ระบบรองรับน้ำหนัก

หน่วยที่ 11 ระบบรองรับนำ้ หนัก

หน่วยท่ี 11 ระบบรองรบั น้ำหนัก ระบบรองรบั น้ำหนัก (Suspension System ) รถจกั รยำนยนตถ์ กู ออกแบบมำเพ่อื กำร ใชง้ ำน กำรออกแบบโครงสรำ้ งจะตอ้ งทำใหเ้ กดิ ควำมสะดวกสบำยต่อผขู้ บั ขโ่ี ดยเฉพำะเรอ่ื ง ควำมน่ิมนวล ระบบรองรบั น้ำหนัก (ระบบกนั สะเทือน) จึงถกู นำมำใชก้ บั รถจกั รยำนยนต์ นอกจำกระบบรองรบั น้ำหนักจะชว่ ยใหเ้ กดิ ควำมน่ิมนวล และยงั ทำใหก้ ำรทรงตัวในขณะ ขบั ข่ดี ีข้ นึ อีกดว้ ย สำมำรถแบ่งออกเป็ น 2 ระบบ คือ 1. ระบบกนั สะเทือนหนำ้ 2. ระบบกนั สะเทือนหลงั วิชำ งำนจักรยำนยนต์ วิทยำลยั เทคนคิ บูรพำปรำจีน ผู้สอน นำยศิริศักดิ์ ทพิ มำลำ

หน่วยท่ี 11 ระบบรองรบั น้ำหนัก ระบบกนั สะเทือนหนำ้ นอกจำกจะทำใหเ้ กดิ ควำมนุ่มนวลแลว้ ยงั มีผลต่อระบบกำร บงั คบั เล้ ียวและกำรทรงตวั อีกดว้ ย ซ่ึงนิยมใชใ้ นรถจกั รยำนยนตม์ อี ยู่ 2 แบบ คือ 1. แบบขำไก่ (Bottom Link Fork Type) 2. แบบเทเลสโคปิ ก (Telescopic Type) วชิ ำ งำนจกั รยำนยนต์ วทิ ยำลัยเทคนิคบรู พำปรำจีน ผู้สอน นำยศริ ศิ ักดิ์ ทพิ มำลำ

หน่วยท่ี 11 ระบบรองรบั น้ำหนัก แบบขำไก่ (Bottom Link Fork Type) แบบน้ ีเป็ นแบบรองรบั โดยใชข้ อ้ ตอ่ เรยี กวำ่ กระเด่ือง (Rocker Arm) ทำงำนโดยอำศยั หลกั กำรของคำนกระดกข้ นึ -ลง มำใชร้ ว่ มกบั คอยลส์ ปรงิ โดยมีจุดหมุนอยทู่ ่ีตะเกยี บหนำ้ และมีสปริงเป็ นตวั ดูดกลืนแรงสนั่ สะเทือน และเนื่องจำกแบบขำไก่น้ ีมโี ครงสรำ้ งที่ไมแ่ ขง็ แรง มีขอบเขตในกำรยดื -หดตวั นอ้ ยแต่กม็ ี ควำมน่ิมนวลพอประมำณ โดยแผงคอล่ำงหรอื แกนบงั คบั เล้ ียวจะถกู เชื่อมติดเป็ นส่วน เดียวกนั กบั ตะเกยี บหนำ้ และเม่อื กระเดื่องเกดิ กำรทำงำนทำใหร้ ะยะเทรลเปลี่ยนแปลง ตลอดเวลำ ทำใหเ้ กดิ ปัญหำในกำรควบคุมรถ จงึ นิยมใชก้ บั รถจกั รยำนยนตข์ นำดเล็ก ประเภทครอบครวั วิชำ งำนจกั รยำนยนต์ วิทยำลยั เทคนคิ บูรพำปรำจีน ผูส้ อน นำยศริ ิศักด์ิ ทพิ มำลำ

