหญ่ทบั แนวถนนพระรว่ ง เขำ้ สเู่ มอื งเพชร) - บำ้ นขำ้ วตอกพระร่วง : ชมศิลปกรรมจำกหินมีค่ำ หินท่ีเกิดจำกข้ำวตอกตำมตำนำนข้ำวตอก พระรว่ ง 6 นำที (3.6 กม.) - พิพิธภัณฑสถำนแห่งชำติ รำมคำแหง : เรียนรู้เร่ืองรำวควำมเป็นมำของสุโขทัย และชม ศลิ ปวัตถุ โบรำณวัตถุทที่ รงคณุ ค่ำมำกมำย 4 นำที (1.8 กม.)

66 - ศนู ยบ์ ริกำรข้อมลู นักท่องเท่ยี ว อทุ ยำนประวัติศำสตรส์ ุโขทยั : เรียนรู้ภำพรวมของแหล่ง โบรำณสถำนสำคัญในเมอื งสโุ ขทัย 6 วนิ ำที (88 เมตร) – หอพระพุทธสิริมำรชยั : สกั กำระ “พระพทุ ธสิริมำรวชิ ัย” และชมรปู แบบสถำปัตยกรรม อำคำรแบบสุโขทัยประยุกต์ทีง่ ดงำม 6 นำที (2.0 กม.) - วัดมหำธำตุ : ชมพระเจดีย์มหำธำตุทรงพุ่มข้ำวบิณฑ์ หรือทรงดอกบัวตูม ศิลปะแบบ สุโขทยั แท้ ใจกลำงอทุ ยำนประวตั ศิ ำสตรส์ ุโขทยั 6 นำที (1.1 กม.) - วัดศรีสวำย : ชมควำมเก่ำเเก่เเละงดงำมของพระปรำงค์สำมยอดศิลปกรรมขอมใน เทวสถำนโบรำณกอ่ นเปลีย่ นเป็นวดั ในพระพุทธศำสนำ วันท่ี 2 08.00 เยี่ยมชมแหล่งประวตั ศิ ำสตรต์ ำมเส้นทำงถนน พระรว่ ง จำกเมืองสโุ ขทัย – เมืองศรสี ัชนำลยั - สรดี ภงค์ หรือ ทำนบพระรว่ ง : อำ่ งเกบ็ น้ำ ขนำดใหญ่ ตน้ ทำงของระบบชลประทำนที่ไหล มำหล่อเล้ียงเมืองโบรำณสุโขทัย 7 นำที (3.2 กม.) สรีดภงค์ หรือ ทานบพระรว่ ง - วัดสะพำนหิน : สกั กำระพระอัฏฐำรศ พระพุทธรูปปำงประทำนอภัย ท่ตี ั้งอยู่บนเนนิ เขำ สำมำรถชมทศั นยี ภำพได้โดยรอบ 5 นำที (3.0 กม.) - วัดศรีชุม : สักกำระพระอจนะ พระพุทธรูปปูนป้ันปำงมำรวิชัยขนำดใหญ่ ซึ่งมีเร่ืองรำว เลำ่ ขำนกันมำวำ่ เปน็ “พระพดู ได้” 4 นำที (1 กม.) - วัดพระพำยหลวง : ชมปรำงค์สำมองค์ ก่อด้วยศิลำแลงและฉำบด้วยปูนป้ัน รูปแบบ ศิลปะแบบบำยน

67 5 นำที (2.0 กม.) - ประตูศำลหลวง : จุดเร่ิมต้น ถนนพระร่วงช่วงที่ 4 ออกจำกอทุ ยำนประวัติศำสตร์สุโขทัยเดินทำงตำมถนน หมำยเลข 1113 ซึ่งส่วนใหญ่ทับแนวถนนพระร่วง ชมแนวถนนพระร่วงท่ีค่อนข้ำงสมบูรณ์ในเขตอำเภอ ศรีสำโรง 33 นำที (30.3 กม.) -วัดใหญ่ชัยมงคล : ผ่ำนถนนพระร่วงช่วงท่ี 5 ค้นหำ วัดใหญช่ ยั มงคล จ.สุโขทยั ร่องรอยเมืองโบรำณบำงขลัง เมืองโบรำณตำมแนว เส้นทำงถนนพระร่วง 38 นำที (33.4 กม.) - ประตรู ำมณรงค์ : ผ่ำนถนนพระร่วงช่วงที่ 6 ชมแนวคันดินบังคับน้ำหมำยเลข 2 ด้ำนใต้ อุทยำนประวัติศำสตร์ศรีสัชนำลัย และเข้ำสู่อุทยำนประวัติศำสตร์ศรีสัชนำลัยที่ ประตูรำมณรงค์ (ตำมแนวถนนพระรว่ ง) - ศูนย์ข้อมูลกำรท่องเที่ยวอุทยำนประวัติศำสตร์ศรีสัชนำลัย : เรียนรู้ภำพรวมของแหล่ง โบรำณสถำนสำคญั ในเมอื งศรีสัชนำลัย 4 นำที (1.4 กม.) - วดั นำงพญำ : ชมควำมงดงำมวจิ ิตรของ ลำยปนู ปน้ั ทั้งท่เี จดียแ์ ละวหิ ำร โดดเด่น เป็นเอกลักษณ์ เดิน 2 นำที (260 เมตร) - วดั เจดีย์เจ็ดแถว : ตระกำรตำด้วย ลายปูนปน้ั วัดนางพญา หมมู่ วลเจดีย์ ทงั้ เจดยี ์ศิลปะสุโขทัยแท้ และเปน็ ศลิ ปะแบบศรวี ชิ ัยผสมสุโขทยั เดนิ 1 นำที (150 เมตร) - วดั ช้ำงลอ้ ม : ชมบรรยำกำศยำมพระอำทิตยต์ กจำกเจดยี ์ทรงลงั กำที่ตัง้ อยบู่ นฐำน ประทกั ษิณรูปสเี่ หล่ยี มจตั ุรสั รำยรอบด้วยชำ้ งปูนป้นั 39 เชือก 17.00 เดนิ ทำงกลับ

68 เมืองบางขลัง เบางขลับา เมอื งเพชร เมืองพาน

69 เสน้ ทางเช่อื มโยงที่ 2 สุโขทัย – ศรีสชั นาลยั : มนต์ขลงั สังคโลก เครื่องป้ันดินเผำสุโขทัย หรือ สังคโลก เป็นงำนหัตถกรรมที่มีบทบำทสำคัญต่อระบบเศรษฐกิจ สโุ ขทยั นบั ตง้ั แตอ่ ดีต สำมำรถสะท้อนภมู ิปญั ญำ ตวั ตน บอกเล่ำวิถีชีวิต ควำมคิด ควำมเช่ือ ตลอดจนแสดง ควำมสัมพันธ์ของอำณำจักรสุโขทัยกับอำณำจักรต่ำงๆ ได้อย่ำงน่ำสนใจ แม้กระทั่งในปัจจุบันน้ี เคร่ืองสังคโลกก็ยังกลำยเป็นหน่ึงในเอกลักษณ์ของวัฒนธรรมสุโขทัย ซึ่งเป็นที่รู้จักท้ังภำยในและภำยนอก ประเทศ เส้นทำงกำรท่องเที่ยวภำยใต้แนวคิดมนตร์ขลังสังคโลก นำเสนอเสน่ห์และควำมประทับใจของ เครื่องปั้นดินเผำชนิดนี้ ตั้งแต่ควำมหมำย ควำมสำคัญ กรรมวิธีกำรผลิต รูปแบบ อัตลักษณ์ และควำม เช่ือมโยงกับวฒั นธรรมอ่นื ๆ ผ่ำนสถำนที่ท่องเท่ยี ว พพิ ธิ ภัณฑ์ ชุมชน และกิจกรรมสดุ พิเศษ 09.00 - หอพระพุทธสิริมำรวิชัย : สักกำระพระพุทธสิริมำรวิชัยและชมควำมงำมของ สถำปตั ยกรรมแบบสโุ ขทยั ประยุกตที่ใช้เครือ่ งสงั คโลกมำประดับตกแตง่ หอพระพทุ ธสิรมิ ารวชิ ัย 1 นำที (900 เมตร) - แหล่งเตำทุเรียง สุโขทัย : เตำเผำเคร่ืองสังคโลกในอดีต ชมสภำพของเตำทุเรียง เข้ำใจ วธิ ีกำรทำงำนของชำ่ งสังคโลกในสมัยโบรำณในบรรยำกำศแบบนกั โบรำณคดีสมมตุ ิ 5 นำที (3.2 กม.) - วดั มงั กร : โบรำณสถำนนอกกำแพงเมืองด้ำนทิศตะวันตก ท่ียังคงหลงเหลือร่องรอยกำร ประดบั ประดำส่งิ กอ่ สรำ้ งด้วยเครื่องสงั คโลก 4 นำที (2.2 กม.) - พิพิธภัณฑสถำนแห่งชำติ รำมคำแหง : สถำนท่ีเก็บรักษำ และจัดแสดงโบรำณวัตถุ ศิลปวัตถุ พร้อมทั้งองค์ควำมรู้เกี่ยวกับเครื่องสังคโลก ไม่ว่ำจะเป็นภำชนะแบบต่ำง ๆ รูป บุคคล หรือตกุ๊ ตำ เคร่อื งประดบั สถำปตั ยกรรม ท่อนำ้ รวมถึงเตำทเุ รยี งจำลอง 2 นำที (650 เมตร)

