14มนัสชัย ทิพย์สุวรรณ-ปวช.1-4บทที่7จริยธรรมกับความรับผิดชอบและผลกระทบในการใช้คอมพิวเตอร์

หน่วยที7่ จริยธรรมกบั ความรับผดิ ชอบ และผลกระทบในการใช้คอมพวิ เตอร์ และสารสนเทศในงานอาชีพ เนื่องจากสังคมเทคโนโลยสี ารสนเทศ (IT: Information Technology) และระบบสารสนเทศ (IS: Information System) ในโลกยคุ ปัจจุบนั เริ่มเขา้ มามีบทบาทเป็นอยา่ งมากในการดาเนินชีวติ ของมนุษย์ โดยเฉพาะในเชิงธุรกิจไมว่ า่ จะเป็นเรื่องการเงินการลงทุนและการคา้ ระหวา่ งประเทศตลอดจนการศึกษาและ การบริการต่างๆกต็ ามสิ่งเหล่าน้ีลว้ นแลว้ แต่อาศยั เทคโนโลยสี ารสนเทศในการอานวยความสะดวกแทบ ท้งั สิ้นเพราะสามารถประหยดั เวลาประหยดั ตน้ ทุนมีความรวดเร็วและสามารถเชื่อมน่ั ในความถูกตอ้ งแม่นยา ของขอ้ มูลไดเ้ ป็ นอยา่ งดีหลายองคก์ รไดย้ อมรับและใชเ้ ป็ นมาตรฐานในการช้ีถึงความน่าเช่ือถือโดยเฉพาะใน กลุ่มประเทศท่ีพฒั นาแลว้ เช่นสหรัฐอเมริกาองั กฤษกลุ่มประเทศในแถบยโุ รปอยา่ งไรก็ดีความเหล่ือมล้ากนั ทางเทคโนโลยไี ม่วา่ จะดว้ ยปัจจยั ใดก็ตามทาใหเ้ กิดช่องวา่ งระหวา่ งการรับรู้และการเขา้ ถึงขา่ วสารของผมู้ ี ข่าวสารและผไู้ ร้ข่าวสารหรือท่ีเรียกกนั วา่ “ Digital Devide” ความไม่เทา่ เทียมกนั ของโอกาสในการเขา้ ถึง เทคโนโลยเี หล่าน้ีส่งผลถึงการละเมิดสิทธิต่างๆมากมายอาจจะดว้ ยความต้งั ใจหรือไม่ต้งั ใจที่จะทาก็ตามส่ิง หน่ึงที่ตอ้ งทาควบคู่กนั ไปกบั การแกป้ ัญหาคือการป้องกนั โดยการเสริมสร้างจริยธรรมในการใชค้ อมพิวเตอร์ ส่งเสริมใหท้ ุกคนไดเ้ รียนรู้และเห็นคุณคา่ ของปัญหาท่ีจะเกิดข้ึนท้งั โดยตนเองและส่วนรวม ความหมายของจริยธรรม (Ethics) จริยธรรมจากพจนานุกรมฉบบั ราชบณั ฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 หมายถึงธรรมท่ีเป็นขอ้ ประพฤติปฏิบตั ิ ศีลธรรมและกฎศีลธรรมจากการสมั มนาของสานกั งานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติไดส้ รุปนิยามไวว้ า่ จริยธรรมคือแนวทางประพฤติปฏิบตั ิตนเพ่ือการบรรลุถึงสภาพชีวติ อนั ทรงคุณค่าพงึ ประสงคโ์ ดยทว่ั ไป จริยธรรมมกั อิงอยกู่ บั ศาสนาท้งั น้ีเพราะคาสอนทางศาสนามีส่วนสร้างระบบจริยธรรมใหส้ ังคม แต่ท้งั น้ี ไม่ไดห้ มายความวา่ จริยธรรมอิงอยกู่ บั หลกั คาสอนทางศาสนาเพยี งอยา่ งเดียวแทท้ ่ีจริงจริยธรรมหยงั่ รากอยู่ บนวฒั นธรรมขนบธรรมเนียมประเพณีและโดยนยั น้ีบางท่านเรียกหลกั แห่งความประพฤติอนั เน่ืองมาจากคา สอนทางศาสนาวา่ ศีลธรรมและเรียกหลกั แห่งความประพฤติอนั พฒั นามาจากแหล่งอื่นวา่ จริยธรรมคาวา่ Ethics ในภาษาองั กฤษมี 2 ความหมายดงั น้ีความหมายแรกคือจริยธรรม (Ethics) หมายถึงประมวลกฎหมาย

ท่ีกลุ่มชนหรือสังคมหน่ึง ๆ ยอมรับเป็นแนวควบคุมความประพฤติเพอ่ื แยกแยะใหเ้ ห็นวา่ อะไรควรหรือไป กนั ไดก้ บั การบรรลุวตั ถุประสงคข์ องกลุ่ม Ethics ที่ใชใ้ นความหมายน้ีเป็นอนั เดียวกบั จริยธรรมเช่น Medical Ethics (จริยธรรมทางการแพทย)์ ซ่ึงตรงกบั ความหมายของ Medical Ethics ในภาษาองั กฤษวา่ The rules or principles governing the professional conduct of medical practitioners. ความหมายท่ีสองของ Ethics เป็น ความหมายที่ใชใ้ นภาษานกั ปรัชญาและ Ethics ในความหมายน้ีแปลเป็นไทยวา่ จริยศาสตร์พจนานุกรมฉบบั ราชบณั ฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 ไดใ้ หค้ วามหมายของจริยศาสตร์ไวว้ า่ ปรัชญาสาขาหน่ึงวา่ ดว้ ยการแสวงหา ความดีสูงสุดของชีวติ มนุษยแ์ สวงหาเกณฑใ์ นการตดั สินความประพฤติของมนุษยว์ า่ อะไรถูกอะไรผดิ หรือ อะไรควรอะไรไมค่ วรคาวา่ จริยธรรมอาจมีผูร้ ู้ใหค้ าอธิบายแตกตา่ งกนั ออกไปตามสาขาวชิ า แต่โดยสรุปแลว้ จริยธรรมกค็ ือกฎเกณฑค์ วามประพฤติของมนุษยซ์ ่ึงเกิดข้ึนจากธรรมชาติของมนุษยเ์ อง ไดแ้ ก่ ความเป็นผมู้ ี ปัญญาและเหตุผลหรือปรีชาญาณทาใหม้ นุษยม์ ีมโนธรรมและรู้จกั ไตร่ตรองแยกแยะความดความชว, ถก- ผด, ควร-ไมควรเปนการควบคมตวเองและเปนการควบคมกนเองในกลมหรอเปนศลธรรมเฉพาะกลม