สาระน่ารู้เกี่ยวกับสมุนไพรพื้นบ้าน (สะระแหน่)

สะระแหน่ Peppermint สรรพคณุ และ ประโยชน์

สมนุ ไพรสะระแหน่ มีชื่อท้องถิน่ อืน่ ๆ วา่ หอมดว่ น หอมเดือน (ภาคเหนือ), ขะแยะ(ภาคตะวนั ออกเฉียงเหนือ), สะระแหนส่ วน(ภาคกลาง) มกั เงาะ, สะแน่ (ภาคใต้) เปน็ ต้น

สะระแหน่ มีแหลง่ กาเนดิ ในแถบทวปี ยโุ รปตอนใตแ้ ละในแถบทะเลเมดเิ ตอรเ์ ร เนยี น ลกั ษณะใบจะคลา้ ยคลึงกับพชื ในตระกลู มนิ้ ต์มาก มีกล่ินหอมคลา้ ย มะนาว รสชาตจิ ะคลา้ ย ๆ กับตะไครห้ อมและมะนาว สะระแหนอ่ ุดมไปดว้ ยวติ ามนิ และแรธ่ าตตุ า่ ง ๆ หลายชนดิ เช่น เบตา้ แค โรทนี วติ ามินบี 1 วิตามินบี 2 วิตามินบี 3 วิตามนิ ซี ธาตุแคลเซียม ธาตุ ฟอสฟอรัส ธาตเุ หล็ก เปน็ ตน้ และยังให้พลงั งาน 47 กิโลแคลอร่ี (ใน 100 กรัม) โดยใบสะระแหน่นนั้ ควรเลือกใชใ้ บสดและยอดออ่ นจะไดส้ รรพคณุ ที่ ดีกวา่ ใบแห้ง

ประโยชน์ของสะระแหน่ 1. ชว่ ยให้ผวิ ช่มุ ชื้นด้วยการนาใบสะระแหนม่ าบดแล้วนามาทาผิว 2. ชว่ ยกาจัดอนุมลู อิสระออกจากรา่ งกาย 3. ใช้เปน็ ยาเยน็ ดบั รอ้ น และขับเหงื่อในร่างกาย 4. ช่วยบารุงและรักษาสายตา 5. ช่วยลดรอยคลา้ ใต้ตาดว้ ยการนาใบสะระแหนม่ าบดใหล้ ะเอียดโดยเติม น้าระหว่างบดด้วยเลก็ นอ้ ย แลว้ ใสน่ า้ ผงึ้ ตามลงไป คลุกเคล้าใหเ้ ขา้ กนั แลว้ นามาทาใตต้ าทิ้ง ไว้ประมาณ 15 นาทแี ลว้ ลา้ งออก 6. ช่วยบรรเทาอาการเครียด 7. ชว่ ยรกั ษาอาการปวดศีรษะ ไมเกรน ชว่ ยใหส้ มองปลอดโปร่ง โล่งคอ ดว้ ยการดืม่ น้าใบสะระแหน่ 5 กรัมกับน้า 1 ถ้วย ผสมเกลือเล็กน้อย วันละ 2 คร้ัง

8. ช่วยแก้อาการหนา้ มดื ตาลาย ด้วยการดืม่ นา้ ต้มใบสะระแหนก่ บั ขงิ สด 9. ช่วยบรรเทาอาการและแก้หวัด น้ามูกไหล อาการไอ 10. ช่วยห้ามเลือดกาเดาไหลได้ ด้วยการใชส้ าลีชบุ น้าท่คี ั้นจากใบ สะระแหน่ หยอดท่ีรูจมกู 11. ชว่ ยบรรเทาอาการปวดฟัน เจบ็ ปาก เจ็บลิ้น ปวดคอ ดว้ ยการดม่ื น้าตม้ ใบสะระแหน่ 12. ชว่ ยแก้แผลในปากด้วยน้าสะระแหน่ ดว้ ยการดื่มนา้ ต้มใบสะระแหน่ 13. ชว่ ยยับยง้ั เชือ้ โรคต่าง ๆ ยับย้ังการเจริญเติบโตของเชอ้ื แบคทเี รีย 14. นาไปใชท้ าเปน็ นา้ มนั หอมระเหยเพ่ือใช้ทาการบาบดั โดยใช้กลน่ิ (อโร มาเธอราพี) 15. สะระแหน่ สามารถนามาสกัดเอาสารเพ่ือใชใ้ นการทาเป็นลูกอม หมากฝร่งั รสม้นิ ต์ ชาสะระแหน่