หน่วยที่ 11 ระบบรองรบั น้ำหนัก แบบขำไก่ (Bottom Link Fork Type) แบบขำไกน่ ้ ีมขี อ้ เสียคือทำใหร้ ะยะเทรล (Trail) มี กำรเปล่ียนแปลงอยตู่ ลอดเวลำ ซ่ึงกำรเปล่ียนแปลงระยะเทรลดงั กล่ำวทำใหเ้ กิดผลเสียใน เรื่องกำรควบคุมและบงั คบั เล้ ียวไมด่ ี ระบบกนั สะเทือนหน้ำแบบขำไก่ กำรเปล่ียนแปลงระยะเทรลของลอ้ แบบขำไก่ วชิ ำ งำนจักรยำนยนต์ วิทยำลยั เทคนคิ บูรพำปรำจีน ผู้สอน นำยศริ ิศักดิ์ ทพิ มำลำ

หน่วยท่ี 11 ระบบรองรบั น้ำหนัก แบบขำไกส่ ำมำรถแบ่งออกเป็ น 2 แบบ 1. แบบ Leading Link แบบ Leading Link 2. แบบ Trailing Link แบบ Trailing Link เป็ นแบบชนิดจุดหมุนอยดู่ ำ้ นหนำ้ แกนลอ้ เป็ นแบบชนิดจุดหมุนอยดู่ ำ้ นหลงั แกนลอ้ วิชำ งำนจกั รยำนยนต์ วทิ ยำลยั เทคนคิ บรู พำปรำจีน ผ้สู อน นำยศิรศิ ักด์ิ ทพิ มำลำ

หน่วยท่ี 11 ระบบรองรบั น้ำหนัก แบบเทเลสโคปิ ก (Telescopic Type) เป็ นระบบกนั สะเทือนแบบไฮดรอลิกท่ีใชน้ ้ำมนั ร่วมกบั คอยลส์ ปริง จะมแี ผงคอล่ำง (Under Brakket) และแผงคอบน (Unper Brakket) สำหรบั ยดึ โชค๊ อพั หนำ้ ดงั น้ันจึงสำมำรถรบั แรงกระแทกไดส้ ูงกวำ่ แบบขำไก่ มีควำม แข็งแรงทนทำน และนอกจำกน้ันยงั สำมำรถออกแบบใหม้ ชี ว่ งชกั (ชว่ งยุบตวั ) ในกำร ทำงำนไดย้ ำวกวำ่ และระยะเทรลคงท่ีตลอดเวลำจึงเหมำะสมกบั รถประเภทสปอรต์ หรือ รถประเภทวบิ ำก แบง่ ออกเป็ น 2 แบบ คอื 1. แบบสปรงิ อยดู่ ำ้ นนอก (สปรงิ อยบู่ นกระบอกโชค๊ ตวั ใน) 2. แบบสปรงิ อยดู่ ำ้ นใน (สปรงิ อยใู่ นกระบอกโชค๊ ตวั ใน) วิชำ งำนจักรยำนยนต์ วทิ ยำลยั เทคนิคบูรพำปรำจนี ผสู้ อน นำยศริ ิศกั ดิ์ ทิพมำลำ

หน่วยท่ี 11 ระบบรองรบั น้ำหนัก สว่ นประกอบของโชค๊ อพั แบบเทเลสโคปิ ก ผู้สอน นำยศิรศิ กั ด์ิ ทพิ มำลำ 1. ปลอกนอก (Outer Tube) ทำหนำ้ ท่ียดึ ติดกบั แกนลอ้ 2. แกนโชค๊ (Inner Tube) ทำหนำ้ ท่ียดึ ติดกบั แผงคอ 3. ลูกสูบ (Piston) จะมีรเู ล็กๆเจำะไวเ้ พอื่ ใหน้ ้ำมนั ไหล ผ่ำนเขำ้ ออก ขณะที่ปลอกนอกยดึ ตวั 4. สปรงิ (Spring) ทำหนำ้ ท่ีดดู ซบั แรงกระแทก 5. ซลี กนั รวั่ (Seal) ทำหน้ำที่ป้องกนั น้ำมนั ใน กระบอกโชค๊ รวั่ ออก 6. ยำงกนั ฝ่ ุน(Dust Seal) ทำหนำ้ ที่ป้องกนั ฝ่ ุนผงเขำ้ วชิ ำ งำนจักรยำนยนต์ วิทยำลยั เทคนิคบรู พำปรำจีน

