10.ปราจีนบุรี

แนวทางการพัฒนา 1. รายการข้อมูลท่ีขาดหายไปมแี นวทางการดาเนินการดังนี้ 1.1 รายการข้อมูลท่ีผู้ประกอบการเป็นเจ้าของข้อมูล การดาเนินการใน ระยะแรกหน่วยงานที่เก่ียวข้องจะตอ้ งประสานและขอความร่วมมือกับผู้ประกอบการซึ่งเป็นแหล่งช้อ มูลโดยตรง ส่วนในระยะต่อไปจังหวัดควรที่จะให้หน่วยงานภาคเอกขนที่เป็นตั วแทนของ ผู้ประกอบการหรือตัวผู้ประกอบการด้านการท่องเที่ยวได้เข้ามามีส่วนร่วมกับจังหวัด โดยแต่งตั้งให้ เปน็ คณะกรรมการสถิติจงั หวดั หรือเปน็ คณะทางาน เพื่อเปน็ ภาคีเครือข่ายให้กับจังหวัดในการจัดหา/ จดั เก็บข้อมลู ในสว่ นของภาคเอกชนตอ่ ไป 1.2 รายการข้อมูลท่ีกิจกรรมท่ีกาหนดไว้ยังมิได้มีการดาเนินการให้เห็นอย่าง เป็นรูปธรรม ซ่ึงจะส่งผลกระทบต่อการท่องเที่ยวของจังหวัดน้ัน จังหวัดควรจะต้องประสานงานกับ หน่วยงานทีเ่ กีย่ วขอ้ งเพื่อกาหนดหน่วยงานรบั ผดิ ชอบการดาเนินการในกจิ กรรมดังกล่าว 1.3 รายการข้อมูลท่ีหน่วยงานราชการท่ีเก่ียวข้องมีข้อมูลแต่ยังไม่มีการนามา จัดเก็บอย่างเป็นระบบน้ัน จังหวัดควรมีการบริหารจัดการการจัดเก็บข้อมูลอย่างเปน็ ระบบ โดยกาหนด หน่วยงานผู้รับผิดชอบการจัดเก็บข้อมูลในแต่ละด้านให้ชัดเจน จัดทาคู่มือการจัดเก็บข้อมูลเพื่อ พัฒนาศักยภาพการจัดเก็บข้อมูลของหน่วยงานต่างๆ ให้มีความถูกต้อง สมบูรณ์ ทันสมัยและพร้อม ใชง้ านได้ตลอดเวลา 2. การพัฒนาการจดั เกบ็ ขอ้ มลู ในภาพรวม 2.1. มีการบรหิ ารจัดการการจัดเก็บข้อมูลอย่างเป็นระบบ โดยใช้หลักการการมี ส่วนร่วมเพื่อบูรณาการการทางานร่วมกันของทุกภาคส่วน ท้ังภาครัฐและเอกชน โดยอาจใช้รูปแบบ การจัดตั้งคณะทางานของจังหวัดข้ึนมาเพื่อรับผิดชอบการดาเนินการในการจัดเก็บข้อมูลอย่างเป็น ระบบ ไดแ้ ก่ การกาหนดหน่วยงานผรู้ บั ผดิ ชอบการจัดเก็บขอ้ มูลสาหรับรายการข้อมูลต่างๆ ให้ชัดเจน การบริหารจัดการการรับส่งเชื่อมโยงข้อมูลกันระหว่างหน่วยงานผู้รับผิดชอบการจัดเก็บข้อมูล/ จังหวัด/หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง การกากับติดตามให้มีการจัดเก็บข้อมูลให้ครบถ้วนและสม่าเสมอ เพือ่ ให้ไดข้ อ้ มลู ที่ถกู ตอ้ ง สมบรู ณ์ ทันเวลา สาหรบั ใชใ้ นการตัดสินใจ/กาหนดทิศทางของจงั หวดั 2.2. กาหนดกรอบในการจัดเก็บข้อมูลให้ชัดเจน โดยระบุผู้รับผิดชอบใน การจัดเก็บและรายงานข้อมลู ในแตล่ ะด้าน กาหนดให้มีการเผยแพร่ข้อมูลให้หน่วยงานในจังหวดั ได้รับ ทราบ เพื่อประโยชน์ท่ีจะได้มีการนาข้อมูลมาใช้ประกอบการวางแผนและการตัดสินใจในทุกระดับ และปอ้ งกนั การจัดเกบ็ ข้อมลู ซา้ ซอ้ นกัน 2.3. พัฒนาศักยภาพการจัดเก็บข้อมูลของหน่วยงานต่างๆ ให้มีความถูกต้อง ตามหลักวิชาการ ให้มีความสมบูรณ์ ทันสมัย พร้อมใช้งานได้ตลอดเวลา โดยให้มีการจัดทาคู่มือ การจัดเก็บข้อมูล การกาหนดคานิยาม/คาอธิบายไว้ชัดเจน เพ่ือให้หน่วยงานได้ยึดเป็นแนวทาง การดาเนนิ การ 2.4. ประชุมช้ีแจงทาความเข้าใจเกี่ยวกับความสาคัญของการจัดเก็บข้อมูล และการใช้ประโยชน์จากข้อมลู ให้เจ้าหนา้ ทใ่ี นหน่วยงานไดร้ ับทราบ/สรา้ งการยอมรับ 2.5. ดาเนินการอบรมเจ้าหน้าท่ีผู้รับผิดชอบการจัดเก็บข้อมูล ให้มีความรู้/ ความเขา้ ใจเกี่ยวกบั การจัดเกบ็ การประมวผลข้อมูล และการใช้ข้อมูล ซึ่งการดาเนินการในเร่ืองนี้ต้อง ทาอยา่ งจริงจังและต่อเน่ือง และควรมกี ารประเมนิ ผล/ตดิ ตามการปฏบิ ัติงานของเจ้าหนา้ ทด่ี ้วย แผนพัฒนาสถติ ริ ะดับพ้ืนทจ่ี ังหวัดปราจนี บรุ ี 66

การพฒั นาคณุ ภาพของข้อมลู และการประสานข้อมูลมหภาค 1. การพัฒนาคุณภาพข้อมูลจังหวัดเป็นเร่ืองท่ีมีความสาคัญ เพราะจังหวัดจะนา ข้อมูลที่ได้จัดทาข้ึน มาใช้ในการตัดสินใจดาเนินการในเร่ืองต่างๆ ข้อมูลท่ีดีต้องมีการพัฒนาอย่าง ต่อเน่ือง เพ่ือให้ข้อมูลมีความครบถ้วน /สมบูรณ์ สอดคล้องกับความต้องการของจังหวัด และเป็น ข้อมูลท่ีถูกต้องตามเวลา การวางยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวดั ในปัจจุบนั มุ่งเน้นท่ีจะพัฒนาศักยภาพ ของจังหวัดในด้านต่างๆ ให้เทียบเคียงกับระดับสากล ดังน้ันข้อมูลของจังหวัดที่จะนามาใช้ใน การตัดสนิ ใจจึงควรประกอบด้วยขอ้ มลู ทง้ั ในระดบั พนื้ ที่และระดับมหภาคทเ่ี กีย่ วขอ้ ง 2. การกาหนดยทุ ธศาสตรด์ า้ นการท่องเที่ยวของจังหวัด น้นั ควรนาข้อมูลดา้ นการ ท่องเท่ียวในระดับกลุ่มจังหวัด และระดับประเทศมาเป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจในการกาหนด ยุทธศาสตร์ทางด้านน้ีของจังหวัดด้วย สาหรับการดาเนินการในการจัดทาข้อมูลสถิติทางการในคร้ังนี้ จะเป็นการพิจารณาจัดทาข้อมูลในระดับพื้นท่ีก่อน เพื่อให้จังหวัดได้รับทราบข้อมูล/ศักยภาพภายใน จังหวัดของตน ในระยะต่อไปจังหวัดควรใช้กลไกคณะทางานจัดทาข้อมูลในระดับมหภาค โดยประสานกับหน่วยงานหลักท่ีเกี่ยวข้อง เพ่ือให้ได้ข้อมูลท่ีจะนามาพิจารณาเชื่อมโยงกับข้อมูล ทส่ี าคัญและจาเป็นดา้ นการท่องเท่ียวในระดับพนื้ ที่(จงั หวดั และกลุ่มจังหวดั ) กับระดับประเทศ เพื่อให้ การพัฒนาการท่องเที่ยวของจังหวัดปราจีนบุรีสอดรับกับนโยบายของประเทศ โดยยังคงจุดขาย ด้านการท่องเที่ยวเชิงนิเวศของจังหวัดปราจีนบุรีไว้เพ่ือการพัฒนาการท่องเที่ยวของจังหวัดท่ียั่งยืน ต่อไป ทั้งน้ี จังหวัดควรสนับสนุนให้มีการนาแผนพัฒนาสถิติระดับจังหวัดไปใช้ ประโยชน์ โดยใช้ข้อมูลสารสนเทศเป็นเครื่องมือหลักในการตัดสินใจและพัฒนา แทนการตัดสินใจ ด้วยประสบการณ์ ในการจัดทาแผนยุทธศาสตร์และแผนปฏิบัติราชการประจาปีของจังหวัด (มติที่ประชุมคณะกรรมการสถิติจังหวดั ปราจีนบุรี เมื่อวนั ที่ 20 พฤษภาคม 2557 ให้สถิติจังหวัด นาข้อมูลที่ได้รับ มาจัดทาผังข้อมูลสถิติทางการเสนอให้คณะกรรมการสถิติจังหวัดได้รับทราบภายใน เดือนกันยายน และให้สถิติจังหวัดดาเนินการเรื่องนี้ให้ต่อเนื่องกันไป และให้รายงานความก้าวหน้า ให้ผู้บริหารระดับสูงของจังหวัด ซ่ึงได้แก่ ผู้ว่าราชการจังหวัด รองผู้ว่าราชการจังหวัด ได้รับทราบ อย่างสม่าเสมอและตอ่ เน่ือง เปน็ รายไตรมาส หรือปีละประมาณ 3 ครัง้ ) แผนพฒั นาสถติ ิระดับพนื้ ทจ่ี งั หวดั ปราจนี บรุ ี 67

แผนพัฒนาสถิตริ ะดับพ้นื ทจ่ี งั หวดั ปราจนี บุรี ตารางที่ 30 : แผนปฏบิ ตั กิ ารพัฒนาการจัดเก็บขอ้ มูลสถิตทิ างการ ระยะส้นั ภายในปแี กิจกรรม ผู้รับผดิ ชอบ รายละเอยี ด การจัดทานยิ าม คู่มือและ คณะทางาน - จดั ทาคมู่ อื การจัดเกบ็ ข้อมลู ระบบการดาเนนิ การในการ สถติ ิจังหวดั - กาหนดคานิยามคาอธิบายให้ จัดเก็บข้อมลู ชดั เจน - กาหนดผรู้ ับผดิ ชอบการจัดเกบ็ ข้อมูลสาหรับรายการขอ้ มูลตา ตัวช้ีวัดตา่ ง ๆ ให้ชัดเจน - จัดระบบและวธิ ีการรบั สง่ เชื่อมโยงกับผรู้ ับผิดชอบการ จดั เกบ็ ขอ้ มูล - จดั ทาระบบการกากบั ตดิ ตามใ มีการจดั เกบ็ ข้อมูลใหค้ รบถ้วน และมีความถส่ี มา่ เสมอ 68

แรก เดอื นท่ี 1 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2558เดอื นท่ี 2 เดอื นที่ 3 บ เดือนท่ี 4 าม เดือนท่ี 5 เดอื นที่ 6 ให้ เดือนท่ี 7 น เดือนท่ี 8 เดอื นที่ 9 เดอื นที่ 10 เดอื นท่ี 11 เดือนที่ 12

แผนพัฒนาสถิตริ ะดับพ้นื ทจ่ี งั หวดั ปราจนี บุรี ตารางท่ี 30 : แผนปฏบิ ัติการพัฒนาการจัดเก็บข้อมูลสถิตทิ างการ ระยะส้นั ภายในปแี กจิ กรรม ผรู้ ับผิดชอบ รายละเอียด การฝกึ อบรมเพ่อื พฒั นา สานักงานสถิติ - จดั อบรม/ประชมุ ชี้แจงทาควา คณะทางานและบุคลากรใน จงั หวดั เขา้ ใจเก่ยี วกบั การจดั เก็บ การ การดาเนินการชุดข้อมูล ประมวลผลข้อมูลและการใช้ ขอ้ มลู การเสรมิ สร้างศักยภาพใน สานักงาน การจดั ทายุทธศาสตร์ แผนงานฯ จังหวัด - จัดประชมุ เชงิ ปฏิบตั กิ าร โดยใช้ชดุ ขอ้ มูลท่มี คี ณุ ภาพ (Workshop) ระหวา่ งหวั หน้า สะท้อนศักยภาพท่ีแทจ้ รงิ หน่วยงานและเจ้าหน้าที่ ของจงั หวัด ปฏบิ ัตงิ านในแตล่ ะหน่วยงาน ของจังหวดั - สร้างความเขา้ ใจและให้เห็นถงึ ความสาคญั ในการนาขอ้ มลู มา เพอ่ื วิเคราะห์และจดั ทา ยุทธศาสตร์และแผนงานฯ - นาเสนอชดุ ข้อมลู ในภาพรวมให ผูเ้ ก่ยี วขอ้ ง เพอื่ ใช้เป็นข้อมลู ใน การตัดสินใจทาแผนประจาปี 69

ง แรก (ตอ่ ) าใช้ าม ห้ ร น เดอื นท่ี 1 ปีงบประมาณ พ.ศ. 2558 เดอื นท่ี 2 เดอื นที่ 3 เดือนท่ี 4 เดือนท่ี 5 เดอื นที่ 6 เดือนท่ี 7 เดือนท่ี 8 เดอื นที่ 9 เดอื นที่ 10 เดอื นท่ี 11 เดือนที่ 12



บรรณานุกรม กลุ่มงานยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัด, สานักงานจังหวัดปราจีนบุรี. (2556). แผนพัฒนาจังหวัดปราจีนบุรี 4 ปี (พ.ศ. 2558 – 2561). ดร.สรุ ชยั ศรสี ารคาม ผู้วา่ ราชการจังหวัดนครนายก เอกสารประกอบการบรรยาย “จังหวัดอัจฉริยะต้นแบบ” การพัฒนาจังหวดั นครนายก เพอ่ื รองรับประชาคมเศรษฐกจิ อาเซยี น (AEC) และเติบโตอยา่ ง ยั่งยนื ” (พฤศจิกายน 2555) นิตยสาร eLEADER. ประจาเดอื น NOVEMBER 2012. ขับเคล่ือน Smart Province วางเป้าก้าวสู่ โครงการระดับชาติ, (หนา้ 50-51) สานักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2555). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม แห่งชาติ ฉบับท่ี 11 (พ.ศ. 2555 - 2559). กรุงเทพมหานคร : สานกั นายกรัฐมนตรี. สานักงานสถติ แิ หง่ ชาติ. (2553). แผนแมบ่ ทระบบสถิตปิ ระเทศไทย พ.ศ. 2554 – 2558. กรุงเทพมหานคร : สานักงานสถิติแหง่ ชาติ.



ภาคผนวก ก รูปแบบห่วงโซ่มูลค่าทั่วไป (Generic Value Chain : GVC)



ภาคผนวก ก : รูปแบบห่วงโซม่ ูลคา่ ทั่วไป (Generic Value Chain : GVC) การดาเนินงานโครงการคณะท่ีปรึกษาได้จัดทาห่วงโซ่มูลค่าท่ัวไป (Generic Value Chain : GVC) จากการทบทวนประเด็นยุทธศาสตร์จังหวัด/กลุ่มจังหวัดท้ังหมด โดยแบ่งห่วงโซ่มูลค่าทั่วไป (Generic Value Chain : GVC) ออกเป็น 3 ด้าน ที่สอดคล้องกับรายการสถิติ 3 ด้าน คือด้านเศรษฐกิจ ดา้ นสงั คม ดา้ นทรัพยากรธรรมชาติและสงิ่ แวดลอ้ ม พรอ้ มท้ังดาเนินการทบทวนรายการสถิติทางการ จากสานักงานสถิติแห่งชาติท้ัง 21 สาขา เพื่อนามากาหนดรายการสถิติทางการที่เกี่ยวข้อง (Data Mapping) ลงในแต่ละข้อต่อของห่วงโซ่มูลค่าทั่วไปรูปแบบท้ัง 14 รูปแบบ หลังจากนั้นได้ดาเนินการ ศึกษาวิเคราะห์จัดทาห่วงโซ่มูลค่า (Value Chain : VC) ตามประเด็นยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัด/ กลุม่ จงั หวดั โดยการประชมุ หารอื พร้อมการจดั ทาแผนผงั สถิติทางการทแี่ ปลงรายการข้อมูลสาคัญและ จาเป็นจากการวิเคราะห์ห่วงโซ่มูลค่าประเด็นยุทธศาสตร์และคัดเลือกรายการที่เป็นปัจจัยสู่ ความสาเร็จ(Critical Success Factor : CSF) จงึ จะมาจดั ทาตารางแผนผงั สถิตทิ างการตัวอย่างระดับ จงั หวดั โดยหว่ งโซ่มลู ค่าทัว่ ไป (Generic Value Chain : GVC) มดี งั นี้ ตารางที่ 1 : รูปแบบห่วงโซ่มูลค่าทั่วไป (Generic Value Chain : GVC) เศรษฐกิจ สงั คม ทรพั ยากรธรรมชาติและ สง่ิ แวดลอ้ ม 1. เกษตร - อตุ สาหกรรม 7. การจดั การโครงสรา้ ง 12. การอนรุ กั ษ์และพัฒนา เพาะปลูกพืชเศรษฐกจิ พ้ืนฐานเมืองน่าอยู่ ทรัพยากรธรรมชาติ (ขา้ ว อ้อย มนั สาปะหลงั 8. การพฒั นาสขุ ภาวะ (ดิน ป่าไม้ ชายฝัง่ ทะเล) ยางพารา) 9. การสรา้ งสงั คมแห่งการ 13. การบริหารจัดการน้า 2. เกษตร - อตุ สาหกรรม เรยี นรู้ 14. การสร้างคุณภาพสงิ่ แวดลอ้ ม ปศสุ ัตว์ 10. การพฒั นาคณุ ภาพชวี ติ และ ท่ีดี 3. เกษตร - อตุ สาหกรรม ครอบครวั การประมง การเล้ียงสัตวน์ า้ 11. การสร้างความม่ันคง 4. อตุ สาหกรรมการผลิต ชายแดน 5. การค้า การสง่ ออก และ การลงทุน 6. การบรกิ ารและการ ท่องเทย่ี ว ภาคผนวก ก 1



ภาคผนวก ก : รปู แบบหว่ งโซม่ ูลค่าทว่ั ไป (Generic Value Chain : GVC) รูปแบบห่วงโซม่ ลู คา่ ทั่วไป (Generic Value Chain : GVC) ดา้ นเศรษฐกจิ ภาคผนวก ก 3



