43 3. การพัฒนาอาชีพ เปน กระบวนการท่ีเนน ความสาํ คัญการพฒั นาระบบการจดั การทัง้ การผลิตและการตลาดใหตรงกบั ความตองการของลกู คา ดังน้ี คณุ ภาพผลผลติลดตน ทนุ การผลิต การพัฒนาอาชีพ การสง มอบความปลอดภัย ปจจยั รว มทง้ั 4 ดาน เปนปจจัยทสี่ งผลตอการพัฒนาอาชีพ โดยมลี ักษณะความสําคัญ ดังน้ี 1) คุณภาพผลผลติ เปน เรอ่ื งทีเ่ ราจะตอ งจดั การใหคณุ ภาพตรงความตอ งการของลกู คาใหม ากทสี่ ุดเพ่ือใหลูกคา มนั่ ใจไดว าจะไดร บั สนิ คา/บรกิ ารทดี่ ีเปนไปตามความคาดหวัง 2) ลดตนทุนการผลติ เกยี่ วขอ งกับการกําหนดราคาผลผลิตท่ีจะตองเปนราคาท่ีลูกคาสามารถซอื้ ผลผลติ ของเราได แตไมใ ชกําหนดราคาต่ําจนกระทั่งรายไดไมพอเพียง ดังนั้น การลดตนทุนจึงเปนเรื่องสําคัญที่เราจะตองศึกษาเรียนรู หาวิธีลดตนทุนท่ีทําใหมีรายไดเพียงพอ ไมใชไปลดตนทุนกับคา แรงงาน แตเปนการบริหารจัดการใหลดความเสียหายในปจ จัยการผลติ และการจัดการใหไ ดผลผลิตสูง 3) การสงมอบผลิตผลใหลูกคาตองเปนไปตามขอตกลงทั้งเวลานัดหมายและจํานวนผลผลิตตัวอยาง เชน อาชพี รา นตดั เยบ็ เสอ้ื ผาชาย สว นใหญม กั จะผดิ นดั ทําใหเ สยี หายกับลกู คา ทม่ี ีกําหนดการจะใชเส้ือผา จึงหันไปใชบริการเส้ือผาสําเร็จรูปท่ีมีความสะดวกมองเห็นสินคา และตัดสินใจเลือกซ้ือไดทันที ทําใหป จ จบุ ันรา นเยบ็ เสอื้ ผา ชายเกอื บหายไปจากสังคมไทย 4) ความปลอดภัย ทั้งผผู ลติ และผบู ริโภคผลผลิต เชน อาชีพเกษตรอนิ ทรยี คนงานไมมีโอกาสสัมผัสกับสารพิษ ทําใหการทํางานปลอดภัย ขณะเดียวกัน ผลผลิตจากเกษตรอินทรียเปนอาหารที่ปลอดภยั 4. การยดึ หลักคณุ ธรรม การยึดหลกั คณุ ธรรม เปนพฤติกรรมภายในของผูประกอบอาชีพ ท่ีสําคัญสงผลตอความมั่นคงของอาชพี ดงั น้ี
44 ความขยนั คณุ ธรรมประกอบอาชีพความประหยดัความซอื่ สัตยความอดทน คุณธรรมทง้ั 4 ประการดังกลาว หลายคนบอกวา เปนเรื่องที่ตองปลูกฝงมาแตเยาววัย จึงจะเกิดข้ึนไดความเช่อื น้ีเปนจริง แตม นุษยเราสามารถเรียนรู สรา งความเขา ใจ มองเหน็ คณุ คา ปรบั เปลีย่ น และตกแตงพฤตกิ รรม เพื่อใชเ ปน เคร่อื งมอื สรา งความสําเรจ็ ใหก ับตนเองได 1) ความขยัน มีลักษณะพฤติกรรมของการทําอะไรอยางเอาจริงเอาจัง แข็งขันไมเกียจครานถาผูประกอบอาชีพเปนอยางนี้ เขาจะมองเห็นงานอยางทะลุไปขางหนามุงม่ันเอาจริงเอาจังยกระดับความสาํ เร็จไปอยางตอเน่ือง ความม่นั คงก็จะเกิดขึน้ 2) ความประหยดั เปนพฤติกรรมของการยับยงั้ ระมัดระวังการใชจายใหพอ สรางความคุมคาใหมคี วามเสียหายนอยทส่ี ุด พฤติกรรมเชนนี้ เปนเรอื่ งของความรอบคอบในการทาํ งาน 3) ความซอ่ื สตั ย เปน ลักษณะการประพฤติตรงและจรงิ ใจตอ ลกู คา ทีมงานไมคดิ ทรยศ คดโกงหลอกลวง คูค า ผรู ว มทุน เปน พฤติกรรมทสี่ รา งความภักดี ความไววางใจตอลกู คา ทมี งานและหนุ สว น 4) ความอดทน มลี ักษณะพฤตกิ รรมทีส่ ามารถอดกล้นั ทนอยไู ดก ับความยากลําบาก ไมทิ้งงานไมยกเลิกขอตกลงงา ย ๆ 5. ความม่ันคงในอาชพี ความม่ันคงในอาชพี เปน การจัดการทางจติ ใจของผปู ระกอบการ และระบบงานใหการประกอบอาชีพดําเนนิ ไปอยางมคี วามแนนอน ทนทาน ลมสลายไดย าก โดยอาศยั พื้นฐานของการคดิ เปนบนองคประกอบของการพัฒนาอาชีพสูความมนั่ คง ดังนี้ 1) ดานตนเอง อยบู นฐานของคุณธรรม 2) ดา นสงั คม อยูบนฐานของการพฒั นา 3) ดานวิชาการ อยูบนฐานของการลดความเสย่ี งในผลผลติ ซง่ึ เปนกระบวนการที่ตอ งใชข อ มูลการรบั รูเขา มาคดิ วเิ คราะหสรา งสรรค และตัดสนิ ใจอยางเปนระบบจะนําอาชพี ไปสูความม่ันคง
45ใบงานที่ 1คําสั่ง ใหผ เู รยี นสมั ภาษณผูทป่ี ระสบความสําเร็จเกยี่ วกับองคป ระกอบการพัฒนาอาชพี มา 2 งาน แลว จด ในสมุดบันทกึ ใบงานที่ 2คาํ สงั่ ใหผ เู รยี นนาํ องคป ระกอบการพัฒนาอาชีพของผูทป่ี ระสบความสําเร็จ มาใชว เิ คราะหตามความรูท่ีเรียนรมู า ใบงานท่ี 3คําส่ัง ใหผูเรียนทบทวนประสบการณของตนเองแลววิเคราะหความเปนไปไดท่ีจะทําไดจริงโดยนาํ จดุ ออ นจุดแขง็ มาพัฒนาเปน องคความรเู พื่อพัฒนาตนเอง
46 บทท่ี 5 โครงการพัฒนาอาชีพใหมีความมนั่ คงสาระสาํ คัญ การจัดทําแผนและโครงการพัฒนาอาชีพใหมีความม่ันคง เพื่อใชในการตรวจสอบ ปรับปรุงแกไ ขพรอมจะนาํ ไปสูการปฏบิ ตั ิผลการเรียนรูทค่ี าดหวงั 1. อธิบายการวเิ คราะหความเปน ไปไดข องแผนการผลติ หรอื บริการ 2. อธิบายการเขยี นโครงการพฒั นาอาชพี ใหม คี วามมั่นคง 3. อธบิ ายการตรวจสอบความเปนไปไดข องโครงการพัฒนาอาชพี ใหม คี วามมั่นคง 4. อธิบายแนวทางปรับปรุงโครงการพัฒนาอาชพี ใหมคี วามมั่นคงขอบขายเนื้อหา 1. การวเิ คราะหค วามเปนไปไดของแผนการผลติ หรอื บริการ 2. การเขยี นโครงการพัฒนาอาชพี ใหม ีความมนั่ คง 3. การตรวจสอบความเปนไปไดของโครงการพัฒนาอาชีพใหมคี วามมั่นคง 4. การปรับปรงุ โครงการพฒั นาอาชีพใหม คี วามม่นั คง
