เศรษฐศาสตร์

Adam Smith บิดาแห่งวชิ าเศรษฐศาสตร์ The wealth of Nations คือการจดั สรรทรัพยากรที่มีอยอู่ ยา่ ง จากดั เพ่อื ตอบสนองความตอ้ งการท่ีไม่ จากดั

หัวใจ “เศรษฐศาสตร์” What > Resources การขาดแคลน การตดั สินใจ ปัญหาพ้ืนฐานทาง ค่าเสียโอกาส เศรษฐศาสตร์

หัวใจ “เศรษฐศาสตร์” ความขาดแคลน ทรัพยากรท่ีมีอยไู่ ม่เพียงพอต่อความตอ้ งการไม่ได้ หมายความวา่ มีมากหรือนอ้ ย ขนึ้ อยู่กบั ความต้องการ การตัดสินใจเลือก เลือกส่ิงท่ีตอบสนองความตอ้ งการเรา ไดม้ ากท่ีสุด ดงั น้นั เมื่อตดั สินใจเลือก อยา่ งหน่ึงแลว้ ไม่ไดเ้ ลือกอีกอยา่ งหน่ึง จึงเกิด “ค่าเสียโอกาส” ค่าเสียโอกาส หมายถึง มูลค่าสูงสุดทเี่ ราไม่ได้เลือก

ค่าเสียโอกาส นางสาว เอ มีงานในวนั พรุ่งน้ีมีงานทาอยู่ 3 อยา่ ง คือ 1. เดินแบบ 7,000 บาท 2. ขายของหนา้ ร้าน 5,000 บาท 3. รับจา้ งร้องเพลง 3,000 บาท **** ถา้ เลือกเดินแบบ มีค่าเสียโอกาสเท่าใด **** **** ถา้ เลือกร้องเพลง มีค่าเสียโอกาสเท่าใด ****

ปัญหาพืน้ ฐานทางเศรษฐกจิ what ผลิตอะไรก่อนหลงั ,ผลิตเท่าไร เพราะทรัพยากรมีอยจู่ ากดั How ผลิตใหต้ น้ ทุนต่าสุด แต่ไดก้ าไรสูงสุด For Whom สินคา้ ,บริการท่ีผลิตไดจ้ ะจดั สรร ใหแ้ ก่กลุ่มบุคคลใดในสงั คม

สาขาของเศรษฐศาสตร์ เศรษฐศาสตร์จุลภาค พฤติกรรมผบู้ ริโภค, การเปล่ียนแปลง (Microeconomics) ผผู้ ลิต, ตลาดสินคา้ ราคาสินคา้ และบริการ เศรษฐศาสตร์มหภาค ศึกษาหน่วยรวมของ คา่ จา้ ง (Macroeconomics) ระบบเศรษฐกิจ การคลงั เงินเฟ้ื อ เงินฝื ด

หน่วยเศรษฐกจิ หน่วยเศรษฐกจิ เป้าหมาย หน่วยครัวเรือน ความหมาย / บทบาทหน้าที่ ความพงึ พอใจ หน่วยธุรกิจ ในการบริโภค ครัวเรื่อนท้งั หมดในระบบเศรษกิจ หน่วยรัฐบาล มหี น้าท่ี : เจา้ ของปัจจยั การผลิต กาไรสูงสุด เป็นผบู้ ริโภค ความเป็ นธรรมใน หน่วยงานที่ทาหนา้ ท่ีผลิตสินคา้ การกระจายรายได้ ท้งั หมด มีหน้าท่ี : ผลิตสินคา้ และบริการ หน่วยงานของรัฐท้งั ในส่วนกลาง จงั หวดั อาเภอ ตาบล หมู่บา้ น มหี น้าท่ี : ควบคุมทรัพยากรของ ระบบเศรษฐกิจ

ความสัมพนั ธ์ของหน่วยเศรษฐกจิ ผลตอบแทนปัจจยั การผลติ ปัจจัยการผลติ สินค้าและบริการ ค่าตอบแทนสินค้าและบริการ