ภาคผนวก ก : รปู แบบห่วงโซม่ ูลคา่ ทัว่ ไป (Generic Value Chain : GVC) รูปแบบห่วงโซ่มูลค่าทว่ั ไป (Generic Value Chain : GVC) ดา้ นเศรษฐกจิ การวิเคราะห์ประเด็นด้านเศรษฐกิจคร้งั นี้ ดาเนินการทบทวนนโยบาย ทิศทางการพฒั นา เศรษฐกจิ ตามแผนงานหรอื แผนยทุ ธศาสตร์ของหน่วยงานต่างๆ ทเ่ี กีย่ วขอ้ งกับประเด็นด้านเศรษฐกจิ ท่ไี ด้ตั้งไว้ ดงั นี้ 1) ด้านการเกษตรกรรม : ดาเนินการทบทวนเก่ยี วกับการเกษตรเพาะปลูกพชื เศรษฐกิจ (ข้าว อ้อย มนั สาปะหลงั ยางพารา) จากแผนงานหรอื แผนยทุ ธศาสตร์ของหนว่ ยงานตา่ งๆ ดงั นี้ - แผนพัฒนาเกษตรในช่วงแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 11 (พ.ศ. 2555 - 2559) ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ - ยุทธศาสตรก์ ารพฒั นากล่มุ ธรุ กจิ เกษตรและอาหาร ของสภาหอการคา้ แหง่ ประเทศไทย - ยทุ ธศาสตรข์ ้าวไทย ของกรมการขา้ ว 2) ด้านการปศุสัตว์ : ดาเนินการทบทวนเก่ียวกับการเล้ียงสัตว์ จากแผนงานหรือแผน ยทุ ธศาสตร์ของหนว่ ยงานตา่ งๆ ดังนี้ - แผนพัฒนาเกษตรในช่วงแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับท่ี 11 (พ.ศ. 2555 - 2559) ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ - แผนยุทธศาสตร์การพัฒนาโคเน้ือ พ.ศ. 2555 - 2559 ของคณะกรรมการ ยุทธศาสตร์โคเนอื้ กรมปศสุ ตั ว์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ - แผนยุทธศาสตร์สัตว์ปีกเนื้อระบบฟาร์ม (ไก่เนื้อ) พ.ศ. 2555 - 2559 ของคณะอนุกรรมการยุทธศาสตรส์ ตั วป์ กี ท่ีเล้ียงระบบฟารม์ ระดบั เขต กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ 3) ด้านการประมง และการเล้ียงสัตว์น้า : ดาเนินการทบทวนเกี่ยวกับการประมง และการเพาะเล้ียงสตั ว์น้า จากแผนงานหรอื แผนยทุ ธศาสตร์ของหนว่ ยงานตา่ งๆ ดงั นี้ - แผนพัฒนาเกษตรในช่วงแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับท่ี 11 (พ.ศ. 2555 - 2559) ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ - แผนแม่บทการจัดการประมงทะเลไทย พ.ศ. 2552 - 2561 ของคณะกรรมการ นโยบายประมงแห่งชาติ - แผนแม่บทการเพาะเลี้ยงสัตว์น้าของประเทศไทย พ.ศ. 2555 - 2559 ของกรมประมง - ยุทธศาสตรก์ ารพฒั นาธุรกิจประมงและอุตสาหกรรมต่อเนื่อง ของสภาหอการค้า แห่งประเทศไทย 4) ดา้ นอตุ สาหกรรมการผลิต : ดาเนินการทบทวนดา้ นอุตสาหกรรมการผลติ จากแผนแม่บท การพัฒนาอุตสาหกรรมไทย พ.ศ. 2555 - 2574 ของสานักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรม กระทรวง อตุ สาหกรรม 5) ดา้ นการคา้ การส่งออก และการลงทุน : ดาเนินการทบทวนด้านการค้า การส่งออก และการลงทนุ จากแผนงานหรือแผนยทุ ธศาสตร์ของหน่วยงานตา่ งๆ ดังนี้ - แผนแม่บทกระทรวงพาณิชย์ พ.ศ. 2555 - 2564 ของสานักนโยบายและแผน สานักงานปลดั กระทรวงพาณิชย์ - แผนยุทธศาสตร์การส่งเสริมการลงทุนในระยะ 5 ปี พ.ศ. 2556 - 2560 ของสานักงานคณะกรรมการส่งเสรมิ การลงทุน (Board of Investment : BOI) ภาคผนวก ก 5

ภาคผนวก ก : รูปแบบหว่ งโซ่มูลคา่ ทัว่ ไป (Generic Value Chain : GVC) 6) ดา้ นการบริการและการท่องเทยี่ ว : ดาเนนิ การทบทวนด้านการบริการและการท่องเท่ียว จากแผนงานหรอื แผนยุทธศาสตร์ของหน่วยงานต่างๆ ดงั น้ี - แผนยุทธศาสตร์การท่องเที่ยวและกีฬา พ.ศ. 2555 - 2559 ของกระทรวง การท่องเท่ยี วและการกีฬา - ยทุ ธศาสตร์พฒั นาธุรกจิ ท่องเทยี่ ว ของสภาหอการค้าแหง่ ประเทศไทย ท้ังน้ีผลการวิเคราะห์ทบทวนนโยบาย ทิศทางการพัฒนาเศรษฐกิจตามแผนงานหรือ แผนยุทธศาสตร์ของหน่วยงานต่างๆ ท่ีเก่ียวข้องกับรูปแบบห่วงโซ่มูลค่าด้านเศรษฐกิจทั้ง 6 รูปแบบ มีรายละเอียดดงั นี้ หว่ งโซ่มลู คา่ ทั่วไปแบบท่ี 1 (Generic Value Chain : GVC 1) เกษตร - อุตสาหกรรม เพาะปลูก พืชเศรษฐกิจ (ข้าว ออ้ ย มนั สาปะหลัง ยางพารา) แนวคิดของการพัฒนาห่วงโซ่มูลค่าด้านการเพาะปลูกพืชเศรษฐกิจน้ัน คณะที่ ปรึกษาดาเนินการทบทวนแผนยุทธศาสตร์ด้านเกษตรกรรมท่ีสาคัญของประเทศ เพ่ือศึกษาการ กาหนดประเด็นยุทธศาสตร์การพัฒนาเกษตรกรรมท่ีแสดงถึงกิจกรรมท่ีสาคัญตลอดทั้งห่วงโซ่มูลค่า ครอบคลุมทั้งตน้ น้า กลางน้า และปลายนา้ โดยแผนยุทธศาสตรท์ ่ีคณะท่ปี รกึ ษาศึกษาทบทวน ได้แก่ 1) แผนพัฒนาเกษตรในช่วงแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับท่ี 11 (พ.ศ. 2555 - 2559) ท่ีจัดทาข้ึนโดยกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ซึ่งได้รับความเห็นชอบจาก คณะกรรมการนโยบายแผนพัฒนาการเกษตรและสหกรณ์ ท่ีมีวิสัยทัศน์ ยุทธศาสตร์ฯ เป็นการสร้าง ภูมิคุ้มกันในมิติต่างๆ ที่ครอบคลุมด้านการเกษตรในภาพรวมท้ังหมด เพ่ือการพัฒนาท่ียั่งยืน รวมท้ัง มีทศิ ทางการดาเนนิ มาตรการเชงิ นโยบายที่สาคัญใน 3 ประเดน็ ยทุ ธศาสตรห์ ลกั ประกอบดว้ ย ยทุ ธศาสตรท์ ่ี 1 : พัฒนาคณุ ภาพชวี ิตเกษตรกร ยทุ ธศาสตร์ท่ี 2 : พฒั นาขีดความสามารถในการผลิต การจดั การสนิ ค้าเกษตร และความมนั่ คงทางอาหาร ยทุ ธศาสตรท์ ี่ 3 : พฒั นาทรพั ยากรการเกษตรอย่างมปี ระสทิ ธภิ าพ สมดลุ และยั่งยืน โดยจะเหน็ ไดว้ า่ หัวใจของยุทธศาสตร์ไม่ได้พุ่งเป้าไปท่ีการผลิตตัวสินค้าเพียงอย่างเดียว แต่เน้นไปที่คุณภาพชีวิตของเกษตรกรผู้เพาะปลูกด้วย ซึ่งคณะท่ีปรึกษานาเร่ืองของการพัฒนา บุคลากรการเกษตรเข้ามาเป็นหนึ่งในข้อต่อของห่วงโซ่มูลค่า ในฐานะของปัจจัยการผลิตที่มี ความสาคญั ต่อห่วงโซม่ ลู คา่ 1) ยุทธศาสตร์การพัฒนากลุ่มธุรกิจเกษตรและอาหาร จัดทาโดยสภาหอการค้า แห่งประเทศไทย เพื่อพัฒนาให้ประเทศไทยเป็นผู้นาด้านการผลิตและจาหน่ายอาหารท่ีปลอดภัย ม่นั คง และยั่งยนื ตอ่ สังคมและสิ่งแวดล้อม ซึ่งส่วนของประเด็นยุทธศาสตร์ที่เก่ียวข้องนั้น มุ่งเป้าไปที่ การผลติ อาหารปลอดภัยท้ังระบบห่วงโซ่มูลค่า การสร้างความม่ันคงทางด้านวัตถุดิบและการพัฒนา สินคา้ ตลาดเกษตรและอาหาร ซึ่งทีป่ รกึ ษาได้นาเอาตวั อยา่ งของหว่ งโซ่มลู ค่าในแผนยุทธศาสตร์ฉบับนี้ มาปรบั ประยุกต์ใช้ เพือ่ นาไปเป็นตน้ แบบของการทาหว่ งโซ่มลู ค่าสินคา้ เกษตรในภาพรวมดว้ ย 2) ยทุ ธศาสตรข์ ้าวไทย เป็นยุทธศาสตร์ท่ีได้ทาการศึกษาวิเคราะห์สถานการณ์ของการผลิต การแปรรปู และการจัดจาหน่ายข้าวไทยในฐานะผลิตภัณฑ์ท่ีมีศักยภาพ (Product Champion : PC) ของประเทศในปจั จุบนั เพอ่ื กาหนดเป้าหมาย และสร้างภาพห่วงโซ่มูลค่า (Value Chain : VC) ข้าวไทย ทีค่ รอบคลมุ ต้ังแต่การวเิ คราะห์ความตอ้ งการของตลาด การทาวจิ ัยและพัฒนาขั้นตอนก่อนการเพาะปลูก ภาคผนวก ก 6

ภาคผนวก ก : รูปแบบห่วงโซ่มลู คา่ ทว่ั ไป (Generic Value Chain : GVC) การเพาะปลูก การเก็บเก่ียว ข้ันตอนหลังการเก็บเกี่ยว การแปรรูปและสร้างมูลค่า การขนส่งสินค้า ไปจนถึงการทาการตลาดและจัดจาหน่าย อันจะนาไปสู่การระบุความสัมพันธ์ในเชิงยุทธศาสตร์ และบทบาทของหน่วยงานทีเ่ ก่ยี วขอ้ ง ได้อย่างครอบคลุมและชดั เจน ทั้งน้ี ที่ปรึกษาได้นาเอาตัวอย่าง ของห่วงโซ่มูลค่าข้าวมาปรับประยุกต์ใช้ เพ่ือนาไปเป็นต้นแบบของการทาห่วงโซ่มูลค่าสินค้าเกษตร ในภาพรวมครัง้ น้ีดว้ ย อ ย่ า ง ไ ร ก็ ต า ม ก า ร เ ก ษ ต ร ก ร ร ม ใ น ป ร ะ เ ท ศไ ท ย ไ ม่ ไ ด้ มี คว า ม สา คั ญ เ ฉ พ า ะ ใ น มิ ติ ด้านการพัฒนาเศรษฐกิจเท่าน้ัน แต่ยังรวมถึงความสาคัญในการส ร้างความมั่นคงทางสังคม ของประเทศ โดยเฉพาะอย่างยง่ิ ในการพฒั นาและยกระดับความเปน็ อยู่ของเกษตรกรไทยที่ยังมีฐานะ ยากจน โดยมตี วั แปรที่สาคญั (Key Policy Parameters) ที่จะต้องส่งเสริม ประกอบด้วย การพัฒนา คณุ ภาพ (Quality) การเพม่ิ ผลติ ภาพ (Productivity) และการรังสรรค์มูลค่า (Value Creation) ท้ังน้ี เพ่ือให้ประเทศไทยเป็นผู้นาด้านคุณภาพสินค้าเกษตรตามเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืนที่ตั้งไว้ได้ อย่างแท้จริง จากการศึกษาพบว่า กระบวนงานหลัก (Core Processes) ในห่วงโซ่มูลค่าเพ่ือพัฒนา สนิ ค้าเกษตรเพาะปลูกของไทย สามารถแบ่งไดเ้ ปน็ 5 กระบวนงานหลกั แสดงดังแผนภาพท่ี 1 แผนภาพที่ 1 : GVC 1 เกษตร - อุตสาหกรรม เพาะปลูกพืชเศรษฐกจิ (ข้าว อ้อย มนั สาปะหลงั ยางพารา) dกระบวนการผลติ dกระบวนการแปรรปู dกระบวนการค้าและ การตลาด 1 2 การเพิม่ 3 4 การขนส่ง 5 การพั นา ผลผลิต เกษตรกร การวจิ ยั พั นา (R&D) - การพั นา การแปรรูป และจัดการ ระบบ ผ้บู รโิ ภค ปจจัยพนื ฐานและการพั นาเกษตรกร พั นาคุ ภาพ และสรา้ ง และลดต้นทุน มูลคา่ เพิ่ม บริหารสนิ ค้า การตลาด (Logistics) (From Farmer to Market) •การวิจัยและพั นา ก่อนเกบเก่ียว ชว่ งเพาะปลกู •มาตรฐานการผลิต •การขนส่งและกระจาย •พั นาตลาดกลาง พนั ธ์ุพืช (Pre-cultivation) (Cultivation) เกษตรอุตสาหกรรม สินค้า สนิ คา้ •การวจิ ัยเทคโนโลยี •การกระจายเมลดพนั ธุ์ท่ี •การผลิตทด่ี ีและเหมาะสม (GMP/HACCP) •การบรหิ ารจัดการ •พั นาระบบคา้ ปลกี และนวัตกรรม ดี ห้เกษตรกร (GAP) •การทาบรรจภุ ั ์ คลงั สินคา้ คา้ สง่ •การวเิ คราะห์สินคา้ •การบรหิ ารจัดการนา •การ ส่ปุยและกาจัด •การทาตราสนิ คา้ •ระบบหอ้ งเยน •สง่ เสริมการทาตลาด และความตอ้ งการ •การบริหารจัดการการ ศตั รูพชื (Branding) และตรา เ พาะ (Niche ของตลาด ช้ดนิ (Zoning) •การเพม่ิ ผลิตภาพ รบั รองคุ ภาพ Market) และตลาด (Intelligence) •การเตรียมพืนที่ การเกบเกี่ยวและขัน (Quality Mark) เ พาะ ดู (Seasonal •การจดั ตงั ศูนย์ขอ้ มลู เพาะปลูก ปรับปรงุ ดนิ ตอนหลงั เกบเกย่ี ว • ระบบเกษตรปลอด Market) เชิงลกเกษตร •การรวมกล่มุ เกษตรกร (Harvest & Post) วสั ดเุ หลือ ช้ (Zero •สนบั สนนุ สนิ เชอื่ เพื่อ สหกร ์ •การรบั รองมาตรฐานและ Waste) การส่งออก •การสร้างองคค์ วามรู้ ตรวจสอบความปลอดภยั •พั นาตลาดซอื ขาย และขีดความสามาร ห้ สนิ คา้ ลว่ งหนา้ (Future เกษตรกร • ระบบตรวจสอบย้อนกลบั Market) (Traceability) หว่ งโซ่มูลค่าทวั่ ไปแบบที่ 2 (Generic Value Chain : GVC 2) เกษตร - อตุ สาหกรรม ปศสุ ตั ว์ แนวคิดของการพัฒนาห่วงโซ่มูลค่าด้านการปศุสัตว์นั้น คณะที่ปรึกษาดาเนินการทบทวน แผนยุทธศาสตร์เกษตรกรรม (ด้านปศุสัตว์) ท่ีสาคัญของประเทศ เพื่อศึกษาทบทวนการกาหนด ประเดน็ ยุทธศาสตร์การพัฒนาให้เห็นกิจกรรมสาคัญตลอดทั้งห่วงโซ่มูลค่า ครอบคลุมท้ังต้นน้า กลางน้า และปลายน้า โดยแผนยทุ ธศาสตร์ที่คณะท่ปี รึกษาศกึ ษาทบทวน ได้แก่ 1) แผนพัฒนาเกษตรในช่วงแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับท่ี 11 (พ.ศ. 2555 - 2559) ท่ีจัดทาข้ึนโดยกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ซ่ึงได้รับความเห็นชอบจาก คณะกรรมการนโยบายแผนพัฒนาการเกษตรและสหกรณ์ ซึ่งวิสัยทัศน์ยุทธศาสตร์ฯ เป็นการสร้าง ภาคผนวก ก 7