47เรื่องท่ี 1 การวเิ คราะหค วามเปน ไปไดของแผนการผลติ หรอื บริการ 1. การกาํ กบั ดแู ลการขยายอาชีพ การวเิ คราะหความเปนไปไดข องแผนการผลิตหรอื บรกิ ารดวยการกาํ กบั ดแู ลการขยายอาชีพเปนกจิ กรรมของผปู ระกอบการท่ีจะตองมีระบบสารสนเทศใหมองเห็นความกาวหนา และความสําเร็จของงานในแตละภารกจิ วาไปถึงไหน ดว ยการทาํ กิจกรรมลักษณะความสําเร็จในแผนกลยุทธมากําหนดระยะเวลาทีต่ อ งใชจ รงิ ดว ย การเขียนเปน ผังการไหลของงานใชเ ฝา ระวงั การดําเนนิ งาน ดังน้ี 1. การจัดทําผังการไหลของงานของแตล ะภารกจิ ประกอบดว ย 1.1 นําขอความเปาหมายกลยุทธอ อกมาเปนหวั เร่ืองสาํ คัญ 1.2 นํากจิ กรรมออกมาจดั ลาํ ดับข้นั ตอนกอ นหลัง 1.3 นําลักษณะบงช้คี วามสําเร็จ ออกมากําหนดเปนผลการดําเนินงาน จดั ทาํ ผงั การไหลของงานเพ่อื ความเขา ใจของผปู ระกอบอาชพี 1 ม.ี ค.53 3 – 5 ม.ี ค.53 16 เม.ย.53 1 พ.ค.53 ตรวจสอบ ไถบกุ เบกิ หวา นเมล็ดพันธุ ไถพรวน การสลายตวั ของซาก หนา ดนิ ปยุ พืชสด คลกุ ปยุ พืชสด พืช ไถพรวนคลุกพัฒนา ลงดิน กระจายใหท่วั ดนิ มีอนิ ทรียวตั ถุคุณภาพดิน โครงสรา งดินเปน20 ไร กอนกลม รว นซุย 2 ม.ี ค. 53 6 ม.ี ค. – 17 เม.ย. 17 – 30 เม.ย. 2 – 15 พ.ค. ไถแปรยอยดิน ใหน้ําบํารุงรกั ษา ใหนา้ํ พรอ ม ใหน้าํ พรอม ใหแ ตกกระจาย ตน ปุย พืชสด จุลินทรียย อย จุลินทรยี จ น สลายหมักดนิ ซากพืชยอย สลายเปน อินทรยี วัตถุ แผนภมู ผิ ังการไหลของงาน
48 2. การใชผ ังการไหล กํากับดแู ลการขยายอาชพี ประกอบดว ย 2.1 นาํ ผงั การไหลของงานติดผนงั ท่ีสามารถมองเหน็ ได 2.2 ติดตามระยะเวลาตามผังการไหลของงาน วันท่ีกําหนดกิจกรรมดําเนินการสาํ เร็จหรอื ไม ถา สําเร็จกท็ ําเครือ่ งหมายบอกใหรูวางานหรือกิจกรรมน้ีทําสําเร็จแลว งานหรือกิจกรรมน้ีตองมีการปรับปรงุ แกไ ขหรอื ไม 2.3 กรณกี จิ กรรมไมส าํ เร็จ ผปู ระกอบการจะตองคดิ ตาม คน หาสาเหตุแลวปฏิบัติการแกไขขอบกพรอ ง 2.4 ดําเนินการปรับระยะเวลาในผังการไหลของงานใหเ ปนความจริง 3. ประเมนิ ผลการกาํ กบั ดแู ลวา มสี ว นประสบผลสาํ เรจ็ อะไรบาง และสําเร็จไดเพราะอะไร จากน้นั ดวู า สวนใดที่ไมประสบผลสําเร็จและมีอะไรเปนเหตุ นําผลทั้งความสําเร็จและความเสียหายมาสรุปผล เพ่อื นาํ ผลกลบั มาแกไขแผนกลยทุ ธแ ละแผนปฏบิ ัตกิ ารใหมีประสทิ ธภิ าพได 2. กรอบแนวคดิ การควบคุมตรวจสอบการขยายอาชีพสคู วามมั่นคง การควบคุมตรวจสอบการทํางาน เปนกจิ กรรมที่ใหการทํางานเปน ไปตามขอตกลงหรือขอกําหนด พิจารณาดคู วามถูกผิดหาขอ เท็จจริง ประมาณคา และบันทึกสรุปเรื่องราวของการดําเนินงานขยายอาชพี และผลทีเ่ กดิ เพอ่ื นําไปสกู ารวางแผนพฒั นาการขยายอาชีพ ใหม ีความมนั่ คงมากย่ิงข้นึ จึงขอสรปุกิจกรรมการควบคุมตรวจสอบ ประกอบดว ย 4 กิจกรรม ดงั นี้ (1) การควบคมุ (2) การตรวจสอบ (3) การประเมนิ (4) การรายงานผล
49การควบคมุ การตรวจสอบ การประเมิน ควบคุมการดําเนนิ งาน การพิจารณาความ การประมาณคา การรายงานผล- การลดความเส่ยี งของ - ถกู ผิดและหา - ผลสาํ เรจ็ การจดั ทาํ - ผลเสีย สารสนเทศผลผลติ – ขอเทจ็ จรงิ ใหเ ปนไปตาม ขอ ตกลง- การพฒั นาคณุ ภาพ - เรอื่ งราวของอาชีพ การทาํ งาน - ผลสําเรจ็ - ผลเสีย จัดทําแผนพัฒนาการขยายอาชพี สู ความมน่ั คงทส่ี ูงขนึ้ วงจรของการควบคุมตรวจสอบการขยายอาชีพสคู วามมนั่ คง 3. การควบคมุ การดําเนนิ งานขยายอาชีพ เปน กิจกรรมการดแู ลการดาํ เนนิ งานขยายอาชีพใหเปน ไปตามแผนธุรกจิ ขอ กําหนดและขอตกลงดา นตาง ๆ ทีเ่ ก่ยี วขอ งกบั คุณภาพผลผลติ ความเช่ือถือของลกู คา โดยมขี ้นั ตอนดาํ เนินการ ดงั นี้ แผนภูมกิ ารควบคุมการดําเนนิ งานขยายอาชพี ศกึ ษาทําความเขาใจ เขยี นเอกสารในสงิ่ ที่ตอ งทํา ทาํ ตามทีเ่ ขียน- แผนธุรกจิ - เอกสารคมู อื ทาํ งาน - ทําตามท่ีเขยี น- การลดความเสยี่ ง - เอกสารขน้ั ตอนการ - หาขอจํากดั ขอ บกพรอ ง ของผลผลติ ทาํ งาน/ใบงาน การทาํ งานตามเอกสาร- การพัฒนาการ - เอกสารขอกาํ หนด - พัฒนาเอกสารข้นั ตอน มาตรฐานการดําเนินงาน การทาํ งาน ขยายอาชีพ