สะระแหนม่ โี ทษตอ่ ร่างกายอยา่ งไร โดยปกตยิ ังไมม่ รี ายงานโทษโดยตรงจากการรับประทานสะระแหน่ สดๆ แตส่ าหรับนา้ มนั สะระแหนน่ ั้น ไม่เหมาะสาหรับผู้ทม่ี ีผวิ บอบบางแพ้ง่าย จึงไม่ควรใชใ้ นเดก็ และทารก อาจก่อใหเ้ กดิ การระคายเคอื งไดแ้ ละไมค่ วรใชก้ บั สตรีมีครรภเ์ พราะอาจจะมผี ลตอ่ เด็กในครรภไ์ ดเ้ ช่นกัน วธิ ีเลอื กซอื้ สะระแหน่ และเก็บรักษา การเลอื กใช้สะระแหนค่ วรเลือกสะระแหน่ที่ใบสดๆ และยงั อ่อนๆ อยู่ จะไดค้ ณุ ประโยชนม์ ากกว่าการใชใ้ บแห้ง ส่วนการเกบ็ รักษาหากซ้ือมา คราวละเยอะๆ อยา่ ทาใหส้ ะระแหน่เปียกน้า นากระดาษมาห่อหลายๆ ชน้ั แลว้ ใส่กลอ่ ง จากนัน้ ปิดฝาใหส้ นทิ และแช่ตเู้ ย็นเอาไว้ เมอ่ื นาออกมาประกอบ อาหารควรล้างก่อนเพ่ือลดสารเคมที ี่อาจจะตกคา้ งอยู่

ผลิตภัณฑ์ท่ีแปรรูปจากสะระแหน่ 1. นา้ มันหอมระเหย มปี ระโยชน์หลากหลายและนาไปใช้ในอุตสาหกรรมหลายชนดิ เชน่ อตุ สาหกรรมยา อตุ สาหกรรมเคร่อื งสาอางและสปา นา้ มันหอมระเหยจาก สะระแหน่สามารถนามานวดตัวเพ่อื ให้รา่ งกายผอ่ นคลาย สดชนื่ ลดอาการปวดศรี ษะ กระตุน้ การไหลเวียนของโลหิต หรอื นามาสูดดมเพื่อบรรเทาอาการหวดั คดั จมกู เจบ็ คอ ชว่ ยลดการวงิ เวียนศีรษะ หนา้ มดื ตาลายหรอื เมารถ สะระแหน่ไปเปน็ สว่ นผสมของลกู อมตา่ งๆ หมากฝร่ัง ยาสฟี นั นา้ ยาบ้วนปาก น้ายาดบั กล่นิ ปาก นา้ หอม เป็นตน้ ส่วน ประโยชน์ในดา้ นอืน่ ๆ เชน่ ชว่ ยไล่ มดแมลง และสตั ว์ท่เี ป็นพาหะนาโรคอื่นๆ อย่าง หนูหรอื แมลงสาป ช่วยยับยง้ั การเจรญิ เตบิ โตของเชื้อราหรือแบคทีเรียและสามารถนามา ทาผิวเพอ่ื ลดอาการคนั จากลมพิษ ลดปวด บวม อักเสบจากแมลง สตั วก์ ัดต่อยและ บรรเทาอาการผิวไหมจ้ ากแสงแดด

2. สารกาจัดศัตรูพืชจากสะระแหน่ โดยการนาเอาสะระแหน่มาต้มหรือหมกั แลว้ นาน้า ท่ีได้ไปฉดี พ่นตามแปลงผัก เพ่อื ลดการเกดิ โรคจากเชื้อราต่างๆ และไลแ่ มลงที่เป็น ศัตรพู ชื เห็นม๊ยั ว่าเจ้าพืชใบเลก็ ที่เราเห็นกันท่ัวไปตามจานอาหาร อยา่ ง สะระแหนม่ ปี ระโยชนม์ ากมาย สามารถปรงุ ไดท้ งั้ อาหารคาว อาหารหวาน และยงั นาไปใช้ใช้อุตสาหกรรมยาและเครอื่ งสาอาง ได้อกี ด้วย เชื่อกันแล้วใชไ่ หมคะว่า สรรพคุณและประโยชน์ของ สะระแหน่ มดี ี แบบทีเ่ ราไมค่ วรมองขา้ มกันเลยทีเดยี ว

ขอบคุณข้อมูลดีๆ www.medthai.com และ www. sukkaphap-d.com สนใจอา่ นข้อมูลเพ่ิมเตม็ ไดท้ ่ี สะระแหน่ (Peppermint) สรรพคุณและประโยชน์

ติดตามข้อมลู ข่าวสารได้ท่ี facebook กศน. อาเภอคาเขือ่ นแก้ว เวบ็ ไซต์ กศน. อาเภอคาเข่ือนแกว้ facebook หอ้ งสมดุ ประชาชน เว็บไซตห์ อ้ งสมดุ ประชาชน อาเภอคาเข่อื นแกว้ อาเภอคาเขื่อนแกว้