70 - ถนนสังคโลก – ชุมชนสังคโลก : ถนนที่ทอดเข้ำสู่ชุมชนตระพังทอง ได้รับกำรพัฒนำจำก หลำยหน่วยงำนที่เก่ียวข้องให้เป็น ถนนสังคโลก สองฟำกของถนน มีร้ำนเคร่ืองสังคโลกและ หน่วยงำนหลำยแหง่ จัดทำประตมิ ำกรรมสังคโลก เลำ่ เรอ่ื งรำวด้ำนต่ำง ๆ ของเมอื งสโุ ขทัย 1 ชม. 40 นำที (85.3 กม.) 12.00  รบั ประทำนอำหำรกลำงวัน 13.00 - พิพิธภัณฑสถำนแห่งชำติ สวรรควรนำยก : โบรำณวัตถุช้ินสำคัญท่ีจัดแสดง เช่น เครื่องสังคโลกจำกเมืองโบรำณศรีสัชนำลัย พระพุทธรูป และพระพิมพ์ ท่ีได้รับมอบจำก พระสวรรควรนำยก (ทองคำ โสโณ) อดีตเจ้ำคณะจังหวัดสุโขทัย เจ้ำคณะจังหวัด สวรรคโลก และเจำ้ อำวำสวัดสวรรคำรำม 17 นำที (15.6 กม.) - วดั พระศรีรัตนมหำธำตุเชลียง : โบรำณสถำนสำคัญตง้ั แต่พทุ ธศตวรรษท่ี 18 ศนู ย์กลำง ของเมืองเชลียง ตั้งแต่สมัยพ่อขุนศรีนำวนำถม 11 นำที (8.5 กม.) - แหลง่ เตำบำ้ นเกำะน้อย (หมำยเลข 42 และหมำยเลข 61) : เรยี นรกู้ ำรขดุ คน้ รูปแบบเตำโบรำณ พฒั นำกำร เตำเผำและสิง่ ผลิตจำกเตำทค่ี ่อนขำ้ งสมบูรณ์ 9 นำที (8.0 กม.) - ศนู ยข์ ้อมูลกำรท่องเท่ยี วอุทยำนประวัติศำสตร์ศรีสัชนำลัย : เรยี นรภู้ ำพรวมของแหล่งโบรำณสถำนสำคญั ในเมือง ศรสี ัชนำลยั 4 นำที (1.4 กม.) - วดั นำงพญำ : ชมควำมงดงำมวิจิตรอของลำยปนู ปนั้ ทงั้ ท่ี แหลง่ เตาเผาบา้ นเกาะน้อย เจดยี ์และวหิ ำร โดดเด่นเป็นเอกลักษณ์ เดนิ 2 นำที (260 เมตร) - วัดเจดยี ์เจ็ดแถว : ตระกำรตำดว้ ยหมู่มวลเจดีย์ ทงั้ เจดีย์ศิลปะสโุ ขทยั แท้ และเป็นศลิ ปะ แบบศรีวิชัยผสมสโุ ขทยั เดิน 1 นำที (150 เมตร) - วัดชำ้ งล้อม : ชมบรรยำกำศยำมพระอำทติ ยต์ กจำกเจดยี ์ทรงลังกำท่ีต้ังอยู่บนฐำน ประทักษิณรูปสีเ่ หลยี่ มจตั รุ ัสรำยรอบดว้ ยชำ้ งปนู ปัน้ 39 เชือก 18.00 เดนิ ทำงกลับ

71 แหลง่ เตาบ้านเกาะน้อย วดั เจดยี เ์ จ็ดแถว วดั นางพญา

72 เสน้ ทางเช่อื มโยงที่ 3 สโุ ขทัย – ศรีสัชนาลัย : ยอ้ นรอยสุโขทัย ศรสี ชั นาลัยราลกึ อุทยำนประวัติศำสตร์ศรีสัชนำลัย แหล่งมรดกโลกอีกแห่งหนึ่งในเขตกำแพงเมืองเก่ำ ตั้งอยู่ใน อำเภอศรีสัชนำลัย บริเวณที่เรียกว่ำ \"แก่งหลวง\" ห่ำงจำกตัวเมืองไปประมำณ 50 กิโลเมตร เดิมชื่อว่ำ \"เมอื งเชลยี ง\" แล้วภำยหลังเปล่ยี นช่ือเปน็ \"ศรีสชั นำลัย\" ในสมัยกษัตริย์รำชวงศ์พระร่วงข้ึนครองกรุงสุโขทัย และไดส้ ร้ำงเมอื งขึ้นใหมเ่ ปน็ ศนู ยก์ ลำงกำรปกครองแทนเมอื งเชลยี ง ซง่ึ ภำยในบริเวณอุทยำนประวัติศำสตร์ มโี บรำณสถำนและโบรำณวัตถุทัง้ หมดมำกมำย 215 แห่ง สำรวจค้นพบแล้ว 204 แห่ง ซ่ึงมีวัดที่สำคัญท่ีสุด ท่ีนักท่องเที่ยวไม่ควรพลำดชม ก็คือ \"วัดช้ำงล้อม\" ท่ีมีเจดีย์ประธำนทรงลังกำ และท่ีฐำนเจดีย์มีช้ำงปูนปั้น ยืนหันหลังชนผนังเจดีย์อยู่โดยรอบจำนวน 39 เชือก ถือเป็นสถำปัตยกรรมโบรำณที่สวยงดงำมมำก ๆ นอกจำกนย้ี ังมีจุดทอ่ งเทยี่ วทส่ี ำคญั อีกหลำยจดุ เช่น วดั เจดยี ์เจ็ดแถว วดั นำงพญำ วัดชมชื่น 09.00 เยย่ี มชมแหลง่ ประวตั ศิ ำสตร์เมอื งมรดกโลกสุโขทัย - ศนู ย์บริกำรข้อมูลนักทอ่ งเท่ียว อุทยำนประวตั ิศำสตร์สุโขทัย : เรียนรู้ภำพรวมของแหล่ง โบรำณสถำนสำคัญในเมอื งสุโขทยั เดิน 1 นำที (88 เมตร) – หอพระพุทธสิริมำรวิชัย : สักกำระ “พระพุทธสิริมำรวิชัย” และชมรูปแบบ สถำปตั ยกรรมอำคำรแบบสุโขทัยประยกุ ต์ที่งดงำม 1 นำที (900 เมตร) - แหลง่ เตำทุเรยี ง : เตำเผำเคร่อื งสังคโลกในอดีต สนิ คำ้ ขนึ้ ชอ่ื ของสโุ ขทยั 1 นำที (900 เมตร) - วัดพระพำยหลวง : ชมปรำงค์สำมองค์ ก่อดว้ ยศลิ ำแลงและฉำบด้วยปนู ปน้ั รูปแบบ ศิลปะแบบบำยน วดั พระพายหลวง

