ท่อง 3 จังหวัดชายแดนใต้

ห นั ง สื อ ก า ร ท่ อ ง เ ที่ ย ว พ า ท่ อ ง 3 ใต้ฮาเฮ ปั ตตานี ยะ ลา นราธิ วาส

พ า ท่ อ ง 3 ใต้ฮาเฮ

PREFACE ... หนังสือเล่มนี้จัดทำขึ้นเพื่ อเป็นความรู้ประกอบการ เรียนวิชา Creative Graphic Design I มีจุดประสงค์เพื่ อ ให้ผู้จัดทำศึกษาค้นคว้าเพื่ อนำไว้ใช้ประกอบการเรียนและจัด ทำ เ ป็ น ผ ล ง า น ไ ว้ ใ ห้ ผู้ ที่ ต้ อ ง ก า ร ศึ ก ษ า ค้ น ค ว้ า ใ น เ รื่ อ ง ร า ว ข อ ง สถานที่เที่ยวน่าสนใจในสามจังหวัดชายแดนใต้ และช่วยส่ง เ ส ริม ก า ร ท่ อ ง เ ที่ ย ว ข อ ง ส า ม จั ง ห วั ด ช า ย แ ด น ใ ต้ ทั้ ง นี้ ท า ง ผู้ จั ด ทำ ห วั ง เ ป็ น อ ย่ า ง ยิ่ ง ว่ า ห นั ง สื อ เ ล่ ม นี้ จ ะ เ ป็ น ป ร ะ โ ย ช น์ แ ก่ ผู้ อ่ า น แ ล ะ ห า ก เ กิ ด ข้ อ ผิ ด พ ล า ด ป ร ะ ก า ร ใ ด จึงขออภัยมา ณ ที่นี้ ... ลงชื่อ ยุพารัตน์ เทียมทัน ผู้จัดทำ.

CONTENT ปั ต ต า นี P 01 P 02 - 03 4 ส ถ า น ที่ เ ที่ ย ว ปั ต ต า นี ยะลา P 04 P 05 - 06 4 ส ถ า น ที่ เ ที่ ย ว ยะลา นราธิวาส P 07 P 08 - 09 4 ส ถ า น ที่ เ ที่ ย ว นราธิวาส

ปั ตตานี “ปัตตานี” อย่าเพิ่งปักใจเชื่อ อะไรง่าย ๆ จนกว่าจะได้ไป เ ยื อ น ด้ ว ย ตั ว เ อ ง หากเอ่ยชื่อจังหวัดนี้ ภาพที่เกี่ยวกับความเป็นเมือง ท่องเที่ยวในความรู้จักมีน้อยมาก นอกจากมัสยิดกลาง ศาลเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว วัดช้างให้ ก็ไม่เคยรู้เลยว่ามีอะไร ที่น่าสนใจบ้าง ส่วนใหญ่จะได้ยินแต่ข่าวความไม่สงบของที่ นี่มากกว่า แต่นั้นก็เป็นเพียงเรื่องราวที่ได้เห็นจากการนำ เสนอจากสื่ อภายนอก จากคำบอกเล่าของคนอื่ น จนก่อให้ เกิดความกลัวในใจนิดๆ เป็นเรื่องของความคิดที่สร้างขึ้น มาเอง โดยที่ไม่เคยได้เข้ามาสัมผัสเมืองนี้แบบจริงจัง มา ในวันนี้เลยคิดว่าเอานะครั้งหนึ่ งในชีวิต ลองเปิดใจมา เที่ยวปัตตานีดูสักที จากนั้นก็พยายามหาข้อมูลท่องเที่ยว แบบตั้งใจดูบ้าง โอ้ โห อึ้ งไปเล็กน้อย เรืองเที่ยวปัตตานีก็ ไม่ได้น้อยหน้าใคร เรามีโอกาสได้แวะไปปัตตานีแบบสั้นๆ แค่ 1 วัน ซึ่งค่อนข้างเพียงพอสำหรับการไปเที่ยวยัง สถานที่ไฮไลท์ 8 แห่ง เป็นช่วงเวลาแห่งโอกาสที่จะได้ ทำ ค ว า ม รู้จั ก กั บ จั ง ห วั ด นี้ ใ ห้ม า ก ขึ้ น 1