50 จากแผนภูมกิ ารควบคุมการดําเนินงานขยายอาชพี มรี ายละเอียด ดังน้ี 1. ศึกษาทาํ ความเขาใจ ผูประกอบการตองศึกษาทําความเขาใจแผนธุรกิจ ขอกําหนดการลดความเสีย่ งผลผลิต และขอ กําหนดหรือมาตรฐานการพฒั นาอาชีพใหผูรวมงานทกุ ฝา ยไดรเู ทา ทนั กัน 2. เขียนเอกสารในสิ่งที่ตองทํา ผูประกอบการและผูรวมงานชวยกันเขียนขอกําหนดวธิ กี าร ขน้ั ตอนการทํางานทีต่ องทําจริง ๆ ออกเปน เอกสารคมู ือการทาํ งานตามแผนธรุ กิจ เอกสารขัน้ ตอนการทํางานหรอื ใบงานตามขอ กําหนด การลดความเส่ยี งผลผลิต และเอกสารมาตรฐานการดาํ เนินงานตามขอกําหนดของการพัฒนาอาชีพ 3. ทาํ ตามทเ่ี ขียน คณะทํางานตองมุงมั่นทําตามท่ีเขียนไวในเอกสารดวยการนําไปหาขอ จาํ กดั ขอ บกพรองแลว รวมกนั แกไ ขเอกสารการทาํ งานทเ่ี ปน ปญหา การดาํ เนินงานทงั้ 3 ข้นั ตอนเปน การควบคมุ ใหการดําเนนิ งานเปนไปตามขอกาํ หนดไดผลผลติ และการทํางานเปน ไปตามมาตรฐานและขอ ตกลงกบั ฝายตาง ๆ ได 4. การตรวจสอบการดาํ เนนิ งานขยายอาชพี การตรวจสอบเปนการดําเนินการเพ่ือปกปองรักษาอาชีพใหเขมแข็งคงอยูได ดวยการพจิ ารณาดคู วามเรยี บรอย พจิ ารณาดูวา ถูกหรือผิด และหาขอเท็จจริงแลวดําเนินการจัดการใหความไมเรียบรอยหรือความผิดบกพรอ งหมดไป มขี นั้ ตอนดําเนนิ การดงั นี้ วิเคราะห จัดทาํ รายการ ปฏบิ ัตกิ าร สรปุ ผลการ จดั การแกไ ขแผนปฏบิ ัตกิ าร ตรวจสอบ ตรวจสอบ ตรวจสอบ - ช้แี จง จําแนก - เหตุการณท จ่ี บแลว - รายการตรวจ - ตรวจสอบบนโตะ - ความเรยี บรอ ย สิง่ ผิด - เหตกุ ารณทีก่ ําลัง - เกณฑก ารตรวจ ประชมุ - ส่งิ ผดิ - รว มกันแกไข ดําเนนิ การ - ตรวจสอบการ - ขอ เท็จจรงิ ปฏบิ ตั ิการ จากแผนภูมกิ ารไหลของงาน มรี ายละเอยี ดการดําเนนิ การตรวจสอบ ดังน้ี 1. วิเคราะหแผนปฏิบัติการ เปนการตรวจสอบการดําเนินงานขยายอาชีพ เร่ิมตนจากแผนปฏิบัตกิ ารเพอื่ ตรวจสอบวาในชว งเวลาน้ี มีเหตุการณข องงานทจี่ บแลว และเหตกุ ารณท ี่กําลงั จะทํามีอะไรบา งท่ีมีความสาํ คญั และสง ผลกระทบตอ คุณภาพงานตาง ๆ แยกออกมาเพอื่ ใชดําเนนิ การตรวจสอบ 2. จดั ทาํ รายการตรวจสอบ ดวยการเอาเหตุการณที่จบแลวและเหตุการณกําลังจะทําที่ถกู เลอื กออกมาวา มคี วามสาํ คัญและสงผลกระทบตอคณุ ภาพงานตาง ๆ ออกมาจัดทําเกณฑวา สภาพท่ีดีควรเปน อยางไร แลว จัดทาํ เปน เอกสารสําหรับการตรวจ และจดบันทกึ ทีเ่ หมาะสมกบั การทาํ งานจรงิ
51 3. ปฏบิ ัตกิ ารตรวจสอบ ควรแจงใหผูรับผดิ ชอบกิจกรรมท่ีจะตรวจวา จะตรวจอะไรกับเหตุการณอะไรบาง เพื่อใหผูรับผิดชอบไดทบทวนสภาพการทํางานของตนเอง โดยแยกดําเนินการออกเปน 2 ลักษณะ คอื 3.1 การตรวจสอบบนโตะประชุม เพื่อพิจารณาความเรียบรอยสิ่งผิด ส่ิงถูกตามผรู ับผิดชอบงานกาํ หนด 3.2 การตรวจสอบการปฏิบัติงาน เพื่อเปรียบเทียบกับขอมูลของการตรวจสอบบนโตะประชมุ กบั สภาพทเ่ี หน็ จรงิ 4. สรุปผลการตรวจสอบ รวมกันสรุปผลระหวางผูตรวจสอบกับคณะทํางาน โดยสรปุ ผลการตรวจสอบใหม องเห็นสภาพการทาํ งาน ความเรียบรอ ย สิ่งของและขอเท็จจริง 5. จัดการแกไข เปนการทํางานระหวางผูตรวจสอบกับคณะทํางาน รวมกันวิเคราะหสง่ิ ผดิ และรวมกันปฏบิ ัตกิ ารแกไข 5. การประเมินตนเอง เปน การนาํ ผลสรุปจากการตรวจสอบมาประมาณคา ดังน้ี 1. การประมาณคา ผลสําเร็จวา มีอะไรบาง และความสาํ เร็จดงั กลา วมีอะไรมาสนับสนนุ บา งและการสนับสนุนเหลา นนั้ คุม คา กับผลสําเรจ็ หรอื ไม 2. การประมาณคาผลเสียวา มีอะไรบาง และความเสียหายดังกลาวสงผลกระทบกับสวนใดบา งของการขยายอาชีพ 6. การรายงานผล การจัดทํารายงานผล สําหรับการพัฒนาหรือขยายอาชีพ เปนการจัดทําเอกสารสารสนเทศเพื่อใชจดั ทาํ แผนพฒั นาการขยายอาชีพสคู วามมน่ั คง จงึ ควรทําเปนเอกสารหนาเดียวท่ีระบุเร่ืองราวของการทาํ งาน ผลสาํ เร็จ และผลเสยี ดงั ตัวอยาง
52ตัวอยา งเอกสารรายงานผลและการควบคุมตรวจสอบการขยายอาชีพสคู วามม่นั คง1. ช่อื สถานประกอบการ วัน เดอื น ปทีต่ รวจ2. กจิ กรรมทต่ี รวจ : การพฒั นาคณุ ภาพดิน 3. เหตุการณทีร่ ับการตรวจ สําเร็จ เสยี หาย 1. การปลูกปยุ พืชสด - - 2. การไถพรวนปุยพชื สดลงดนิ - 3. การหมักดิน4. ผลการตรวจ4.1 เรอ่ื งราวของการทํางาน(1) ผูรบั ผดิ ชอบทํางานตรงตามเอกสารขอกาํ หนดเร่ืองพัฒนาดนิ ไมครบทุกคน(2) ผูรบั ผิดชอบจดบนั ทึกการทํางานเพียง 3 คน ไมมีบันทกึ 7 คน4.2 ลกั ษณะความสําเรจ็ ของงาน ผลทีเ่ กิดจากความสาํ เร็จ(1) สามารถผลิตปยุ พชื สดไดไรละ 8 ตนั - ลดคา ใชจา ยซ้ือปุยคอกลงไรล ะ 2,000 บาท(2) ซากพชื ถกู สบั พรวนเติมพน้ื ทพ่ี ฒั นา - ดินมซี ากพืชในอตั ราสวนปนกันท้งั หมด4.3 ลกั ษณะผลเสีย สาเหตุ การแกไข1. ดินมีกลิ่นเหมน็ บูดเนา - ไมไ ดจา ยจลุ นิ ทรียม าพรอ มกบั น้าํ - ชแ้ี จงความสําคัญของการทาํ งาน - ใชเคร่ืองพน ละอองหนา ดิน ตามเอกสารขอ กาํ หนด จลุ ินทรียไมพ อ - ใหเรงดําเนินการใหจุลินทรีย ทางนํ้า วันละ 2 คร้ังผรู บั การตรวจ ผูตรวจ1. ______________________________ ____________________________2. ______________________________3. ______________________________4. ______________________________
53 ใบงานที่ 1คําสั่ง ใหผ เู รียนจัดทาํ เอกสารรายงานผล การควบคุมตรวจสอบการขยายอาชีพ สูความมั่นคงของตนเอง หรือ สมั ภาษณผ ูประสบความสําเร็จในอาชพี ตามรูปแบบของเอกสารขา งตน