73 4 นำที (1 กม.) - วดั ศรีชมุ : สักกำระพระอจนะ พระพุทธรปู ปนู ปัน้ ปำงมำรวชิ ยั ขนำดใหญ่ ซึ่งมีเรื่องรำว เลำ่ ขำนกนั มำว่ำเปน็ “พระพูดได้” 3 นำที (1.8 กม.) - ศำลตำผำแดง : โบรำณสถำนหลังเดยี่ วแบบปรำสำทเขมร ร่องรอยชมุ ชนทม่ี ีวัฒนธรรม เขมรนับถือศำสนำฮนิ ดูในอดีตกำล 5 นำที (1.2 กม.) - วดั มหำธำตุ : ชมพระเจดยี ์มหำธำตุทรงพุ่มข้ำวบิณฑ์ หรอื ทรงดอกบวั ตูม ศลิ ปะแบบ สุโขทัยแท้ ใจกลำงอุทยำนประวตั ิศำสตรส์ ุโขทยั 5 นำที (800 เมตร) - พิพิธภัณฑสถำนแห่งชำติ รำมคำแหง : เรียนรู้เรื่องรำวควำมเป็นมำของสุโขทัย และชมศลิ ปวตั ถุ โบรำณวัตถุทท่ี รงคณุ คำ่ มำกมำย 12.00  รับประทำนอำหำรกลำงวัน 13.00 - พิพิธภัณฑสถำนแห่งชำติ สวรรควรนำยก : โบรำณวัตถุชิ้นสำคัญท่ีจัดแสดง เช่น เครื่องสังคโลกจำกเมืองโบรำณศรีสัชนำลัย พระพุทธรูป และพระพิมพ์ ที่ได้รับมอบจำก พระสวรรควรนำยก (ทองคำ โสโณ) อดีตเจ้ำคณะจังหวัดสุโขทัย เจ้ำคณะจังหวัด สวรรคโลก และเจำ้ อำวำสวดั สวรรคำรำม 17 นำที (15.6 กม.) - วดั พระศรรี ัตนมหำธำตุเชลียง : โบรำณสถำนสำคญั ตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 18 ศูนยก์ ลำง ของเมืองเชลียง ตั้งแต่สมัยพ่อขุนศรนี ำวนำถม 2 นำที (700 เมตร) - วัดชมชื่น : โบรำณสถำนเก่ำแก่ริมแม่น้ำยม ชมโบรำณสถำน และหลุมขุดค้นโครง กระดูกมนุษย์และเครอื่ งถว้ ยเชลยี ง เดิน 2 นำที (230 เมตร) - วดั เจ้ำจันทร์ : กล่มุ โบรำณสถำนสมยั สุโขทัยยุคต้น โดดเด่นด้วยปรำงค์ประธำนศิลำแลง ศลิ ปะเขมร 10 นำที (8.0 กม.)

74 - แหล่งเตำสังคโลกบ้ำนเกำะน้อย : แหล่งเตำเผำโบรำณเมืองศรีสัชนำลัย เรียนรู้ กำรขดุ คน้ รูปแบบเตำโบรำณ พัฒนำกำรเตำเผำและสิง่ ผลิตจำกเตำที่ค่อนขำ้ งสมบูรณ์ 9 นำที (8.0 กม.) - ศูนย์ข้อมูลกำรท่องเท่ียวอุทยำนประวัติศำสตร์ศรีสัชนำลัย : เรียนรู้ภำพรวมของแหล่ง โบรำณสถำนสำคัญในเมืองศรสี ัชนำลัย - วัดนำงพญำ : ชมควำมงดงำมวจิ ติ รอของลำยปนู ปนั้ ท้งั ทเ่ี จดียแ์ ละวิหำร โดดเดน่ เป็น เอกลกั ษณ์ วัดนางพญา เดิน 2 นำที (260 เมตร) - วดั เจดีย์เจด็ แถว : ตระกำรตำดว้ ยหมู่มวลเจดยี ์ ท้ังเจดีย์ศิลปะสโุ ขทัยแท้ และเปน็ ศลิ ปะ แบบศรวี ิชยั ผสมสโุ ขทยั เดนิ 1 นำที (150 เมตร) - วัดช้ำงล้อม : ชมบรรยำกำศยำมพระอำทิตยต์ กจำกเจดยี ์ทรงลงั กำท่ีตง้ั อยบู่ นฐำน ประทกั ษณิ รปู สเ่ี หล่ยี มจตั ุรัสรำยรอบดว้ ยชำ้ งปูนปั้น 39 เชือก 17.00 เดนิ ทำงกลบั

75 เช้า วดั พระพายหลวง ศาลตาผาแดง บา่ ย แหลง่ เตาบ้านเกาะนอ้ ย วดั เจดียเ์ จ็ดแถว วดั ชมช่ืน วดั เจา้ จันทร์

76 เสน้ ทางเช่อื มโยงท่ี 4 สโุ ขทัย – กาแพงเพชร : ล่องสโุ ขทัย เพลินใจกาแพงเพชร อุทยำนประวัติศำสตร์กำแพงเพชร ต้ังอยู่ในเขตอำเภอเมืองกำแพงเพชร จังหวัดกำแพงเพชร ห่ำงจำกจังหวัดสุโขทัยไม่มำกเท่ำไรนัก มีศิลปะและสถำปัตยกรรมลักษณะเดียวกับท่ีปรำกฏอยู่ในอุทยำน ประวัติศำสตร์สุโขทัย มีเอกลักษณ์ที่โดดเด่น ท้ังในด้ำนกำรใช้วัสดุศิลำแลงเป็นวัสดุก่อสร้ำง รูปแบบทำง ศิลปกรรมเป็นของแท้แต่ดั้งเดิมที่แสดงถึงฝีมือและควำมเชื่อของบรรพชนในอดีต ตลอดจนโบรำณสถำน รวมกลุ่มหนำแน่นในบริเวณป่ำธรรมชำติ ซึ่งยังคงบรรยำกำศพุทธสถำนเขตอรัญวำสีดังเช่นในอดีตได้อย่ำง งดงำม โดยสถำนทีท่ ่ีน่ำสนใจในเขตอุทยำนฯ กม็ ีใหเ้ ทยี่ วชมมำกมำย 09.00 - ศูนย์บริกำรขอ้ มลู นักทอ่ งเที่ยว อุทยำนประวตั ศิ ำสตรส์ โุ ขทัย : เรียนรู้ภำพรวมของแหล่ง โบรำณสถำนสำคัญในเมืองสโุ ขทัย เดิน 1 นำที (88 เมตร) – หอพระพทุ ธสิริมำรวิชยั : สักกำระ “พระพุทธสริ มิ ำรวิชัย” และชมรปู แบบ สถำปตั ยกรรมอำคำรแบบสโุ ขทยั ประยุกตท์ ่งี ดงำม 1 นำที (900 เมตร) - แหล่งเตำทเุ รยี ง : เตำเผำเคร่ืองสงั คโลกในอดีต สนิ ค้ำข้ึนชอ่ื ของสุโขทยั 1 นำที (900 เมตร) - วัดพระพำยหลวง : ชมปรำงค์สำมองค์ ก่อด้วยศิลำแลงและฉำบดว้ ยปนู ปน้ั รปู แบบ ศลิ ปะแบบบำยน 4 นำที (1 กม.) - วดั ศรีชุม : สกั กำระพระอจนะ พระพุทธรูปปนู ป้ันปำงมำรวิชัยขนำดใหญ่ ซึ่งมเี รื่องรำว เลำ่ ขำนกนั มำว่ำเปน็ “พระพูดได้” 3 นำที (1.8 กม.) - ศำลตำผำแดง : โบรำณสถำนหลังเดี่ยวแบบปรำสำทเขมร รอ่ งรอยชมุ ชนท่ีมีวัฒนธรรม เขมรนบั ถือศำสนำฮินดูในอดีตกำล ศาลตาผาแดง