ภาคผนวก ก : รปู แบบหว่ งโซ่มลู คา่ ทั่วไป (Generic Value Chain : GVC) ภูมิคุ้มกันในมิติต่างๆ ที่ครอบคลุมด้านการเกษตรในภาพรวมท้ังหมด เพ่ือการพัฒนาท่ีย่ังยืน โดยมี ทิศทางการดาเนินมาตรการเชิงนโยบายที่สาคญั ใน 3 ประเด็นยุทธศาสตร์หลัก ประกอบด้วย ยทุ ธศาสตรท์ ่ี 1 : พัฒนาคณุ ภาพชีวติ เกษตรกร ยทุ ธศาสตร์ท่ี 2 : พฒั นาขีดความสามารถในการผลิต การจัดการสนิ ค้าเกษตร และความมัน่ คงทางอาหาร ยทุ ธศาสตรท์ ่ี 3 : พฒั นาทรพั ยากรการเกษตรอยา่ งมีประสทิ ธิภาพ สมดุลและยัง่ ยืน โดยจะเหน็ ได้วา่ หวั ใจของยุทธศาสตร์ไม่ได้พุ่งเป้าไปท่ีการผลิตตัวสินค้าเพียงอย่างเดียว แต่เน้นไปท่ีคุณภาพชีวิตของเกษตรกรด้วย ซึ่งคณะที่ปรึกษานาเร่ืองของการพัฒนาบุคลากร การเกษตรเข้ามาเป็นหน่ึงในข้อต่อของห่วงโซ่มูลค่า ในฐานะของปัจจัยการผลิตท่ีมีความสาคัญต่อ ห่วงโซ่มูลคา่ 2) แผนยุทธศาสตร์การพัฒนาโคเนื้อ พ.ศ. 2555 - 2559 จัดทาโดยคณะกรรมการ ยุทธศาสตร์โคเนือ้ กรมปศุสตั ว์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ซึ่งประกอบไปด้วยยุทธศาสตร์การพัฒนา โคเน้อื 5 ยุทธศาสตร์ ได้แก่ (1) ยุทธศาสตร์ด้านการผลิตโคเน้ือ (2) ยุทธศาสตร์ด้านการควบคุมและ ปอ้ งกนั โรคระบาดสัตว์ (3) ยทุ ธศาสตรด์ า้ นการพัฒนาระบบตลาด (4) ยุทธศาสตร์ด้านการศึกษาวิจัย และ (5) ยุทธศาสตร์ดา้ นการบรหิ ารจดั การองค์กร ท้งั น้ี จะเหน็ วา่ ยทุ ธศาสตรใ์ ห้ความสาคัญกับห่วงโซ่ มูลค่าตั้งแต่การผลิตไปจนถึงการตลาด และแม้จะเป็นยุทธศาสตร์เฉพาะของโคเนื้อ แต่ก็สามารถ สะท้อนภาพรวมของปศุสตั ว์ไดเ้ ป็นอย่างดี 3) แผนยุทธศาสตร์สัตว์ปีกเนื้อระบบฟาร์ม (ไก่เนื้อ) พ.ศ. 2555 - 2559 จัดทาโดย คณะอนุกรรมการยุทธศาสตร์สัตว์ปีกที่เลี้ยงระบบฟาร์มระดับเขต กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ซึ่งประกอบไปด้วยยุทธศาสตร์การพัฒนา 3 ยุทธศาสตร์ ได้แก่ (1) ยุทธศาสตร์การพัฒนาคุณภาพ การผลิต ทีเ่ นน้ การปรบั ปรงุ ฟารม์ โรงฆ่า และโรงงานแปรรูปตามมาตรฐาน (Good Manufacturing Practice GMP) (2) ยุทธศาสตร์การสร้างความเช่ือมัน่ ใหก้ บั ผู้บรโิ ภค โดยเนน้ ขอ้ มูลสารสนเทศ ระบบ ตดิ ตามและตรวจสอบย้อนกลับ และ (3) ยุทธศาสตร์การสร้างนวัตกรรม ที่เน้นการพัฒนาเทคโนโลยี การผลติ เพอ่ื ลดตน้ ทนุ เพ่ิมประสทิ ธภิ าพ การพัฒนาระบบโลจิสตกิ ส์ การสร้างมูลค่าเพ่ิม การสร้างแบรนด์ เปน็ ต้น จากการศึกษาทบทวนแผนยุทธศาสตร์ต่างๆ คณะท่ีปรึกษาสามารถแบ่งห่วงโซ่มูลค่า ปศสุ ตั วอ์ อกเป็น 5 กระบวนงานหลัก แสดงดังภาพที่ 2 ภาคผนวก ก 8

ภาคผนวก ก : รูปแบบหว่ งโซ่มลู ค่าทว่ั ไป (Generic Value Chain : GVC) แผนภาพท่ี 2 : GVC 2 เกษตร - อุตสาหกรรม ปศุสตั ว์ 12 การเพิม่ ผลผลิต 3 การแปรรปู 45 การพั นา พั นาคุ ภาพ เพ่มิ และสรา้ ง ระบบ การวจิ ยั พั นา (R&D) - การพั นาปจจยั พนื ฐาน และลดต้นทุนการผลติ การบริหารจัดการ 4 และการพั นาเกษตรกร คุ ค่า การตลาด (เลยี งสัตว์) สินคา้ (Logistics) •การวจิ ัยและ • การเตรียมพืนท่ี • การจัดการ ารม์ และ • การพั นาโรง ่า • การจัดตังศูนย์กระจาย • การเช่ือมโยงกลุ่ม พั นาพันธุ์สตั ว์ โรงเรือนเลียงสัตว์ รักษามาตรฐานการเลยี ง • การควบคุมและ สนิ ค้า เกษตรกรผผู้ ลิตและ ทดแทนการนาเข้า • การจดั หาและคัดเลอื ก สตั ว์ ตรวจสอบคุ ภาพ • การส่งเสริม ตลาด จากตา่ งประเทศ พ่อพันธ์ุแม่พนั ธ์ุสัตว์ • การพั นากรรมวิธกี าร วตั ดุ ิบของโรงงาน ่า อุตสาหกรรมหอ้ งแช่ • พั นาตลาดกลาง • การวิจยั • การสง่ เสรมิ การผลติ ผลติ /เลียงสัตว์ สัตว/์ แปรรูป เยน สนิ คา้ และส่งเสริม เทคโนโลยีและ พืชอาหารสตั ว์เพือ่ • การ หอ้ าหารและยา • การชาแหละโดย • การพั นา การจัดตงั ศูนย์ นวัตกรรม จาหน่ายและเพอื่ เลยี ง รกั ษาโรค คานง งสวสั ดิภาพสตั ว์ ประสทิ ธภิ าพและลด จาหนา่ ย/สหกร ์ • การวิเคราะห์ สัตว์ น าร์ม • การเผ้าระวงั เตอื นภัย • การลดความสู เสีย น ต้นทนุ การขนส่งและ • พั นาระบบค้าปลีก สินคา้ และความ • การจดทะเบยี น าร์ม โรคระบาด ระบบอตุ สาหกรรม กระจายสินค้า • คา้ ส่ง • การปองกันและควบคุม • การเพม่ิ ขีด ต้องการของตลาด เกษตรกร • การควบคมุ คุ ภาพและ • อัตราการสู เสีย • ความสามาร นการ (Intelligence) • การรวมกลุม่ โรคระบาด มาตรฐานระหวา่ งแปร ระหวา่ งขนส่ง แข่งขันทางการตลาด • การลดอตั ราการตาย • รูป (GMP/HACCP) • การลดต้นทุน นการ สง่ เสรมิ การทาตลาด คลสั เตอร์เกษตรกรผู้ • การบรรจแุ ละเกบ บริหารจัดการและเกบ เ พาะ (Niche ของสตั ว์ • ผลติ ภั ์ รักษาสินคา้ คงคลงั Market) เลยี งสตั ว์ • การสง่ เสริม ชพ้ ลังงาน การพั นาผลิตภั ์ สนับสนนุ สนิ เชอ่ื เพอ่ื • การสรา้ งองค์ความรู้ แปรรูป หห้ ลากหลาย การส่งออก ทดแทนจากวตั ุดบิ การลดการ ชพ้ ลงั งาน และขดี ความสามาร เหลือ ชภ้ าคเกษตร ห้บุคลากร • การส่งเสรมิ การเลียง • การจัดตงั ศนู ยข์ อ้ มลู เชงิ ลก สตั ว์ตามแนวเศรษฐกิจ • การจาหนา่ ยชนิ สว่ น พอเพยี ง เหลอื ชไ้ ปทาอาหาร สัตว์ • การจดั การสงิ่ แวดล้อม และลดมลภาวะ ห่วงโซ่มูลค่าทั่วไปแบบที่ 3 (Generic Value Chain : GVC 3) เกษตร - อุตสาหกรรมการประมง การเลียงสตั วน์ า แนวคิดของการพัฒนาห่วงโซม่ ูลคา่ ด้านการประมงและการเล้ียงสัตว์น้าน้ัน คณะท่ีปรึกษา ดาเนินการทบทวนแผนยุทธศาสตร์ด้านการประมงและการเพาะเล้ียงสัตว์น้าท่ีสาคัญของประเทศ เพ่ือศึกษาการกาหนดประเด็นยุทธศาสตร์การพัฒนาให้เห็นกิจกรรมสาคัญตลอดท้ังห่วงโซ่มูลค่า ครอบคลมุ ทั้งตน้ น้า กลางนา้ และปลายนา้ โดยแผนยุทธศาสตร์ทค่ี ณะที่ปรกึ ษาศกึ ษาทบทวน ได้แก่ 1) แผนพัฒนาเกษตรในช่วงแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 11 (พ.ศ. 2555 - 2559) ที่จัดทาขึ้นโดยกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ซึ่งได้รับความเห็นชอบจาก คณะกรรมการนโยบายแผนพัฒนาการเกษตรและสหกรณ์ ซ่ึงวิสัยทัศน์ยุทธศาสตร์ฯ เป็นการสร้าง ภูมิคุ้มกันในมิติต่างๆ ที่ครอบคลุมด้านการเกษตรในภาพรวมทั้งหมด เพ่ือการพัฒนาที่ย่ังยืน โดยมี ทศิ ทางการดาเนนิ มาตรการเชงิ นโยบายทสี่ าคญั ใน 3 ประเด็นยุทธศาสตรห์ ลกั ประกอบด้วย ยุทธศาสตรท์ ่ี 1 : พัฒนาคณุ ภาพชีวติ เกษตรกร ยทุ ธศาสตรท์ ่ี 2 : พฒั นาขีดความสามารถในการผลิต การจดั การสนิ ค้าเกษตร และความมัน่ คงทางอาหาร ยุทธศาสตร์ท่ี 3 : พัฒนาทรัพยากรการเกษตรอย่างมีประสทิ ธิภาพ สมดลุ และยง่ั ยนื ภาคผนวก ก 9

ภาคผนวก ก : รูปแบบหว่ งโซ่มูลค่าท่ัวไป (Generic Value Chain : GVC) 2) แผนแม่บทการจัดการประมงทะเลไทย พ .ศ. 2552 - 2561 ท่ีจัดทาโดย คณะกรรมการนโยบายประมงแห่งชาติ กลยุทธ์ที่ 1 ปรับปรุงระบบการจัดการประมงทะเลให้มี ประสิทธิภาพและมีส่วนร่วม กลยุทธ์ที่ 2 การปรับปรุงโครงสร้างและศักยภาพองค์กรภาคประมง กลยุทธท์ ่ี 3 การพัฒนาและส่งเสริมการใช้ทรัพยากรประมงทะเลอย่างรับผิดชอบและย่ังยืน กลยุทธ์ท่ี 4 การฟน้ื ฟรู ะบบนเิ วศและพฒั นาแหลง่ ประมงทะเลเพื่อรกั ษาความหลากหลายทางชีวภาพและคุณภาพ สง่ิ แวดล้อมทางทะเล และกลยุทธท์ ่ี 5 การส่งเสริมและพัฒนาการประมงนอกนา่ นน้าไทย 3) แผนแม่บทการเพาะเลี้ยงสัตว์น้าของประเทศไทย พ.ศ. 2555 - 2559 ซึ่งมีวิสัยทัศน์ไปสู่ การเพาะเล้ียงสัตว์น้าย่ังยืน ผลผลิตม่ันคงและปลอดภัย อันจะเห็นได้ว่าแผนแม่บทให้ความสาคัญ กับการสร้างสมดุลของทรพั ยากร ธรรมชาติทั้งระบบ ความม่ันคงของอาชีพเกษตรกร และให้ผลผลิต สตั วน์ า้ มคี ณุ ภาพและปลอดภยั สาหรบั การบริโภค ภายใต้กลยุทธ์ทั้งสิ้น 7 กลยุทธ์ ได้แก่ (1) การเพิ่ม ผลผลิตการเพาะเลี้ยงจากทุกแหล่งผลิต (2) ฟ้ืนฟูแหล่งเพาะเลี้ยงสัตว์น้าท่ีเสื่อมโทรม (3) วิจัยและพัฒนา เทคโนโลยกี ารเพาะเล้ียงสัตว์นา้ (4) พัฒนาการเพาะเล้ียงให้มีคุณภาพ มาตรฐานและความปลอดภัย (5) ส่งเสริมการพัฒนาตลาดการค้าสัตว์น้า (6) สร้างความเข้มแข็งและการมีส่วนร่วมของเกษตรกร และองค์กรเกษตรกร (7) พัฒนาศักยภาพองค์กรและบุคลากรด้านการบริหารและจัดการการเพาะเล้ียง สัตวน์ ้า ซ่ึงจากประเด็นยุทธศาสตร์ท้ังหมดท่ีมีความครอบคลุมต้ังแต่ต้นน้าไปจนถึงปลายน้านี้ ทาให้ คณะทป่ี รึกษานาไปใช้เปน็ กรอบในการกาหนดหว่ งโซ่มลู คา่ การเพาะเลยี้ งสตั วน์ า้ ได้อย่างชดั เจนย่ิงขนึ้ 4) ยุทธศาสตร์การพัฒนาธุรกิจประมงและอุตสาหกรรมต่อเน่ือง จัดทาและเผยแพร่โดย สภาหอการค้าแห่งประเทศไทย เมื่อปี พ.ศ. 2554 โดยมีเป้าหมายจะผลักดันให้ประเทศไทยเป็นผู้นา ดา้ นการประมงและผลติ ภณั ฑป์ ระมงของโลกอยา่ งยั่งยืน ผ่านยุทธศาสตร์ 5 ประการ ได้แก่ (1) การสร้าง ฐานผลิตเพื่อความม่ันคงและยั่งยืน (2) การสร้างโอกาสทางการค้าและการลงทุน (3) การพัฒนา โครงสร้างพ้ืนฐาน (4) การปรับปรุงแก้ไขกฎระเบียบ (5) การบริหารจัดการ เฝ้าระวัง และเตือนภัย ซ่ึงที่ปรึกษาได้หยิบยกตัวอย่างของกิจกรรมและโครงการสาคัญในแผนยุทธศาสตร์ฉบับน้ีมาปรับ ประยุกต์ใช้ เพื่อนาไปเป็นต้นแบบของการทาห่วงโซ่มูลค่าอุตสาหกรรมประมงการเลี้ยงสัตว์น้า ในภาพรวมด้วย จากการศึกษาทบทวนแผนยุทธศาสตร์ต่างๆ ทาให้คณะที่ปรึกษาพบว่า กิจกรรมใน อุตสาหกรรมน้ีมีความแตกต่างกันในรายละเอียดเน่ืองจากรูปแบบของการได้มาซ่ึงสัตว์น้านั้น มีท้ัง ทมี่ าจาก - การเพาะเล้ยี งเอง ซึ่งกม็ ที ั้งการเพาะเลย้ี งในบ่อธรรมชาติ และเพาะเล้ยี งในกระชัง - การจับจากแหลง่ น้า ทง้ั แหล่งน้าจืด นา้ กรอ่ ย และน้าเคม็ (ประมง) - การนาเข้าเพ่ือบริโภคโดยตรง หรือแปรรูป เช่น กรณีของปลาทูน่า ซึ่งประเทศไทย นาเข้ากจ็ รงิ แตเ่ ปน็ การนาเข้าเพือ่ แปรรปู ในฐานะผแู้ ปรรปู ปลาทูน่ากระป๋องเพอ่ื ส่งออกอันดบั หน่ึงของโลก อย่างไรก็ดี แม้จะมีรายละเอียดปลีกย่อยท่ีต่างกัน แต่ก็สามารถสรุปกระบวนงานหลัก (Core Processes) ในห่วงโซ่มลู ค่าเพื่อพัฒนาอุตสาหกรรมประมงและการเพาะเลี้ยงสัตว์น้าของไทยได้ โดยภาพรวมของหว่ งโซ่มูลคา่ การประมงและการเพาะเล้ียงสัตว์น้า คือ การนาสัตว์น้าประเภทต่างๆ ทไี่ ด้มา ไมว่ า่ จะเปน็ การเพาะเลี้ยง การจับจากแหล่งธรรมชาติ หรือการนาเข้าไปจัดจาหน่ายโดยตรง หรือแปรรูปเพ่ือสร้างมูลค่า ก่อนท่ีจะนาไปจัดจาหน่ายให้กับผู้บริโภคทั้งในและต่างประเทศ ซ่ึงการศึกษาห่วงโซ่มูลค่าของสินค้าประมงสามารถแบ่งออกได้เป็น 5 กระบวนงานหลัก แสดงดัง แผนภาพที่ 3 ภาคผนวก ก 10

ภาคผนวก ก : รูปแบบห่วงโซ่มูลคา่ ท่ัวไป (Generic Value Chain : GVC) แผนภาพที่ 3 : GVC 3 เกษตร - อุตสาหกรรมการประมง การเล้ียงสตั ว์น้า 1 2 การเพมิ่ ผลผลิต 3 การแปรรปู 45 พั นาคุ ภาพ เพ่มิ และสรา้ ง การวจิ ยั พั นา (R&D) - การพั นา และลดต้นทุนการ การบรหิ ารจดั การ การพั นา ปจจัยพืนฐานและการพั นาเกษตรกร คุ คา่ สนิ ค้า ระบบ ผลิต (Logistics) การตลาด • การวจิ ัยและ • การเตรียมพืนที่ การจบั จากแหลง่ • การคัดแยกขนาด • การจดั ตงั ศนู ย์ • พั นาตลาดกลาง • การทาประมงแบบไม่ • การควบคุมและ พั นาพันธส์ุ ตั ว์ เพาะเลยี ง กระจายสินคา้ สนิ คา้ ทาลายทรพั ยากรและ ตรวจสอบคุ ภาพ • การส่งเสรมิ • พั นาระบบคา้ ปลีก • การวจิ ยั • การบรหิ ารจัดการ ระบบนเิ วศ ค้าสง่ เทคโนโลยแี ละ และ น ูแหล่งนา วตั ดุ บิ ของโรงงานแปร อตุ สาหกรรมห้องแช่ • การเพ่ิมขดี • การส่งเสริมเคร่อื งมอื รปู นวัตกรรม น • การจดั หาและ เยน ความสามาร นการ การเพาะเลยี ง คัดเลือกพ่อพันธแ์ุ ม่ และอุปกร ์ประหยดั • การควบคุมคุ ภาพและ • การพั นา แขง่ ขนั ทางการตลาด • การวเิ คราะห์ พันธุส์ ัตวน์ า พลังงาน เพื่อลดตน้ ทุน มาตรฐานระหวา่ งแปรรปู ประสิทธภิ าพและลด • ส่งเสรมิ การทาตลาด นการออกทะเล สินคา้ และความ • การรวมกลุ่ม (GMP/HACCP) ต้นทนุ การขนส่งและ เ พาะ (Niche คลสั เตอร์ประมง/ การเพาะเลียง ตอ้ งการของ • การจัดการ ารม์ • การบรรจแุ ละเกบ กระจายสินค้า Market) • สนับสนนุ สนิ เช่อื เพือ่ ตลาด ผ้เู ลยี งสัตว์นา ผลติ ภั ์ • อัตราการสู เสีย (Intelligence) • การสร้างองค์ความรู้ • การอนุบาลสัตว์ การส่งออก และขดี ความสามาร • การ หอ้ าหารและยา • การลดการ ชพ้ ลงั งาน ระหว่างขนสง่ รกั ษาโรค • การจาหนา่ ยชินส่วน • การลดตน้ ทนุ นการ หบ้ คุ ลากร เหลอื ชน้ าไปสกดั อาหาร บริหารจดั การและ • การจดั ตงั ศนู ย์ข้อมูล • การควบคมุ มาตรฐาน การเพาะเลยี ง เสริม/ทาอาหารสัตว์ เกบรกั ษาสนิ ค้าคง เชงิ ลก • การจัดการส่ิงแวดล้อม คลงั • การแก้ไขป หาขาด • การเ าระวังเตอื นภัย และลดมลภาวะ อาทิ แคลนแรงงาน นภาค การนาเข้า กลน่ิ ประมง • การปองกันการนาเขา้ • การจัดการนาเสียและ สตั ว์นาท่ดี ้อยคุ ภาพ ของเสียจากโรงงาน หว่ งโซม่ ูลคา่ ทัว่ ไปแบบที่ 4 (Generic Value Chain : GVC 4) อุตสาหกรรมการผลิต แนวคิดของการพัฒนาห่วงโซ่มูลค่าด้านอุตสาหกรรมการผลิตนั้น คณะท่ีปรึกษา ดาเนินการทบทวนแผนยุทธศาสตร์ท่ีเก่ียวกับการพัฒนาอุตสาหกรรมการผลิตที่สาคัญของประเทศ เพื่อดูการกาหนดประเด็นยุทธศาสตร์การพัฒนาให้เห็นกิจกรรมสาคัญตลอดท้ังห่วงโซ่มูลค่า ครอบคลุมท้ังต้นน้า กลางน้า และปลายน้า โดยแผนยุทธศาสตร์ท่ีคณะท่ีปรึกษาศึกษาทบทวน กรอบแนวคิด ได้แก่ แผนแม่บทการพัฒนาอุตสาหกรรมไทย พ.ศ. 2555 - 2574 จัดทาข้ึนโดย สานักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม ท่ีได้ศึกษาปัญหาและอุปสรรค ของอุตสาหกรรมการผลิตในประเทศไทย เพื่อจัดทาข้อเสนอแนะเชิงนโยบายในการพัฒนา อุตสาหกรรมไทย ทั้งน้ี ภายใต้แผนแม่บทนี้ มีทั้งแผนยุทธศาสตร์ของอุตสาหกรรมในภาพรวม และแผนยุทธศาสตร์รายสาขา ซึ่งเป็นสาขาท่ีได้รับการคัดเลือกแล้วว่ามีความสาคัญต่อเศรษฐกิจ ของประเทศ ไดแ้ ก่ อุตสาหกรรมอาหาร อตุ สาหกรรมยานยนต์ อุตสาหกรรมสิ่งทอ อุตสาหกรรมยาง แปรรูป และอุตสาหกรรมพลงั งานทดแทน ซึ่งทปี่ รกึ ษาไดร้ วบรวมและประยกุ ต์ใช้ประเด็นยุทธศาสตร์ และกลยทุ ธ์ตา่ งๆ ท่ีปรากฏอยใู่ นแผนยทุ ธศาสตร์ฉบบั น้ี มากาหนดเปน็ กระบวนการหลักและกิจกรรม สาคญั ในแต่ละห่วงโซม่ ูลคา่ ไดอ้ ยา่ งครอบคลมุ ในทุกขนั้ ตอน จากการศึกษาทบทวนแผนแม่บทการพัฒนาอุตสาหกรรม ทาให้คณะท่ีปรึกษา สามารถสรุปกระบวนงานหลัก (Core Processes) ในห่วงโซ่มูลค่าเพื่อพัฒนาอุตสาหกรรมการผลิต โดยภาพรวมของห่วงโซ่มูลค่าอุตสาหกรรมการผลิตสามารถแบ่งออกได้เป็น 7 กระบวนการหลัก แสดงดังแผนภาพท่ี 4 ภาคผนวก ก 11