หน่วยที่ 11 ระบบรองรบั น้ำหนัก กำรทำงำนของโชค๊ อพั แบบเทเลสโคปิ ก ในขณะท่ีโชค๊ รบั แรงกดที่จะทำใหส้ ปรงิ หดตวั ลง น้ำมนั ภำยในหอ้ ง A จะไหลเขำ้ สูห่ อ้ ง B โดยผ่ำนรูเล็ก ๆ ที่เจำะไวท้ ่ีตวั ลกู สบู กำรที่ น้ำมนั ไหลผ่ำนรูเล็กเขำ้ ไปน้ันจะทำใหป้ ลอกนอกไมส่ ำมำรถยดื ตวั ไปไดอ้ ย่ำงรวดเรว็ ซง่ึ เป็ น ลกั ษณะกำรกระแทกหรืออีกนัยหนึ่ง คอื น้ำมนั จะเป็ นตวั หน่วงในกำรยบุ ตวั ไมใ่ หเ้ กิดข้ นึ รวดเร็วเกนิ ไปในทำงตรงกนั ขำ้ มเม่ือ โชค๊ อพั ยดื ตวั ออกก็จะคอ่ ย ๆ ยดื ออก เชน่ เดียวกนั ดงั น้ันจงึ ทำใหร้ ะบบกนั สะเทือนแบบน้ ีนุ่มนวล ส่วนท่ีสำคญั อีกอยำ่ งหน่ึงก็คือ น้ำมนั จะตอ้ ง เติมใหถ้ กู ตอ้ งตำมมำตรฐำน หำกเติมมำกเกินไปจะทำใหโ้ ชค๊ อพั แขง็ หำกเติมนอ้ ยเกนิ ไป จะทำใหโ้ ชค๊ อพั เสียหำยได้ ซง่ึ ปริมำณน้ำมนั ของแตล่ ะรุน่ จะไมเ่ ท่ำกนั ดูไดจ้ ำกหนังสือคมู่ ือ รถของแตล่ ะรุน่ น้ำมนั ที่ใชจ้ ะใชเ้ บอร์ SAE 10 W วิชำ งำนจกั รยำนยนต์ วทิ ยำลยั เทคนิคบรู พำปรำจีน ผ้สู อน นำยศิริศักด์ิ ทพิ มำลำ

หน่วยท่ี 11 ระบบรองรบั น้ำหนัก กำรทำงำนของโชค๊ อพั แบบเทเลสโคปิ ก วชิ ำ งำนจักรยำนยนต์ วิทยำลยั เทคนิคบูรพำปรำจนี ผู้สอน นำยศริ ศิ ักด์ิ ทิพมำลำ

หน่วยท่ี 11 ระบบรองรบั น้ำหนัก ขอ้ ดีของเทเลสโคปิ ก 1. แขง็ แรงทนทำน 2. มชี ว่ งชกั ทำงำนที่ยำวกวำ่ 3. มคี วำมนุ่มนวล 4. เมอื่ โชค๊ ทำงำนระยะเทรลจะคงที่ตลอด ทำใหก้ ำรบงั คบั เล้ ียวไดด้ ี วิชำ งำนจักรยำนยนต์ วิทยำลัยเทคนคิ บรู พำปรำจีน ผสู้ อน นำยศิรศิ กั ด์ิ ทิพมำลำ

หน่วยท่ี 11 ระบบรองรบั น้ำหนัก ระบบกนั สะเทือนหลงั ทำหน้ำที่ ยดึ ลอ้ หลงั และดดู กลืนหรือลดแรงกระแทกท่ีมำกระทำ ตอ่ ลอ้ หลงั และโครงรถ เพือ่ ทำใหเ้ กดิ ควำมสบำยแกผ่ ูข้ บั ข่ี ท่ีใชก้ นั มำกในปัจจุบนั โชค๊ อพั หลงั แบบครู่ ว่ มตะเกยี บหลงั (Swing Arm)และ แบบโชค๊ อพั แบบเด่ียว แบง่ ออกเป็ น 2 แบบ คือ 1. แบบแขนกระดก (Swing Arm Type) 2. แบบกระดกท้งั ชุด (Unit Swing Type) วิชำ งำนจักรยำนยนต์ วิทยำลัยเทคนคิ บูรพำปรำจนี ผู้สอน นำยศิริศกั ด์ิ ทิพมำลำ