77 5 นำที (1.2 กม.) - วดั มหำธำตุ : ชมพระเจดีย์มหำธำตทุ รงพุ่มขำ้ วบณิ ฑ์ หรอื ทรงดอกบัวตูม ศลิ ปะแบบ สุโขทยั แท้ ใจกลำงอุทยำนประวตั ศิ ำสตรส์ โุ ขทัย 5 นำที (800 เมตร) - พิพธิ ภณั ฑสถำนแหง่ ชำติ รำมคำแหง : เรียนรู้เรื่องรำวควำมเป็นมำของสุโขทัย และชม ศิลปวัตถุ โบรำณวัตถทุ ีท่ รงคุณคำ่ มำกมำย 1 ชม. 14 นำที (78.6 กม.) 12.00  รบั ประทำนอำหำรกลำงวัน 13.00 - พิพิธภัณฑสถำนแหง่ ชำติ กำแพงเพชร : เรยี นรู้เรื่องรำวของเมืองกำแพงเพชรตงั้ แต่ยุค ก่อนประวัตศิ ำสตร์เร่ือยมำจนถงึ ยคุ ประวัตศิ ำสตร์ 6 นำที (3.0 กม.) - ศูนยข์ อ้ มูลกำรท่องเท่ยี วอุทยำนประวัติศำสตร์กำแพงเพชร : เรียนรู้ภำพรวมของแหล่ง โบรำณสถำนสำคัญในอุทยำนประวัตศิ ำสตรก์ ำแพงเพชร 5 นำที (1.4 กม.) - วัดชำ้ งรอบ : วัดทสี่ ร้ำงบนยอดเนิน ชมทศั นียภำพโดยรอบจำกพระเจดยี ์ทรงลังกำขนำด ใหญ่ ซง่ึ ปจั จุบนั ยอดหักทำลำยลงแล้ว มชี ้ำงปนู ป้ันทรงเครื่อง ครง่ึ ตัว จำนวน 68 เชอื ก รำยรอบฐำนพระเจดยี ์ 4 นำที (1.0 กม.) - วัดพระนอน : สกั กำระพระนอนโบรำณ และชมซำกโบสถ์ขนำดมหึมำท่ีสรำ้ งด้วย ศิลำแลงเสำ และศลิ ำแลงขนำดใหญ่ วดั พระนอน

78 เดนิ 5 นำที (450 เมตร) - วดั พระสีอ่ ริ ยิ ำบถ : ชมมณฑปจตุรมุข แต่ละทิศประดิษฐำนพระพุทธรูป 4 ปำง คือ เดิน น่ัง ยืน นอน อยู่โดยรอบท้ัง 4 ทิศตำมลำดับ เป็นพระพุทธศิลปะแบบสุโขทัย สกุลช่ำง กำแพงเพชร ซ่ึงหำดูได้ยำก 17.00 เดนิ ทำงกลับทพ่ี ัก วดั พระพายหลวง ศาลตาผาแดง

79 เส้นทางเช่อื มโยงท่ี 5 สุโขทัย – พิษณุโลก : สุโขทัย – พษิ ณุโลก ดุลยภาพแห่งหวั เมืองเหนือ ปลำยพุทธศตวรรษท่ี 18 รำชวงศ์ท่ีมีอำนำจ ครอบคลุมดินแดนแถบนี้คือ รำชวงศ์ศรีนำว- นำถม พ่อขุนศรีนำวนำถม เสวยรำชเมืองเชลียง ตั้งแต่รำว พ.ศ.1762 พระองค์ทรง มีโอรส 2 พระองค์ ได้แก่ พ่อขุนผำเมืองครองเมืองรำด และพระยำคำแหงพระรำมครองเมืองพิษณุโลก ภำยหลังพ่อขุนศรีนำวนำถม ส้ินพระชนม์ ขอมสบำดโขลญลำพง เข้ำยึด เมืองศรีสัชนำลัยสุโขทัยไว้ได้ พ่อขุนผำเมืองและพระสหำย คือ พ่อขุนบำงกลำงหำว ร่วมกันปรำบปรำมจนได้ชัยชนะ พ่อขุนผำเมืองจึงยกเมืองสุโขทัยให้ขุนบำงกลำงหำว ตั้งรำชวงศ์พระร่วงครองเมืองสุโขทัยและได้เฉลิมพระนำมเป็นพ่อขุนศรีอินทรำทิตย์ ส่วนเมืองสองแคว (พิษณุโลก) ยังคงอยู่ในอำนำจของรำชวงศ์ผำเมืองต่อมำ จนกระท่ังในรัชกำลพ่อขุนรำมคำแหงมหำรำช จงึ ได้ยึดเมอื งสองแคว ซง่ึ เดมิ เคยเปน็ สว่ นหนง่ึ ของอำณำจกั รสโุ ขทยั ครัน้ สมยั พระมหำธรรมรำชำที่ 1 (ลิไท) ได้เสด็จมำประทับทีเมืองสองแคว พระองค์ท่ำนได้เอำพระทัยใส่ทำนุบำรุงนำควำมเจริญเป็นอย่ำงยิ่ง เช่น กำรสร้ำง เหมือง ฝำย สนับสนุนให้มีกำรขยำยพื้นที่เพรำะปลูก สร้ำงทำงคมนำคม จำกเมืองพิษณุโลกไป เมืองสุโขทัย โดยเฉพำะอย่ำงย่ิงได้มีกำรสร้ำงพระพุทธชินรำช พระพุทธชินศรี พระศรีศำสดำ เพ่ือ ประดษิ ฐำนไวใ้ น พระวิหำรพระศรรี ตั นมหำธำตุ 09.00 - ศนู ย์บรกิ ำรข้อมลู นักทอ่ งเท่ยี ว อทุ ยำนประวตั ศิ ำสตรส์ โุ ขทยั : เรียนรู้ภำพรวมของแหล่ง โบรำณสถำนสำคญั ในเมืองสุโขทัย เดนิ 1 นำที (88 เมตร) – หอพระพุทธสิรมิ ำรวิชัย : สักกำระ “พระพุทธสริ ิมำรวชิ ัย” และชมรปู แบบ สถำปตั ยกรรมอำคำรแบบสโุ ขทัยประยุกต์ท่งี ดงำม 1 นำที (900 เมตร) - แหลง่ เตำทุเรยี ง : เตำเผำเครือ่ งสังคโลกในอดีต สินคำ้ ขึน้ ช่ือของสโุ ขทยั 1 นำที (900 เมตร) - วดั พระพำยหลวง : ชมปรำงค์สำมองค์ กอ่ ด้วยศลิ ำแลงและฉำบดว้ ยปนู ป้ัน รปู แบบ ศิลปะแบบบำยน 4 นำที (1 กม.) - วดั ศรีชุม : สกั กำระพระอจนะ พระพทุ ธรูปปนู ปัน้ ปำงมำรวชิ ยั ขนำดใหญ่ ซึง่ มเี ร่ืองรำว เล่ำขำนกนั มำวำ่ เป็น “พระพูดได้” 3 นำที (1.8 กม.) - ศำลตำผำแดง : โบรำณสถำนหลังเด่ียวแบบปรำสำทเขมร ร่องรอยชุมชนที่มวี ฒั นธรรม เขมรนบั ถือศำสนำฮนิ ดูในอดีตกำล

80 5 นำที (1.2 กม.) - วัดมหำธำตุ : ชมพระเจดีย์มหำธำตุทรงพ่มุ ข้ำวบณิ ฑ์ หรือทรงดอกบวั ตมู ศลิ ปะแบบ สโุ ขทยั แท้ ใจกลำงอทุ ยำนประวตั ิศำสตรส์ ุโขทยั 5 นำที (800 เมตร) - พพิ ิธภัณฑสถำนแหง่ ชำติ รำมคำแหง : เรียนรู้เรื่องรำวควำมเปน็ มำของสโุ ขทัย และชม ศิลปวัตถุ โบรำณวัตถุทีท่ รงคุณคำ่ มำกมำย พิพธิ ภัณฑสถานแหง่ ชาติ รามคาแหง 1 ชม. 12 นำที (72.8 กม.) 12.00  รับประทำนอำหำรกลำงวัน 13.00 - พระรำชวังจนั ทน์ : แหลง่ ประสตู สิ มเดจ็ พระนเรศวรมหำรำช สักกำระพระรำชำนุสำวรีย์สมเด็จ พระนเรศวร เรียนรพู้ ระรำชประวัติจำกศูนย์ประวตั ิศำสตร์พระรำชวังจันทน์ และชมวัดสำคัญใน บริเวณใกลเ้ คียง ไดแ้ ก่ วดั วิหำรทอง วดั ศรสี คุ ต วดั โพธ์ทิ อง 4 นำที (1.3 กม.) - วดั พระศรีรัตนมหำธำตุวรมหำวิหำร : สถำนท่ีประดิษฐำนพระพุทธชินรำช พระพุทธรูป ทไ่ี ดร้ ับกำรยกย่องว่ำสวยงำมทสี่ ุดในประเทศไทยวดั พระศรีรัตนมหำธำตุวรมหำวิหำร เป็น วัดที่มีประวัติยำวนำนมำตั้งแต่สมัยกรุงสุโขทัย มีสถำปัตยกรรม ศิลปกรรม และ ประติมำกรรมทีง่ ดงำมยงิ่ - พิพิธภัณฑสถำนแห่งชำติ พระพุทธชินรำช : จัดแสดงโบรำณวัตถุ ศิลปวัตถุ ท่ีขุดค้นขุด แต่งจำกพื้นที่เมืองพิษณุโลก และเร่ืองรำวของเมืองพิษณุโลกต้ังแต่ยุคก่อนประวัติศำสตร์ เรอ่ื ยมำจนถงึ ยคุ ประวตั ิศำสตร์ ตั้งอย่ภู ำยในเขตวดั วัดพระศรีรัตนมหำธำตวุ รมหำวิหำร