ส ถ า น ที่ เ ที่ ย ว ห น้ า 3 | โ ล น พ ล า เ น็ ต 4ปั ตตานี สกายวอลค์ปัตตานี ตั้งอยู่ที่อำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี ภายในพื้ นที่ของสวนสมเด็จสวนสมเด็จ พระศรีนครินทร์ หรือ สวนแม่ ลูก สถาน ที่ พั ก ผ่ อ น ห ย่ อ น ใ จ แ ล ะ อ อ ก กำ ลั ง ก า ย ของชาวปัตตานี โดยบริเวณทางเข้าสวน ไ ด้ จั ด ทำ เ ป็ น เ ส้ น ท า ง เ ดิ น ล อ ย ฟ้ า เ ห นื อ ป่ า ชายเลนที่มีความสูง 12 เมตร ประมาณ ตึก 5 ชั้น สกายวอล์ค แห่งนี้สามารถชม วิวทิวทัศน์แบบพาโนรามา ชมเมือง ปัตตานี วิถีชีวิตชาวประมง รวมถึงชม ค ว า ม ง ด ง า ม ข อ ง พ ร ะ อ า ทิ ต ย์ ขึ้ น แ ล ะ พ ร ะ อ า ทิ ต ย์ ต ก อี ก ด้ ว ย สร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 5 ตั้ง วังยะหริ่ง ต ร ะ ห ง่ า น อ ยู่ ใ จ ก ล า ง เ มื อ ง ย ะ ห ริ่ง ใ น ปั จ จุ บั น นั บ เ ป็ น ค ว า ม ภ า ค ภู มิ ใ จ ข อ ง ช า ว ย ะ ห ริ่ง ยิ่ ง นั ก เพราะสถาปัตยกรรมทรงคลาสสิคหลังนี้ ได้ ทำหน้าที่ต้อนรับนักท่องเที่ยว ผู้มาเยือนจาก 2 ต่างแดนอยู่เป็นกิจวัตร ปัจจุบันนี้วังยะหริ่ง ยังมีให้เห็นถึงความสมบูรณ์ แม้จะมีอายุการ สร้างวังของเจ้าเมืองยะหริ่งมานานถึง 100 กว่าปี แต่วัตถุและหลักฐานของเรื่องราว ตั้ ง แ ต่ ยุ ค คุ ณ ท ว ด ทุ ก อ ย่ า ง ยั ง ถู ก ร ว บ ร ว ม และจัดวางไว้เหมือนกับในอดีต ทำให้ผู้คนที่ นี่ ยั ง รู้สึ ก ว่ า วั ง ย ะ ห ริ่ง ไ ม่ เ ป ลี่ ย น แ ป ล ง ไ ป จ า ก เดิม แม้เวลาจะเปลี่ยนผ่านไปนานสักแค่ไหน ก็ ต า ม