หน่วยเศรษฐกจิ ปัจจัยการผลติ ลกั ษณะสาคญั ผลตอบแทน ท่ีดิน ท่ีดิน+สิ่งท่ีติดอยกู่ บั ดินใตด้ ิน , ในน้า คา่ เช่า ทุน ส่ิงของที่นามาใชใ้ นการผลิต ดอกเบ้ีย แรงงาน (ทุนไม่ใช่เงิน แต่ทุนเป็นสินคา้ ทุน) ค่าจา้ ง กาไร ผปู้ ระกอบการ แรงงานจากมนุษย์ (ไม่ใช่แรงงานสตั ว์ ,เครื่องจกั ร) ผนู้ าเอกปัจจยั การผลิตมาผลิตเป็นสินคา้ และบริการต่างๆ ปัจจยั การผลติ ทส่ี าคญั ทส่ี ุดคอื ผู้ประกอบการ

ค่าเช่า รายได้ ดอกเบ้ีย ค่าจา้ ง กาไร

การผลติ การผลติ หมายถึง การทาใหเ้ กิดสินคา้ และบริการเพือ่ ตอบสนอง ความตอ้ งการของมนุษย์ แบ่งเป็น 2 ประเภทคือ ทรัพยเ์ สรี สินคา้ ที่ผบู้ ริโภคไม่ตอ้ งจ่ายเงินเพอื่ บริโภค แสงแดด สายลม น้าฝน เศรษฐทรพั ย์ สินคา้ ท่ีผบู้ ริโภคตอ้ งจ่ายเงินเพ่ือบริโภค ปัจจยั 4

เปลย่ี นรูป การผลติ เปลย่ี นกรรมสิทธิ มูลค่าเพม่ิ เปลยี่ นเวลา บริการ สถานท่ี

ข้นั ตอนการผลติ ปฐมภูมิ เกษตรกรรม ทุตยิ ภูมิ อตุ สาหกรรม ตตยิ ภูมิ บริการ

ความหมายในทางเศรษฐศาสตร์ การบริโภค = กนิ + ใช้ เน้นความพงึ พอใจ การผลติ ต้นทุนตา่ สุด/กาไรสูงสุด

การกาหนดกลไกราคาในระบบเศรษฐกจิ กลไกราคา = กลไกตลาด = มือท่ีมองไม่เห็น หมายถึง กลไกการ ทางานของราคาสินคา้ และบริการ ที่สูงข้ึนหรือต่าลง เศรษฐศาสตร์มหภาค ศึกษาหน่วยรวมของ คา่ จา้ ง (Macroeconomics) ระบบเศรษฐกิจ การคลงั เงินเฟ้ื อ เงินฝื ด

กลไกราคาในระบบเศรษฐกจิ ตลาด = ผซู้ ้ือ + ผขู้ าย + การแลกเปลี่ยนซ้ือขาย ตลาดแข่งขนั สมบูรณ์ สินคา้ มีลกั ษณะเหมือนกนั ตวั อยา่ งสินคา้ ทุกประการ ขา้ วโพด ยางพารา มีการทางานของกลไกราคา ผซู้ ้ือผขู้ ายมีความรู้เร่ือง ออ้ ย สินคา้

กลไกราคาในระบบเศรษฐกจิ 1. ตลาดผูกขาด ไฟฟ้า ประปา มีผผู้ ลิตเพียงรายเดียว/ โทรศัพท์ กาหนดราคาสินคา้ บริการ ไดเ้ ตม็ ท่ี ตลาดแข่งขนั ไม่สมบูรณ์ 2. ตลาดผ้ขู ายน้อยราย รถยนต์ นา้ มนั มีผผู้ ลิตจานวนไม่มาก ปูนซีเมนต์ 3. ตลาดกงึ่ ขันขนั สมบูรณ์ ยาสีฟัน สบู่ ผผู้ ลิตจานวนมาก ราคาสินคา้ เป็นไปตาม อุปสงค-์ อุปทาน