54เรอื่ งที่ 2 การเขยี นโครงการพฒั นาอาชพี ใหมคี วามม่นั คง 1. เหตผุ ลของการทาํ โครงการพฒั นาอาชพี สูความม่นั คง ในการเรยี นรูท ผี่ า นมาเปน เรอ่ื งของการทําแผนธรุ กจิ ตามปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพยี งท่ีใหค วามสําคัญกบั การใชเหตผุ ล การกําหนดทศิ ทางธุรกจิ ใหมีความพอดี และมีภูมิคุมกัน การกําหนดแผนปฏิบัติสรางความรอบรู และขับเคลือ่ นแผนสคู วามสําเร็จอยา งมีคณุ ธรรม ซ่ึงเปนเรื่องภายในของผปู ระกอบการขยาย-อาชพี เทานั้น แตการทาํ ธุรกจิ ที่จะตองพฒั นาออกไปจาํ เปน ตอ งใชท ุนเพ่มิ เติมหรอื ตองไดรบั ความชวยเหลือจากภาครัฐหรือเอกชน การใหความชวยเหลือดังกลาว ผูใหตองการทราบรายละเอียด การดําเนินงานชวยเหลือจากภาครัฐหรือเอกชน การใหความชวยเหลือดังกลาว ผูใหตองการทราบรายละเอียดการดาํ เนนิ งานมผี ลลพั ธเปนอยางไร มีผลที่เกิดอะไรบางและกระทบตอสังคมชุมชนอยางไร คุมคาที่จะใหการสนบั สนนุ หรือไม หรอื มีโอกาสท่จี ะสรา งกาํ ไร นาํ รายไดมาคนื สถาบนั ทางการเงนิ ไดห รอื ไม ดังนั้น จึงมีความจําเปนท่ีจะตองมีความรู ความเขาใจในการเขียนโครงการพัฒนาอาชีพ เพื่อนาํ เสนอขอรบั ความชวยเหลือหรือสรางความเชอ่ื ม่นั ใหกับแหลงทุน 2. การเขยี นโครงการ โครงการ เปนเอกสารภาพรวมของแผนธรุ กิจ เพอ่ื ใชน ําเสนอตอ สงั คมในการเผยแพรความคดิหรือใชนําเสนอเพอ่ื ขอความชว ยเหลือ สนับสนนุ เงนิ ทนุ ซงึ่ ประกอบดว ยสาระทแ่ี สดงใหเ ห็นความสําคัญและคณุ คา ของการดาํ เนินงาน ซ่ึงประกอบดวย 1) การเขยี นชือ่ โครงการ โดยท่วั ไป มี 2 องคป ระกอบ คอื (1) ขอความบงบอกวาทําอะไร (2) ขอความวาเปนของใครและ(3) นาํ เสนอใคร เชน “โครงสรา งขยายอาชีพเกษตรอนิ ทรีย ชุมชนบานคลองหาด นําเสนอขอการสนับสนนุ จากทางอาํ เภอคลองหาด” 2) การเขยี น ความสําคัญและหลกั การ เปน สาระสว นทบ่ี อกความสาํ คัญของการจดั ทําโครงการและหลักการดําเนนิ การ ซึง่ มีโครงสรา งการเขยี น ดังน้ี 2.1 โครงสรางการเขยี นความสําคัญ การเขยี นความสาํ คญั ในการขยายอาชพี ควรจะเปน สาระสาํ คญั ในธรุ กจิ ซึง่ ประกอบดวย 2.1.1 เขยี นบง บอกสภาวะแวดลอ มอาชีพ ไดแ ก (1) สภาพทด่ี นิ ส่ิงแวดลอ มทสี่ ง เสริมการดาํ เนินโครงการ (2) ผลิตผลอะไรทเี่ หมาะสมในการผลติ (3) ลักษณะคณุ ภาพผลผลติ ทลี่ กู คาตอ งการ (4) ลกู คา เปน ใคร อยา งไร
55 (5) ขายใหก ับใคร สว นแบง ทางการตลาดเปน อยางไร (6) จะสามารถเขาไปยึดตลาดสว นแบงตลาดไดร อ ยละเทา ไร 2.1.2 เขียนสรปุ ใหเ ห็นความสําคัญทเ่ี กี่ยวขอ ง (1) การสรา งงาน สรางรายไดใ หกบั ชมุ ชน (2) การมีสวนรวมสรา งความพอเพยี งดานตาง ๆ ใหกบั ชมุ ชน 2.2 การเขยี นหลักการ เปน ขอ ความตา ง ๆ เพอื่ บง บอกวา โครงการจะทําอะไร ใหใครทําแคไหน และทาํ อยา งไร ดังนี้ 2.2.1 จะทําอะไร ใหใคร ดังตัวอยาง - มงุ เนน ผลิตผกั ผลไมร ะบบเกษตรอินทรยี ขายใหก บั กลุมผูรักษาสขุ ภาพ 2.2.2 ทําอยางไรดังตัวอยาง - ใหความสําคัญกับการประยุกตระบบนิเวศธรรมชาติเขาสูระบบการเกษตร 2.2.3 ทําทไ่ี หน ดงั ตวั อยา ง - การดําเนินงาน จะเร่ิมตนท่ีแปลงเกษตรของผูทํา แลวสงเสริมการเรียนรูขยายเครอื ขา ยการปลูกผกั อนิ ทรียอ อกไป
56 2.3 ตัวอยางการเขยี นเหตผุ ลและหลกั การเหตผุ ลและหลกั การ การตดั สินใจดาํ เนนิ การจัดทาํ เกษตรอินทรยี มีเหตผุ ลมาจาก 1. สภาพทดี่ ินของหมูบานคลองหาด เปนทด่ี ินเปด ปา ใหม เพอ่ื ทาํ พชื ไรมาเพยี ง 5 ป เกษตรกรไมรจู กัและไมเ คยใชสารพษิ ฆา แมลงและปราบวัชพืชเขามาใช เปน พนื้ ท่ีสะอาดปราศจากสารพษิ 2. ถาหากดาํ เนนิ การผลิตพชื ผกั ผลไมในระบบเกษตรอินทรีย จะทําใหผลิตผลท่ีไดมา สะอาดไมมีสารพิษตกคา ง 3. ผักผลไมท่ีตลาดตองการ จะเปนผลผลิตท่ีไรสารพิษ มีการเจริญเติบโตไปตามธรรมชาติและรสชาติเปน ไปตามสายพันธุ 4. ขณะนกี้ ลมุ ผูรักษาสุขภาพมีจํานวนมากขึ้น เน่ืองมาจากการประชาสัมพันธความปลอดภัยของอาหาร ทําใหก ลุมคนกลุมน้ีสนใจซอ้ื อาหารไรส ารพษิ บรโิ ภคมากขน้ึ โดยลาํ ดบั 5. มีผูค า อาหารสุขภาพเขา มารับซ้ือถึงไรนา จํานวนไมจํากัด เพ่ือกระจายสินคาเขาสูรานคาอาหารสุขภาพ 6. ผลการศึกษาติดตามสวนแบงของตลาดอาหารสุขภาพ พบวา ขณะนี้มีผักผลไมเขาสูตลาดเพียงรอ ยละ 0.25 ของพืชผักผลไมท่ีปลูกในระบบเคมี เทานนั้ จึงอาจสรปุ ไดวา สวนแบงของตลาดยงั สงู มาก สามารถทําแลวขายได จะเปน โอกาสในการสรางงานสรางรายไดใหกับคนในชุมชนบานคลองหาดไดพัฒนาเศรษฐกิจเขาสูความพอเพียงตามอัตภาพของแตละครอบครัวที่เขารว มโครงการได จากเหตุผลดังกลา ว จงึ อาจสรปุ หลักการดําเนนิ งานไดด งั น้ี 1. เปนการดาํ เนินงานที่มงุ เนนการผลิตผัก ผลไมใ นระบบอินทรียข ายใหก บั กลุม ผูรกั ษาสุขภาพ 2. การดําเนินงานใหความสาํ คัญกบั การประยุกตระบบนิเวศธรรมชาติเขา สรู ะบบการเกษตร 3. การดาํ เนินงานจะเริม่ ตน ทีแ่ ปลงเกษตรของผูนํา แลวสงเสริมการเรียนรูขยายเครือขายการปลูกผกั อินทรียออกไป