81 พระพทุ ธชินราช ส่งิ ศกั ดิ์สิทธค์ิ ู่เมืองพษิ ณโุ ลก 5 นำที (1.4 กม.) - วัดรำชบูรณะ : วัดโบรำณในกลำงเมืองพิษณุโลกก่อสร้ำงมำนำน 1,000 ปีเศษ ก่อนที่ พระยำลิไทไดท้ รงบรู ณปฏิสงั ขรณ์ข้ึนใหม่ 17 นำที (7.4 กม.) - วัดจุฬำมณี : สถำนท่ีผนวชของสมเด็จพระบรมไตรโลกนำถ สักกำระรอยพระพุทธบำท โบรำณ และชมศิลำจำรึกของสมเด็จพระนำรำยณ์มหำรำช 17.00 เดินทำงกลบั

82 วดั พระพายหลวง ศาลตาผาแดง

83 เสน้ ทางทอ่ งเท่ียวเมืองมรดกโลกสโุ ขทยั และเมืองบรวิ าร เส้นทางทอ่ งเที่ยวเมืองมรดกโลกพระนครศรีอยุธยาและเมืองมรดกโลกสโุ ขทยั เส้นทางเชื่อมโยงแหล่งมรดกโลกพระนครศรีอยุธยาและกลุ่มมรดกโลกสุโขทัย เป็นเส้นทางท่ีใช้ ระยะเวลานาน เหมาะสาหรับนักท่องเท่ียวท่ีสนใจในประวัติศาสตร์ ศิลปวัฒนธรรม และประสบการณ์สุด พิเศษ โดยตั้งต้นที่เมืองมรดกโลกพระนครศรีอยุธยา และผ่านแหล่งท่องเท่ียวสาคัญตามเมืองบริวารต่าง ๆ เข้าสู่กลุ่มเมืองมรดกโลกสุโขทัยและเมืองบริวารท่ีเกี่ยวข้องใกล้เคียง โดยมีเส้นทางท่ีน่าสนใจนาเสนอ 4 เส้นทาง ดงั นี้ 1. เสน้ ทางเชือ่ มโยงเมืองมรดกโลกพระนครศรอี ยธุ ยา – สโุ ขทยั เส้นทางท่ี 1 : วถิ ปี ระจมิ (อยุธยา – สุพรรณบุรี – ชัยนาท – นครสวรรค์ – กาแพงเพชร – ศรีสัชนาลัย - สุโขทัย – พษิ ณโุ ลก – พิจติ ร – กรงุ เทพฯ) 2. เสน้ ทางเช่ือมโยงเมอื งมรดกโลกพระนครศรีอยธุ ยา – สโุ ขทัย เส้นทางท่ี 2 : มชั ฌมิ มรรคา (อยุธยา – สระบุรี – ลพบุรี – นครสวรรค์ – กาแพงเพชร – ศรีสัชนาลัย - สุโขทัย – พิษณุโลก – พิจติ ร – กรุงเทพฯ) 3. เสน้ ทางเช่ือมโยงเมอื งมรดกโลกพระนครศรอี ยธุ ยา – สุโขทยั เสน้ ทางท่ี 3 : มรรคาสญั จร (อยุธยา – สระบุรี – ลพบุรี – นครสวรรค์ – กาแพงเพชร – ศรีสัชนาลัย - สุโขทัย – พิษณุโลก – พิจิตร – กรงุ เทพฯ)

84 เส้นทางเช่ือมโยงเมืองมรดกโลกพระนครศรีอยธุ ยา – สโุ ขทยั เส้นทางท่ี 1 : วถิ ปี ระจมิ (5 วัน 4 คนื ) อยธุ ยา – สพุ รรณบรุ ี – ชยั นาท – นครสวรรค์ – กาแพงเพชร – ศรสี ชั นาลัย - สโุ ขทัย –พิษณโุ ลก – พจิ ติ ร – กรงุ เทพฯ วันที่ 1 08.00 - วัดพนัญเชิง : วัดเก่าแก่ก่อนสร้างกรุงศรีอยุธยา สักการะพระพุทธไตรรันตนายก (หลวงพ่อโต/ซาปอกง) 9 นาที (2.4 กม.) - วัดใหญ่ชัยมงคล : สักการะพระพุทธไสยาสน์ เจดีย์ชัยมงคล และพระราชานุสาวรีย์ สมเดจ็ พระนเรศวรมหาราช 10 นาที (2.9 กม.) - วัดมเหยงค์ : พระอารามหลวงสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนต้น เจดีย์ช้างล้อมเชื่อมโยง ความสัมพันธ์อยุธยา – สุโขทัย จุดต้ังทัพของพระเจ้าหงสาวดีบุเรงนองคราวสงครามเสีย กรงุ ครง้ั ท่ี 1 11 นาที (5.0 กม.) วัดมเหยงค์ - วัดมหาธาตุ : เป็นท่ีประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ และที่ประทับของสมเด็จ พระสังฆราชฝา่ ยคามวาสขี องกรุงศรอี ยุธยา แหลง่ ศลิ ปะแบบอยุธยาตอนตน้ 1 นาที (350 เมตร) - วัดราชบูรณะ : อนุสรณ์สถานที่เจ้าสามพระยาสร้างถวายพระราชบิดาสมเด็จพระ นครินทราธิราช ชมจิตรกรรมฝาผนังที่สวยงามภายในพระปรางค์ กรุขนาดใหญ่ที่ขุดพบ ศิลปกรรมลา้ ค่ามากมาย 5 นาที (2.1 กม.)

85 - พิพิธภณั ฑสถานแห่งชาติ เจ้าสามพระยา : แหล่งรวบรวมโบราณวัตถุ และศิลปวัตถุสมัย อยธุ ยา ท่ีทรงคณุ ค่ามากมายในเขตจังหวดั พระนครศรอี ยุธยา 7 นาที (2.4 กม.) 12.00 รบั ประทานอาหารกลางวนั - พระราชวังโบราณ : สถานท่ีประทับของพระมหากษัตริย์และพระบรมวงศานุวงศ์ ศนู ย์กลางการปกครองของราชอาณาจักรอยธุ ยา เดิน 5 นาที (4000 เมตร) - วดั พระศรีสรรเพชญ์ : ที่ตั้งพระราชวังแห่งแรกของกรุงศรีอยุธยา ก่อนเปลี่ยนฐานะเป็น วดั ประจาพระราชวงั เชน่ เดียวกบั วัดพระศรีรัตนศาสดารามของกรงุ เทพฯ - วหิ ารพระมงคลบพิตร : สกั การะพระมงคลบพติ ร พระพุทธรูปใหญ่หล่อด้วยทองสัมฤทธิ์ ขนาดใหญ่ 5 นาที (1.4 กม.) - วัดหน้าพระเมรุ : สักการะพระพุทธนิมิตรวิชิตมารโมลีศรีสรรเพชญบรมไตรโลกนาถ (พระพุทธรูปทรงเคร่ือง) และพระคันธารราฐ (พระพุทธรูปศิลาน่ังห้อยพระบาท) ที่รอดพ้น จากการถูกทาลายในสงครามคราวเสยี กรุงครัง้ ท่ี 2 11 นาที (5.2 กม.) - วัดภูเขาทอง : ชมมหาเจดีย์ภูเขาทองเจดีย์ที่ผสมผสานระหว่างศิลปะมอญ – พม่าและ อยุธยา สกั การะพระบรมราชานุสาวรยี ส์ มเด็จพระนเรศวรมหาราช ชมทัศนียภาพสมรภูมิ สงครามในอดีต 21 นาที (11.7 กม.) - หม่บู า้ นโปรตเุ กส : ชุมชนชาวตะวนั ตกชาตแิ รกทีไ่ ดร้ ับพระบรมราชานุญาติให้ตั้งถิ่นฐาน ในเมืองอยุธยา ชมโบราณสถานซานเปโตร (โบสถ์เซนตด์ อมนิ กิ สมัย อยธุ ยา) และสุสาน 7 นาที (3.7 กม.) - วัดพุทไธศวรรย์ : ตานานตาหนักเวียงเหล็ก ท่ีประทับพระเจ้าอู่ทองก่อนสร้างกรุงศรี อยุธยา และชมตาหนกั พระพุทธโฆษาจารย์ สมยั อยุธยาตอนปลาย 5 นาที (1.3 กม.) - วัดนักบุญเซนโยเซฟ : โบสถ์คริสต์นิกายโรมันคาทอลิกของฝร่ังเศสแห่งแรกในประเทศ ไทย ศูนยก์ ลางชมุ ชนฝรง่ั เศสในสมยั สมเดจ็ พระนารายณม์ หาราช