ภาคผนวก ก : รปู แบบห่วงโซ่มลู คา่ ท่วั ไป (Generic Value Chain : GVC) แผนภาพที่ 4 : GVC 4 อุตสาหกรรมการผลติ 1 2 การสนับสนุน 3 การเพม่ิ ขีด 4 การเพิ่มผลผลิต 5 การสร้าง 6 7 การพั นา ปจจยั แวดลอ้ มท่ี ความสามาร พั นาคุ ภาพ มูลคา่ เพ่มิ น ระบบ การวิจัย ์ เอือต่อการผลิต และลดตน้ ทุนการ ผลิตภั ์ การบริหาร พั นา(R&D) ผู้ประกอบการและ ผลติ จดั การสนิ ค้า การตลาด และออกแบบผลิตภั มือแรงงาน (Logistics) •การวจิ ัยและพั นา •พั นาฐานขอ้ มลู การ •การพั นาขดี •การบรหิ ารจดั การ •การพั นาผลติ ภั ์ •การจดั ตงั ศูนย์ •การจาหน่ายสนิ คา้ (R&D) เทคโนโลยี น ผลติ และการบรโิ ภค ความสามาร ของ แหลง่ วัต ดุ ิบ หม้ ีรปู แบบที่ กระจายสินค้า ทงั นและ การผลิตสินคา้ •พั นาฐานขอ้ มลู ผ้ปู ระกอบการ •การพั นาและควบคมุ หลากหลายสอดคลอ้ ง •การพั นา ต่างประเทศ • การออกแบบ ตลาดและปริมา •การเพม่ิ ศักยภาพ น มาตรฐานกระบวนการ กบั ความต้องการ ประสทิ ธภิ าพและ (ปริมา การ ผลิตภั ์ (เช่ือมโยง การส่งออก การดาเนนิ ธรุ กจิ ของ ผลิตของโรงงาน ผบู้ รโิ ภค ลดตน้ ทุนการ ส่งออก) นักออกแบบ •ราคาตลาดและอตั รา วิสาหกิจ อตุ สาหกรรม •การพั นาบรรจภุ ั ์ ขนส่งและกระจาย •การทาการตลาด อุตสาหกรรมเข้าสู่ การเตบิ โตของตลาด •การพั นา มอื •การเพมิ่ ผลติ ภาพการ •การสรา้ งตราสนิ ค้า สนิ คา้ ผ่านช่องทางการ ระบบอตุ สาหกรรม) •เงินลงทนุ และการ แรงงาน ทังเชงิ ผลติ (Total และตรารับรอง •อตั ราการสู เสยี ส่อื สารตา่ ง •การคุ้มครองทรพั ย์สนิ เขา้ งแหลง่ เงนิ ทนุ ปรมิ า และคุ ภาพ Productivity) คุ ภาพ (Quality ระหวา่ งขนส่ง •การทาการตลาดกบั ทางป า •อตั ราการแลกเปล่ียน •สรา้ งมาตรฐานการ •การลดอัตราการ Mark) •การลดตน้ ทนุ น ผบู้ รโิ ภค (สทิ ธิบัตร/ลิขสิทธิ) เงิน (Currency รบั รอง มือแรงงาน สู เสยี นระบบผลิต การบริหารจดั การ (Consumer Exchange) (Skill Certification) •การ ชเ้ ทคโนโลยแี ละ และเกบรกั ษา Marketing) •ก ระเบียบขอ้ บงั คับ •การสง่ เสรมิ ภูมปิ าสรา้ งมูลคา่ สนิ คา้ คงคลัง •การตดิ ตามผลและ การสง่ ออก พั นาการรวมกล่มุ •การลดการ ช้พลังงาน ประเมินความพง และเชือ่ มโยง •การผลติ ทคี่ านง ง พอ จของผูบ้ รโิ ภค อุตสาหกรรม สง่ิ แวดล้อม (Green • สร้างและขยาย Production) เครอื ข่ายการผลติ หว่ งโซม่ ูลค่าทัว่ ไปแบบท่ี 5 (Generic Value Chain : GVC 5) การค้า การสง่ ออก และการลงทุน แนวคิดของการพัฒนาห่วงโซ่มูลค่าด้านการค้าการลงทุนนั้น คณะที่ปรึกษาดาเนิน การทบทวนแผนยุทธศาสตร์ท่ีเก่ียวกับการพัฒนาการค้าการลงทุนท่ีสาคัญของประเทศ เพ่ือดู การกาหนดประเด็นยทุ ธศาสตร์ การพัฒนาให้เหน็ กิจกรรมสาคัญตลอดทั้งห่วงโซ่มูลค่า ครอบคลุมทั้ง ตน้ น้า กลางน้า และปลายนา้ โดยแผนยทุ ธศาสตร์ท่คี ณะท่ีปรึกษาศกึ ษาทบทวนกรอบแนวคดิ ไดแ้ ก่ 1) แผนแม่บทกระทรวงพาณิชย์ พ.ศ. 2555 - 2564 จัดทาโดยสานักนโยบายและแผน สานกั งานปลัดกระทรวงพาณิชย์ 2) แผนยุทธศาสตร์การส่งเสริมการลงทุนในระยะ 5 ปี พ.ศ. 2556 - 2560 จัดทาโดย สานกั งานคณะกรรมการสง่ เสรมิ การลงทนุ (Board of Investment : BOI) กระบวนการการพัฒนาภาคธุรกิจการค้า ไม่ได้มุ่งเน้นการเพ่ิมประสิทธิภาพการผลิต หรือพัฒนาผลิตภณั ฑ์แต่อยา่ งใด หากแตม่ งุ่ เนน้ การอานวยความสะดวก และลดข้อจากัดในการเข้าถึง สนิ คา้ ของผ้บู ริโภคเป็นหลัก ดังน้นั กิจกรรมหลักจะเก่ยี วข้องกบั การยกระดบั ขดี ความสามารถทางการค้า ของภาคธรุ กิจในพ้ืนท่ี การอานวยความสะดวกทางการคา้ และการลงทุน การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน การเจรจาทางการค้า การส่งเสริมการค้าและระบบการบริหารจัดการ การพัฒนาตลาดและช่องทาง การค้า รวมไปถงึ การส่งเสริมพฒั นาแรงงาน หรือแรงงานระหว่างประเทศ (ในกรณีของการค้าชายแดน) เป็นสาคัญ ซ่ึงจากการศึกษาทบทวนยุทธศาสตร์ที่เกี่ยวข้องสามารถพัฒนาห่วงโซ่มูลค่าการค้าการลงทุน โดยแบง่ เป็น 5 กระบวนการหลัก แสดงดังแผนภาพท่ี 5 ภาคผนวก ก 12

ภาคผนวก ก : รปู แบบหว่ งโซม่ ูลคา่ ทัว่ ไป (Generic Value Chain : GVC) แผนภาพท่ี 5 : GVC 5 การค้า การสง่ ออก และการลงทุน 12 34 5 โครงสร้างพืนฐานทางการค้า การพั นาระบบ พั นาความพรอ้ มและ การบริหารจัดการ พั นา การลงทนุ บริหารจดั การ สรา้ งขดี ความสามาร ของ สนิ คา้ (Logistics) ดา้ นการตลาดและช่องทาง ผูป้ ระกอบการ การจัดจาหนา่ ย • พั นาฐานขอ้ มูลการ • การพั นาระบบการ • การพั นาขดี • การจัดตงั ศนู ย์กระจาย • การพั นาช่องทางการ ผลติ และการบริโภค สรรหาและสัง่ ซอื ความสามาร ของ สนิ ค้า จดั จาหน่าย • พั นาฐานขอ้ มูลตลาด สนิ คา้ จากผผู้ ลติ ผู้ประกอบการ • การพั นาประสทิ ธิภาพ • การจดั กจิ กรรมสง่ เสริม และปรมิ า การสง่ ออก (Sourcing System) • การเพ่ิมศักยภาพ นการ และลดตน้ ทุนการขนสง่ การขาย (Trade & Market • การ ชป้ ระโยชน์จาก ดาเนนิ ธุรกจิ และกระจายสินคา้ • การโ ษ าและ Intelligence) ทรัพย์สนิ ทางป า • การยกระดบั ความพรอ้ ม • อตั ราการสู เสยี ระหว่าง ประชาสมั พันธ์ผ่านสอื่ • เงนิ ลงทุนและการเขา้ ง • การ ชส้ ทิ ธปิ ระโยชน์ ดา้ นเทคโนโลยี ขนส่ง ต่าง แหลง่ เงินทนุ ทางภาษีจากข้อตกลง (Technology • การลดต้นทนุ นการ • อตั ราการแลกเปลย่ี นเงนิ ตา่ ง Readiness) บริหารจัดการและเกบ • การทาประกันภยั • การส่งเสรมิ พั นาการ รกั ษาสนิ คา้ คงคลงั • ก ระเบยี บขอ้ บงั คบั การ รวมกลมุ่ ผู้ประกอบการค้า• การจัดการงานดา้ น สง่ ออก • สร้างและขยายเครือข่าย ศลุ กากร (ส่งออก/ • การพั นาระบบพา ิชย์ การคา้ การลงทุนทงั น นาเข้า) อเิ ลกทรอนิกส์ (E- และต่างประเทศ Commerce) ห่วงโซ่มลู ค่าท่ัวไปแบบท่ี 6 (Generic Value Chain : GVC 6) การบรกิ าร และการท่องเท่ยี ว แนวคิดของการพัฒนาห่วงโซ่มูลค่าด้านการท่องเที่ยวนั้น คณะที่ปรึกษา ดาเนิน การทบทวนแผนยุทธศาสตรท์ ่เี กีย่ วกับการพฒั นาการท่องเท่ียวท่สี าคญั ของประเทศ เพ่ือดูการกาหนด ประเด็นยทุ ธศาสตรก์ ารพัฒนาให้เห็นกิจกรรมสาคัญตลอดท้ังห่วงโซ่มูลค่า ต้ังแต่ต้นน้า กลางน้า ไปจนถึง ปลายนา้ โดยแผนยุทธศาสตร์ทค่ี ณะที่ปรึกษาศกึ ษาทบทวน ได้แก่ 1) แผนยุทธศาสตร์การท่องเที่ยวและกีฬา พ.ศ. 2555 - 2559 จัดทาข้ึนโดยกระทรวง การท่องเท่ียวและการกีฬา เพ่ือกาหนดให้ทิศทางการพัฒนาการท่องเที่ยวของประเทศเป็นไปใน ทางเดียวกัน รวมถึงให้สอดคล้องกับสถานการณ์และการแข่งขันที่เกิดข้ึนในโลก ท้ังน้ี แผนยุทธศาสตร์ ได้กาหนดกลยทุ ธไ์ ว้ 6 กลยทุ ธ์ ซึ่งกลยทุ ธ์ที่เก่ยี วข้องกับการทอ่ งเทีย่ ว ได้แก่ กลยุทธท์ หี่ น่งึ การพัฒนา สินคา้ และบริการท่องเทีย่ วให้มคี ณุ ภาพและปลอดภยั กลยทุ ธ์ท่ีสอง การส่งเสริมนักท่องเท่ียวคุณภาพ ใหเ้ ติบโตอย่างม่ันคงและยั่งยนื และกลยุทธ์ท่ีหก การพฒั นาระบบบริหารจัดการและพัฒนาเศรษฐกิจ สร้างสรรคด์ า้ นการท่องเท่ียวและกฬี า 2) ยุทธศาสตร์พัฒนาธุรกิจท่องเที่ยว จัดทาโดยสภาหอการค้าแห่งประเทศไทย โดยมี ประเด็นยุทธศาสตร์ 4 ประเด็น คือ ยุทธศาสตร์ที่ 1 กระตุ้นตลาดการท่องเที่ยวท้ังตลาดภายใน และตลาดตา่ งประเทศ เพ่ือเพ่ิมขดี ความสามารถในการแข่งขัน ยุทธศาสตร์ท่ี 2 ฟื้นฟูและพัฒนาสถานท่ี ท่องเท่ียว รวมถึงยกระดับคุณภาพ สิ่งอานวยความสะดวกทางการท่องเที่ยว เพื่อใช้เป็นฐาน ในการพัฒนาศักยภาพการท่องเที่ยวไทย ทั้งในปัจจุบันและอนาคต ยุทธศาสตร์ที่ 3 การพัฒนา โครงสร้างพื้นฐานเพ่ือการท่องเท่ียว เพ่ือสร้างโอกาสในการขยายตลาดนักท่องเที่ยวท้ังชาวไทย และชาวต่างประเทศ และสรา้ งรายได้ให้แกธ่ รุ กิจทอ่ งเทยี่ ว และยุทธศาสตรท์ ่ี 4 พัฒนาผู้ประกอบการ และบุคลากรด้านการท่องเที่ยว เพื่อสร้างความม่ันคงในทรัพยากรบุคคลทางการท่องเท่ียว จากการศึกษาห่วงโซ่มูลค่าด้านการท่องเท่ียว สามารถแบ่งได้เป็น 7 กระบวนการหลัก แสดงดัง แผนภาพที่ 6 ภาคผนวก ก 13

ภาคผนวก ก : รปู แบบหว่ งโซม่ ลู คา่ ท่วั ไป (Generic Value Chain : GVC) แผนภาพที่ 6 : GVC 6 การบรกิ าร และการท่องเทย่ี ว การบรหิ ารจดั การ dผลติ ภั ส์ ินคา้ และบรกิ าร dการตลาด 12 3 4 พั นาปจจัย 5 พั นา 67 พั นา พืนฐานด้าน แหลง่ และ การตลาดและ วาง พั นาระบบ พั นาศักยภาพ ท่องเทย่ี ว/ กจิ กรรม พั นา ประชาสัมพันธ์ ยทุ ธศาสตร์/ บริหาร จัดการ มคั คุเทศน์ ทรพั ยากร ท่องเทยี่ ว ธุรกจิ บรกิ าร แผนการท่องเท่ยี ว การทอ่ งเทย่ี ว และบุคลากร การท่องเท่ียว •การวางแผนและ • การรวบรวมและ • พั นามาตรฐาน •พั นาทรพั ยากร •สร้างสรรค์กจิ กรรม • การรบั รอง •การทาการตลาด ทางการทอ่ งเทีย่ ว กาหนดตาแหน่ง จดั ทาข้อมูล มัคคุเทศก์ ผ้นู า •การจดั การคุ ภาพ ท่องเที่ยวรปู แบบ มาตรฐานทีพ่ กั และ กลุม่ นกั ท่องเท่ยี ว สิ่งแวดล้อมเพ่อื การ เชงิ ยุทธศาสตร์ สารสนเทศเพ่อื การ เที่ยว ท่องเทีย่ วทยี่ ่ังยืน หม่ หส้ อดคลอ้ ง โรงแรม คุ ภาพ •พั นาโครงสรา้ ง (Strategic ทอ่ งเท่ยี ว • พั นาศักยภาพ พนื ฐาน นน ไ า กบั ความสน จ • พั นามาตรฐาน •ประชาสัมพันธ์ •การจดั การป หา Positioning) • การกาหนดขดี แรงงานวิชาชีพ จากการท่องเท่ียว •จดั ทามาตรฐาน ธรุ กจิ บริการท่ี สรา้ งภาพลักษ ์ อาทิ สงิ่ ป ิกลู ขยะ •การกาหนด ความสามาร น และบคุ ลากรด้าน และมลภาวะ แหลง่ ทอ่ งเทย่ี ว เกี่ยวเนอื่ งกับการ •การตลาดเชงิ รกุ •การพั นาและ นักท่องเทย่ี ว การรองรบั การท่องเท่ยี ว •สง่ เสริม อนรุ ักษ์ ท่องเท่ียว อาทิ ผ่านส่ือสมยั หม่ ปรบั ปรงุ ระบบ กล่มุ เปาหมาย นักทอ่ งเท่ยี ว • สง่ เสรมิ การ สาธาร ูปโภค น ู ปรับปรงุ สปา ดานา สนาม (Social Network) (Carrying รวมกลุม่ บรู ะ พั นา กอล์ ร้านอาหาร Capacity) ผูป้ ระกอบการ แหลง่ ทอ่ งเทย่ี ว • พั นามาตรฐาน • สรา้ งความเชือ่ ม่นั ทอ่ งเทยี่ ว •ยกระดบั คุ ภาพส่งิ สนิ คา้ ของ ากและ ดา้ นความปลอดภัย อานวยความ ของทร่ี ะลก นชีวติ และ สะดวก นส านที่ • พั นามาตรฐาน ทรัพยส์ ิน ทอ่ งเท่ยี ว ธรุ กจิ นาเท่ยี ว • การสรา้ งการมสี ว่ น • สนบั สนนุ ธุรกจิ การ รว่ มของชมุ ชน จดั ประชุมและ สัมมนา (MICE) ภาคผนวก ก 14