มากราย รายเดียว นอ้ ยราย มากราย มากราย มากราย มากราย มากราย A-Z กลไกราคา สินคา้ /คณุ ภาพเหมือนกนั กลไกราคา ใกลเ้ คียงกนั จาเป็น ไมจ่ าเป็น จาเป็นนอ้ ย จาเป็น แพง - ถกู เหมือนกนั กาหนดเอง ใกลเ้ คียงกนั

ระบบเศรษฐกจิ ให้ความสาคญั กบั ผู้ปกครองหรือรัฐบาล คอมมวิ นิสต์ (100) มากกว่าเสรีภาพ รัฐบาล สังคมนิยม (60/40) รัฐเข้าไปควบคุมการ ดาเนินกจิ กรรมทาง เศรษฐกจิ เอกชน ทุนนิยม (100) ให้ความสาคญั กบั กาไร ผสม (60/40) ให้สิทธิเสรีภาพใน ถ้ารัฐบาลโอนกจิ การไปให้เอกชนทาจะเป็ นการแปรรูปรัฐวสิ าหกจิ การประกอบ (ถ้าเป็ นระบบผสม) อาชีพรัฐ

แบบทนุ นิยม ระบบเศรษฐกจิ ลกั ษณะเด่น เอกชนเป็ นผ้นู าเดนิ การ - แข่งขนั ด้านคุณภาพ เป็ นไปตามกลไกราคา ข้อดี สินค้าบริหารมีมาก - สินค้าราคาถูก เอกชนมเี สรีภาพ ข้อเสีย ประชาชนอาจมีปัญหาจากราคาสินค้า การใช้ทรัพยากรฟ่ ุมเฟื อย รายได้ส่วนใหญ่ตกกบั นายทุน

แบบสังคมนิยม ระบบเศรษฐกจิ ลกั ษณะเด่น รัฐบาลเป็ นเจ้าของปัจจัยการผลติ เอกชนทาธุรกจิ ทรี่ ัฐไม่ทา รัฐจัดสวสั ดกิ ารให้ประชาชน ข้อดี ประชาชนมรี ายได้ไม่แตกต่างกนั ประชาชนได้รับผลประโยชน์จากรัฐบาลในรูปของสวสั ดกิ าร ข้อเสีย เอกชนถูกจากดั สิทธิเสรีภาพ รัฐจัดสรรงบประมาณทาธุรกจิ และมกั จะขาดทุน กจิ กรรมต่างๆ มคี ุณภาพตา่

แบบคอมมิวนิสต์ ระบบเศรษฐกจิ ลกั ษณะเด่น รัฐบาลเป็ นเจ้าของปัจจัยการผลติ รัฐเป็ นผ้ทู ากจิ กรรมทางเศรษฐกจิ ข้อดี เอกชนไม่ต้องรับผดิ ชอบด้านเศรษฐกจิ ทรัพยากรถูกควบคุมการใช้โดยรัฐบาล ข้อเสีย ประชาชนไม่มสี ิทธิเสรีภาพทางเศรษฐกจิ สินค้าบริการมนี ้อย ด้อยคุณภาพ

แบบผสม ระบบเศรษฐกจิ ลกั ษณะเด่น รัฐเข้ามาทาธุรกจิ เพื่อคุ้มครองผลประโยชน์ P ปัญหาเศรษฐกจิ ได้รับการแก้ไขจากรัฐบาลและเอกชน ผสมกนั ของระบบทุนนิยม กบั สังคมนิยม ข้อดี ประชาชนมีเสรีภาพทางเศรษฐกจิ P ได้รับการคุ้มครองผลประโยชน์ทจี่ าเป็ น เอกชนมีกาลงั ใจการทาธุรกจิ (กาไรจูงใจ) ข้อเสีย รัฐจัดสรรงบประมาณทาธุรกจิ และมกั จะขาดทุน