86 6 นาที (2.6 กม.) - วัดไชยวัฒนาราม : ชมความสมบูรณ์ของสถาปัตยกรรมเจดีย์ทรงปรางค์ที่วางผังตาม รปู แบบคตจิ กั รวาลวิทยาอันมีเขาพระสเุ มรุเปน็ ศนู ยก์ ลาง สร้างตามพระราชนิยมในสมเด็จ พระเจ้าปราสาททอง สถานที่พระราชทานเพลิงศพพระราชวงศ์ และเร่ืองราว โศกนาฏกรรมความรักของเจา้ ฟ้ากุ้งและเจ้าฟ้าสังวาลย์ 18.30  เข้าท่พี กั จังหวดั พระนครศรอี ยธุ ยา วนั ที่ 2 07.00 ออกเดนิ ทางสู่จังหวัดสุพรรณบรุ ี 56 นาที (66.0 กม.) 08.00 - วดั ป่าเลไลยก์วรวิหาร : สกั การะหลวงพ่อโต พระพุทธรูปองค์ใหญ่คู่เมืองสุพรรณภูมิ ชม จติ รกรรมฝาผนงั เรื่องขนุ ชา้ งขุนแผน และเรือนขนุ ชา้ ง 6 นาที (2.5 กม.) - วัดพระศรีรัตนมหาธาตุสุพรรณบุรี : นมัสการพระมหาธาตุคู่เมืองสุพรรณบุรี สร้างและ ซ่อมโดยพระมหากษตั รยิ ์พระนครศรอี ยธุ ยาสองพระองค์ ณ ชมศิลปะ สถาปัตยกรรมสมัย อยุธยา อาทิ พระเจดีย์ทรงปรางค์สถาปัตยกรรมสมัยอยุธยาตอนต้น เจดีย์ทรงระฆังฐาน แปดเหลย่ี มสายเมืองสรรค์-สพุ รรณภมู ิ เปน็ ตน้ 1 ชม. 7 นาที (76.5 กม.) 10.00 - วัดมหาธาตุ : วัดเก่าแก่โบราณคู่เมืองแพรกหรือเมืองสรรค์ ชมพระปรางค์กลีบมะเฟือง (พูมะเฟอื ง) ศิลปกรรมสมยั ลพบรุ ี 3 นาที (1.3 กม.) - วัดโตนดหลาย : ชมพระเจดีย์ทรง พุ่มข้าวบิณฑ์แบบสุโขทัย แสดงถึงอิทธิพล ของรฐั สุโขทยั ทีล่ งมาถงึ ชายแดนอยุธยา 17 นาที (14.8 กม.) วดั โตนดหลาย - พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ชัยนาทมุนี : ชมพระพุทธรูปสกุลเมืองสรรค์ และนานา ศลิ ปวัตถแุ ละโบราณวตั ถทุ ที่ รงคณุ คา่

87 12.00  รบั ประทานอาหารกลางวนั จังหวัดชัยนาท 58 นาที (67.0 กม.) 14.00 - วดั จอมคีรีนาคพรต (วัดเขา) จังหวดั นครสวรรค์ : สักการะพระพุทธบาทส่รอย เสมาคู่ โบสถ์เทวดาสรา้ ง และชมทัศนยี ภาพเมอื งนครสวรรค์จากมุมสงู 1 ชม. 43 นาที (126 กม.) 17.00  เข้าทีพ่ กั จังหวัดกาแพงเพชร วนั ที่ 3 08.00 - พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กาแพงเพชร : เรียนรเู้ รอ่ื งราวของเมืองกาแพงเพชรตง้ั แต่ยคุ ก่อนประวตั ศิ าสตร์เร่ือยมาจนถึงยุคประวัติศาสตร์ 6 นาที (3.0 กม.) - ศนู ยข์ ้อมลู การท่องเทีย่ วอุทยานประวัตศิ าสตร์กาแพงเพชร : เรยี นร้ภู าพรวมของแหล่ง โบราณสถานสาคญั ในอุทยานประวตั ศิ าสตร์กาแพงเพชร 5 นาที (1.4 กม.) - วดั ชา้ งรอบ : วัดท่ีสร้างบนยอดเนิน มี ชมทัศนยี ภาพโดยรอบจากพระเจดยี ์ทรงลงั กา ขนาดใหญ่ ซงึ่ ปจั จุบันยอดหกั ทาลายลงแล้ว มชี า้ งปนู ปั้นทรงเครื่อง ครงึ่ ตัว จานวน 68 เชือก รายรอบฐานพระเจดีย์ 4 นาที (1.0 กม.) - วดั พระนอน : สกั การะพระนอนโบราณ และชมซากโบสถ์ขนาดมหึมาท่สี รา้ งดว้ ย ศิลาแลง เสาศลิ าแลงขนาดใหญ่ เดนิ 5 นาที (450 เมตร) - วดั พระส่อี ริ ยิ าบถ : ชมมณฑปจตุรมุข แต่ละทิศประดิษฐานพระพุทธรูป 4 ปาง คือ เดิน น่ัง ยืน นอน อยู่โดยรอบท้ัง 4 ทิศตามลาดับ เป็นพระพุทธศิลปะแบบสุโขทัย สกุลช่าง กาแพงเพชร ซ่งึ หาดไู ดย้ าก 1 ชม. 51 นาที (117 กม.) 12.00  รับประทานอาหารกลางวนั จงั หวดั กาแพงเพชร 13.00 - พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ สวรรควรนายก : โบราณวัตถุชิ้นสาคัญที่จัดแสดง เช่น เคร่ือง สังคโลกจากเมืองโบราณศรีสัชนาลัย พระพุทธรูป และพระพิมพ์ ที่ได้รับมอบจากพระ

88 สวรรควรนายก (ทองคา โสโณ) อดีตเจ้าคณะจังหวัดสุโขทัย เจ้าคณะจังหวัดสวรรคโลก และเจา้ อาวาสวัดสวรรคาราม 17 นาที (15.6 กม.) - วดั พระศรีรัตนมหาธาตุเชลียง : โบราณสถานสาคญั ตง้ั แต่พุทธศตวรรษท่ี ๑๘ ศนู ย์กลาง ของเมอื งเชลียง ตง้ั แต่สมยั พ่อขนุ ศรนี าวนาถม 2 นาที (700 เมตร) - วัดชมช่ืน : โบราณสถานเก่าแก่ริมแม่น้ายม ชมโบราณสถาน และหลุมขุดค้นโครง กระดกู มนุษย์และเครอื่ งถว้ ยเชลียง เดิน 2 นาที (230 เมตร) - วัดเจ้าจนั ทร์ : กลุม่ โบราณสถานสมยั สุโขทัยยุคต้น โดดเด่นด้วยปรางค์ประธานศิลาแลง ศลิ ปะเขมร วัดเจ้าจนั ทร์ 10 นาที (8.0 กม.) - แหล่งเตาสังคโลกบ้านเกาะน้อย : แหล่งเตาเผาโบราณเมืองศรีสัชนาลัย เรียนรู้การขุด ค้น รปู แบบเตาโบราณ พฒั นาการเตาเผาและส่ิงผลิตจากเตาทค่ี อ่ นขา้ งสมบูรณ์ 9 นาที (8.0 กม.) - ศูนยข์ ้อมูลการท่องเทย่ี วอุทยานประวัติศาสตร์ศรีสชั นาลัย : เรียนรู้ภาพรวมของแหล่ง โบราณสถานสาคญั ในเมืองศรีสชั นาลัย