ภาคผนวก ก : รูปแบบหว่ งโซม่ ลู คา่ ทัว่ ไป (Generic Value Chain : GVC) รูปแบบหว่ งโซม่ ลู คา่ ท่ัวไป (Generic Value Chain : GVC) ดา้ นสงั คม ภาคผนวก ก 15



ภาคผนวก ก : รปู แบบห่วงโซ่มูลค่าท่วั ไป (Generic Value Chain : GVC) รูปแบบห่วงโซม่ ลู คา่ ทวั่ ไป (Generic Value Chain : GVC) ด้านสงั คม การวเิ คราะห์ประเดน็ ดา้ นสังคมคร้ังนี้ ได้อาศยั กรอบตวั ชีว้ ัดภายใต้ประเด็นต่างๆ ของดัชนี ความก้าวหน้าของคน (Human Achievement Index - HAI) ในรายงานการพัฒนาคนของประเทศ ไทยปี พ.ศ. 2552 โดยสานักงานโครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติประจาประเทศไทย เป็นกรอบ ในการวเิ คราะห์ เน่ืองจากเปน็ ดชั นีทใี่ ช้ประเมินภาพรวมของการพัฒนาคนระดับจังหวัด เพื่อสะท้อน ความไม่เท่าเทียมกันในระดับพ้ืนท่ี โดยจะคัดเลือกจากประเด็นท่ีมีความสาคัญและมีผลกระทบ ตอ่ ภาพรวมของการพฒั นาคน ชุมชน สังคม เพื่อเป็นกรอบในการประเมิน และวางแนวทางการพัฒนา สังคม ให้เกิดความเท่าเทยี มกนั ในทกุ พ้ืนท่ี ดัชนีความก้าวหน้าของคนเป็นดัชนีรวม ประกอบด้วยดัชนีย่อย 8 ด้าน 40 ตัวชี้วัด ซ่ึงแสดงวงจรชีวติ ของคน เรม่ิ ต้ังแต่เร่ืองสุขภาพ ซึ่งเป็นองค์ประกอบพ้ืนฐานที่สาคัญที่สุดของมนุษย์ ต้ังแตล่ มื ตาดโู ลก ตอ่ จากนน้ั คอื เร่ืองการศึกษา ซึ่งเป็นเรื่องที่มีความสาคัญท่ีสุดในวัยเด็กของทุกคน เมื่อสาเร็จการศกึ ษา คนเราจะทางานเพื่อให้มีรายได้เพียงพอท่ีจะมีที่อยู่อาศัยและสภาพแวดล้อมท่ีดี มีครอบครวั และชวี ิตชุมชนท่ีดี และท้ายที่สุด ทุกคนย่อมต้องมีการติดต่อสัมพันธ์กับผู้อ่ืนและมีส่วนร่วม ในฐานะสมาชกิ ของสงั คม แสดงดงั แผนภาพที่ 7 แผนภาพที่ 7 : ดชั นคี วามกา้ วหนา้ ของคน (Human Achievement Index - HAI) สขุ ภาพ • ประกอบดว้ ย ตวั ชีวัด คือ ทารกแรกเกดิ ที่มนี าหนักต่ากว่าเก ์ ประชากรทเ่ี จบปวย ประชากรที่พิการและ หรือ การศกษา ทุพพลภาพ ผู้ปวยโรคจิตประสาท ประชากรทม่ี พี ติกรรมเสีย่ งต่อสุขภาพ ประชากรท่ีออกกาลงั กาย และจานวน ประชากรตอ่ แพทย์ • ประกอบด้วย ตวั ชีวัด คอื จานวนปการศกษาเ ล่ีย อตั ราการเข้าเรยี นรวมระดบั มัธยมศกษาตอนปลายคะแนน เ ลี่ยการทดสอบ O-Net ระดับมธั ยมศกษาตอนปลาย และจานวนนักเรยี นตอ่ หอ้ งระดับมัธยมศกษาตอนปลาย ชีวิตการงาน • ประกอบด้วย ตวั ชวี ดั คอื การว่างงาน การทางานต่าระดับ แรงงานทีม่ ีประกนั สงั คม และการบาดเจบจาก การทางาน รายได้ • ประกอบดว้ ย ตัวชีวัด คอื รายไดข้ องครวั เรอื น สัดส่วนประชากรยากจน อัตราส่วนครัวเรือนทีม่ ีหนี และคา่ ดชั นี ความเสมอภาคของรายได้ (จนิ ี่) ทีอ่ ยอู่ าศัยและ • ประกอบดว้ ย ตัวชีวดั คอื ครวั เรือนท่มี ีบา้ นและทด่ี ินเปนของตนเอง ครวั เรอื นที่มตี ู้เยนครวั เรือนท่ี ชเ้ ตาไ า สภาพแวดล้อม หรือเตากาซ ประชากรทปี่ ระสบภัยแล้ง และประชากรทปี่ ระสบอทุ กภยั ชวี ติ ครอบครัวและชมุ ชน • ประกอบดว้ ย ตัวชวี ัด คือ เดกท่ีประสบภาวะยากลาบาก เดกอายุ - ป ทที่ างานหัวหนา้ ครวั เรอื นเด่ียว ผสู้ ูงอายทุ อี่ ยูค่ นเดียว คดีอุก กรรจแ์ ละสะเทือนขวั ท่ีได้รบั แจ้ง และการจบั กมุ ผู้กระทาความผดิ เก่ียวกับยาเสพตดิ การคมนาคมและ • ประกอบดว้ ย ตัวชวี ดั คือ หมูบ่ า้ นท่ี นนสายหลัก ช้การได้ตลอดทงั ป จานวนยานยนตจ์ ดทะเบียน อบุ ัติเหตุ การส่ือสาร ทาง นน ครวั เรอื นทม่ี โี ทรทศั น์ ประชากรท่มี โี ทรศพั ท์มือ อื และประชากรท่เี ข้า งอนิ เทอร์เนต การมสี ่วนรว่ ม • ประกอบด้วย ตัวชีวัด คือ ผู้ไป ชส้ ทิ ธเิ ลอื กตัง จานวนองคก์ รชุมชน ครวั เรือนทเ่ี ปนสมาชิกกลุ่ม องคก์ ร นทอ้ ง ิ่น และครวั เรือนท่มี สี ่วนร่วมทากิจกรรมสาธาร ะของหมู่บ้าน จ า ก ก า ร ศึ ก ษ า วิ เ ค ร า ะ ห์ ถึ ง ป ร ะ เ ด็ น ที่ ส า คั ญ จ า ก ดั ช นี ดั ง ก ล่ า ว ที่ เ ป็ น ตั ว ส ะ ท้ อ น ถึ ง การพัฒนาและเสริมสรา้ งความม่ันคงของประชาชน สังคม และชุมชน และสอดคล้องกับกรอบยุทธศาสตร์ ในการพัฒนาจงั หวัด/กลุม่ จงั หวดั นั้น สามารถแบง่ รูปแบบหว่ งโซ่มลู คา่ ทั่วไปไดเ้ ปน็ 5 แบบ ดังน้ี ภาคผนวก ก 17

ภาคผนวก ก : รปู แบบห่วงโซ่มลู คา่ ท่ัวไป (Generic Value Chain : GVC) ห่วงโซ่มูลค่าท่ัวไปแบบที่ 7 (Generic Value Chain : GVC 7) การจัดการโครงสร้างพืนฐาน เมืองนา่ อยู่ โครงสร้างพ้ืนฐาน เป็นปัจจัยสาคัญในการเป็นฐานการพัฒนาต่อยอดไปยังเร่ืองอื่นๆ ทั้งในด้านเศรษฐกิจ คุณภาพชีวิต ความปลอดภัย เป็นต้น ในการพัฒนาจังหวัด/กลุ่มจังหวัดน้ัน ความตอ้ งการโครงสร้างพนื้ ฐานมที ้งั ในรูปแบบของ 1) ปรับปรุงเส้นทางคมนาคมทั้งทางสายหลักและรอง พัฒนาเส้นทางคมนาคมใหม่ รวมถงึ เสน้ ทางท่ีเขา้ สู่แหลง่ ทอ่ งเทย่ี วในพ้นื ที่ 2) การปรบั ปรุงระบบสาธารณูปโภค ขยายการให้บริการสาธารณูปโภค ไฟฟ้า น้าประปา ให้สามารถเข้าถึงทุกครัวเรือน รวมถึงระบบไฟฟ้าสาธารณะที่จะเก่ียวข้องกับความปลอดภัยในชีวิต และทรพั ยส์ นิ ของคนในชมุ ชน 3) พฒั นาระบบเทคโนโลยสี ารสนเทศ ทั้งในด้านการปรับปรุงพัฒนาคุณภาพของเทคโนโลยี และการขยายพ้ืนที่ให้บริการเพ่ือให้ประชาชนในพื้นที่เข้าถึงซึ่งข้อมูลข่าวสาร หรือการส่ือสารต่างๆ ได้อย่างทว่ั ถึง เพราะข้อมลู ข่าวสารเปน็ ปัจจยั สาคญั ปัจจยั หนงึ่ ในการพัฒนาคน 4) การพฒั นาพนื้ ที่สาธารณประโยชน์ส่วนกลาง เพ่ือให้ชุมชนได้อาศัยเป็นพื้นที่สันทนาการ รว่ มกัน ซึ่งกรอบการพัฒนาต่างๆ เหล่านี้ จะเป็นกรอบในการกาหนดแนวทางการวางกลยุทธ์ หรือโครงการเพ่ือวางแผนการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานให้พ้ืนท่ีดังกล่าวได้รับการพัฒนาให้เป็นเมือง ท่ีน่าอยู่ มีความสะดวกปลอดภัย ในการเดินทาง รวมถึงคุณภาพชีวิตพื้นฐานที่ดีข้ึนต่อไปได้ ซงึ่ สามารถจัดทาหว่ งโซม่ ลู คา่ การจดั การโครงสรา้ งพน้ื ฐานเมืองนา่ อยู่ แบ่งได้เปน็ 4 กระบวนงานหลัก แสดงดงั แผนภาพท่ี 8 แผนภาพที่ 8 : GVC 7 การจัดการโครงสร้างพ้นื ฐานเมอื งน่าอยู่ 12 3 พั นาระบบ 4 พั นาสาธาร ะส าน เทคโนโลยี ส่วนกลางเพ่อื ช้ พั นา ปรบั ปรงุ เส้นทาง ขยาย ปรบั ปรงุ สารสนเทศ ประโยชน์ นชุมชน คมนาคม ระบบสาธาร ูปโภค • ปรับปรุงระบบเทคโนโลยี • พฒั นาปรบั ปรุงพื้นที่ สารสนเทศให้มี สนั ทนาการของชมุ ชน • การพัฒนาเสน้ ทาง • การขยายระบบ ประสทิ ธภิ าพ สายหลกั นา้ ประปา • การดูแลบรหิ ารจัดการ • การปรับปรงุ เสน้ ทาง • การปรบั ปรุงระบบ • ขยายพนื้ ทใ่ี หบ้ รกิ าร พ้ืนท่ีสาหรับสนั ทนาการ สายหลกั นา้ ประปา เทคโนโลยีสารสนเทศ ของชมุ ชน • การพฒั นาเสน้ ทาง • การขยายระบบไฟฟา้ สายรอง • การขยายระบบ • สง่ เสรมิ ใหป้ ระชาชนมี • การปรบั ปรุงเส้นทาง ให้บริการโทรศพั ท์ โอกาสเข้าถึงเทคโนโลยี สายรอง • การปรับปรงุ ระบบ สารสนเทศ • การเชอ่ื มเสน้ ทาง ให้บริการโทรศัพท์ การสนับสนนุ การขนสง่ / • การให้บรกิ ารไฟฟา้ ทอ่ งเทย่ี ว สาธารณะ ภาคผนวก ก 18

ภาคผนวก ก : รปู แบบหว่ งโซ่มลู ค่าทั่วไป (Generic Value Chain : GVC) หว่ งโซ่มูลคา่ ทว่ั ไปแบบท่ี 8 (Generic Value Chain : GVC 8) การพั นาสขุ ภาวะ ถึงแม้วา่ ประเทศไทยจะมีนโยบายหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า ซ่ึงทาให้เกิดการเข้าถึง ซ่ึงการรบั บรกิ าร ด้านสาธารณสุขเพิ่มมากขึ้น แตอ่ ยา่ งไรก็ตามไม่ได้หมายความว่าประชาชนจะอยู่ใน สภาวะสุขภาพดีในทุกคน หรือทุกพ้ืนที่ เนื่องจากปัจจุบันโรคภัยไข้เจ็บมีวิวัฒนาการแปรเปล่ียน ในหลายรูปแบบ เนื่องจากส่ิงแวดล้อมและรูปแบบการใช้ชีวิตของคนในสังคมไทยเปล่ียนแปลงไป อีกทงั้ การเข้าสูส่ ังคมผ้สู งู อายุ ซึ่งจะมีนัยที่สาคัญต่อการเข้าสู่ความม่ันคงด้านสุขภาพ ดังน้ัน ประเด็นหลัก ในดา้ นสุขภาวะคอื 1) การดูแลผู้เจ็บป่วยให้สามารถเข้าถึงซึ่งการรักษาและฟื้นคืนสู่การมีสุขภาพดี อย่างครบถว้ น รวมถงึ ผูพ้ กิ ารให้สามารถใชช้ ีวิตไดเ้ สมอเหมอื นประชาชนคนปกติ 2) การส่งเสริมให้ประชาชนมีสุขภาพที่ดีในทุกช่วงวัย ป้องกันให้ประชาชนมีโอกาส ในการเจบ็ ป่วยใหน้ ้อยทสี่ ดุ 3) การเฝ้าระวัง ป้องกัน หรือมีแนวทางบริหารจัดการด้านโรคระบาดหรือโรคติดต่อ ทีจ่ ะเข้ามาโดยไม่คาดคิด ใหพ้ ร้อมรับกับสถานการณ์ไดท้ ันท่วงที 4) นอกจากสุขภาพกายแล้ว สุขภาพจิตก็เป็นปัจจัยชี้วัดถึงสุขภาวะที่ดีของประชาชน ปัจจัยหน่ึง ดังนั้นการส่งเสริมสุขภาพจิตที่ดีในชุมชนหรือการป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาด้านสุขภาพจิต นับเปน็ ประเดน็ หนง่ึ ในการดแู ลสุขภาวะของประชาชนใหค้ รบวงจร ซ่งึ สามารถจดั ทาห่วงโซ่มลู คา่ ด้านการพฒั นาสุขภาวะ แบง่ ออกได้เปน็ 4 กระบวนงานหลัก แสดงดังแผนภาพท่ี 9 แผนภาพท่ี 9 : GVC 8 การพัฒนาสุขภาวะ 1 2 สง่ เสริมการพั นาสขุ 3 การเ าระวัง ปองกัน 4 ดูแลรักษา ภาวะของประชาชน แก้ป หา การจัดการโรค สง่ เสรมิ สขุ ภาพจติ ผูเ้ จบปวย พกิ าร ทกุ ระดับวยั ระบาด ตดิ ต่อ • สง่ เสรมิ การพัฒนา ความรู้ ในการดแู ล • ดแู ลผ้ปู ว่ ยใหส้ ามารถ • การสง่ เสรมิ ความรู้ทักษะ • เฝ้าระวงั โรคตดิ ต่อใน สขุ ภาพจติ เข้าถึงซ่งึ บริการสุขภาพได้ การเลีย้ งดูและสุขอนามยั พน้ื ท่ี สะดวก รวดเร็ว ทารก • กิจกรรมสง่ เสรมิ • การดูแลชว่ ยเหลือผพู้ กิ าร • การส่งเสริมความรู้ ทักษะ • การปอ้ งกันโรคติดตอ่ สุขภาพจิตทีด่ ีในพ้นื ที่ กจิ กรรมและสขุ ภาวะที่ดี • การรับมอื ดูแลรักษา สาหรับเดก็ และเยาวชน • ป้องกนั ไมใ่ หเ้ กิดปัญหา • การปอ้ งกนั มใิ หป้ ระชาชน เม่ือมีโรคตดิ ต่อระบาด ดา้ นสุขภาพจติ ป่วยเปน็ โรคพืน้ ฐานทว่ั ไป • การบรหิ ารจดั การเม่ือมี • ช่วยเหลอื ผู้ทีม่ ีปญั หา โรคตดิ ต่อระบาด ดา้ นสขุ ภาพจิต • การดแู ลสขุ ภาวะ และ ปอ้ งกันโรค สาหรับผูส้ งู อายุ ห่วงโซม่ ลู คา่ ทั่วไปแบบท่ี 9 (Generic Value Chain : GVC 9) การสร้างสังคมการเรยี นรู้ จากแผนพัฒนาการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ ฉบับท่ี 11 พ.ศ. 2555 - 2559 ทจ่ี ดั ทาขึน้ ภายใต้กรอบทิศทางของแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับท่ี 11 พ.ศ. 2555 - 2559 และสอดคล้องเช่ือมโยงกับรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2550 แผนการศึกษาแห่งชาติ ฉบับปรับปรุง (พ.ศ. 2552 - 2559) ตลอดจนสภาพปัญหาจากการจัดและพัฒนาการศึกษาของ กระทรวงศึกษาธิการในระยะที่ผ่านมา พบว่าปัจจุบันระบบการศึกษาทั้งในเด็ก เยาวชน และประชาชน ของไทย ยังมีปัญหาท่ีจาเป็นต้องปรับปรุงและพัฒนาท้ังด้านการส่งเสริมโอกาสทางการศึกษา ด้าน ภาคผนวก ก 19