มัสยิดเก่าแก่อายุกว่า 200 ปีในจังหวัด มัสยิดกรือแซะ ปัตตานี ตั้งอยู่ในอำเภอเมืองปัตตานี ห่าง จากตัวเมืองประมาณ 6 กิโลเมตร สั น นิ ษ ฐ า น ไ ด้ ว่ า เ ป็ น ศ า ส น ส ถ า น ที่ ส ร้า ง ขึ้ น ในพุ ทธศตวรรษที่ 22 ร่วมสมัยกรุง ศรีอยุธยา ซึ่งมีลักษณะเป็นวงโค้งแหลม แบบโกธิคของชาวยุโรป และแบบ สถาปัตยกรรมของชาวตะวันออกกลาง รูป ลักษณะเป็นอาคารก่ออิฐถือปูน สาทรงก ลมเลียนรูปลักษณะแบบเสาโกธิคของ ยุโรป ช่องประตู หน้าต่างมีทั้งแบบโค้ง แหลม และโค้งมนแบบโกธิค โดมและ หลังคายังก่อสร้างไม่เสร็จ อิฐที่ใช้ก่อมีรูป ลักษณะเป็นอิฐสมัยอยุธยา ตรงฐานมัสยิด มี อิ ฐ รู ป แ บ บ ค ล้ า ย อิ ฐ ส มั ย ท ว า ร ว ดี ป ะ ป น อยู่บ้าง ย่ า น ชุ ม ช น เ มื อ ง เ ก่ า ปั ต ต า นี บ ตั้ ง อ ยู่ ติ ด กั บ ศ า ล เ จ้ า แ ม่ ลิ้ ม ก อ เหนี่ยว เป็นชุมชนชาวจีนมาตั้งแต่สมัย ปลายกรุงศรีอยุธยา ซึ่งประวัติของ ชุ ม ช น มี ค ว า ม เ กี่ ย ว กั น กั บ ก า ร ส ร้า ง ศ า ล เจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว ด้วยตั้งอยู่ติดกับ แม่น้ำปัตตานี ทำให้ชุมชนแห่งนี้ค่อย ๆ เ ติ บ โ ต ขึ้ น ต า ม ลำ ดั บ ก ล า ย เ ป็ น เ มื อ ง ท่ า สำคัญริมแม่น้ำปัตตานี ในสมัยรัชกาล ที่ 3 ชุมชนเมืองเก่าปัตตานีมีความ เจริญรุ่งเรืองมากยิ่งขึ้น มีการก่อสร้าง อาคารบ้านเรือนด้วยรูปแบบ ส ถ า ปั ต ย ก ร ร ม จี น ขึ้ น ม า จำ น ว น ห ล า ย หลัง ซึ่งยังคงความสวยงามคลาสสิก เ ป็ น ม ร ด ก แ ห่ ง ชุ ม ช น ต ก ท อ ด ม า จ น ถึ ง ทุกวันนี้ 3

ยะลา อ า จ จ ะ รู้ สึ ก กั น ว่ า จั ง ห วั ด ที่ อ ยู่ ใ ต้ สุ ด ข อ ง ป ร ะ เ ท ศ ไ ท ย อย่าง “ยะลา” นี้อยู่ไกล เหลือเกิน จนนึกไม่ออก ว่ า ที่ เ ที่ ย ว ย ะ ล า จ ะ มี อ ะ ไ ร บ้าง แต่จริง ๆ แล้วจังหวัด นี้ ก็ มี สิ่ ง น่ า ส น ใ จ ไ ม่ น้ อ ย ป ร ะ เ ท ศ ไ ท ย มี ห ล า ย จั ง ห วั ด ติ ด อั น ดั บ โ ล ก ใ น เ รื่ อ ง สถานที่ท่องเที่ยว ที่เป็นจุดปลายทางของนักท่อง เที่ยวจากทั่วโลก หากแต่ก็ยังมีแหล่งท่องเที่ยวอีก เป็นจำนวนไม่น้อย ยังไม่ค่อยเป็นที่รู้จักต่อชาวต่าง ชาติ หรือแม้แต่กระทั่งคนไทยด้วยกันเอง “ยะลา” ก็ เป็นอีกหนึ่ งจังหวัดที่หลายคนยังไม่เคยไปเยือน อาจ เพราะข่าวคราวต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น ซึ่งจริง ๆ แล้วจังหวัดมากเสน่ห์แห่งนี้ยังมีเรื่องราว มากมายให้ได้ไปพบเจอ ทั้งวิถีชีวิตอันเรียบง่ายของ ผู้คน ประเพณีและวัฒนธรรมที่เป็นเอกลักษณ์ รวม ถึงสถานที่ท่องเที่ยวยะลาสวย ๆ … บางทีถ้าลองได้ ทำ ค ว า ม รู้จั ก กั บ ดิ น แ ด น ที่ ตั้ ง อ ยู่ ใ ต้ สุ ด ข อ ง ป ร ะ เ ท ศ แห่งนี้ให้มากขึ้น คุณอาจจะเปลี่ยนความคิด แล้ว ออกเดินทางไปเยือนยะลาสักครั้งก็เป็นได้ แต่ก่อนที่ จะไปตะลุยเที่ยวยะลา เอาเป็นว่าไปทำความรู้จักกับที่ ไ ป ที่ ม า ข อ ง จั ง ห วั ด นี้ กั น สั ก นิ ด 4