อปุ สงค์ (Demand) อปุ สงค์ คือ ปริมาณความต้องการซื้อสินค้าและบริการ ราคา P ก Demand สรุปไดว้ ่า ข Q ปริมาณ เส้นกราฟอุปสงค์จะเป็ นแบบแปลผกผนั (มีทศิ ทางตรงกนั ข้าม)

ปัจจัยทม่ี ผี ลต่อการกาหนดอุปสงค์ ราคาสินคา้ รสนิยมของ รายไดข้ องผบู้ ริโภค ผบู้ ริโภค จานวนประชากร ราคาของสินคา้ ท่ีเก่ียวขอ้ ง

อุปทาน (Supply) อปุ ทาน คือ ปริมาณความต้องการในการขายสินค้าและบริการ ราคา P ก ข สรุปไดว้ า่ Q ปริมาณ เส้นกราฟอปุ ทานจะเป็ นแบบแปลตาม (มีทศิ ทางเดียวกนั )



การทางานของกลไกราคา ราคา P อุปทาน > อุปสงค์ ของเหลือ ,ราคาลด D S ZX อุปสงค์ > อุปทาน ของขาด ราคาสูง Y Q ปริมาณ

กลไกราคาในระบบเศรษฐกจิ ตลาด = ผซู้ ้ือ + ผขู้ าย + การแลกเปลี่ยนซ้ือขาย ตลาดแข่งขนั สมบูรณ์ สินคา้ มีลกั ษณะเหมือนกนั ตวั อยา่ งสินคา้ ทุกประการ ขา้ วโพด ยางพารา มีการทางานของกลไกราคา ผซู้ ้ือผขู้ ายมีความรู้เร่ือง ออ้ ย สินคา้

กลไกราคาในระบบเศรษฐกจิ ตลาดแข่งขันไม่สมบูรณ์ 1. ตลาดผูกขาด ตวั อย่างสินค้า มีผผู้ ลิตเพยี งรายเดียว/ ไฟฟ้า ,ไปรษณีย์ กาหนดราคาสินคา้ บริการ ไดเ้ ตม็ ที่ ,รถยนต์ สินค้าอปุ โภค 2. ตลาดผ้ขู ายน้อยราย ผงซักฟอก ยาสี มีผผู้ ลิตจานวนไม่มาก ฟัน สบู่ 3. ตลาดกงึ่ ขันขันสมบูรณ์ ผผู้ ลิตจานวนมาก ราคาสินคา้ เป็นไปตาม อุปสงค-์ อุปทาน

การเงนิ การคลงั และการธนาคาร เงินคืออะไรกไ็ ดท้ ี่คนในสงั คมยอมรับวา่ เป็นส่ือกลางในการแลกเปลี่ยน ประเภทของเงนิ เหรียญกษาปณ์ กองกษาปณ์ ธนบัตร ผู้ผลติ กรมธนารักษ์ กระทรวงการคลงั ผู้ผลติ ธปท เงินฝาก ผู้ผลติ ธนาคารพาณชิ ย์ กระแสรายวนั ปริมาณเงนิ คือ ปริมาณเงินท่ีหมุนเวยี นอยใู่ นมือของประชาชน(ไม่รวมเงินคงคลงั /เงินที่อยใู่ นธนาคาร)



รายรับ - รายจ่ายของรัฐบาล การคลงั รายรับของ ภาษี , การขายส่ิงของ , รัฐบาล รัฐพาณชิ ย์(สลาก,อากรแตมป์ ) งบประมาณแผ่นดนิ รายได้จากส่ วนท้องถิ่น(อบต ต้องออกเป็ น รายจ่ายของ “พรบ.” รัฐบาล เทศบาล เมือง เงนิ กู้/หนีส้ าธารณะ ด้านสาธารณสุข/การศึกษา/ บริการสังคม/เศรษฐกจิ การชาระหนีเ้ งนิ กู้ ความมนั่ คงของชาติ