ภาคผนวก ก : รูปแบบหว่ งโซ่มลู ค่าทั่วไป (Generic Value Chain : GVC) คณุ ภาพการศกึ ษา โดยเฉพาะระดบั การศึกษาขั้นพ้ืนฐาน ด้านขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ ท่ียังอยู่ในระดับต่า ตลอดจนการส่งเสริมให้เกิดการศึกษาเรียนรู้นอกห้องเรียนตลอดชีวิต ท้ังในเด็ก เยาวชน และประชาชนทั่วไป ดังนั้นปัจจัยที่จะเป็นองค์ประกอบของกลยุทธ์ให้เกิดการต่อยอด ในการพัฒนาการศึกษาในบทบาทของพ้ืนที่ จึงไม่ควรละเว้นในประเด็นต่างๆ เหล่านี้ เพื่อก่อให้เกิด การพฒั นาสงั คมแห่งการเรียนรู้อยา่ งเทา่ เทียมกนั ในทกุ พ้นื ท่ี 1) ลดปัญหาเด็กขาดโอกาสทางการศึกษา ยังมีปัญหาเด็กและเยาวชนขาดโอกาส ทางการศึกษาเนื่องจากปัญหาครอบครัวและปัญหาเศรษฐกิจในหลายๆ พื้นที่ การส่งเสริมให้เด็ก มีโอกาสเข้าถึงซ่ึงการศึกษาและสร้างความเท่าเทียมกันทางการศึกษา จึงยังเป็นประเด็นสาคัญ ในปญั หาเด็กและเยาวชน 2) ยกระดับคุณภาพการศึกษา ให้มีคุณภาพที่ดีขึ้นด้วยการบริหารจัดการฐานข้อมูล ด้านการศึกษาของเดก็ และเยาวชนในพน้ื ท่ีเพอ่ื ให้ทราบถงึ ศักยภาพของเดก็ และเยาวชนในพ้ืนที่ เม่ือมี ข้อมูลด้านการศึกษาของเด็กและเยาวชนในพื้นที่แล้ว การเตรียมความพร้อมพื้นฐานทางการศึกษา ก่อนวัยเรยี นกจ็ ะเป็นการสรา้ งพื้นฐานทีด่ ใี หก้ บั เดก็ ก่อนเข้าสู่วัยเรียน ประเด็นสาคัญต่อไป คือ การพัฒนา คณุ ภาพการศกึ ษาในพ้ืนทีร่ ว่ มกบั หนว่ ยงานที่มีความรับผดิ ชอบโดยตรง เน่อื งจากในพืน้ ทจี่ ะมีประเด็น ปญั หาคณุ ภาพการศกึ ษาปลกี ย่อยท่ีไม่เหมือนกัน นอกจากนี้การสร้างโอกาสและแนวทางในการเข้าสู่ การ ศึก ษาใน ระ ดับสูง หรื อสร้าง ช่อ งทาง อาชีพ สาหรั บเยาวชนท่ีจะจบก าร ศึก ษา ก็เป็น ปัจจัย หนึ่ ง ทีจ่ ะทาให้เยาวชนทผ่ี า่ นจากระบบการศกึ ษาแล้วออกไปเป็นบคุ ลากรทีส่ าคญั ในการเข้าสู่การประกอบ อาชพี การงานต่อไปในอนาคต 3) สง่ เสริมการเรียนรนู้ อกหอ้ งเรียนของเยาวชน/ชุมชน เป็นปัจจัยหน่ึงท่ีจะช่วยยกระดับ ศักยภาพของคนในพน้ื ท่ี กจิ กรรมเสริมการเรยี นร้เู พิ่มเติมตามหลักสูตรการศึกษา การส่งเสริมกจิ กรรม สรา้ งเสริมประสบการณ์ชีวิตสาหรับเด็กและเยาวชน การพัฒนาแหล่งเรียนรู้นอกห้องเรียนในชุมชน ซึ่งไม่เพียงแต่เด็กและเยาวชนเท่านั้น ประชาชนทั่วไปก็ควรได้รับการส่งเสริมให้ได้มีโอกาสเรียนรู้ อยู่ตลอดเวลา และส่ิงที่สาคัญอีกประการหน่ึงคือ ต้องสร้างการมีส่วนร่วมของเด็ก เยาวชน ชุมชน ในการเรียนรู้รว่ มกันอยา่ งสรา้ งสรรค์ 4) วัฒนธรรมท้องถ่ินเป็นส่วนหนึ่งในการดารงอยู่ของชุมชน การสืบสานเรียนรู้ วัฒนธรรมท้องถ่ินหรือชุมชน เป็นประเด็นหน่ึงที่ช่วยสร้างความสามัคคีผ่านการมีกิจกรรมจาก วัฒนธรรมทอ้ งถิน่ รว่ มกัน รวมถงึ เป็นการสร้างการเรียนรู้ถ่ายทอดประสบการณ์ ความรู้ จากรุ่นสู่รุ่น ในทอ้ งถิ่น ดงั นั้นจงึ ควรมี การบรหิ ารจัดการฐานข้อมูลวัฒนธรรมของแต่ละท้องถิ่นเพ่ืออนุรักษ์รักษา ไว้ และสร้างจติ สานกึ ให้ความรคู้ วามเขา้ ใจเรือ่ งวัฒนธรรมทอ้ งถิ่นโดยเฉพาะในชุมชน การมีกิจกรรม เพ่ืออนุรักษ์ สืบทอดวัฒนธรรมท้องถ่ิน ด้วยการมีส่วนร่วมของชุมชนทุกระดับวัย จะเป็นปัจจัยหนึ่ง ท่ีช่วยใหเ้ กิดสงั คมแหง่ การเรยี นรู้รว่ มกันได้ ซง่ึ สามารถจัดทาห่วงโซม่ ลู ค่าการสร้างสงั คมแห่งการเรยี นรู้ แบ่งออกได้ 4 กระบวนงานหลัก แสดงดังแผนภาพที่ 10 ภาคผนวก ก 20

ภาคผนวก ก : รปู แบบหว่ งโซม่ ลู คา่ ท่วั ไป (Generic Value Chain : GVC) แผนภาพที่ 10 : GVC 9 การสร้างสงั คมการเรียนรู้ 12 ยกระดบั คุ ภาพ 3 สง่ เสรมิ การเรียนรู้นอก 4 การสืบสานเรยี นรู้ การศกษา ห้องเรยี นของเยาวชน วั นธรรมทอ้ ง ่ิน ลดป หาเดกขาดโอกาส ชุมชน ชุมชน ทางการศกษา • บริหารจดั การฐานขอ้ มูล • สง่ เสริมใหเ้ ดก็ และ • บริหารจดั การฐานข้อมลู • สง่ เสรมิ กจิ กรรมเสรมิ การ วฒั นธรรมท้องถิน่ เยาวชนสามารถเขา้ ถึง ดา้ นการศึกษาของเด็กและ เรียนรูเ้ พ่ิมเตมิ ตาม โอกาสทางการศกึ ษา เยาวชนในพื้นท่ี หลกั สูตรการศกึ ษา • สรา้ งจิตสานึก ใหค้ วามรู้/ • เตรียมความพร้อมพน้ื ฐาน • สง่ เสริมกจิ กรรมสร้างเสรมิ ความเข้าใจเรื่องวฒั นธรรม • กจิ กรรมเพอื่ ช่วยเหลอื / การศึกษากอ่ นวัยเรียน ประสบการณช์ ีวติ สาหรบั ทอ้ งถิ่นโดยเฉพาะในชมุ ชน สนบั สนุนเด็กและ • พฒั นาคุณภาพการศึกษาทุก เดก็ และเยาวชน เยาวชนท่ดี ้อยโอกาส ระดับในพน้ื ที่ • พัฒนาแหลง่ เรียนร้นู อก • กจิ กรรมเพ่อื อนรุ ักษ์ สบื ทางการศึกษา • สรา้ งโอกาส/แนวทางในการ ห้องเรยี นในชมุ ชน ทอดวัฒนธรรมท้องถนิ่ ด้วยการมสี ว่ นรว่ มของ เข้าสู่การศึกษาในระดบั สูง/ • สร้างการมสี ่วนร่วมของ ชุมชน ช่องทางอาชีพสาหรับ เดก็ เยาวชน ชุมชนในการ เยาวชนท่จี ะจบการศกึ ษา เรียนรรู้ ว่ มกันอย่าง สร้างสรรค์ ห่วงโซ่มูลค่าทั่วไปแบบท่ี 10 (Generic Value Chain : GVC 10) การพั นาคุ ภาพชีวิตและ ครอบครัว ตัวช้ีวัดด้านคุณภาพชีวิตที่สาคัญที่เป็นปัจจัยพ้ืนฐานไปสู่เร่ืองอื่น ๆ คือ ปัจจัย 4 โดยองค์ประกอบสาคัญของปัจจัย 4 นั้น มีพ้ืนฐานมาจากเร่ืองของเศรษฐกิจ และความปลอดภัย ท้ังด้านร่างกายและทรัพย์สิน นอกจากน้ันแล้วการมีรากฐานของครอบครัวที่อบอุ่นก็เป็นปัจจัยหน่ึง ท่จี ะชว่ ยให้ปจั เจกชนมชี วี ิตท่มี ีคุณภาพได้อย่างสมบูรณ์ สาหรับประเด็นสาคัญท่ีจะสะท้อนคุณภาพชีวิต และครอบครัวนน้ั ประกอบไปดว้ ย 1) การจดั การแรงงานในพ้ืนที่ เป็นตัวชี้วัดด้านรายได้ของประชาชน ดังนั้น การเข้าไป เสริมสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจให้ประชาชนในพ้ืนที่ ประกอบไปด้วย การลดปัญหาการว่างงาน ในพ้ืนที่ ลดปัญหาการขาดแคลนแรงงานในพ้ืนท่ี เนื่องจากบางพื้นท่ีอาจมีปัญหาการว่างงาน และการขาดแคลนแรงงานไปพร้อมกัน เน่ืองจากความรู้ความสามารถของแรงงานไม่สอดคล้องกับ ความต้องการของตลาด การดูแลสุขภาวะของแรงงานในสถานประกอบการ การลดอุบัติเหตุของ แรงงานในสถานประกอบการ นอกจากน้ี การสง่ เสรมิ กิจกรรมเสรมิ สร้างรายได้แรงงานก็เป็นแนวทาง หนึ่งทท่ี าให้เกดิ รายได้ทีเ่ พ่ิมข้นึ ใหก้ ับแรงงานในชมุ ชนได้ 2) การสง่ เสรมิ พัฒนาอาชีพและรายได้ การให้ความรู้และทักษะให้ชุมชนมีอาชีพเสริม เพื่อสร้างรายได้ หรือการสร้างอาชีพที่เหมาะสมกับชุมชนวิถีชีวิตความเป็นอยู่ สิ่งแวดล้อมก็จะทาให้ ชุมชนสามารถนาไปประกอบอาชีพได้อย่างสอดคล้องกับความสามารถ ชีวิต และความเป็นอยู่ได้ นอกจากน้ีการใหค้ วามรูด้ า้ นการบริหารจัดการทางการเงินหรือจัดกิจกรรมส่งเสริมการออมในชุมชน กจ็ ะเป็นแนวทางหนงึ่ ท่จี ะช่วยใหป้ ระชานในชมุ ชนสามารถมีสถานภาพทางเศรษฐกิจท่มี ีเสถยี รภาพได้ 3) การสร้างความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินเป็นตัวช้ีวัดสาคัญในด้านคุณภาพชีวิต ของคน สาหรับประเทศไทยปัญหาความไม่ปลอดภัยในประเด็นชีวิตและทรัพย์สินในด้านต่างๆ ที่เป็น ประเด็นสาคัญ ได้แก่ อุบัติเหตุบนท้องถนน อาชญากรรม ยาเสพติด ดังนั้น การให้ประชาชนเข้ามา มีส่วนร่วมและมีบทบาทในการดูแลรักษาความปลอดภัยชีวิตและทรัพย์สินในชุมชนร่วมกัน จึงเป็น สว่ นสาคญั ท่ีจะสรา้ งความสามคั คีและรับผดิ ชอบ ในสงั คมร่วมกัน รวมถงึ การมีแผนงานป้องกัน รับมือ ภาคผนวก ก 21

ภาคผนวก ก : รูปแบบห่วงโซ่มลู คา่ ทั่วไป (Generic Value Chain : GVC) บริหารจัดการดา้ นภัยพบิ ตั ิหรอื กรณฉี กุ เฉนิ ต่างๆ ในชมุ ชน เช่น น้าท่วม ไฟไหม้ ฯลฯ ที่อาจเกิดขึ้นได้ โดยไม่สามารถทราบล่วงหน้า ก็เป็นประเด็นสาคัญประเด็นหนึ่ง ท่ีสะท้อนให้เห็นถึงการวางแผน เพื่อคณุ ภาพชีวิตของคนในพืน้ ที่ 4) การส่งเสรมิ ความอบอนุ่ ในครอบครวั นน้ั เปน็ ปัจจยั สร้างเสรมิ ใหค้ ุณภาพชวี ิตในระดับ ปัจเจกมีคุณภาพย่ิงข้ึน ดังนั้น การส่งเสริมกิจกรรมสร้างความสัมพันธ์ในครอบครัว การส่งเสริม กิจกรรมสรา้ งศลี ธรรม จริยธรรมในครอบครัว สร้างเสริมความสามัคคีในครอบครัวและชุมชน รวมถึง การปลกู ฝังจิตสานึกและความรับผิดชอบต่อครอบครัวให้คนในชุมชน จึงเป็นประเด็นท่ีไม่ควรละเลย เพอ่ื สร้างคุณภาพชวี ติ ทดี่ ใี ห้กับประชาชนในพนื้ ที่ ซึ่งจากการศึกษาทบทวน สามารถจัดทาห่วงโซ่มูลค่าการพัฒนาคุณภาพชีวิตและ ครอบครวั แบง่ ออกได้เปน็ 4 กระบวนงานหลกั แสดงดังแผนภาพที่ 11 แผนภาพท่ี 11 : GVC 10 การพัฒนาคณุ ภาพชีวิตและครอบครัว 12 การส่งเสริมพั นา 3 การสร้างความปลอดภยั 4 การส่งเสรมิ ความอบอ่นุ อาชพี รายได้ นชวี ติ และทรพั ย์สิน นครอบครัว การจัดการแรงงาน นพนื ท่ี • ลดอุบตั เิ หตุบนทอ้ งถนน • สง่ เสริมกจิ กรรมสรา้ ง • ลดปัญหาการว่างงานใน • ใหค้ วามรู้ ทกั ษะให้ • ลดปญั หาอาชญากรรม ความสมั พนั ธใ์ น • ปอ้ งกัน/ปราบปราม ครอบครัว พ้ืนที่ ชมุ ชนมอี าชีพเสริมเพื่อ • ลดปัญหาการขาดแคลน ยาเสพตดิ • ส่งเสริมกิจกรรมสรา้ ง สรา้ งรายได้ • การให้ประชาชนเขา้ มามี ศลี ธรรม จริยธรรมใน แรงงานในพืน้ ที่ • สร้างอาชีพทีเ่ หมาะสม ครอบครวั • พัฒนาคณุ ภาพฝีมอื ส่วนรว่ มและบทบาทใน กบั ชมุ ชน การดแู ลรักษาความ • สร้างเสรมิ ความสามัคคี แรงงานในสาขา • จัดกจิ กรรมส่งเสริม ปลอดภัยชีวิตและทรพั ยส์ นิ ในครอบครวั และชมุ ชน ในชุมชนร่วมกนั ที่จาเป็น การออมในชมุ ชน • การปอ้ งกนั รับมอื บรหิ าร • ปลกู ฝังจติ สานกึ และ • สุขภาวะของแรงงานใน จัดการดา้ นภยั พบิ ตั หิ รอื ความรบั ผดิ ชอบต่อ กรณฉี ุกเฉินต่างๆ ในชมุ ชน ครอบครวั ให้คนในชมุ ชน สถานประกอบการ เชน่ นา้ ท่วม ไฟไหม้ ฯลฯ • การลดอุบตั เิ หตขุ อง แรงงานในสถาน ประกอบการ • สง่ เสรมิ กจิ กรรมเสริม รายได้แรงงาน หว่ งโซ่มูลคา่ ท่วั ไปแบบท่ี 11 (Generic Value Chain : GVC 11) การสร้างความมนั่ คงชายแดน ในประเดน็ ทางสงั คมของพื้นท่ีจังหวัดท่ีเป็นพ้ืนที่ชายแดนติดต่อกับประเทศเพื่อนบ้านนั้น นอกจากประเด็นด้านเศรษฐกิจท่ีจะสามารถเป็นช่องทางการค้ากับประเทศเพื่อนบ้านแล้ว ประเด็น ด้านสังคม ไมว่ ่าจะเปน็ เชิงพนื้ ที่ แรงงาน หรอื ความปลอดภัย ก็เป็นส่ิงสาคัญท่ีต้องมีการวางยุทธศาสตร์ เพ่ือสร้างความมั่นคงและปลอดภยั รวมถงึ การรกั ษาระดบั ความสัมพนั ธ์กับประเทศเพ่ือนบ้านให้ราบรื่น และรว่ มกันพฒั นาใหเ้ กดิ ประโยชน์ร่วมกนั ได้ 1) การบรหิ ารจัดการพ้ืนท่ีชายแดน โดยการแบ่งพื้นท่ีท่ีมีปัญหาความมั่นคงตามระดับ ความรนุ แรงของปัญหา เพื่อดาเนินการพัฒนาให้สอดคล้องตามลักษณะปัญหาของพื้นที่ สร้างระบบ การปอ้ งกนั โดยขบวนการพัฒนาในรูปแบบของหม่บู า้ นอาสาพฒั นาและปอ้ งกนั ตนเองเพื่อความม่ันคง จัดระบบป้องกันและส่ือสารเพื่อจัดระเบียบพ้ืนที่ชายแดน อาทิ การจัดระเบียบการสัญจรข้ามแดน การลาดตระเวน เฝา้ ตรวจ เป็นต้น ภาคผนวก ก 22