573) การเขยี นเปาหมายโครงการ3.1 โครงสรา งการเขยี นเปา หมายโครงการ ประกอบดวยขอความบงชว้ี า + ปรมิ าณงาน + + บอกระยะเวลา ทาํ อะไร สาํ เรจ็ 3.2 การเขียนขอความเปา หมายโครงการ ควรพจิ ารณาสิ่งตอ ไป (1) ขอความบงชว้ี าทําอะไร ตอ งเปน เรือ่ งสําคัญ เปนหวั เร่ืองหลักของโครงการ (2) ปริมาณงานท่รี ะบตุ องมขี อ ความสามารถทาํ ไดจรงิ (3) ระยะเวลาสาํ เรจ็ ตองเหมาะสมกบั ปริมาณงาน และมีความเปนไปไดจริงท่ีจะทํา สําเรจ็ 3.3 ตัวอยา งขอ ความเปา หมายโครงการ จดั ตัง้ ครวั เรือนบา นคลองหาดใหท ําเกษตรอนิ ทรยี ครอบครัวละ 2 ไร จํานวน 200 ครอบครวั ใหแลวเสรจ็ ในเดอื นพฤษภาคม 2552 4) การเขียนวัตถปุ ระสงคโครงการ เปนขอความที่ขยายภาพของเปาหมายโครงการ ใหมองเห็นภาระงานท่ีจะตองทําใหสาํ เร็จ โดยมรี ายละเอียดการคิด การเขียน ดงั นี้ 4.1 วิเคราะหเ ปาหมาย กาํ หนดภาระงานท่ีควรทําแลวทําใหเ กิดความสาํ เรจ็ ตามเปาหมายโครงการได เชนวิเคราะหเ ปาหมาย กําหนดภาระงานทคี่ วรทําจดั ตั้งครวั เรอื น 1. ฝก อบรมศกึ ษาดงู านเกษตรอนิ ทรีย 2. จัดการสนับสนุนการจัดตงั้200 ครอบครัว ระบบเกษตรอินทรยี 3. ติดตามควบคมุ การ ดําเนนิ งาน
584.2 วเิ คราะหภาระงาน กาํ หนดลักษณะบงชค้ี วามสําเร็จ ดงั ตวั อยางนี้ภาระงานท่จี ะทํา ลกั ษณะบง ชค้ี วามสาํ เรจ็1. จดั ฝก อบรม - สามารถเขา ใจเห็นความสาํ คญั อาชพี เกษตรอนิ ทรีย2. จัดสนบั สนุน - สามารถดําเนินอาชีพเกษตรอินทรยี ไ ด3. ตดิ ตามและพัฒนา - อาชพี มคี วามเขม แข็ง4.3 เขยี นวัตถุประสงคโ ครงการตามโครงสรางนี้ ทําอะไร ใหใ คร เปน อยางไรเพือ่ ฝก อบรม เกษตรกรบานคลองหาด สามารถเขาใจเห็น ความสาํ คัญอาชพี เกษตรอินทรยี ตวั อยางวตั ถปุ ระสงคโครงการ1. เพ่ือฝกอบรมเกษตรกรบา นคลองหาดใหส ามารถเขา ใจ เหน็ ความสําคัญอาชีพเกษตรอนิ ทรียไ ด2. เพ่ือสนบั สนนุ เกษตรบา นคลองหาด ใหสามารถดาํ เนนิ การประกอบอาชพี เกษตรอนิ ทรียไ ด3. เพอื่ ตดิ ตามพฒั นาใหเ กษตรกรผูประกอบอาชีพเกษตรอินทรีย มคี วามเขมแขง็ ในอาชพี ได 5. การเขียนผลผลติ ของโครงการ การเขยี นผลผลิตของโครงการเปนการเขียนส่ิงที่จะเกิดขึ้นอันเน่ืองมาจากโครงการอยางมีเหตุมีผล ดวยการนําวัตถุประสงคโครงการมาวิเคราะห กําหนดผลผลิตท่ีควรจะเกิดตามตัวอยางวตั ถปุ ระสงคท ี่ 1 ขอ ความในวตั ถปุ ระสงค ผลผลติ ทีค่ วรจะเกดิ1. ฝกอบรมเกษตรกร 1. มผี ผู า นการฝก อบรม 60 คน2. เขาใจและเห็นความสําคญั ของเกษตรอนิ ทรยี 1.1 บอกวิธกี ารพัฒนาคณุ ภาพดินได 1.2 บอกวิธีการเพาะปลูกพชื ใน ระบบเกษตรอินทรียได 1.3 บอกวิธกี ารอารกั ขาพชื ในระบบ เกษตรอนิ ทรยี ไ ด
59 6. การเขยี นวิธีดําเนินงาน เปน การเขยี นเรียงลาํ ดับในแตละจุดประสงค โดยมขี นั้ ตอนการเขยี นดงั นี้ 6.1 ยกขอความ วตั ถุประสงคและผลไดโครงการมาเปน ตวั ตั้ง 6.2 ดําเนนิ การวเิ คราะหผ ลผลิตแตล ะตวั เพอ่ื กําหนดกจิ กรรม ขน้ั ตอนวธิ กี ารดาํ เนินงานใหเกดิ ผลผลิต 6.3 ระบเุ กณฑชี้วดั ความสาํ เร็จของงาน 6.4 กําหนดระยะเวลาดําเนินงานทเ่ี ปนจริง ตวั อยา งการเขยี นวธิ ดี าํ เนินงาน6. วธิ ีดาํ เนินงาน 6.1 วิธีดาํ เนนิ งานตามจุดประสงคที่ 1 : เพื่อฝกอบรมเกษตรบานคลองหาด ใหสามารถเขาใจเห็น ความสําคัญอาชีพเกษตรอินทรียผลผลิต กจิ กรรมขน้ั ตอนวธิ ีดาํ เนินงาน เกณฑช้ีวัดความสําเร็จ ระยะเวลา ของงาน (KPI)1. มีผผู านการอบรม 1. ประชาคมหมบู า นช้ีแจงรบั สมคั ร 100% ประชาคม 2 คร้งั60 คน ผูส นใจเขา รว มโครงการ2. ผเู ขา อบรมมี 1. จัดสัมมนาใหมองเหน็ ภาพรวมของ 1. 80% ของผเู ขา รับความรู ความเขา ใจ เกษตรอนิ ทรีย การอบรมบอกวิธีการ2.1 การพัฒนาดนิ 2. ศกึ ษาดงู านทีไ่ รท นเหนื่อย พัฒนาดนิ ได2.2 การเพาะปลกู 2.1 ศึกษา สังเกตคณุ ภาพดนิ 2. 80% ของผูเ ขารับ2.3 การอารักขาพชื 2.2 ศึกษา สงั เกตวธิ กี ารเพาะปลกู การอบรมบอกวธิ กี าร 2 วัน 2.3 ศกึ ษา สงั เกตวธิ กี ารอารกั ขาพชื เพาะปลกู เกษตร 3. เปด เวทสี มั มนาแลกเปล่ียนเรยี นรกู ับ อนิ ทรียไ ด บุคลากรของไรทนเหน่อื ย 3. 80% ของผเู ขารว ม 4. สรุปผลการศึกษาสังเกตและ การอบรม บอกวิธีการ การสัมมนา อารักขาพชื ได3. เห็นความสําคญั 3. ทบทวนสภาพเปน จริงของตนเองกับ 80% ของผเู ขา รับการ 2 วนัอาชีพเกษตรอินทรยี ประสบการณท่ไี ดรบั มาแลว รว มกัน อบรมเหน็ ความสาํ คัญ หาแนวทางของตนเอง ของอาชีพเกษตร อินทรีย