4 ยะลาสถานที่เที่ยว ป่าฮาลาบาลา “ป่าฮาลาบาลา” เป็นป่าดิบชื้นบริเวณ ชายแดนไทย-มาเลเซีย แหล่งต้นน้ำหล่อ เลี้ยง 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ มีสัตว์ หายากหลายชนิดอยู่อาศัย เช่น กระซู่ กระทิง สมเสร็จ นกเงือก เสือ ฯลฯ พืช บ า ง ช นิ ด ใ น ป่ า ก็ มี แ ค่ ที่ นี่ ที่ เ ดี ย ว ใ น โ ล ก สามารถล่องเรือเที่ยวได้ ลงเรือที่ท่าเรือ ตาพะเยา ค่าบริการคนละ 500 บาท จะ ได้เห็นสัตว์บกและนกออกมากินน้ำ เห็น ต้นไม้ที่ผลิใบหลากสีสัน แดง เหลือง เขียว และมี “เกาะทวด” สถานที่ ศั ก ดิ์ สิ ท ธิ์ ที่ ผู้ ค น ช อ บ ไ ป ข อ เ ล ข เ ด็ ด กั น แ ต่ เ ด็ ด จ ริง ไ ห ม ต้ อ ง ไ ป ท ด ส อ บ ดู เ อ ง สตรีทอาร์ตเบตง น อ ก จ า ก จ ะ เ ที่ ย ว ต า ม แ ห ล่ ง ท่ อ ง เ ที่ ย ว ท า ง ธรรมชาติ และประวัติศาสตร์ กิจกรรมที่ไม่ควร พลาด คือ เที่ยวในตัวเมืองเบตง ชมวีถีชีวิตของ ผู้คน อาคารบ้านเรือนที่มีสถาปัตยกรรมอันเป็น เอกลักษณ์ ท่ามกลางวิวทิวทัศน์ที่สวยงามกลาง หุบเขา ถ่ายภาพสตรีทอาร์ตน่ารักที่สะท้อนเรื่อง ร า ว แ ล ะ วิ ถี ชี วิ ต ข อ ง ค ว า ม เ ป็ น เ บ ต ง ไ ด้ อ ย่ า ง ดี เยี่ยม ช่วยแต่งแต้มสีสันให้เมืองเบตงมี บรรยากาศที่สดใส และน่าเที่ยวมากขึ้น แต่ละ ภาพจะวาดอยู่ตามผนังอาคารบ้านเรือน ใน ตรอกซอกซอย ให้ได้แวะแชะถ่ายภาพ ครีเอทท่า กั น อ ย่ า ง ส นุ ก ส น า น 5

น้ำตกขนาดใหญ่ 7 ชั้น สายน้ำ ไหลแรงลงมากระทบก้อนหินเบื้ อง ล่าง ทำให้เกิดละอองน้ำฟุ้งกระจาย ทั่ว เมื่ อได้รับแสงแดดก็สะท้อนเห็น เป็นสีรุ้ง มีแอ่งน้ำสามารถลงเล่นได้ รอบ ๆ เป็นป่าอุ ดมสมบูรณ์ ถ้าไป ช่วงเดือน ก.พ. จะพบดอกอโศก เหลือง หรือดอกศรียะลา กำลังชูช่อ เป็นสีเหลืองสวยงาม ทางเดินรอบ ๆ น้ำตกค่อนข้างลื่ น ต้องใช้ความ ระมัดระวัง น้ำตกละอองรุ้ง วัดพุ ทธาธิวาส วั ด ส ว ย ที่ ตั้ ง อ ยู่ ใ จ ก ล า ง เ มื อ ง เบตง โดยองค์เจดีย์ตั้งอยู่บนเนิน เขา มีบรรยากาศร่มรื่นทัศนียภาพ งดงาม มองเห็นภูเขาที่รายล้อม เมืองเบตงอยู่เบื้ องหน้า วัดพุ ทธาธิ วาส มีสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่พุ ทธศาสนิกชน นิยมมาสักการะบูชา 3 สิ่งคือ พระ มหาธาตุเจดีย์ พระพุ ทธธรรม ประกาศ พระพุ ทธธรรมกายมงคลป ยุรเกศานนท์สุพพิธาน และวิหาร หลวงปู่ทวดเหยียบน้ำทะเลจืด 6