18.00 89 วันที่ 4 08.00 - - วัดนางพญา : ชมความงดงามวจิ ติ รของลายปนู ปน้ั ท้ังทเ่ี จดีย์และวิหาร โดดเดน่ เปน็ เอกลักษณ์ เดนิ 2 นาที (260 เมตร) - วดั เจดีย์เจ็ดแถว : ตระการตาดว้ ยหมู่มวลเจดยี ์ ท้งั เจดยี ์ศิลปะสุโขทัยแท้ และเปน็ ศลิ ปะ แบบศรวี ิชยั ผสมสโุ ขทัย เดิน 1 นาที (150 เมตร) - วัดชา้ งล้อม : ชมบรรยากาศยามพระอาทิตยต์ กจากเจดยี ์ทรงลังกาที่ต้งั อยู่บนฐาน ประทกั ษณิ รปู ส่ีเหล่ยี มจตั รุ ัสรายรอบด้วยช้างปูนปนั้ 39 เชือก  เขา้ ท่ีพัก จังหวัดสโุ ขทัย ศูนย์บริการข้อมลู นกั ทอ่ งเท่ียว อทุ ยานประวตั ิศาสตร์สโุ ขทยั : เรยี นรู้ภาพรวมของแหล่ง โบราณสถานสาคัญในเมืองสโุ ขทัย เดนิ 1 นาที (88 เมตร) – หอพระพทุ ธสริ มิ ารชยั : สกั การะ “พระพุทธสิรมิ ารวชิ ัย” และชมรปู แบบสถาปตั ยกรรม อาคารแบบสุโขทัยประยุกตท์ ่ีงดงาม 1 นาที (900 เมตร) - แหลง่ เตาทุเรียง : เตาเผาเครื่องสงั คโลกในอดีต สินค้าขนึ้ ชอ่ื ของสโุ ขทัย 1 นาที (900 เมตร) - วดั พระพายหลวง : ชมปรางคส์ ามองค์ ก่อดว้ ยศิลาแลงและฉาบดว้ ยปูนปัน้ รปู แบบ ศิลปะแบบบายน 4 นาที (1 กม.) - วดั ศรชี มุ : สกั การะพระอจนะ พระพุทธรปู ปูนปัน้ ปางมารวิชัยขนาดใหญ่ ซึ่งมเี ร่ืองราว เล่าขานกนั มาวา่ เป็น “พระพูดได้” 3 นาที (1.8 กม.) - ศาลตาผาแดง : โบราณสถานหลงั เดี่ยวแบบปราสาทเขมร รอ่ งรอยชุมชนทีม่ ีวัฒนธรรม เขมรนบั ถือศาสนาฮนิ ดูในอดีตกาล 3 นาที (850 เมตร)

90 - พิพิธภณั ฑสถานแห่งชาติ รามคาแหง : เรียนรเู้ รื่องราวความเปน็ มาของสโุ ขทัย และชม ศิลปวตั ถุ โบราณวัตถุทที่ รงคุณคา่ มากมาย 2 นาที (650 เมตร) 12.00  รบั ประทานอาหารกลางวนั 13.00 - ชุมชนสังคโลก : เลือกชมชิ้นงานสังคโลกท่ีมีเอกลักษณ์โดดเด่นเฉพาะแต่ละร้านภายใน ชุมชนตระพังทอง อาทิ อษุ าสงั คโลก บัวสงั คโลก คเณชาสังคโลก และสุเทพสงั คโลก 5 นาที (2.3 กม.) - วัดเชตุพน : วัดที่มีความสาคัญและเจริญรุ่งเรืองในช่วงสุโขทัยตอนปลาย ชมพระพุทธรูปส่ีอิริยาบท (นั่ง นอน ยืน เดิน) ขนาดใหญ่ และสถาปัตยกรรมที่เป็น เอกลักษณ์ เดิน 1 นาที (120 เมตร) - วดั เจดยี ์สห่ี อ้ ง : ชมภาพปนู ปั้นบรุ ุษและสตรที ่ีงดงามเปน็ เอกลักษณ์ประดบั โดยรอบฐาน เจดีย์ 13 นาที (6.9 กม.) - วัดสะพานหิน : สักการะพระอัฏฐารศ พระพทุ ธรปู ปางประทานอภยั ทต่ี ง้ั อยู่บนเนินเขา สามารถชมทัศนียภาพได้โดยรอบ วดั สะพานหนิ 8 นาที (3.2 กม.) - สรดี ภงค์ : อา่ งเก็บนา้ ขนาดใหญ่ ตน้ ทางของระบบชลประทานที่ไหลมาหล่อเล้ียงเมือง โบราณสโุ ขทัย

91 13 นาที (4.3 กม.) - วัดมหาธาตุ : ชมพระเจดยี ์มหาธาตทุ รงพุ่มข้าวบิณฑ์ หรอื ทรงดอกบวั ตูม ศิลปะแบบ สุโขทยั แท้ ใจกลางอทุ ยานประวัติศาสตรส์ โุ ขทยั 6 นาที (1.1 กม.) - วดั ศรีสวาย : ชมความเก่าเเกเ่ เละงดงามของพระปรางคส์ ามยอดศิลปกรรมขอม ในเทวส ถานโบราณก่อนเปล่ียนเปน็ วัดในพระพุทธศาสนา 5 นาที (950 เมตร) - พระบรมราชานสุ าวรีย์ พ่อขุนรามคาแหงมหาราช : สักการะพระบรมราชานุสาวรยี ์ พอ่ ขุนรามคาแหงมหาราช ทา่ มกลางความสวยงามของบรรยากาศยามพระอาทิตย์ตก 17.00  ออกเดนิ ทางเข้าที่พกั จังหวัดพษิ ณุโลก วนั ที่ 5 08.00 - พระราชวังจนั ทน์ : แหล่งประสูติสมเดจ็ พระนเรศวรมหาราช สกั การะพระราชานุสาวรีย์สมเด็จ พระนเรศวร เรียนรู้พระราชประวัติจากศูนย์ประวัติศาสตร์พระราชวังจันทน์ และชมวัดสาคัญ ในบริเวณใกล้เคียง ไดแ้ ก่ วัดวหิ ารทอง วัดศรีสุคต วดั โพธ์ิทอง 4 นาที (1.3 กม.) - วัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร : สถานท่ีประดิษฐานพระพุทธชินราช พระพุทธรูป ที่ได้รบั การยกย่องวา่ สวยงามทส่ี ุดในประเทศไทยวดั พระศรรี ตั นมหาธาตุวรมหาวิหาร เป็น วัดท่ีมีประวัติยาวนานมาต้ังแต่สมัยกรุงสุโขทัย มีสถาปัตยกรรม ศิลปกรรม และ ประติมากรรมที่งดงามย่ิง - พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระพุทธชินราช : จัดแสดงโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ ท่ีขุดค้นขุด แต่งจากพื้นท่ีเมืองพิษณุโลก และเร่ืองราวของเมืองพิษณุโลกต้ังแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ เรื่อยมาจนถงึ ยุคประวัติศาสตร์ ต้งั อยภู่ ายในเขตวัดวัดพระศรรี ัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร 5 นาที (1.4 กม.) - วัดราชบูรณะ : วัดโบราณในกลางเมืองพิษณุโลกก่อสร้างมานาน 1,000 ปีเศษ ก่อนท่ี พระยาลิไทไดท้ รงบูรณปฏสิ ังขรณ์ 17 นาที (7.4 กม.) - วัดจุฬามณี : สถานที่ผนวชของสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ สักการะรอยพระพุทธบาท โบราณ และชมศิลาจารกึ ของสมเดจ็ พระนารายณ์มหาราช