60 7. การเขียนงบประมาณดําเนินการ เปนการนาํ กิจกรรมขน้ั ตอนดาํ เนินการ มาวิเคราะหร ายละเอยี ดของรายจายแลวจัดทําเอกสารบรรจใุ นโครงการ ตามตวั อยาง ดงั น้ี ตัวอยา งการเขยี นรายละเอยี ดงบประมาณ7. งบประมาณดําเนินการ รวมงบประมาณดาํ เนินการท้ังสน้ิ 350,000 บาท มรี ายละเอียดการจา ย ดงั น้ี รายการจาย รายละเอียดการจาย งบประมาณ** การพัฒนาดนิ คาจา งไถบุกเบิก 120 ไร 500 บาท 60,000 บาท คาจางไถแปล 120 ไร 300 บาท 36,000 บาท คา เมล็ดพนั ธุปยุ พชื สด 120 ไร 5 กก. 20 บาท 12,000 บาท 8. การเขยี นผลดาํ เนินโครงการ เปน การนาํ ผลไปวเิ คราะหว า ถาการดําเนินงานเกิดผลผลิตตามท่ีกําหนด จะมผี ลทเ่ี กดิอะไรบาง และมีผลกระทบอยางไรทท่ี ําใหมองเห็นคณุ คาของโครงการ ตามตัวอยา ง ดังน้ี8. ผลดําเนินโครงการ หากการดําเนนิ การเกดิ ผลผลติ ดงั ที่กําหนดไว จะมีผลที่เกิดตามมาและผลกระทบ ดังน้ีผลผลิต Output ผลทีเ่ กดิ Effect ผลกระทบ Impact1. มผี ูผา นการอบรม 60 คน 1. โครงสรางความรเู กษตรเปลยี่ น 1. เกดิ ชมุ ชนแหง การเรยี นรเู กษตร- อนิ ทรยี 2. ผูเ ขารับการอบรมมี 2. ความคดิ ของเกษตรกรให 2. การลดรายจา ยของชุมชนความรคู วามเขา ใจเกษตร- ความสําคัญกบั การประยกุ ตใ ชอนิ ทรยี ปจ จยั ภายในใหมีคณุ คาสงู ขนึ้3. ผเู ขารบั การอบรมเห็น 3. มีการประกอบการอาชพี เกษตร 3. ระบบเศรษฐกจิ ยกระดับเขาสคู วามความสาํ คัญอาชีพเกษตร- อนิ ทรยี ข ้ึนในชุมชนบานคลองหาด อยูดีมสี ุขอนิ ทรีย แบบขนาดใหญ
61เรอื่ งท่ี 3 การตรวจสอบความเปนไปไดและปรับปรุงแกไ ขโครงการกรอบแนวความคิด การจดั ทาํ โครงการแผนงานพฒั นาอาชพี ใหมคี วามมั่นคง มกี รอบแนวการดําเนนิ งานดงั นี้ขัน้ ตอนพฒั นา กําหนดโครงสราง โครงการ โครงการ วิเคราะหสรุปความตองการพฒั นา 1. เปาหมายโครงการ 1. ผลการวิเคราะหศ กั ยภาพอาชีพ 2. จุดประสงคด าํ เนนิ งาน 2. รายงานผล กาํ กับ ดแู ล 3. ลักษณะบง ชคี้ วามสําเร็จ 4. ผลผลิต วเิ คราะหทรพั ยากรดําเนนิ งานทมี่ อี ยู กาํ หนดแผนงานกระบวนการ 1. แผนงานกระบวนการการตลาด 1. เงนิ ทุน 2. แผนงานกระบวนการการผลติ 2. แรงงาน 3. กําหนดผลที่เกดิ และผลกระทบ 3. อปุ กรณ 4. ระบบงาน ตัดสินใจ ดาํ เนินการ วิเคราะหแผนงานกระบวนการขน้ั ตอนดาํ เนนิ 1. ความเปน ไปไดท ่จี ะบรรลุผล P 1. กาํ หนดแนวปฏบิ ตั ิ โครงการ ตามลกั ษณะบง ชี้ความสาํ เรจ็ AD 2. ทาํ งานตามทกี่ าํ หนด ผลที่เกดิ ผลกระทบ 3. ตรวจสอบขอ บกพรอง C 4. ติดตาม แกไ ข พัฒนา วิเคราะหผลผลติ ผลท่ีเกิด ตดั สินใจ ทําตอ /ยกเลกิ และผลกระทบ ตัดสินใจ ยกเลิก 1. ผลผลิตไดต ามเกณฑเ ปาหมาย 2. ผลท่เี กดิ และผลกระทบท่ีบง ช้ี ความมน่ั คง ทาํ ตอ พัฒนา
62 จากแผนภูมิ แสดงใหเห็นวาในข้ันตอน การจัดทําโครงการแผนงานพัฒนาอาชีพใหมีความม่ันคงเปน การทาํ งานบนฐานความรูข องตนเอง ตองอาศัยประสบการณก ารเรยี นรจู ากการทําแผนธรุ กจิโครงการขยายอาชพี การประเมินศกั ยภาพของการขยายอาชีพ และการกํากบั ดูแลการขยายอาชีพท่ีมีการปฏิบัตจิ ริง ดงั น้นั จงึ อาจกลา วไดวา การจัดทําโครงการแผนงานพฒั นาอาชีพใหมีความม่ันคง จะเปนประสบการณทีใ่ ชดําเนนิ การตอ เนือ่ งไปเปนระยะ ๆ จึงอาจสรุปพฒั นาการการเรยี นรูของผูเรียนทจี่ ะมาสูการจัดทาํ โครงการแผนงานพฒั นาอาชีพสคู วามม่นั คงไดด ังนี้ - การใชความรูส รางความเขม แข็ง มัน่ คงยั่งยืน - ระบบความม่นั คงในอาชพี- การใชนวตั กรรมเทคโนโลยใี น การจัดทําแผนพัฒนาอาชีพ อาชีพเพ่ือความม่นั คง ใหมคี วามมนั่ คง- การตรวจสอบความพรอม ทักษะการขยายอาชีพเพื่อความม่ันคง- การจดั ทําแผนธรุ กจิ- การกํากับ ดแู ล การขยายอาชพี - การวิเคราะหศ กั ยภาพเพ่อื สรา ง ธุรกิจใหม คี วามมนั่ คง - การกาํ กบั ดูแลการขยายอาชพี สูความมัน่ คง จากแผนภมู ิ ทําใหเราเหน็ ความสําคัญของการเรียนรูท่ีผานมา ไดรับประสบการณเปนฐานของการจดั ทําแผนพฒั นาอาชีพใหม คี วามม่นั คง
631. การวเิ คราะห สรปุ ความตอ งการพัฒนาเพ่ือปรับปรุงโครงการ1.1 การวเิ คราะหสรปุ ความตองการพัฒนา ดวยการนําผลการวิเคราะหศักยภาพอาชีพและรายงานผลกํากับ ดูแลมาจําแนกวา มีอะไรบางท่ีสงผลกระทบตอความม่ันคงในอาชีพท่ีสําคัญใหนาํ มาจดั ลําดบั กาํ หนดเปน ความตองการพฒั นา ก. ผลการวเิ คราะหศ ักยภาพอาชีพจากตัวอยางพบองคประกอบทีม่ ีศักยภาพตํา่ (ต่าํ กวา 0.5)จําเปน ตองพัฒนา ใหมศี กั ยภาพตอความม่ันคงในอาชพี สมควรท่ีจะนํามาเปนความตอ งการพฒั นา ดังนี้(1) การจดั การรายได(2) การจัดการลดตน ทนุ(3) การสงมอบผลผลติข. รายงานผลกาํ กับดแู ล เปนขอ มูลสําคญั ท่เี รานาํ มากาํ หนดความตองการพัฒนา ดังนี้ - การปนเปอ นโลหะหนกั ในปยุ หมกั จากขอมูลดังกลาว จึงสามารถระบุความตองการพัฒนาอาชีพใหมีความม่ันคงประกอบดว ย(1) การจดั การรายได(2) การจดั การลดตน ทนุ(3) การสง มอบผลผลิต(4) การปนเปอนโลหะหนักในปยุ หมกั1.2 การกําหนดโครงสรางโครงการ ดวยการนาํ ความตอ งการพัฒนาแตล ะองคป ระกอบมาวเิ คราะห ตวั แปรภายในวา มีตวั แปรอะไรท่เี ปน ความตอ งการท่ีแทจริง เพราะการทาํ แผนพัฒนาอาชีพใหมคี วามม่นั คงน้ัน จะตองการพฒั นาสิง่ ทีจ่ ําเปน จรงิ ๆความตอ งการพัฒนา ตวั แปรภายใน ตัวแปรทีเ่ ปน ความ ลกั ษณะความตอ งการ ตองการทีแ่ ทจ ริง1. การจัดการรายได 1.1 คา เสื่อมเครอ่ื งมอื - การแบง ปน 1. การกําหนดอตั ราเคร่อื งจักรกล ผลประโยชน แบง ปน ผลประโยชน1.2 ทนุ ในผลติ ผล 2. ทัศนคตขิ องผูร ว ม1.3 เงินออมขยายทุน ลงทนุ1.4 การแบง ปน 3. เงินตอบแทนสรา ง- ผลประโยชน ขวัญกําลงั ใจใหก ับ ผูรวมงาน