น ร า ธิ ว า ส \" นราธิวาส \" ไม่ได้น่ากลัว ไ ม่ ไ ด้ เ ที่ ย ว ย า ก อ ย่ า ง ที่ คิ ด “ น่ากลัว ไม่กล้าไป ” “ ไกลจัง ” “ มีอะไรให้เที่ยว เหรอ” “ ไปยาก ไม่ค่อยมีข้อมูล” เป็นความรู้สึกที่หลาย คนมีต่อ “ นราธิวาส” ซึ่งตัวเราเองก่อนเดินทางมา จังหวัดนี้ ก็มีความคิดไม่ต่างไปจากนี้นัก คือ กลัวไม่กล้า ไป ตัดแค่ความคิดเรื่อง “ไกลจัง” กับ “มีอะไรให้เที่ยว ออกไป” เพราะถึงแม้จะไกลแต่มีเครื่องบินไปถึง ใช้เวลา เ ดิ น ท า ง แ ค่ ชั่ ว โ ม ง ค รึ่ ง ไ ม่ ต่ า ง จ า ก นั่ ง ไ ป เ ชี ย ง ใ ห ม่ เชียงราย ส่วนมีอะไรให้เที่ยวบ้าง มีมากมายลิสต์สถานที่ ทั้งเที่ยว กิน แบบอัดแน่นมาก จนเพื่ อนร่วมทางถามว่าจะ แวะกันหมดเหรอ “ไปยากไม่มีข้อมูลเลย” อันนี้ใช่เลย เพราะข้อมูลโดยเฉพาะเรื่องการเดินทางในนราธิวาส ถ้าไป เองเท่าที่ค้นหา คือ มีน้อยมาก ที่เห็นส่วนใหญ่มีแต่ที่เที่ยว แต่ไม่ลงลึกเรื่องการเดินทาง ถ้าให้เดินทางไปเองและแวะ เที่ยวตรงนั้นตรงนี้จะยากหน่อย ทำให้รู้สึกห่างไกลจาก จังหวัดนี้ยิ่งขึ้นไปอีก แต่หลังจากที่ได้เดินทางไปนราธิวาส ด้วยตัวเอง เหมือนเป็นการปลดล๊อคทุกความคิดที่มีต่อ จังหวัดนี้ 7