92 12.00  รบั ประทานอาหารกลางวนั จังหวดั พิษณโุ ลก 1 ชม. 9 นาที (77.0 กม.) 14.30 - วดั โพธิ์ประทบั ช้าง จงั หวดั พิจิตร : ชม พระอุโบสถโบราณสมัยกรุงศรีอยุธยา วัดทสี่ มเดจ็ พระสรรเพชญ์ท่ี 8 (พระเจ้า เสือ) โปรดให้สร้างข้ึน ณ สถานที่ ประสูติ 15.00 ออกเดินทางกลับกรุงเทพมหานคร วัดโพธ์ิประทับช้าง

ศรีสชั นาลัย 93 สโุ ขทัย เส้นทางทอ่ งเทีย่ วมรดกโลก อยธุ ยา – สุโขทัย เส้นทางที่ 1 : วถิ ปี ระจิม พษิ ณโุ ลก กาแพงเพชร พิจิตร อทุ ยั ธานี นครสวรรค์ ลพบรุ ี ชยั นาท สิงหบ์ ุรี สระบรุ ี สุพรรณบุรี อา่ งทอง พระนครศรีอยุธยา

94 เส้นทางเช่อื มโยงเมืองมรดกโลกพระนครศรอี ยุธยา – สโุ ขทัย เสน้ ทางที่ 2 : มัชฌมิ มรรคา (5 วัน 4 คนื ) กรงุ เทพฯ – อยธุ ยา – อ่างทอง – สงิ หบ์ ุรี– นครสวรรค์ – พิษณุโลก – ศรสี ัชนาลยั - สโุ ขทยั – กาแพงเพชร – นครสวรรค์ - ลพบุรี - กรงุ เทพฯ วันที่ 1 08.00 - วัดพนัญเชิง : วัดเก่าแก่ก่อนสร้างกรุงศรีอยุธยา สักการะพระพุทธไตรรัตนนายก (หลวงพอ่ โต/ซาปอกง) 9 นาที (2.4 กม.) - วัดใหญ่ชัยมงคล : สักการะพระพุทธไสยาสน์ เจดีย์ชัยมงคล และพระราชานุสาวรีย์ สมเด็จพระนเรศวรมหาราช 10 นาที (2.9 กม.) - วัดมเหยงค์ : พระอารามหลวงสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนต้น เจดีย์ช้างล้อมเชื่อมโยง ความสัมพันธ์อยุธยา – สุโขทัย จุดตั้งทัพของพระเจ้าหงสาวดีบุเรงนอง คราวสงคราม เสียกรุงครงั้ ท่ี 1 11 นาที (5.0 กม.) - วัดมหาธาตุ : เป็นที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ และท่ีประทับของสมเด็จ พระสงั ฆราชฝ่ายคามวาสีของกรุงศรอี ยุธยา แหล่งศลิ ปะแบบอยธุ ยาตอนตน้ วัดมหาธาตุ

95 1 นาที (350 เมตร) - วัดราชบูรณะ : อนุสรณ์สถานที่เจ้าสามพระยาสร้างถวายพระราชบิดาสมเด็จพระ นครินทราธิราช ชมจิตรกรรมฝาผนังท่ีสวยงามภายในพระปรางค์ กรุขนาดใหญ่ท่ี ขุดพบศิลปกรรมล้าค่ามากมาย 5 นาที (2.1 กม.) - พิพิธภณั ฑสถานแหง่ ชาติ เจา้ สามพระยา : แหล่งรวบรวมโบราณวัตถุ และศิลปวัตถุสมัย อยุธยา ที่ทรงคุณคา่ มากมายในเขตจงั หวดั พระนครศรอี ยธุ ยา 7 นาที (2.4 กม.) 12.00 รบั ประทานอาหารกลางวัน - พระราชวังโบราณ : สถานท่ีประทับของพระมหากษัตริย์และพระบรมวงศานุวงศ์ ศนู ย์กลางการปกครองของราชอาณาจักรอยุธยา เดนิ 5 นาที (4000 เมตร) - วัดพระศรีสรรเพชญ์ : ท่ีต้ังพระราชวังแห่งแรกของกรุงศรีอยุธยา ก่อนเปล่ียนฐานะเป็น วดั ประจาพระราชวงั เชน่ เดยี วกับวดั พระศรีรัตนศาสดารามของกรุงเทพฯ - วหิ ารพระมงคลบพติ ร : สกั การะพระมงคลบพติ ร พระพุทธรูปใหญ่หล่อด้วยทองสัมฤทธ์ิ ขนาดใหญ่ 5 นาที (1.4 กม.) - วัดหน้าพระเมรุ : สักการะพระพุทธนิมิตรวิชิตมารโมลีศรีสรรเพชญ์บรมไตรโลกนาถ (พระพุทธรูปทรงเครื่อง) และพระคันธารราฐ (พระพุทธรูปศิลานั่งห้อยพระบาท) ที่รอดพ้น จากการถกู ทาลายในสงครามคราวเสยี กรงุ ครัง้ ที่ 2 พระคนั ธารราฐ วัดหนา้ พระเมรุ

96 11 นาที (5.2 กม.) - วัดภูเขาทอง : ชมมหาเจดีย์ภูเขาทองเจดีย์ที่ผสมผสานระหว่างศิลปะมอญ – พม่าและ อยธุ ยา สักการะพระบรมราชานสุ าวรีย์สมเด็จพระนเรศวรมหาราช ชมทัศนียภาพสมรภูมิ สงครามในอดีต 21 นาที (11.7 กม.) - หม่บู ้านโปรตุเกส : ชมุ ชนชาวตะวันตกชาติแรกท่ีไดร้ ับพระบรมราชานุญาติให้ตั้งถิ่นฐาน ในเมืองอยธุ ยา ชมโบราณสถานซานเปโตร (โบสถ์เซนตด์ อมนิ กิ สมัย อยธุ ยา) และสสุ าน 7 นาที (3.7 กม.) - วัดพุทไธศวรรย์ : ตานานตาหนักเวียงเหล็ก ที่ประทับพระเจ้าอู่ทองก่อนสร้างกรุงศรี อยุธยา และชมตาหนกั พระพุทธโฆษาจารย์ สมยั อยธุ ยาตอนปลาย 5 นาที (1.3 กม.) - วัดนักบุญเซนโยเซฟ : โบสถ์คริสต์นิกายโรมันคาทอลิกของฝร่ังเศสแห่งแรกในประเทศ ไทย ศนู ยก์ ลางชุมชนฝรั่งเศสในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช 6 นาที (2.6 กม.) - วัดไชยวัฒนาราม : ชมความสมบูรณ์ของสถาปัตยกรรมเจดีย์ทรงปรางค์ที่วางผังตาม รูปแบบคตจิ กั รวาลวทิ ยาอันมีเขาพระสเุ มรุเปน็ ศูนยก์ ลาง สรา้ งตามพระราชนิยมในสมเด็จ พระเจ้าปราสาททอง สถานที่พระราชทานเพลิงศพพระราชวงศ์ และเร่ืองราว โศกนาฏกรรมความรักของเจา้ ฟ้ากงุ้ และเจ้าฟ้าสังวาลย์ 18.30  เขา้ ท่พี ัก จังหวัดพระนครศรอี ยุธยา วันท่ี 2 08.00 - วัดป่าโมก : นมัสการพระพุทธไสยาสน์ที่งดงามมากองค์หน่ึงของประเทศไทย มีความ ยาวจากพระเมาลี ถึงปลายพระบาท 22.58 เมตรกอ่ อิฐถือปูนปิดทอง สันนิษฐานว่า สร้าง ในสมัยสุโขทยั มีประวตั ิความเป็นมาน่าอัศจรรย์ 34 นาที (28.6 กม.) - วดั ขุนอินทประมลู : นมัสการพระศรีเมอื งทอง พระพุทธไสยาสน์องค์ใหญ่ พระพักตร์ย้ิม ละไม สงบเยือกเย็นนา่ เลื่อมใสศรทั ธาวัดจากปลายพระเมาลีถงึ ปลายพระบาทได้ 50 เมตร (25 วา) ในวดั โบราณเก่าแกท่ ่สี ร้างขึน้ ในสมยั กรงุ สโุ ขทยั มีประวัติพสิ ดารนา่ สนใจ