64 จากตวั แปรความตองการทแ่ี ทจรงิ และผลการวิเคราะหส ภาวะความตองการท้ังหมดจะถกู นาํ ไปกาํ หนดเปนเปาหมายโครงการ จุดประสงคด ําเนินงาน ลักษณะบงช้ีความสําเร็จและรายไดของการพฒั นาสคู วามมั่นคง2. การวเิ คราะหทรัพยากรดาํ เนนิ งานทีม่ อี ยู เพื่อกาํ หนดแผนงานกระบวนการ 2.1 การวเิ คราะหท รพั ยากรดาํ เนนิ งานทีม่ ีอยู มีจุดประสงค เพอ่ื ใหการกําหนดแผนงานกระบวนการดาํ เนนิ งานอยูบ นความพอดี ไมสรา งปญหาดําเนินงาน 2.2 การกาํ หนดแผนงานกระบวนการเพอื่ การพัฒนาอาชพี สูค วามมน่ั คง มกั จะเก่ยี วขอ งกบักระบวนการผลติ กระบวนการการตลาด ดังนั้น แผนงานกระบวนการจะตองถูกตีกรอบไวเพียงทรัพยากรดาํ เนนิ งานทีม่ อี ยู ไมจ าํ เปนท่ีจะตองจัดการพัฒนาใหสําเรจ็ ในครง้ั เดียว แตหากจะวางแผนเปนระยะ ๆ ใหสมั พันธก บั ทุนดําเนนิ การทีจ่ ะเกดิ ตอมาโอกาสของความมนั่ คงจะเกดิ ขนึ้3. การวิเคราะหแผนงานกระบวนการเพอื่ ตดั สนิ ใจดาํ เนนิ การ เปน การวเิ คราะหความเปนไปไดข องแผนงานกระบวนการทีจ่ ะนําไปใช มวี ิธีดาํ เนนิ งาน 2 ลักษณะ 1. การวเิ คราะหโ ดยใชแบบวเิ คราะหค วามเปนไปไดข องคณะทํางานเปนการดําเนนิ การใหคณะทาํ งานทกุ คนไดคดิ ตัดสินอยา งอิสระตวั อยา ง การวิเคราะหค วามเปน ไปไดของการทาํ แผนกระบวนการไปใชจริง (โดยจะทํางาน 5 คน) การวิเคราะหต ดั สนิ ใจจุดประสงคโครงการ แผนงาน กระบวนการ ความตรงระหวา ง โอกาสความสาํ เรจ็ ผลการ ตามจดุ ประสงค แผนงานกระบวนการ วเิ คราะห กับจดุ ประสงค 0.85 0.85 ตรง ไมตรง มาก นอ ย 1.0 1 0 543211. เพอ่ื พัฒนาระบบ 1.1 การกาํ หนดสว นแบง คา เฉลย่ี 4 1 4---1 การจดั การรายได ราคา อุปกรณ 1.2 การกาํ หนดสว นแบง 4 1 4---1 เพอื่ การสะสมเพิม่ ทนุ 5 - 5---- 1.3 การกาํ หนดอตั ราสว น แบงปน ผลประโยชน
65 การวเิ คราะหต ัดสนิ ใจจุดประสงคโครงการ แผนงาน กระบวนการ ความตรงระหวาง โอกาสความสาํ เรจ็ ผลการ ตามจดุ ประสงค แผนงานกระบวนการ วิเคราะห กบั จุดประสงค 0.90 0.73 ตรง ไมต รง มาก นอย 1.00 0.813 1 0 54321 0.68 1.002. เพ่อื ลดตน ทุน 2.1 ใชแ กลบรองพื้นคอกแทน 4 1 32- - - การเล้ยี งหมู การใชนํา้ ลา งคอก 1.00 3 2 3--2-3. การสง มอบผัก 2.2 ใชใบมนั เทศ แทนอาหาร ผลไม สําเรจ็ รปู 5 - 5---- 5 - 32- - - 2.3 ใชม ลู ปส สาวะหมูทําแกส 2.4 นํ้าลนจากบอ แกสใชเปน ปยุ 5- 1- 4- - 5- 5- - - - ปลกู มนั เทศ 3.1 จดั หารถบรรทกุ ผลผลติ 5- 5- - - - 3.2 จดั การหีบหอใหม ี เครอื่ งหมายการคา และ รายละเอยี ดแหลงผลิต 3.3 แสดงผลการตรวจสอบ สารปนเปอ นจากตาราง มีผลการวิเคราะหสามารถอธบิ ายได ดงั น้ี 1) ทกุ จุดประสงคแ ละทกุ กจิ กรรมมีความตรงและโอกาสความกา วหนาตามจดุ ประสงค มีคะแนนสงู กวาเกณฑ 0.5 ทกุ รายการ 2) จงึ อาจสรุปไดวาแบบวางกระบวนการใหดําเนินการได 2. นาํ ผลการวเิ คราะหมารว มกันพิจารณาซาํ้ อกี ครัง้ โดยใชความรูป ระสบการณของทุกคนพิจารณาอยา งรอบคอบแลว ตัดสนิ ใจจะใชดาํ เนินการหรอื ไม4. วเิ คราะหผลผลติ ผลทีเ่ กิดและผลกระทบ การวิเคราะหผลผลิต ผลท่ีเกิดและผลกระทบ มีเปาหมายเพื่อตัดสินใจวา ผลเหลานี้สามารถบง ชีถ้ ึงความมนั่ คงทีจ่ ะดําเนินการตอ ไปหรอื ไม ดงั ตัวอยาง
66ตวั อยา ง การวเิ คราะห ผลผลติ ผลท่ีเกิด และผลกระทบและโอกาสความมนั่ คงในการขยายอาชพีจุดประสงคท่ี 1 เพือ่ ลดตนทนุ การเล้ียงหมู แผนงาน ผลผลติ ผลทเี่ กดิ ผลกระทบ โอกาสความมน่ั คงของการขยายอาชพีกระบวนการ Output Effect Impact มาก นอ ย 5 4 3 211. ใชแกลบรอง ไดปยุ หมกั จาก กล่ินเหม็น ชุมชนไมพ้ืนคอกแทนการ แกลบและ หมดไป ตอ ตานธุรกิจ - - - -ลางดวยนา้ํ มลู หมู2. ใชใบมนั เทศ ลดรายจาย ใบมันเทศ ประสิทธภิ าพเปนอาหารแทน คา อาหาร สามารถ การหมุนเวียน - - - -อาหารสําเรจ็ รปู สาํ เร็จรูป ตวั ละ เปล่ียนรูป ปจ จยั ภายใน 1,500 บาท สรางมลู คาเพิม่ สงู ข้นึ3. ใชมูลและ ไดแกสหุงตม ลดรายจา ยซือ้ ประสทิ ธิภาพปสสาวะใน และแสงสวาง แกส LPG การหมุนเวยี นบริเวณเก็บนา้ํ ปจ จัยภายใน - - - -เก็บอาหารไปทํา สงู ขน้ึแกสชวี ภาพ4. น้ําและกากมลู - ปยุ หมกั แหง ลดคา ใชจ าย ดินมคี ณุ ภาพหมูจากบอ แกส - ปุยนํา้ ชวี ภาพ ปยุ เคมี มีอนิ ทรยี วัตถุใชเ ปน ปยุ ใส ใหอ าหารแกพืช - - - -แปลงปลูกมนั