ระบบภาษี คือภาษที เี่ กบ็ จากผู้มรี ายได้ โดยตรงหรือผู้ทเ่ี ป็ นเจ้าของ ระบบภาษี ภาษีทางตรง ภาษที างอ้อม ทรัพย์สิน ภาษเี งนิ ได้บุคคลธรรมดา มรดก ,รางวลั ,ภาษรี ถยนต์ ภาษที เี่ กบ็ จากบุคคลหนึ่งแล้ว บุคคลน้ันผลกั ภาระการเสีย ภาษนี ้ันให้บุคคลหน่ึง สุรา แก๊ส ปูนซีเมนต์

การค้าระหว่างประเทศ มกี ารส่งสินค้าไปยงั ประเทศ นึงโดยไม่มกี ารกดี กนั ใดๆ นโยบายการค้า นโยบายการค้า ระหว่างประเทศ เสรี เช่น ไม่มกี ารเกบ็ ภาษี ไม่มี การกาหนดโควตาสินค้า ไม่มี นโยบายการค้า คุ้มกนั ข้อจากดั ทางการค้า จากดั การนาเข้าสินค้าเข้ามา แข่งกบั การผลติ ในประเทศ เช่น กาแพงภาษี มกี ารกาหนด โควตาสินค้า ให้เงนิ อุดหนุน แก่ผู้ผลติ

ดุลการชาระเงนิ เป็ นรายการท่แี สดงรายรับรายจ่ายของประเทศทเ่ี กดิ จากการติดต่อกบั ต่างประเทศ ประกอบด้วย ดุลการค้า(บญั ชีสินค้า) แสดงมูลค่าสินค้าส่ งออกและนาเข้ า ดุลบญั ชีเดนิ สพดั ดุลการบริการ แสดงมูลค่าการบริการระหวา่ งประเทศ เช่น การท่องเท่ียว ดุลบริจาค แสดงมูลค่าการโอนเงนิ บริจาค ดุลบญั ชีทุนเคล่ือนย้าย แสดงการลงทุน + เงนิ ก้รู ะหว่างประเทศ ดุลการชาระเงนิ รวม บญั ชีทุนสารองระหวา่ งประเทศแสดงยอดสุทธิของรายรับรายจ่าย

ดุลบญั ชีเดินสพดั ดุลบัญชีทุนเคล่ือนย้าย ดุลการชาระเงินรวม ทุนสารองระหว่าง ดุลการคา้ ดุลบริการ ดุลบริจาค ประเทศ เงนิ ทุนสารองระหว่างประเทศ ถ้าปี ใด รายรับ > รายจ่าย (เกนิ ดุล) ทุนสารองระหว่างประเทศจะเพม่ิ ขนึ้ เงนิ ทุนสารองระหว่างประเทศ ถ้าปี ใด รายรับ < รายจ่าย (เกนิ ดุล) ทุนสารองระหว่างประเทศจะลดลง

การรวมกล่มุ ทางเศรษฐกจิ เพื่อกระจายผลประโยชนร์ ะหวา่ งประเทศสมาชิก ใหไ้ ดผ้ ลประโยชนร์ ่วมกนั เขตการค้าเสรี ยกเลกิ การเกบ็ ภาษแี ละข้อจากดั (FTA) ทางการค้า สภาพศุลกากร เหมือนเขตการค้าเสรี+กาหนดภาษี การค้าเท่ากนั กบั ประเทศนอกลุ่ม ตลาดร่วม สภาพศุลการกร + เคลื่อนย้าย ปัจจัยการผลติ ได้อย่างเสรี

การรวมกลุ่มทางเศรษฐกจิ ระดบั โลก ธนาคารโลก เป็ นแหล่งเงนิ ทุนให้ประเทศกลงั พฒั นาไปใช้จ่าย ในการพฒั นาประเทศ เช่น โครงสร้างพืน้ ฐาน กองทุนสารองฯ IMF ให้ก้รู ะยะส้ันเพื่อแก้ปัญหาการขาดดุลชาระเงิน รักษาเสถยี รภาพของอตั ราแลกเปลย่ี น องค์กรการค้าโลก WTO เพ่ือการเจรจาแก้ไขปัญหาการกดี กนั ทางการค้า (สาคญั ,ใหญ่ทสี่ ุดในโลก) ศภุ ชยั พานิชภกั ดิ์