หน่วยที่ 11 ระบบรองรบั น้ำหนัก ผ้สู อน นำยศริ ิศกั ด์ิ ทิพมำลำ แบบแขนกระดก (Swing Arm Type) แบบน้ ีจะใชแ้ ขนรองรบั น้ำหนัก 2 แขน โดย ปลำยดำ้ นหนึ่งจะยดึ ติดกบั โครงรถดว้ ย แกนเพลำสวงิ อำรม์ อีกดำ้ นหนึ่งจะยดึ ติดกบั ลอ้ หลงั ดว้ ยแกนลอ้ และมีโชค๊ อพั เป็ นตวั ยดึ ติดระหวำ่ งสวงิ อำรม์ กบั โครงรถ ทำจำก เหล็กแผ่นอดั ข้ นึ รปู หรือท่อเหล็กกลำ้ หรือ Aluminum Alloy ซ่ึงมขี อ้ ดี คอื มีน้ำหนักเบำ และแขง็ แรง วชิ ำ งำนจกั รยำนยนต์ วทิ ยำลยั เทคนิคบูรพำปรำจีน

หน่วยที่ 11 ระบบรองรบั น้ำหนัก แบบกระดกท้งั ชุด (Unit Swing Type) แบบน้ ีจะใชเ้ คร่ืองยนตท์ ำหนำ้ ท่ีเหมือนกบั สวงิ อำรม์ คือลกั ษณะเคร่อื งยนตจ์ ะกระดก ข้ ึน- ลง ระบบน้ ีนิยมใชร้ ถ จกั รยำนยนต์ ขนำดเล็กประเภทครอบครวั วชิ ำ งำนจกั รยำนยนต์ วิทยำลยั เทคนคิ บูรพำปรำจนี ผ้สู อน นำยศริ ิศกั ด์ิ ทิพมำลำ

หน่วยที่ 11 ระบบรองรบั น้ำหนัก โชค๊ อพั หลงั (Rear Shock Absorber) เป็ นสว่ นหน่ึงที่ทำใหเ้ กิดควำมนุ่มนวลควำมสบำยแกผ่ ขู้ บั ขี่ แบ่งออกเป็ น 2 แบบ 1. โชค๊ อพั หลงั แบบคู่ โชค๊ อพั หลงั แบบคู่ ประกอบดว้ ยชุดกนั สะเทือนหลงั (Rear Shock Absorber) 2 ตวั ซึ่งจะเป็ นแบบน้ำมนั รว่ มกบั สปรงิ ตะเกียบ (Swing Arm) และมจี ุดหมุน (Pirot) โดยทวั่ ไปโชค๊ อพั หลงั จะมีตำแหน่งสำหรบั ปรบั ระดบั ตำมน้ำหนักท่ีเหมำะสม เพื่อใหอ้ ำยุกำรใชง้ ำนของโชค๊ อพั หลงั ยำวนำน และมีควำมนุ่มนวลมำกข้ นึ แต่ปัจจุบนั ไดม้ ี กำรพฒั นำใหมใ่ หโ้ ชค๊ อพั หลงั สำมำรถปรบั ตวั เองไดอ้ ยำ่ งอตั โนมตั ิ โดยใชส้ ปริงแบบใหมท่ ี่ เรยี กวำ่ “อตั รำกำ้ วหนำ้ ” วชิ ำ งำนจกั รยำนยนต์ วิทยำลัยเทคนิคบูรพำปรำจีน ผู้สอน นำยศริ ศิ ักดิ์ ทิพมำลำ