สงู ขน้ึเทศ จากตวั อยา งเปนการนําผลได ผลที่เกิด และผลกระทบท่ีปรากฏจริงนํามาวิเคราะหดวยเหตุ ผล และประสบการณของบุคคลวา ส่ิงเหลานี้สามารถบงช้ีและเปนโอกาสของการขยายอาชีพใหมัน่ คงไดเพียงใด หากผลการวิเคราะหอ อกมาคอ นขางตาง เราจะสามารถตัดสินใจ ยกเลิก หรือพัฒนาทําตอ ไปไดสรปุ การจัดทาํ แผนพฒั นาอาชพี ใหม ีความม่นั คง เปนภาวะงานที่ตองดาํ เนนิ การตอเน่อื ง เพอ่ื ยกระดับความมน่ั คง การดาํ เนนิ งาน จาํ เปน ตอ งเร่มิ ตน จากฐานความรู ผลการดําเนินงานขยายอาชีพตามแผนธุรกิจท่ีจะตอ งมกี ารวางแผน ทาํ งานตามแผน ตรวจตดิ ตาม หาขอ บกพรอ ง และปฏิบัตกิ ารแกไขขอบกพรอง แลวนําสารสนเทศเหลา นั้นมากาํ หนดความตอ งการพฒั นายกระดบั ความมัน่ คงเปน ระยะ ๆ
67 ใบงานที่ 1คําส่ัง ใหผูเรียนวิเคราะหผลผลิต ผลท่ีเกิด ผลกระทบและโอกาสความมั่นคงในการขยายอาชีพของ ตนเอง หรอื รวมเรียนรใู นการวเิ คราะหก บั ผปู ระสบความสําเรจ็ ในอาชพี ของชุมชนทต่ี นเองสนใจ ใบงานท่ี 2คาํ สัง่ ใหผเู รยี นจัดทาํ แผนและโครงการพฒั นาอาชีพสคู วามม่นั คงของตนเองหรือรวมเรียนรูกับผูประสบ- ความสําเรจ็ ในอาชีพของชมุ ชน โดยมีประเดน็ ในการจดั ทํา ดังน้ี 1.1 การลดความเสี่ยงที่จะสูความมน่ั คง 1.2 คุณธรรมในการประกอบอาชพี ท่ีจะทาํ ใหสคู วามม่นั คง 1.3 การพฒั นาคณุ ภาพผลผลิตหรือบริการท่ีจะสูความมนั่ คง 1.4 การลดตน ทุนการผลติ หรือบรกิ ารท่จี ะสคู วามมน่ั คง 1.5 การสงมอบผลผลิตหรอื การใหบ ริการที่จะสูค วามมั่นคง 1.6 การสรา งความปลอดภัยใหแ กแ รงงาน และผูบ ริโภคหรือผูร บั บรกิ าร 1.7 การจดั การรายได ทส่ี ูความม่ันคง
68 คณะผูจดั ทาํทีป่ รึกษา1. นายประเสริฐ บญุ เรอื ง เลขาธิการ กศน.2. ดร.ชัยยศ อิ่มสวุ รรณ รองเลขาธกิ าร กศน.3. นายวัชรนิ ทร จาํ ป รองเลขาธกิ าร กศน.4. ดร.ทองอยู แกว ไทรฮะ ทีป่ รึกษาดานการพัฒนาหลกั สูตร กศน.5. นางรักขณา ตณั ฑวฑุ โฒ ผอู ํานวยการกลมุ พฒั นาการศกึ ษานอกโรงเรยี นผเู ขียนและเรียบเรียง ขาราชการบํานาญนายอุทยั หนูแดง ผูอ ํานวยการ กศน. อาํ เภอนครชัยศรี จงั หวัดนครปฐม กลุมพัฒนาการศึกษานอกโรงเรียนผบู รรณาธิการ และพัฒนาปรบั ปรงุ กลุมพัฒนาการศึกษานอกโรงเรยี น กลุมพัฒนาการศึกษานอกโรงเรยี น1. นายพชิ ติ แสงลอย กลมุ พัฒนาการศึกษานอกโรงเรยี น2. นางดษุ ฎี ศรวี ฒั นาโรทยั กลุมพัฒนาการศกึ ษานอกโรงเรยี น กลุมพฒั นาการศกึ ษานอกโรงเรียน3. นางพรทิพย เข็มทอง กลมุ พฒั นาการศกึ ษานอกโรงเรียน กลมุ พฒั นาการศกึ ษานอกโรงเรยี น4. นางสาวเยาวรัตน คําตรงคณะทาํ งาน มั่นมะโน1. นายสุรพงษ2. นายศุภโชค ศรีรัตนศิลป3. นางสาววรรณพร ปทมานนท4. นางสาวศริญญา กุลประดษิ ฐ5. นางสาวเพชรินทร เหลอื งจิตวัฒนาผ้พู ฒั นาและปรบั ปรุงครังที (วนั ที - พฤศจกิ ายน )1. นางอัญชลี ธรรมวธิ กี ุล2. นางดษุ ฎี ศรีวฒั นาโรทัย3. นายสธุ ี วรประดษิ ฐ4. นางสาวกฤษณา โสภี5. นายสุภาพ เมอื งนอย6. นางสาวทพิ วรรณ วงคเ รือน
69ผูพ ิมพตนฉบบั กลุม พฒั นาการศกึ ษานอกโรงเรียน กลมุ พัฒนาการศึกษานอกโรงเรียน1. นางสาวเพชรินทร เหลอื งจติ วฒั นา กลุมพฒั นาการศกึ ษานอกโรงเรยี น2. นางสาวปยวดี คะเนสม3. นางสาวชาลินี ธรรมธิษา กลุมพัฒนาการศกึ ษานอกโรงเรียนผูออกแบบปก นายศุภโชค ศรีรัตนศลิ ป
70คณะผปู รบั ปรงุ ขอมลู เก่ยี วกบั สถาบนั พระมหากษตั ริย ป พ.ศ. 2560ที่ปรกึ ษา จาํ จด เลขาธิการ กศน. หอมดี ผตู รวจราชการกระทรวงศึกษาธิการ1. นายสุรพงษ ปฏิบตั หิ นาทร่ี องเลขาธิการ กศน.2. นายประเสริฐ สขุ สเุ ดช ผูอํานวยการกลมุ พฒั นาการศึกษานอกระบบ และการศกึ ษาตามอัธยาศยั3. นางตรีนชุ กลุมพฒั นาการศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศยัผปู รบั ปรุงขอมลูนางสาวทิพวรรณ วงคเรอื นคณะทํางาน1. นายสุรพงษ มั่นมะโน กลมุ พฒั นาการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศยั2. นายศุภโชค ศรรี ตั นศลิ ป กลมุ พฒั นาการศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศัย กลมุ พฒั นาการศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศยั3. นางสาวเบญ็ จวรรณ อาํ ไพศรี กลมุ พฒั นาการศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศัย4. นางเยาวรัตน ปน มณีวงศ กลุม พฒั นาการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย กลมุ พฒั นาการศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย5. นางสาวสลุ าง เพ็ชรสวาง กลมุ พฒั นาการศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศัย6. นางสาวทิพวรรณ วงคเ รอื น กลมุ พฒั นาการศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศยั7. นางสาวนภาพร อมรเดชาวัฒน8. นางสาวชมพูนท สงั ขพ ิชยั
Search