GDP กบั GNP ผลติ ภณั ฑ์มวลรวม มูลค่าสินค้าและบริการข้นั สุดท้ายทผ่ี ลติ ขนึ้ ได้ ภายในประเทศ (GDP) ภายในประเทศ ระยะเวลา 1 ปี (ทาในประเทศไทยไม่ว่าจะเป็ นคนไทยหรือต่างชาติ) ผลติ ภณั ฑ์มวลรวม มูลค่าสินค้าและบริการข้นั สุดท้ายที่คนของ ประชาชาติเบื้องต้น (GNP) ประเทศน้ันผลติ ขนึ้ ระยะเวลา 1 ปี (คนไทยทาไม่ว่าจะว่าจะทาท่ีไทยหรือ ต่างประเทศ) สูตรการคานวณ GNP GNP = GDP + รายได้สุทธิจากต่างประเทศ

C = Consumption คอื การบรโิ ภคของภาคเอกชนและประชาชน I = Investment คือ การลงทนุ ของภาคเอกชน G = Government Spending คอื การใชจ้ ่ายของรฐั บาล X = Export คอื การสง่ ออก M = Import คอื การนาเขา้

ผลติ ภัณฑ์มวลรวม มูลค่าสินค้าและบริการข้นั สุดท้ายทผี่ ลติ ขนึ้ ได้ ภายในประเทศ (GDP) ภายในประเทศ ระยะเวลา 1 ปี (ทาในประเทศไทยไม่ว่าจะเป็ นคนไทยหรือต่างชาติ)

คาถาม : ในปี 2559 สินค้าบริการท้ังหมดที่ผลติ ขนึ้ ในประเทศมูลค่า 1,800 ล้านบาท ซ่ึงในจานวนนีเ้ ป็ นของผู้ลงทุนต่างชาติเข้ามาลงทุนใน ประเทศไทยมูลค่ า 200 ล้ านบาท ในขณะเดียวกันคนไทยใน ต่างประเทศได้โอนรายได้กลับเข้ามาในประเทศ 100 ล้านบาท มูลค่า ผลติ ภัณฑ์ประชาชาติเบื้องต้น(GNP) จะเป็ นเท่าใด GNP = GDP + รายได้สุทธิจากต่างประเทศ GDP = 1800 ล้านบาท GNP = 1,800 + 100 -200 200 ล้านบาท ตอบ 1,700 ล้านบาท นอกทาไทย 100 ล้านบาท ไทยทานอก

ทวนคาศัพท์ทางเศรษฐศาสตร์ เศรษฐทรัพย์ สินคา้ ท่ีมีตน้ ทุนการผลิตเราตอ้ งจ่าย ทรัพย์เสรี สินคา้ ที่ไมม่ ีตน้ ทุนการผลิตเราไมต่ อ้ งจ่าย สินค้าสาธารณะ รัฐผลิดข้ึนแลว้ เราใชป้ ระโยชนร์ ่วมกนั สินค้าด้อยราคา สินคา้ ที่ผบู้ ริโภคซ้ือเพ่ิมข้ึนเม่ือมีรายไดล้ ดลง บริการข้นั สุดท้าย บริโภคเองไมข่ ายต่ออีกแลว้ หนีส้ าธารณะ หน้ีของรัฐบาลไปกถู้ ือเป็นรายรับของรัฐบาล ค่าเสียโอกาส มูลคา่ สูงสุดท่ีเราไมไ่ ดเ้ ลือก การทุ่มตลาด ยอมขาดทุนระยะแรกเพื่อกาไรภายหลงั มาตรฐานการครองชีพ ระดบั ความกินดีอยดู่ ี