ส ถ า น ที่ เ ที่ ย ว 4 นราธิวาส ศ า ล เ จ้ า โ ก้ ว เ ล่ ง จี่ ตั้งอยู่ในอำเภอเมืองนราธิวาส ศาล เจ้าโก้วเล้งจี่ เป็นศาลเจ้าแห่งแรกของ ชาวจีนในตัว จ.นราธิวาส และสืบทอดสู่ ลูกหลาน ซึ่งเป็นคนไทยเชื้อสายจีนในรุ่น ต่อมาจนถึงปัจจุบัน เดิมเป็นศาลไม้เก่า แก่ อายุประมาณ ๔๐ ปี สร้างขึ้นบริเวณ “เขามงคลพิพิธ” ซึ่งเป็นเขาที่เกิดขึ้น เ อ ง ต า ม ธ ร ร ม ช า ติ ค น ไ ท ย เ ชื้ อ ส า ย จี น ที่ ไ ด้ มาอาศัยอยู่ใน จ.นราธิวาส ที่มีความ ศรัทธาต่อองค์เทพเจ้าจีน จึงได้สร้าง ศาลเจ้าแห่งนี้ขึ้นมา เพื่ อประกอบพิธี มงคลต่างๆ และให้ลูกหลานกราบไหว้ขอ พรเป็นสิริมงคลแก่ชีวิต ที่แปลกไปจาก ศาลเจ้าอื่ นๆ คือ ศาลเจ้าโก้วเล้งจี่ มีเจ้า ที่หรือเจ้าศาล เป็น “หัวมังกรคาบแก้ว” ซึ่งมีลำตัวใหญ่ยาวมาก คอยปกปักรักษา ดู แ ล ลู ก ห ล า น ช า ว ไ ท ย โ ด ย แ ต่ ล ะ วั น จ ะ มี ลูกหลานมากราบไหว้บนบานศาลกล่าว ข อ พ ร เ ป็ น ป ร ะ จำ มัสยิดวาดีลฮูเซ็น มัสยิด 300 ปี มัสยิดวาดีลฮู เซ็น หรืออีกชื่อหนึ่ งคือ มัสยิด 300 ปี ตั้งอยู่บ้านตะโละมาเนาะ ตำบล ลุโบะสาว โดดเด่นด้วยสถาปัตกรรมอาคารไม้ ตะเคียนทั้งหลัง ผสมผสานศิลปะไทย จีน และ มลายูเข้าด้วยกันอย่างมีเอกลักษณ์ สถานที่ อั น เ ต็ ม ไ ป ด้ ว ย ป ร ะ วั ติ ศ า ส ต ร์วั ฒ น ธ ร ร ม ท า ง ศาสนา และมีสถาปัตยกรรมอันสะท้อนความ หลากหลายทางวัฒนธรรมของพื้ นที่ ผ่านกาล เวลามายาวนานนับร้อยปี สร้างขึ้นโดยนายวัน ฮู เซ็น อัส-ซานาวี ผู้อพยพมาจากบ้านสะนอ ยานยา จังหวัดปัตตานีเมื่ อ พ.ศ. 2167 8

ตั้งอยู่ที่ ตำบลเจ๊ะเห อำเภอตากใบ จังหวัดนราธิวาส เป็นวัดเก่าแก่สร้างขึ้นใน สมัย พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่ หัวรัชกาลที่ มีจุดเด่นที่สวยงามโดยอาคาร ส ถ า ปั ต ย ก ร ร ม แ ต่ ล ะ ห ลั ง จ ะ มี เ อ ก ลั ก ษ ณ์ โดดเด่นมาก เป็นสถาปัตยกรรมที่ผสม ผสานความเป็นพุ ทธ มุสลิม และจีน ภูมิ ทัศน์รอบวัดเป็นบรรยากาศริมน้ำ ซึ่ง ส า ม า ร ถ เ ป็ น ที่ พั ก ผ่ อ น ข อ ง นั ก ท่ อ ง เ ที่ ย ว วัดชลธาราสิงเห ชมเรือกอแระ หาดหน้าทอน หากพู ดถึงนราธิวาส ต้องนึกถึง เรือกอและ สัญลักษณ์อันมีชื่อเสียง ของจังหวัด หากใครมาเที่ยวนราธิวาส อยากเห็นเรือกอและสวยๆ ที่ตั้งเรียง รายอยู่ริมหาด ต้องไปชมที่ หาดบ้าน ทอน ซึ่ง ตั้งอยู่ตำบลโคกเตียน ห่าง จ า ก ตั ว เ มื อ ง ต า ม เ ส้ น ท า ง น ร า ธิ ว า ส ประมาณ 16 กิโลเมตร หาดบ้านทอน เ ป็ น ห มู่ บ้ า น ช า ว ป ร ะ ม ง ไ ท ย มุ ส ลิ ม ประกอบอาชีพการทำประมงพื้ นบ้าน และเป็นแหล่งผลิตเรือกอและ ที่ยัง หลงเหลืออยู่เพียงแห่งเดียวใน นราธิวาส 9

3พาท่อง ใ ต้ ฮ า เ ฮ ก า ร เ ดิ น ท า ง ทำ ใ ห้ คุ ณ ถ่ อ ม ตั ว ล ง คุ ณ ไ ด้ เ ห็ น สถานที่เล็ก ๆ ที่ คุ ณ อ า ศั ย อ ยู่ ใ น โ ล ก กุสตาฟ ฟลอเบิร์ต