ภาคผนวก ก : รูปแบบห่วงโซม่ ูลคา่ ทวั่ ไป (Generic Value Chain : GVC) 2) การพัฒนาศักยภาพโครงสร้างพื้นฐานและคนในพ้ืนที่ชายแดน โดยการพัฒนาคน ชุมชน พื้นที่ ด้วยการมีส่วนร่วม การสร้างเครือข่ายระหว่างชุมชน หมู่บ้านชายแดน เพ่ือร่วมกัน สอดส่องดูแลพื้นที่ชายแดน เร่งรัดการแก้ไขปัญหาสถานะและสิทธิของบุคคลในกรณีของแรงงาน หรอื การเขา้ มาอาศัยอยู่ในเขตแดนไทยของประชาชนจากประเทศเพื่อนบ้าน การจัดระบบ/ระเบียบ พื้นทที่ ากนิ ในบรเิ วณพนื้ ที่ทบั ซอ้ นหรือพนื้ ท่ใี กล้เขตแดน 3) ประเด็นสุดท้ายคือ การสร้างความสัมพันธ์ระดับท้องถิ่นกับประเทศเพ่ือนบ้าน โดยการสร้างความสัมพันธ์อันดีและความร่วมมือด้านต่างๆ ให้เหมาะสมกับสภาพพ้ืนท่ีชายแดน การพฒั นาความร่วมมือเศรษฐกิจและการค้า โดยเฉพาะการค้าระดับประชาชน การสร้างความเข้มแข็ง กลไกระดบั ท้องถนิ่ ท้ัง 2 ประเทศ เพื่อกระชับความร่วมมือ ซึ่งประเด็นต่างๆ เหล่านี้จะเป็นยุทธศาสตร์ สาคัญในการลดปัญหาพ้ืนท่ีชายแดนและเสริมสร้างความสัมพันธ์อันดีที่จะนาไปสู่การแก้ไขปัญหา ชายแดนต่างๆ ร่วมกนั ในระดับทอ้ งถิน่ ได้เป็นอยา่ งดี ซ่ึงจากการศึกษาทบทวน สามารถจัดทาห่วงโซ่มูลค่าการสร้างความม่ันคงชายแดน แบง่ ออกได้ 5 กระบวนงานหลัก แสดงดงั แผนภาพท่ี 12 แผนภาพที่ 12 : GVC 11 การสรา้ งความมั่นคงชายแดน 1 2 3 4 5 การบรหิ ารจัดการพืนที่ การพั นาศักยภาพ การรกั ษาความ การพั นาเศรษฐกิจ ความเขา้ จอันดรี ะหวา่ ง ชายแดน ชุมชน นพืนทช่ี ายแดน ปลอดภยั ความสงบ ความอย่ดู กี นิ ดีของ จังหวดั ชายแดน และ ประเทศเพือ่ นบา้ น (โครงสรา้ งพนื ฐาน) เรยี บร้อย ชมุ ชน • การแบ่งพืน้ ท่ที ่ีมีปญั หาความ • การสง่ เสริมให้เด็กและ • การจัดระบบป้องกนั และ • การสนับสนุน • การลงนามในขอ้ ตกลงความ มน่ั คงตามระดบั ความรนุ แรง เยาวชนไดร้ บั การศกึ ษาตาม ร่วมมอื ทางเศรษฐกจิ และสงั คม ส่ือสารเพื่อจดั ระเบยี บพนื้ ที่ สถาบันการศึกษาในการ กับประเทศเพ่ือนบ้าน ของปัญหา เพื่อดาเนนิ การ เกณฑ์มาตรฐานอยา่ งทัว่ ถงึ พัฒนาใหส้ อดคลอ้ งตามลักษณะ มคี ุณภาพและสอดคล้องกับ ชายแดน อาทิ การจัดระเบียบ พฒั นาบุคลากรและสง่ เสริม • การสรา้ งความเข้มแข็งกลไก ระดับทอ้ งถนิ่ ทัง้ 2 ประเทศ ปัญหาของพื้นที่ การสัญจรข้ามแดน การ ผู้ประกอบการรายยอ่ ย เพอ่ื เพือ่ กระชับความรว่ มมือ การติดตงั้ กล้องวงจรปดบรเิ วณ • ด่านชายแดน ท่าเทียบเรอื เขต • วิถีชุมชน ลาดตระเวน เฝา้ ตรวจ เพิ่มขีดความสามารถในการ • การสง่ เสรมิ การประชาสมั พนั ธ์ ชมุ ชนหนาแน่น สถานทสี่ าคญั การสร้างภูมิคุ้มกนั ใหก้ ับ ในทกุ มติ เิ พอื่ สร้างภาพลกั ษณ์ท่ี เยาวชน สตรี และ • การสร้างระบบการปอ้ งกันโดย แขง่ ขนั ดขี องจังหวัดทง้ั ในและ ขบวนการพัฒนาในรปู แบบ • การยกระดับการพัฒนาพืน้ ท่ี ต่างประเทศ ผดู้ ้อยโอกาส และสนับสนุน จุดล่อแหลม ของหมูบ่ า้ นอาสาพฒั นาและ เปน็ เขตเศรษฐกิจพเิ ศษ • การสร้างเส้นทางสนบั สนุนและ ใหส้ ถาบนั ครอบครวั เขา้ มามี ป้องกนั ตนเองเพื่อความมั่นคง • การส่งเสรมิ อาชพี บนพ้นื ฐาน ป้องกันเมื่อเกดิ ปญั หา ส่วนรว่ มในการแก้ปัญหาและ (จดั ตงั้ หมู่บา้ นป้องกนั ตนเอง • การสรา้ งอา่ งเก็บน้าเพอ่ื เป็น พัฒนาชมุ ชน ขององคร์ ดู้ า้ นภมู ปิ ญั ญา ชายแดน) ท้องถน่ิ ให้สามารถสรา้ ง ฉากสกดั กั้นปอ้ งกันพน้ื ท่แี ละยงั รายได้แก่ชุมชน เปน็ ประโยชน์ทจ่ี ะใชน้ ้าเพื่อการ • วางแผนจัดการแกไ้ จปัญหา บรโิ ภค อุปโภค ความมั่นคงเพือ่ ขจัดขัดขวาง • ปลกู ปา่ ในบางพน้ื ทตี่ ามแนว และลดอทิ ธพิ ลหรือการแทรก ชายแดน เพ่ือเป็นเคร่อื งกีด ซมึ ของฝ่ายตรงข้าม ขวางธรรมชาติ • การสร้างความเชอื่ มัน่ ให้ ประชาชนรู้สึกถึงความ ปลอดภยั ในชีวติ และทรพั ย์สนิ ภาคผนวก ก 23



ภาคผนวก ก : รูปแบบหว่ งโซม่ ูลค่าทั่วไป (Generic Value Chain : GVC) รปู แบบห่วงโซ่มูลคา่ ทั่วไป (Generic Value Chain : GVC) ดา้ นทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสิง่ แวดลอ้ ม ภาคผนวก ก 25



ภาคผนวก ก : รปู แบบหว่ งโซ่มลู ค่าท่วั ไป (Generic Value Chain : GVC) รปู แบบห่วงโซม่ ลู คา่ ท่ัวไป (Generic Value Chain : GVC) ดา้ นทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดลอ้ ม สาหรับการวิเคราะห์ประเด็นด้านสิ่งแวดล้อมน้ัน ตัวช้ีวัดภายใต้ประเด็นต่างๆ ของดัชนี ความก้าวหนา้ ของคน (Human Achievement Index - HAI) ในรายงานการพัฒนาคนของประเทศ ไทยปี พ.ศ. 2552 โดยสานักงานโครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติประจาประเทศไทย ได้กล่าวถึง ความมั่นคงด้านส่ิงแวดล้อมว่าเป็นหนึ่งในประเด็นพื้นฐานที่สาคัญต่อการพัฒนาท้ังในระดับบุคคล และระดับพ้นื ที่ ซ่ึงปัจจัยคุกคามต่อความมั่นคงด้านสิ่งแวดล้อม ได้แก่ ภัยธรรมชาติ ป่าไม้ ทะเล น้า มลภาวะของเสีย อันจาเป็นตอ้ งอาศัยการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อมอย่างเป็น ระบบบนพน้ื ฐานการดาเนินงานแบบบูรณาการ การวางแนวทางจดั กลุ่มของหว่ งโซ่มูลค่าทั่วไป (Generic Value Chain : GVC) ในด้าน ทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อมคร้ังนี้ จึงได้ยึดเอากรอบจากรายงานการพัฒนาคนของประเทศ ไทยปี พ.ศ. 2552 ดังกล่าว1 เป็นฐานในการวิเคราะห์หาประเด็นสาคัญ รวมถึงให้ความสาคัญกับ การประยุกต์ใชข้ อ้ มูลระดับยทุ ธศาสตร์จากหนว่ ยงานหลกั ในการบรหิ ารจดั การทรัพยากรของประเทศ คอื กระทรวงทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสิ่งแวดลอ้ ม อาทิ 1) แผนแม่บทการฟน้ื ฟูและอนุรักษ์ป่าและระบบนิเวศ (25 ลมุ่ น้า) (ภายใตย้ ุทธศาสตร์ เพอื่ การฟื้นฟูและสร้างอนาคตประเทศ ด้านการบริหารจัดการทรัพยากรน้า เงนิ กู้ 350,000 ล้านบาท) 2) ยทุ ธศาสตรก์ ารบรหิ ารจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝ่ัง พ.ศ. 2555 - 2559 3) แผนจัดการคุณภาพสิง่ แวดล้อม พ.ศ. 2555 - 2559 ห่วงโซ่มูลค่าทั่วไปแบบที่ 12 (Generic Value Chain : GVC 12) การอนุรักษ์และพั นา ทรพั ยากรธรรมชาติ (ดนิ ปาไม้ ชาย ง่ ทะเล) กรอบห่วงโซ่มูลค่าท่ัวไป ( Generic Value Chain : GVC) ของดิน ป่าไม้ และ ทรัพยากรธรรมชาติทะเลและชายฝั่ง เป็นแนวทางปฏิบตั ิเดยี วกนั ดงั น้ี 1) การป้องกันและแก้ไขปัญหาทรัพยากรธรรมชาติ ด้วยการป้องกันและแก้ไขปัญหา การตัดไมท้ าลายป่า ป้องกันการพังทลายของดิน ป้องกันการกัดเซาะชายฝ่ังทะเล เพิ่มประสิทธิภาพ การป้องกัน ดูแลป่าไม้ พื้นดิน และทรัพยากรธรรมชาติทางทะเล ทั้งชายฝั่งและใต้น้าทะเล ป้องกัน การบุกรุกพน้ื ป่า และทรพั ยากรชายฝัง่ ทะเลไม่ให้เส่ือมโทรม 2) การฟืน้ ฟูและปรบั ปรุงคุณภาพดนิ โดยเฉพาะในพ้นื ท่ีเกษตรกรรม การฟ้ืนฟูสภาพป่า ระบบนิเวศเพื่อให้ทรัพยากรสามารถพึ่งพาอาศัยกันได้อย่างย่ังยืน ส่งเสริมเกษตรและภาคีเครือข่าย 1 รายงานการพัฒนาคนของประเทศไทยปี พ.ศ. 2552 โดยสานักงานโครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติประจาประเทศไทย (หรือ UNDP) ไดก้ ลา่ วสรปุ ถึงความสาคญั ของ “ ว สี่ย ่ ว ั่น ด นส่ แวดล ” ว่า “ความเสี่ยงเหล่าน้ีเกิดข้ึนได้ หลายรูปแบบ บ้างเกิดจากความไม่ม่ันคงทางกายภาพของสิ่งแวดล้อม รวมถึงภัยธรรมชาติ เช่น แผ่นดินไหว คลื่นสึนามิ และ การเปลย่ี นแปลงอื่นๆ เชน่ การเปล่ยี นแปลงของภมู ิอากาศในแต่ละปี ซ่ึงทาให้เกิดภัยแล้ง น้าท่วม และอ่ืนๆ ความเส่ียงรูปแบบ ท่ีสอง คือ การเปล่ียนแปลงอุปสงค์อุปทานของทรัพยากรอันเนื่องมาจากการเติบโตของประชากรและเทคโนโลยีใหม่ และ การเปลยี่ นแปลงทางเศรษฐกิจ เช่น พ้ืนที่ป่าไม้ลดลง น้าสะอาดหายากข้ึน และการตักตวงใช้ทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจากัด เช่น ปลาในทะเล ในอัตราท่ีมากเกนิ ไป ความเสย่ี งรปู แบบทสี่ าม เกิดจากการเปล่ียนแปลงของเศรษฐกิจและสังคมซึ่งมีผลกระทบต่อ สง่ิ แวดล้อม เชน่ การพัฒนาเปน็ ชมุ ชนเมอื งทาใหเ้ กดิ ปัญหามลพษิ ทางอากาศ หรืออุตสาหกรรมกอ่ ใหเ้ กดิ ของเสียปรมิ าณมหาศาล สดุ ท้าย คือ ความเสี่ยงที่เกิดจากความขัดแย้งในการแย่งชิงทรัพยากรท่ีมีอยู่อย่างจากัด จากการขยายตัวของความเป็นเมือง” กรอบแนวคดิ เหล่านี้เป็นหนึ่งในกรอบความคิดของคณะทางานท่ีปรึกษาในการกาหนดรูปแบบห่วงโซ่มูลค่าทั่วไปให้ครอบคลุม ประเด็นสาคญั ทง้ั หมด ภาคผนวก ก 27

ภาคผนวก ก : รปู แบบหว่ งโซ่มูลค่าทว่ั ไป (Generic Value Chain : GVC) ในชุมชนให้มสี ว่ นร่วมกนั อนรุ ักษ์ดนิ การเพม่ิ พื้นที่สีเขียวของป่าไม้และต้นไม้ในชุมชน ฟ้ืนฟูและสร้าง ทรพั ยากรทางทะเลและชายฝ่งั ให้มคี วามสมบูรณ์มากข้นึ 3) การส่งเสริมและสนบั สนุนให้เกิดความร่วมมือในการอนุรักษ์ฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติ โดยเริ่มจากการเผยแพร่องค์ความรู้และสร้างจิตสานึกด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติให้ชุมชน ในพนื้ ที่ สง่ เสริมใหเ้ กดิ การจดั ทาแผนชุมชนชายฝั่ง โดยมีคณะกรรมการท้ังในระดับจังหวัด และระดับ ชุมชนท้องถนิ่ ส่งเสริมเกษตรและภาคีเครอื ข่ายในชมุ ชนรว่ มกนั อนรุ ักษ์ดนิ อนุรักษป์ า่ สรา้ งความมสี ว่ นรว่ ม ของประชาชนในการดแู ลพื้นทสี่ ีเขียว จดั ทาระบบบริหารจัดการพ้นื ทีส่ ีเขยี วในชุมชน 4) พฒั นาจดั สรรทรพั ยากรธรรมชาตเิ พอ่ื การใช้ประโยชน์อยา่ งย่ังยืน โดยเฉพาะการสร้าง และพฒั นาระบบโครงสร้างการทางานเชงิ บูรณาการของหนว่ ยงานและชมุ ชนทีเ่ กยี่ วขอ้ ง พัฒนาระบบ ฐานขอ้ มูลสารสนเทศและองค์ความรู้ เพอ่ื การบริหารจดั การทรัพยากรธรรมชาติ ส่งเสรมิ การใช้ประโยชน์ ทรพั ยากรทางทะเลและชายฝ่ังอย่างคุ้มค่า รวมถึงการส่งเสริมให้เกิดการจัดทาแผนชุมชนเพ่ือการใช้ ทรพั ยากรอยา่ งยง่ั ยนื โดยมคี ณะกรรมการทั้งในระดบั จงั หวดั และระดับชมุ ชนท้องถน่ิ ซงึ่ สามารถจัดทาหว่ งโซม่ ลู คา่ การอนุรักษ์และพัฒนาทรัพยากรธรรมชาติ (ดิน ป่าไม้ ชายฝั่ง ทะเล) โดยแบ่งออกเปน็ 4 กระบวนงานหลัก แสดงดงั แผนภาพท่ี 13 แผนภาพที่ 13 : GVC 12 การอนุรักษแ์ ละพฒั นาทรพั ยากรธรรมชาติ (ดิน ปา่ ไม้ ชายฝง่ั ทะเล) 12 34 การปองกันและแกไ้ ขป หา การอนุรกั ษ์ น ู การสง่ เสรมิ และสนบั สนนุ ห้ การพั นาการจดั สรร การทรพั ยากรธรรมชาติ ทรพั ยากรธรรมชาติ เกิดความรว่ มมอื อนุรกั ษ์ ทรพั ยากรธรรมชาติ เพือ่ น ูทรัพยากรธรรมชาติ การ ชป้ ระโยชนอ์ ยา่ งยัง่ ยืน • ป้องกันและแก้ไขปญั หา • ฟ้ืนฟแู ละปรบั ปรงุ คุณภาพ • เผยแพร่องค์ความรู้/สร้าง • พัฒนาระบบโครงสรา้ งการ การตัดไมท้ าลายปา่ ดนิ โดยเฉพาะในพ้ืนท่ี ทางานเชิงบรู ณาการของ จติ สานกึ ด้านการอนุรกั ษ์ดิน หน่วยงานและชุมชนทเ่ี กีย่ วขอ้ ง • ป้องกันการพงั ทลายของดนิ เกษตรกรรม • เพม่ิ ประสทิ ธิภาพการ ใหช้ มุ ชนในพ้ืนท่ี • พฒั นาระบบฐานข้อมูล • ฟน้ื ฟูสภาพป่า/ระบบ • สง่ เสรมิ ใหเ้ กดิ การจัดทาแผน สารสนเทศและองค์ความรู้ เพือ่ ป้องกัน ดแู ลป่าไม้ นิเวศน์ ชมุ ชนชายฝั่ง โดยมี การบรหิ ารจดั การ • ปอ้ งกันการบกุ รกุ ทาลาย • ส่งเสริมเกษตรและภาคี ทรัพยากรธรรมชาติ คณะกรรมการท้ังในระดบั ทรพั ยากรทางทะเลและ เครอื ขา่ ยในชุมชนรว่ มกนั จงั หวัด และระดับชุมชน • สง่ เสรมิ การใชป้ ระโยชน์ ชายฝง่ั ไม่ใหเ้ สอ่ื มโทรม อนรุ กั ษ์ดิน ทอ้ งถ่ิน ทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง • เพมิ่ พ้ืนท่ีสเี ขยี วในชมุ ชน • สง่ เสรมิ เกษตรและภาคี อยา่ งค้มุ ค่า • ฟน้ื ฟู/สรา้ ง ทรพั ยากรทาง เครือข่ายในชมุ ชนรว่ มกัน • ส่งเสริมใหเ้ กิดการจัดทาแผน ทะเลและชายฝง่ั ใหม้ คี วาม อนุรักษ์ดิน อนุรกั ษ์ปา่ ชุมชนเพื่อการใช้ทรัพยากรอย่าง สมบรู ณม์ ากข้ึน • สรา้ งความมีส่วนรว่ มของ ยง่ั ยนื โดยมคี ณะกรรมการท้ังใน ประชาชนในการดูแลพน้ื ที่สี ระดบั จังหวดั และระดบั ชมุ ชน ทอ้ งถ่นิ เขียว จัดทาระบบบริหาร จดั การพ้นื ท่สี ีเขียวในชุมชน ห่วงโซม่ ลู คา่ ทวั่ ไปแบบท่ี 13 (Generic Value Chain : GVC 13) การบรหิ ารจัดการนา ทรัพยากรนา้ นอกจากปัญหาน้าเสีย ซึ่งเป็นปัญหาสาคัญสาหรับทรัพยากรน้าของไทยที่มี การสะสมกนั มานาน จากปจั จัยทางดา้ นโรงงานอุตสาหกรรม บา้ นพักอาศัยและชมุ ชน หรอื ในภาคเกษตร เองก็ตาม ปัจจบุ นั ยังมอี ีกประเดน็ หนึง่ ทต่ี ้องให้ความสาคญั ในการแกไ้ ขอยา่ งจรงิ จงั คือ ปัญหาน้าท่วม และภัยแล้ง ซึ่งที่ผ่านมาได้พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่าประเทศไทยต้องมีแผนสาหรับการบริหารจัดการน้า อย่างจริงจังและบูรณาการทุกภาคส่วน เนื่องจากเรื่องแหล่งน้าน้ันเป็นประเด็นท่ีครอบคลุม ในหลายภาคส่วนท้งั ในเชิงพื้นที่และเชิงภารกิจ หน้าที่ความรับผิดชอบของแต่ละหน่วยงาน แนวทาง ของห่วงโซ่มูลคา่ การบริหารจัดการนา้ ทีย่ งั่ ยืนนน้ั ในกรอบการศึกษาครัง้ น้ี มีดังนี้ ภาคผนวก ก 28