หน่วยท่ี 11 ระบบรองรบั น้ำหนัก ซงึ่ ลกั ษณะของสปรงิ จะเป็ นแบบที่มีระยะพิตช์ (Pitch) หรือระยะหำ่ งระหวำ่ งขดไมเ่ ท่ำกนั ในชว่ งท่ีมีควำมหำ่ งของขดมำกจะรบั น้ำหนัก ไดม้ ำก ส่วนที่มีควำมหำ่ งของขดนอ้ ยจะทำให้ ควำมนุ่มนวลในขณะรบั น้ำหนักนอ้ ย จึงไม่ จำเป็ นตอ้ งใหม้ ีกำรปรบั ระดบั อีก วิชำ งำนจกั รยำนยนต์ วิทยำลัยเทคนิคบรู พำปรำจนี ผ้สู อน นำยศริ ิศกั ด์ิ ทิพมำลำ

หน่วยที่ 11 ระบบรองรบั น้ำหนัก 2. โชค๊ อพั หลงั แบบเด่ียว มีอยหู่ ลำยแบบมีท้งั แบบท่ีใชน้ ้ำมนั ไฮดรอลิกรว่ มกบั สปรงิ ขด (Coil Spring) แบบใชแ้ กส๊ รว่ มกบั น้ำมนั หรอื ใชแ้ กส๊ อยำ่ งเดียว โดยทวั่ ไปกำรออกแบบ ติดต้งั โชค๊ อพั แบบเดี่ยวน้ ีจะตอ้ งติดต้งั อยใู่ กลจ้ ุดก่งึ กลำงของจุดหมุนของสวงิ อำรม์ ทำให้ เกิดกำรไดเ้ ปรียบเชิงกลดำ้ นกำรยุบตวั ที่มำกกวำ่ และเน่ืองจำกกำรรบั แรงของโชค๊ อพั มี กำรสง่ ผ่ำนขอ้ ต่อ (Ling) ต่ำงๆ ซ่งึ จะสำมำรถลดแรงกระแทกท่ีจะเกดิ ข้ นึ กบั โชค๊ อพั ไดท้ ำ ใหเ้ กิดควำมนุ่มนวลในขณะขบั ข่ี วิชำ งำนจักรยำนยนต์ วิทยำลยั เทคนิคบูรพำปรำจีน ผูส้ อน นำยศิริศกั ดิ์ ทพิ มำลำ

หน่วยท่ี 11 ระบบรองรบั น้ำหนัก โชค๊ อพั หลงั เด่ียวแบบใชแ้ กส๊ รว่ มกบั น้ำมนั โชค๊ อพั หลงั แบบเด่ียวแบบใชน้ ้ำมนั รว่ มกบั สปรงิ ผู้สอน นำยศิรศิ ักด์ิ ทพิ มำลำ วิชำ งำนจักรยำนยนต์ วทิ ยำลัยเทคนคิ บูรพำปรำจนี

หน่วยที่ 11 ระบบรองรบั น้ำหนัก กำรทำงำน แขนรบั น้ำหนักหรือสวงิ อำรม์ จะเคล่ือนท่ีรอบจุด หมุนของตนเอง คือในชว่ งท่ีลอ้ รบั น้ำหนักสวงิ อำรม์ จะเคลื่อนท่ีไปมำโดยข้ นึ อยกู่ บั กำรเตน้ ของ ลอ้ และกำรหมุนของลอ้ จะมผี ลต่อระบบรองรบั นำหนัก ดงั น้ันเมื่อลอ้ เตน้ แรงตำ้ นจะเบำและ หนัก เม่อื อยใู่ นตำแหน่งกลำง ตำแหน่งสงู สุด ดงั น้ันระบบกนั สะเทือนแบบน้ ีจะมคี ุณลกั ษณะ กำรเปรียบเทียบระยะยุบตวั ของโชค๊ อพั คูก่ บั คอื จะแขง็ มำกเมอ่ื เริ่มยบุ ตวั โชค๊ อพั เดี่ยว วิชำ งำนจกั รยำนยนต์ วทิ ยำลัยเทคนคิ บรู พำปรำจีน ผู้สอน นำยศริ ศิ ักด์ิ ทพิ มำลำ