ภาคผนวก ก : รูปแบบห่วงโซ่มูลคา่ ทัว่ ไป (Generic Value Chain : GVC) 1) การป้องกนั และแกไ้ ขปญั หาน้าเสยี ดว้ ยการจัดการนา้ เสียชุมชน/เกษตร/อุตสาหกรรม การปอ้ งกันโดยการเสริมสรา้ งการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนรวมถึงให้ความรู้และความเข้าใจในการจัดการ น้าเสียชุมชน เกษตรกรรม และอุตสาหกรรม รวมถึงการบังคับใช้กฎหมายในการปล่อยของเสีย และนา้ เสยี จากแหลง่ กาเนิด 2) การพฒั นาและปรบั ปรุงแหลง่ นา้ เพอ่ื เกษตรกรรม อุตสาหกรรม และชุมชน ในหลายๆ รปู แบบ อาทกิ ารพฒั นา ปรับปรุงแหลง่ เก็บกักน้า ระบบระบายน้า และการผันน้า ปรับปรุงและพัฒนา ระบบกระจายน้าให้กบั พ้นื ท่ที ี่ยังขาดแคลน เพมิ่ ประสทิ ธภิ าพการใชน้ ้าเพ่อื อปุ โภค บริโภค ในการเกษตร และอุตสาหกรรม เปน็ ต้น 3) การจัดระบบบริหารจัดการน้าด้วยการมีส่วนร่วมอย่างบูรณาการ ด้วยการพัฒนา เคร่ืองมือ ตรวจวัดและเตือนภัยคุณภาพน้า การจัดการทรัพยากรน้าระดับลุ่มน้าแบบบูรณาการกับ พ้ืนที่ใกลเ้ คยี ง การป้องกันและจัดการพื้นท่ีที่ถูกน้ากัดเซาะ การสร้างความมีส่วนร่วมในทุกภาคส่วน เก่ยี วกับการบริหารจดั การน้าร่วมกนั ซ่ึงสามารถจัดทาห่วงโซ่มูลค่าการบริหารจัดการน้า แบ่งออกเป็น 3 กระบวนงานหลัก แสดงดังภาพแผนท่ี 14 แผนภาพที่ 14 : GVC 13 การบริหารจัดการน้า 1 2 การพั นาและปรับปรงุ แหล่ง 3 นาเพ่อื เกษตร อตุ สาหกรรม การปองกันและ และชุมชน การจัดระบบบริหารจัดการนา แก้ป หานาเสยี แบบมีส่วนรว่ มอยา่ งบูร าการ • การจดั การน้าเสยี ชมุ ชน • พัฒนา ปรบั ปรุงแหลง่ เก็บกักนา้ ระบบ • การพฒั นาเครอื่ งมอื ตรวจวดั และ • การจัดการนา้ เสียเกษตร • การจดั การน้าเสียอตุ สาหกรรม ระบายน้า และผนั นา้ เตือนภยั คณุ ภาพน้า • เสรมิ สรา้ งการมีส่วนรว่ มของ • ปรบั ปรงุ และพัฒนาระบบกระจายนา้ • การจดั การทรัพยากรน้าระดบั ลมุ่ ทกุ ภาคส่วนรวมถึงให้ความรู้ ให้กับพน้ื ทท่ี ่ยี งั ขาดแคลน นา้ แบบบูรณาการ กับพน้ื ท่ี และความเข้าใจในการจดั การ • เพ่มิ ประสทิ ธิภาพการใชน้ ้าเพ่อื อปุ โภค น้าเสียชุมชน เกษตรกรรม และ ใกล้เคียง อตุ สาหกรรม และบริโภค/เกษตร/อตุ สาหกรรม • การป้องกนั และจัดการพื้นทท่ี ถี่ กู • การบังคบั ใช้กฎหมายในการ ปล่อยของเสยี และนา้ เสยี จาก น้ากดั เซาะ แหล่งกาเนิด • สร้างความมสี ว่ นร่วมในทกุ ภาค สว่ นเกีย่ วกับการบรหิ ารจดั การน้า รว่ มกนั หว่ งโซม่ ลู คา่ ทว่ั ไปแบบท่ี 14 (Generic Value Chain : GVC 14) การสรา้ งคุ ภาพสิง่ แวดล้อมท่ีดี การบรหิ ารจัดการเพื่อให้เกิดส่ิงแวดล้อมท่ีดีนั้นมีหลายประเด็นท่ีสาคัญ ท้ังในเรื่องของ มลพษิ ทางอากาศ เสียง กล่ิน และเพ่ือให้การดาเนินงานครอบคลุมท้ังในด้านการป้องกันและพัฒนา จงึ ได้วางกรอบการศึกษา ดงั นี้ 1) การบริหารจัดการสิ่งแวดล้อม เพ่ือให้เกิดการบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพและ บูรณาการในทุกมิติ ควรเร่ิมจากการจัดการมลพิษ (คุณภาพอากาศ/ขยะ และของเสียอันตรายชุมชน และอุตสาหกรรม) การจัดการส่ิงแวดล้อมเมืองและชุมชน (พื้นที่สีเขียวและภูมิทัศน์) การจัดการ ส่ิงแวดล้อมของแหล่งธรรมชาติ แหล่งธรณีวิทยาแหล่งศิลปกรรม และแหล่งมรดกทางธรรมชาติและ ศลิ ปวัฒนธรรม และแหลง่ ท่องเที่ยว เปน็ ต้น ภาคผนวก ก 29

ภาคผนวก ก : รปู แบบห่วงโซม่ ลู ค่าท่วั ไป (Generic Value Chain : GVC) 2) สร้างความมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการที่ดี จากทุกภาคส่วน ด้วยการสร้าง จิตสานึกรบั ผิดชอบของทกุ ภาคส่วนต่อส่ิงแวดล้อม การพัฒนาและกระตุ้นบทบาทของภาคีเครือข่าย ในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อมเพื่อให้เกดิ การเรยี นรูแ้ ละรับผิดชอบร่วมกนั 3) การพัฒนาระบบกากับ ป้องกันปัญหา การติดตาม/ประเมินผล ตรวจสอบ และควบคุม การดาเนินงาน ด้วยการกาหนดและจาแนกเขตพื้นที่ปัญหาและ/หรือมีแนวโน้มที่จะเกิดปัญหาขึ้น ในอนาคต จากน้นั คัดเลือกมาตรการจดั การป้องกนั แกไ้ ข หรือฟนื้ ฟพู นื้ ที่ตามความเหมาะสม วางแผน ป้องกันพ้ืนที่เสี่ยงต่อการเกิดปัญหาซ้า และท้ายท่ีสุดคือการปรับปรุงแก้ไขกฎหมายท่ีเกี่ยวข้อง ใหเ้ หมาะสมและมีประสิทธิภาพในการบังคับใช้ โดยเฉพาะในพ้ืนที่วิกฤติ/เร่งด่วน กาหนดมาตรการ เชิงรุกในการติดตามและตรวจสอบสถานการณ์การเปลี่ยนแปลงของทรัพยากรธรรมชาติและ สงิ่ แวดล้อมเพอ่ื ให้ทราบสถานะและวางแผนรับมือกับการเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลา และเพ่ือให้เกิด การแกป้ ญั หาและพฒั นาอยา่ งบรู ณาการและยงั่ ยนื ควรจดั ทาระบบประเมินผลการดาเนินงานป้องกัน และแก้ไขปญั หาในระดับพื้นท่ี ซึ่งสามารถจัดทาห่วงโซ่มูลค่าการสร้างคุณภาพส่ิงแวดล้อมที่ดี แบ่งออกเป็น 3 กระบวนงานหลัก แสดงดงั แผนภาพที่ 15 แผนภาพท่ี 15 : GVC 14 การสรา้ งคณุ ภาพส่งิ แวดลอ้ มท่ีดี 1 2 3 การพั นาระบบกากบั ปองกันป หา การติดตามประเมินผล ตรวจสอบ การบรหิ ารจัดการสง่ิ แวดล้อม การสร้างความมสี ว่ นร่วม นการ และควบคมุ การดาเนินงาน บรหิ ารจดั การท่ีดี จากทกุ ภาคส่วน • การจัดการมลพิษ (คณุ ภาพ • กาหนดและจาแนกเขตพ้ืนท่ีปญั หาและ/ อากาศ/ ขยะและของเสียอนั ตราย • การสรา้ งจิตสานึกรบั ผิดชอบของทุก หรอื มีแนวโน้มที่จะเกดิ ปญั หาขึ้นใน ชมุ ชนและอุตสาหกรรม) ภาคส่วนต่อสง่ิ แวดลอ้ ม อนาคต • การจัดการสิ่งแวดลอ้ มเมอื งและ • การพัฒนาและกระตนุ้ บทบาทของ • คดั เลอื กมาตรการจัดการป้องกนั แก้ไข ชุมชน (พื้นท่ีสเี ขียวและภมู ทิ ศั น)์ ภาคเี ครอื ข่ายในการจดั การทรัพยากร หรือฟ้นื ฟูพื้นท่ีตามความเหมาะสม ธรรมชาติและส่งิ แวดลอ้ ม • การจดั การส่งิ แวดล้อมของแหลง่ • ป้องกนั พ้นื ทเ่ี สย่ี งต่อการเกิดปญั หาซ้า ธรรมชาติ แหล่งธรณวี ิทยา แหล่ง • ปรบั ปรงุ แกไ้ ขกฎหมายทเ่ี ก่ียวขอ้ งให้ ศิลปกรรม และแหลง่ มรดกทาง ธรรมชาติและศลิ ปวัฒนธรรม และ เหมาะสมและมปี ระสทิ ธภิ าพในการบังคับ แหล่งท่องเท่ียว ใช้โดยเฉพาะในพืน้ ท่ีวกิ ฤติ - เร่งด่วน • กาหนดมาตรการเชิงรกุ ในการติดตามและ ตรวจสอบสถานการณ์การเปลี่ยนแปลง ของทรพั ยากรธรรมชาติและสง่ิ แวดลอ้ ม • จัดทาระบบประเมนิ ผลการดาเนินงาน ปอ้ งกันและแกไ้ ขปญั หาการในระดบั พน้ื ท่ี ภาคผนวก ก 30

ภาคผนวก ข ตารางเปรยี บเทยี บตัวชีว้ ัดจังหวดั อัจฉริยะ (Smart Province)



ภาคผนวก ข ตัวช้ีวัดคณุ ภาพชวี ิต (PIDHE) รายการ/ตัวชว้ี ัด รายการข้อ 1. ผลผลติ มวลรวมของจงั หวัดตอ้ งเพ่มิ ข้นึ (P : Gross Provincial Product) ตวั ช้ีวดั ท่ี 1 : ผลผลิตมวลรวมเพิ่มข้ึน 1. การลงทุนภาครัฐเพิ่มขนึ้ (สว่ นกลาง, ภูมิภาค, ท้องถน่ิ ) 2. การลงทุนภาคเอกชนเพม่ิ ข้ึน 3. คนย้ายเข้ามาอย่เู พมิ่ ขน้ึ อตั ราการยา้ ยถน่ิ อัตราการย้ายถน่ิ สทุ ธิ ร้อยละของการย้ายถ่นิ จ 2. รายได้ประชากรต่อหัวตอ่ ปี ของจงั หวัดต้องเพมิ่ ขึ้น (I : Per Capita Income) ตวั ชี้วัดที่ 2 : รายไดป้ ระชากรตอ่ หัวต่อปี เพม่ิ ขน้ึ 1. ประชาชนพึ่งพาตนเองได้ รายได้เฉลยี่ ตอ่ เดอื นตอ่ ค รายไดเ้ ฉลยี่ ตอ่ คนตอ่ เดอื 1

อมูล/ตวั ชี้วัดสนบั สนนุ ขอ้ มลู เปรยี บเทียบ ภาคผนวก ข : ตารางเปรยี บเทยี บตวั ช้วี ัดจงั หวดั อจั ฉรยิ ะ (Smart Province) จังหวัด รายการ/ตวั ชีว้ ัด อยุธยา ร้อยละทีเ่ พมิ่ ข้นึ ของการลงทนุ ภาคอตุ สาหกรรมการคา้ และบรกิ าร นนทบุรี นครพนม มลู คา่ การคา้ การลงทนุ เพ่ิมขึน้ อัตราการขยายตัวภาคการค้าการลงทุน ในจงั หวดั จาแนกตามสาเหตกุ ารยา้ ยถนิ่ สมทุ รปราการ ร้อยละทเี่ พมิ่ ข้ึนของรายได้เฉลี่ยครวั เรอื น ครวั เรือน (บาท) จากการจัดเกบ็ ข้อมลู ความจาเป็นพืน้ ฐาน (จปฐ.) อน (บาท) ราชบุรี รายไดค้ รัวเรือนเพ่มิ ขนึ้ นราธิวาส รายไดค้ รัวเรอื นเพิม่ ขึ้น ร้อยเอ็ด ร้อยละท่เี พม่ิ ขนึ้ ของรายไดเ้ ฉลยี่ ของ ประชาชน

ภาคผนวก ข รายการ/ตวั ชี้วดั รายการข้อ 1. ประชาชนพง่ึ พาตนเองได้ (ต่อ) อตั ราการมสี ่วนร่วมในกา 2. การจา้ งงานเพ่ิมข้นึ (ภาครฐั และเอกชน) รอ้ ยละของผ้ทู างาน สดั ส่วนครัวเรือนทไี่ ม่เปน็ 3. การซอ้ื ขายสนิ คา้ และบริการเพ่มิ ขนึ้ รอ้ ยละของครวั เรอื นท่มี ีก จานวนอาคารโรงเรอื นท 4. จานวนนกั ท่องเที่ยวและผมู้ าเยือนเพิ่มขนึ้ อัตราการขยายตัวของผู้ท 5. จานวนผู้เสยี ภาษเี พมิ่ ข้ึน โรงเรอื นใหม่ อตั ราการขยายตัวของสง่ิ (รอ้ ยละ) อัตราการขยายตัวของพ้ืน ละ) อัตราการมสี ว่ นร่วมในกา ร้อยละของประชากร 6 บริการทางอนิ เทอร์เนต็ มูลค่าพาณิชยอ์ เิ ลก็ ทรอน มลู ค่ารายรบั ของการประ ทางการบริการ ร้อยละของประชาชนอา จานวนครงั้ /ทริปเฉลยี่ ต่อ คา่ ใช้จ่ายในการเดนิ ทางต 2

อมลู /ตวั ชีว้ ดั สนับสนุน จังหวัด ข้อมูลเปรียบเทยี บ ภาคผนวก ข : ตารางเปรยี บเทยี บตวั ช้วี ัดจงั หวดั อจั ฉรยิ ะ (Smart Province) าลงั แรงงาน (รอ้ ยละ) รายการ/ตัวชีว้ ดั นหน้ี ร้อยละทเ่ี พิ่มขึ้นของมลู คา่ การคา้ การออม รอ้ ยละทเ่ี พมิ่ ขึ้นของคา่ ใชจ้ ่ายเฉล่ยี ต่อหวั ของ ทไ่ี ดร้ บั อนญุ าตก่อสรา้ งใหม่ (หลงั ) นกั ทอ่ งเทย่ี ว ที่ได้รบั อนมุ ตั ิใหก้ อ่ สร้างอาคาร งกอ่ สรา้ งอาคารโรงเรือนใหม่ นท่กี ่อสร้างอาคารโรงเรือนใหม่ (รอ้ ย าลังแรงงาน ปีข้นึ ไปท่ีเคยจองหรือซอื้ สนิ ค้า และ นิกส์ (ล้านบาท) บงึ กาฬ ะกอบธุรกิจทางการคา้ และธรุ กจิ อยธุ ยา ายุ 15 ปีขนึ้ ไปทีเ่ ดนิ ทางท่องเท่ยี ว สงิ หบ์ รุ ี อคนต่อปีทีเ่ ดินทางท่องเท่ยี ว ตอ่ ครง้ั /ทริปเฉลย่ี ต่อคน

ภาคผนวก ข รายการ/ตัวชวี้ ดั รายการข้อ 3. การกระจายรายได้ของประชาชนในจงั หวดั ต้องดีข้ึน (D : Distribution of Inco ตัวช้วี ัดท่ี 3 : การกระจายรายได้เพ่ิมขน้ึ 1. ประชาชนพงึ่ พาซ่ึงกนั และกันในรูปแบบสหกรณต์ าบล สหกรณเ์ ทศบาล และสหกรณ์จงั หวัด 2. การผลติ สนิ คา้ และบริการของสหกรณเ์ พิม่ ขนึ้ 3. การซ้ือสินคา้ บริการ และการจา้ งงานของสหกรณ์ เพม่ิ ขึน้ 4. การสนับสนุนทรพั ยากรการผลติ ล่างสบู่ น และบนสูล่ า่ ง เพ่ิมขน้ึ 5. การพ่ึงพาซึง่ กนั และกัน ระหวา่ งสหกรณจ์ งั หวัดแตล่ ะ จังหวดั และภูมิภาคอาเซียน เพิ่มข้ึน 4. ความผาสุกมวลรวมของประชาชนในจังหวัดตอ้ งดีข้ึน (H : Gross Happiness ตวั ชี้วดั ที่ 4 : ดชั นีความผาสกุ เพ่ิมขึ้น 1. สขุ ภาพแข็งแรง สุขภาพกาย รอ้ ยละของผู้ป่วยหรือร้สู สมั ภาษณ์ จานวนคร้ังเฉลย่ี ท่ีปว่ ยห ก่อนวันสัมภาษณ์ รอ้ ยละของผไู้ ด้รบั บาดเจ รอ้ ยละของประชากรอาย ด้วยตนเองท่ีเป็นโรคเบา รอ้ ยละของประชากรอาย ด้วยตนเองท่เี ป็นโรคควา ร้อยละของประชากรทม่ี 3 อายุคาดเฉลีย่ ของประชา

อมลู /ตวั ชว้ี ดั สนบั สนนุ ข้อมลู เปรยี บเทียบ ภาคผนวก ข : ตารางเปรยี บเทยี บตวั ช้วี ัดจงั หวดั อจั ฉรยิ ะ (Smart Province) ome จงั หวัด รายการ/ตัวช้ีวดั Index) สกึ ไมส่ บายระหว่าง 1 เดอื นก่อนวัน หรอื รูส้ กึ ไมส่ บายระหวา่ ง 1 เดือน จ็บระหว่าง 1 เดือนก่อนวนั สัมภาษณ์ ยุตง้ั แต่ 15 ปีข้นึ ไปท่ตี อบสัมภาษณ์ าหวาน ยุต้งั แต่ 15 ปขี นึ้ ไปท่ีตอบสมั ภาษณ์ ามดันโลหติ สงู มกี ารตรวจสขุ ภาพประจาปี ากรท่ีอายุ 60 ปี

ภาคผนวก ข รายการ/ตวั ช้วี ัด รายการข้อ 1. สขุ ภาพแข็งแรง อายคุ าดเฉลี่ยของประชา (ต่อ) รอ้ ยละของผู้สูงอายทุ ่ีสาม โดยไมต่ อ้ งมคี น/อุปกรณ สขุ ภาพจิต คะแนนสุขภาพจติ คนไทย (มาตรฐานคนท่วั ไป 27.0 พฤตกิ รรมสขุ ภาพ ร้อยละของผูส้ บู บหุ ร่ี - กลุม่ เยาวชน - กลุม่ วยั ทางาน - กลมุ่ สูงอายุ อายเุ ฉล่ียทเ่ี ริ่มสบู บุหร่ี ( จานวนบหุ ร่ที ี่สบู เฉลย่ี ต่อ รอ้ ยละของผู้ดื่มสุรา - กลุ่มเยาวชน - กลุ่มวยั ทางาน - กลุ่มสงู อายุ รอ้ ยละของประชากรอาย จานวนวนั เฉลี่ยทอ่ี อกกา (ไมร่ วมไม่สมา่ เสมอ) ร้อยละของประชากรอาย ในการทานอาหารในแต่ล รอ้ ยละของประชากรอาย ครบ 3 ม้อื 4